Ṛgveda Saṃhitā — The Vedas
==========================
ऋग्वेद
Translation/edition: Sanskrit text
Language: English
Read in Plato Scroll: https://plato-scroll.com/s/rigveda/
This file: https://plato-scroll.com/text/rigveda-b.txt
Other editions of this work:
  - Ralph T. H. Griffith (1889–92): https://plato-scroll.com/text/rigveda.txt
Sources and licences: https://plato-scroll.com/attribution.html
Numbers in [brackets] are the edition's reference loci (Stephanus, Bekker, book.line, page...). Superscript numerals refer to the Notes at the end.


## Maṇḍala 1


### Hymn 1.1

[1.1.1] अग्निमीळे पुरोहितं यज्ञस्य देवं रत्वीजम |
 होतारं रत्नधातमम ||
aghnimīḷe purohitaṃ yajñasya devaṃ ṛtvījam |
 hotāraṃ ratnadhātamam ||
[1.1.2] अग्निः पूर्वेभिर्र्षिभिरीड्यो नूतनैरुत |
 स देवानेह वक्षति ||
aghniḥ pūrvebhirṛṣibhirīḍyo nūtanairuta |
 sa devāneha vakṣati ||
[1.1.3] अग्निना रयिमश्नवत पोषमेव दिवे-दिवे |
 यशसं वीरवत्तमम ||
aghninā rayimaśnavat poṣameva dive-dive |
 yaśasaṃ vīravattamam ||
[1.1.4] अग्ने यं यज्ञमध्वरं विश्वतः परिभूरसि |
 स इद्देवेषु गछति ||
aghne yaṃ yajñamadhvaraṃ viśvataḥ paribhūrasi |
 sa iddeveṣu ghachati ||
[1.1.5] अग्निर्होता कविक्रतुः सत्यश्चित्रश्रवस्तमः |
 देवो देवेभिरा गमत ||
aghnirhotā kavikratuḥ satyaścitraśravastamaḥ |
 devo devebhirā ghamat ||
[1.1.6] यदङग दाशुषे तवमग्ने भद्रं करिष्यसि |
 तवेत तत सत्यमङगिरः ||
yadaṅgha dāśuṣe tvamaghne bhadraṃ kariṣyasi |
 tavet tat satyamaṅghiraḥ ||
[1.1.7] उप तवाग्ने दिवे-दिवे दोषावस्तर्धिया वयम |
 नमो भरन्त एमसि ||
upa tvāghne dive-dive doṣāvastardhiyā vayam |
 namo bharanta emasi ||
[1.1.8] राजन्तमध्वराणां गोपां रतस्य दीदिविम |
 वर्धमानंस्वे दमे ||
rājantamadhvarāṇāṃ ghopāṃ ṛtasya dīdivim |
 vardhamānaṃsve dame ||
[1.1.9] स नः पितेव सूनवे.अग्ने सूपायनो भव |
 सचस्वा नः सवस्तये ||
sa naḥ piteva sūnave.aghne sūpāyano bhava |
 sacasvā naḥ svastaye ||

### Hymn 1.2

[1.2.1] वायवा याहि दर्शतेमे सोमा अरंक्र्ताः |
 तेषां पाहि शरुधी हवम ||
vāyavā yāhi darśateme somā araṃkṛtāḥ |
 teṣāṃ pāhi śrudhī havam ||
[1.2.2] वाय उक्थेभिर्जरन्ते तवामछा जरितारः |
 सुतसोमा अहर्विदः ||
vāya ukthebhirjarante tvāmachā jaritāraḥ |
 sutasomā aharvidaḥ ||
[1.2.3] वायो तव परप्र्ञ्चती धेना जिगाति दाशुषे |
 उरूची सोमपीतये ||
vāyo tava prapṛñcatī dhenā jighāti dāśuṣe |
 urūcī somapītaye ||
[1.2.4] इन्द्रवायू इमे सुता उप परयोभिरा गतम |
 इन्दवो वामुशन्ति हि ||
indravāyū ime sutā upa prayobhirā ghatam |
 indavo vāmuśanti hi ||
[1.2.5] वायविन्द्रश्च चेतथः सुतानां वाजिनीवसू |
 तावा यातमुप दरवत ||
vāyavindraśca cetathaḥ sutānāṃ vājinīvasū |
 tāvā yātamupa dravat ||
[1.2.6] वायविन्द्रश्च सुन्वत आ यातमुप निष्क्र्तम |
 मक्ष्वित्था धिया नरा ||
vāyavindraśca sunvata ā yātamupa niṣkṛtam |
 makṣvitthā dhiyā narā ||
[1.2.7] मित्रं हुवे पूतदक्षं वरुणं च रिशादसम |
 धियं घर्ताचीं साधन्ता ||
mitraṃ huve pūtadakṣaṃ varuṇaṃ ca riśādasam |
 dhiyaṃ ghṛtācīṃ sādhantā ||
[1.2.8] रतेन मित्रावरुणाव रताव्र्धाव रतस्प्र्शा |
 करतुं बर्हन्तमाशाथे ||
ṛtena mitrāvaruṇāv ṛtāvṛdhāv ṛtaspṛśā |
 kratuṃ bṛhantamāśāthe ||
[1.2.9] कवी नो मित्रावरुणा तुविजाता उरुक्षया |
 दक्षं दधाते अपसम ||
kavī no mitrāvaruṇā tuvijātā urukṣayā |
 dakṣaṃ dadhāte apasam ||

### Hymn 1.3

[1.3.1] अश्विना यज्वरीरिषो दरवत्पाणी शुभस पती |
 पुरुभुजाचनस्यतम ||
aśvinā yajvarīriṣo dravatpāṇī śubhas patī |
 purubhujācanasyatam ||
[1.3.2] अश्विना पुरुदंससा नरा शवीरया धिया |
 धिष्ण्या वनतं गिरः ||
aśvinā purudaṃsasā narā śavīrayā dhiyā |
 dhiṣṇyā vanataṃ ghiraḥ ||
[1.3.3] दस्रा युवाकवः सुता नासत्या वर्क्तबर्हिषः |
 आ यातंरुद्रवर्तनी ||
dasrā yuvākavaḥ sutā nāsatyā vṛktabarhiṣaḥ |
 ā yātaṃrudravartanī ||
[1.3.4] इन्द्रा याहि चित्रभानो सुता इमे तवायवः |
 अण्वीभिस्तना पूतासः ||
indrā yāhi citrabhāno sutā ime tvāyavaḥ |
 aṇvībhistanā pūtāsaḥ ||
[1.3.5] इन्द्रा याहि धियेषितो विप्रजूतः सुतावतः |
 उप बरह्माणि वाघतः ||
indrā yāhi dhiyeṣito viprajūtaḥ sutāvataḥ |
 upa brahmāṇi vāghataḥ ||
[1.3.6] इन्द्रा याहि तूतुजान उप बरह्माणि हरिवः |
 सुते दधिष्वनश्चनः ||
indrā yāhi tūtujāna upa brahmāṇi harivaḥ |
 sute dadhiṣvanaścanaḥ ||
[1.3.7] ओमासश्चर्षणीध्र्तो विश्वे देवास आ गत |
 दाश्वांसो दाशुषः सुतम ||
omāsaścarṣaṇīdhṛto viśve devāsa ā ghata |
 dāśvāṃso dāśuṣaḥ sutam ||
[1.3.8] विश्वे देवासो अप्तुरः सुतमा गन्त तूर्णयः |
 उस्रा इवस्वसराणि ||
viśve devāso apturaḥ sutamā ghanta tūrṇayaḥ |
 usrā ivasvasarāṇi ||
[1.3.9] विश्वे देवासो अस्रिध एहिमायासो अद्रुहः |
 मेधं जुषन्त वह्नयः ||
viśve devāso asridha ehimāyāso adruhaḥ |
 medhaṃ juṣanta vahnayaḥ ||
[1.3.10] पावका नः सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती |
 यज्ञं वष्टु धियावसुः ||
pāvakā naḥ sarasvatī vājebhirvājinīvatī |
 yajñaṃ vaṣṭu dhiyāvasuḥ ||
[1.3.11] चोदयित्री सून्र्तानां चेतन्ती सुमतीनाम |
 यज्ञं दधे सरस्वती ||
codayitrī sūnṛtānāṃ cetantī sumatīnām |
 yajñaṃ dadhe sarasvatī ||
[1.3.12] महो अर्णः सरस्वती पर चेतयति केतुना |
 धियो विश्वा वि राजति ||
maho arṇaḥ sarasvatī pra cetayati ketunā |
 dhiyo viśvā vi rājati ||

### Hymn 1.4

[1.4.1] सुरूपक्र्त्नुमूतये सुदुघामिव गोदुहे |
 जुहूमसि दयवि-दयवि ||
surūpakṛtnumūtaye sudughāmiva ghoduhe |
 juhūmasi dyavi-dyavi ||
[1.4.2] उप नः सवना गहि सोमस्य सोमपाः पिब |
 गोदा इद रेवतोमदः ||
upa naḥ savanā ghahi somasya somapāḥ piba |
 ghodā id revatomadaḥ ||
[1.4.3] अथा ते अन्तमानां विद्याम सुमतीनाम |
 मा नो अति खय आगहि ||
athā te antamānāṃ vidyāma sumatīnām |
 mā no ati khya āghahi ||
[1.4.4] परेहि विग्रमस्त्र्तमिन्द्रं पर्छा विपश्चितम |
 यस्ते सखिभ्य आ वरम ||
parehi vighramastṛtamindraṃ pṛchā vipaścitam |
 yaste sakhibhya ā varam ||
[1.4.5] उत बरुवन्तु नो निदो निरन्यतश्चिदारत |
 दधाना इन्द्र इद दुवः ||
uta bruvantu no nido niranyataścidārata |
 dadhānā indra id duvaḥ ||
[1.4.6] उत नः सुभगानरिर्वोचेयुर्दस्म कर्ष्टयः |
 सयामेदिन्द्रस्य शर्मणि ||
uta naḥ subhaghānarirvoceyurdasma kṛṣṭayaḥ |
 syāmedindrasya śarmaṇi ||
[1.4.7] एमाशुमाशवे भर यज्ञश्रियं नर्मादनम |
 पतयन मन्दयत्सखम ||
emāśumāśave bhara yajñaśriyaṃ nṛmādanam |
 patayan mandayatsakham ||
[1.4.8] अस्य पीत्वा शतक्रतो घनो वर्त्राणामभवः |
 परावो वाजेषु वाजिनम ||
asya pītvā śatakrato ghano vṛtrāṇāmabhavaḥ |
 prāvo vājeṣu vājinam ||
[1.4.9] तं तवा वाजेषु वाजिनं वाजयामः शतक्रतो |
 धनानामिन्द्र सातये ||
taṃ tvā vājeṣu vājinaṃ vājayāmaḥ śatakrato |
 dhanānāmindra sātaye ||
[1.4.10] यो रायो.अवनिर्महान सुपारः सुन्वतः सखा |
 तस्मा इन्द्राय गायत ||
yo rāyo.avanirmahān supāraḥ sunvataḥ sakhā |
 tasmā indrāya ghāyata ||

### Hymn 1.5

[1.5.1] आ तवेता नि षीदतेन्द्रमभि पर गायत |
 सखाय सतोमवाहसः ||
ā tvetā ni ṣīdatendramabhi pra ghāyata |
 sakhāya stomavāhasaḥ ||
[1.5.2] पुरूतमं पुरूणामीशानं वार्याणाम |
 इन्द्रं सोमे सचा सुते ||
purūtamaṃ purūṇāmīśānaṃ vāryāṇām |
 indraṃ some sacā sute ||
[1.5.3] स घा नो योग आ भुवत स राये स पुरन्ध्याम |
 गमद वाजेभिरा स नः ||
sa ghā no yogha ā bhuvat sa rāye sa purandhyām |
 ghamad vājebhirā sa naḥ ||
[1.5.4] यस्य संस्थे न वर्ण्वते हरी समत्सु शत्रवः |
 तस्मा इन्द्राय गायत ||
yasya saṃsthe na vṛṇvate harī samatsu śatravaḥ |
 tasmā indrāya ghāyata ||
[1.5.5] सुतपाव्ने सुता इमे शुचयो यन्ति वीतये |
 सोमासो दध्याशिरः ||
sutapāvne sutā ime śucayo yanti vītaye |
 somāso dadhyāśiraḥ ||
[1.5.6] तवं सुतस्य पीतये सद्यो वर्द्धो अजायथाः |
 इन्द्र जयैष्ठ्याय सुक्रतो ||
tvaṃ sutasya pītaye sadyo vṛddho ajāyathāḥ |
 indra jyaiṣṭhyāya sukrato ||
[1.5.7] आ तवा विशन्त्वाशवः सोमास इन्द्र गिर्वणः |
 शं ते सन्तु परचेतसे ||
ā tvā viśantvāśavaḥ somāsa indra ghirvaṇaḥ |
 śaṃ te santu pracetase ||
[1.5.8] तवां सतोमा अवीव्र्धन तवामुक्था शतक्रतो |
 तवां वर्धन्तु नो गिरः ||
tvāṃ stomā avīvṛdhan tvāmukthā śatakrato |
 tvāṃ vardhantu no ghiraḥ ||
[1.5.9] अक्षितोतिः सनेदिमं वाजमिन्द्रः सहस्रिणम |
 यस्मिन विश्वानि पौंस्या ||
akṣitotiḥ sanedimaṃ vājamindraḥ sahasriṇam |
 yasmin viśvāni pauṃsyā ||
[1.5.10] मा नो मर्ता अभि दरुहन तनूनामिन्द्र गिर्वणः |
 ईशानो यवया वधम ||
mā no martā abhi druhan tanūnāmindra ghirvaṇaḥ |
 īśāno yavayā vadham ||

### Hymn 1.6

[1.6.1] युञ्जन्ति बरध्नमरुषं चरन्तं परि तस्थुषः |
 रोचन्तेरोचना दिवि ||
yuñjanti bradhnamaruṣaṃ carantaṃ pari tasthuṣaḥ |
 rocanterocanā divi ||
[1.6.2] युञ्जन्त्यस्य काम्या हरी विपक्षसा रथे |
 शोणा धर्ष्णू नर्वाहसा ||
yuñjantyasya kāmyā harī vipakṣasā rathe |
 śoṇā dhṛṣṇū nṛvāhasā ||
[1.6.3] केतुं कर्ण्वन्नकेतवे पेशो मर्या अपेशसे |
 समुषद्भिरजायथाः ||
ketuṃ kṛṇvannaketave peśo maryā apeśase |
 samuṣadbhirajāyathāḥ ||
[1.6.4] आदह सवधामनु पुनर्गर्भत्वमेरिरे |
 दधाना नामयज्ञियम ||
ādaha svadhāmanu punargharbhatvamerire |
 dadhānā nāmayajñiyam ||
[1.6.5] वीळु चिदारुजत्नुभिर्गुहा चिदिन्द्र वह्निभिः |
 अविन्द उस्रिया अनु ||
vīḷu cidārujatnubhirghuhā cidindra vahnibhiḥ |
 avinda usriyā anu ||
[1.6.6] देवयन्तो यथा मतिमछा विदद्वसुं गिरः |
 महामनूषत शरुतम ||
devayanto yathā matimachā vidadvasuṃ ghiraḥ |
 mahāmanūṣata śrutam ||
[1.6.7] इन्द्रेण सं हि दर्क्षसे संजग्मानो अबिभ्युषा |
 मन्दू समानवर्चसा ||
indreṇa saṃ hi dṛkṣase saṃjaghmāno abibhyuṣā |
 mandū samānavarcasā ||
[1.6.8] अनवद्यैरभिद्युभिर्मखः सहस्वदर्चति |
 गणैरिन्द्रस्य काम्यैः ||
anavadyairabhidyubhirmakhaḥ sahasvadarcati |
 ghaṇairindrasya kāmyaiḥ ||
[1.6.9] अतः परिज्मन्ना गहि दिवो वा रोचनादधि |
 समस्मिन्न्र्ञ्जते गिरः ||
ataḥ parijmannā ghahi divo vā rocanādadhi |
 samasminnṛñjate ghiraḥ ||
[1.6.10] इतो वा सातिमीमहे दिवो वा पार्थिवादधि |
 इन्द्रं महोवा रजसः ||
ito vā sātimīmahe divo vā pārthivādadhi |
 indraṃ mahovā rajasaḥ ||

### Hymn 1.7

[1.7.1] इन्द्रमिद गाथिनो बर्हदिन्द्रमर्केभिरर्किणः |
 इन्द्रं वाणीरनूषत ||
indramid ghāthino bṛhadindramarkebhirarkiṇaḥ |
 indraṃ vāṇīranūṣata ||
[1.7.2] इन्द्र इद धर्योः सचा सम्मिश्ल आ वचोयुजा |
 इन्द्रो वज्रीहिरण्ययः ||
indra id dharyoḥ sacā sammiśla ā vacoyujā |
 indro vajrīhiraṇyayaḥ ||
[1.7.3] इन्द्रो दीर्घाय चक्षस आ सूर्यं रोहयद दिवि |
 वि गोभिरद्रिमैरयत ||
indro dīrghāya cakṣasa ā sūryaṃ rohayad divi |
 vi ghobhiradrimairayat ||
[1.7.4] इन्द्र वाजेषु नो.अव सहस्रप्रधनेषु च |
 उग्र उग्राभिरूतिभिः ||
indra vājeṣu no.ava sahasrapradhaneṣu ca |
 ughra ughrābhirūtibhiḥ ||
[1.7.5] इन्द्रं वयं महाधन इन्द्रमर्भे हवामहे |
 युजं वर्त्रेषु वज्रिणम ||
indraṃ vayaṃ mahādhana indramarbhe havāmahe |
 yujaṃ vṛtreṣu vajriṇam ||
[1.7.6] स नो वर्षन्नमुं चरुं सत्रादावन्नपा वर्धि |
 अस्मभ्यमप्रतिष्कुतः ||
sa no vṛṣannamuṃ caruṃ satrādāvannapā vṛdhi |
 asmabhyamapratiṣkutaḥ ||
[1.7.7] तुञ्जे-तुञ्जे य उत्तरे सतोमा इन्द्रस्य वज्रिणः |
 न विन्धेस्य सुष्टुतिम ||
tuñje-tuñje ya uttare stomā indrasya vajriṇaḥ |
 na vindheasya suṣṭutim ||
[1.7.8] वर्षा यूथेव वंसगः कर्ष्टीरियर्त्योजसा |
 ईशानो अप्रतिष्कुतः ||
vṛṣā yūtheva vaṃsaghaḥ kṛṣṭīriyartyojasā |
 īśāno apratiṣkutaḥ ||
[1.7.9] य एकश्चर्षणीनां वसूनामिरज्यति |
 इन्द्रः पञ्च कसितीनाम ||
ya ekaścarṣaṇīnāṃ vasūnāmirajyati |
 indraḥ pañca ksitīnām ||
[1.7.10] इन्द्रं वो विश्वतस परि हवामहे जनेभ्यः |
 अस्माकमस्तु केवलः ||
indraṃ vo viśvatas pari havāmahe janebhyaḥ |
 asmākamastu kevalaḥ ||

### Hymn 1.8

[1.8.1] एन्द्र सानसिं रयिं सजित्वानं सदासहम |
 वर्षिष्ठमूतये भर ||
endra sānasiṃ rayiṃ sajitvānaṃ sadāsaham |
 varṣiṣṭhamūtaye bhara ||
[1.8.2] नि येन मुष्टिहत्यया नि वर्त्रा रुणधामहै |
 तवोतासो नयर्वता ||
ni yena muṣṭihatyayā ni vṛtrā ruṇadhāmahai |
 tvotāso nyarvatā ||
[1.8.3] इन्द्र तवोतास आ वयं वज्रं घना ददीमहि |
 जयेम सं युधि सप्र्धः ||
indra tvotāsa ā vayaṃ vajraṃ ghanā dadīmahi |
 jayema saṃ yudhi spṛdhaḥ ||
[1.8.4] वयं शूरेभिरस्त्र्भिरिन्द्र तवया युजा वयम |
 सासह्याम पर्तन्यतः ||
vayaṃ śūrebhirastṛbhirindra tvayā yujā vayam |
 sāsahyāma pṛtanyataḥ ||
[1.8.5] महानिन्द्रः परश्च नु महित्वमस्तु वज्रिणे |
 दयौर्नप्रथिना शवः ||
mahānindraḥ paraśca nu mahitvamastu vajriṇe |
 dyaurnaprathinā śavaḥ ||
[1.8.6] समोहे वा य आशत नरस्तोकस्य सनितौ |
 विप्रासो वा धियायवः ||
samohe vā ya āśata narastokasya sanitau |
 viprāso vā dhiyāyavaḥ ||
[1.8.7] यः कुक्षिः सोमपातमः समुद्र इव पिन्वते |
 उर्वीरापो न काकुदः ||
yaḥ kukṣiḥ somapātamaḥ samudra iva pinvate |
 urvīrāpo na kākudaḥ ||
[1.8.8] एवा हयस्य सून्र्ता विरप्शी गोमती मही |
 पक्वा शाखा न दाशुषे ||
evā hyasya sūnṛtā virapśī ghomatī mahī |
 pakvā śākhā na dāśuṣe ||
[1.8.9] एवा हि ते विभूतय ऊतय इन्द्र मावते |
 सद्यश्चित सन्तिदाशुषे ||
evā hi te vibhūtaya ūtaya indra māvate |
 sadyaścit santidāśuṣe ||
[1.8.10] एवा हयस्य काम्या सतोम उक्थं च शंस्या |
 इन्द्राय सोमपीतये ||
evā hyasya kāmyā stoma ukthaṃ ca śaṃsyā |
 indrāya somapītaye ||

### Hymn 1.9

[1.9.1] इन्द्रेहि मत्स्यन्धसो विश्वेभिः सोमपर्वभिः |
 महानभिष्टिरोजसा ||
indrehi matsyandhaso viśvebhiḥ somaparvabhiḥ |
 mahānabhiṣṭirojasā ||
[1.9.2] एमेनं सर्जता सुते मन्दिमिन्द्राय मन्दिने |
 चक्रिं विश्वानि चक्रये ||
emenaṃ sṛjatā sute mandimindrāya mandine |
 cakriṃ viśvāni cakraye ||
[1.9.3] मत्स्वा सुशिप्र मन्दिभिः सतोमेभिर्विश्वचर्षणे |
 सचैषुसवनेष्वा ||
matsvā suśipra mandibhiḥ stomebhirviśvacarṣaṇe |
 sacaiṣusavaneṣvā ||
[1.9.4] अस्र्ग्रमिन्द्र ते गिरः परति तवामुदहासत |
 अजोषा वर्षभं पतिम ||
asṛghramindra te ghiraḥ prati tvāmudahāsata |
 ajoṣā vṛṣabhaṃ patim ||
[1.9.5] सं चोदय चित्रमर्वाग राध इन्द्र वरेण्यम |
 असदित ते विभु परभु ||
saṃ codaya citramarvāgh rādha indra vareṇyam |
 asadit te vibhu prabhu ||
[1.9.6] अस्मान सु तत्र चोदयेन्द्र राये रभस्वतः |
 तुविद्युम्न यशस्वतः ||
asmān su tatra codayendra rāye rabhasvataḥ |
 tuvidyumna yaśasvataḥ ||
[1.9.7] सं गोमदिन्द्र वाजवदस्मे पर्थु शरवो बर्हत |
 विश्वायुर्धेह्यक्षितम ||
saṃ ghomadindra vājavadasme pṛthu śravo bṛhat |
 viśvāyurdhehyakṣitam ||
[1.9.8] अस्मे धेहि शरवो बर्हद दयुम्नं सहस्रसातमम |
 इन्द्र ता रथिनीरिषः ||
asme dhehi śravo bṛhad dyumnaṃ sahasrasātamam |
 indra tā rathinīriṣaḥ ||
[1.9.9] वसोरिन्द्रं वसुपतिं गीर्भिर्ग्र्णन्त रग्मियम |
 होम गन्तारमूतये ||
vasorindraṃ vasupatiṃ ghīrbhirghṛṇanta ṛghmiyam |
 homa ghantāramūtaye ||
[1.9.10] सुते-सुते नयोकसे बर्हद बर्हत एदरिः |
 इन्द्राय शूषमर्चति ||
sute-sute nyokase bṛhad bṛhata edariḥ |
 indrāya śūṣamarcati ||

### Hymn 1.10

[1.10.1] गायन्ति तवा गायत्रिणो.अर्चन्त्यर्कमर्किणः |
 बरह्माणस्त्वा शतक्रत उद वंशमिव येमिरे ||
ghāyanti tvā ghāyatriṇo.arcantyarkamarkiṇaḥ |
 brahmāṇastvā śatakrata ud vaṃśamiva yemire ||
[1.10.2] यत सानोः सानुमारुहद भूर्यस्पष्ट कर्त्वम |
 तदिन्द्रो अर्थं चेतति यूथेन वर्ष्णिरेजति ||
yat sānoḥ sānumāruhad bhūryaspaṣṭa kartvam |
 tadindro arthaṃ cetati yūthena vṛṣṇirejati ||
[1.10.3] युक्ष्वा हि केशिना हरी वर्षणा कक्ष्यप्रा |
 अथा न इन्द्र सोमपा गिरामुपश्रुतिं चर ||
yukṣvā hi keśinā harī vṛṣaṇā kakṣyaprā |
 athā na indra somapā ghirāmupaśrutiṃ cara ||
[1.10.4] एहि सतोमानभि सवराभि गर्णीह्या रुव |
 बरह्म च नो वसोसचेन्द्र यज्ञं च वर्धय ||
ehi stomānabhi svarābhi ghṛṇīhyā ruva |
 brahma ca no vasosacendra yajñaṃ ca vardhaya ||
[1.10.5] उक्थमिन्द्राय शंस्यं वर्धनं पुरुनिष्षिधे |
 शक्रो यथा सुतेषु णो रारणत सख्येषु च ||
ukthamindrāya śaṃsyaṃ vardhanaṃ puruniṣṣidhe |
 śakro yathā suteṣu ṇo rāraṇat sakhyeṣu ca ||
[1.10.6] तमित सखित्व ईमहे तं राये तं सुवीर्ये |
 स शक्र उत नः शकदिन्द्रो वसु दयमानः ||
tamit sakhitva īmahe taṃ rāye taṃ suvīrye |
 sa śakra uta naḥ śakadindro vasu dayamānaḥ ||
[1.10.7] सुविव्र्तं सुनिरजमिन्द्र तवादातमिद यशः |
 गवामपव्रजं वर्धि कर्णुष्व राधो अद्रिवः ||
suvivṛtaṃ sunirajamindra tvādātamid yaśaḥ |
 ghavāmapavrajaṃ vṛdhi kṛṇuṣva rādho adrivaḥ ||
[1.10.8] नहि तवा रोदसी उभे रघायमाणमिन्वतः |
 जेषः सवर्वतीरपः सं गा अस्मभ्यं धूनुहि ||
nahi tvā rodasī ubhe ṛghāyamāṇaminvataḥ |
 jeṣaḥ svarvatīrapaḥ saṃ ghā asmabhyaṃ dhūnuhi ||
[1.10.9] आश्रुत्कर्ण शरुधी हवं नू चिद दधिष्व मे गिरः |
 इन्द्र सतोममिमं मम कर्ष्वा युजश्चिदन्तरम ||
āśrutkarṇa śrudhī havaṃ nū cid dadhiṣva me ghiraḥ |
 indra stomamimaṃ mama kṛṣvā yujaścidantaram ||
[1.10.10] विद्मा हि तवा वर्षन्तमं वाजेषु हवनश्रुतम |
 वर्षन्तमस्य हूमह ऊतिं सहस्रसातमाम ||
vidmā hi tvā vṛṣantamaṃ vājeṣu havanaśrutam |
 vṛṣantamasya hūmaha ūtiṃ sahasrasātamām ||
[1.10.11] आ तू न इन्द्र कौशिक मन्दसानः सुतं पिब |
 नव्यमायुःप्र सू तिर कर्धी सहस्रसां रषिम ||
ā tū na indra kauśika mandasānaḥ sutaṃ piba |
 navyamāyuḥpra sū tira kṛdhī sahasrasāṃ ṛṣim ||
[1.10.12] परि तवा गिर्वणो गिर इमा भवन्तु विश्वतः |
 वर्द्धायुमनु वर्द्धयो जुष्टा भवन्तु जुष्टयः ||
pari tvā ghirvaṇo ghira imā bhavantu viśvataḥ |
 vṛddhāyumanu vṛddhayo juṣṭā bhavantu juṣṭayaḥ ||

### Hymn 1.11

[1.11.1] इन्द्रं विश्वा अवीव्र्धन समुद्रव्यचसं गिरः |
 रथीतमंरथीनां वाजानां सत्पतिं पतिम ||
indraṃ viśvā avīvṛdhan samudravyacasaṃ ghiraḥ |
 rathītamaṃrathīnāṃ vājānāṃ satpatiṃ patim ||
[1.11.2] सख्ये त इन्द्र वाजिनो मा भेम शवसस पते |
 तवामभि परणोनुमो जेतारमपराजितम ||
sakhye ta indra vājino mā bhema śavasas pate |
 tvāmabhi praṇonumo jetāramaparājitam ||
[1.11.3] पूर्वीरिन्द्रस्य रातयो न वि दस्यन्त्यूतयः |
 यदी वाजस्य गोमत सतोत्र्भ्यो मंहते मघम ||
pūrvīrindrasya rātayo na vi dasyantyūtayaḥ |
 yadī vājasya ghomata stotṛbhyo maṃhate magham ||
[1.11.4] पुरां भिन्दुर्युवा कविरमितौजा अजायत |
 इन्द्रो विश्वस्यकर्मणो धर्ता वज्री पुरुष्टुतः ||
purāṃ bhinduryuvā kaviramitaujā ajāyata |
 indro viśvasyakarmaṇo dhartā vajrī puruṣṭutaḥ ||
[1.11.5] तवं वलस्य गोमतो.अपावरद्रिवो बिलम |
 तवां देवा अबिभ्युषस्तुज्यमानास आविषुः ||
tvaṃ valasya ghomato.apāvaradrivo bilam |
 tvāṃ devā abibhyuṣastujyamānāsa āviṣuḥ ||
[1.11.6] तवाहं शूर रातिभिः परत्यायं सिन्धुमावदन |
 उपातिष्ठन्त गिर्वणो विदुष टे तस्य कारवः ||
tavāhaṃ śūra rātibhiḥ pratyāyaṃ sindhumāvadan |
 upātiṣṭhanta ghirvaṇo viduṣ ṭe tasya kāravaḥ ||
[1.11.7] मायाभिरिन्द्र मायिनं तवं शुष्णमवातिरः |
 विदुष टे तस्य मेधिरास्तेषां शरवांस्युत तिर ||
māyābhirindra māyinaṃ tvaṃ śuṣṇamavātiraḥ |
 viduṣ ṭe tasya medhirāsteṣāṃ śravāṃsyut tira ||
[1.11.8] इन्द्रमीशानमोजसाभि सतोमा अनूषत |
 सहस्रं यस्य रातय उत वा सन्ति भूयसीः ||
indramīśānamojasābhi stomā anūṣata |
 sahasraṃ yasya rātaya uta vā santi bhūyasīḥ ||

### Hymn 1.12

[1.12.1] अग्निं दूतं वर्णीमहे होतारं विश्ववेदसम |
 अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम ||
aghniṃ dūtaṃ vṛṇīmahe hotāraṃ viśvavedasam |
 asya yajñasya sukratum ||
[1.12.2] अग्निम-अग्निं हवीमभिः सदा हवन्त विश्पतिम |
 हव्यवाहं पुरुप्रियम ||
aghnim-aghniṃ havīmabhiḥ sadā havanta viśpatim |
 havyavāhaṃ purupriyam ||
[1.12.3] अग्ने देवानिहा वह जज्ञानो वर्क्तबर्हिषे |
 असि होता न ईड्यः ||
aghne devānihā vaha jajñāno vṛktabarhiṣe |
 asi hotā na īḍyaḥ ||
[1.12.4] तानुशतो वि बोधय यदग्ने यासि दूत्यम |
 देवैरा सत्सि बर्हिषि ||
tānuśato vi bodhaya yadaghne yāsi dūtyam |
 devairā satsi barhiṣi ||
[1.12.5] घर्ताहवन दीदिवः परति षम रिषतो दह |
 अग्ने तवं रक्षस्विनः ||
ghṛtāhavana dīdivaḥ prati ṣma riṣato daha |
 aghne tvaṃ rakṣasvinaḥ ||
[1.12.6] अग्निनाग्निः समिध्यते कविर्ग्र्हपतिर्युवा |
 हव्यवाड जुह्वास्यः ||
aghnināghniḥ samidhyate kavirghṛhapatiryuvā |
 havyavāḍ juhvāsyaḥ ||
[1.12.7] कविमग्निमुप सतुहि सत्यधर्माणमध्वरे |
 देवममीवचातनम ||
kavimaghnimupa stuhi satyadharmāṇamadhvare |
 devamamīvacātanam ||
[1.12.8] यस्त्वामग्ने हविष्पतिर्दूतं देव सपर्यति |
 तस्य सम पराविता भव ||
yastvāmaghne haviṣpatirdūtaṃ deva saparyati |
 tasya sma prāvitā bhava ||
[1.12.9] यो अग्निं देववीतये हविष्मानाविवासति |
 तस्मै पावक मर्ळय ||
yo aghniṃ devavītaye haviṣmānāvivāsati |
 tasmai pāvaka mṛḷaya ||
[1.12.10] स नः पावक दीदिवो.अग्ने देवानिहा वह |
 उप यज्ञं हविश्च नः ||
sa naḥ pāvaka dīdivo.aghne devānihā vaha |
 upa yajñaṃ haviśca naḥ ||
[1.12.11] स न सतवान आ भर गायत्रेण नवीयसा |
 रयिं वीरवतीमिषम ||
sa na stavāna ā bhara ghāyatreṇa navīyasā |
 rayiṃ vīravatīmiṣam ||
[1.12.12] अग्ने शुक्रेण शोचिषा विश्वाभिर्देवहूतिभिः |
 इमं सतोमं जुषस्व नः ||
aghne śukreṇa śociṣā viśvābhirdevahūtibhiḥ |
 imaṃ stomaṃ juṣasva naḥ ||

### Hymn 1.13

[1.13.1] सुसमिद्धो न आ वह देवानग्ने हविष्मते |
 होतः पावक यक्षि च ||
susamiddho na ā vaha devānaghne haviṣmate |
 hotaḥ pāvaka yakṣi ca ||
[1.13.2] मधुमन्तं तनूनपाद यज्ञं देवेषु नः कवे |
 अद्या कर्णुहि वीतये ||
madhumantaṃ tanūnapād yajñaṃ deveṣu naḥ kave |
 adyā kṛṇuhi vītaye ||
[1.13.3] नराशंसमिह परियमस्मिन यज्ञ उप हवये |
 मधुजिह्वंहविष्क्र्तम ||
narāśaṃsamiha priyamasmin yajña upa hvaye |
 madhujihvaṃhaviṣkṛtam ||
[1.13.4] अग्ने सुखतमे रथे देवानीळित आ वह |
 असि होता मनुर्हितः ||
aghne sukhatame rathe devānīḷita ā vaha |
 asi hotā manurhitaḥ ||
[1.13.5] सत्र्णीत बर्हिरानुषग घर्तप्र्ष्ठं मनीषिणः |
 यत्राम्र्तस्य चक्षणम ||
stṛṇīta barhirānuṣagh ghṛtapṛṣṭhaṃ manīṣiṇaḥ |
 yatrāmṛtasya cakṣaṇam ||
[1.13.6] वि शरयन्तां रताव्र्धो दवारो देवीरसश्चतः |
 अद्या नूनं च यष्टवे ||
vi śrayantāṃ ṛtāvṛdho dvāro devīrasaścataḥ |
 adyā nūnaṃ ca yaṣṭave ||
[1.13.7] नक्तोषासा सुपेशसास्मिन यज्ञ उप हवये |
 इदं नो बर्हिरासदे ||
naktoṣāsā supeśasāsmin yajña upa hvaye |
 idaṃ no barhirāsade ||
[1.13.8] ता सुजिह्वा उप हवये होतारा दैव्या कवी |
 यज्ञं नो यक्षतामिमम ||
tā sujihvā upa hvaye hotārā daivyā kavī |
 yajñaṃ no yakṣatāmimam ||
[1.13.9] इळा सरस्वती मही तिस्रो देवीर्मयोभुवः |
 बर्हिः सीदन्त्वस्रिधः ||
iḷā sarasvatī mahī tisro devīrmayobhuvaḥ |
 barhiḥ sīdantvasridhaḥ ||
[1.13.10] इह तवष्टारमग्रियं विश्वरूपमुप हवये |
 अस्माकमस्तुकेवलः ||
iha tvaṣṭāramaghriyaṃ viśvarūpamupa hvaye |
 asmākamastukevalaḥ ||
[1.13.11] अव सर्जा वनस्पते देव देवेभ्यो हविः |
 पर दातुरस्तु चेतनम ||
ava sṛjā vanaspate deva devebhyo haviḥ |
 pra dāturastu cetanam ||
[1.13.12] सवाहा यज्ञं कर्णोतनेन्द्राय यज्वनो गर्हे |
 तत्र देवानुप हवये ||
svāhā yajñaṃ kṛṇotanendrāya yajvano ghṛhe |
 tatra devānupa hvaye ||

### Hymn 1.14

[1.14.1] ऐभिरग्ने दुवो गिरो विश्वेभिः सोमपीतये |
 देवेभिर्याहि यक्षि च ||
aibhiraghne duvo ghiro viśvebhiḥ somapītaye |
 devebhiryāhi yakṣi ca ||
[1.14.2] आ तवा कण्वा अहूषत गर्णन्ति विप्र ते धियः |
 देवेभिरग्न आ गहि ||
ā tvā kaṇvā ahūṣata ghṛṇanti vipra te dhiyaḥ |
 devebhiraghna ā ghahi ||
[1.14.3] इन्द्रवायू बर्हस्पतिं मित्राग्निं पूषणं भगम |
 आदित्यान्मारुतं गणम ||
indravāyū bṛhaspatiṃ mitrāghniṃ pūṣaṇaṃ bhagham |
 ādityānmārutaṃ ghaṇam ||
[1.14.4] पर वो भरियन्त इन्दवो मत्सरा मादयिष्णवः |
 दरप्सा मध्वश्चमूषदः ||
pra vo bhriyanta indavo matsarā mādayiṣṇavaḥ |
 drapsā madhvaścamūṣadaḥ ||
[1.14.5] ईळते तवामवस्यवः कण्वासो वर्क्तबर्हिषः |
 हविष्मन्तोरंक्र्तः ||
īḷate tvāmavasyavaḥ kaṇvāso vṛktabarhiṣaḥ |
 haviṣmantoaraṃkṛtaḥ ||
[1.14.6] घर्तप्र्ष्ठा मनोयुजो ये तवा वहन्ति वह्नयः |
 आ देवान सोमपीतये ||
ghṛtapṛṣṭhā manoyujo ye tvā vahanti vahnayaḥ |
 ā devān somapītaye ||
[1.14.7] तान यजत्रान रताव्र्धो.अग्ने पत्नीवतस कर्धि |
 मध्वः सुजिह्व पायय ||
tān yajatrān ṛtāvṛdho.aghne patnīvatas kṛdhi |
 madhvaḥ sujihva pāyaya ||
[1.14.8] ये यजत्रा य ईड्यास्ते ते पिबन्तु जिह्वया |
 मधोरग्ने वषट्क्र्ति ||
ye yajatrā ya īḍyāste te pibantu jihvayā |
 madhoraghne vaṣaṭkṛti ||
[1.14.9] आकीं सूर्यस्य रोचनाद विश्वान देवानुषर्बुधः |
 विप्रो होतेह वक्षति ||
ākīṃ sūryasya rocanād viśvān devānuṣarbudhaḥ |
 vipro hoteha vakṣati ||
[1.14.10] विश्वेभिः सोम्यं मध्वग्न इन्द्रेण वायुना |
 पिबा मित्रस्य धामभिः ||
viśvebhiḥ somyaṃ madhvaghna indreṇa vāyunā |
 pibā mitrasya dhāmabhiḥ ||
[1.14.11] तवं होता मनुर्हितो.अग्ने यज्ञेषु सीदसि |
 सेमं नो अध्वरं यज ||
tvaṃ hotā manurhito.aghne yajñeṣu sīdasi |
 semaṃ no adhvaraṃ yaja ||
[1.14.12] युक्ष्वा हयरुषी रथे हरितो देव रोहितः |
 ताभिर्देवानिहा वह ||
yukṣvā hyaruṣī rathe harito deva rohitaḥ |
 tābhirdevānihā vaha ||

### Hymn 1.15

[1.15.1] इन्द्र सोमं पिब रतुना तवा विशन्त्विन्दवः |
 मत्सरासस्तदोकसः ||
indra somaṃ piba ṛtunā tvā viśantvindavaḥ |
 matsarāsastadokasaḥ ||
[1.15.2] मरुतः पिबत रतुना पोत्राद यज्ञं पुनीतन |
 यूयं हि षठा सुदानवः ||
marutaḥ pibata ṛtunā potrād yajñaṃ punītana |
 yūyaṃ hi ṣṭhā sudānavaḥ ||
[1.15.3] अभि यज्ञं गर्णीहि नो गनावो नेष्टः पिब रतुना |
 तवंहि रत्नधा असि ||
abhi yajñaṃ ghṛṇīhi no ghnāvo neṣṭaḥ piba ṛtunā |
 tvaṃhi ratnadhā asi ||
[1.15.4] अग्ने देवानिहा वह सादया योनिषु तरिषु |
 परि भूष पिब रतुना ||
aghne devānihā vaha sādayā yoniṣu triṣu |
 pari bhūṣa piba ṛtunā ||
[1.15.5] बराह्मणादिन्द्र राधसः पिबा सोमं रतून्रनु |
 तवेद धि सख्यमस्त्र्तम ||
brāhmaṇādindra rādhasaḥ pibā somaṃ ṛtūnranu |
 taved dhi sakhyamastṛtam ||
[1.15.6] युवं दक्षं धर्तव्रत मित्रावरुण दूळभम |
 रतुना यज्ञमाशाथे ||
yuvaṃ dakṣaṃ dhṛtavrata mitrāvaruṇa dūḷabham |
 ṛtunā yajñamāśāthe ||
[1.15.7] दरविणोदा दरविणसो गरावहस्तासो अध्वरे |
 यज्ञेषु देवमीळते ||
draviṇodā draviṇaso ghrāvahastāso adhvare |
 yajñeṣu devamīḷate ||
[1.15.8] दरविणोदा ददातु नो वसूनि यानि शर्ण्विरे |
 देवेषु ता वनामहे ||
draviṇodā dadātu no vasūni yāni śṛṇvire |
 deveṣu tā vanāmahe ||
[1.15.9] दरविणोदाः पिपीषति जुहोत पर च तिष्ठत |
 नेष्ट्राद रतुभिरिष्यत ||
draviṇodāḥ pipīṣati juhota pra ca tiṣṭhata |
 neṣṭrād ṛtubhiriṣyata ||
[1.15.10] यत तवा तुरीयं रतुभिर्द्रविणोदो यजामहे |
 अध समा नो ददिर्भव ||
yat tvā turīyaṃ ṛtubhirdraviṇodo yajāmahe |
 adha smā no dadirbhava ||
[1.15.11] अश्विना पिबतं मधु दीद्यग्नी शुचिव्रत |
 रतुना यज्ञवाहसा ||
aśvinā pibataṃ madhu dīdyaghnī śucivrata |
 ṛtunā yajñavāhasā ||
[1.15.12] गार्हपत्येन सन्त्य रतुना यज्ञनीरसि |
 देवान देवयते यज ||
ghārhapatyena santya ṛtunā yajñanīrasi |
 devān devayate yaja ||

### Hymn 1.16

[1.16.1] आ तवा वहन्तु हरयो वर्षणं सोमपीतये |
 इन्द्र तवा सूरचक्षसः ||
ā tvā vahantu harayo vṛṣaṇaṃ somapītaye |
 indra tvā sūracakṣasaḥ ||
[1.16.2] इमा धाना घर्तस्नुवो हरी इहोप वक्षतः |
 इन्द्रं सुखतमे रथे ||
imā dhānā ghṛtasnuvo harī ihopa vakṣataḥ |
 indraṃ sukhatame rathe ||
[1.16.3] इन्द्रं परातर्हवामह इन्द्रं परयत्यध्वरे |
 इन्द्रं सोमस्य पीतये ||
indraṃ prātarhavāmaha indraṃ prayatyadhvare |
 indraṃ somasya pītaye ||
[1.16.4] उप नः सुतमा गहि हरिभिरिन्द्र केशिभिः |
 सुते हि तवाहवामहे ||
upa naḥ sutamā ghahi haribhirindra keśibhiḥ |
 sute hi tvāhavāmahe ||
[1.16.5] सेमं न सतोमं आ गह्युपेदं सवनं सुतम |
 गौरो नत्र्षितः पिब ||
semaṃ na stomaṃ ā ghahyupedaṃ savanaṃ sutam |
 ghauro natṛṣitaḥ piba ||
[1.16.6] इमे सोमास इन्दवः सुतासो अधि बर्हिषि |
 तानिन्द्र सहसेपिब ||
ime somāsa indavaḥ sutāso adhi barhiṣi |
 tānindra sahasepiba ||
[1.16.7] अयं ते सतोमो अग्रियो हर्दिस्प्र्गस्तु शन्तमः |
 अथा सोमंसुतं पिब ||
ayaṃ te stomo aghriyo hṛdispṛghastu śantamaḥ |
 athā somaṃsutaṃ piba ||
[1.16.8] विश्वमित सवनं सुतमिन्द्रो मदाय गछति |
 वर्त्रहा सोमपीतये ||
viśvamit savanaṃ sutamindro madāya ghachati |
 vṛtrahā somapītaye ||
[1.16.9] सेमं नः काममा पर्ण गोभिरश्वैः शतक्रतो |
 सतवाम तवा सवाध्यः ||
semaṃ naḥ kāmamā pṛṇa ghobhiraśvaiḥ śatakrato |
 stavāma tvā svādhyaḥ ||

### Hymn 1.17

[1.17.1] इन्द्रावरुणयोरहं सम्राजोरव आ वर्णे |
 ता नो मर्ळातीद्र्शे ||
indrāvaruṇayorahaṃ samrājorava ā vṛṇe |
 tā no mṛḷātaīdṛśe ||
[1.17.2] गन्तारा हि सथो.अवसे हवं विप्रस्य मावतः |
 धर्ताराचर्षणीनाम ||
ghantārā hi stho.avase havaṃ viprasya māvataḥ |
 dhartārācarṣaṇīnām ||
[1.17.3] अनुकामं तर्पयेथामिन्द्रावरुण राय आ |
 ता वां नेदिष्ठमीमहे ||
anukāmaṃ tarpayethāmindrāvaruṇa rāya ā |
 tā vāṃ nediṣṭhamīmahe ||
[1.17.4] युवाकु हि शचीनां युवाकु सुमतीनाम |
 भूयाम वाजदाव्नाम ||
yuvāku hi śacīnāṃ yuvāku sumatīnām |
 bhūyāma vājadāvnām ||
[1.17.5] इन्द्रः सहस्रदाव्नां वरुणः शंस्यानाम |
 करतुर्भवत्युक्थ्यः ||
indraḥ sahasradāvnāṃ varuṇaḥ śaṃsyānām |
 kraturbhavatyukthyaḥ ||
[1.17.6] तयोरिदवसा वयं सनेम नि च धीमहि |
 सयादुत पररेचनम ||
tayoridavasā vayaṃ sanema ni ca dhīmahi |
 syāduta prarecanam ||
[1.17.7] इन्द्रावरुण वामहं हुवे चित्राय राधसे |
 अस्मान सु जिग्युषस कर्तम ||
indrāvaruṇa vāmahaṃ huve citrāya rādhase |
 asmān su jighyuṣas kṛtam ||
[1.17.8] इन्द्रावरुण नू नु वां सिषासन्तीषु धीष्वा |
 अस्मभ्यं शर्म यछतम ||
indrāvaruṇa nū nu vāṃ siṣāsantīṣu dhīṣvā |
 asmabhyaṃ śarma yachatam ||
[1.17.9] पर वामश्नोतु सुष्टुतिरिन्द्रावरुण यां हुवे |
 यां रधाथे सधस्तुतिम ||
pra vāmaśnotu suṣṭutirindrāvaruṇa yāṃ huve |
 yāṃ ṛdhāthe sadhastutim ||

### Hymn 1.18

[1.18.1] सोमानं सवरणं कर्णुहि बरह्मणस पते |
 कक्षीवन्तं याुशिजः ||
somānaṃ svaraṇaṃ kṛṇuhi brahmaṇas pate |
 kakṣīvantaṃ yāuśijaḥ ||
[1.18.2] यो रेवान यो अमीवहा वसुवित पुष्टिवर्धनः |
 स नः सिषक्तु यस्तुरः ||
yo revān yo amīvahā vasuvit puṣṭivardhanaḥ |
 sa naḥ siṣaktu yasturaḥ ||
[1.18.3] मा नः शंसो अररुषो धूर्तिः परणं मर्त्यस्य |
 रक्षा णो बरह्मणस पते ||
mā naḥ śaṃso araruṣo dhūrtiḥ praṇaṃ martyasya |
 rakṣā ṇo brahmaṇas pate ||
[1.18.4] स घा वीरो न रिष्यति यमिन्द्रो बरह्मणस पतिः |
 सोमो हिनोति मर्त्यम ||
sa ghā vīro na riṣyati yamindro brahmaṇas patiḥ |
 somo hinoti martyam ||
[1.18.5] तवं तं बरह्मणस पते सोम इन्द्रश्च मर्त्यम |
 दक्षिणा पात्वंहसः ||
tvaṃ taṃ brahmaṇas pate soma indraśca martyam |
 dakṣiṇā pātvaṃhasaḥ ||
[1.18.6] सदसस पतिमद्भुतं परियमिन्द्रस्य काम्यम |
 सनिं मेधामयासिषम ||
sadasas patimadbhutaṃ priyamindrasya kāmyam |
 saniṃ medhāmayāsiṣam ||
[1.18.7] यस्माद रते न सिध्यति यज्ञो विपश्चितश्चन |
 स धीनां योगमिन्वति ||
yasmād ṛte na sidhyati yajño vipaścitaścana |
 sa dhīnāṃ yoghaminvati ||
[1.18.8] आद रध्नोति हविष्क्र्तिं पराञ्चं कर्णोत्यध्वरम |
 होत्रा देवेषु गछति ||
ād ṛdhnoti haviṣkṛtiṃ prāñcaṃ kṛṇotyadhvaram |
 hotrā deveṣu ghachati ||
[1.18.9] नराशंसं सुध्र्ष्टममपश्यं सप्रथस्तमम |
 दिवो नसद्ममखसम ||
narāśaṃsaṃ sudhṛṣṭamamapaśyaṃ saprathastamam |
 divo nasadmamakhasam ||

### Hymn 1.19

[1.19.1] परति तयं चारुमध्वरं गोपीथाय पर हूयसे |
 मरुद्भिरग्न आ गहि ||
prati tyaṃ cārumadhvaraṃ ghopīthāya pra hūyase |
 marudbhiraghna ā ghahi ||
[1.19.2] नहि देवो न मर्त्यो महस्तव करतुं परः |
 म... ||
nahi devo na martyo mahastava kratuṃ paraḥ |
 ma... ||
[1.19.3] ये महो रजसो विदुर्विश्वे देवासो अद्रुहः |
 म... ||
ye maho rajaso vidurviśve devāso adruhaḥ |
 ma... ||
[1.19.4] य उग्रा अर्कमान्र्चुरनाध्र्ष्टास ओजसा |
 म... ||
ya ughrā arkamānṛcuranādhṛṣṭāsa ojasā |
 ma... ||
[1.19.5] ये शुभ्रा घोरवर्पसः सुक्षत्रासो रिशादसः |
 म... ||
ye śubhrā ghoravarpasaḥ sukṣatrāso riśādasaḥ |
 ma... ||
[1.19.6] ये नाकस्याधि रोचने दिवि देवास आसते |
 म... ||
ye nākasyādhi rocane divi devāsa āsate |
 ma... ||
[1.19.7] य ईङखयन्ति पर्वतान तिरः समुद्रमर्णवम |
 म... ||
ya īṅkhayanti parvatān tiraḥ samudramarṇavam |
 ma... ||
[1.19.8] आ ये तन्वन्ति रश्मिभिस्तिरः समुद्रमोजसा |
 म... ||
ā ye tanvanti raśmibhistiraḥ samudramojasā |
 ma... ||
[1.19.9] अभि तवा पूर्वपीतये सर्जामि सोम्यं मधु |
 म... ||
abhi tvā pūrvapītaye sṛjāmi somyaṃ madhu |
 ma... ||

### Hymn 1.20

[1.20.1] अयं देवाय जन्मने सतोमो विप्रेभिरासया |
 अकारि रत्नधातमः ||
ayaṃ devāya janmane stomo viprebhirāsayā |
 akāri ratnadhātamaḥ ||
[1.20.2] य इन्द्राय वचोयुजा ततक्षुर्मनसा हरी |
 शमीभिर्यज्ञमाशत ||
ya indrāya vacoyujā tatakṣurmanasā harī |
 śamībhiryajñamāśata ||
[1.20.3] तक्षन नासत्याभ्यां परिज्मानं सुखं रथम |
 तक्षन धेनुं सबर्दुघाम ||
takṣan nāsatyābhyāṃ parijmānaṃ sukhaṃ ratham |
 takṣan dhenuṃ sabardughām ||
[1.20.4] युवाना पितरा पुनः सत्यमन्त्रा रजूयवः |
 रभवो विष्ट्यक्रत ||
yuvānā pitarā punaḥ satyamantrā ṛjūyavaḥ |
 ṛbhavo viṣṭyakrata ||
[1.20.5] सं वो मदासो अग्मतेन्द्रेण च मरुत्वता |
 आदित्येभिश्च राजभिः ||
saṃ vo madāso aghmatendreṇa ca marutvatā |
 ādityebhiśca rājabhiḥ ||
[1.20.6] उत तयं चमसं नवं तवष्टुर्देवस्य निष्क्र्तम |
 अकर्तचतुरः पुनः ||
uta tyaṃ camasaṃ navaṃ tvaṣṭurdevasya niṣkṛtam |
 akartacaturaḥ punaḥ ||
[1.20.7] ते नो रत्नानि धत्तन तरिरा साप्तानि सुन्वते |
 एकम-एकंसुशस्तिभिः ||
te no ratnāni dhattana trirā sāptāni sunvate |
 ekam-ekaṃsuśastibhiḥ ||
[1.20.8] अधारयन्त वह्नयो.अभजन्त सुक्र्त्यया |
 भागं देवेषु यज्ञियम ||
adhārayanta vahnayo.abhajanta sukṛtyayā |
 bhāghaṃ deveṣu yajñiyam ||

### Hymn 1.21

[1.21.1] इहेन्द्राग्नी उप हवये तयोरित सतोममुश्मसि |
 ता सोमं सोमपातमा ||
ihendrāghnī upa hvaye tayorit stomamuśmasi |
 tā somaṃ somapātamā ||
[1.21.2] ता यज्ञेषु पर शंसतेन्द्राग्नी शुम्भता नरः |
 ता गायत्रेषु गायत ||
tā yajñeṣu pra śaṃsatendrāghnī śumbhatā naraḥ |
 tā ghāyatreṣu ghāyata ||
[1.21.3] ता मित्रस्य परशस्तय इन्द्राग्नी ता हवामहे |
 सोमपा सोमपीतये ||
tā mitrasya praśastaya indrāghnī tā havāmahe |
 somapā somapītaye ||
[1.21.4] उग्रा सन्ता हवामह उपेदं सवनं सुतम |
 इन्द्राग्नी एह गछताम ||
ughrā santā havāmaha upedaṃ savanaṃ sutam |
 indrāghnī eha ghachatām ||
[1.21.5] ता महान्ता सदस्पती इन्द्राग्नी रक्ष उब्जतम |
 अप्रजाःसन्त्वत्रिणः ||
tā mahāntā sadaspatī indrāghnī rakṣa ubjatam |
 aprajāḥsantvatriṇaḥ ||
[1.21.6] तेन सत्येन जाग्र्तमधि परचेतुने पदे |
 इन्द्राग्नी शर्म यछतम ||
tena satyena jāghṛtamadhi pracetune pade |
 indrāghnī śarma yachatam ||

### Hymn 1.22

[1.22.1] परातर्युजा वि बोधयाश्विनावेह गछताम |
 अस्य सोमस्य पीतये ||
prātaryujā vi bodhayāśvināveha ghachatām |
 asya somasya pītaye ||
[1.22.2] या सुरथा रथीतमोभा देवा दिविस्प्र्शा |
 अश्विना ता हवामहे ||
yā surathā rathītamobhā devā divispṛśā |
 aśvinā tā havāmahe ||
[1.22.3] या वां कशा मधुमत्यश्विना सून्र्तावती |
 तया यज्ञं मिमिक्षतम ||
yā vāṃ kaśā madhumatyaśvinā sūnṛtāvatī |
 tayā yajñaṃ mimikṣatam ||
[1.22.4] नहि वामस्ति दूरके यत्रा रथेन गछथः |
 अश्विना सोमिनो गर्हम ||
nahi vāmasti dūrake yatrā rathena ghachathaḥ |
 aśvinā somino ghṛham ||
[1.22.5] हिरण्यपाणिमूतये सवितारमुप हवये |
 स चेत्ता देवतापदम ||
hiraṇyapāṇimūtaye savitāramupa hvaye |
 sa cettā devatāpadam ||
[1.22.6] अपां नपातमवसे सवितारमुप सतुहि |
 तस्य वरतान्युश्मसि ||
apāṃ napātamavase savitāramupa stuhi |
 tasya vratānyuśmasi ||
[1.22.7] विभक्तारं हवामहे वसोश्चित्रस्य राधसः |
 सवितारंन्र्चक्षसम ||
vibhaktāraṃ havāmahe vasościtrasya rādhasaḥ |
 savitāraṃnṛcakṣasam ||
[1.22.8] सखाय आ नि षीदत सविता सतोम्यो नु नः |
 दाता राधांसि शुम्भति ||
sakhāya ā ni ṣīdata savitā stomyo nu naḥ |
 dātā rādhāṃsi śumbhati ||
[1.22.9] अग्ने पत्नीरिहा वह देवानामुशतीरुप |
 तवष्टारं सोमपीतये ||
aghne patnīrihā vaha devānāmuśatīrupa |
 tvaṣṭāraṃ somapītaye ||
[1.22.10] आ गना अग्न इहावसे होत्रां यविष्ठ भारतीम |
 वरूत्रीं धिषणां वह ||
ā ghnā aghna ihāvase hotrāṃ yaviṣṭha bhāratīm |
 varūtrīṃ dhiṣaṇāṃ vaha ||
[1.22.11] अभी नो देवीरवसा महः शर्मणा नर्पत्नीः |
 अछिन्नपत्राः सचन्ताम ||
abhī no devīravasā mahaḥ śarmaṇā nṛpatnīḥ |
 achinnapatrāḥ sacantām ||
[1.22.12] इहेन्द्राणीमुप हवये वरुणानीं सवस्तये |
 अग्नायीं सोमपीतये ||
ihendrāṇīmupa hvaye varuṇānīṃ svastaye |
 aghnāyīṃ somapītaye ||
[1.22.13] मही दयौः पर्थिवी च न इमं यज्ञं मिमिक्षताम |
 पिप्र्तां नो भरीमभिः ||
mahī dyauḥ pṛthivī ca na imaṃ yajñaṃ mimikṣatām |
 pipṛtāṃ no bharīmabhiḥ ||
[1.22.14] तयोरिद घर्तवत पयो विप्रा रिहन्ति धीतिभिः |
 गन्धर्वस्य धरुवे पदे ||
tayorid ghṛtavat payo viprā rihanti dhītibhiḥ |
 ghandharvasya dhruve pade ||
[1.22.15] सयोना पर्थिवि भवान्र्क्षरा निवेशनी |
 यछा नः शर्म सप्रथः ||
syonā pṛthivi bhavānṛkṣarā niveśanī |
 yachā naḥ śarma saprathaḥ ||
[1.22.16] अतो देवा अवन्तु नो यतो विष्णुर्विचक्रमे |
 पर्थिव्याः सप्तधामभिः ||
ato devā avantu no yato viṣṇurvicakrame |
 pṛthivyāḥ saptadhāmabhiḥ ||
[1.22.17] इदं विष्णुर्वि चक्रमे तरेधा नि दधे पदम |
 समूळ्हमस्य पांसुरे ||
idaṃ viṣṇurvi cakrame tredhā ni dadhe padam |
 samūḷhamasya pāṃsure ||
[1.22.18] तरीणि पदा वि चक्रमे विष्णुर्गोपा अदाभ्यः |
 अतो धर्माणि धारयन ||
trīṇi padā vi cakrame viṣṇurghopā adābhyaḥ |
 ato dharmāṇi dhārayan ||
[1.22.19] विष्णोः कर्माणि पश्यत यतो वरतानि पस्पशे |
 इन्द्रस्य युज्यः सखा ||
viṣṇoḥ karmāṇi paśyata yato vratāni paspaśe |
 indrasya yujyaḥ sakhā ||
[1.22.20] तद विष्णोः परमं पदं सदा पश्यन्ति सूरयः |
 दिवीव चक्षुराततम ||
tad viṣṇoḥ paramaṃ padaṃ sadā paśyanti sūrayaḥ |
 divīva cakṣurātatam ||
[1.22.21] तद विप्रासो विपन्यवो जाग्र्वांसः समिन्धते |
 विष्णोर्यत परमं पदम ||
tad viprāso vipanyavo jāghṛvāṃsaḥ samindhate |
 viṣṇoryat paramaṃ padam ||

### Hymn 1.23

[1.23.1] तीव्राः सोमास आ गह्याशीर्वन्तः सुता इमे |
 वायो तान परस्थितान पिब ||
tīvrāḥ somāsa ā ghahyāśīrvantaḥ sutā ime |
 vāyo tān prasthitān piba ||
[1.23.2] उभा देवा दिविस्प्र्शेन्द्रवायू हवामहे |
 अस्य सोमस्य पीतये ||
ubhā devā divispṛśendravāyū havāmahe |
 asya somasya pītaye ||
[1.23.3] इन्द्रवायू मनोजुवा विप्रा हवन्त ऊतये |
 सहस्राक्षा धियस पती ||
indravāyū manojuvā viprā havanta ūtaye |
 sahasrākṣā dhiyas patī ||
[1.23.4] मित्रं वयं हवामहे वरुणं सोमपीतये |
 जज्ञाना पूतदक्षसा ||
mitraṃ vayaṃ havāmahe varuṇaṃ somapītaye |
 jajñānā pūtadakṣasā ||
[1.23.5] रतेन याव रताव्र्धाव रतस्य जयोतिषस पती |
 ता मित्रावरुणा हुवे ||
ṛtena yāv ṛtāvṛdhāv ṛtasya jyotiṣas patī |
 tā mitrāvaruṇā huve ||
[1.23.6] वरुणः पराविता भुवन मित्रो विश्वाभिरूतिभिः |
 करतां नः सुराधसः ||
varuṇaḥ prāvitā bhuvan mitro viśvābhirūtibhiḥ |
 karatāṃ naḥ surādhasaḥ ||
[1.23.7] मरुत्वन्तं हवामह इन्द्रमा सोमपीतये |
 सजूर्गणेन तरिम्पतु ||
marutvantaṃ havāmaha indramā somapītaye |
 sajūrghaṇena trimpatu ||
[1.23.8] इन्द्रज्येष्ठा मरुद्गणा देवासः पूषरातयः |
 विश्वे मम शरुता हवम ||
indrajyeṣṭhā marudghaṇā devāsaḥ pūṣarātayaḥ |
 viśve mama śrutā havam ||
[1.23.9] हत वर्त्रं सुदानव इन्द्रेण सहसा युजा |
 मा नो दुःशंस ईशत ||
hata vṛtraṃ sudānava indreṇa sahasā yujā |
 mā no duḥśaṃsa īśata ||
[1.23.10] विश्वान देवान हवामहे मरुतः सोमपीतये |
 उग्रा हि पर्श्निमातरः ||
viśvān devān havāmahe marutaḥ somapītaye |
 ughrā hi pṛśnimātaraḥ ||
[1.23.11] जयतामिव तन्यतुर्मरुतामेति धर्ष्णुया |
 यच्छुभं याथना नरः ||
jayatāmiva tanyaturmarutāmeti dhṛṣṇuyā |
 yacchubhaṃ yāthanā naraḥ ||
[1.23.12] हस्काराद विद्युतस पर्यतो जाता अवन्तु नः |
 मरुतो मर्ळयन्तु नः ||
haskārād vidyutas paryato jātā avantu naḥ |
 maruto mṛḷayantu naḥ ||
[1.23.13] आ पूषञ्चित्रबर्हिषमाघ्र्णे धरुणं दिवः |
 आजा नष्टं यथा पशुम ||
ā pūṣañcitrabarhiṣamāghṛṇe dharuṇaṃ divaḥ |
 ājā naṣṭaṃ yathā paśum ||
[1.23.14] पूषा राजानमाघ्र्णिरपगूळ्हं गुहा हितम |
 अविन्दच्चित्रबर्हिषम ||
pūṣā rājānamāghṛṇirapaghūḷhaṃ ghuhā hitam |
 avindaccitrabarhiṣam ||
[1.23.15] उतो स मह्यमिन्दुभिः षड युक्ताननुसेषिधत |
 गोभिर्यवं न चर्क्र्षत ||
uto sa mahyamindubhiḥ ṣaḍ yuktānanuseṣidhat |
 ghobhiryavaṃ na carkṛṣat ||
[1.23.16] अम्बयो यन्त्यध्वभिर्जामयो अध्वरीयताम |
 पर्ञ्चतीर्मधुना पयः ||
ambayo yantyadhvabhirjāmayo adhvarīyatām |
 pṛñcatīrmadhunā payaḥ ||
[1.23.17] अमूर्या उप सूर्ये याभिर्वा सूर्यः सह |
 ता नो हिन्वन्त्वध्वरम ||
amūryā upa sūrye yābhirvā sūryaḥ saha |
 tā no hinvantvadhvaram ||
[1.23.18] अपो देवीरुप हवये यत्र गावः पिबन्ति नः |
 सिन्दुभ्यः कर्त्वं हविः ||
apo devīrupa hvaye yatra ghāvaḥ pibanti naḥ |
 sindubhyaḥ kartvaṃ haviḥ ||
[1.23.19] अप्स्वन्तरम्र्तमप्सु भेषजमपामुत परशस्तये |
 देवाभवत वाजिनः ||
apsvantaramṛtamapsu bheṣajamapāmuta praśastaye |
 devābhavata vājinaḥ ||
[1.23.20] अप्सु मे सोमो अब्रवीदन्तर्विश्वानि भेषजा |
 अग्निं च विश्वशम्भुवमापश्च विश्वभेषजीः ||
apsu me somo abravīdantarviśvāni bheṣajā |
 aghniṃ ca viśvaśambhuvamāpaśca viśvabheṣajīḥ ||
[1.23.21] आपः पर्णीत भेषजं वरूथं तन्वे मम |
 जयोक च सूर्यं दर्शे ||
āpaḥ pṛṇīta bheṣajaṃ varūthaṃ tanve mama |
 jyok ca sūryaṃ dṛśe ||
[1.23.22] इदमापः पर वहत यत किं च दुरितं मयि |
 यद वाहमभिदुद्रोह यद वा शेप उतान्र्तम ||
idamāpaḥ pra vahata yat kiṃ ca duritaṃ mayi |
 yad vāhamabhidudroha yad vā śepa utānṛtam ||
[1.23.23] आपो अद्यान्वचारिषं रसेन समगस्महि |
 पयस्वानग्न आगहि तं मा सं सर्ज वर्चसा ||
āpo adyānvacāriṣaṃ rasena samaghasmahi |
 payasvānaghna āghahi taṃ mā saṃ sṛja varcasā ||
[1.23.24] सं माग्ने वर्चसा सर्ज सं परजया समायुषा |
 विद्युर्मेस्य देवा इन्द्रो विद्यात सह रषिभिः ||
saṃ māghne varcasā sṛja saṃ prajayā samāyuṣā |
 vidyurmeasya devā indro vidyāt saha ṛṣibhiḥ ||

### Hymn 1.24

[1.24.1] कस्य नूनं कतमस्याम्र्तानां मनामहे चारु देवस्य नाम |
 को नो मह्या अदितये पुनर्दात पितरं च दर्शेयं मातरं च ||
kasya nūnaṃ katamasyāmṛtānāṃ manāmahe cāru devasya nāma |
 ko no mahyā aditaye punardāt pitaraṃ ca dṛśeyaṃ mātaraṃ ca ||
[1.24.2] अग्नेर्वयं परथमस्याम्र्तानां मनामहे चारु देवस्य नाम |
 स नो मह्या अदितये पुनर्दात पितरं च दर्शेयं मातरं च ||
aghnervayaṃ prathamasyāmṛtānāṃ manāmahe cāru devasya nāma |
 sa no mahyā aditaye punardāt pitaraṃ ca dṛśeyaṃ mātaraṃ ca ||
[1.24.3] अभि तवा देव सवितरीशानं वार्याणाम |
 सदावन भागमीमहे ||
abhi tvā deva savitarīśānaṃ vāryāṇām |
 sadāvan bhāghamīmahe ||
[1.24.4] यश्चिद धि त इत्था भगः शशमानः पुरा निदः |
 अद्वेषो हस्तयोर्दधे ||
yaścid dhi ta itthā bhaghaḥ śaśamānaḥ purā nidaḥ |
 adveṣo hastayordadhe ||
[1.24.5] भगभक्तस्य ते वयमुदशेम तवावसा |
 मूर्धानं राय आरभे ||
bhaghabhaktasya te vayamudaśema tavāvasā |
 mūrdhānaṃ rāya ārabhe ||
[1.24.6] नहि ते कषत्रं न सहो न मन्युं वयश्चनामी पतयन्त आपुः |
 नेमा आपो अनिमिषं चरन्तीर्न ये वातस्य परमिनन्त्यभ्वम ||
nahi te kṣatraṃ na saho na manyuṃ vayaścanāmī patayanta āpuḥ |
 nemā āpo animiṣaṃ carantīrna ye vātasya praminantyabhvam ||
[1.24.7] अबुध्ने राजा वरुणो वनस्योर्ध्वं सतूपं ददते पूतदक्षः |
 नीचीना सथुरुपरि बुध्न एषामस्मे अन्तर्निहिताःकेतवः सयुः ||
abudhne rājā varuṇo vanasyordhvaṃ stūpaṃ dadate pūtadakṣaḥ |
 nīcīnā sthurupari budhna eṣāmasme antarnihitāḥketavaḥ syuḥ ||
[1.24.8] उरुं हि राजा वरुणश्चकार सूर्याय पन्थामन्वेतवा उ |
 अपदे पादा परतिधातवे.अकरुतापवक्ता हर्दयाविधश्चित ||
uruṃ hi rājā varuṇaścakāra sūryāya panthāmanvetavā u |
 apade pādā pratidhātave.akarutāpavaktā hṛdayāvidhaścit ||
[1.24.9] शतं ते राजन भिषजः सहस्रमुर्वी गभीरा सुमतिष टे अस्तु |
 बाधस्व दूरे निरतिं पराचैः कर्तं चिदेनः पर मुमुग्ध्यस्मत ||
śataṃ te rājan bhiṣajaḥ sahasramurvī ghabhīrā sumatiṣ ṭe astu |
 bādhasva dūre nirtiṃ parācaiḥ kṛtaṃ cidenaḥ pra mumughdhyasmat ||
[1.24.10] अमी य रक्षा निहितास उच्चा नक्तं दद्र्श्रे कुह चिद दिवेयुः |
 अदब्धानि वरुणस्य वरतानि विचाकशच्चन्द्रमा नक्तमेति ||
amī ya ṛkṣā nihitāsa uccā naktaṃ dadṛśre kuha cid diveyuḥ |
 adabdhāni varuṇasya vratāni vicākaśaccandramā naktameti ||
[1.24.11] तत तवा यामि बरह्मणा वन्दमानस्तदा शास्ते यजमानो हविर्भिः |
 अहेळमानो वरुणेह बोध्युरुशंस मा न आयुःप्र मोषीः ||
tat tvā yāmi brahmaṇā vandamānastadā śāste yajamāno havirbhiḥ |
 aheḷamāno varuṇeha bodhyuruśaṃsa mā na āyuḥpra moṣīḥ ||
[1.24.12] तदिन नक्तं तद दिवा मह्यमाहुस्तदयं केतो हर्द आ वि चष्टे |
 शुनःशेपो यमह्वद गर्भीतः सो अस्मान राजा वरुणो मुमोक्तु ||
tadin naktaṃ tad divā mahyamāhustadayaṃ keto hṛda ā vi caṣṭe |
 śunaḥśepo yamahvad ghṛbhītaḥ so asmān rājā varuṇo mumoktu ||
[1.24.13] शुनःशेपो हयह्वद गर्भीतस्त्रिष्वादित्यं दरुपदेषु बद्धः |
 अवैनं राजा वरुणः सस्र्ज्याद विद्वानदब्धो वि मुमोक्तु पाशान ||
śunaḥśepo hyahvad ghṛbhītastriṣvādityaṃ drupadeṣu baddhaḥ |
 avainaṃ rājā varuṇaḥ sasṛjyād vidvānadabdho vi mumoktu pāśān ||
[1.24.14] अव ते हेळो वरुण नमोभिरव यज्ञेभिरीमहे हविर्भिः |
 कषयन्नस्मभ्यमसुर परचेता राजन्नेनांसि शिश्रथः कर्तानि ||
ava te heḷo varuṇa namobhirava yajñebhirīmahe havirbhiḥ |
 kṣayannasmabhyamasura pracetā rājannenāṃsi śiśrathaḥ kṛtāni ||
[1.24.15] उदुत्तमं वरुण पाशमस्मदवाधमं वि मध्यमं शरथाय |
 अथा वयमादित्य वरते तवानागसो अदितये सयाम ||
uduttamaṃ varuṇa pāśamasmadavādhamaṃ vi madhyamaṃ śrathāya |
 athā vayamāditya vrate tavānāghaso aditaye syāma ||

### Hymn 1.25

[1.25.1] यच्चिद धि ते विशो यथा पर देव वरुण वरतम |
 मिनीमसिद्यवि-दयवि ||
yaccid dhi te viśo yathā pra deva varuṇa vratam |
 minīmasidyavi-dyavi ||
[1.25.2] मा नो वधाय हत्नवे जिहीळानस्य रीरधः |
 मा हर्णानस्य मन्यवे ||
mā no vadhāya hatnave jihīḷānasya rīradhaḥ |
 mā hṛṇānasya manyave ||
[1.25.3] वि मर्ळीकाय ते मनो रथीरश्वं न सन्दितम |
 गीर्भिर्वरुण सीमहि ||
vi mṛḷīkāya te mano rathīraśvaṃ na sanditam |
 ghīrbhirvaruṇa sīmahi ||
[1.25.4] परा हि मे विमन्यवः पतन्ति वस्यैष्टये |
 वयो न वसतीरुप ||
parā hi me vimanyavaḥ patanti vasyaiṣṭaye |
 vayo na vasatīrupa ||
[1.25.5] कदा कषत्रश्रियं नरमा वरुणं करामहे |
 मर्ळीकायोरुचक्षसम ||
kadā kṣatraśriyaṃ naramā varuṇaṃ karāmahe |
 mṛḷīkāyorucakṣasam ||
[1.25.6] तदित समानमाशाते वेनन्ता न पर युछतः |
 धर्तव्रताय दाशुषे ||
tadit samānamāśāte venantā na pra yuchataḥ |
 dhṛtavratāya dāśuṣe ||
[1.25.7] वेदा यो वीनां पदमन्तरिक्षेण पतताम |
 वेद नावः समुद्रियः ||
vedā yo vīnāṃ padamantarikṣeṇa patatām |
 veda nāvaḥ samudriyaḥ ||
[1.25.8] वेद मासो धर्तव्रतो दवादश परजावतः |
 वेदा य उपजायते ||
veda māso dhṛtavrato dvādaśa prajāvataḥ |
 vedā ya upajāyate ||
[1.25.9] वेद वातस्य वर्तनिमुरोर्र्ष्वस्य बर्हतः |
 वेदा ये अध्यासते ||
veda vātasya vartanimurorṛṣvasya bṛhataḥ |
 vedā ye adhyāsate ||
[1.25.10] नि षसाद धर्तव्रतो वरुणः पस्त्यास्वा |
 साम्राज्याय सुक्रतुः ||
ni ṣasāda dhṛtavrato varuṇaḥ pastyāsvā |
 sāmrājyāya sukratuḥ ||
[1.25.11] अतो विश्वान्यद्भुता चिकित्वानभि पश्यति |
 कर्तानि या चकर्त्वा ||
ato viśvānyadbhutā cikitvānabhi paśyati |
 kṛtāni yā cakartvā ||
[1.25.12] स नो विश्वाहा सुक्रतुरादित्यः सुपथा करत |
 पर ण आयूंषि तारिषत ||
sa no viśvāhā sukraturādityaḥ supathā karat |
 pra ṇa āyūṃṣi tāriṣat ||
[1.25.13] बिभ्रद दरापिं हिरण्ययं वरुणो वस्त निर्णिजम |
 परि सपशो नि षेदिरे ||
bibhrad drāpiṃ hiraṇyayaṃ varuṇo vasta nirṇijam |
 pari spaśo ni ṣedire ||
[1.25.14] न यं दिप्सन्ति दिप्सवो न दरुह्वाणो जनानाम |
 न देवमभिमातयः ||
na yaṃ dipsanti dipsavo na druhvāṇo janānām |
 na devamabhimātayaḥ ||
[1.25.15] उत यो मानुषेष्वा यशश्चक्रे असाम्या |
 अस्माकमुदरेष्वा ||
uta yo mānuṣeṣvā yaśaścakre asāmyā |
 asmākamudareṣvā ||
[1.25.16] परा मे यन्ति धीतयो गावो न गव्यूतीरनु |
 इछन्तीरुरुचक्षसम ||
parā me yanti dhītayo ghāvo na ghavyūtīranu |
 ichantīrurucakṣasam ||
[1.25.17] सं नु वोचावहै पुनर्यतो मे मध्वाभ्र्तम |
 होतेव कषदसे परियम ||
saṃ nu vocāvahai punaryato me madhvābhṛtam |
 hoteva kṣadase priyam ||
[1.25.18] दर्शं नु विश्वदर्षतं दर्शं रथमधि कषमि |
 एता जुषत मे गिरः ||
darśaṃ nu viśvadarṣataṃ darśaṃ rathamadhi kṣami |
 etā juṣata me ghiraḥ ||
[1.25.19] इमं मे वरुण शरुधी हवमद्या च मर्ळय |
 तवामवस्युरा चके ||
imaṃ me varuṇa śrudhī havamadyā ca mṛḷaya |
 tvāmavasyurā cake ||
[1.25.20] तवं विश्वस्य मेधिर दिवश्च गमश्च राजसि |
 स यामनिप्रति शरुधि ||
tvaṃ viśvasya medhira divaśca ghmaśca rājasi |
 sa yāmaniprati śrudhi ||
[1.25.21] उदुत्तमं मुमुग्धि नो वि पाशं मध्यमं चर्त |
 अवाधमानि जीवसे ||
uduttamaṃ mumughdhi no vi pāśaṃ madhyamaṃ cṛta |
 avādhamāni jīvase ||

### Hymn 1.26

[1.26.1] वसिष्वा हि मियेध्य वस्त्राण्यूर्जां पते |
 सेमं नो अध्वरं यज ||
vasiṣvā hi miyedhya vastrāṇyūrjāṃ pate |
 semaṃ no adhvaraṃ yaja ||
[1.26.2] नि नो होता वरेण्यः सदा यविष्ठ मन्मभिः |
 अग्ने दिवित्मता वचः ||
ni no hotā vareṇyaḥ sadā yaviṣṭha manmabhiḥ |
 aghne divitmatā vacaḥ ||
[1.26.3] आ नि षमा सूनवे पितापिर्यजत्यापये |
 सखा सख्ये वरेण्यः ||
ā ni ṣmā sūnave pitāpiryajatyāpaye |
 sakhā sakhye vareṇyaḥ ||
[1.26.4] आ नो बर्ही रिशादसो वरुणो मित्रो अर्यमा |
 सीदन्तु मनुषो यथा ||
ā no barhī riśādaso varuṇo mitro aryamā |
 sīdantu manuṣo yathā ||
[1.26.5] पूर्व्य होतरस्य नो मन्दस्व सख्यस्य च |
 इमा उ षु शरुधी गिरः ||
pūrvya hotarasya no mandasva sakhyasya ca |
 imā u ṣu śrudhī ghiraḥ ||
[1.26.6] यच्चिद धि शश्वता तना देवं-देवं यजामहे |
 तवे इद्धूयते हविः ||
yaccid dhi śaśvatā tanā devaṃ-devaṃ yajāmahe |
 tve iddhūyate haviḥ ||
[1.26.7] परियो नो अस्तु विश्पतिर्होता मन्द्रो वरेण्यः |
 परियाः सवग्नयो वयम ||
priyo no astu viśpatirhotā mandro vareṇyaḥ |
 priyāḥ svaghnayo vayam ||
[1.26.8] सवग्नयो हि वार्यं देवासो दधिरे च नः |
 सवग्नयो मनामहे ||
svaghnayo hi vāryaṃ devāso dadhire ca naḥ |
 svaghnayo manāmahe ||
[1.26.9] अथा न उभयेषामम्र्त मर्त्यानाम |
 मिथः सन्तु परशस्तयः ||
athā na ubhayeṣāmamṛta martyānām |
 mithaḥ santu praśastayaḥ ||
[1.26.10] विश्वेभिरग्ने अग्निभिरिमं यज्ञमिदं वचः |
 चनो धाः सहसो यहो ||
viśvebhiraghne aghnibhirimaṃ yajñamidaṃ vacaḥ |
 cano dhāḥ sahaso yaho ||

### Hymn 1.27

[1.27.1] अश्वं न तवा वारवन्तं वन्दध्या अग्निं नमोभिः |
 सम्राजन्तमध्वराणाम ||
aśvaṃ na tvā vāravantaṃ vandadhyā aghniṃ namobhiḥ |
 samrājantamadhvarāṇām ||
[1.27.2] स घा नः सूनुः शवसा पर्थुप्रगामा सुशेवः |
 मीढ्वानस्माकं बभूयात ||
sa ghā naḥ sūnuḥ śavasā pṛthupraghāmā suśevaḥ |
 mīḍhvānasmākaṃ babhūyāt ||
[1.27.3] स नो दूराच्चासाच्च नि मर्त्यादघायोः |
 पाहि सदमिद विश्वायुः ||
sa no dūrāccāsācca ni martyādaghāyoḥ |
 pāhi sadamid viśvāyuḥ ||
[1.27.4] इममू षु तवमस्माकं सनिं गायत्रं नव्यांसम |
 अग्ने देवेषु पर वोचः ||
imamū ṣu tvamasmākaṃ saniṃ ghāyatraṃ navyāṃsam |
 aghne deveṣu pra vocaḥ ||
[1.27.5] आ नो भज परमेष्वा वाजेषु मध्यमेषु |
 शिक्षा वस्वोन्तमस्य ||
ā no bhaja parameṣvā vājeṣu madhyameṣu |
 śikṣā vasvoantamasya ||
[1.27.6] विभक्तासि चित्रभानो सिन्धोरूर्मा उपाक आ |
 सद्यो दाशुषे कषरसि ||
vibhaktāsi citrabhāno sindhorūrmā upāka ā |
 sadyo dāśuṣe kṣarasi ||
[1.27.7] यमग्ने पर्त्सु मर्त्यमवा वाजेषु यं जुनाः |
 स यन्ताशश्वतीरिषः ||
yamaghne pṛtsu martyamavā vājeṣu yaṃ junāḥ |
 sa yantāśaśvatīriṣaḥ ||
[1.27.8] नकिरस्य सहन्त्य पर्येता कयस्य चित |
 वाजो अस्ति शरवाय्यः ||
nakirasya sahantya paryetā kayasya cit |
 vājo asti śravāyyaḥ ||
[1.27.9] स वाजं विश्वचर्षणिरर्वद्भिरस्तु तरुता |
 विप्रेभिरस्तु सनिता ||
sa vājaṃ viśvacarṣaṇirarvadbhirastu tarutā |
 viprebhirastu sanitā ||
[1.27.10] जराबोध तद विविड्ढि विशे-विशे यज्ञियाय |
 सतोमं रुद्राय दर्शीकम ||
jarābodha tad viviḍḍhi viśe-viśe yajñiyāya |
 stomaṃ rudrāya dṛśīkam ||
[1.27.11] स नो महाननिमानो धूमकेतुः पुरुश्चन्द्रः |
 धिये वाजाय हिन्वतु ||
sa no mahānanimāno dhūmaketuḥ puruścandraḥ |
 dhiye vājāya hinvatu ||
[1.27.12] स रेवानिव विश्पतिर्दैव्यः केतुः शर्णोतु नः |
 उक्थैरग्निर्ब्र्हद्भानुः ||
sa revāniva viśpatirdaivyaḥ ketuḥ śṛṇotu naḥ |
 ukthairaghnirbṛhadbhānuḥ ||
[1.27.13] नमो महद्भ्यो नमो अर्भकेभ्यो नमो युवभ्यो नम आशिनेभ्यः |
 यजाम देवान यदि शक्नवाम मा जयायसः शंसमा वर्क्षि देवाः ||
namo mahadbhyo namo arbhakebhyo namo yuvabhyo nama āśinebhyaḥ |
 yajāma devān yadi śaknavāma mā jyāyasaḥ śaṃsamā vṛkṣi devāḥ ||

### Hymn 1.28

[1.28.1] यत्र गरावा पर्थुबुध्न ऊर्ध्वो भवति सोतवे |
 उलूखलसुतानामवेद विन्द्र जल्गुलः ||
yatra ghrāvā pṛthubudhna ūrdhvo bhavati sotave |
 ulūkhalasutānāmaved vindra jalghulaḥ ||
[1.28.2] यत्र दवाविव जघनाधिषवण्या कर्ता |
 उलू... ||
yatra dvāviva jaghanādhiṣavaṇyā kṛtā |
 ulū... ||
[1.28.3] यत्र नार्यपच्यवमुपच्यवं च शिक्षते |
 उलू... ||
yatra nāryapacyavamupacyavaṃ ca śikṣate |
 ulū... ||
[1.28.4] यत्र मन्थां विबध्नते रश्मीन यमितवा इव |
 उलू... ||
yatra manthāṃ vibadhnate raśmīn yamitavā iva |
 ulū... ||
[1.28.5] यच्चिद धि तवं गर्हेग्र्ह उलूखलक युज्यसे |
 इह दयुमत्तमं वद यजतामिव दुन्दुभिः ||
yaccid dhi tvaṃ ghṛheghṛha ulūkhalaka yujyase |
 iha dyumattamaṃ vada yajatāmiva dundubhiḥ ||
[1.28.6] उत सम ते वनस्पते वातो वि वात्यग्रमित |
 अथो इन्द्राय पातवे सुनु सोममुलूखल ||
uta sma te vanaspate vāto vi vātyaghramit |
 atho indrāya pātave sunu somamulūkhala ||
[1.28.7] आयजी वाजसातमा ता हयुच्चा विजर्भ्र्तः |
 हरी इवान्धांसि बप्सता ||
āyajī vājasātamā tā hyuccā vijarbhṛtaḥ |
 harī ivāndhāṃsi bapsatā ||
[1.28.8] ता नो अद्य वनस्पती रष्वाव रष्वेभिः सोत्र्भिः |
 इन्द्राय मधुमत सुतम ||
tā no adya vanaspatī ṛṣvāv ṛṣvebhiḥ sotṛbhiḥ |
 indrāya madhumat sutam ||
[1.28.9] उच्छिष्टं चम्वोर्भर सोमं पवित्र आ सर्ज |
 नि धेहि गोरधि तवचि ||
ucchiṣṭaṃ camvorbhara somaṃ pavitra ā sṛja |
 ni dhehi ghoradhi tvaci ||

### Hymn 1.29

[1.29.1] यच्चिद धि सत्य सोमपा अनाशस्ता इव समसि |
 आ तू न इन्द्र शंसय गोष्वश्वेषु सुभ्रिषु सहस्रेषु तुवीमघ ||
yaccid dhi satya somapā anāśastā iva smasi |
 ā tū na indra śaṃsaya ghoṣvaśveṣu subhriṣu sahasreṣu tuvīmagha ||
[1.29.2] शिप्रिन वाजानां पते शचीवस्तव दंसना |
 आ... ||
śiprin vājānāṃ pate śacīvastava daṃsanā |
 ā... ||
[1.29.3] नि षवापया मिथूद्र्शा सस्तामबुध्यमाने |
 आ... ||
ni ṣvāpayā mithūdṛśā sastāmabudhyamāne |
 ā... ||
[1.29.4] ससन्तु तया अरातयो बोधन्तु शूर रातयः |
 आ... ||
sasantu tyā arātayo bodhantu śūra rātayaḥ |
 ā... ||
[1.29.5] समिन्द्र गर्दभं मर्ण नुवन्तं पापयामुया |
 आ... ||
samindra ghardabhaṃ mṛṇa nuvantaṃ pāpayāmuyā |
 ā... ||
[1.29.6] पताति कुण्ड्र्णाच्या दूरं वातो वनादधि |
 आ... ||
patāti kuṇḍṛṇācyā dūraṃ vāto vanādadhi |
 ā... ||
[1.29.7] सर्वं परिक्रोशं जहि जम्भया कर्कदाश्वम |
 आ... ||
sarvaṃ parikrośaṃ jahi jambhayā kṛkadāśvam |
 ā... ||

### Hymn 1.30

[1.30.1] आ व इन्द्रं करिविं यथा वाजयन्तः शतक्रतुम |
 मंहिष्ठं सिञ्च इन्दुभिः ||
ā va indraṃ kriviṃ yathā vājayantaḥ śatakratum |
 maṃhiṣṭhaṃ siñca indubhiḥ ||
[1.30.2] शतं वा यः शुचीनां सहस्रं वा समाशिराम |
 एदु निम्नं न रीयते ||
śataṃ vā yaḥ śucīnāṃ sahasraṃ vā samāśirām |
 edu nimnaṃ na rīyate ||
[1.30.3] सं यन मदाय शुष्मिण एना हयस्योदरे |
 समुद्रो न वयचो दधे ||
saṃ yan madāya śuṣmiṇa enā hyasyodare |
 samudro na vyaco dadhe ||
[1.30.4] अयमु ते समतसि कपोत इव गर्भधिम |
 वचस्तच्चिन न ओहसे ||
ayamu te samatasi kapota iva gharbhadhim |
 vacastaccin na ohase ||
[1.30.5] सतोत्रं राधानां पते गिर्वाहो वीर यस्य ते |
 विभूतिरस्तुसून्र्ता ||
stotraṃ rādhānāṃ pate ghirvāho vīra yasya te |
 vibhūtirastusūnṛtā ||
[1.30.6] ऊर्ध्वस्तिष्ठा न ऊतये.अस्मिन वाजे शतक्रतो |
 समन्येषु बरवावहै ||
ūrdhvastiṣṭhā na ūtaye.asmin vāje śatakrato |
 samanyeṣu bravāvahai ||
[1.30.7] योगे-योगे तवस्तरं वाजे-वाजे हवामहे |
 सखाय इन्द्रमूतये ||
yoghe-yoghe tavastaraṃ vāje-vāje havāmahe |
 sakhāya indramūtaye ||
[1.30.8] आ घा गमद यदि शरवत सहस्रिणीभिरूतिभिः |
 वाजेभिरुप नो हवम ||
ā ghā ghamad yadi śravat sahasriṇībhirūtibhiḥ |
 vājebhirupa no havam ||
[1.30.9] अनु परत्नस्यौकसो हुवे तुविप्रतिं नरम |
 यं ते पूर्वं पिता हुवे ||
anu pratnasyaukaso huve tuvipratiṃ naram |
 yaṃ te pūrvaṃ pitā huve ||
[1.30.10] तं तवा वयं विश्ववारा शास्महे पुरुहूत |
 सखे वसो जरित्र्भ्यः ||
taṃ tvā vayaṃ viśvavārā śāsmahe puruhūta |
 sakhe vaso jaritṛbhyaḥ ||
[1.30.11] अस्माकं शिप्रिणीनां सोमपाः सोमपाव्नाम |
 सखे वज्रिन सखीनाम ||
asmākaṃ śipriṇīnāṃ somapāḥ somapāvnām |
 sakhe vajrin sakhīnām ||
[1.30.12] तथा तदस्तु सोमपाः सखे वज्रिन तथा कर्णु |
 यथा त उश्मसीष्टये ||
tathā tadastu somapāḥ sakhe vajrin tathā kṛṇu |
 yathā ta uśmasīṣṭaye ||
[1.30.13] रेवतीर्नः सधमाद इन्द्रे सन्तु तुविवाजाः |
 कषुमन्तो याभिर्मदेम ||
revatīrnaḥ sadhamāda indre santu tuvivājāḥ |
 kṣumanto yābhirmadema ||
[1.30.14] आ घ तवावान तमनाप्त सतोत्र्भ्यो धर्ष्णवियानः |
 रणोरक्षं न चक्र्योह ||
ā gha tvāvān tmanāpta stotṛbhyo dhṛṣṇaviyānaḥ |
 ṛṇorakṣaṃ na cakryoh ||
[1.30.15] आ यद दुवः शतक्रतवा कामं जरितॄणाम |
 रणोरक्षं न शचीभिः ||
ā yad duvaḥ śatakratavā kāmaṃ jaritṝṇām |
 ṛṇorakṣaṃ na śacībhiḥ ||
[1.30.16] शश्वदिन्द्रः पोप्रुथद्भिर्जिगाय नानदद्भिः शाश्वसद्भिर्धनानि |
 स नो हिरण्यरथं दंसनावान स नः सनिता सनये स नो.अदात ||
śaśvadindraḥ popruthadbhirjighāya nānadadbhiḥ śāśvasadbhirdhanāni |
 sa no hiraṇyarathaṃ daṃsanāvān sa naḥ sanitā sanaye sa no.adāt ||
[1.30.17] आश्विनावश्वावत्येषा यतं शवीरया गोमद दस्रा हिरण्यवत ||
āśvināvaśvāvatyeṣā yataṃ śavīrayā ghomad dasrā hiraṇyavat ||
[1.30.18] समानयोजनो हि वां रथो दस्रावमर्त्यः |
 समुद्रे अश्विनेयते ||
samānayojano hi vāṃ ratho dasrāvamartyaḥ |
 samudre aśvineyate ||
[1.30.19] वयघ्न्यस्य मूर्धनि चक्रं रथस्य येमथुः |
 परि दयामन्यदीयते ||
vyaghnyasya mūrdhani cakraṃ rathasya yemathuḥ |
 pari dyāmanyadīyate ||
[1.30.20] कस्त उषः कधप्रिये भुजे मर्तो अमर्त्ये |
 कं नक्षसे विभावरि ||
kasta uṣaḥ kadhapriye bhuje marto amartye |
 kaṃ nakṣase vibhāvari ||
[1.30.21] वयं हि ते अमन्मह्यान्तादा पराकात |
 अश्वे न चित्रे अरुषि ||
vayaṃ hi te amanmahyāntādā parākāt |
 aśve na citre aruṣi ||
[1.30.22] तवं तयेभिरा गहि वाजेभिर्दुहितर्दिवः |
 अस्मे रयिं निधारय ||
tvaṃ tyebhirā ghahi vājebhirduhitardivaḥ |
 asme rayiṃ nidhāraya ||

### Hymn 1.31

[1.31.1] तवमग्ने परथमो अङगिरा रषिर्देवो देवानामभवः शिवः सखा |
 तव वरते कवयो विद्मनापसो.अजायन्त मरुतो भराजद्र्ष्टयः ||
tvamaghne prathamo aṅghirā ṛṣirdevo devānāmabhavaḥ śivaḥ sakhā |
 tava vrate kavayo vidmanāpaso.ajāyanta maruto bhrājadṛṣṭayaḥ ||
[1.31.2] तवमग्ने परथमो अङगिरस्तमः कविर्देवानां परि भूषसिव्रतम |
 विभुर्विश्वस्मै भुवनाय मेधिरो दविमाता शयुः कतिधा चिदायवे ||
tvamaghne prathamo aṅghirastamaḥ kavirdevānāṃ pari bhūṣasivratam |
 vibhurviśvasmai bhuvanāya medhiro dvimātā śayuḥ katidhā cidāyave ||
[1.31.3] तवमग्ने परथमो मातरिश्वन आविर्भव सुक्रतूया विवस्वते |
 अरेजेतां रोदसी होत्र्वूर्ये.असघ्नोर्भारमयजो महोवसो ||
tvamaghne prathamo mātariśvana āvirbhava sukratūyā vivasvate |
 arejetāṃ rodasī hotṛvūrye.asaghnorbhāramayajo mahovaso ||
[1.31.4] तवमग्ने मनवे दयामवाशयः पुरूरवसे सुक्र्ते सुक्र्त्तरः |
 शवात्रेण यत पित्रोर्मुच्यसे पर्या तवा पूर्वमनयन्नापरं पुनः ||
tvamaghne manave dyāmavāśayaḥ purūravase sukṛte sukṛttaraḥ |
 śvātreṇa yat pitrormucyase paryā tvā pūrvamanayannāparaṃ punaḥ ||
[1.31.5] तवमग्ने वर्षभः पुष्टिवर्धन उद्यतस्रुचे भवसि शरवाय्यः |
 य आहुतिं परि वेदा वषट्क्र्तिमेकायुरग्रे विश आविवाससि ||
tvamaghne vṛṣabhaḥ puṣṭivardhana udyatasruce bhavasi śravāyyaḥ |
 ya āhutiṃ pari vedā vaṣaṭkṛtimekāyuraghre viśa āvivāsasi ||
[1.31.6] तवमग्ने वर्जिनवर्तनिं नरं सक्मन पिपर्षि विदथे विचर्षणे |
 यः शूरसाता परितक्म्ये धने दभ्रेभिश्चित सम्र्ताहंसि भूयसः ||
tvamaghne vṛjinavartaniṃ naraṃ sakman piparṣi vidathe vicarṣaṇe |
 yaḥ śūrasātā paritakmye dhane dabhrebhiścit samṛtāhaṃsi bhūyasaḥ ||
[1.31.7] तवं तमग्ने अम्र्तत्व उत्तमे मर्तं दधासि शरवसे दिवे दिवे |
 यस्तात्र्षाण उभयाय जन्मने मयः कर्णोषि परया च सूरये ||
tvaṃ tamaghne amṛtatva uttame martaṃ dadhāsi śravase dive dive |
 yastātṛṣāṇa ubhayāya janmane mayaḥ kṛṇoṣi prayaā ca sūraye ||
[1.31.8] तवं नो अग्ने सनये धनानां यशसं कारुं कर्णुहि सतवानः |
 रध्याम कर्मापसा नवेन देवैर्द्यावाप्र्थिवी परावतं नः ||
tvaṃ no aghne sanaye dhanānāṃ yaśasaṃ kāruṃ kṛṇuhi stavānaḥ |
 ṛdhyāma karmāpasā navena devairdyāvāpṛthivī prāvataṃ naḥ ||
[1.31.9] तवं नो अग्ने पित्रोरुपस्थ आ देवो देवेष्वनवद्य जाग्र्विः |
 तनूक्र्द बोधि परमतिश्च कारवे तवं कल्याण वसु विश्वमोपिषे ||
tvaṃ no aghne pitrorupastha ā devo deveṣvanavadya jāghṛviḥ |
 tanūkṛd bodhi pramatiśca kārave tvaṃ kalyāṇa vasu viśvamopiṣe ||
[1.31.10] तवमग्ने परमतिस्त्वं पितासि नस्त्वं वयस्क्र्त तव जामयो वयम |
 सं तवा रायः शतिनः सं सहस्रिणः सुवीरं यन्ति वरतपामदाभ्य ||
tvamaghne pramatistvaṃ pitāsi nastvaṃ vayaskṛt tava jāmayo vayam |
 saṃ tvā rāyaḥ śatinaḥ saṃ sahasriṇaḥ suvīraṃ yanti vratapāmadābhya ||
[1.31.11] तवामग्ने परथममायुमायवे देवा अक्र्ण्वन नहुषस्य विश्पतिम |
 इळामक्र्ण्वन मनुषस्य शासनीं पितुर्यत पुत्रो ममकस्य जायते ||
tvāmaghne prathamamāyumāyave devā akṛṇvan nahuṣasya viśpatim |
 iḷāmakṛṇvan manuṣasya śāsanīṃ pituryat putro mamakasya jāyate ||
[1.31.12] तवं नो अग्ने तव देव पायुभिर्मघोनो रक्ष तन्वश्च वन्द्य |
 तराता तोकस्य तनये गवामस्यनिमेषं रक्षमाणस्तव वरते ||
tvaṃ no aghne tava deva pāyubhirmaghono rakṣa tanvaśca vandya |
 trātā tokasya tanaye ghavāmasyanimeṣaṃ rakṣamāṇastava vrate ||
[1.31.13] तवमग्ने यज्यवे पायुरन्तरो.अनिषङगाय चतुरक्ष इध्यसे |
 यो रातहव्यो.अव्र्काय धायसे कीरेश्चिन मन्त्रं मनसावनोषि तम ||
tvamaghne yajyave pāyurantaro.aniṣaṅghāya caturakṣa idhyase |
 yo rātahavyo.avṛkāya dhāyase kīreścin mantraṃ manasāvanoṣi tam ||
[1.31.14] तवमग्न उरुशंसाय वाघते सपार्हं यद रेक्णः परमं वनोषि तत |
 आध्रस्य चित परमतिरुच्यसे पिता पर पाकंशास्सि पर दिशो विदुष्टरः ||
tvamaghna uruśaṃsāya vāghate spārhaṃ yad rekṇaḥ paramaṃ vanoṣi tat |
 ādhrasya cit pramatirucyase pitā pra pākaṃśāssi pra diśo viduṣṭaraḥ ||
[1.31.15] तवमग्ने परयतदक्षिणं नरं वर्मेव सयूतं परि पासि विश्वतः |
 सवादुक्षद्मा यो वसतौ सयोनक्र्ज्जीवयाजं यजते सोपमा दिवः ||
tvamaghne prayatadakṣiṇaṃ naraṃ varmeva syūtaṃ pari pāsi viśvataḥ |
 svādukṣadmā yo vasatau syonakṛjjīvayājaṃ yajate sopamā divaḥ ||
[1.31.16] इमामग्ने शरणिं मीम्र्षो न इममध्वानं यमगाम दूरात |
 आपिः पिता परमतिः सोम्यानां भर्मिरस्य रषिक्र्न मर्त्यानाम ||
imāmaghne śaraṇiṃ mīmṛṣo na imamadhvānaṃ yamaghāma dūrāt |
 āpiḥ pitā pramatiḥ somyānāṃ bhṛmirasy ṛṣikṛn martyānām ||
[1.31.17] मनुष्वदग्ने अङगिरस्वदङगिरो ययातिवत सदने पूर्ववच्छुचे |
 अछ याह्या वहा दैव्यं जनमा सादय बर्हिषि यक्षि च परियम ||
manuṣvadaghne aṅghirasvadaṅghiro yayātivat sadane pūrvavacchuce |
 acha yāhyā vahā daivyaṃ janamā sādaya barhiṣi yakṣi ca priyam ||
[1.31.18] एतेनाग्ने बरह्मणा वाव्र्धस्व शक्ती वा यत ते चक्र्मा विदा वा |
 उत पर णेष्यभि वस्यो अस्मान सं नः सर्ज सुमत्या वाजवत्या ||
etenāghne brahmaṇā vāvṛdhasva śaktī vā yat te cakṛmā vidā vā |
 uta pra ṇeṣyabhi vasyo asmān saṃ naḥ sṛja sumatyā vājavatyā ||

### Hymn 1.32

[1.32.1] इन्द्रस्य नु वीर्याणि पर वोचं यानि चकार परथमानि वज्री |
 अहन्नहिमन्वपस्ततर्द पर वक्षणा अभिनत पर्वतानाम ||
indrasya nu vīryāṇi pra vocaṃ yāni cakāra prathamāni vajrī |
 ahannahimanvapastatarda pra vakṣaṇā abhinat parvatānām ||
[1.32.2] अहन्नहिं पर्वते शिश्रियाणं तवष्टास्मै वज्रं सवर्यं ततक्ष |
 वाश्रा इव धेनवः सयन्दमाना अञ्जः समुद्रमव जग्मुरापः ||
ahannahiṃ parvate śiśriyāṇaṃ tvaṣṭāsmai vajraṃ svaryaṃ tatakṣa |
 vāśrā iva dhenavaḥ syandamānā añjaḥ samudramava jaghmurāpaḥ ||
[1.32.3] वर्षायमाणो.अव्र्णीत सोमं तरिकद्रुकेष्वपिबत सुतस्य |
 आसायकं मघवादत्त वज्रमहन्नेनं परथमजामहीनाम ||
vṛṣāyamāṇo.avṛṇīta somaṃ trikadrukeṣvapibat sutasya |
 āsāyakaṃ maghavādatta vajramahannenaṃ prathamajāmahīnām ||
[1.32.4] यदिन्द्राहन परथमजामहीनामान मायिनाममिनाः परोत मायाः |
 आत सूर्यं जनयन दयामुषासं तादीत्नाशत्रुं न किला विवित्से ||
yadindrāhan prathamajāmahīnāmān māyināmamināḥ prota māyāḥ |
 āt sūryaṃ janayan dyāmuṣāsaṃ tādītnāśatruṃ na kilā vivitse ||
[1.32.5] अहन वर्त्रं वर्त्रतरं वयंसमिन्द्रो वज्रेण महता वधेन |
 सकन्धांसीव कुलिशेना विव्र्क्णाहिः शयत उपप्र्क पर्थिव्याः ||
ahan vṛtraṃ vṛtrataraṃ vyaṃsamindro vajreṇa mahatā vadhena |
 skandhāṃsīva kuliśenā vivṛkṇāhiḥ śayata upapṛk pṛthivyāḥ ||
[1.32.6] अयोद्धेव दुर्मद आ हि जुह्वे महावीरं तुविबाधं रजीषम |
 नातारीदस्य सम्र्तिं वधानां सं रुजानाः पिपिषैन्द्रशत्रुः ||
ayoddheva durmada ā hi juhve mahāvīraṃ tuvibādhaṃ ṛjīṣam |
 nātārīdasya samṛtiṃ vadhānāṃ saṃ rujānāḥ pipiṣaindraśatruḥ ||
[1.32.7] अपादहस्तो अप्र्तन्यदिन्द्रमास्य वज्रमधि सानौ जघान |
 वर्ष्णो वध्रिः परतिमानं बुभूषन पुरुत्रा वर्त्रो अशयद वयस्तः ||
apādahasto apṛtanyadindramāsya vajramadhi sānau jaghāna |
 vṛṣṇo vadhriḥ pratimānaṃ bubhūṣan purutrā vṛtro aśayad vyastaḥ ||
[1.32.8] नदं न भिन्नममुया शयानं मनो रुहाणा अति यन्त्यापः |
 याश्चिद वर्त्रो महिना पर्यतिष्ठत तासामहिः पत्सुतःशीर्बभूव ||
nadaṃ na bhinnamamuyā śayānaṃ mano ruhāṇā ati yantyāpaḥ |
 yāścid vṛtro mahinā paryatiṣṭhat tāsāmahiḥ patsutaḥśīrbabhūva ||
[1.32.9] नीचावया अभवद वर्त्रपुत्रेन्द्रो अस्या अव वधर्जभार |
 उत्तरा सूरधरः पुत्र आसीद दानुः शये सहवत्सा न धेनुः ||
nīcāvayā abhavad vṛtraputrendro asyā ava vadharjabhāra |
 uttarā sūradharaḥ putra āsīd dānuḥ śaye sahavatsā na dhenuḥ ||
[1.32.10] अतिष्ठन्तीनामनिवेशनानां काष्ठानां मध्ये निहितंशरीरम |
 वर्त्रस्य निण्यं वि चरन्त्यापो दीर्घं तम आशयदिन्द्रशत्रुः ||
atiṣṭhantīnāmaniveśanānāṃ kāṣṭhānāṃ madhye nihitaṃśarīram |
 vṛtrasya niṇyaṃ vi carantyāpo dīrghaṃ tama āśayadindraśatruḥ ||
[1.32.11] दासपत्नीरहिगोपा अतिष्ठन निरुद्धा आपः पणिनेव गावः |
 अपां बिलमपिहितं यदासीद वर्त्रं जघन्वानपतद ववार ||
dāsapatnīrahighopā atiṣṭhan niruddhā āpaḥ paṇineva ghāvaḥ |
 apāṃ bilamapihitaṃ yadāsīd vṛtraṃ jaghanvānapatad vavāra ||
[1.32.12] अश्व्यो वारो अभवस्तदिन्द्र सर्के यत तवा परत्यहन देव एकः |
 अजयो गा अजयः शूर सोममवास्र्जः सर्तवे सप्त सिन्धून ||
aśvyo vāro abhavastadindra sṛke yat tvā pratyahan deva ekaḥ |
 ajayo ghā ajayaḥ śūra somamavāsṛjaḥ sartave sapta sindhūn ||
[1.32.13] नास्मै विद्युन न तन्यतुः सिषेध न यां मिहमकिरद धरादुनिं च |
 इन्द्रश्च यद युयुधाते अहिश्चोतापरीभ्यो मघवा वि जिग्ये ||
nāsmai vidyun na tanyatuḥ siṣedha na yāṃ mihamakirad dhrāduniṃ ca |
 indraśca yad yuyudhāte ahiścotāparībhyo maghavā vi jighye ||
[1.32.14] अहेर्यातारं कमपश्य इन्द्र हर्दि यत ते जघ्नुषो भीरगछत |
 नव च यन नवतिं च सरवन्तीः शयेनो न भीतोतरो रजांसि ||
aheryātāraṃ kamapaśya indra hṛdi yat te jaghnuṣo bhīraghachat |
 nava ca yan navatiṃ ca sravantīḥ śyeno na bhītoataro rajāṃsi ||
[1.32.15] इन्द्रो यातो.अवसितस्य राजा शमस्य च शर्ङगिणो वज्रबाहुः |
 सेदु राजा कषयति चर्षणीनामरान न नेमिः परि ता बभूव ||
indro yāto.avasitasya rājā śamasya ca śṛṅghiṇo vajrabāhuḥ |
 sedu rājā kṣayati carṣaṇīnāmarān na nemiḥ pari tā babhūva ||

### Hymn 1.33

[1.33.1] एतायामोप गव्यन्त इन्द्रमस्माकं सु परमतिं वाव्र्धाति |
 अनाम्र्णः कुविदादस्य रायो गवां केतं परमावर्जते नः ||
etāyāmopa ghavyanta indramasmākaṃ su pramatiṃ vāvṛdhāti |
 anāmṛṇaḥ kuvidādasya rāyo ghavāṃ ketaṃ paramāvarjate naḥ ||
[1.33.2] उपेदहं धनदामप्रतीतं जुष्टं न शयेनो वसतिम्पतामि |
 इन्द्रं नमस्यन्नुपमेभिरर्कैर्यः सतोत्र्भ्यो हव्यो अस्ति यामन ||
upedahaṃ dhanadāmapratītaṃ juṣṭaṃ na śyeno vasatimpatāmi |
 indraṃ namasyannupamebhirarkairyaḥ stotṛbhyo havyo asti yāman ||
[1.33.3] नि सर्वसेन इषुधीन्रसक्त समर्यो गा अजति यस्य वष्टि |
 चोष्कूयमाण इन्द्र भूरि वामं मा पणिर्भूरस्मदधि परव्र्द्ध ||
ni sarvasena iṣudhīnrasakta samaryo ghā ajati yasya vaṣṭi |
 coṣkūyamāṇa indra bhūri vāmaṃ mā paṇirbhūrasmadadhi pravṛddha ||
[1.33.4] वधीर्हि दस्युं धनिनं घनेननेकश्चरन्नुपशाकेभिरिन्द्र |
 धनोरधि विषुणक ते वयायन्नयज्वनः सनकाः परेतिमीयुः ||
vadhīrhi dasyuṃ dhaninaṃ ghanenanekaścarannupaśākebhirindra |
 dhanoradhi viṣuṇak te vyāyannayajvanaḥ sanakāḥ pretimīyuḥ ||
[1.33.5] परा चिच्छीर्षा वव्र्जुस्त इन्द्रायज्वानो यज्वभिः सपर्धमानाः |
 पर यद दिवो हरिव सथातरुग्र निरव्रतानधमोरोदस्योः ||
parā cicchīrṣā vavṛjusta indrāyajvāno yajvabhiḥ spardhamānāḥ |
 pra yad divo hariva sthātarughra niravratānadhamorodasyoḥ ||
[1.33.6] अयुयुत्सन्ननवद्यस्य सेनामयातयन्त कषितयो नवग्वाः |
 वर्षायुधो न वध्रयो निरष्टाः परवद्भिरिन्द्राच्चितयन्त आयन ||
ayuyutsannanavadyasya senāmayātayanta kṣitayo navaghvāḥ |
 vṛṣāyudho na vadhrayo niraṣṭāḥ pravadbhirindrāccitayanta āyan ||
[1.33.7] तवमेतान रुदतो जक्षतश्चायोधयो रजस इन्द्र पारे |
 अवादहो दिव आ दस्युमुच्चा पर सुन्वतः सतुवतः शंसमावः ||
tvametān rudato jakṣataścāyodhayo rajasa indra pāre |
 avādaho diva ā dasyumuccā pra sunvataḥ stuvataḥ śaṃsamāvaḥ ||
[1.33.8] चक्राणासः परीणहं पर्थिव्या हिरण्येन मणिना शुम्भमानाः |
 न हिन्वानासस्तितिरुस्त इन्द्रं परि सपशो अदधात सूर्येण ||
cakrāṇāsaḥ parīṇahaṃ pṛthivyā hiraṇyena maṇinā śumbhamānāḥ |
 na hinvānāsastitirusta indraṃ pari spaśo adadhāt sūryeṇa ||
[1.33.9] परि यदिन्द्र रोदसी उभे अबुभोजीर्महिना विश्वतः सीम |
 अमन्यमानानभि मन्यमानैर्निर्ब्रह्मभिरधमो दस्युमिन्द्र ||
pari yadindra rodasī ubhe abubhojīrmahinā viśvataḥ sīm |
 amanyamānānabhi manyamānairnirbrahmabhiradhamo dasyumindra ||
[1.33.10] न ये दिवः पर्थिव्या अन्तमापुर्न मायाभिर्धनदां पर्यभूवन |
 युजं वज्रं वर्षभश्चक्र इन्द्रो निर्ज्योतिषा तमसो गा अदुक्षत ||
na ye divaḥ pṛthivyā antamāpurna māyābhirdhanadāṃ paryabhūvan |
 yujaṃ vajraṃ vṛṣabhaścakra indro nirjyotiṣā tamaso ghā adukṣat ||
[1.33.11] अनु सवधामक्षरन्नापो अस्यावर्धत मध्य आ नाव्यानाम |
 सध्रीचीनेन मनसा तमिन्द्र ओजिष्ठेन हन्मनाहन्नभि दयून ||
anu svadhāmakṣarannāpo asyāvardhata madhya ā nāvyānām |
 sadhrīcīnena manasā tamindra ojiṣṭhena hanmanāhannabhi dyūn ||
[1.33.12] नयाविध्यदिलीबिशस्य दर्ल्हा वि शर्ङगिणमभिनच्छुष्णमिन्द्रः |
 यावत तरो मघवन यावदोजो वज्रेण शत्रुमवधीः पर्तन्युम ||
nyāvidhyadilībiśasya dṛlhā vi śṛṅghiṇamabhinacchuṣṇamindraḥ |
 yāvat taro maghavan yāvadojo vajreṇa śatrumavadhīḥ pṛtanyum ||
[1.33.13] अभि सिध्मो अजिगादस्य शत्रून वि तिग्मेन वर्षभेण पुरो.अभेत |
 सं वज्रेणास्र्जद वर्त्रमिन्द्रः पर सवां मतिमतिरच्छाशदानः ||
abhi sidhmo ajighādasya śatrūn vi tighmena vṛṣabheṇa puro.abhet |
 saṃ vajreṇāsṛjad vṛtramindraḥ pra svāṃ matimatiracchāśadānaḥ ||
[1.33.14] आवः कुत्सम इन्द्र यस्मि चाकन परावो युध्यन्तं वर्षभं दशद्युम |
 शफच्युतो रेणुर नक्षत दयाम उच छवैत्रेयो नर्षाह्याय तस्थौ ||
āvaḥ kutsam indra yasmi cākan prāvo yudhyantaṃ vṛṣabhaṃ daśadyum |
 śaphacyuto reṇur nakṣata dyām uc chvaitreyo nṛṣāhyāya tasthau ||
[1.33.15] आवः शमं वर्षभं तुग्र्यासु कषेत्रजेषे मघवञ्छ्वित्र्यं गाम |
 जयोक चिद अत्र तस्थिवांसो अक्रञ्छत्रूयताम अधरा वेदनाकः ||
āvaḥ śamaṃ vṛṣabhaṃ tughryāsu kṣetrajeṣe maghavañchvitryaṃ ghām |
 jyok cid atra tasthivāṃso akrañchatrūyatām adharā vedanākaḥ ||

### Hymn 1.34

[1.34.1] तरिश चिन नो अद्या भवतं नवेदसा विभुर वां याम उत रातिर अश्विना |
 युवोर हि यन्त्रं हिम्येव वाससो ऽभयायंसेन्या भवतम मनीषिभिः ||
triś cin no adyā bhavataṃ navedasā vibhur vāṃ yāma uta rātir aśvinā |
 yuvor hi yantraṃ himyeva vāsaso ‘bhyāyaṃsenyā bhavatam manīṣibhiḥ ||
[1.34.2] तरयः पवयो मधुवाहने रथे सोमस्य वेनाम अनु विश्व इद विदुः |
 तरय सकम्भास सकभितास आरभे तरिर नक्तं याथस तरिर व अश्विना दिवा ||
trayaḥ pavayo madhuvāhane rathe somasya venām anu viśva id viduḥ |
 traya skambhāsa skabhitāsa ārabhe trir naktaṃ yāthas trir v aśvinā divā ||
[1.34.3] समाने अहन तरिर अवद्यगोहना तरिर अद्य यज्ञम मधुना मिमिक्षतम |
 तरिर वाजवतीर इषो अश्विना युवं दोषा अस्मभ्यम उषसश च पिन्वतम ||
samāne ahan trir avadyaghohanā trir adya yajñam madhunā mimikṣatam |
 trir vājavatīr iṣo aśvinā yuvaṃ doṣā asmabhyam uṣasaś ca pinvatam ||
[1.34.4] तरिर वर्तिर यातं तरिर अनुव्रते जने तरिः सुप्राव्येत्रेधेव शिक्षतम |
 तरिर नान्द्यं वहतम अश्विना युवं तरिः पर्क्षो अस्मे अक्षरेव पिन्वतम ||
trir vartir yātaṃ trir anuvrate jane triḥ suprāvyetredheva śikṣatam |
 trir nāndyaṃ vahatam aśvinā yuvaṃ triḥ pṛkṣo asme akṣareva pinvatam ||
[1.34.5] तरिर नो रयिं वहतम अश्विना युवं तरिर देवताता तरिर उतावतं धियः |
 तरिः सौभगत्वं तरिर उत शरवांसि नस तरिष्ठं वां सूरे दुहिता रुहद रथम ||
trir no rayiṃ vahatam aśvinā yuvaṃ trir devatātā trir utāvataṃ dhiyaḥ |
 triḥ saubhaghatvaṃ trir uta śravāṃsi nas triṣṭhaṃ vāṃ sūre duhitā ruhad ratham ||
[1.34.6] तरिर नो अश्विना दिव्यानि भेषजा तरिः पार्थिवानि तरिर उ दत्तम अद्भ्यः |
 ओमानं शंयोर ममकाय सूनवे तरिधातु शर्म वहतं शुभस पती ||
trir no aśvinā divyāni bheṣajā triḥ pārthivāni trir u dattam adbhyaḥ |
 omānaṃ śaṃyor mamakāya sūnave tridhātu śarma vahataṃ śubhas patī ||
[1.34.7] तरिर नो अश्विना यजता दिवे-दिवे परि तरिधातु पर्थिवीम अशायतम |
 तिस्रो नासत्या रथ्या परावत आत्मेव वातः सवसराणि गछतम ||
trir no aśvinā yajatā dive-dive pari tridhātu pṛthivīm aśāyatam |
 tisro nāsatyā rathyā parāvata ātmeva vātaḥ svasarāṇi ghachatam ||
[1.34.8] तरिर अश्विना सिन्धुभिः सप्तमात्र्भिस तरय आहावास तरेधा हविष कर्तम |
 तिस्रः पर्थिवीर उपरि परवा दिवो नाकं रक्षेथे दयुभिर अक्तुभिर हितम ||
trir aśvinā sindhubhiḥ saptamātṛbhis traya āhāvās tredhā haviṣ kṛtam |
 tisraḥ pṛthivīr upari pravā divo nākaṃ rakṣethe dyubhir aktubhir hitam ||
[1.34.9] कव तरी चक्रा तरिव्र्तो रथस्य कव तरयो वन्धुरो ये सनीळाः |
 कदा योगो वाजिनो रासभस्य येन यज्ञं नासत्योपयाथः ||
kva trī cakrā trivṛto rathasya kva trayo vandhuro ye sanīḷāḥ |
 kadā yogho vājino rāsabhasya yena yajñaṃ nāsatyopayāthaḥ ||
[1.34.10] आ नासत्या गछतं हूयते हविर मध्वः पिबतम मधुपेभिर आसभिः |
 युवोर हि पूर्वं सवितोषसो रथम रताय चित्रं घर्तवन्तम इष्यति ||
ā nāsatyā ghachataṃ hūyate havir madhvaḥ pibatam madhupebhir āsabhiḥ |
 yuvor hi pūrvaṃ savitoṣaso ratham ṛtāya citraṃ ghṛtavantam iṣyati ||
[1.34.11] आ नासत्या तरिभिर एकादशैर इह देवेभिर यातम मधुपेयम अश्विना |
 परायुस तारिष्टं नी रपांसि मर्क्षतं सेधतं दवेषो भवतं सचाभुवा ||
ā nāsatyā tribhir ekādaśair iha devebhir yātam madhupeyam aśvinā |
 prāyus tāriṣṭaṃ nī rapāṃsi mṛkṣataṃ sedhataṃ dveṣo bhavataṃ sacābhuvā ||
[1.34.12] आ नो अश्विना तरिव्र्ता रथेनार्वाञ्चं रयिं वहतं सुवीरम |
 शर्ण्वन्ता वाम अवसे जोहवीमि वर्धे च नो भवतं वाजसातौ ||
ā no aśvinā trivṛtā rathenārvāñcaṃ rayiṃ vahataṃ suvīram |
 śṛṇvantā vām avase johavīmi vṛdhe ca no bhavataṃ vājasātau ||

### Hymn 1.35

[1.35.1] हवयाम्य अग्निम परथमं सवस्तये हवयामि मित्रावरुणाव इहावसे |
 हवयामि रात्रीं जगतो निवेशनीं हवयामि देवं सवितारम ऊतये ||
hvayāmy aghnim prathamaṃ svastaye hvayāmi mitrāvaruṇāv ihāvase |
 hvayāmi rātrīṃ jaghato niveśanīṃ hvayāmi devaṃ savitāram ūtaye ||
[1.35.2] आ कर्ष्णेन रजसा वर्तमानो निवेशयन्न अम्र्तम मर्त्यं च |
 हिरण्ययेन सविता रथेना देवो याति भुवनानि पश्यन ||
ā kṛṣṇena rajasā vartamāno niveśayann amṛtam martyaṃ ca |
 hiraṇyayena savitā rathenā devo yāti bhuvanāni paśyan ||
[1.35.3] याति देवः परवता यात्य उद्वता याति शुभ्राभ्यां यजतो हरिभ्याम |
 आ देवो याति सविता परावतो ऽप विश्वा दुरिता बाधमानः ||
yāti devaḥ pravatā yāty udvatā yāti śubhrābhyāṃ yajato haribhyām |
 ā devo yāti savitā parāvato ‘pa viśvā duritā bādhamānaḥ ||
[1.35.4] अभीव्र्तं कर्शनैर विश्वरूपं हिरण्यशम्यं यजतो बर्हन्तम |
 आस्थाद रथं सविता चित्रभानुः कर्ष्णा रजांसि तविषीं दधानः ||
abhīvṛtaṃ kṛśanair viśvarūpaṃ hiraṇyaśamyaṃ yajato bṛhantam |
 āsthād rathaṃ savitā citrabhānuḥ kṛṣṇā rajāṃsi taviṣīṃ dadhānaḥ ||
[1.35.5] वि जनाञ्छ्यावाः शितिपादो अख्यन रथं हिरण्यप्ररौगं वहन्तः |
 शश्वद विशः सवितुर दैव्यस्योपस्थे विश्वा भुवनानि तस्थुः ||
vi janāñchyāvāḥ śitipādo akhyan rathaṃ hiraṇyapraraughaṃ vahantaḥ |
 śaśvad viśaḥ savitur daivyasyopasthe viśvā bhuvanāni tasthuḥ ||
[1.35.6] तिस्रो दयावः सवितुर दवा उपस्थां एका यमस्य भुवने विराषाट |
 आणिं न रथ्यम अम्र्ताधि तस्थुर इह बरवीतु य उ तच चिकेतत ||
tisro dyāvaḥ savitur dvā upasthāṃ ekā yamasya bhuvane virāṣāṭ |
 āṇiṃ na rathyam amṛtādhi tasthur iha bravītu ya u tac ciketat ||
[1.35.7] वि सुपर्णो अन्तरिक्षाण्य अख्यद गभीरवेपा असुरः सुनीथः |
 कवेदानीं सूर्यः कश चिकेत कतमां दयां रश्मिर अस्या ततान ||
vi suparṇo antarikṣāṇy akhyad ghabhīravepā asuraḥ sunīthaḥ |
 kvedānīṃ sūryaḥ kaś ciketa katamāṃ dyāṃ raśmir asyā tatāna ||
[1.35.8] अष्टौ वय अख्यत ककुभः पर्थिव्यास तरी धन्व योजना सप्त सिन्धून |
 हिरण्याक्षः सविता देव आगाद दधद रत्ना दाशुषे वार्याणि ||
aṣṭau vy akhyat kakubhaḥ pṛthivyās trī dhanva yojanā sapta sindhūn |
 hiraṇyākṣaḥ savitā deva āghād dadhad ratnā dāśuṣe vāryāṇi ||
[1.35.9] हिरण्यपाणिः सविता विचर्षणिर उभे दयावाप्र्थिवी अन्तर ईयते |
 अपामीवाम बाधते वेति सूर्यम अभि कर्ष्णेन रजसा दयाम रणोति ||
hiraṇyapāṇiḥ savitā vicarṣaṇir ubhe dyāvāpṛthivī antar īyate |
 apāmīvām bādhate veti sūryam abhi kṛṣṇena rajasā dyām ṛṇoti ||
[1.35.10] हिरण्यहस्तो असुरः सुनीथः सुम्र्ळीकः सववान यात्वर्वां |
 अपसेधन रक्षसो यातुधानानस्थाद देवः परतिदोषं गर्णानः ||
hiraṇyahasto asuraḥ sunīthaḥ sumṛḷīkaḥ svavān yātvarvāṃ |
 apasedhan rakṣaso yātudhānānasthād devaḥ pratidoṣaṃ ghṛṇānaḥ ||
[1.35.11] ये ते पन्थाः सवितः पूर्व्यासो.अरेणवः सुक्र्ता अन्तरिक्षे |
 तेभिर्नो अद्य पथिभिः सुगेभी रक्षा च नो अधि च बरूहि देव ||
ye te panthāḥ savitaḥ pūrvyāso.areṇavaḥ sukṛtā antarikṣe |
 tebhirno adya pathibhiḥ sughebhī rakṣā ca no adhi ca brūhi deva ||

### Hymn 1.36

[1.36.1] पर वो यह्वं पुरूणां विशां देवयतीनाम |
 अग्निं सूक्तेभिर्वचोभिरीमहे यं सीमिदन्य ईळते ||
pra vo yahvaṃ purūṇāṃ viśāṃ devayatīnām |
 aghniṃ sūktebhirvacobhirīmahe yaṃ sīmidanya īḷate ||
[1.36.2] जनासो अग्निं दधिरे सहोव्र्धं हविष्मन्तो विधेम ते |
 स तवं नो अद्य सुमना इहाविता भवा वाजेषु सन्त्य ||
janāso aghniṃ dadhire sahovṛdhaṃ haviṣmanto vidhema te |
 sa tvaṃ no adya sumanā ihāvitā bhavā vājeṣu santya ||
[1.36.3] पर तवा दूतं वर्णीमहे होतारं विश्ववेदसम |
 महस्ते सतो वि चरन्त्यर्चयो दिवि सप्र्शन्ति भानवः ||
pra tvā dūtaṃ vṛṇīmahe hotāraṃ viśvavedasam |
 mahaste sato vi carantyarcayo divi spṛśanti bhānavaḥ ||
[1.36.4] देवासस्त्वा वरुणो मित्रो अर्यमा सं दूतं परत्नमिन्धते |
 विश्वं सो अग्ने जयति तवया धनं यस्ते ददाश मर्त्यः ||
devāsastvā varuṇo mitro aryamā saṃ dūtaṃ pratnamindhate |
 viśvaṃ so aghne jayati tvayā dhanaṃ yaste dadāśa martyaḥ ||
[1.36.5] मन्द्रो होता गर्हपतिरग्ने दूतो विशामसि |
 तवे विश्वा संगतानि वरता धरुवा यानि देवा अक्र्ण्वत ||
mandro hotā ghṛhapatiraghne dūto viśāmasi |
 tve viśvā saṃghatāni vratā dhruvā yāni devā akṛṇvata ||
[1.36.6] तवे इदग्ने सुभगे यविष्ठ्य विश्वमा हूयते हविः |
 सत्वं नो अद्य सुमना उतापरं यक्षि देवान सुवीर्या ||
tve idaghne subhaghe yaviṣṭhya viśvamā hūyate haviḥ |
 satvaṃ no adya sumanā utāparaṃ yakṣi devān suvīryā ||
[1.36.7] तं घेमित्था नमस्विन उप सवराजमासते |
 होत्राभिरग्निं मनुषः समिन्धते तितिर्वांसो अति सरिधः ||
taṃ ghemitthā namasvina upa svarājamāsate |
 hotrābhiraghniṃ manuṣaḥ samindhate titirvāṃso ati sridhaḥ ||
[1.36.8] घनन्तो वर्त्रमतरन रोदसी अप उरु कषयाय चक्रिरे |
 भुवत कण्वे वर्षा दयुम्न्याहुतः करन्ददश्वो गविष्टिषु ||
ghnanto vṛtramataran rodasī apa uru kṣayāya cakrire |
 bhuvat kaṇve vṛṣā dyumnyāhutaḥ krandadaśvo ghaviṣṭiṣu ||
[1.36.9] सं सीदस्व महानसि शोचस्व देववीतमः |
 वि धूममग्ने अरुषं मियेध्य सर्ज परशस्त दर्शतम ||
saṃ sīdasva mahānasi śocasva devavītamaḥ |
 vi dhūmamaghne aruṣaṃ miyedhya sṛja praśasta darśatam ||
[1.36.10] यं तवा देवासो मनवे दधुरिह यजिष्ठं हव्यवाहन |
 यं कण्वो मेध्यातिथिर्धनस्प्र्तं यं वर्षा यमुपस्तुतः ||
yaṃ tvā devāso manave dadhuriha yajiṣṭhaṃ havyavāhana |
 yaṃ kaṇvo medhyātithirdhanaspṛtaṃ yaṃ vṛṣā yamupastutaḥ ||
[1.36.11] यमग्निं मेध्यातिथिः कण्व ईध रतादधि |
 तस्य परेषो दीदियुस्तमिमा रचस्तमग्निं वर्धयामसि ||
yamaghniṃ medhyātithiḥ kaṇva īdha ṛtādadhi |
 tasya preṣo dīdiyustamimā ṛcastamaghniṃ vardhayāmasi ||
[1.36.12] रायस पूर्धि सवधावो.अस्ति हि ते.अग्ने देवेष्वाप्यम |
 तवंवाजस्य शरुत्यस्य राजसि स नो मर्ळ महानसि ||
rāyas pūrdhi svadhāvo.asti hi te.aghne deveṣvāpyam |
 tvaṃvājasya śrutyasya rājasi sa no mṛḷa mahānasi ||
[1.36.13] ऊर्ध्व ऊ षु ण ऊतये तिष्ठा देवो न सविता |
 ऊर्ध्वोवाजस्य सनिता यदञ्जिभिर्वाघद्भिर्विह्वयामहे ||
ūrdhva ū ṣu ṇa ūtaye tiṣṭhā devo na savitā |
 ūrdhvovājasya sanitā yadañjibhirvāghadbhirvihvayāmahe ||
[1.36.14] ऊर्ध्वो नः पाह्यंहसो नि केतुना विश्वं समत्रिणं दह |
 कर्धी न ऊर्ध्वाञ्चरथाय जीवसे विदा देवेषु नो दुवः ||
ūrdhvo naḥ pāhyaṃhaso ni ketunā viśvaṃ samatriṇaṃ daha |
 kṛdhī na ūrdhvāñcarathāya jīvase vidā deveṣu no duvaḥ ||
[1.36.15] पाहि नो अग्ने रक्षसः पाहि धूर्तेरराव्णः |
 पाहि रीषत उत वा जिघांसतो बर्हद्भानो यविष्ठ्य ||
pāhi no aghne rakṣasaḥ pāhi dhūrterarāvṇaḥ |
 pāhi rīṣata uta vā jighāṃsato bṛhadbhāno yaviṣṭhya ||
[1.36.16] घनेव विष्वग वि जह्यराव्णस्तपुर्जम्भ यो अस्मध्रुक |
 यो मर्त्यः शिशीते अत्यक्तुभिर्मा नः स रिपुरीशत ||
ghaneva viṣvagh vi jahyarāvṇastapurjambha yo asmadhruk |
 yo martyaḥ śiśīte atyaktubhirmā naḥ sa ripurīśata ||
[1.36.17] अग्निर्वव्ने सुवीर्यमग्निः कण्वाय सौभगम |
 अग्निः परावन मित्रोत मेध्यातिथिमग्निः साता उपस्तुतम ||
aghnirvavne suvīryamaghniḥ kaṇvāya saubhagham |
 aghniḥ prāvan mitrota medhyātithimaghniḥ sātā upastutam ||
[1.36.18] अग्निना तुर्वशं यदुं परावत उग्रादेवं हवामहे |
 अग्निर्नयन नववास्त्वं बर्हद्रथं तुर्वीतिं दस्यवे सहः ||
aghninā turvaśaṃ yaduṃ parāvata ughrādevaṃ havāmahe |
 aghnirnayan navavāstvaṃ bṛhadrathaṃ turvītiṃ dasyave sahaḥ ||
[1.36.19] नि तवामग्ने मनुर्दधे जयोतिर्जनाय शश्वते |
 दीदेथ कण्व रतजात उक्षितो यं नमस्यन्ति कर्ष्टयः ||
ni tvāmaghne manurdadhe jyotirjanāya śaśvate |
 dīdetha kaṇva ṛtajāta ukṣito yaṃ namasyanti kṛṣṭayaḥ ||
[1.36.20] तवेषासो अग्नेरमवन्तो अर्चयो भीमासो न परतीतये |
 रक्षस्विनः सदमिद यातुमावतो विश्वं समत्रिणं दह ||
tveṣāso aghneramavanto arcayo bhīmāso na pratītaye |
 rakṣasvinaḥ sadamid yātumāvato viśvaṃ samatriṇaṃ daha ||

### Hymn 1.37

[1.37.1] करीळं वः शर्धो मारुतमनर्वाणं रथेशुभम |
 कण्वा अभि पर गायत ||
krīḷaṃ vaḥ śardho mārutamanarvāṇaṃ ratheśubham |
 kaṇvā abhi pra ghāyata ||
[1.37.2] ये पर्षतीभिर्र्ष्टिभिः साकं वाशीभिरञ्जिभिः |
 अजायन्त सवभानवः ||
ye pṛṣatībhirṛṣṭibhiḥ sākaṃ vāśībhirañjibhiḥ |
 ajāyanta svabhānavaḥ ||
[1.37.3] इहेव शर्ण्व एषां कशा हस्तेषु यद वदान |
 नि यामञ्चित्रं रञ्जते ||
iheva śṛṇva eṣāṃ kaśā hasteṣu yad vadān |
 ni yāmañcitraṃ ṛñjate ||
[1.37.4] पर वः शर्धाय घर्ष्वये तवेषद्युम्नाय शुष्मिणे |
 देवत्तं बरह्म गायत ||
pra vaḥ śardhāya ghṛṣvaye tveṣadyumnāya śuṣmiṇe |
 devattaṃ brahma ghāyata ||
[1.37.5] पर शंसा गोष्वघ्न्यं करीळं यच्छर्धो मारुतम |
 जम्भे रसस्य वाव्र्धे ||
pra śaṃsā ghoṣvaghnyaṃ krīḷaṃ yacchardho mārutam |
 jambhe rasasya vāvṛdhe ||
[1.37.6] को वो वर्षिष्ठ आ नरो दिवश्च गमश्च धूतयः |
 यत सीम अन्तं न धूनुथ ||
ko vo varṣiṣṭha ā naro divaśca ghmaśca dhūtayaḥ |
 yat sīm antaṃ na dhūnutha ||
[1.37.7] नि वो यामाय मानुषो दध्र उग्राय मन्यवे |
 जिहीत पर्वतो गिरिः ||
ni vo yāmāya mānuṣo dadhra ughrāya manyave |
 jihīta parvato ghiriḥ ||
[1.37.8] येषाम अज्मेषु पर्थिवी जुजुर्वां इव विश्पतिः |
 भिया यामेषु रेजते ||
yeṣām ajmeṣu pṛthivī jujurvāṃ iva viśpatiḥ |
 bhiyā yāmeṣu rejate ||
[1.37.9] सथिरं हि जानम एषां वयो मातुर निरेतवे |
 यत सीम अनु दविता शवः ||
sthiraṃ hi jānam eṣāṃ vayo mātur niretave |
 yat sīm anu dvitā śavaḥ ||
[1.37.10] उद उ तये सूनवो गिरः काष्ठा अज्मेष्व अत्नत |
 वाश्रा अभिज्ञु यातवे ||
ud u tye sūnavo ghiraḥ kāṣṭhā ajmeṣv atnata |
 vāśrā abhijñu yātave ||
[1.37.11] तयं चिद घा दीर्घम पर्थुम मिहो नपातम अम्र्ध्रम |
 पर चयावयन्ति यामभिः ||
tyaṃ cid ghā dīrgham pṛthum miho napātam amṛdhram |
 pra cyāvayanti yāmabhiḥ ||
[1.37.12] मरुतो यद ध वो बलं जनां अचुच्यवीतन |
 गिरींर अचुच्यवीतन ||
maruto yad dha vo balaṃ janāṃ acucyavītana |
 ghirīṃr acucyavītana ||
[1.37.13] यद ध यान्ति मरुतः सं ह बरुवते ऽधवन्न आ |
 शर्णोति कश चिद एषाम ||
yad dha yānti marutaḥ saṃ ha bruvate ‘dhvann ā |
 śṛṇoti kaś cid eṣām ||
[1.37.14] पर यात शीभम आशुभिः सन्ति कण्वेषु वो दुवः |
 तत्रो षु मादयाध्वै ||
pra yāta śībham āśubhiḥ santi kaṇveṣu vo duvaḥ |
 tatro ṣu mādayādhvai ||
[1.37.15] अस्ति हि षमा मदाय वः समसि षमा वयम एषाम |
 विश्वं चिद आयुर जीवसे ||
asti hi ṣmā madāya vaḥ smasi ṣmā vayam eṣām |
 viśvaṃ cid āyur jīvase ||

### Hymn 1.38

[1.38.1] कद ध नूनं कधप्रियः पिता पुत्रं न हस्तयोः |
 दधिध्वे वर्क्तबर्हिषः ||
kad dha nūnaṃ kadhapriyaḥ pitā putraṃ na hastayoḥ |
 dadhidhve vṛktabarhiṣaḥ ||
[1.38.2] कव नूनं कद वो अर्थं गन्ता दिवो न पर्थिव्याः |
 कव वो गावो न रण्यन्ति ||
kva nūnaṃ kad vo arthaṃ ghantā divo na pṛthivyāḥ |
 kva vo ghāvo na raṇyanti ||
[1.38.3] कव वः सुम्ना नव्यांसि मरुतः कव सुविता |
 कव विश्वानि सौभगा ||
kva vaḥ sumnā navyāṃsi marutaḥ kva suvitā |
 kv viśvāni saubhaghā ||
[1.38.4] यद यूयम पर्श्निमातरो मर्तासः सयातन |
 सतोता वो अम्र्तः सयात ||
yad yūyam pṛśnimātaro martāsaḥ syātana |
 stotā vo amṛtaḥ syāt ||
[1.38.5] मा वो मर्गो न यवसे जरिता भूद अजोष्यः |
 पथा यमस्य गाद उप ||
mā vo mṛgho na yavase jaritā bhūd ajoṣyaḥ |
 pathā yamasya ghād upa ||
[1.38.6] मो षु णः परा-परा निर्र्तिर दुर्हणा वधीत |
 पदीष्ट तर्ष्णया सह ||
mo ṣu ṇaḥ parā-parā nirṛtir durhaṇā vadhīt |
 padīṣṭa tṛṣṇayā saha ||
[1.38.7] सत्यं तवेषा अमवन्तो धन्वञ चिद आ रुद्रियासः |
 मिहं कर्ण्वन्त्य अवाताम ||
satyaṃ tveṣā amavanto dhanvañ cid ā rudriyāsaḥ |
 mihaṃ kṛṇvanty avātām ||
[1.38.8] वाश्रेव विद्युन मिमाति वत्सं न माता सिषक्ति |
 यद एषां वर्ष्टिर असर्जि ||
vāśreva vidyun mimāti vatsaṃ na mātā siṣakti |
 yad eṣāṃ vṛṣṭir asarji ||
[1.38.9] दिवा चित तमः कर्ण्वन्ति पर्जन्येनोदवाहेन |
 यत पर्थिवीं वयुन्दन्ति ||
divā cit tamaḥ kṛṇvanti parjanyenodavāhena |
 yat pṛthivīṃ vyundanti ||
[1.38.10] अध सवनान मरुतां विश्वम आ सद्म पार्थिवम |
 अरेजन्त पर मानुषाः ||
adha svanān marutāṃ viśvam ā sadma pārthivam |
 arejanta pra mānuṣāḥ ||
[1.38.11] मरुतो वीळुपाणिभिश चित्रा रोधस्वतीर अनु |
 यातेम अखिद्रयामभिः ||
maruto vīḷupāṇibhiś citrā rodhasvatīr anu |
 yātem akhidrayāmabhiḥ ||
[1.38.12] सथिरा वः सन्तु नेमयो रथा अश्वास एषाम |
 सुसंस्क्र्ता अभीशवः ||
sthirā vaḥ santu nemayo rathā aśvāsa eṣām |
 susaṃskṛtā abhīśavaḥ ||
[1.38.13] अछा वदा तना गिरा जरायै बरह्मणस पतिम |
 अग्निम मित्रं न दर्शतम ||
achā vadā tanā ghirā jarāyai brahmaṇas patim |
 aghnim mitraṃ na darśatam ||
[1.38.14] मिमीहि शलोकम आस्यपर्जन्य इव ततनः |
 गाय गायत्रम उक्थ्यम ||
mimīhi ślokam āsyaparjanya iva tatanaḥ |
 ghāya ghāyatram ukthyam ||
[1.38.15] वन्दस्व मारुतं गणं तवेषम पनस्युम अर्किणम |
 अस्मे वर्द्धा असन्न इह ||
vandasva mārutaṃ ghaṇaṃ tveṣam panasyum arkiṇam |
 asme vṛddhā asann iha ||

### Hymn 1.39

[1.39.1] पर यद इत्था परावतः शोचिर न मानम अस्यथ |
 कस्य करत्वा मरुतः कस्य वर्पसा कं याथ कं ह धूतयः ||
pra yad itthā parāvataḥ śocir na mānam asyatha |
 kasya kratvā marutaḥ kasya varpasā kaṃ yātha kaṃ ha dhūtayaḥ ||
[1.39.2] सथिरा वः सन्त्व आयुधा पराणुदे वीळू उत परतिष्कभे |
 युष्माकम अस्तु तविषी पनीयसी मा मर्त्यस्य मायिनः ||
sthirā vaḥ santv āyudhā parāṇude vīḷū uta pratiṣkabhe |
 yuṣmākam astu taviṣī panīyasī mā martyasya māyinaḥ ||
[1.39.3] परा ह यत सथिरं हथ नरो वर्तयथा गुरु |
 वि याथन वनिनः पर्थिव्या वय आशाः पर्वतानाम ||
parā ha yat sthiraṃ hatha naro vartayathā ghuru |
 vi yāthana vaninaḥ pṛthivyā vy āśāḥ parvatānām ||
[1.39.4] नहि वः शत्रुर विविदे अधि दयवि न भूम्यां रिशादसः |
 युष्माकम अस्तु तविषी तना युजा रुद्रासो नू चिद आध्र्षे ||
nahi vaḥ śatrur vivide adhi dyavi na bhūmyāṃ riśādasaḥ |
 yuṣmākam astu taviṣī tanā yujā rudrāso nū cid ādhṛṣe ||
[1.39.5] पर वेपयन्ति पर्वतान वि विञ्चन्ति वनस्पतीन |
 परो आरत मरुतो दुर्मदा इव देवासः सर्वया विशा ||
pra vepayanti parvatān vi viñcanti vanaspatīn |
 pro ārata maruto durmadā iva devāsaḥ sarvayā viśā ||
[1.39.6] उपो रथेषु पर्षतीर अयुग्ध्वम परष्टिर वहति रोहितः |
 आ वो यामाय पर्थिवी चिद अश्रोद अबीभयन्त मानुषाः ||
upo ratheṣu pṛṣatīr ayughdhvam praṣṭir vahati rohitaḥ |
 ā vo yāmāya pṛthivī cid aśrod abībhayanta mānuṣāḥ ||
[1.39.7] आ वो मक्षू तनाय कं रुद्रा अवो वर्णीमहे |
 गन्ता नूनं नो ऽवसा यथा पुरेत्था कण्वाय बिभ्युषे ||
ā vo makṣū tanāya kaṃ rudrā avo vṛṇīmahe |
 ghantā nūnaṃ no ‘vasā yathā puretthā kaṇvāya bibhyuṣe ||
[1.39.8] युष्मेषितो मरुतो मर्त्येषित आ यो नो अभ्व ईषते |
 वि तं युयोत शवसा वय ओजसा वि युष्माकाभिर ऊतिभिः ||
yuṣmeṣito maruto martyeṣita ā yo no abhva īṣate |
 vi taṃ yuyota śavasā vy ojasā vi yuṣmākābhir ūtibhiḥ ||
[1.39.9] असामि हि परयज्यवः कण्वं दद परचेतसः |
 असामिभिर्मरुत आ न ऊतिभिर्गन्ता वर्ष्तिं न विद्युतः ||
asāmi hi prayajyavaḥ kaṇvaṃ dada pracetasaḥ |
 asāmibhirmaruta ā na ūtibhirghantā vṛṣtiṃ na vidyutaḥ ||
[1.39.10] असाम्योजो बिभ्र्था सुदानवो.असामि धूतयः शवः |
 रषिद्विषे मरुतः परिमन्यव इषुं न सर्जत दविषम ||
asāmyojo bibhṛthā sudānavo.asāmi dhūtayaḥ śavaḥ |
 ṛṣidviṣe marutaḥ parimanyava iṣuṃ na sṛjata dviṣam ||

### Hymn 1.40

[1.40.1] उत तिष्ठ बरह्मणस पते देवयन्तस्त्वेमहे |
 उप पर यन्तु मरुतः सुदानव इन्द्र पराशूर्भवा सचा ||
ut tiṣṭha brahmaṇas pate devayantastvemahe |
 upa pra yantu marutaḥ sudānava indra prāśūrbhavā sacā ||
[1.40.2] तवामिद धि सहसस पुत्र मर्त्य उपब्रूते धने हिते |
 सुवीर्यं मरुत आ सवश्व्यं दधीत यो व आचके ||
tvāmid dhi sahasas putra martya upabrūte dhane hite |
 suvīryaṃ maruta ā svaśvyaṃ dadhīta yo va ācake ||
[1.40.3] परैतु बरह्मणस पतिः पर देव्येतु सून्र्ता |
 अछा वीरंनर्यं पङकतिराधसं देवा यज्ञं नयन्तु नः ||
praitu brahmaṇas patiḥ pra devyetu sūnṛtā |
 achā vīraṃnaryaṃ paṅktirādhasaṃ devā yajñaṃ nayantu naḥ ||
[1.40.4] यो वाघते ददाति सूनरं वसु स धत्ते अक्षिति शरवः |
 तस्मा इळां सुवीरामा यजामहे सुप्रतूर्तिमनेहसम ||
yo vāghate dadāti sūnaraṃ vasu sa dhatte akṣiti śravaḥ |
 tasmā iḷāṃ suvīrāmā yajāmahe supratūrtimanehasam ||
[1.40.5] पर नूनं बरह्मणस पतिर्मन्त्रं वदत्युक्थ्यम |
 यस्मिन्निन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा देवा ओकांसि चक्रिरे ||
pra nūnaṃ brahmaṇas patirmantraṃ vadatyukthyam |
 yasminnindro varuṇo mitro aryamā devā okāṃsi cakrire ||
[1.40.6] तमिद वोचेमा विदथेषु शम्भुवं मन्त्रं देवा अनेहसम |
 इमां च वाचं परतिहर्यथा नरो विश्वेद वामा वो अश्नवत ||
tamid vocemā vidatheṣu śambhuvaṃ mantraṃ devā anehasam |
 imāṃ ca vācaṃ pratiharyathā naro viśved vāmā vo aśnavat ||
[1.40.7] को देवयन्तमश्नवज्जनं को वर्क्तबर्हिषम |
 पर-पर दाश्वान पस्त्याभिरस्थितान्तर्वावत कषयं दधे ||
ko devayantamaśnavajjanaṃ ko vṛktabarhiṣam |
 pra-pra dāśvān pastyābhirasthitāntarvāvat kṣayaṃ dadhe ||
[1.40.8] उप कष्स्त्रं पर्ञ्चीत हन्ति राजभिर्भये चित सुक्षितिं दधे |
 नास्य वर्ता न तरुता महाधने नार्भे अस्ति वज्रिणः ||
upa kṣstraṃ pṛñcīta hanti rājabhirbhaye cit sukṣitiṃ dadhe |
 nāsya vartā na tarutā mahādhane nārbhe asti vajriṇaḥ ||

### Hymn 1.41

[1.41.1] यं रक्षन्ति परचेतसो वरुणो मित्रो अर्यमा |
 नू चित स दभ्यते जनः ||
yaṃ rakṣanti pracetaso varuṇo mitro aryamā |
 nū cit sa dabhyate janaḥ ||
[1.41.2] यं बाहुतेव पिप्रति पान्ति मर्त्यं रिषः |
 अरिष्टः सर्व एधते ||
yaṃ bāhuteva piprati pānti martyaṃ riṣaḥ |
 ariṣṭaḥ sarva edhate ||
[1.41.3] वि दुर्गा वि दविषः पुरो घनन्ति राजान एषाम |
 नयन्ति दुरिता तिरः ||
vi durghā vi dviṣaḥ puro ghnanti rājāna eṣām |
 nayanti duritā tiraḥ ||
[1.41.4] सुगः पन्था अन्र्क्षर आदित्यास रतं यते |
 नात्रावखादो अस्ति वः ||
sughaḥ panthā anṛkṣara ādityāsa ṛtaṃ yate |
 nātrāvakhādo asti vaḥ ||
[1.41.5] यं यज्ञं नयथा नर आदित्या रजुना पथा |
 पर वः स धीतये नशत ||
yaṃ yajñaṃ nayathā nara ādityā ṛjunā pathā |
 pra vaḥ sa dhītaye naśat ||
[1.41.6] स रत्नं मर्त्यो वसु विश्वं तोकमुत तमना |
 अछा गछत्यस्त्र्तः ||
sa ratnaṃ martyo vasu viśvaṃ tokamuta tmanā |
 achā ghachatyastṛtaḥ ||
[1.41.7] कथा राधाम सखायः सतोमं मित्रस्यार्यम्णः |
 महि पसरो वरुणस्य ||
kathā rādhāma sakhāyaḥ stomaṃ mitrasyāryamṇaḥ |
 mahi psaro varuṇasya ||
[1.41.8] मा वो घनन्तं मा शपन्तं परति वोचे देवयन्तम |
 सुम्नैरिद व आ विवासे ||
mā vo ghnantaṃ mā śapantaṃ prati voce devayantam |
 sumnairid va ā vivāse ||
[1.41.9] चतुरश्चिद ददमानाद बिभीयादा निधातोः |
 न दुरुक्ताय सप्र्हयेत ||
caturaścid dadamānād bibhīyādā nidhātoḥ |
 na duruktāya spṛhayet ||

### Hymn 1.42

[1.42.1] सं पूषन्नध्वनस्तिर वयंहो विमुचो नपात |
 सक्ष्वा देवप्र णस पुरः ||
saṃ pūṣannadhvanastira vyaṃho vimuco napāt |
 sakṣvā devapra ṇas puraḥ ||
[1.42.2] यो नः पूषन्नघो वर्को दुःशेव आदिदेशति |
 अप सम तम्पथो जहि ||
yo naḥ pūṣannagho vṛko duḥśeva ādideśati |
 apa sma tampatho jahi ||
[1.42.3] अप तयं परिपन्थिनं मुषीवाणं हुरश्चितम |
 दूरमधिस्रुतेरज ||
apa tyaṃ paripanthinaṃ muṣīvāṇaṃ huraścitam |
 dūramadhisruteraja ||
[1.42.4] तवं तस्य दवयाविनो.अघशंसस्य कस्य चित |
 पदाभि तिष्ठ तपुषिम ||
tvaṃ tasya dvayāvino.aghaśaṃsasya kasya cit |
 padābhi tiṣṭha tapuṣim ||
[1.42.5] आ तत ते दस्र मन्तुमः पूषन्नवो वर्णीमहे |
 येन पितॄनचोदयः ||
ā tat te dasra mantumaḥ pūṣannavo vṛṇīmahe |
 yena pitṝnacodayaḥ ||
[1.42.6] अधा नो विश्वसौभग हिरण्यवाशीमत्तम |
 धनानि सुषणा कर्धि ||
adhā no viśvasaubhagha hiraṇyavāśīmattama |
 dhanāni suṣaṇā kṛdhi ||
[1.42.7] अति नः सश्चतो नय सुगा नः सुपथा कर्णु |
 पूषन्निहक्रतुं विदः ||
ati naḥ saścato naya sughā naḥ supathā kṛṇu |
 pūṣannihakratuṃ vidaḥ ||
[1.42.8] अभि सूयवसं नय न नवज्वारो अध्वने |
 पू... ||
abhi sūyavasaṃ naya na navajvāro adhvane |
 pū... ||
[1.42.9] शग्धि पूर्धि पर यंसि च शिशीहि परास्युदरम |
 पू... ||
śaghdhi pūrdhi pra yaṃsi ca śiśīhi prāsyudaram |
 pū... ||
[1.42.10] न पूषणं मेथामसि सूक्तैरभि गर्णीमसि |
 वसूनि दस्ममीमहे ||
na pūṣaṇaṃ methāmasi sūktairabhi ghṛṇīmasi |
 vasūni dasmamīmahe ||

### Hymn 1.43

[1.43.1] कद रुद्राय परचेतसे मीळ्हुष्टमाय तव्यसे |
 वोचेम शन्तमं हर्दे ||
kad rudrāya pracetase mīḷhuṣṭamāya tavyase |
 vocema śantamaṃ hṛde ||
[1.43.2] यथा नो अदितिः करत पश्वे नर्भ्यो यथा गवे |
 यथा तोकाय रुद्रियम ||
yathā no aditiḥ karat paśve nṛbhyo yathā ghave |
 yathā tokāya rudriyam ||
[1.43.3] यथा नो मित्रो वरुणो यथा रुद्रश्चिकेतति |
 यथा विश्वे सजोषसः ||
yathā no mitro varuṇo yathā rudraściketati |
 yathā viśve sajoṣasaḥ ||
[1.43.4] गाथपतिं मेधपतिं रुद्रं जलाषभेषजम |
 तच्छंयोः सुम्नमीमहे ||
ghāthapatiṃ medhapatiṃ rudraṃ jalāṣabheṣajam |
 tacchaṃyoḥ sumnamīmahe ||
[1.43.5] यः शुक्र इव सूर्यो हिरण्यमिव रोचते |
 शरेष्ठो देवानां वसुः ||
yaḥ śukra iva sūryo hiraṇyamiva rocate |
 śreṣṭho devānāṃ vasuḥ ||
[1.43.6] शं नः करत्यर्वते सुगं मेषाय मेष्ये |
 नर्भ्यो नारिभ्यो गवे ||
śaṃ naḥ karatyarvate sughaṃ meṣāya meṣye |
 nṛbhyo nāribhyo ghave ||
[1.43.7] अस्मे सोम शरियमधि नि धेहि शतस्य नर्णाम |
 महि शरवस्तुविन्र्म्णम ||
asme soma śriyamadhi ni dhehi śatasya nṛṇām |
 mahi śravastuvinṛmṇam ||
[1.43.8] मा नः सोमपरिबाधो मारातयो जुहुरन्त |
 आ न इन्दो वाजे भज ||
mā naḥ somaparibādho mārātayo juhuranta |
 ā na indo vāje bhaja ||
[1.43.9] यास्ते परजा अम्र्तस्य परस्मिन धामन्न्र्तस्य |
 मूर्धा नाभा सोम वेन आभूषन्तीः सोम वेदः ||
yāste prajā amṛtasya parasmin dhāmannṛtasya |
 mūrdhā nābhā soma vena ābhūṣantīḥ soma vedaḥ ||

### Hymn 1.44

[1.44.1] अग्ने विवस्वदुषसश्चित्रं राधो अमर्त्य |
 आ दाशुषे जातवेदो वहा तवमद्या देवानुषर्बुधः ||
aghne vivasvaduṣasaścitraṃ rādho amartya |
 ā dāśuṣe jātavedo vahā tvamadyā devānuṣarbudhaḥ ||
[1.44.2] जुष्टो हि दूतो असि हव्यवाहनो.अग्ने रथीरध्वराणाम |
 सजूरश्विभ्यामुषसा सुवीर्यमस्मे धेहि शरवो बर्हत ||
juṣṭo hi dūto asi havyavāhano.aghne rathīradhvarāṇām |
 sajūraśvibhyāmuṣasā suvīryamasme dhehi śravo bṛhat ||
[1.44.3] अद्या दूतं वर्णीमहे वसुमग्निं पुरुप्रियम |
 धूमकेतुं भार्जीकं वयुष्टिषु यज्ञानामध्वरश्रियम ||
adyā dūtaṃ vṛṇīmahe vasumaghniṃ purupriyam |
 dhūmaketuṃ bhāṛjīkaṃ vyuṣṭiṣu yajñānāmadhvaraśriyam ||
[1.44.4] शरेष्ठं यविष्ठमतिथिं सवाहुतं जुष्टं जनाय दाशुषे |
 देवानछा यातवे जातवेदसमग्निमीळे वयुष्टिषु ||
śreṣṭhaṃ yaviṣṭhamatithiṃ svāhutaṃ juṣṭaṃ janāya dāśuṣe |
 devānachā yātave jātavedasamaghnimīḷe vyuṣṭiṣu ||
[1.44.5] सतविष्यामि तवामहं विश्वस्याम्र्त भोजन |
 अग्ने तरातारमम्र्तं मियेध्य यजिष्ठं हव्यवाहन ||
staviṣyāmi tvāmahaṃ viśvasyāmṛta bhojana |
 aghne trātāramamṛtaṃ miyedhya yajiṣṭhaṃ havyavāhana ||
[1.44.6] सुशंसो बोधि गर्णते यविष्ठ्य मधुजिह्वः सवाहुतः |
 परस्कण्वस्य परतिरन्नायुर्जीवसे नमस्या दैव्यं जनम ||
suśaṃso bodhi ghṛṇate yaviṣṭhya madhujihvaḥ svāhutaḥ |
 praskaṇvasya pratirannāyurjīvase namasyā daivyaṃ janam ||
[1.44.7] होतारं विश्ववेदसं सं हि तवा विश इन्धते |
 स आ वह पुरुहूत परचेतसो.अग्ने देवानिह दरवत ||
hotāraṃ viśvavedasaṃ saṃ hi tvā viśa indhate |
 sa ā vaha puruhūta pracetaso.aghne devāniha dravat ||
[1.44.8] सवितारमुषसमश्विना भगमग्निं वयुष्टिषु कषपः |
 कण्वासस्त्वा सुतसोमास इन्धते हव्यवाहं सवध्वर ||
savitāramuṣasamaśvinā bhaghamaghniṃ vyuṣṭiṣu kṣapaḥ |
 kaṇvāsastvā sutasomāsa indhate havyavāhaṃ svadhvara ||
[1.44.9] पतिर हि अध्वराणाम अग्ने दूतो विशाम असि |
 उषर्बुध आवह सोमपीतये देवानद्य सवर्द्र्शः ||
patir hi adhvarāṇām aghne dūto viśām asi |
 uṣarbudha āvaha somapītaye devānadya svardṛśaḥ ||
[1.44.10] अग्ने पूर्वा अनूषसो विभावसो दीदेथ विश्वदर्षतः |
 असि गरामेष्वविता पुरोहितो.असि यज्ञेषु मानुषः ||
aghne pūrvā anūṣaso vibhāvaso dīdetha viśvadarṣataḥ |
 asi ghrāmeṣvavitā purohito.asi yajñeṣu mānuṣaḥ ||
[1.44.11] नि तवा यज्ञस्य साधनमग्ने होतारं रत्विजम |
 मनुष्वद देव धीमहि परचेतसं जीरं दूतममर्त्यम ||
ni tvā yajñasya sādhanamaghne hotāraṃ ṛtvijam |
 manuṣvad deva dhīmahi pracetasaṃ jīraṃ dūtamamartyam ||
[1.44.12] यद देवानां मित्रमहः पुरोहितो.अन्तरो यासि दूत्यम |
 सिन्धोरिव परस्वनितास ऊर्मयो.अग्नेर्भ्राजन्ते अर्चयः ||
yad devānāṃ mitramahaḥ purohito.antaro yāsi dūtyam |
 sindhoriva prasvanitāsa ūrmayo.aghnerbhrājante arcayaḥ ||
[1.44.13] शरुधि शरुत्कर्ण वह्निभिर्देवैरग्ने सयावभिः |
 आ सीदन्तु बर्हिषि मित्रो अर्यमा परातर्यावाणो अध्वरम ||
śrudhi śrutkarṇa vahnibhirdevairaghne sayāvabhiḥ |
 ā sīdantu barhiṣi mitro aryamā prātaryāvāṇo adhvaram ||
[1.44.14] शर्ण्वन्तु सतोमं मरुतः सुदानवो.अग्निजिह्वा रताव्र्धः |
 पिबतु सोमं वरुणो धर्तव्रतो.अश्विभ्यामुषसा सजूः ||
śṛṇvantu stomaṃ marutaḥ sudānavo.aghnijihvā ṛtāvṛdhaḥ |
 pibatu somaṃ varuṇo dhṛtavrato.aśvibhyāmuṣasā sajūḥ ||

### Hymn 1.45

[1.45.1] तवमग्ने वसून्रिह रुद्रानादित्यानुत |
 यजा सवध्वरं जनं मनुजातं घर्तप्रुषम ||
tvamaghne vasūnriha rudrānādityānuta |
 yajā svadhvaraṃ janaṃ manujātaṃ ghṛtapruṣam ||
[1.45.2] शरुष्टीवानो हि दाशुषे देवा अग्ने विचेतसः |
 तान रोहिदश्व गिर्वणस्त्रयस्त्रिंशतमा वह ||
śruṣṭīvāno hi dāśuṣe devā aghne vicetasaḥ |
 tān rohidaśva ghirvaṇastrayastriṃśatamā vaha ||
[1.45.3] परियमेधवदत्रिवज्जातवेदो विरूपवत |
 अङगिरस्वन महिव्रत परस्कण्वस्य शरुधी हवम ||
priyamedhavadatrivajjātavedo virūpavat |
 aṅghirasvan mahivrata praskaṇvasya śrudhī havam ||
[1.45.4] महिकेरव ऊतये परियमेधा अहूषत |
 राजन्तमध्वराणामग्निं शुक्रेण शोचिषा ||
mahikerava ūtaye priyamedhā ahūṣata |
 rājantamadhvarāṇāmaghniṃ śukreṇa śociṣā ||
[1.45.5] घर्ताहवन सन्त्येमा उ षु शरुधी गिरः |
 याभिः कण्वस्य सूनवो हवन्ते.अवसे तवा ||
ghṛtāhavana santyemā u ṣu śrudhī ghiraḥ |
 yābhiḥ kaṇvasya sūnavo havante.avase tvā ||
[1.45.6] तवां चित्रश्रवस्तम हवन्ते विक्षु जन्तवः |
 शोचिष्केशम्पुरुप्रियाग्ने हव्याय वोळ्हवे ||
tvāṃ citraśravastama havante vikṣu jantavaḥ |
 śociṣkeśampurupriyāghne havyāya voḷhave ||
[1.45.7] नि तवा होतारं रत्विजं दधिरे वसुवित्तमम |
 शरुत्कर्णं सप्रथस्तमं विप्रा अग्ने दिविष्टिषु ||
ni tvā hotāraṃ ṛtvijaṃ dadhire vasuvittamam |
 śrutkarṇaṃ saprathastamaṃ viprā aghne diviṣṭiṣu ||
[1.45.8] आ तवा विप्रा अचुच्यवुः सुतसोमा अभि परयः |
 बर्हद भा बिभ्रतो हविरग्ने मर्ताय दाशुषे ||
ā tvā viprā acucyavuḥ sutasomā abhi prayaḥ |
 bṛhad bhā bibhrato haviraghne martāya dāśuṣe ||
[1.45.9] परातर्याव्णः सहस्क्र्त सोमपेयाय सन्त्य |
 इहाद्य दैव्यंजनं बर्हिरा सादया वसो ||
prātaryāvṇaḥ sahaskṛta somapeyāya santya |
 ihādya daivyaṃjanaṃ barhirā sādayā vaso ||
[1.45.10] अर्वाञ्चं दैव्यं जनमग्ने यक्ष्व सहूतिभिः |
 अयं सोमः सुदानवस्तं पात तिरोह्न्यम ||
arvāñcaṃ daivyaṃ janamaghne yakṣva sahūtibhiḥ |
 ayaṃ somaḥ sudānavastaṃ pāta tiroahnyam ||

### Hymn 1.46

[1.46.1] एषो उषा अपूर्व्य वयुछति परिया दिवः |
 सतुषे वामश्विना बर्हत ||
eṣo uṣā apūrvya vyuchati priyā divaḥ |
 stuṣe vāmaśvinā bṛhat ||
[1.46.2] या दस्रा सिन्धुमातरा मनोतरा रयीणाम |
 धिया देवा वसुविदा ||
yā dasrā sindhumātarā manotarā rayīṇām |
 dhiyā devā vasuvidā ||
[1.46.3] वच्यन्ते वां ककुहासो जूर्णायामधि विष्टपि |
 यद वांरथो विभिष पतात ||
vacyante vāṃ kakuhāso jūrṇāyāmadhi viṣṭapi |
 yad vāṃratho vibhiṣ patāt ||
[1.46.4] हविषा जारो अपां पिपर्ति पपुरिर्नरा |
 पिता कुटस्य चर्षणिः ||
haviṣā jāro apāṃ piparti papurirnarā |
 pitā kuṭasya carṣaṇiḥ ||
[1.46.5] आदारो वां मतीनां नासत्या मतवचसा |
 पातं सोमस्य धर्ष्णुया ||
ādāro vāṃ matīnāṃ nāsatyā matavacasā |
 pātaṃ somasya dhṛṣṇuyā ||
[1.46.6] या नः पीपरदश्विना जयोतिष्मती तमस्तिरः |
 तामस्मे रासाथामिषम ||
yā naḥ pīparadaśvinā jyotiṣmatī tamastiraḥ |
 tāmasme rāsāthāmiṣam ||
[1.46.7] आ नो नावा मतीनां यातं पाराय गन्तवे |
 युञ्जाथामश्विना रथम ||
ā no nāvā matīnāṃ yātaṃ pārāya ghantave |
 yuñjāthāmaśvinā ratham ||
[1.46.8] अरित्रं वां दिवस पर्थु तीर्थे सिन्धूनां रथः |
 धिया युयुज्र इन्दवः ||
aritraṃ vāṃ divas pṛthu tīrthe sindhūnāṃ rathaḥ |
 dhiyā yuyujra indavaḥ ||
[1.46.9] दिवस कण्वास इन्दवो वसु सिन्धूनां पदे |
 सवं वव्रिं कुह धित्सथः ||
divas kaṇvāsa indavo vasu sindhūnāṃ pade |
 svaṃ vavriṃ kuha dhitsathaḥ ||
[1.46.10] अभूदु भा उ अंशवे हिरण्यं परति सूर्यः |
 वयख्यज्जिह्वयासितः ||
abhūdu bhā u aṃśave hiraṇyaṃ prati sūryaḥ |
 vyakhyajjihvayāsitaḥ ||
[1.46.11] अभूदु पारमेतवे पन्था रतय्स साधुया |
 अदर्शि वि सरुतिर्दिवः ||
abhūdu pārametave panthā ṛtaysa sādhuyā |
 adarśi vi srutirdivaḥ ||
[1.46.12] तत-तदिदश्विनोरवो जरिता परति भूषति |
 मदे सोमस्यपिप्रतोः ||
tat-tadidaśvinoravo jaritā prati bhūṣati |
 made somasyapipratoḥ ||
[1.46.13] वावसाना विवस्वति सोमस्य पीत्या गिरा |
 मनुष्वच्छम्भूा गतम ||
vāvasānā vivasvati somasya pītyā ghirā |
 manuṣvacchambhūā ghatam ||
[1.46.14] युवोरुषा अनु शरियं परिज्मनोरुपाचरत |
 रता वनथो अक्तुभिः ||
yuvoruṣā anu śriyaṃ parijmanorupācarat |
 ṛtā vanatho aktubhiḥ ||
[1.46.15] उभा पिबतमश्विनोभा नः शर्म यछतम |
 अविद्रियाभिरूतिभिः ||
ubhā pibatamaśvinobhā naḥ śarma yachatam |
 avidriyābhirūtibhiḥ ||

### Hymn 1.47

[1.47.1] अयं वां मधुमत्तमः सुतः सोम रताव्र्धा |
 तमश्विना पिबतं तिरोह्न्यं धत्तं रत्नानि दाशुशे ||
ayaṃ vāṃ madhumattamaḥ sutaḥ soma ṛtāvṛdhā |
 tamaśvinā pibataṃ tiroahnyaṃ dhattaṃ ratnāni dāśuśe ||
[1.47.2] तरिवन्धुरेण तरिव्र्ता सुपेशसा रथेना यातमश्विना |
 कण्वासो वां बरह्म कर्ण्वन्त्यध्वरे तेषां सु शर्णुतं हवम ||
trivandhureṇa trivṛtā supeśasā rathenā yātamaśvinā |
 kaṇvāso vāṃ brahma kṛṇvantyadhvare teṣāṃ su śṛṇutaṃ havam ||
[1.47.3] अश्विना मधुमत्तमं पातं सोमं रताव्र्धा |
 अथाद्य दस्रा वसु बिभ्रता रथे दाश्वांसमुप गछतम ||
aśvinā madhumattamaṃ pātaṃ somaṃ ṛtāvṛdhā |
 athādya dasrā vasu bibhratā rathe dāśvāṃsamupa ghachatam ||
[1.47.4] तरिषधस्थे बर्हिषि विश्ववेदसा मध्वा यज्ञं मिमिक्षतम |
 कण्वासो वां सुतसोमा अभिद्यवो युवां हवन्ते अश्विना ||
triṣadhasthe barhiṣi viśvavedasā madhvā yajñaṃ mimikṣatam |
 kaṇvāso vāṃ sutasomā abhidyavo yuvāṃ havante aśvinā ||
[1.47.5] याभिः कण्वमभिष्टिभिः परावतं युवमश्विना |
 ताभिः षवस्मानवतं शुभस पती पातं सोमं रताव्र्धा ||
yābhiḥ kaṇvamabhiṣṭibhiḥ prāvataṃ yuvamaśvinā |
 tābhiḥ ṣvasmānavataṃ śubhas patī pātaṃ somaṃ ṛtāvṛdhā ||
[1.47.6] सुदासे दस्रा वसु बिभ्रता रथे पर्क्षो वहतमश्विना |
 रयिं समुद्रादुत वा दिवस पर्यस्मे धत्तं पुरुस्प्र्हम ||
sudāse dasrā vasu bibhratā rathe pṛkṣo vahatamaśvinā |
 rayiṃ samudrāduta vā divas paryasme dhattaṃ puruspṛham ||
[1.47.7] यन नासत्या परावति यद वा सथो अधि तुर्वशे |
 अतो रथेन सुव्र्ता न आ गतं साकं सूर्यस्य रश्मिभिः ||
yan nāsatyā parāvati yad vā stho adhi turvaśe |
 ato rathena suvṛtā na ā ghataṃ sākaṃ sūryasya raśmibhiḥ ||
[1.47.8] अर्वाञ्चा वां सप्तयो.अध्वरश्रियो वहन्तु सवनेदुप |
 इषं पर्ञ्चन्ता सुक्र्ते सुदानव आ बर्हिः सीदतं नरा ||
arvāñcā vāṃ saptayo.adhvaraśriyo vahantu savanedupa |
 iṣaṃ pṛñcantā sukṛte sudānava ā barhiḥ sīdataṃ narā ||
[1.47.9] तेन नासत्या गतं रथेन सूर्यत्वचा |
 येन शश्वदूहथुर्दाशुषे वसु मध्वः सोमस्य पीतये ||
tena nāsatyā ghataṃ rathena sūryatvacā |
 yena śaśvadūhathurdāśuṣe vasu madhvaḥ somasya pītaye ||
[1.47.10] उक्थेभिरर्वागवसे पुरूवसू अर्कैश्च नि हवयामहे |
 शश्वत कण्वानां सदसि परिये हि कं सोमं पपथुरश्विना ||
ukthebhirarvāghavase purūvasū arkaiśca ni hvayāmahe |
 śaśvat kaṇvānāṃ sadasi priye hi kaṃ somaṃ papathuraśvinā ||

### Hymn 1.48

[1.48.1] सह वामेन न उषो वयुछा दुहितर्दिवः |
 सह दयुम्नेन बर्हता विभावरि राया देवि दास्वती ||
saha vāmena na uṣo vyuchā duhitardivaḥ |
 saha dyumnena bṛhatā vibhāvari rāyā devi dāsvatī ||
[1.48.2] अश्वावतीर्गोमतीर्विश्वसुविदो भूरि चयवन्त वस्तवे |
 उदीरय परति मा सून्र्ता उषश्चोद राधो मघोनाम ||
aśvāvatīrghomatīrviśvasuvido bhūri cyavanta vastave |
 udīraya prati mā sūnṛtā uṣaścoda rādho maghonām ||
[1.48.3] उवासोषा उछाच्च नु देवी जीरा रथानाम |
 ये अस्या आचरणेषु दध्रिरे समुद्रे न शरवस्यवः ||
uvāsoṣā uchācca nu devī jīrā rathānām |
 ye asyā ācaraṇeṣu dadhrire samudre na śravasyavaḥ ||
[1.48.4] उषो ये ते पर यामेषु युञ्जते मनो दानाय सूरयः |
 अत्राह तत कण्व एषां कण्वतमो नाम गर्णाति नर्णाम ||
uṣo ye te pra yāmeṣu yuñjate mano dānāya sūrayaḥ |
 atrāha tat kaṇva eṣāṃ kaṇvatamo nāma ghṛṇāti nṛṇām ||
[1.48.5] आ घा योषेव सूनर्युषा याति परभुञ्जती |
 जरयन्ती वर्जनं पद्वदीयत उत पातयति पक्षिणः ||
ā ghā yoṣeva sūnaryuṣā yāti prabhuñjatī |
 jarayantī vṛjanaṃ padvadīyata ut pātayati pakṣiṇaḥ ||
[1.48.6] वि या सर्जति समनं वयर्थिनः पदां न वेत्योदती |
 वयो नकिष टे पप्तिवांस आसते वयुष्टौ वाजिनीवति ||
vi yā sṛjati samanaṃ vyarthinaḥ padāṃ na vetyodatī |
 vayo nakiṣ ṭe paptivāṃsa āsate vyuṣṭau vājinīvati ||
[1.48.7] एषायुक्त परावतः सूर्यस्योदयनादधि |
 शतं रथेभिः सुभगोषा इयं वि यात्यभि मानुषान ||
eṣāyukta parāvataḥ sūryasyodayanādadhi |
 śataṃ rathebhiḥ subhaghoṣā iyaṃ vi yātyabhi mānuṣān ||
[1.48.8] विश्वमस्या नानाम चक्षसे जगज्ज्योतिष कर्णोति सूनरी |
 अप दवेषो मघोनी दुहिता दिव उषा उछदप सरिधः ||
viśvamasyā nānāma cakṣase jaghajjyotiṣ kṛṇoti sūnarī |
 apa dveṣo maghonī duhitā diva uṣā uchadapa sridhaḥ ||
[1.48.9] उष आ भाहि भानुना चन्द्रेण दुहितर्दिवः |
 आवहन्ती भूर्यस्मभ्यं सौभगं वयुछन्ती दिविष्टिषु ||
uṣa ā bhāhi bhānunā candreṇa duhitardivaḥ |
 āvahantī bhūryasmabhyaṃ saubhaghaṃ vyuchantī diviṣṭiṣu ||
[1.48.10] विश्वस्य हि पराणनं जीवनं तवे वि यदुछसि सूनरि |
 सा नो रथेन बर्हता विभावरि शरुधि चित्रामघे हवम ||
viśvasya hi prāṇanaṃ jīvanaṃ tve vi yaduchasi sūnari |
 sā no rathena bṛhatā vibhāvari śrudhi citrāmaghe havam ||
[1.48.11] उषो वाजं हि वंस्व यश्चित्रो मानुषे जने |
 तेना वह सुक्र्तो अध्वरानुप ये तवा गर्णन्ति वह्नयः ||
uṣo vājaṃ hi vaṃsva yaścitro mānuṣe jane |
 tenā vaha sukṛto adhvarānupa ye tvā ghṛṇanti vahnayaḥ ||
[1.48.12] विश्वान देवाना वह सोमपीतये.अन्तरिक्षादुषस्त्वम |
 सास्मासु धा गोमदश्वावदुक्थ्यमुषो वाजं सुवीर्यम ||
viśvān devānā vaha somapītaye.antarikṣāduṣastvam |
 sāsmāsu dhā ghomadaśvāvadukthyamuṣo vājaṃ suvīryam ||
[1.48.13] यस्या रुशन्तो अर्चयः परति भद्रा अद्र्क्षत |
 सा नो रयिं विश्ववारं सुपेशसमुषा ददातु सुग्म्यम ||
yasyā ruśanto arcayaḥ prati bhadrā adṛkṣata |
 sā no rayiṃ viśvavāraṃ supeśasamuṣā dadātu sughmyam ||
[1.48.14] ये चिद धि तवां रषयः पूर्व ऊतये जुहूरे.अवसे महि |
 सा न सतोमानभि गर्णीहि राधसोषः शुक्रेण शोचिषा ||
ye cid dhi tvāṃ ṛṣayaḥ pūrva ūtaye juhūre.avase mahi |
 sā na stomānabhi ghṛṇīhi rādhasoṣaḥ śukreṇa śociṣā ||
[1.48.15] उषो यदद्य भानुना वि दवाराव रणवो दिवः |
 पर नो यछतादव्र्कं पर्थु छर्दिः पर देवि गोमतीरिषः ||
uṣo yadadya bhānunā vi dvārāv ṛṇavo divaḥ |
 pra no yachatādavṛkaṃ pṛthu chardiḥ pra devi ghomatīriṣaḥ ||
[1.48.16] सं नो राया बर्हता विश्वपेशसा मिमिक्ष्वा समिळाभिरा |
 सं दयुम्नेन विश्वतुरोषो महि सं वाजैर्वाजिनीवति ||
saṃ no rāyā bṛhatā viśvapeśasā mimikṣvā samiḷābhirā |
 saṃ dyumnena viśvaturoṣo mahi saṃ vājairvājinīvati ||

### Hymn 1.49

[1.49.1] उषो भद्रेभिरा गहि दिवश्चिद रोचनादधि |
 वहन्त्वरुणप्सव उप तवा सोमिनो गर्हम ||
uṣo bhadrebhirā ghahi divaścid rocanādadhi |
 vahantvaruṇapsava upa tvā somino ghṛham ||
[1.49.2] सुपेशसं सुखं रथं यमध्यस्था उषस्त्वम |
 तेना सुश्रवसं जनं परावाद्य दुहितर्दिवः ||
supeśasaṃ sukhaṃ rathaṃ yamadhyasthā uṣastvam |
 tenā suśravasaṃ janaṃ prāvādya duhitardivaḥ ||
[1.49.3] वयश्चित ते पतत्रिणो दविपच्चतुष्पदर्जुनि |
 उषः परारन्न्र्तून्रनु दिवो अन्तेभ्यस परि ||
vayaścit te patatriṇo dvipaccatuṣpadarjuni |
 uṣaḥ prārannṛtūnranu divo antebhyas pari ||
[1.49.4] वयुछन्ती हि रश्मिभिर्विश्वमाभासि रोचनम |
 तां तवामुषर्वसूयवो गीर्भिः कण्वा अहूषत ||
vyuchantī hi raśmibhirviśvamābhāsi rocanam |
 tāṃ tvāmuṣarvasūyavo ghīrbhiḥ kaṇvā ahūṣata ||

### Hymn 1.50

[1.50.1] उदु तयं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः |
 दर्शे विश्वाय सूर्यम ||
udu tyaṃ jātavedasaṃ devaṃ vahanti ketavaḥ |
 dṛśe viśvāya sūryam ||
[1.50.2] अप तये तायवो यथा नक्षत्रा यन्त्यक्तुभिः |
 सूराय विश्वचक्षसे ||
apa tye tāyavo yathā nakṣatrā yantyaktubhiḥ |
 sūrāya viśvacakṣase ||
[1.50.3] अद्र्श्रमस्य केतवो वि रश्मयो जनाननु |
 भराजन्तो अग्नयो यथा ||
adṛśramasya ketavo vi raśmayo janānanu |
 bhrājanto aghnayo yathā ||
[1.50.4] तरणिर्विश्वदर्शतो जयोतिष्क्र्दसि सूर्य |
 विश्वमा भासिरोचनम ||
taraṇirviśvadarśato jyotiṣkṛdasi sūrya |
 viśvamā bhāsirocanam ||
[1.50.5] परत्यं देवानां विशः परत्यङङ उदेषि मानुषान |
 परत्यं विश्वं सवर्द्र्शे ||
pratyaṃ devānāṃ viśaḥ pratyaṅṅ udeṣi mānuṣān |
 pratyaṃ viśvaṃ svardṛśe ||
[1.50.6] येना पावक चक्षसा भुरण्यन्तं जनाननु |
 तवं वरुण पश्यसि ||
yenā pāvaka cakṣasā bhuraṇyantaṃ janānanu |
 tvaṃ varuṇa paśyasi ||
[1.50.7] वि दयामेषि रजस पर्थ्वहा मिमानो अक्तुभिः |
 पश्यञ जन्मानि सूर्य ||
vi dyāmeṣi rajas pṛthvahā mimāno aktubhiḥ |
 paśyañ janmāni sūrya ||
[1.50.8] सप्त तवा हरितो रथे वहन्ति देव सूर्य |
 शोचिष्केशं विचक्षण ||
sapta tvā harito rathe vahanti deva sūrya |
 śociṣkeśaṃ vicakṣaṇa ||
[1.50.9] अयुक्त सप्त शुन्ध्युवः सूरो रथस्य नप्त्यः |
 ताभिर्याति सवयुक्तिभिः ||
ayukta sapta śundhyuvaḥ sūro rathasya naptyaḥ |
 tābhiryāti svayuktibhiḥ ||
[1.50.10] उद वयं तमसस परि जयोतिष पश्यन्त उत्तरम |
 देवं देवत्रा सूर्यमगन्म जयोतिरुत्तमम ||
ud vayaṃ tamasas pari jyotiṣ paśyanta uttaram |
 devaṃ devatrā sūryamaghanma jyotiruttamam ||
[1.50.11] उद्यन्नद्य मित्रमह आरोहन्नुत्तरां दिवम |
 हर्द्रोगं ममसूर्य हरिमाणं च नाशय ||
udyannadya mitramaha ārohannuttarāṃ divam |
 hṛdroghaṃ mamasūrya harimāṇaṃ ca nāśaya ||
[1.50.12] शुकेषु मे हरिमाणं रोपणाकासु दध्मसि |
 अथो हारिद्रवेषु मे हरिमाणं नि दध्मसि ||
śukeṣu me harimāṇaṃ ropaṇākāsu dadhmasi |
 atho hāridraveṣu me harimāṇaṃ ni dadhmasi ||
[1.50.13] उदगादयमादित्यो विश्वेन सहसा सह |
 दविषन्तं मह्यं रन्धयन मो अहम दविषते रधम ||
udaghādayamādityo viśvena sahasā saha |
 dviṣantaṃ mahyaṃ randhayan mo aham dviṣate radham ||

### Hymn 1.51

[1.51.1] अभि तयं मेषं पुरुहूतं रग्मियमिन्द्रं गीर्भिर्मदता वस्वो अर्णवम |
 यस्य दयावो न विचरन्ति मानुषा भुजे मंहिष्ठमभि विप्रमर्चत ||
abhi tyaṃ meṣaṃ puruhūtaṃ ṛghmiyamindraṃ ghīrbhirmadatā vasvo arṇavam |
 yasya dyāvo na vicaranti mānuṣā bhuje maṃhiṣṭhamabhi vipramarcata ||
[1.51.2] अभीमवन्वन सवभिष्टिमूतयो.अन्तरिक्षप्रां तविषीभिराव्र्तम |
 इन्द्रं दक्षास रभवो मदच्युतं शतक्रतुं जवनी सून्र्तारुहत ||
abhīmavanvan svabhiṣṭimūtayo.antarikṣaprāṃ taviṣībhirāvṛtam |
 indraṃ dakṣāsa ṛbhavo madacyutaṃ śatakratuṃ javanī sūnṛtāruhat ||
[1.51.3] तवं गोत्रमङगिरोभ्यो.अव्र्णोरपोतात्रये शतदुरेषु गातुवित |
 ससेन चिद विमदायावहो वस्वाजावद्रिं वावसानस्यनर्तयन ||
tvaṃ ghotramaṅghirobhyo.avṛṇorapotātraye śatadureṣu ghātuvit |
 sasena cid vimadāyāvaho vasvājāvadriṃ vāvasānasyanartayan ||
[1.51.4] तवमपामपिधानाव्र्णोर अपाधारयः पर्वते दानुमद वसु |
 वर्त्रं यदिन्द्र शवसावधीरहिमादित सूर्यं दिव्यारोहयो दर्शे ||
tvamapāmapidhānāvṛṇor apādhārayaḥ parvate dānumad vasu |
 vṛtraṃ yadindra śavasāvadhīrahimādit sūryaṃ divyārohayo dṛśe ||
[1.51.5] तवं मायाभिरप मायिनो.अधमः सवधाभिर्ये अधि शुप्तावजुह्वत |
 तवं पिप्रोर्न्र्मणः परारुजः पुरः पर रजिश्वानं दस्युहत्येष्वाविथ ||
tvaṃ māyābhirapa māyino.adhamaḥ svadhābhirye adhi śuptāvajuhvata |
 tvaṃ piprornṛmaṇaḥ prārujaḥ puraḥ pra ṛjiśvānaṃ dasyuhatyeṣvāvitha ||
[1.51.6] तवं कुत्सं शुष्णहत्येष्वाविथारन्धयो.अतिथिग्वाय शम्बरम |
 महान्तं चिदर्बुदं नि करमीः पदा सनादेव दस्युहत्याय जज्ञिषे ||
tvaṃ kutsaṃ śuṣṇahatyeṣvāvithārandhayo.atithighvāya śambaram |
 mahāntaṃ cidarbudaṃ ni kramīḥ padā sanādeva dasyuhatyāya jajñiṣe ||
[1.51.7] तवे विश्वा तविषी सध्र्यग घिता तव राधः सोमपीथाय हर्षते |
 तव वज्रश्चिकिते बाह्वोर्हितो वर्श्चा शत्रोरव विश्वानि वर्ष्ण्या ||
tve viśvā taviṣī sadhryagh ghitā tava rādhaḥ somapīthāya harṣate |
 tava vajraścikite bāhvorhito vṛścā śatrorava viśvāni vṛṣṇyā ||
[1.51.8] वि जानीह्यार्यान ये च दस्यवो बर्हिष्मते रन्धया शासदव्रतान |
 शाकी भव यजमानस्य चोदिता विश्वेत ता ते सधमादेषु चाकन ||
vi jānīhyāryān ye ca dasyavo barhiṣmate randhayā śāsadavratān |
 śākī bhava yajamānasya coditā viśvet tā te sadhamādeṣu cākana ||
[1.51.9] अनुव्रताय रन्धयन्नपव्रतानाभूभिरिन्द्रः शनथयन्ननाभुवः |
 वर्द्धस्य चिद वर्धतो दयामिनक्षत सतवानो वम्रो वि जघान सन्दिहः ||
anuvratāya randhayannapavratānābhūbhirindraḥ śnathayannanābhuvaḥ |
 vṛddhasya cid vardhato dyāminakṣata stavāno vamro vi jaghāna sandihaḥ ||
[1.51.10] तक्षद यत त उशना सहसा सहो वि रोदसी मज्मना बाधते शवः |
 आ तवा वातस्य नर्मणो मनोयुज आ पूर्यमाणमवहन्नभि शरवः ||
takṣad yat ta uśanā sahasā saho vi rodasī majmanā bādhate śavaḥ |
 ā tvā vātasya nṛmaṇo manoyuja ā pūryamāṇamavahannabhi śravaḥ ||
[1.51.11] मन्दिष्ट यदुशने काव्ये सचानिन्द्रो वङकू वङकुतराधि तिष्ठति |
 उग्रो ययिं निरपः सरोतसास्र्जद वि शुष्णस्य दरंहिता ऐरयत पुरः ||
mandiṣṭa yaduśane kāvye sacānindro vaṅkū vaṅkutarādhi tiṣṭhati |
 ughro yayiṃ nirapaḥ srotasāsṛjad vi śuṣṇasya dṛṃhitā airayat puraḥ ||
[1.51.12] आ समा रथं वर्षपाणेषु तिष्ठसि शार्यातस्य परभ्र्तायेषु मन्दसे |
 इन्द्र यथा सुतसोमेषु चाकनो.अनर्वाणंश्लोकमा रोहसे दिवि ||
ā smā rathaṃ vṛṣapāṇeṣu tiṣṭhasi śāryātasya prabhṛtāyeṣu mandase |
 indra yathā sutasomeṣu cākano.anarvāṇaṃślokamā rohase divi ||
[1.51.13] अददा अर्भां महते वचस्यवे कक्षीवते वर्चयामिन्द्र सुन्वते |
 मेनाभवो वर्षणश्वस्य सुक्रतो विश्वेत ता ते सवनेषु परवाच्या ||
adadā arbhāṃ mahate vacasyave kakṣīvate vṛcayāmindra sunvate |
 menābhavo vṛṣaṇaśvasya sukrato viśvet tā te savaneṣu pravācyā ||
[1.51.14] इन्द्रो अश्रायि सुध्यो निरेके पज्रेषु सतोमो दुर्यो न यूपः |
 अश्वयुर्गव्यू रथयुर्वसूयुरिन्द्र इद रायः कषयति परयन्ता ||
indro aśrāyi sudhyo nireke pajreṣu stomo duryo na yūpaḥ |
 aśvayurghavyū rathayurvasūyurindra id rāyaḥ kṣayati prayantā ||
[1.51.15] इदं नमो वर्षभाय सवराजे सत्यशुष्माय तवसे.अवाचि |
 अस्मिन्निन्द्र वर्जने सर्ववीराः समत सूरिभिस्तव शर्मन सयाम ||
idaṃ namo vṛṣabhāya svarāje satyaśuṣmāya tavase.avāci |
 asminnindra vṛjane sarvavīrāḥ smat sūribhistava śarman syāma ||

### Hymn 1.52

[1.52.1] तयं सु मेषं महया सवर्विदं शतं यस्य सुभ्वः साकमीरते |
 अत्यं न वाजं हवनस्यदं रथमेन्द्रं वव्र्त्यामवसे सुव्र्क्तिभिः ||
tyaṃ su meṣaṃ mahayā svarvidaṃ śataṃ yasya subhvaḥ sākamīrate |
 atyaṃ na vājaṃ havanasyadaṃ rathamendraṃ vavṛtyāmavase suvṛktibhiḥ ||
[1.52.2] स पर्वतो न धरुणेष्वच्युतः सहस्रमूतिस्तविषीषु वाव्र्धे |
 इन्द्रो यद वर्त्रमवधीन नदीव्र्तमुब्जन्नर्णांसिजर्ह्र्षाणो अन्धसा ||
sa parvato na dharuṇeṣvacyutaḥ sahasramūtistaviṣīṣu vāvṛdhe |
 indro yad vṛtramavadhīn nadīvṛtamubjannarṇāṃsijarhṛṣāṇo andhasā ||
[1.52.3] स हि दवरो दवरिषु वव्र ऊधनि चन्द्रबुध्नो मदव्र्द्धो मनीषिभिः |
 इन्द्रं तमह्वे सवपस्यया धिया मंहिष्ठरातिं स हि पप्रिरन्धसः ||
sa hi dvaro dvariṣu vavra ūdhani candrabudhno madavṛddho manīṣibhiḥ |
 indraṃ tamahve svapasyayā dhiyā maṃhiṣṭharātiṃ sa hi paprirandhasaḥ ||
[1.52.4] आ यं पर्णन्ति दिवि सद्मबर्हिषः समुद्रं न सुभ्वः सवा अभिष्टयः |
 तं वर्त्रहत्ये अनु तस्थुरूतयः शुष्मािन्द्रमवाता अह्रुतप्सवः ||
ā yaṃ pṛṇanti divi sadmabarhiṣaḥ samudraṃ na subhvaḥ svā abhiṣṭayaḥ |
 taṃ vṛtrahatye anu tasthurūtayaḥ śuṣmāindramavātā ahrutapsavaḥ ||
[1.52.5] अभि सवव्र्ष्टिं मदे अस्य युध्यतो रघ्वीरिव परवणे सस्रुरूतयः |
 इन्द्रो यद वज्री धर्षमाणो अन्धसा भिनद वलस्य परिधीन्रिव तरितः ||
abhi svavṛṣṭiṃ made asya yudhyato raghvīriva pravaṇe sasrurūtayaḥ |
 indro yad vajrī dhṛṣamāṇo andhasā bhinad valasya paridhīnriva tritaḥ ||
[1.52.6] परीं घर्णा चरति तित्विषे शवो.अपो वर्त्वी रजसो बुध्नमाशयत |
 वर्त्रस्य यत परवणे दुर्ग्र्भिश्वनो निजघन्थ हन्वोरिन्द्र तन्यतुम ||
parīṃ ghṛṇā carati titviṣe śavo.apo vṛtvī rajaso budhnamāśayat |
 vṛtrasya yat pravaṇe durghṛbhiśvano nijaghantha hanvorindra tanyatum ||
[1.52.7] हरदं न हि तवा नय्र्षन्त्यूर्मयो बरह्माणीन्द्र तव यानि वर्धना |
 तवष्टा चित ते युज्यं वाव्र्धे शवस्ततक्ष वज्रमभिभूत्योजसम ||
hradaṃ na hi tvā nyṛṣantyūrmayo brahmāṇīndra tava yāni vardhanā |
 tvaṣṭā cit te yujyaṃ vāvṛdhe śavastatakṣa vajramabhibhūtyojasam ||
[1.52.8] जघन्वानु हरिभिः सम्भ्र्तक्रतविन्द्र वर्त्रं मनुषे गातुयन्नपः |
 अयछथा बाह्वोर्वज्रमायसमधारयो दिव्या सूर्यं दर्शे ||
jaghanvānu haribhiḥ sambhṛtakratavindra vṛtraṃ manuṣe ghātuyannapaḥ |
 ayachathā bāhvorvajramāyasamadhārayo divyā sūryaṃ dṛśe ||
[1.52.9] बर्हत सवश्चन्द्रममवद यदुक्थ्यमक्र्ण्वत भियसा रोहणं दिवः |
 यन मानुषप्रधना इन्द्रमूतयः सवर्न्र्षाचो मरुतो.अमदन्ननु ||
bṛhat svaścandramamavad yadukthyamakṛṇvata bhiyasā rohaṇaṃ divaḥ |
 yan mānuṣapradhanā indramūtayaḥ svarnṛṣāco maruto.amadannanu ||
[1.52.10] दयौश्चिदस्यामवानहेः सवनादयोयवीद भियसा वज्र इन्द्र ते |
 वर्त्रस्य यद बद्बधानस्य रोदसी मदे सुतस्य शवसाभिनच्छिरः ||
dyauścidasyāmavānaheḥ svanādayoyavīd bhiyasā vajra indra te |
 vṛtrasya yad badbadhānasya rodasī made sutasya śavasābhinacchiraḥ ||
[1.52.11] यदिन नविन्द्र पर्थिवी दशभुजिरहानि विश्वा ततनन्तक्र्ष्टयः |
 अत्राह ते मघवन विश्रुतं सहो दयामनु शवसा बर्हणा भुवत ||
yadin nvindra pṛthivī daśabhujirahāni viśvā tatanantakṛṣṭayaḥ |
 atrāha te maghavan viśrutaṃ saho dyāmanu śavasā barhaṇā bhuvat ||
[1.52.12] तवमस्य पारे रजसो वयोमनः सवभूत्योजा अवसे धर्षन्मनः |
 चक्र्षे भूमिं परतिमानमोजसो.अपः सवः परिभूरेष्या दिवम ||
tvamasya pāre rajaso vyomanaḥ svabhūtyojā avase dhṛṣanmanaḥ |
 cakṛṣe bhūmiṃ pratimānamojaso.apaḥ svaḥ paribhūreṣyā divam ||
[1.52.13] तवं भुवः परतिमानं पर्थिव्या रष्ववीरस्य बर्हतः पतिर्भूः |
 विश्वमाप्रा अन्तरिक्षं महित्वा सत्यमद्धा नकिरन्यस्त्वावान ||
tvaṃ bhuvaḥ pratimānaṃ pṛthivyā ṛṣvavīrasya bṛhataḥ patirbhūḥ |
 viśvamāprā antarikṣaṃ mahitvā satyamaddhā nakiranyastvāvān ||
[1.52.14] न यस्य दयावाप्र्थिवी अनु वयचो न सिन्धवो रजसो अन्तमानशुः |
 नोत सवव्र्ष्टिं मदे अस्य युध्यत एको अन्यच्चक्र्षे विश्वमानुषक ||
na yasya dyāvāpṛthivī anu vyaco na sindhavo rajaso antamānaśuḥ |
 nota svavṛṣṭiṃ made asya yudhyata eko anyaccakṛṣe viśvamānuṣak ||
[1.52.15] आर्चन्नत्र मरुतः सस्मिन्नाजौ विश्वे देवासो अमदन्ननुत्वा |
 वर्त्रस्य यद भर्ष्टिमता वधेन नि तवमिन्द्र परत्यानं जघन्थ ||
ārcannatra marutaḥ sasminnājau viśve devāso amadannanutvā |
 vṛtrasya yad bhṛṣṭimatā vadhena ni tvamindra pratyānaṃ jaghantha ||

### Hymn 1.53

[1.53.1] नयू षु वाचं पर महे भरामहे गिर इन्द्राय सदने विवस्वतः |
 नू चिद धि रत्नं ससतामिवाविदन न दुष्टुतिर्द्रविणोदेषु शस्यते ||
nyū ṣu vācaṃ pra mahe bharāmahe ghira indrāya sadane vivasvataḥ |
 nū cid dhi ratnaṃ sasatāmivāvidan na duṣṭutirdraviṇodeṣu śasyate ||
[1.53.2] दुरो अश्वस्य दुर इन्द्र गोरसि दुरो यवस्य वसुन इनस पतिः |
 शिक्षानरः परदिवो अकामकर्शनः सखा सखिभ्यस्तमिदं गर्णीमसि ||
duro aśvasya dura indra ghorasi duro yavasya vasuna inas patiḥ |
 śikṣānaraḥ pradivo akāmakarśanaḥ sakhā sakhibhyastamidaṃ ghṛṇīmasi ||
[1.53.3] शचीव इन्द्र पुरुक्र्द दयुमत्तम तवेदिदमभितश्चेकिते वसु |
 अतः संग्र्भ्याभिभूत आ भर मा तवायतो जरितुः काममूनयीः ||
śacīva indra purukṛd dyumattama tavedidamabhitaścekite vasu |
 ataḥ saṃghṛbhyābhibhūta ā bhara mā tvāyato jarituḥ kāmamūnayīḥ ||
[1.53.4] एभिर्द्युभिः सुमना एभिरिन्दुभिर्निरुन्धानो अमतिं गोभिरश्विना |
 इन्द्रेण दस्युं दरयन्त इन्दुभिर्युतद्वेषसःसमिषा रभेमहि ||
ebhirdyubhiḥ sumanā ebhirindubhirnirundhāno amatiṃ ghobhiraśvinā |
 indreṇa dasyuṃ darayanta indubhiryutadveṣasaḥsamiṣā rabhemahi ||
[1.53.5] समिन्द्र राया समिषा रभेमहि सं वाजेभिः पुरुश्चन्द्रैरभिद्युभिः |
 सं देव्या परमत्या वीरशुष्मया गोग्रयाश्वावत्या रभेमहि ||
samindra rāyā samiṣā rabhemahi saṃ vājebhiḥ puruścandrairabhidyubhiḥ |
 saṃ devyā pramatyā vīraśuṣmayā ghoaghrayāśvāvatyā rabhemahi ||
[1.53.6] ते तवा मदा अमदन तानि वर्ष्ण्या ते सोमासो वर्त्रहत्येषु सत्पते |
 यत कारवे दश वर्त्राण्यप्रति बर्हिष्मते नि सहस्राणि बर्हयः ||
te tvā madā amadan tāni vṛṣṇyā te somāso vṛtrahatyeṣu satpate |
 yat kārave daśa vṛtrāṇyaprati barhiṣmate ni sahasrāṇi barhayaḥ ||
[1.53.7] युधा युधमुप घेदेषि धर्ष्णुया पुरा पुरं समिदं हंस्योजसा |
 नम्या यदिन्द्र सख्या परावति निबर्हयो नमुचिं नाम मायिनम ||
yudhā yudhamupa ghedeṣi dhṛṣṇuyā purā puraṃ samidaṃ haṃsyojasā |
 namyā yadindra sakhyā parāvati nibarhayo namuciṃ nāma māyinam ||
[1.53.8] तवं करञ्जमुत पर्णयं वधीस्तेजिष्ठयातिथिग्वस्यवर्तनी |
 तवं शता वङगर्दस्याभिनत पुरो.अनानुदः परिषूता रजिश्वना ||
tvaṃ karañjamuta parṇayaṃ vadhīstejiṣṭhayātithighvasyavartanī |
 tvaṃ śatā vaṅghṛdasyābhinat puro.anānudaḥ pariṣūtā ṛjiśvanā ||
[1.53.9] तवमेताञ जनराज्ञो दविर्दशाबन्धुना सुश्रवसोपजग्मुषः |
 षष्टिं सहस्रा नवतिं नव शरुतो नि चक्रेण रथ्या दुष्पदाव्र्णक ||
tvametāñ janarājño dvirdaśābandhunā suśravasopajaghmuṣaḥ |
 ṣaṣṭiṃ sahasrā navatiṃ nava śruto ni cakreṇa rathyā duṣpadāvṛṇak ||
[1.53.10] तवमाविथ सुश्रवसं तवोतिभिस्तव तरामभिरिन्द्र तूर्वयाणम |
 तवमस्मै कुत्समतिथिग्वमायुं महे राज्ञे यूने अरन्धनायः ||
tvamāvitha suśravasaṃ tavotibhistava trāmabhirindra tūrvayāṇam |
 tvamasmai kutsamatithighvamāyuṃ mahe rājñe yūne arandhanāyaḥ ||
[1.53.11] य उद्र्चीन्द्र देवगोपाः सखायस्ते शिवतमा असाम |
 तवां सतोषाम तवया सुवीरा दराघीय आयुः परतरं दधानाः ||
ya udṛcīndra devaghopāḥ sakhāyaste śivatamā asāma |
 tvāṃ stoṣāma tvayā suvīrā drāghīya āyuḥ prataraṃ dadhānāḥ ||

### Hymn 1.54

[1.54.1] मा नो अस्मिन मघवन पर्त्स्वंहसि नहि ते अन्तः शवसः परीणशे |
 अक्रन्दयो नद्यो रोरुवद वना कथा न कषोणीर्भियसा समारत ||
mā no asmin maghavan pṛtsvaṃhasi nahi te antaḥ śavasaḥ parīṇaśe |
 akrandayo nadyo roruvad vanā kathā na kṣoṇīrbhiyasā samārata ||
[1.54.2] अर्चा शक्राय शाकिने शचीवते शर्ण्वन्तमिन्द्रं महयन्नभि षटुहि |
 यो धर्ष्णुना शवसा रोदसी उभे वर्षा वर्षत्वा वर्षभो नय्र्ञ्जते ||
arcā śakrāya śākine śacīvate śṛṇvantamindraṃ mahayannabhi ṣṭuhi |
 yo dhṛṣṇunā śavasā rodasī ubhe vṛṣā vṛṣatvā vṛṣabho nyṛñjate ||
[1.54.3] अर्चा दिवे बर्हते शूष्यं वचः सवक्षत्रं यस्य धर्षतो धर्षन मनः |
 बर्हच्छ्रवा असुरो बर्हणा कर्तः पुरो हरिभ्यां वर्षभो रथो हि षः ||
arcā dive bṛhate śūṣyaṃ vacaḥ svakṣatraṃ yasya dhṛṣato dhṛṣan manaḥ |
 bṛhacchravā asuro barhaṇā kṛtaḥ puro haribhyāṃ vṛṣabho ratho hi ṣaḥ ||
[1.54.4] तवं दिवो बर्हतः सानु कोपयो.अव तमना धर्षता शम्बरं भिनत |
 यन मायिनो वरन्दिनो मन्दिना धर्षच्छितां गभस्तिमशनिं पर्तन्यसि ||
tvaṃ divo bṛhataḥ sānu kopayo.ava tmanā dhṛṣatā śambaraṃ bhinat |
 yan māyino vrandino mandinā dhṛṣacchitāṃ ghabhastimaśaniṃ pṛtanyasi ||
[1.54.5] नि यद वर्णक्षि शवसनस्य मूर्धनि शुष्णस्य चिद वरन्दिनोरोरुवद वना |
 पराचीनेन मनसा बर्हणावता यदद्या चित कर्णवः कस्त्वा परि ||
ni yad vṛṇakṣi śvasanasya mūrdhani śuṣṇasya cid vrandinororuvad vanā |
 prācīnena manasā barhaṇāvatā yadadyā cit kṛṇavaḥ kastvā pari ||
[1.54.6] तवमाविथ नर्यं तुर्वशं यदुं तवं तुर्वीतिं वय्यंशतक्रतो |
 तवं रथमेतशं कर्त्व्ये धने तवं पुरो नवतिं दम्भयो नव ||
tvamāvitha naryaṃ turvaśaṃ yaduṃ tvaṃ turvītiṃ vayyaṃśatakrato |
 tvaṃ rathametaśaṃ kṛtvye dhane tvaṃ puro navatiṃ dambhayo nava ||
[1.54.7] स घा राजा सत्पतिः शूशुवज्जनो रातहव्यः परति यः शासमिन्वति |
 उक्था वा यो अभिग्र्णाति राधसा दानुरस्मा उपरा पिन्वते दिवः ||
sa ghā rājā satpatiḥ śūśuvajjano rātahavyaḥ prati yaḥ śāsaminvati |
 ukthā vā yo abhighṛṇāti rādhasā dānurasmā uparā pinvate divaḥ ||
[1.54.8] असमं कषत्रमसमा मनीषा पर सोमपा अपसा सन्तु नेमे |
 ये त इन्द्र ददुषो वर्धयन्ति महि कषत्रं सथविरं वर्ष्ण्यं च ||
asamaṃ kṣatramasamā manīṣā pra somapā apasā santu neme |
 ye ta indra daduṣo vardhayanti mahi kṣatraṃ sthaviraṃ vṛṣṇyaṃ ca ||
[1.54.9] तुभ्येदेते बहुला अद्रिदुग्धाश्चमूषदश्चमसा इन्द्रपानाः |
 वयश्नुहि तर्पया काममेषामथा मनो वसुदेयाय कर्ष्व ||
tubhyedete bahulā adridughdhāścamūṣadaścamasā indrapānāḥ |
 vyaśnuhi tarpayā kāmameṣāmathā mano vasudeyāya kṛṣva ||
[1.54.10] अपामतिष्ठद धरुणह्वरं तमो.अन्तर्व्र्त्रस्य जठरेषुपर्वतः |
 अभीमिन्द्रो नद्यो वव्रिणा हिता विश्वा अनुष्ठाः परवणेषु जिघ्नते ||
apāmatiṣṭhad dharuṇahvaraṃ tamo.antarvṛtrasya jaṭhareṣuparvataḥ |
 abhīmindro nadyo vavriṇā hitā viśvā anuṣṭhāḥ pravaṇeṣu jighnate ||
[1.54.11] स शेव्र्धमधि धा दयुम्नमस्मे महि कषत्रं जनाषाळिन्द्र तव्यम |
 रक्षा च नो मघोनः पाहि सूरीन राये च नः सवपत्या इषे धाः ||
sa śevṛdhamadhi dhā dyumnamasme mahi kṣatraṃ janāṣāḷindra tavyam |
 rakṣā ca no maghonaḥ pāhi sūrīn rāye ca naḥ svapatyā iṣe dhāḥ ||

### Hymn 1.55

[1.55.1] दिवश्चिदस्य वरिमा वि पप्रथ इन्द्रं न मह्ना पर्थिवीचन परति |
 भीमस्तुविष्माञ्चर्षणिभ्य आतपः शिशीते वज्रं तेजसे न वंसगः ||
divaścidasya varimā vi papratha indraṃ na mahnā pṛthivīcana prati |
 bhīmastuviṣmāñcarṣaṇibhya ātapaḥ śiśīte vajraṃ tejase na vaṃsaghaḥ ||
[1.55.2] सो अर्णवो न नद्यः समुद्रियः परति गर्भ्णाति विश्रिता वरीमभिः |
 इन्द्रः सोमस्य पीतये वर्षायते सनात स युध्म ओजसा पनस्यते ||
so arṇavo na nadyaḥ samudriyaḥ prati ghṛbhṇāti viśritā varīmabhiḥ |
 indraḥ somasya pītaye vṛṣāyate sanāt sa yudhma ojasā panasyate ||
[1.55.3] तवं तमिन्द्र पर्वतं न भोजसे महो नर्म्णस्य धर्मणामिरज्यसि |
 पर वीर्येण देवताति चेकिते विश्वस्मा उग्रः कर्मणे पुरोहितः ||
tvaṃ tamindra parvataṃ na bhojase maho nṛmṇasya dharmaṇāmirajyasi |
 pra vīryeṇa devatāti cekite viśvasmā ughraḥ karmaṇe purohitaḥ ||
[1.55.4] स इद वने नमस्युभिर्वचस्यते चारु जनेषु परब्रुवाण इन्द्रियम |
 वर्षा छन्दुर्भवति हर्यतो वर्षा कषेमेण धेनाम्मघवा यदिन्वति ||
sa id vane namasyubhirvacasyate cāru janeṣu prabruvāṇa indriyam |
 vṛṣā chandurbhavati haryato vṛṣā kṣemeṇa dhenāmmaghavā yadinvati ||
[1.55.5] स इन महानि समिथानि मज्मना कर्णोति युध्म ओजसा जनेभ्यः |
 अधा चन शरद दधति तविषीमत इन्द्राय वज्रं निघनिघ्नते वधम ||
sa in mahāni samithāni majmanā kṛṇoti yudhma ojasā janebhyaḥ |
 adhā cana śrad dadhati tviṣīmata indrāya vajraṃ nighanighnate vadham ||
[1.55.6] स हि शरवस्युः सदनानि कर्त्रिमा कष्मया वर्धान ओजसाविनाशयन |
 जयोतींषि कर्ण्वन्नव्र्काणि यज्यवे.अव सुक्रतुः सर्तवा अपः सर्जत ||
sa hi śravasyuḥ sadanāni kṛtrimā kṣmayā vṛdhāna ojasāvināśayan |
 jyotīṃṣi kṛṇvannavṛkāṇi yajyave.ava sukratuḥ sartavā apaḥ sṛjat ||
[1.55.7] दानाय मनः सोमपावन्नस्तु ते.अर्वाञ्चा हरी वन्दनश्रुदा कर्धि |
 यमिष्ठासः सारथयो य इन्द्र ते न तवा केताा दभ्नुवन्ति भूर्णयः ||
dānāya manaḥ somapāvannastu te.arvāñcā harī vandanaśrudā kṛdhi |
 yamiṣṭhāsaḥ sārathayo ya indra te na tvā ketāā dabhnuvanti bhūrṇayaḥ ||
[1.55.8] अप्रक्षितं वसु बिभर्षि हस्तयोरषाळ्हं सहस्तन्वि शरुतो दधे |
 आव्र्तासो.अवतासो न कर्त्र्भिस्तनूषु ते करतवैन्द्र भूरयः ||
aprakṣitaṃ vasu bibharṣi hastayoraṣāḷhaṃ sahastanvi śruto dadhe |
 āvṛtāso.avatāso na kartṛbhistanūṣu te kratavaindra bhūrayaḥ ||

### Hymn 1.56

[1.56.1] एष पर पूर्वीरव तस्य चम्रिषो.अत्यो न योषामुदयंस्त भुर्वणिः |
 दक्षं महे पाययते हिरण्ययं रथमाव्र्त्या हरियोगं रभ्वसम ||
eṣa pra pūrvīrava tasya camriṣo.atyo na yoṣāmudayaṃsta bhurvaṇiḥ |
 dakṣaṃ mahe pāyayate hiraṇyayaṃ rathamāvṛtyā hariyoghaṃ ṛbhvasam ||
[1.56.2] तं गूर्तयो नेमन्निषः परीणसः समुद्रं न संचरणे सनिष्यवः |
 पतिं दक्षस्य विदथस्य नू सहो गिरिं न वेना अधि रोह तेजसा ||
taṃ ghūrtayo nemanniṣaḥ parīṇasaḥ samudraṃ na saṃcaraṇe saniṣyavaḥ |
 patiṃ dakṣasya vidathasya nū saho ghiriṃ na venā adhi roha tejasā ||
[1.56.3] स तुर्वणिर्महानरेणु पौंस्ये गिरेर्भ्र्ष्टिर्न भराजते तुजा शवः |
 येन शुष्णं मायिनमायसो मदे दुध्राभूषु रामयन नि दामनि ||
sa turvaṇirmahānareṇu pauṃsye ghirerbhṛṣṭirna bhrājate tujā śavaḥ |
 yena śuṣṇaṃ māyinamāyaso made dudhraābhūṣu rāmayan ni dāmani ||
[1.56.4] देवी यदि तविषी तवाव्र्धोतय इन्द्रं सिषक्त्युषसं न सूर्यः |
 यो धर्ष्णुना शवसा बाधते तम इयर्ति रेणुं बर्हदर्हरिष्वणिः ||
devī yadi taviṣī tvāvṛdhotaya indraṃ siṣaktyuṣasaṃ na sūryaḥ |
 yo dhṛṣṇunā śavasā bādhate tama iyarti reṇuṃ bṛhadarhariṣvaṇiḥ ||
[1.56.5] वि यत तिरो धरुणमच्युतं रजो.अतिष्ठिपो दिव आतासुबर्हणा |
 सवर्मीळ्हे यन मद इन्द्र हर्ष्याहन वर्त्रं निरपामौब्जो अर्णवम ||
vi yat tiro dharuṇamacyutaṃ rajo.atiṣṭhipo diva ātāsubarhaṇā |
 svarmīḷhe yan mada indra harṣyāhan vṛtraṃ nirapāmaubjo arṇavam ||
[1.56.6] तवं दिवो धरुणं धिष ओजसा पर्थिव्या इन्द्र सदनेषु माहिनः |
 तवं सुतस्य मदे अरिणा अपो वि वर्त्रस्य समया पाष्यारुजः ||
tvaṃ divo dharuṇaṃ dhiṣa ojasā pṛthivyā indra sadaneṣu māhinaḥ |
 tvaṃ sutasya made ariṇā apo vi vṛtrasya samayā pāṣyārujaḥ ||

### Hymn 1.57

[1.57.1] पर मंहिष्ठाय बर्हते बर्हद्रये सत्यशुष्माय तवसे मतिं भरे |
 अपामिव परवणे यस्य दुर्धरं राधो विश्वायुशवसे अपाव्र्तम ||
pra maṃhiṣṭhāya bṛhate bṛhadraye satyaśuṣmāya tavase matiṃ bhare |
 apāmiva pravaṇe yasya durdharaṃ rādho viśvāyuśavase apāvṛtam ||
[1.57.2] अध ते विश्वमनु हासदिष्टय आपो निम्नेव सवना हविष्मतः |
 यत पर्वते न समशीत हर्यत इन्द्रस्य वज्रः शनथिता हिरण्ययः ||
adha te viśvamanu hāsadiṣṭaya āpo nimneva savanā haviṣmataḥ |
 yat parvate na samaśīta haryata indrasya vajraḥ śnathitā hiraṇyayaḥ ||
[1.57.3] अस्मै भीमाय नमसा समध्वर उषो न शुभ्र आ भरापनीयसे |
 यस्य धाम शरवसे नामेन्द्रियं जयोतिरकारिहरितो नायसे ||
asmai bhīmāya namasā samadhvara uṣo na śubhra ā bharāpanīyase |
 yasya dhāma śravase nāmendriyaṃ jyotirakāriharito nāyase ||
[1.57.4] इमे त इन्द्र ते वयं पुरुष्टुत ये तवारभ्य चरामसि परभूवसो |
 नहि तवदन्यो गिर्वणो गिरः सघत कषोणीरिव परति नो हर्य तद वचः ||
ime ta indra te vayaṃ puruṣṭuta ye tvārabhya carāmasi prabhūvaso |
 nahi tvadanyo ghirvaṇo ghiraḥ saghat kṣoṇīriva prati no harya tad vacaḥ ||
[1.57.5] भूरि त इन्द्र वीर्यं तव समस्यस्य सतोतुर्मघवन काममा पर्ण |
 अनु ते दयौर्ब्र्हती वीर्यं मम इयं च ते पर्थिवी नेम ओजसे ||
bhūri ta indra vīryaṃ tava smasyasya stoturmaghavan kāmamā pṛṇa |
 anu te dyaurbṛhatī vīryaṃ mama iyaṃ ca te pṛthivī nema ojase ||
[1.57.6] तवं तमिन्द्र पर्वतं महामुरुं वज्रेण वज्रिन पर्वशश्चकर्तिथ |
 अवास्र्जो निव्र्ताः सर्तवा अपः सत्रा विश्वं दधिषे केवलं सहः ||
tvaṃ tamindra parvataṃ mahāmuruṃ vajreṇa vajrin parvaśaścakartitha |
 avāsṛjo nivṛtāḥ sartavā apaḥ satrā viśvaṃ dadhiṣe kevalaṃ sahaḥ ||

### Hymn 1.58

[1.58.1] नू चित सहोजा अम्र्तो नि तुन्दते होता यद दूतो अभवद विवस्वतः |
 वि साधिष्ठेभिः पथिभी रजो मम आ देवताताहविषा विवासति ||
nū cit sahojā amṛto ni tundate hotā yad dūto abhavad vivasvataḥ |
 vi sādhiṣṭhebhiḥ pathibhī rajo mama ā devatātāhaviṣā vivāsati ||
[1.58.2] आ सवमद्म युवमानो अजरस्त्र्ष्वविष्यन्नतसेषु तिष्ठति |
 अत्यो न पर्ष्ठं परुषितस्य रोचते दिवो न सानु सतनयन्नचिक्रदत ||
ā svamadma yuvamāno ajarastṛṣvaviṣyannataseṣu tiṣṭhati |
 atyo na pṛṣṭhaṃ pruṣitasya rocate divo na sānu stanayannacikradat ||
[1.58.3] कराणा रुद्रेभिर्वसुभिः पुरोहितो होता निषत्तो रयिषाळमर्त्यः |
 रथो न विक्ष्व रञ्जसान आयुषु वयानुषग वार्या देव रण्वति ||
krāṇā rudrebhirvasubhiḥ purohito hotā niṣatto rayiṣāḷamartyaḥ |
 ratho na vikṣv ṛñjasāna āyuṣu vyānuṣagh vāryā deva ṛṇvati ||
[1.58.4] वि वातजूतो अतसेषु तिष्ठते वर्था जुहूभिः सर्ण्या तुविष्वणिः |
 तर्षु यदग्ने वनिनो वर्षायसे कर्ष्णं त एम रुशदूर्मे अजर ||
vi vātajūto ataseṣu tiṣṭhate vṛthā juhūbhiḥ sṛṇyā tuviṣvaṇiḥ |
 tṛṣu yadaghne vanino vṛṣāyase kṛṣṇaṃ ta ema ruśadūrme ajara ||
[1.58.5] तपुर्जम्भो वन आ वातचोदितो यूथे न साह्वानव वाति वंसगः |
 अभिव्रजन्नक्षितं पाजसा रजः सथातुश्चरथं भयते पतत्रिणः ||
tapurjambho vana ā vātacodito yūthe na sāhvānava vāti vaṃsaghaḥ |
 abhivrajannakṣitaṃ pājasā rajaḥ sthātuścarathaṃ bhayate patatriṇaḥ ||
[1.58.6] दधुष टवा भर्गवो मानुषेष्वा रयिं न चारुं सुहवं जनेभ्यः |
 होतारमग्ने अतिथिं वरेण्यं मित्रं न शेवं दिव्याय जन्मने ||
dadhuṣ ṭvā bhṛghavo mānuṣeṣvā rayiṃ na cāruṃ suhavaṃ janebhyaḥ |
 hotāramaghne atithiṃ vareṇyaṃ mitraṃ na śevaṃ divyāya janmane ||
[1.58.7] होतारं सप्त जुह्वो यजिष्ठं यं वाघतो वर्णते अध्वरेषु |
 अग्निं विश्वेषामरतिं वसूनां सपर्यामि परयसा यामि रत्नम ||
hotāraṃ sapta juhvo yajiṣṭhaṃ yaṃ vāghato vṛṇate adhvareṣu |
 aghniṃ viśveṣāmaratiṃ vasūnāṃ saparyāmi prayasā yāmi ratnam ||
[1.58.8] अछिद्रा सूनो सहसो नो अद्य सतोत्र्भ्यो मित्रमहः शर्म यछ |
 अग्ने गर्णन्तमंहस उरुष्योर्जो नपात पूर्भिरायसीभिः ||
achidrā sūno sahaso no adya stotṛbhyo mitramahaḥ śarma yacha |
 aghne ghṛṇantamaṃhasa uruṣyorjo napāt pūrbhirāyasībhiḥ ||
[1.58.9] भवा वरूथं गर्णते विभावो भवा मघवन मघवद्भ्यःशर्म |
 उरुष्याग्ने अंहसो गर्णन्तं परातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात ||
bhavā varūthaṃ ghṛṇate vibhāvo bhavā maghavan maghavadbhyaḥśarma |
 uruṣyāghne aṃhaso ghṛṇantaṃ prātarmakṣū dhiyāvasurjaghamyāt ||

### Hymn 1.59

[1.59.1] वया इदग्ने अग्नयस्ते अन्ये तवे विश्वे अम्र्ता मादयन्ते |
 वैश्वानर नाभिरसि कषितीनां सथूणेव जनानुपमिद ययन्थ ||
vayā idaghne aghnayaste anye tve viśve amṛtā mādayante |
 vaiśvānara nābhirasi kṣitīnāṃ sthūṇeva janānupamid yayantha ||
[1.59.2] मूर्धा दिवो नाभिरग्निः पर्थिव्या अथाभवदरती रोदस्योः |
 तं तवा देवासो.अजनयन्त देवं वैश्वानर जयोतिरिदार्याय ||
mūrdhā divo nābhiraghniḥ pṛthivyā athābhavadaratī rodasyoḥ |
 taṃ tvā devāso.ajanayanta devaṃ vaiśvānara jyotiridāryāya ||
[1.59.3] आ सूर्ये न रश्मयो धरुवासो वैश्वानरे दधिरे.अग्ना वसूनि |
 या पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु या मानुषेष्वसि तस्य राजा ||
ā sūrye na raśmayo dhruvāso vaiśvānare dadhire.aghnā vasūni |
 yā parvateṣvoṣadhīṣvapsu yā mānuṣeṣvasi tasya rājā ||
[1.59.4] बर्हती इव सूनवे रोदसी गिरो होता मनुष्यो न दक्षः |
 सवर्वते सत्यशुष्माय पूर्वीर्वैश्वानराय नर्तमाय यह्वीः ||
bṛhatī iva sūnave rodasī ghiro hotā manuṣyo na dakṣaḥ |
 svarvate satyaśuṣmāya pūrvīrvaiśvānarāya nṛtamāya yahvīḥ ||
[1.59.5] दिवश्चित ते बर्हतो जातवेदो वैश्वानर पर रिरिचे महित्वम |
 राजा कर्ष्टीनामसि मानुषीणां युधा देवेभ्यो वरिवश्चकर्थ ||
divaścit te bṛhato jātavedo vaiśvānara pra ririce mahitvam |
 rājā kṛṣṭīnāmasi mānuṣīṇāṃ yudhā devebhyo varivaścakartha ||
[1.59.6] पर नू महित्वं वर्षभस्य वोचं यं पूरवो वर्त्रहणं सचन्ते |
 वैश्वानरो दस्युमग्निर्जघन्वानधूनोत काष्ठा अव शम्बरं भेत ||
pra nū mahitvaṃ vṛṣabhasya vocaṃ yaṃ pūravo vṛtrahaṇaṃ sacante |
 vaiśvānaro dasyumaghnirjaghanvānadhūnot kāṣṭhā ava śambaraṃ bhet ||
[1.59.7] वैश्वानरो महिम्ना विश्वक्र्ष्टिर्भरद्वाजेषु यजतो विभावा |
 शातवनेये शतिनीभिरग्निः पुरुणीथे जरते सून्र्तावान ||
vaiśvānaro mahimnā viśvakṛṣṭirbharadvājeṣu yajato vibhāvā |
 śātavaneye śatinībhiraghniḥ puruṇīthe jarate sūnṛtāvān ||

### Hymn 1.60

[1.60.1] वह्निं यशसं विदथस्य केतुं सुप्राव्यं दूतं सद्योर्थम |
 दविजन्मानं रयिमिव परशस्तं रातिं भरद भर्गवेमातरिश्वा ||
vahniṃ yaśasaṃ vidathasya ketuṃ suprāvyaṃ dūtaṃ sadyoartham |
 dvijanmānaṃ rayimiva praśastaṃ rātiṃ bharad bhṛghavemātariśvā ||
[1.60.2] अस्य शासुरुभयासः सचन्ते हविष्मन्त उशिजो ये च मर्ताः |
 दिवश्चित पूर्वो नयसादि होताप्र्छ्यो विश्पतिर्विक्षुवेधाः ||
asya śāsurubhayāsaḥ sacante haviṣmanta uśijo ye ca martāḥ |
 divaścit pūrvo nyasādi hotāpṛchyo viśpatirvikṣuvedhāḥ ||
[1.60.3] तं नव्यसी हर्द आ जायमानमस्मत सुकीर्तिर्मधुजिह्वमश्याः |
 यं रत्विजो वर्जने मानुषासः परयस्वन्त आयवो जीजनन्त ||
taṃ navyasī hṛda ā jāyamānamasmat sukīrtirmadhujihvamaśyāḥ |
 yaṃ ṛtvijo vṛjane mānuṣāsaḥ prayasvanta āyavo jījananta ||
[1.60.4] उशिक पावको वसुर्मानुषेषु वरेण्यो होताधायि विक्षु |
 दमूना गर्हपतिर्दम आ अग्निर्भुवद रयिपती रयीणाम ||
uśik pāvako vasurmānuṣeṣu vareṇyo hotādhāyi vikṣu |
 damūnā ghṛhapatirdama ā aghnirbhuvad rayipatī rayīṇām ||
[1.60.5] तं तवा वयं पतिमग्ने रयीणां पर शंसामो मतिभिर्गोतमासः |
 आशुं न वाजम्भरं मर्जयन्तः परातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात ||
taṃ tvā vayaṃ patimaghne rayīṇāṃ pra śaṃsāmo matibhirghotamāsaḥ |
 āśuṃ na vājambharaṃ marjayantaḥ prātarmakṣū dhiyāvasurjaghamyāt ||

### Hymn 1.61

[1.61.1] अस्मा इदु पर तवसे तुराय परयो न हर्मि सतोमं माहिनाय |
 रचीषमायाध्रिगव ओहमिन्द्राय बरह्माणि राततमा ||
asmā idu pra tavase turāya prayo na harmi stomaṃ māhināya |
 ṛcīṣamāyādhrighava ohamindrāya brahmāṇi rātatamā ||
[1.61.2] अस्मा इदु परय इव पर यंसि भराम्याङगूषं बाधे सुव्र्क्ति |
 इन्द्राय हर्दा मनसा मनीषा परत्नाय पत्ये धियोमर्जयन्त ||
asmā idu praya iva pra yaṃsi bharāmyāṅghūṣaṃ bādhe suvṛkti |
 indrāya hṛdā manasā manīṣā pratnāya patye dhiyomarjayanta ||
[1.61.3] अस्मा इदु तयमुपमं सवर्षां भराम्याङगूषमास्येन |
 मंहिष्ठमछोक्तिभिर्मतीनां सुव्र्क्तिभिः सूरिं वाव्र्धध्यै ||
asmā idu tyamupamaṃ svarṣāṃ bharāmyāṅghūṣamāsyena |
 maṃhiṣṭhamachoktibhirmatīnāṃ suvṛktibhiḥ sūriṃ vāvṛdhadhyai ||
[1.61.4] अस्मा इदु सतोमं सं हिनोमि रथं न तष्टेव तत्सिनाय |
 गिरश्च गिर्वाहसे सुव्र्क्तीन्द्राय विश्वमिन्वं मेधिराय ||
asmā idu stomaṃ saṃ hinomi rathaṃ na taṣṭeva tatsināya |
 ghiraśca ghirvāhase suvṛktīndrāya viśvaminvaṃ medhirāya ||
[1.61.5] अस्मा इदु सप्तिमिव शरवस्येन्द्रायार्कं जुह्वा समञ्जे |
 वीरं दानौकसं वन्दध्यै पुरां गूर्तश्रवसं दर्माणम ||
asmā idu saptimiva śravasyendrāyārkaṃ juhvā samañje |
 vīraṃ dānaukasaṃ vandadhyai purāṃ ghūrtaśravasaṃ darmāṇam ||
[1.61.6] अस्मा इदु तवष्टा तक्षद वज्रं सवपस्तमं सवर्यं रणाय |
 वर्त्रस्य चिद विदद येन मर्म तुजन्नीशानस्तुजता कियेधाः ||
asmā idu tvaṣṭā takṣad vajraṃ svapastamaṃ svaryaṃ raṇāya |
 vṛtrasya cid vidad yena marma tujannīśānastujatā kiyedhāḥ ||
[1.61.7] अस्येदु मातुः सवनेषु सद्यो महः पितुं पपिवाञ्चार्वन्ना |
 मुषायद विष्णुः पचतं सहीयान विध्यद वराहन्तिरो अद्रिमस्ता ||
asyedu mātuḥ savaneṣu sadyo mahaḥ pituṃ papivāñcārvannā |
 muṣāyad viṣṇuḥ pacataṃ sahīyān vidhyad varāhantiro adrimastā ||
[1.61.8] अस्मा इदु गनाश्चिद देवपत्नीरिन्द्रायार्कमहिहत्य ऊवुः |
 परि दयावाप्र्थिवी जभ्र उर्वी नास्य ते महिमानं परिष्टः ||
asmā idu ghnāścid devapatnīrindrāyārkamahihatya ūvuḥ |
 pari dyāvāpṛthivī jabhra urvī nāsya te mahimānaṃ pariṣṭaḥ ||
[1.61.9] अस्येदेव पर रिरिचे महित्वं दिवस पर्थिव्याः पर्यन्तरिक्षात |
 सवराळ इन्द्रो दम आ विश्वगूर्तः सवरिरमत्रो ववक्षे रणाय ||
asyedeva pra ririce mahitvaṃ divas pṛthivyāḥ paryantarikṣāt |
 svarāḷ indro dama ā viśvaghūrtaḥ svariramatro vavakṣe raṇāya ||
[1.61.10] अस्येदेव शवसा शुषन्तं वि वर्श्चद वज्रेण वर्त्रमिन्द्रः |
 गा न वराणा अवनीरमुञ्चदभि शरवो दावने सचेताः ||
asyedeva śavasā śuṣantaṃ vi vṛścad vajreṇa vṛtramindraḥ |
 ghā na vrāṇā avanīramuñcadabhi śravo dāvane sacetāḥ ||
[1.61.11] अस्येदु तवेषसा रन्त सिन्धवः परि यद वज्रेण सीमयछत |
 ईशानक्र्द दाशुषे दशस्यन तुर्वीतये गाधं तुर्वणिः कः ||
asyedu tveṣasā ranta sindhavaḥ pari yad vajreṇa sīmayachat |
 īśānakṛd dāśuṣe daśasyan turvītaye ghādhaṃ turvaṇiḥ kaḥ ||
[1.61.12] अस्मा इदु पर भरा तूतुजानो वर्त्राय वज्रमीशानः कियेधाः |
 गोर्न पर्व वि रदा तिरश्चेष्यन्नर्णांस्यपां चरध्यै ||
asmā idu pra bharā tūtujāno vṛtrāya vajramīśānaḥ kiyedhāḥ |
 ghorna parva vi radā tiraśceṣyannarṇāṃsyapāṃ caradhyai ||
[1.61.13] अस्येदु पर बरूहि पूर्व्याणि तुरस्य कर्माणि नव्य उक्थैः |
 युधे यदिष्णान आयुधान्य रघायमाणो निरिणाति शत्रून ||
asyedu pra brūhi pūrvyāṇi turasya karmāṇi navya ukthaiḥ |
 yudhe yadiṣṇāna āyudhāny ṛghāyamāṇo niriṇāti śatrūn ||
[1.61.14] अस्येदु भिया गिरयश्च दर्ळ्हा दयावा च भूमा जनुषस्तुजेते |
 उपो वेनस्य जोगुवान ओणिं सद्यो भुवद वीर्याय नोधाः ||
asyedu bhiyā ghirayaśca dṛḷhā dyāvā ca bhūmā januṣastujete |
 upo venasya joghuvāna oṇiṃ sadyo bhuvad vīryāya nodhāḥ ||
[1.61.15] अस्मा इदु तयदनु दाय्येषामेको यद वव्ने भूरेरीशानः |
 परैतशं सूर्ये पस्प्र्धानं सौवश्व्ये सुष्विमावदिन्द्रः ||
asmā idu tyadanu dāyyeṣāmeko yad vavne bhūrerīśānaḥ |
 praitaśaṃ sūrye paspṛdhānaṃ sauvaśvye suṣvimāvadindraḥ ||
[1.61.16] एवा ते हारियोजना सुव्र्क्तीन्द्र बरह्माणि गोतमासो अक्रन |
 ऐषु विश्वपेशसं धियं धाः परातर मक्षू धियावसुर जगम्यात ||
evā te hāriyojanā suvṛktīndra brahmāṇi ghotamāso akran |
 aiṣu viśvapeśasaṃ dhiyaṃ dhāḥ prātar makṣū dhiyāvasur jaghamyāt ||

### Hymn 1.62

[1.62.1] पर मन्महे शवसानाय शूषमाङगूषं गिर्वणसे अङगिरस्वत |
 सुव्र्क्तिभिः सतुवत रग्मियायार्चामार्कं नरे विश्रुताय ||
pra manmahe śavasānāya śūṣamāṅghūṣaṃ ghirvaṇase aṅghirasvat |
 suvṛktibhiḥ stuvata ṛghmiyāyārcāmārkaṃ nare viśrutāya ||
[1.62.2] पर वो महे महि नमो भरध्वमाङगूष्यं शवसानाय साम |
 येना नः पूर्वे पितरः पदज्ञा अर्चन्तो अङगिरसो गा अविन्दन ||
pra vo mahe mahi namo bharadhvamāṅghūṣyaṃ śavasānāya sāma |
 yenā naḥ pūrve pitaraḥ padajñā arcanto aṅghiraso ghā avindan ||
[1.62.3] इन्द्रस्याङगिरसां चेष्टौ विदत सरमा तनयाय धासिम |
 बर्हस्पतिर्भिनदद्रिं विदद गाः समुस्रियाभिर्वावशन्त नरः ||
indrasyāṅghirasāṃ ceṣṭau vidat saramā tanayāya dhāsim |
 bṛhaspatirbhinadadriṃ vidad ghāḥ samusriyābhirvāvaśanta naraḥ ||
[1.62.4] स सुष्टुभा स सतुभा सप्त विप्रैः सवरेणाद्रिं सवर्यो नवग्वैः |
 सरण्युभिः फलिगमिन्द्र शक्र वलं रवेणदरयो दशग्वैः ||
sa suṣṭubhā sa stubhā sapta vipraiḥ svareṇādriṃ svaryo navaghvaiḥ |
 saraṇyubhiḥ phalighamindra śakra valaṃ raveṇadarayo daśaghvaiḥ ||
[1.62.5] गर्णानो अङगिरोभिर्दस्म वि वरुषसा सूर्येण गोभिरन्धः |
 वि भूम्या अप्रथय इन्द्र सानु दिवो रज उपरमस्तभायः ||
ghṛṇāno aṅghirobhirdasma vi varuṣasā sūryeṇa ghobhirandhaḥ |
 vi bhūmyā aprathaya indra sānu divo raja uparamastabhāyaḥ ||
[1.62.6] तदु परयक्षतममस्य कर्म दस्मस्य चारुतममस्ति दंसः |
 उपह्वरे यदुपरा अपिन्वन मध्वर्णसो नद्यश्चतस्रः ||
tadu prayakṣatamamasya karma dasmasya cārutamamasti daṃsaḥ |
 upahvare yaduparā apinvan madhvarṇaso nadyaścatasraḥ ||
[1.62.7] दविता वि वव्रे सनजा सनीळे अयास्य सतवमानेभिरर्कैः |
 भगो न मेने परमे वयोमन्नधारयद रोदसी सुदंसाः ||
dvitā vi vavre sanajā sanīḷe ayāsya stavamānebhirarkaiḥ |
 bhagho na mene parame vyomannadhārayad rodasī sudaṃsāḥ ||
[1.62.8] सनाद दिवं परि भूमा विरूपे पुनर्भुवा युवती सवेभिरेवैः |
 कर्ष्णेभिरक्तोषा रुशद्भिर्वपुर्भिरा चरतो अन्यान्या ||
sanād divaṃ pari bhūmā virūpe punarbhuvā yuvatī svebhirevaiḥ |
 kṛṣṇebhiraktoṣā ruśadbhirvapurbhirā carato anyānyā ||
[1.62.9] सनेमि सख्यं सवपस्यमानः सूनुर्दाधार शवसा सुदंसाः |
 आमासु चिद दधिषे पक्वमन्तः पयः कर्ष्णासु रुशद रोहिणीषु ||
sanemi sakhyaṃ svapasyamānaḥ sūnurdādhāra śavasā sudaṃsāḥ |
 āmāsu cid dadhiṣe pakvamantaḥ payaḥ kṛṣṇāsu ruśad rohiṇīṣu ||
[1.62.10] सनात सनीला अवनीरवाता वरता रक्षन्ते अम्र्ताः सहोभिः |
 पुरू सहस्रा जनयो न पत्नीर्दुवस्यन्ति सवसारो अह्रयाणम ||
sanāt sanīlā avanīravātā vratā rakṣante amṛtāḥ sahobhiḥ |
 purū sahasrā janayo na patnīrduvasyanti svasāro ahrayāṇam ||
[1.62.11] सनायुवो नमसा नव्यो अर्कैर्वसूयवो मतयो दस्म दद्रुः |
 पतिं न पत्नीरुशतीरुशन्तं सप्र्शन्ति तवा शवसावन्मनीषाः ||
sanāyuvo namasā navyo arkairvasūyavo matayo dasma dadruḥ |
 patiṃ na patnīruśatīruśantaṃ spṛśanti tvā śavasāvanmanīṣāḥ ||
[1.62.12] सनादेव तव रायो गभस्तौ न कषीयन्ते नोप दस्यन्ति दस्म |
 दयुमानसि करतुमानिन्द्र धीरः शिक्षा शचीवस्तव नः शचीभिः ||
sanādeva tava rāyo ghabhastau na kṣīyante nopa dasyanti dasma |
 dyumānasi kratumānindra dhīraḥ śikṣā śacīvastava naḥ śacībhiḥ ||
[1.62.13] सनायते गोतम इन्द्र नव्यमतक्षद बरह्म हरियोजनाय |
 सुनीथाय नः शवसान नोधाः परातर मक्षू धियावसुर जगम्यात ||
sanāyate ghotama indra navyamatakṣad brahma hariyojanāya |
 sunīthāya naḥ śavasāna nodhāḥ prātar makṣū dhiyāvasur jaghamyāt ||

### Hymn 1.63

[1.63.1] तवं महानिन्द्र यो ह शुष्मैर्द्यावा जज्ञानः पर्थिवीमे धाः |
 यद ध ते विश्वा गिरयश्चिदभ्वा भिया दर्ळ्हासः किरणा नैजन ||
tvaṃ mahānindra yo ha śuṣmairdyāvā jajñānaḥ pṛthivīame dhāḥ |
 yad dha te viśvā ghirayaścidabhvā bhiyā dṛḷhāsaḥ kiraṇā naijan ||
[1.63.2] आ यद धरी इन्द्र विव्रता वेरा ते वज्रं जरिता बाह्वोर्धात |
 येनाविहर्यतक्रतो अमित्रान पुर इष्णासि पुरुहूत पूर्वीः ||
ā yad dharī indra vivratā verā te vajraṃ jaritā bāhvordhāt |
 yenāviharyatakrato amitrān pura iṣṇāsi puruhūta pūrvīḥ ||
[1.63.3] तवं सत्य इन्द्र धर्ष्णुरेतान तवं रभुक्षा नर्यस्त्वंषाट |
 तवं शुष्णं वर्जने पर्क्ष आणौ यूने कुत्सायद्युमते सचाहन ||
tvaṃ satya indra dhṛṣṇuretān tvaṃ ṛbhukṣā naryastvaṃṣāṭ |
 tvaṃ śuṣṇaṃ vṛjane pṛkṣa āṇau yūne kutsāyadyumate sacāhan ||
[1.63.4] तवं ह तयदिन्द्र चोदीः सखा वर्त्रं यद वज्रिन वर्षकर्मन्नुभ्नाः |
 यद ध शूर वर्षमणः पराचैर्वि दस्यून्र्योनावक्र्तो वर्थाषाट ||
tvaṃ ha tyadindra codīḥ sakhā vṛtraṃ yad vajrin vṛṣakarmannubhnāḥ |
 yad dha śūra vṛṣamaṇaḥ parācairvi dasyūnryonāvakṛto vṛthāṣāṭ ||
[1.63.5] तवं ह तयदिन्द्रारिषण्यन दर्ळ्हस्य चिन मर्तानामजुष्टौ |
 वयस्मदा काष्ठा अर्वते वर्घनेव वज्रिञ्छ्नथिह्यमित्रान ||
tvaṃ ha tyadindrāriṣaṇyan dṛḷhasya cin martānāmajuṣṭau |
 vyasmadā kāṣṭhā arvate varghaneva vajriñchnathihyamitrān ||
[1.63.6] तवां ह तयदिन्द्रार्णसातौ सवर्मीळ्हे नर आजा हवन्ते |
 तव सवधाव इयमा समर्य ऊतिर्वाजेष्वतसाय्या भूत ||
tvāṃ ha tyadindrārṇasātau svarmīḷhe nara ājā havante |
 tava svadhāva iyamā samarya ūtirvājeṣvatasāyyā bhūt ||
[1.63.7] तवं ह तयदिन्द्र सप्त युध्यन पुरो वज्रिन पुरुकुत्साय दर्दः |
 बर्हिर्न यत सुदासे वर्था वर्गंहो राजन वरिवः पूरवे कः ||
tvaṃ ha tyadindra sapta yudhyan puro vajrin purukutsāya dardaḥ |
 barhirna yat sudāse vṛthā varghaṃho rājan varivaḥ pūrave kaḥ ||
[1.63.8] तवं तयां न इन्द्र देव चित्रामिषमापो न पीपयः परिज्मन |
 यया शूर परत्यस्मभ्यं यंसि तमनमूर्जं न विश्वध कषरध्यै ||
tvaṃ tyāṃ na indra deva citrāmiṣamāpo na pīpayaḥ parijman |
 yayā śūra pratyasmabhyaṃ yaṃsi tmanamūrjaṃ na viśvadha kṣaradhyai ||
[1.63.9] अकारि त इन्द्र गोतमेभिर्ब्रह्माण्योक्ता नमसा हरिभ्याम |
 सुपेशसं वाजमा भरा नः परातर मक्षू धियावसुर जगम्यात ||
akāri ta indra ghotamebhirbrahmāṇyoktā namasā haribhyām |
 supeśasaṃ vājamā bharā naḥ prātar makṣū dhiyāvasur jaghamyāt ||

### Hymn 1.64

[1.64.1] वर्ष्णे शर्धाय सुमखाय वेधसे नोधः सुव्र्क्तिं पर भरा मरुद्भ्यः |
 अपो न धीरो मनसा सुहस्त्यो गिरः समञ्जे विदथेष्वाभुवः ||
vṛṣṇe śardhāya sumakhāya vedhase nodhaḥ suvṛktiṃ pra bharā marudbhyaḥ |
 apo na dhīro manasā suhastyo ghiraḥ samañje vidatheṣvābhuvaḥ ||
[1.64.2] ते जज्ञिरे दिव रष्वास उक्षणो रुद्रस्य मर्या असुरा अरेपसः |
 पावकासः शुचयः सूर्या इव सत्वानो न दरप्सिनोघोरवर्पसः ||
te jajñire diva ṛṣvāsa ukṣaṇo rudrasya maryā asurā arepasaḥ |
 pāvakāsaḥ śucayaḥ sūryā iva satvāno na drapsinoghoravarpasaḥ ||
[1.64.3] युवानो रुद्रा अजरा अभोग्घनो ववक्षुरध्रिगावः पर्वता इव |
 दर्ळ्हा चिद विश्वा भुवनानि पार्थिवा पर चयावयन्तिदिव्यानि मज्मना ||
yuvāno rudrā ajarā abhoghghano vavakṣuradhrighāvaḥ parvatā iva |
 dṛḷhā cid viśvā bhuvanāni pārthivā pra cyāvayantidivyāni majmanā ||
[1.64.4] चित्रैरञ्जिभिर्वपुषे वयञ्जते वक्षस्सु रुक्मानधि येतिरे शुभे |
 अंसेष्वेषां नि मिम्र्क्षुर रष्टयः साकं जज्ञिरे सवधया दिवो नरः ||
citrairañjibhirvapuṣe vyañjate vakṣassu rukmānadhi yetire śubhe |
 aṃseṣveṣāṃ ni mimṛkṣur ṛṣṭayaḥ sākaṃ jajñire svadhayā divo naraḥ ||
[1.64.5] ईशानक्र्तो धुनयो रिशादसो वातान विद्युतस्तविषीभिरक्रत |
 दुहन्त्यूधर्दिव्यानि धूतयो भूमिं पिन्वन्ति पयसापरिज्रयः ||
īśānakṛto dhunayo riśādaso vātān vidyutastaviṣībhirakrata |
 duhantyūdhardivyāni dhūtayo bhūmiṃ pinvanti payasāparijrayaḥ ||
[1.64.6] पिन्वन्त्यपो मरुतः सुदानवः पयो घर्तवद विदथेष्वाभुवः |
 अत्यं न मिहे वि नयन्ति वाजिनमुत्सं दुहन्ति सतनयन्तमक्षितम ||
pinvantyapo marutaḥ sudānavaḥ payo ghṛtavad vidatheṣvābhuvaḥ |
 atyaṃ na mihe vi nayanti vājinamutsaṃ duhanti stanayantamakṣitam ||
[1.64.7] महिषासो मायिनश्चित्रभानवो गिरयो न सवतवसो रघुष्यदः |
 मर्गा इव हस्तिनः खादथा वना यदारुणीषु तविषीरयुग्ध्वम ||
mahiṣāso māyinaścitrabhānavo ghirayo na svatavaso raghuṣyadaḥ |
 mṛghā iva hastinaḥ khādathā vanā yadāruṇīṣu taviṣīrayughdhvam ||
[1.64.8] सिंहा इव नानदति परचेतसः पिशा इव सुपिशो विश्ववेदसः |
 कषपो जिन्वन्तः पर्षतीभिर रष्टिभिः समित सबाधः शवसाहिमन्यवः ||
siṃhā iva nānadati pracetasaḥ piśā iva supiśo viśvavedasaḥ |
 kṣapo jinvantaḥ pṛṣatībhir ṛṣṭibhiḥ samit sabādhaḥ śavasāhimanyavaḥ ||
[1.64.9] रोदसी आ वदता गणश्रियो नर्षाचः शूराः शवसाहिमन्यवः |
 आ वन्धुरेष्वमतिर्न दर्शता विद्युन न तस्थौ मरुतो रथेषु वः ||
rodasī ā vadatā ghaṇaśriyo nṛṣācaḥ śūrāḥ śavasāhimanyavaḥ |
 ā vandhureṣvamatirna darśatā vidyun na tasthau maruto ratheṣu vaḥ ||
[1.64.10] विश्ववेदसो रयिभिः समोकसः सम्मिश्लासस्तविषीभिर्विरप्शिनः |
 अस्तार इषुं दधिरे गभस्त्योरनन्तशुष्मा वर्षखादयो नरः ||
viśvavedaso rayibhiḥ samokasaḥ sammiślāsastaviṣībhirvirapśinaḥ |
 astāra iṣuṃ dadhire ghabhastyoranantaśuṣmā vṛṣakhādayo naraḥ ||
[1.64.11] हिरण्ययेभिः पविभिः पयोव्र्ध उज्जिघ्नन्त आपथ्यो न पर्वतान |
 मखा अयासः सवस्र्तो धरुवच्युतो दुध्रक्र्तो मरुतो भराजद्र्ष्टयः ||
hiraṇyayebhiḥ pavibhiḥ payovṛdha ujjighnanta āpathyo na parvatān |
 makhā ayāsaḥ svasṛto dhruvacyuto dudhrakṛto maruto bhrājadṛṣṭayaḥ ||
[1.64.12] घर्षुं पावकं वनिनं विचर्षणिं रुद्रस्य सूनुं हवसा गर्णीमसि |
 रजस्तुरं तवसं मारुतं गणं रजीषिणंव्र्षणं सश्चत शरिये ||
ghṛṣuṃ pāvakaṃ vaninaṃ vicarṣaṇiṃ rudrasya sūnuṃ havasā ghṛṇīmasi |
 rajasturaṃ tavasaṃ mārutaṃ ghaṇaṃ ṛjīṣiṇaṃvṛṣaṇaṃ saścata śriye ||
[1.64.13] पर नू स मर्तः शवसा जनानति तस्थौ व ऊती मरुतो यमावत |
 अर्वद्भिर्वजं भरते धना नर्भिराप्र्छ्यंक्रतुमा कषेति पुष्यति ||
pra nū sa martaḥ śavasā janānati tasthau va ūtī maruto yamāvata |
 arvadbhirvajaṃ bharate dhanā nṛbhirāpṛchyaṃkratumā kṣeti puṣyati ||
[1.64.14] चर्क्र्त्यं मरुतः पर्त्सु दुष्टरं दयुमन्तं शुष्मं मघवत्सु धत्तन |
 धनस्प्र्तमुक्थ्यं विश्वचर्षणिं तोकं पुष्येम तनयं शतं हिमः ||
carkṛtyaṃ marutaḥ pṛtsu duṣṭaraṃ dyumantaṃ śuṣmaṃ maghavatsu dhattana |
 dhanaspṛtamukthyaṃ viśvacarṣaṇiṃ tokaṃ puṣyema tanayaṃ śataṃ himaḥ ||
[1.64.15] नू षठिरं मरुतो वीरवन्तं रतीषाहं रयिमस्मासु धत्त |
 सहस्रिणं शतिनं शूशुवांसं परातर मक्षू धियावसुर जगम्यात ||
nū ṣṭhiraṃ maruto vīravantaṃ ṛtīṣāhaṃ rayimasmāsu dhatta |
 sahasriṇaṃ śatinaṃ śūśuvāṃsaṃ prātar makṣū dhiyāvasur jaghamyāt ||

### Hymn 1.65

[1.65.1] पश्वा न तायुं गुहा चतन्तं नमो युजानं नमो वहन्तम |
 सजोषा धीराः पदैरनु गमन्नुप तवा सीदन विश्वेयजत्राः ||
paśvā na tāyuṃ ghuhā catantaṃ namo yujānaṃ namo vahantam |
 sajoṣā dhīrāḥ padairanu ghmannupa tvā sīdan viśveyajatrāḥ ||
[1.65.2] रतस्य देवा अनु वरता गुर्भुवत परिष्टिर्द्यौर्न भूम |
 वर्धन्तीमापः पन्वा सुशिश्विं रतस्य योना गर्भे सुजातम ||
ṛtasya devā anu vratā ghurbhuvat pariṣṭirdyaurna bhūma |
 vardhantīmāpaḥ panvā suśiśviṃ ṛtasya yonā gharbhe sujātam ||
[1.65.3] पुष्टिर्न रण्वा कषितिर्न पर्थिवी गिरिर्न भुज्म कषोदो न शम्भु |
 अत्यो नाज्मन सर्गप्रतक्तः सिन्धुर्न कषोदः क ईं वराते ||
puṣṭirna raṇvā kṣitirna pṛthivī ghirirna bhujma kṣodo na śambhu |
 atyo nājman sarghaprataktaḥ sindhurna kṣodaḥ ka īṃ varāte ||
[1.65.4] जामिः सिन्धूनां भरातेव सवस्रामिभ्यान न राजा वनान्यत्ति |
 यद वातजूतो वना वयस्थादग्निर्ह दाति रोमा पर्थिव्याः ||
jāmiḥ sindhūnāṃ bhrāteva svasrāmibhyān na rājā vanānyatti |
 yad vātajūto vanā vyasthādaghnirha dāti romā pṛthivyāḥ ||
[1.65.5] शवसित्यप्सु हंसो न सीदन करत्वा चेतिष्ठो विशामुषर्भुत |
 सोमो न वेधा रतप्रजातः पशुर्न शिश्वा विभुर्दूरेभाः ||
śvasityapsu haṃso na sīdan kratvā cetiṣṭho viśāmuṣarbhut |
 somo na vedhā ṛtaprajātaḥ paśurna śiśvā vibhurdūrebhāḥ ||

### Hymn 1.66

[1.66.1] रयिर्न चित्रा सूरो न सन्द्र्गायुर्न पराणो नित्यो नसूनुः |
 तक्वा न भूर्णिर्वना सिषक्ति पयो न धेनुः शुचिर्विभावा ||
rayirna citrā sūro na sandṛghāyurna prāṇo nityo nasūnuḥ |
 takvā na bhūrṇirvanā siṣakti payo na dhenuḥ śucirvibhāvā ||
[1.66.2] दाधार कषेममोको न रण्वो यवो न पक्वो जेता जनानाम |
 रषिर्न सतुभ्वा विक्षु परशस्तो वाजी न परीतो वयोदधति ||
dādhāra kṣemamoko na raṇvo yavo na pakvo jetā janānām |
 ṛṣirna stubhvā vikṣu praśasto vājī na prīto vayodadhati ||
[1.66.3] दुरोकशोचिः करतुर्न नित्यो जायेव योनावरं विश्वस्मै |
 चित्रो यदभ्राट छवेतो न विक्षु रथो न रुक्मी तवेषः समत्सु ||
durokaśociḥ kraturna nityo jāyeva yonāvaraṃ viśvasmai |
 citro yadabhrāṭ chveto na vikṣu ratho na rukmī tveṣaḥ samatsu ||
[1.66.4] सेनेव सर्ष्टामं दधात्यस्तुर्न दिद्युत तवेषप्रतीका |
 यमो ह जातो यमो जनित्वं जारः कनीनां पतिर्जनीनाम ||
seneva sṛṣṭāmaṃ dadhātyasturna didyut tveṣapratīkā |
 yamo ha jāto yamo janitvaṃ jāraḥ kanīnāṃ patirjanīnām ||
[1.66.5] तं वश्चराथा वयं वसत्यास्तं न गावो नक्षन्त इद्धम |
 सिन्धुर्न कषोदः पर नीचीरैनोन नवन्त गावः सवर्द्र्शीके ||
taṃ vaścarāthā vayaṃ vasatyāstaṃ na ghāvo nakṣanta iddham |
 sindhurna kṣodaḥ pra nīcīrainon navanta ghāvaḥ svardṛśīke ||

### Hymn 1.67

[1.67.1] वनेषु जायुर्मर्तेषु मित्रो वर्णीते शरुष्टिं राजेवाजुर्यम |
 कषेमो न साधुः करतुर्न भद्रो भुवत सवाधिर्होता हव्यवाट ||
vaneṣu jāyurmarteṣu mitro vṛṇīte śruṣṭiṃ rājevājuryam |
 kṣemo na sādhuḥ kraturna bhadro bhuvat svādhirhotā havyavāṭ ||
[1.67.2] हस्ते दधानो नर्म्णा विश्वान्यमे देवान धाद गुहा निषीदन |
 विदन्तीमत्र नरो धियन्धा हर्दा यत तष्टान मन्त्रानशंसन ||
haste dadhāno nṛmṇā viśvānyame devān dhād ghuhā niṣīdan |
 vidantīmatra naro dhiyandhā hṛdā yat taṣṭān mantrānaśaṃsan ||
[1.67.3] अजो न कषां दाधार पर्थिवीं तस्तम्भ दयां मन्त्रेभिः सत्यैः |
 परिया पदानि पश्वो नि पाहि विश्वायुरग्ने गुहा गुहं गाः ||
ajo na kṣāṃ dādhāra pṛthivīṃ tastambha dyāṃ mantrebhiḥ satyaiḥ |
 priyā padāni paśvo ni pāhi viśvāyuraghne ghuhā ghuhaṃ ghāḥ ||
[1.67.4] य ईं चिकेत गुहा भवन्तमा यः ससाद धारां रतस्य |
 वि ये चर्तन्त्य रता सपन्त आदिद वसूनि पर ववाचास्मै ||
ya īṃ ciketa ghuhā bhavantamā yaḥ sasāda dhārāṃ ṛtasya |
 vi ye cṛtanty ṛtā sapanta ādid vasūni pra vavācāsmai ||
[1.67.5] वि यो वीरुत्सु रोधन महित्वोत परजा उत परसूष्वन्तः |
 चित्तिरपां दमे विश्वायुः सद्मेव धीराः सम्माय चक्रुः ||
vi yo vīrutsu rodhan mahitvota prajā uta prasūṣvantaḥ |
 cittirapāṃ dame viśvāyuḥ sadmeva dhīrāḥ sammāya cakruḥ ||

### Hymn 1.68

[1.68.1] शरीणन्नुप सथाद दिवं भुरण्यु सथातुश्चरथमक्तून्व्यूर्णोत |
 परि यदेषामेको विश्वेषां भुवद देवो देवानां महित्वा ||
śrīṇannupa sthād divaṃ bhuraṇyu sthātuścarathamaktūnvyūrṇot |
 pari yadeṣāmeko viśveṣāṃ bhuvad devo devānāṃ mahitvā ||
[1.68.2] आदित ते विश्वे करतुं जुषन्त शुष्काद यद देव जीवो जनिष्ठाः |
 भजन्त विश्वे देवत्वं नाम रतं सपन्तो अम्र्तमेवैः ||
ādit te viśve kratuṃ juṣanta śuṣkād yad deva jīvo janiṣṭhāḥ |
 bhajanta viśve devatvaṃ nāma ṛtaṃ sapanto amṛtamevaiḥ ||
[1.68.3] रतस्य परेषा रतस्य धीतिर्विश्वायुर्विश्वे अपांसि चक्रुः |
 यस्तुभ्यं दाशाद यो वा ते शिक्षात तस्मै चिकित्वान्रयिं दयस्व ||
ṛtasya preṣā ṛtasya dhītirviśvāyurviśve apāṃsi cakruḥ |
 yastubhyaṃ dāśād yo vā te śikṣāt tasmai cikitvānrayiṃ dayasva ||
[1.68.4] होता निषत्तो मनोरपत्ये स चिन नवासां पती रयीणाम |
 इछन्त रेतो मिथस्तनूषु सं जानत सवैर्दक्षैरमूराः ||
hotā niṣatto manorapatye sa cin nvāsāṃ patī rayīṇām |
 ichanta reto mithastanūṣu saṃ jānata svairdakṣairamūrāḥ ||
[1.68.5] पितुर्न पुत्राः करतुं जुषन्त शरोषन ये अस्य शासं तुरासः |
 वि राय और्णोद दुरः पुरुक्षुः पिपेश नाकं सत्र्भिर्दमूनाः ||
piturna putrāḥ kratuṃ juṣanta śroṣan ye asya śāsaṃ turāsaḥ |
 vi rāya aurṇod duraḥ purukṣuḥ pipeśa nākaṃ stṛbhirdamūnāḥ ||

### Hymn 1.69

[1.69.1] शुक्रः शुशुक्वानुषो न जारः पप्रा समीची दिवो नज्योतिः |
 परि परजातः करत्वा बभूथ भुवो देवानां पिता पुत्रः सन ||
śukraḥ śuśukvānuṣo na jāraḥ paprā samīcī divo najyotiḥ |
 pari prajātaḥ kratvā babhūtha bhuvo devānāṃ pitā putraḥ san ||
[1.69.2] वेधा अद्र्प्तो अग्निर्विजानन्नूधर्न गोनां सवाद्मा पितूनाम |
 जने न शेव आहूर्यः सन मध्ये निषत्तो रण्वो दुरोणे ||
vedhā adṛpto aghnirvijānannūdharna ghonāṃ svādmā pitūnām |
 jane na śeva āhūryaḥ san madhye niṣatto raṇvo duroṇe ||
[1.69.3] पुत्रो न जातो रण्वो दुरोणे वाजी न परीतो विशो वि तारीत |
 विशो यदह्वे नर्भिः सनीळा अग्निर्देवत्वा विश्वान्यश्याः ||
putro na jāto raṇvo duroṇe vājī na prīto viśo vi tārīt |
 viśo yadahve nṛbhiḥ sanīḷā aghnirdevatvā viśvānyaśyāḥ ||
[1.69.4] नकिष ट एता वरता मिनन्ति नर्भ्यो यदेभ्यः शरुष्टिं चकर्थ |
 तत तु ते दंसो यदहन समानैर्न्र्भिर्यद युक्तो विवे रपांसि ||
nakiṣ ṭa etā vratā minanti nṛbhyo yadebhyaḥ śruṣṭiṃ cakartha |
 tat tu te daṃso yadahan samānairnṛbhiryad yukto vive rapāṃsi ||
[1.69.5] उषो न जारो विभावोस्रः संज्ञातरूपश्चिकेतदस्मै |
 तमना वहन्तो दुरो वय रण्वन नवन्त विश्वे सवर्द्र्शीके ||
uṣo na jāro vibhāvosraḥ saṃjñātarūpaściketadasmai |
 tmanā vahanto duro vy ṛṇvan navanta viśve svardṛśīke ||

### Hymn 1.70

[1.70.1] वनेम पूर्वीरर्यो मनीषा अग्निः सुशोको विश्वान्यश्याः |
 आ दैव्यानि वरता चिकित्वाना मानुषस्य जनस्य जन्म ||
vanema pūrvīraryo manīṣā aghniḥ suśoko viśvānyaśyāḥ |
 ā daivyāni vratā cikitvānā mānuṣasya janasya janma ||
[1.70.2] गर्भो यो अपां गर्भो वनानां गर्भश्च सथातां गर्भश्चरथाम |
 अद्रौ चिदस्मा अन्तर्दुरोणे विशां न विश्वो अम्र्तः सवाधीः ||
gharbho yo apāṃ gharbho vanānāṃ gharbhaśca sthātāṃ gharbhaścarathām |
 adrau cidasmā antarduroṇe viśāṃ na viśvo amṛtaḥ svādhīḥ ||
[1.70.3] स हि कषपावानग्नी रयीणां दाशद यो अस्मा अरं सूक्तैः |
 एता चिकित्वो भूमा नि पाहि देवानां जन्म मर्तांश्च विद्वान ||
sa hi kṣapāvānaghnī rayīṇāṃ dāśad yo asmā araṃ sūktaiḥ |
 etā cikitvo bhūmā ni pāhi devānāṃ janma martāṃśca vidvān ||
[1.70.4] वर्धान यं पूर्वीः कषपो विरूपा सथातुश्च रथं रतप्रवीतम |
 अराधि होता सवर्निषत्तः कर्ण्वन विश्वान्यपांसि सत्या ||
vardhān yaṃ pūrvīḥ kṣapo virūpā sthātuśca rathaṃ ṛtapravītam |
 arādhi hotā svarniṣattaḥ kṛṇvan viśvānyapāṃsi satyā ||
[1.70.5] गोषु परशस्तिं वनेषु धिषे भरन्त विश्वे बलिं सवर्णः |
 वि तवा नरः पुरुत्रा सपर्यन पितुर्न जिव्रेर्वि वेदोभरन्त ||
ghoṣu praśastiṃ vaneṣu dhiṣe bharanta viśve baliṃ svarṇaḥ |
 vi tvā naraḥ purutrā saparyan piturna jivrervi vedobharanta ||
[1.70.6] साधुर्न गर्ध्नुरस्तेव शूरो यातेव भीमस्त्वेषः समत्सु ||
sādhurna ghṛdhnurasteva śūro yāteva bhīmastveṣaḥ samatsu ||

### Hymn 1.71

[1.71.1] उप पर जिन्वन्नुशतीरुशन्तं पतिं न नित्यं जनयः सनीळाः |
 सवसारः शयावीमरुषीमजुष्रञ्चित्रमुछन्तीमुषसं न गावः ||
upa pra jinvannuśatīruśantaṃ patiṃ na nityaṃ janayaḥ sanīḷāḥ |
 svasāraḥ śyāvīmaruṣīmajuṣrañcitramuchantīmuṣasaṃ na ghāvaḥ ||
[1.71.2] वीळु चिद दर्ळ्हा पितरो न उक्थैरद्रिं रुजन्नङगिरसो रवेण |
 चक्रुर्दिवो बर्हतो गातुमस्मे अहः सवर्विविदुः केतुमुस्राः ||
vīḷu cid dṛḷhā pitaro na ukthairadriṃ rujannaṅghiraso raveṇa |
 cakrurdivo bṛhato ghātumasme ahaḥ svarvividuḥ ketumusrāḥ ||
[1.71.3] दधन्न्र्तं धनयन्नस्य धीतिमादिदर्यो दिधिष्वो विभ्र्त्राः |
 अत्र्ष्यन्तीरपसो यन्त्यछा देवाञ जन्म परयसा वर्धयन्तीः ||
dadhannṛtaṃ dhanayannasya dhītimādidaryo didhiṣvo vibhṛtrāḥ |
 atṛṣyantīrapaso yantyachā devāñ janma prayasā vardhayantīḥ ||
[1.71.4] मथीद यदीं विभ्र्तो मातरिश्वा गर्हे-गर्हे शयेतो जेन्यो भूत |
 आदीं राज्ञे न सहीयसे सचा सन्ना दूत्यं भर्गवाणो विवाय ||
mathīd yadīṃ vibhṛto mātariśvā ghṛhe-ghṛhe śyeto jenyo bhūt |
 ādīṃ rājñe na sahīyase sacā sannā dūtyaṃ bhṛghavāṇo vivāya ||
[1.71.5] महे यत पित्र ईं रसं दिवे करव तसरत पर्शन्यश्चिकित्वान |
 सर्जदस्ता धर्षता दिद्युमस्मै सवायां देवो दुहितरि तविषिं धात ||
mahe yat pitra īṃ rasaṃ dive karava tsarat pṛśanyaścikitvān |
 sṛjadastā dhṛṣatā didyumasmai svāyāṃ devo duhitari tviṣiṃ dhāt ||
[1.71.6] सव आ यस्तुभ्यं दम आ विभाति नमो वा दाशादुशतो अनु दयून |
 वर्धो अग्ने वयो अस्य दविबर्हा यासद राया सरथं यं जुनासि ||
sva ā yastubhyaṃ dama ā vibhāti namo vā dāśāduśato anu dyūn |
 vardho aghne vayo asya dvibarhā yāsad rāyā sarathaṃ yaṃ junāsi ||
[1.71.7] अग्निं विश्वा अभि पर्क्षः सचन्ते समुद्रं न सरवतः सप्त यह्वीः |
 न जामिभिर्वि चिकिते वयो नो विदा देवेषु परमतिं चिकित्वान ||
aghniṃ viśvā abhi pṛkṣaḥ sacante samudraṃ na sravataḥ sapta yahvīḥ |
 na jāmibhirvi cikite vayo no vidā deveṣu pramatiṃ cikitvān ||
[1.71.8] आ यदिषे नर्पतिं तेज आनट छुचि रेतो निषिक्तं दयौरभीके |
 अग्निः शर्धमनवद्यं युवानं सवाध्यं जनयत सूदयच्च ||
ā yadiṣe nṛpatiṃ teja ānaṭ chuci reto niṣiktaṃ dyaurabhīke |
 aghniḥ śardhamanavadyaṃ yuvānaṃ svādhyaṃ janayat sūdayacca ||
[1.71.9] मनो न यो.अध्वनः सद्य एत्येकः सत्रा सूरो वस्व ईशे |
 राजाना मित्रावरुणा सुपाणी गोषु परियमम्र्तं रक्षमाणा ||
mano na yo.adhvanaḥ sadya etyekaḥ satrā sūro vasva īśe |
 rājānā mitrāvaruṇā supāṇī ghoṣu priyamamṛtaṃ rakṣamāṇā ||
[1.71.10] मा नो अग्ने सख्या पित्र्याणि पर मर्षिष्ठा अभि विदुष कविः सन |
 नभो न रूपं जरिमा मिनाति पुरा तस्या अभिशस्तेरधीहि ||
mā no aghne sakhyā pitryāṇi pra marṣiṣṭhā abhi viduṣ kaviḥ san |
 nabho na rūpaṃ jarimā mināti purā tasyā abhiśasteradhīhi ||

### Hymn 1.72

[1.72.1] नि काव्या वेधसः शश्वतस कर्हस्ते दधानो नर्या पुरूणि |
 अग्निर्भुवद रयिपती रयीणां सत्रा चक्राणो अम्र्तानि विश्वा ||
ni kāvyā vedhasaḥ śaśvatas karhaste dadhāno naryā purūṇi |
 aghnirbhuvad rayipatī rayīṇāṃ satrā cakrāṇo amṛtāni viśvā ||
[1.72.2] अस्मे वत्सं परि षन्तं न विन्दन्निछन्तो विश्वे अम्र्ता अमूराः |
 शरमयुवः पदव्यो धियन्धास्तस्थुः पदे परमेचार्वग्नेः ||
asme vatsaṃ pari ṣantaṃ na vindannichanto viśve amṛtā amūrāḥ |
 śramayuvaḥ padavyo dhiyandhāstasthuḥ pade paramecārvaghneḥ ||
[1.72.3] तिस्रो यदग्ने शरदस्त्वामिच्छुचिं घर्तेन शुचयः सपर्यान |
 नामानि चिद दधिरे यज्ञियान्यसूदयन्त तन्वः सुजाताः ||
tisro yadaghne śaradastvāmicchuciṃ ghṛtena śucayaḥ saparyān |
 nāmāni cid dadhire yajñiyānyasūdayanta tanvaḥ sujātāḥ ||
[1.72.4] आ रोदसी बर्हती वेविदानाः पर रुद्रिया जभ्रिरे यज्ञियासः |
 विदन मर्तो नेमधिता चिकित्वानग्निं पदे परमे तस्थिवांसम ||
ā rodasī bṛhatī vevidānāḥ pra rudriyā jabhrire yajñiyāsaḥ |
 vidan marto nemadhitā cikitvānaghniṃ pade parame tasthivāṃsam ||
[1.72.5] संजानाना उप सीदन्नभिज्ञु पत्नीवन्तो नमस्यं नमस्यन |
 रिरिक्वांसस्तन्वः कर्ण्वत सवाः सखा सख्युर्निमिषिरक्षमाणाः ||
saṃjānānā upa sīdannabhijñu patnīvanto namasyaṃ namasyan |
 ririkvāṃsastanvaḥ kṛṇvata svāḥ sakhā sakhyurnimiṣirakṣamāṇāḥ ||
[1.72.6] तरिः सप्त यद गुह्यानि तवे इत पदाविदन निहिता यज्ञियासः |
 तेभी रक्षन्ते अम्र्तं सजोषाः पशूञ्च सथातॄञ्चरथं च पाहि ||
triḥ sapta yad ghuhyāni tve it padāvidan nihitā yajñiyāsaḥ |
 tebhī rakṣante amṛtaṃ sajoṣāḥ paśūñca sthātṝñcarathaṃ ca pāhi ||
[1.72.7] विद्वानग्ने वयुनानि कषितीनां वयानुषक छुरुधो जीवसेधाः |
 अन्तर्विद्वानध्वनो देवयानानतन्द्रो दूतो अभवो हविर्वाट ||
vidvānaghne vayunāni kṣitīnāṃ vyānuṣak churudho jīvasedhāḥ |
 antarvidvānadhvano devayānānatandro dūto abhavo havirvāṭ ||
[1.72.8] सवाध्यो दिव आ सप्त यह्वी रायो दुरो वय रतज्ञा अजानन |
 विदद गव्यं सरमा दर्ळ्हमूर्वं येना नु कं मानुषीभोजते विट ||
svādhyo diva ā sapta yahvī rāyo duro vy ṛtajñā ajānan |
 vidad ghavyaṃ saramā dṛḷhamūrvaṃ yenā nu kaṃ mānuṣībhojate viṭ ||
[1.72.9] आ ये विश्वा सवपत्यानि तस्थुः कर्ण्वानासो अम्र्तत्वाय गातुम |
 मह्ना महद्भिः पर्थिवी वि तस्थे माता पुत्रैरदितिर्धायसे वेः ||
ā ye viśvā svapatyāni tasthuḥ kṛṇvānāso amṛtatvāya ghātum |
 mahnā mahadbhiḥ pṛthivī vi tasthe mātā putrairaditirdhāyase veḥ ||
[1.72.10] अधि सरियं नि दधुश्चारुमस्मिन दिवो यदक्षी अम्र्ता अक्र्ण्वन |
 अध कषरन्ति सिन्धवो न सर्ष्टाः पर नी चीरग्नेरुषीरजानन ||
adhi sriyaṃ ni dadhuścārumasmin divo yadakṣī amṛtā akṛṇvan |
 adha kṣaranti sindhavo na sṛṣṭāḥ pra nī cīraghnearuṣīrajānan ||

### Hymn 1.73

[1.73.1] रयिर्न यः पित्र्वित्तो वयोधाः सुप्रणीतिश्चिकितुषो नशासुः |
 सयोनाशीरतिथिर्न परीणानो होतेव सद्म विधतो वि तारीत ||
rayirna yaḥ pitṛvitto vayodhāḥ supraṇītiścikituṣo naśāsuḥ |
 syonāśīratithirna prīṇāno hoteva sadma vidhato vi tārīt ||
[1.73.2] देवो न यः सविता सत्यमन्मा करत्वा निपाति वर्जनानि विश्वा |
 पुरुप्रशस्तो अमतिर्न सत्य आत्मेव शेवो दिधिषाय्यो भूत ||
devo na yaḥ savitā satyamanmā kratvā nipāti vṛjanāni viśvā |
 purupraśasto amatirna satya ātmeva śevo didhiṣāyyo bhūt ||
[1.73.3] देवो न यः पर्थिवीं विश्वधाया उपक्षेति हितमित्रो न राजा |
 पुरःसदः शर्मसदो न वीरा अनवद्या पतिजुष्टेव नारी ||
devo na yaḥ pṛthivīṃ viśvadhāyā upakṣeti hitamitro na rājā |
 puraḥsadaḥ śarmasado na vīrā anavadyā patijuṣṭeva nārī ||
[1.73.4] तं तवा नरो दम आ नित्यमिद्धमग्ने सचन्त कषितिषु धरुवासु |
 अधि दयुम्नं नि दधुर्भूर्यस्मिन भवा विश्वायुर्धरुणो रयीणाम ||
taṃ tvā naro dama ā nityamiddhamaghne sacanta kṣitiṣu dhruvāsu |
 adhi dyumnaṃ ni dadhurbhūryasmin bhavā viśvāyurdharuṇo rayīṇām ||
[1.73.5] वि पर्क्षो अग्ने मघवानो अश्युर्वि सूरयो ददतो विश्वमायुः |
 सनेम वाजं समिथेष्वर्यो भागं देवेषु शरवसेदधानाः ||
vi pṛkṣo aghne maghavāno aśyurvi sūrayo dadato viśvamāyuḥ |
 sanema vājaṃ samitheṣvaryo bhāghaṃ deveṣu śravasedadhānāḥ ||
[1.73.6] रतस्य हि धेनवो वावशानाः समदूध्नीः पीपयन्त दयुभक्ताः |
 परावतः सुमतिं भिक्षमाणा वि सिन्धवः समया सस्रुरद्रिम ||
ṛtasya hi dhenavo vāvaśānāḥ smadūdhnīḥ pīpayanta dyubhaktāḥ |
 parāvataḥ sumatiṃ bhikṣamāṇā vi sindhavaḥ samayā sasruradrim ||
[1.73.7] तवे अग्ने सुमतिं भिक्षमाणा दिवि शरवो दधिरे यज्ञियासः |
 नक्ता च चक्रुरुषसा विरूपे कर्ष्णं च वर्णमरुणं च सं धुः ||
tve aghne sumatiṃ bhikṣamāṇā divi śravo dadhire yajñiyāsaḥ |
 naktā ca cakruruṣasā virūpe kṛṣṇaṃ ca varṇamaruṇaṃ ca saṃ dhuḥ ||
[1.73.8] यान राये मर्तान सुषूदो अग्ने ते सयाम मघवानो वयं च |
 छायेव विश्वं भुवनं सिसक्ष्यापप्रिवान रोदसी अन्तरिक्षम ||
yān rāye martān suṣūdo aghne te syāma maghavāno vayaṃ ca |
 chāyeva viśvaṃ bhuvanaṃ sisakṣyāpaprivān rodasī antarikṣam ||
[1.73.9] अर्वद्भिरग्ने अर्वतो नर्भिर्नॄन वीरैर्वीरान वनुयामा तवोताः |
 ईशानासः पित्र्वित्तस्य रायो वि सूरयः शतहिमा नो अश्युः ||
arvadbhiraghne arvato nṛbhirnṝn vīrairvīrān vanuyāmā tvotāḥ |
 īśānāsaḥ pitṛvittasya rāyo vi sūrayaḥ śatahimā no aśyuḥ ||
[1.73.10] एता ते अग्न उचथानि वेधो जुष्टानि सन्तु मनसे हर्दे च |
 शकेम रायः सुधुरो यमं ते.अधि शरवो देवभक्तं दधानाः ||
etā te aghna ucathāni vedho juṣṭāni santu manase hṛde ca |
 śakema rāyaḥ sudhuro yamaṃ te.adhi śravo devabhaktaṃ dadhānāḥ ||

### Hymn 1.74

[1.74.1] उपप्रयन्तो अध्वरं मन्त्रं वोचेमाग्नये |
 आरे अस्मे च शर्ण्वते ||
upaprayanto adhvaraṃ mantraṃ vocemāghnaye |
 āre asme ca śṛṇvate ||
[1.74.2] यः सनीहितीषु पूर्व्यः संजग्मानासु कर्ष्टिषु |
 अरक्षद दाशुषे गयम ||
yaḥ snīhitīṣu pūrvyaḥ saṃjaghmānāsu kṛṣṭiṣu |
 arakṣad dāśuṣe ghayam ||
[1.74.3] उत बरुवन्तु जन्तव उदग्निर्व्र्त्रहाजनि |
 धनंजयो रणे-रणे ||
uta bruvantu jantava udaghnirvṛtrahājani |
 dhanaṃjayo raṇe-raṇe ||
[1.74.4] यस्य दूतो असि कषये वेषि हव्यानि वीतये |
 दस्मत कर्णोष्यध्वरम ||
yasya dūto asi kṣaye veṣi havyāni vītaye |
 dasmat kṛṇoṣyadhvaram ||
[1.74.5] तमित सुहव्यमङगिरः सुदेवं सहसो यहो |
 जना आहुः सुबर्हिषम ||
tamit suhavyamaṅghiraḥ sudevaṃ sahaso yaho |
 janā āhuḥ subarhiṣam ||
[1.74.6] आ च वहासि तानिह देवानुप परशस्तये |
 हव्या सुश्चन्द्र वीतये ||
ā ca vahāsi tāniha devānupa praśastaye |
 havyā suścandra vītaye ||
[1.74.7] न योरुपब्दिरश्व्यः शर्ण्वे रथस्य कच्चन |
 यदग्नेयासि दूत्यम ||
na yorupabdiraśvyaḥ śṛṇve rathasya kaccana |
 yadaghneyāsi dūtyam ||
[1.74.8] तवोतो वाज्यह्रयो.अभि पूर्वस्मादपरः |
 पर दाश्वानग्ने अस्थात ||
tvoto vājyahrayo.abhi pūrvasmādaparaḥ |
 pra dāśvānaghne asthāt ||
[1.74.9] उत दयुमत सुवीर्यं बर्हदग्ने विवाससि |
 देवेभ्यो देव दाशुषे ||
uta dyumat suvīryaṃ bṛhadaghne vivāsasi |
 devebhyo deva dāśuṣe ||

### Hymn 1.75

[1.75.1] जुषस्व सप्रथस्तमं वचो देवप्सरस्तमम |
 हव्या जुह्वानासनि ||
juṣasva saprathastamaṃ vaco devapsarastamam |
 havyā juhvānaāsani ||
[1.75.2] अथा ते अङगिरस्तमाग्ने वेधस्तम परियम |
 वोचेम बरह्म सानसि ||
athā te aṅghirastamāghne vedhastama priyam |
 vocema brahma sānasi ||
[1.75.3] कस्ते जामिर्जनानामग्ने को दाश्वध्वरः |
 को ह कस्मिन्नसि शरितः ||
kaste jāmirjanānāmaghne ko dāśvadhvaraḥ |
 ko ha kasminnasi śritaḥ ||
[1.75.4] तवं जामिर्जनानामग्ने मित्रो असि परियः |
 सखा सखिभ्य ईड्यः ||
tvaṃ jāmirjanānāmaghne mitro asi priyaḥ |
 sakhā sakhibhya īḍyaḥ ||
[1.75.5] यजा नो मित्रावरुणा यजा देवान रतं बर्हत |
 अग्ने यक्षिस्वं दमम ||
yajā no mitrāvaruṇā yajā devān ṛtaṃ bṛhat |
 aghne yakṣisvaṃ damam ||

### Hymn 1.76

[1.76.1] का त उपेतिर्मनसो वराय भुवदग्ने शन्तमा का मनीषा |
 को वा यज्ञैः परि दक्षं त आप केन वा ते मनसादाशेम ||
kā ta upetirmanaso varāya bhuvadaghne śantamā kā manīṣā |
 ko vā yajñaiḥ pari dakṣaṃ ta āpa kena vā te manasādāśema ||
[1.76.2] एह्यग्न इह होता नि षीदादब्धः सु पुरेता भवा नः |
 अवतां तवा रोदसी विश्वमिन्वे यजा महे सौमनसाय देवान ||
ehyaghna iha hotā ni ṣīdādabdhaḥ su puraetā bhavā naḥ |
 avatāṃ tvā rodasī viśvaminve yajā mahe saumanasāya devān ||
[1.76.3] पर सु विश्वान रक्षसो धक्ष्यग्ने भवा यज्ञानामभिशस्तिपावा |
 अथा वह सोमपतिं हरिभ्यामातिथ्यमस्मै चक्र्मा सुदाव्ने ||
pra su viśvān rakṣaso dhakṣyaghne bhavā yajñānāmabhiśastipāvā |
 athā vaha somapatiṃ haribhyāmātithyamasmai cakṛmā sudāvne ||
[1.76.4] परजावता वचसा वह्निरासा च हुवे नि च सत्सीह देवैः |
 वेषि होत्रमुत पोत्रं यजत्र बोधि परयन्तर्जनितर्वसूनाम ||
prajāvatā vacasā vahnirāsā ca huve ni ca satsīha devaiḥ |
 veṣi hotramuta potraṃ yajatra bodhi prayantarjanitarvasūnām ||
[1.76.5] यथा विप्रस्य मनुषो हविर्भिर्देवानयजः कविभिः कविः सन |
 एवा होतः सत्यतर तवमद्याग्ने मन्द्रया जुह्वा यजस्व ||
yathā viprasya manuṣo havirbhirdevānayajaḥ kavibhiḥ kaviḥ san |
 evā hotaḥ satyatara tvamadyāghne mandrayā juhvā yajasva ||

### Hymn 1.77

[1.77.1] कथा दाशेमाग्नये कास्मै देवजुष्टोच्यते भामिने गीः |
 यो मर्त्येष्वम्र्त रतावा होता यजिष्ठ इत कर्णोति देवान ||
kathā dāśemāghnaye kāsmai devajuṣṭocyate bhāmine ghīḥ |
 yo martyeṣvamṛta ṛtāvā hotā yajiṣṭha it kṛṇoti devān ||
[1.77.2] यो अध्वरेषु शन्तम रतावा होता तमू नमोभिरा कर्णुध्वम |
 अग्निर्यद वेर्मर्ताय देवान स चा बोधाति मनसायजाति ||
yo adhvareṣu śantama ṛtāvā hotā tamū namobhirā kṛṇudhvam |
 aghniryad vermartāya devān sa cā bodhāti manasāyajāti ||
[1.77.3] स हि करतुः स मर्यः स साधुर्मित्रो न भूदद्भुतस्य रथीः |
 तं मेधेषु परथमं देवयन्तीर्विश उप बरुवते दस्ममारीः ||
sa hi kratuḥ sa maryaḥ sa sādhurmitro na bhūdadbhutasya rathīḥ |
 taṃ medheṣu prathamaṃ devayantīrviśa upa bruvate dasmamārīḥ ||
[1.77.4] स नो नर्णां नर्तमो रिशाद अग्निर्गिरो.अवसा वेतु धीतिम |
 तना च ये मघवानः शविष्ठ वाजप्रसूता इषयन्तमन्म ||
sa no nṛṇāṃ nṛtamo riśāda aghnirghiro.avasā vetu dhītim |
 tanā ca ye maghavānaḥ śaviṣṭha vājaprasūtā iṣayantamanma ||
[1.77.5] एवाग्निर्गोतमेभिर्र्तावा विप्रेभिरस्तोष्ट जातवेदाः |
 स एषु दयुम्नं पीपयत स वाजं स पुष्टिं याति जोषमा चिकित्वान ||
evāghnirghotamebhirṛtāvā viprebhirastoṣṭa jātavedāḥ |
 sa eṣu dyumnaṃ pīpayat sa vājaṃ sa puṣṭiṃ yāti joṣamā cikitvān ||

### Hymn 1.78

[1.78.1] अभि तवा गोतमा गिरा जातवेदो विचर्षणे |
 दयुम्नैरभि पर णोनुमः ||
abhi tvā ghotamā ghirā jātavedo vicarṣaṇe |
 dyumnairabhi pra ṇonumaḥ ||
[1.78.2] तमु तवा गोतमो गिरा रायस्कामो दुवस्यति |
 दयुम्नैर... ||
tamu tvā ghotamo ghirā rāyaskāmo duvasyati |
 dyumnair... ||
[1.78.3] तमु तवा वाजसातममङगिरस्वद धवामहे |
 दयुम्नैर... ||
tamu tvā vājasātamamaṅghirasvad dhavāmahe |
 dyumnair... ||
[1.78.4] तमु तवा वर्त्रहन्तमं यो दस्यून्रवधूनुषे |
 दयुम्नैर... ||
tamu tvā vṛtrahantamaṃ yo dasyūnravadhūnuṣe |
 dyumnair... ||
[1.78.5] अवोचाम रहूगणा अग्नये मधुमद वचः |
 दयुम्नैर... ||
avocāma rahūghaṇā aghnaye madhumad vacaḥ |
 dyumnair... ||

### Hymn 1.79

[1.79.1] हिरण्यकेशो रजसो विसारे.अहिर्धुनिर्वात इव धरजीमान |
 शुचिभ्राजा उषसो नवेदा यशस्वतीरपस्युवो न सत्याः ||
hiraṇyakeśo rajaso visāre.ahirdhunirvāta iva dhrajīmān |
 śucibhrājā uṣaso navedā yaśasvatīrapasyuvo na satyāḥ ||
[1.79.2] आ ते सुपर्णा अमिनन्तमेवैः कर्ष्णो नोनाव वर्षभो यदीदम |
 शिवाभिर्न समयमानाभिरागात पतन्ति मिहः सतनयन्त्यभ्रा ||
ā te suparṇā aminantamevaiḥ kṛṣṇo nonāva vṛṣabho yadīdam |
 śivābhirna smayamānābhirāghāt patanti mihaḥ stanayantyabhrā ||
[1.79.3] यदीं रतस्य पयसा पियानो नयन्न्र्तस्य पथिभी रजिष्ठैः |
 अर्यमा मित्रो वरुनः परिज्मा तवचं पर्ञ्चन्त्युपरस्य योनौ ||
yadīṃ ṛtasya payasā piyāno nayannṛtasya pathibhī rajiṣṭhaiḥ |
 aryamā mitro varunaḥ parijmā tvacaṃ pṛñcantyuparasya yonau ||
[1.79.4] अग्ने वाजस्य गोमत ईशानः सहसो यहो |
 अस्मे धेहि जातवेदो महि शरवः ||
aghne vājasya ghomata īśānaḥ sahaso yaho |
 asme dhehi jātavedo mahi śravaḥ ||
[1.79.5] स इधनो वसुष कविरग्निरीळेन्यो गिरा |
 रेवदस्मभ्यम्पुर्वणीक दीदिहि ||
sa idhano vasuṣ kaviraghnirīḷenyo ghirā |
 revadasmabhyampurvaṇīka dīdihi ||
[1.79.6] कषपो राजन्नुत तमनाग्ने वस्तोरुतोषसः |
 स तिग्मजम्भ रक्षसो दह परति ||
kṣapo rājannuta tmanāghne vastorutoṣasaḥ |
 sa tighmajambha rakṣaso daha prati ||
[1.79.7] अवा नो अग्न ऊतिभिर्गायत्रस्य परभर्मणि |
 विश्वासु धीषु वन्द्य ||
avā no aghna ūtibhirghāyatrasya prabharmaṇi |
 viśvāsu dhīṣu vandya ||
[1.79.8] आ नो अग्ने रयिं भर सत्रासाहं वरेण्यम |
 विश्वासु पर्त्सुदुष्टरम ||
ā no aghne rayiṃ bhara satrāsāhaṃ vareṇyam |
 viśvāsu pṛtsuduṣṭaram ||
[1.79.9] आ नो अग्ने सुचेतुना रयिं विश्वायुपोषसम |
 मार्डीकं धेहि जीवसे ||
ā no aghne sucetunā rayiṃ viśvāyupoṣasam |
 mārḍīkaṃ dhehi jīvase ||
[1.79.10] पर पूतास्तिग्मशोचिषे वाचो गोतमाग्नये |
 भरस्व सुम्नयुर्गिरः ||
pra pūtāstighmaśociṣe vāco ghotamāghnaye |
 bharasva sumnayurghiraḥ ||
[1.79.11] यो नो अग्ने.अभिदासत्यन्ति दूरे पदीष्ट सः |
 अस्माकमिद वर्धे भव ||
yo no aghne.abhidāsatyanti dūre padīṣṭa saḥ |
 asmākamid vṛdhe bhava ||
[1.79.12] सहस्राक्षो विचर्षणिरग्नी रक्षांसि सेधति |
 होता गर्णीत उक्थ्यः ||
sahasrākṣo vicarṣaṇiraghnī rakṣāṃsi sedhati |
 hotā ghṛṇīta ukthyaḥ ||

### Hymn 1.80

[1.80.1] इत्था हि सोम इन मदे बरह्मा चकार वर्धनम |
 शविष्ठ वज्रिन्नोजसा पर्थिव्या निः शशा अहिमर्चन्ननु सवराज्यम ||
itthā hi soma in made brahmā cakāra vardhanam |
 śaviṣṭha vajrinnojasā pṛthivyā niḥ śaśā ahimarcannanu svarājyam ||
[1.80.2] स तवामदद वर्षा मदः सोमः शयेनाभ्र्तः सुतः |
 येनाव्र्त्रं निरद्भ्यो जघन्थ वज्रिन्नोजसार्चन्न... ||
sa tvāmadad vṛṣā madaḥ somaḥ śyenābhṛtaḥ sutaḥ |
 yenāvṛtraṃ niradbhyo jaghantha vajrinnojasārcann... ||
[1.80.3] परेह्यभीहि धर्ष्णुहि न ते वज्रो नि यंसते |
 इन्द्र नर्म्णं हि ते शवो हनो वर्त्रं जया अपो.अर्चन्न... ||
prehyabhīhi dhṛṣṇuhi na te vajro ni yaṃsate |
 indra nṛmṇaṃ hi te śavo hano vṛtraṃ jayā apo.arcann... ||
[1.80.4] निरिन्द्र भूम्या अधि वर्त्रं जघन्थ निर्दिवः |
 सर्जा मरुत्वतीरव जीवधन्या इमा अपो.अर्चन्न... ||
nirindra bhūmyā adhi vṛtraṃ jaghantha nirdivaḥ |
 sṛjā marutvatīrava jīvadhanyā imā apo.arcann... ||
[1.80.5] इन्द्रो वर्त्रस्य दोधतः सानुं वज्रेण हीळितः |
 अभिक्रम्याव जिघ्नते.अपः सर्माय चोदयन्नर्चन्न... ||
indro vṛtrasya dodhataḥ sānuṃ vajreṇa hīḷitaḥ |
 abhikramyāva jighnate.apaḥ sarmāya codayannarcann... ||
[1.80.6] अधि सानौ नि जिघ्नते वज्रेण शतपर्वणा |
 मन्दान इन्द्रो अन्धसः सखिभ्यो गातुमिछत्यर्चन्न... ||
adhi sānau ni jighnate vajreṇa śataparvaṇā |
 mandāna indro andhasaḥ sakhibhyo ghātumichatyarcann... ||
[1.80.7] इन्द्र तुभ्यमिदद्रिवो.अनुत्तं वज्रिन वीर्यम |
 यद ध तयम्मायिनं मर्गं तमु तवं माययावधीरर्चन्न... ||
indra tubhyamidadrivo.anuttaṃ vajrin vīryam |
 yad dha tyammāyinaṃ mṛghaṃ tamu tvaṃ māyayāvadhīrarcann... ||
[1.80.8] वि ते वज्रासो अस्थिरन नवतिं नाव्या अनु |
 महत त इन्द्र वीर्यं बाह्वोस्ते बलं हितमर्चन्न... ||
vi te vajrāso asthiran navatiṃ nāvyā anu |
 mahat ta indra vīryaṃ bāhvoste balaṃ hitamarcann... ||
[1.80.9] सहस्रं साकमर्चत परि षटोभत विंशतिः |
 शतैनमन्वनोनवुरिन्द्राय बरह्मोद्यतमर्चन्न... ||
sahasraṃ sākamarcata pari ṣṭobhata viṃśatiḥ |
 śatainamanvanonavurindrāya brahmodyatamarcann... ||
[1.80.10] इन्द्रो वर्त्रस्य तविषीं निरहन सहसा सहः |
 महत तदस्य पौंस्यं वर्त्रं जघन्वानस्र्जदर्चन्न... ||
indro vṛtrasya taviṣīṃ nirahan sahasā sahaḥ |
 mahat tadasya pauṃsyaṃ vṛtraṃ jaghanvānasṛjadarcann... ||
[1.80.11] इमे चित तव मन्यवे वेपेते भियसा मही |
 यदिन्द्र वज्रिन्नोजसा वर्त्रं मरुत्वानवधीरर्चन्न... ||
ime cit tava manyave vepete bhiyasā mahī |
 yadindra vajrinnojasā vṛtraṃ marutvānavadhīrarcann... ||
[1.80.12] न वेपसा न तन्यतेन्द्रं वर्त्रो वि बीभयत |
 अभ्येनं वज्र आयसः सहस्रभ्र्ष्टिरायतार्चन्न... ||
na vepasā na tanyatendraṃ vṛtro vi bībhayat |
 abhyenaṃ vajra āyasaḥ sahasrabhṛṣṭirāyatārcann... ||
[1.80.13] यद वर्त्रं तव चशनिं वज्रेण समयोधयः |
 अहिमिन्द्रजिघांसतो दिवि ते बद्बधे शवो.अर्चन्न... ||
yad vṛtraṃ tava caśaniṃ vajreṇa samayodhayaḥ |
 ahimindrajighāṃsato divi te badbadhe śavo.arcann... ||
[1.80.14] अभिष्टने ते अद्रिवो यत सथा जगच्च रेजते |
 तवष्टा चित तव मन्यव इन्द्र वेविज्यते भियार्चन्न... ||
abhiṣṭane te adrivo yat sthā jaghacca rejate |
 tvaṣṭā cit tava manyava indra vevijyate bhiyārcann... ||
[1.80.15] नहि नु यादधीमसीन्द्रं को वीर्या परः |
 तस्मिन नर्म्णमुत करतुं देवा ओजांसि सं दधुरर्चन्न... ||
nahi nu yādadhīmasīndraṃ ko vīryā paraḥ |
 tasmin nṛmṇamuta kratuṃ devā ojāṃsi saṃ dadhurarcann... ||
[1.80.16] यमथर्व मनुष पिता दध्यं धियमत्नत |
 तस्मिन बरह्माणि पुर्वथेन्द्र उक्था समग्मतार्चन्न... ||
yamatharva manuṣ pitā dadhyaṃ dhiyamatnata |
 tasmin brahmāṇi purvathendra ukthā samaghmatārcann... ||

### Hymn 1.81

[1.81.1] इन्द्रो मदाय वाव्र्धे शवसे वर्त्रहा नर्भिः |
 तमिन महत्स्वाजिषूतेमर्भे हवामहे स वाजेषु पर नो.अविषत ||
indro madāya vāvṛdhe śavase vṛtrahā nṛbhiḥ |
 tamin mahatsvājiṣūtemarbhe havāmahe sa vājeṣu pra no.aviṣat ||
[1.81.2] असि हि वीर सेन्यो.असि भूरि पराददिः |
 असि दभ्रस्य चिद्व्र्धो यजमानाय शिक्षसि सुन्वते भूरि ते वसु ||
asi hi vīra senyo.asi bhūri parādadiḥ |
 asi dabhrasya cidvṛdho yajamānāya śikṣasi sunvate bhūri te vasu ||
[1.81.3] यदुदीरत आजयो धर्ष्णवे धीयते धना |
 युक्ष्वा मदच्युता हरी कं हनः कं वसौ दधो.अस्मानिन्द्र वसौ दधः ||
yadudīrata ājayo dhṛṣṇave dhīyate dhanā |
 yukṣvā madacyutā harī kaṃ hanaḥ kaṃ vasau dadho.asmānindra vasau dadhaḥ ||
[1.81.4] करत्वामहाननुष्वधं भीम आ वाव्र्धे शवः |
 शरियर्ष्व उपाकयोर्नि शिप्री हरिवान दधे हस्तयोर्वज्रमायसम ||
kratvāmahānanuṣvadhaṃ bhīma ā vāvṛdhe śavaḥ |
 śriyaṛṣva upākayorni śiprī harivān dadhe hastayorvajramāyasam ||
[1.81.5] आ पप्रौ पार्थिवं रजो बद्बधे रोचना दिवि |
 न तवावानिन्द्र कश्चन न जातो न जनिष्यते.अति विश्वं ववक्षिथ ||
ā paprau pārthivaṃ rajo badbadhe rocanā divi |
 na tvāvānindra kaścana na jāto na janiṣyate.ati viśvaṃ vavakṣitha ||
[1.81.6] यो अर्यो मर्तभोजनं पराददाति दाशुषे |
 इन्द्रो अस्मभ्यंशिक्षतु वि भजा भूरि ते वसु भक्षीय तव राधसः ||
yo aryo martabhojanaṃ parādadāti dāśuṣe |
 indro asmabhyaṃśikṣatu vi bhajā bhūri te vasu bhakṣīya tava rādhasaḥ ||
[1.81.7] मदे-मदे हि नो ददिर्यूथा गवां रजुक्रतुः |
 सं गर्भायपुरू शतोभयाहस्त्या वसु शिशीहि राय आ भर ||
made-made hi no dadiryūthā ghavāṃ ṛjukratuḥ |
 saṃ ghṛbhāyapurū śatobhayāhastyā vasu śiśīhi rāya ā bhara ||
[1.81.8] मादयस्व सुते सचा शवसे शूर राधसे |
 विद्मा हि तवापुरूवसुमुप कामान सस्र्ज्महे.अथा नो.अविता भव ||
mādayasva sute sacā śavase śūra rādhase |
 vidmā hi tvāpurūvasumupa kāmān sasṛjmahe.athā no.avitā bhava ||
[1.81.9] एते त इन्द्र जन्तवो विश्वं पुष्यन्ति वार्यम |
 अन्तर्हि खयोजनानामर्यो वेदो अदाशुषां तेषां नो वेद आ भर ||
ete ta indra jantavo viśvaṃ puṣyanti vāryam |
 antarhi khyojanānāmaryo vedo adāśuṣāṃ teṣāṃ no veda ā bhara ||

### Hymn 1.82

[1.82.1] उपो षु शर्णुही गिरो मघवन मातथा इव |
 यदा नः सून्र्तावतः कर आदर्थयास इद योजा नविन्द्र ते हरी ||
upo ṣu śṛṇuhī ghiro maghavan mātathā iva |
 yadā naḥ sūnṛtāvataḥ kara ādarthayāsa id yojā nvindra te harī ||
[1.82.2] अक्षन्नमीमदन्त हयव परिया अधूषत |
 अस्तोषत सवभानवो विप्रा नविष्ठया मती योजा... ||
akṣannamīmadanta hyava priyā adhūṣata |
 astoṣata svabhānavo viprā naviṣṭhayā matī yojā... ||
[1.82.3] सुसन्द्र्शं तवा वयं मघवन वन्दिषीमहि |
 पर नूनं पूर्णवन्धुर सतुतो याहि वशाननु योजा... ||
susandṛśaṃ tvā vayaṃ maghavan vandiṣīmahi |
 pra nūnaṃ pūrṇavandhura stuto yāhi vaśānanu yojā... ||
[1.82.4] स घा तं वर्षणं रथमधि तिष्ठाति गोविदम |
 यःपात्रं हारियोजनं पूर्णमिन्द्र चिकेतति योजा... ||
sa ghā taṃ vṛṣaṇaṃ rathamadhi tiṣṭhāti ghovidam |
 yaḥpātraṃ hāriyojanaṃ pūrṇamindra ciketati yojā... ||
[1.82.5] युक्तस्ते अस्तु दक्षिण उत सव्यः शतक्रतो ||
yuktaste astu dakṣiṇa uta savyaḥ śatakrato ||
[1.82.6] तेन जायामुप परियां मन्दानो याह्यन्धसो योजा... ||
tena jāyāmupa priyāṃ mandāno yāhyandhaso yojā... ||
[1.82.7] युनज्मि ते बरह्मणा केशिना हरी उप पर याहि दधिषे गभस्त्योः |
 उत तवा सुतासो रभसा अमन्दिषुः पूषण्वान वज्रिन समु पत्न्यामदः ||
yunajmi te brahmaṇā keśinā harī upa pra yāhi dadhiṣe ghabhastyoḥ |
 ut tvā sutāso rabhasā amandiṣuḥ pūṣaṇvān vajrin samu patnyāmadaḥ ||

### Hymn 1.83

[1.83.1] अश्वावति परथमो गोषु गछति सुप्रावीरिन्द्र मर्त्यस्तवोतिभिः |
 तमित पर्णक्षि वसुना भवीयसा सिन्धुमापो यथाभितो विचेतसः ||
aśvāvati prathamo ghoṣu ghachati suprāvīrindra martyastavotibhiḥ |
 tamit pṛṇakṣi vasunā bhavīyasā sindhumāpo yathābhito vicetasaḥ ||
[1.83.2] आपो न देवीरुप यन्ति होत्रियमवः पश्यन्ति विततं यथा रजः |
 पराचैर्देवासः पर णयन्ति देवयुं बरह्मप्रियं जोषयन्ते वरा इव ||
āpo na devīrupa yanti hotriyamavaḥ paśyanti vitataṃ yathā rajaḥ |
 prācairdevāsaḥ pra ṇayanti devayuṃ brahmapriyaṃ joṣayante varā iva ||
[1.83.3] अधि दवयोरदधा उक्थ्यं वचो यतस्रुचा मिथुना या सपर्यतः |
 असंयत्तो वरते ते कषेति पुष्यति भद्रा शक्तिर्यजमानाय सुन्वते ||
adhi dvayoradadhā ukthyaṃ vaco yatasrucā mithunā yā saparyataḥ |
 asaṃyatto vrate te kṣeti puṣyati bhadrā śaktiryajamānāya sunvate ||
[1.83.4] आदङगिराः परथमं दधिरे वय इद्धाग्नयः शम्या येसुक्र्त्यया |
 सर्वं पणेः समविन्दन्त भोजनमश्वावन्तं गोमन्तमा पशुं नरः ||
ādaṅghirāḥ prathamaṃ dadhire vaya iddhāghnayaḥ śamyā yesukṛtyayā |
 sarvaṃ paṇeḥ samavindanta bhojanamaśvāvantaṃ ghomantamā paśuṃ naraḥ ||
[1.83.5] यज्ञैरथर्वा परथमः पथस्तते ततः सूर्यो वरतपावेन आजनि |
 आ गा आजदुशना काव्यः सचा यमस्य जातमम्र्तं यजामहे ||
yajñairatharvā prathamaḥ pathastate tataḥ sūryo vratapāvena ājani |
 ā ghā ājaduśanā kāvyaḥ sacā yamasya jātamamṛtaṃ yajāmahe ||
[1.83.6] बर्हिर्वा यत सवपत्याय वर्ज्यते.अर्को वा शलोकमाघोषतेदिवि |
 गरावा यत्र वदति कारुरुक्थ्यस्तस्येदिन्द्रो अभिपित्वेषु रण्यति ||
barhirvā yat svapatyāya vṛjyate.arko vā ślokamāghoṣatedivi |
 ghrāvā yatra vadati kārurukthyastasyedindro abhipitveṣu raṇyati ||

### Hymn 1.84

[1.84.1] असावि सोम इन्द्र ते शविष्ठ धर्ष्णवा गहि |
 आ तवा पर्णक्त्विन्द्रियं रजः सूर्यो न रश्मिभिः ||
asāvi soma indra te śaviṣṭha dhṛṣṇavā ghahi |
 ā tvā pṛṇaktvindriyaṃ rajaḥ sūryo na raśmibhiḥ ||
[1.84.2] इन्द्रमिद धरी वहतो.अप्रतिध्र्ष्टशवसम |
 रषीणां च सतुतीरुप यज्ञं च मानुषाणाम ||
indramid dharī vahato.apratidhṛṣṭaśavasam |
 ṛṣīṇāṃ ca stutīrupa yajñaṃ ca mānuṣāṇām ||
[1.84.3] आ तिष्ठ वर्त्रहन रथं युक्ता ते बरह्मणा हरी |
 अर्वाचीनं सु ते मनो गरावा कर्णोतु वग्नुना ||
ā tiṣṭha vṛtrahan rathaṃ yuktā te brahmaṇā harī |
 arvācīnaṃ su te mano ghrāvā kṛṇotu vaghnunā ||
[1.84.4] इममिन्द्र सुतं पिब जयेष्ठममर्त्यं मदम |
 शुक्रस्य तवाभ्यक्षरन धारा रतस्य सादने ||
imamindra sutaṃ piba jyeṣṭhamamartyaṃ madam |
 śukrasya tvābhyakṣaran dhārā ṛtasya sādane ||
[1.84.5] इन्द्राय नूनमर्चतोक्थानि च बरवीतन |
 सुता अमत्सुरिन्दवो जयेष्ठं नमस्यता सहः ||
indrāya nūnamarcatokthāni ca bravītana |
 sutā amatsurindavo jyeṣṭhaṃ namasyatā sahaḥ ||
[1.84.6] नकिष टवद रथीतरो हरी यदिन्द्र यछसे |
 नकिष टवानु मज्मना नकिः सवश्व आनशे ||
nakiṣ ṭvad rathītaro harī yadindra yachase |
 nakiṣ ṭvānu majmanā nakiḥ svaśva ānaśe ||
[1.84.7] य एक इद विदयते वसु मर्ताय दाशुषे |
 ईशानो अप्रतिष्कुत इन्द्रो अङग ||
ya eka id vidayate vasu martāya dāśuṣe |
 īśāno apratiṣkuta indro aṅgha ||
[1.84.8] कदा मर्तमराधसं पदा कषुम्पमिव सफुरत |
 कदा नःशुश्रवद गिर इन्द्रो अङग ||
kadā martamarādhasaṃ padā kṣumpamiva sphurat |
 kadā naḥśuśravad ghira indro aṅgha ||
[1.84.9] यश्चिद धि तवा बहुभ्य आ सुतावानाविवासति |
 उग्रं तत पत्यते शव इन्द्रो अङग ||
yaścid dhi tvā bahubhya ā sutāvānāvivāsati |
 ughraṃ tat patyate śava indro aṅgha ||
[1.84.10] सवादोरित्था विषूवतो मध्वः पिबन्ति गौर्यः |
 या इन्द्रेण सयावरीर्व्र्ष्णा मदन्ति शोभसे वस्वीरनु सवराज्यम ||
svādoritthā viṣūvato madhvaḥ pibanti ghauryaḥ |
 yā indreṇa sayāvarīrvṛṣṇā madanti śobhase vasvīranu svarājyam ||
[1.84.11] ता अस्य पर्शनायुवः सोमं शरीणन्ति पर्श्नयः |
 परिया इन्द्रस्य धेनवो वज्रं हिन्वन्ति सायकं वस्वीर... ||
tā asya pṛśanāyuvaḥ somaṃ śrīṇanti pṛśnayaḥ |
 priyā indrasya dhenavo vajraṃ hinvanti sāyakaṃ vasvīr... ||
[1.84.12] ता अस्य नमसा सहः सपर्यन्ति परचेतसः |
 वरतान्यस्य सश्चिरे पुरूणि पूर्वचित्तये वस्वीर... ||
tā asya namasā sahaḥ saparyanti pracetasaḥ |
 vratānyasya saścire purūṇi pūrvacittaye vasvīr... ||
[1.84.13] इन्द्रो दधीचो अस्थभिर्व्र्त्राण्यप्रतिष्कुतः |
 जघान नवतीर्नव ||
indro dadhīco asthabhirvṛtrāṇyapratiṣkutaḥ |
 jaghāna navatīrnava ||
[1.84.14] इछन्नश्वस्य यच्छिरः पर्वतेष्वपश्रितम |
 तद विदच्छर्यणावति ||
ichannaśvasya yacchiraḥ parvateṣvapaśritam |
 tad vidaccharyaṇāvati ||
[1.84.15] अत्राह गोरमन्वत नाम तवष्टुरपीच्यम |
 इत्था चन्द्रमसो गर्हे ||
atrāha ghoramanvata nāma tvaṣṭurapīcyam |
 itthā candramaso ghṛhe ||
[1.84.16] को अद्य युङकते धुरि गा रतस्य शिमीवतो भामिनो दुर्ह्र्णायून |
 असन्निषून हर्त्स्वसो मयोभून य एषां भर्त्यां रणधत स जीवात ||
ko adya yuṅkte dhuri ghā ṛtasya śimīvato bhāmino durhṛṇāyūn |
 asanniṣūn hṛtsvaso mayobhūn ya eṣāṃ bhṛtyāṃ ṛṇadhat sa jīvāt ||
[1.84.17] क ईषते तुज्यते को बिभाय को मंसते सन्तमिन्द्रं को अन्ति |
 कस्तोकाय क इभायोत राये.अधि बरवत तन्वे को जनाय ||
ka īṣate tujyate ko bibhāya ko maṃsate santamindraṃ ko anti |
 kastokāya ka ibhāyota rāye.adhi bravat tanve ko janāya ||
[1.84.18] को अग्निमीट्टे हविषा घर्तेन सरुचा यजाता रतुभिर्ध्रुवेभिः |
 कस्मै देवा आ वहानाशु होम को मंसते वीतिहोत्रः सुदेवः ||
ko aghnimīṭṭe haviṣā ghṛtena srucā yajātā ṛtubhirdhruvebhiḥ |
 kasmai devā ā vahānāśu homa ko maṃsate vītihotraḥ sudevaḥ ||
[1.84.19] तवमङग पर शंसिषो देवः शविष्ठ मर्त्यम |
 न तवदन्यो मघवन्नस्ति मर्डितेन्द्र बरवीमि ते वचः ||
tvamaṅgha pra śaṃsiṣo devaḥ śaviṣṭha martyam |
 na tvadanyo maghavannasti marḍitendra bravīmi te vacaḥ ||
[1.84.20] मा ते राधांसि मा त ऊतयो वसो.अस्मान कदा चना दभन |
 विश्वा च न उपमिमीहि मानुष वसूनि चर्षणिभ्य आ ||
mā te rādhāṃsi mā ta ūtayo vaso.asmān kadā canā dabhan |
 viśvā ca na upamimīhi mānuṣa vasūni carṣaṇibhya ā ||

### Hymn 1.85

[1.85.1] पर ये शुम्भन्ते जनयो न सप्तयो यामन रुद्रस्य सूनवःसुदंससः |
 रोदसी हि मरुतश्चक्रिरे वर्धे मदन्ति वीरा विदथेषु घर्ष्वयः ||
pra ye śumbhante janayo na saptayo yāman rudrasya sūnavaḥsudaṃsasaḥ |
 rodasī hi marutaścakrire vṛdhe madanti vīrā vidatheṣu ghṛṣvayaḥ ||
[1.85.2] त उक्षितासो महिमानमाशत दिवि रुद्रासो अधि चक्रिरे सदः |
 अर्चन्तो अर्कं जनयन्त इन्द्रियमधि शरियो दधिरे पर्श्निमातरः ||
ta ukṣitāso mahimānamāśata divi rudrāso adhi cakrire sadaḥ |
 arcanto arkaṃ janayanta indriyamadhi śriyo dadhire pṛśnimātaraḥ ||
[1.85.3] गोमातरो यच्छुभयन्ते अञ्जिभिस्तनूषु शुभ्रा दधिरे विरुक्मतः |
 बाधन्ते विश्वमभिमातिनमप वर्त्मान्येषामनु रीयते घर्तम ||
ghomātaro yacchubhayante añjibhistanūṣu śubhrā dadhire virukmataḥ |
 bādhante viśvamabhimātinamapa vartmānyeṣāmanu rīyate ghṛtam ||
[1.85.4] वि ये भराजन्ते सुमखास रष्टिभिः परच्यावयन्तो अच्युताचिदोजसा |
 मनोजुवो यन मरुतो रथेष्वा वर्षव्रातासः पर्षतीरयुग्ध्वम ||
vi ye bhrājante sumakhāsa ṛṣṭibhiḥ pracyāvayanto acyutācidojasā |
 manojuvo yan maruto ratheṣvā vṛṣavrātāsaḥ pṛṣatīrayughdhvam ||
[1.85.5] पर यद रथेषु पर्षतीरयुग्ध्वं वाजे अद्रिं मरुतो रंहयन्तः |
 उतारुषस्य वि षयन्ति धाराश्चर्मेवोदभिर्व्युन्दन्ति भूम ||
pra yad ratheṣu pṛṣatīrayughdhvaṃ vāje adriṃ maruto raṃhayantaḥ |
 utāruṣasya vi ṣyanti dhārāścarmevodabhirvyundanti bhūma ||
[1.85.6] आ वो वहन्तु सप्तयो रघुष्यदो रघुपत्वानः पर जिगात बाहुभिः |
 सीदता बर्हिरुरु वः सदस कर्तं मादयध्वं मरुतो मध्वो अन्धसः ||
ā vo vahantu saptayo raghuṣyado raghupatvānaḥ pra jighāta bāhubhiḥ |
 sīdatā barhiruru vaḥ sadas kṛtaṃ mādayadhvaṃ maruto madhvo andhasaḥ ||
[1.85.7] ते.अवर्धन्त सवतवसो महित्वना नाकं तस्थुरुरु चक्रिरे सदः |
 विष्णुर्यद धावद वर्षणं मदच्युतं वयो न सीदन्नधि बर्हिषि परिये ||
te.avardhanta svatavaso mahitvanā nākaṃ tasthururu cakrire sadaḥ |
 viṣṇuryad dhāvad vṛṣaṇaṃ madacyutaṃ vayo na sīdannadhi barhiṣi priye ||
[1.85.8] शूरा इवेद युयुधयो न जग्मयः शरवस्यवो न पर्तनासु येतिरे |
 भयन्ते विश्वा भुवना मरुद्भ्यो राजान इव तवेषसन्द्र्शो नरः ||
śūrā ived yuyudhayo na jaghmayaḥ śravasyavo na pṛtanāsu yetire |
 bhayante viśvā bhuvanā marudbhyo rājāna iva tveṣasandṛśo naraḥ ||
[1.85.9] तवष्टा यद वज्रं सुक्र्तं हिरण्ययं सहस्रभ्र्ष्टिं सवपा अवर्तयत |
 धत्त इन्द्रो नर्यपांसि कर्तवे.अहन वर्त्रं निरपामौब्जदर्णवम ||
tvaṣṭā yad vajraṃ sukṛtaṃ hiraṇyayaṃ sahasrabhṛṣṭiṃ svapā avartayat |
 dhatta indro naryapāṃsi kartave.ahan vṛtraṃ nirapāmaubjadarṇavam ||
[1.85.10] ऊर्ध्वं नुनुद्रे.अवतं त ओजसा दद्र्हाणं चिद बिभिदुर्विपर्वतम |
 धमन्तो वाणं मरुतः सुदानवो मदे सोमस्य रण्यानि चक्रिरे ||
ūrdhvaṃ nunudre.avataṃ ta ojasā dadṛhāṇaṃ cid bibhidurviparvatam |
 dhamanto vāṇaṃ marutaḥ sudānavo made somasya raṇyāni cakrire ||
[1.85.11] जिह्मं नुनुद्रे.अवतं तया दिशासिञ्चन्नुत्सं गोतमाय तर्ष्णजे |
 आ गछन्तीमवसा चित्रभानवः कामं विप्रस्यतर्पयन्त धामभिः ||
jihmaṃ nunudre.avataṃ tayā diśāsiñcannutsaṃ ghotamāya tṛṣṇaje |
 ā ghachantīmavasā citrabhānavaḥ kāmaṃ viprasyatarpayanta dhāmabhiḥ ||
[1.85.12] या वः शर्म शशमानाय सन्ति तरिधातूनि दाशुषे यछताधि |
 अस्मभ्यं तानि मरुतो वि यन्त रयिं नो धत्त वर्षणः सुवीरम ||
yā vaḥ śarma śaśamānāya santi tridhātūni dāśuṣe yachatādhi |
 asmabhyaṃ tāni maruto vi yanta rayiṃ no dhatta vṛṣaṇaḥ suvīram ||

### Hymn 1.86

[1.86.1] मरुतो यस्य हि कषये पाथा दिवो विमहसः |
 स सुगोपातमो जनः ||
maruto yasya hi kṣaye pāthā divo vimahasaḥ |
 sa sughopātamo janaḥ ||
[1.86.2] यज्ञैर्वा यज्ञवाहसो विप्रस्य वा मतीनाम |
 मरुतः शर्णुता हवम ||
yajñairvā yajñavāhaso viprasya vā matīnām |
 marutaḥ śṛṇutā havam ||
[1.86.3] उत वा यस्य वाजिनो.अनु विप्रमतक्षत |
 स गन्ता गोमतिव्रजे ||
uta vā yasya vājino.anu vipramatakṣata |
 sa ghantā ghomativraje ||
[1.86.4] अस्य वीरस्य बर्हिषि सुतः सोमो दिविष्टिषु |
 उक्थं मदश्च शस्यते ||
asya vīrasya barhiṣi sutaḥ somo diviṣṭiṣu |
 ukthaṃ madaśca śasyate ||
[1.86.5] अस्य शरोषन्त्वा भुवो विश्वा यश्चर्षणीरभि |
 सूरं चित सस्रुषीरिषः ||
asya śroṣantvā bhuvo viśvā yaścarṣaṇīrabhi |
 sūraṃ cit sasruṣīriṣaḥ ||
[1.86.6] पूर्वीभिर्हि ददाशिम शरद्भिर्मरुतो वयम |
 अवोभिश्चर्षणीनाम ||
pūrvībhirhi dadāśima śaradbhirmaruto vayam |
 avobhiścarṣaṇīnām ||
[1.86.7] सुभगः स परयज्यवो मरुतो अस्तु मर्त्यः |
 यस्य परयांसिपर्षथ ||
subhaghaḥ sa prayajyavo maruto astu martyaḥ |
 yasya prayāṃsiparṣatha ||
[1.86.8] शशमानस्य वा नरः सवेदस्य सत्यशवसः |
 विदा कामस्यवेनतः ||
śaśamānasya vā naraḥ svedasya satyaśavasaḥ |
 vidā kāmasyavenataḥ ||
[1.86.9] यूयं तत सत्यशवस आविष कर्त महित्वना |
 विध्यता विद्युता रक्षः ||
yūyaṃ tat satyaśavasa āviṣ karta mahitvanā |
 vidhyatā vidyutā rakṣaḥ ||
[1.86.10] गूहता गुह्यं तमो वि यात विश्वमत्रिणम |
 जयोतिष कर्ता यदुश्मसि ||
ghūhatā ghuhyaṃ tamo vi yāta viśvamatriṇam |
 jyotiṣ kartā yaduśmasi ||

### Hymn 1.87

[1.87.1] परत्वक्षसः परतवसो विरप्शिनो.अनानता अविथुरा रजीषिणः |
 जुष्टतमासो नर्तमासो अञ्जिभिर्व्यानज्रे के चिदुस्रा इव सत्र्भिः ||
pratvakṣasaḥ pratavaso virapśino.anānatā avithurā ṛjīṣiṇaḥ |
 juṣṭatamāso nṛtamāso añjibhirvyānajre ke cidusrā iva stṛbhiḥ ||
[1.87.2] उपह्वरेषु यदचिध्वं ययिं वय इव मरुतः केन चित पथा |
 शचोतन्ति कोशा उप वो रथेष्वा घर्तमुक्षता मधुवर्णमर्चते ||
upahvareṣu yadacidhvaṃ yayiṃ vaya iva marutaḥ kena cit pathā |
 ścotanti kośā upa vo ratheṣvā ghṛtamukṣatā madhuvarṇamarcate ||
[1.87.3] परैषामज्मेषु विथुरेव रेजते भूमिर्यामेषु यद ध युञ्जते शुभे |
 ते करीळयो धुनयो भराजद्र्ष्टयः सवयं महित्वं पनयन्त धूतयः ||
praiṣāmajmeṣu vithureva rejate bhūmiryāmeṣu yad dha yuñjate śubhe |
 te krīḷayo dhunayo bhrājadṛṣṭayaḥ svayaṃ mahitvaṃ panayanta dhūtayaḥ ||
[1.87.4] स हि सवस्र्त पर्षदश्वो युवा गणो.अया ईशानस्तविषीभिराव्र्तः |
 असि सत्य रणयावानेद्यो.अस्या धियः पराविताथा वर्षा गणः ||
sa hi svasṛt pṛṣadaśvo yuvā ghaṇo.ayā īśānastaviṣībhirāvṛtaḥ |
 asi satya ṛṇayāvānedyo.asyā dhiyaḥ prāvitāthā vṛṣā ghaṇaḥ ||
[1.87.5] पितुः परत्नस्य जन्मना वदामसि सोमस्य जिह्वा पर जिगाति चक्षसा |
 यदीमिन्द्रं शम्य रक्वाण आशतादिन नामानि यज्ञियानि दधिरे ||
pituḥ pratnasya janmanā vadāmasi somasya jihvā pra jighāti cakṣasā |
 yadīmindraṃ śamy ṛkvāṇa āśatādin nāmāni yajñiyāni dadhire ||
[1.87.6] शरियसे कं भानुभिः सं मिमिक्षिरे ते रश्मिभिस्त रक्वभिः सुखादयः |
 ते वाशीमन्त इष्मिणो अभीरवो विद्रे परियस्य मारुतस्य धाम्नः ||
śriyase kaṃ bhānubhiḥ saṃ mimikṣire te raśmibhista ṛkvabhiḥ sukhādayaḥ |
 te vāśīmanta iṣmiṇo abhīravo vidre priyasya mārutasya dhāmnaḥ ||

### Hymn 1.88

[1.88.1] आ विद्युन्मद्भिर्मरुतः सवर्कै रथेभिर्यात रष्टिमद्भिरश्वपर्णैः |
 आ वर्षिष्ठया न इषा वयो न पप्तता सुमायाः ||
ā vidyunmadbhirmarutaḥ svarkai rathebhiryāta ṛṣṭimadbhiraśvaparṇaiḥ |
 ā varṣiṣṭhayā na iṣā vayo na paptatā sumāyāḥ ||
[1.88.2] ते.अरुणेभिर्वरमा पिशङगैः शुभे कं यान्ति रथतूर्भिरश्वैः |
 रुक्मो न चित्रः सवधितीवान पव्या रथस्य जङघनन्त भूम ||
te.aruṇebhirvaramā piśaṅghaiḥ śubhe kaṃ yānti rathatūrbhiraśvaiḥ |
 rukmo na citraḥ svadhitīvān pavyā rathasya jaṅghananta bhūma ||
[1.88.3] शरिये कं वो अधि तनूषु वाशीर्मेधा वना न कर्णवन्त ऊर्ध्वा |
 युष्मभ्यं कं मरुतः सुजातास्तुविद्युम्नासो धनयन्ते अद्रिम ||
śriye kaṃ vo adhi tanūṣu vāśīrmedhā vanā na kṛṇavanta ūrdhvā |
 yuṣmabhyaṃ kaṃ marutaḥ sujātāstuvidyumnāso dhanayante adrim ||
[1.88.4] अहानि गर्ध्राः पर्या व आगुरिमां धियं वार्कार्यांच देवीम |
 बरह्म कर्ण्वन्तो गोतमासो अर्कैरूर्ध्वं नुनुद्रौत्सधिं पिबध्यै ||
ahāni ghṛdhrāḥ paryā va āghurimāṃ dhiyaṃ vārkāryāṃca devīm |
 brahma kṛṇvanto ghotamāso arkairūrdhvaṃ nunudrautsadhiṃ pibadhyai ||
[1.88.5] एतत तयन न योजनमचेति सस्वर्ह यन मरुतो गोतमो वः |
 पश्यन हिरण्यचक्रानयोदंष्ट्रान विधावतो वराहून ||
etat tyan na yojanamaceti sasvarha yan maruto ghotamo vaḥ |
 paśyan hiraṇyacakrānayodaṃṣṭrān vidhāvato varāhūn ||
[1.88.6] एषा सया वो मरुतो.अनुभर्त्री परति षटोभति वाघतो न वाणी |
 अस्तोभयद वर्थासामनु सवधां गभस्त्योः ||
eṣā syā vo maruto.anubhartrī prati ṣṭobhati vāghato na vāṇī |
 astobhayad vṛthāsāmanu svadhāṃ ghabhastyoḥ ||

### Hymn 1.89

[1.89.1] आ नो भद्राः करतवो कष्यन्तु विश्वतो.अदब्धासो अपरीतास उद्भिदः |
 देवा नो यथा सदमिद वर्धे असन्नप्रायुवो रक्षितारो दिवे-दिवे ||
ā no bhadrāḥ kratavo kṣyantu viśvato.adabdhāso aparītāsa udbhidaḥ |
 devā no yathā sadamid vṛdhe asannaprāyuvo rakṣitāro dive-dive ||
[1.89.2] देवानां भद्रा सुमतिर्र्जूयतां देवानां रातिरभि नोनि वर्तताम |
 देवानां सख्यमुप सेदिमा वयं देवा न आयुः पर तिरन्तु जीवसे ||
devānāṃ bhadrā sumatirṛjūyatāṃ devānāṃ rātirabhi noni vartatām |
 devānāṃ sakhyamupa sedimā vayaṃ devā na āyuḥ pra tirantu jīvase ||
[1.89.3] तान पूर्वया निविदा हूमहे वयं भगं मित्रमदितिं दक्षमस्रिधम |
 अर्यमणं वरुणं सोममश्विना सरस्वतीनः सुभगा मयस करत ||
tān pūrvayā nividā hūmahe vayaṃ bhaghaṃ mitramaditiṃ dakṣamasridham |
 aryamaṇaṃ varuṇaṃ somamaśvinā sarasvatīnaḥ subhaghā mayas karat ||
[1.89.4] तन नो वातो मयोभु वातु भेषजं तन माता पर्थिवी तत्पिता दयौः |
 तद गरावाणः सोमसुतो मयोभुवस्तदश्विना शर्णुतं धिष्ण्या युवम ||
tan no vāto mayobhu vātu bheṣajaṃ tan mātā pṛthivī tatpitā dyauḥ |
 tad ghrāvāṇaḥ somasuto mayobhuvastadaśvinā śṛṇutaṃ dhiṣṇyā yuvam ||
[1.89.5] तमीशानं जगतस्तस्थुषस पतिं धियंजिन्वमवसे हूमहे वयम |
 पूषा नो यथा वेदसामसद वर्धे रक्षिता पायुरदब्धः सवस्तये ||
tamīśānaṃ jaghatastasthuṣas patiṃ dhiyaṃjinvamavase hūmahe vayam |
 pūṣā no yathā vedasāmasad vṛdhe rakṣitā pāyuradabdhaḥ svastaye ||
[1.89.6] सवस्ति न इन्द्रो वर्द्धश्रवाः सवस्ति नः पुषा विश्ववेदाः |
 सवस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः सवस्ति नो बर्हस्पतिर्दधातु ||
svasti na indro vṛddhaśravāḥ svasti naḥ puṣā viśvavedāḥ |
 svasti nastārkṣyo ariṣṭanemiḥ svasti no bṛhaspatirdadhātu ||
[1.89.7] पर्षदश्वा मरुतः पर्श्निमातरः शुभंयावानो विदथेषुजग्मयः |
 अग्निजिह्वा मनवः सूरचक्षसो विश्वे नो देवा अवसा गमन्निह ||
pṛṣadaśvā marutaḥ pṛśnimātaraḥ śubhaṃyāvāno vidatheṣujaghmayaḥ |
 aghnijihvā manavaḥ sūracakṣaso viśve no devā avasā ghamanniha ||
[1.89.8] भद्रं कर्णेभिः शर्णुयाम देवा भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः |
 सथिरैरङगैस्तुष्टुवांसस्तनूभिर्व्यशेमदेवहितं यदायुः ||
bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devā bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ |
 sthirairaṅghaistuṣṭuvāṃsastanūbhirvyaśemadevahitaṃ yadāyuḥ ||
[1.89.9] शतमिन नु शरदो अन्ति देवा यत्रा नश्चक्रा जरसं तनूनाम |
 पुत्रासो यत्र पितरो भवन्ति मा नो मध्या रीरिषतायुर्गन्तोः ||
śatamin nu śarado anti devā yatrā naścakrā jarasaṃ tanūnām |
 putrāso yatra pitaro bhavanti mā no madhyā rīriṣatāyurghantoḥ ||
[1.89.10] अदितिर्द्यौरदितिरन्तरिक्षमदितिर्माता स पिता स पुत्रः |
 विश्वे देवा अदितिः पञ्च जना अदितिर्जातमदितिर्जनित्वम ||
aditirdyauraditirantarikṣamaditirmātā sa pitā sa putraḥ |
 viśve devā aditiḥ pañca janā aditirjātamaditirjanitvam ||

### Hymn 1.90

[1.90.1] रजुनीती नो वरुणो मित्रो नयतु विद्वान |
 अर्यमा देवैः सजोषाः ||
ṛjunītī no varuṇo mitro nayatu vidvān |
 aryamā devaiḥ sajoṣāḥ ||
[1.90.2] ते हि वस्वो वसवानास्ते अप्रमूरा महोभिः |
 वरता रक्षन्ते विश्वाहा ||
te hi vasvo vasavānāste apramūrā mahobhiḥ |
 vratā rakṣante viśvāhā ||
[1.90.3] ते अस्मभ्यं शर्म यंसन्नम्र्ता मर्त्येभ्यः |
 बाधमानाप दविषः ||
te asmabhyaṃ śarma yaṃsannamṛtā martyebhyaḥ |
 bādhamānāapa dviṣaḥ ||
[1.90.4] वि नः पथः सुविताय चियन्त्विन्द्रो मरुतः |
 पूषा भगो वन्द्यासः ||
vi naḥ pathaḥ suvitāya ciyantvindro marutaḥ |
 pūṣā bhagho vandyāsaḥ ||
[1.90.5] उत नो धियो गोग्राः पूषन विष्णवेवयावः |
 कर्ता नः सवस्तिमतः ||
uta no dhiyo ghoaghrāḥ pūṣan viṣṇavevayāvaḥ |
 kartā naḥ svastimataḥ ||
[1.90.6] मधु वाता रतायते मधु कषरन्ति सिन्धवः |
 माध्वीर्नः सन्त्वोषधीः ||
madhu vātā ṛtāyate madhu kṣaranti sindhavaḥ |
 mādhvīrnaḥ santvoṣadhīḥ ||
[1.90.7] मधु नक्तमुतोषसो मधुमत पार्थिवं रजः |
 मधु दयौरस्तु नः पिता ||
madhu naktamutoṣaso madhumat pārthivaṃ rajaḥ |
 madhu dyaurastu naḥ pitā ||
[1.90.8] मधुमान नो वनस्पतिर्मधुमानस्तु सूर्यः |
 माध्वीर्गावो भवन्तु नः ||
madhumān no vanaspatirmadhumānastu sūryaḥ |
 mādhvīrghāvo bhavantu naḥ ||
[1.90.9] शं नो मित्रः शं वरुणः शं नो भवत्वर्यमा |
 शं न इन्द्रो बर्हस्पतिः शं नो विष्णुरुरुक्रमः ||
śaṃ no mitraḥ śaṃ varuṇaḥ śaṃ no bhavatvaryamā |
 śaṃ na indro bṛhaspatiḥ śaṃ no viṣṇururukramaḥ ||

### Hymn 1.91

[1.91.1] तवं सोम पर चिकितो मनीषा तवं रजिष्ठमनु नेषि पन्थाम |
 तव परणीती पितरो न इन्दो देवेषु रत्नमभजन्त धीराः ||
tvaṃ soma pra cikito manīṣā tvaṃ rajiṣṭhamanu neṣi panthām |
 tava praṇītī pitaro na indo deveṣu ratnamabhajanta dhīrāḥ ||
[1.91.2] तवं सोम करतुभिः सुभूस्त्वं दक्षैः सुदक्षो विश्ववेदाः |
 तवं वर्षा वर्षत्वेभिर्महित्वा दयुम्नेभिर्द्युम्न्यभवो नर्चक्षाः ||
tvaṃ soma kratubhiḥ subhūstvaṃ dakṣaiḥ sudakṣo viśvavedāḥ |
 tvaṃ vṛṣā vṛṣatvebhirmahitvā dyumnebhirdyumnyabhavo nṛcakṣāḥ ||
[1.91.3] राज्ञो नु ते वरुणस्य वरतानि बर्हद गभीरं तव सोम धाम |
 शुचिष टवमसि परियो न मित्रो दक्षाय्यो अर्यमेवासिसोम ||
rājño nu te varuṇasya vratāni bṛhad ghabhīraṃ tava soma dhāma |
 śuciṣ ṭvamasi priyo na mitro dakṣāyyo aryamevāsisoma ||
[1.91.4] या ते धामानि दिवि या पर्थिव्यां या पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु |
 तेभिर्नो विश्वैः सुमना अहेळन राजन सोम परतिहव्या गर्भाय ||
yā te dhāmāni divi yā pṛthivyāṃ yā parvateṣvoṣadhīṣvapsu |
 tebhirno viśvaiḥ sumanā aheḷan rājan soma pratihavyā ghṛbhāya ||
[1.91.5] तवं सोमासि सत्पतिस्त्वं राजोत वर्त्रहा |
 तवं भद्रो असि करतुः ||
tvaṃ somāsi satpatistvaṃ rājota vṛtrahā |
 tvaṃ bhadro asi kratuḥ ||
[1.91.6] तवं च सोम नो वशो जीवातुं न मरामहे |
 परियस्तोत्रो वनस्पतिः ||
tvaṃ ca soma no vaśo jīvātuṃ na marāmahe |
 priyastotro vanaspatiḥ ||
[1.91.7] तवं सोम महे भगं तवं यून रतायते |
 दक्षं दधासि जीवसे ||
tvaṃ soma mahe bhaghaṃ tvaṃ yūna ṛtāyate |
 dakṣaṃ dadhāsi jīvase ||
[1.91.8] तवं नः सोम विश्वतो रक्षा राजन्नघायतः |
 न रिष्येत्त्वावतः सखा ||
tvaṃ naḥ soma viśvato rakṣā rājannaghāyataḥ |
 na riṣyettvāvataḥ sakhā ||
[1.91.9] सोम यास्ते मयोभुव ऊतयः सन्ति दाशुषे |
 ताभिर्नो.अविता भव ||
soma yāste mayobhuva ūtayaḥ santi dāśuṣe |
 tābhirno.avitā bhava ||
[1.91.10] इमं यज्ञमिदं वचो जुजुषाण उपागहि |
 सोम तवं नोव्र्धे भव ||
imaṃ yajñamidaṃ vaco jujuṣāṇa upāghahi |
 soma tvaṃ novṛdhe bhava ||
[1.91.11] सोम गीर्भिष टवा वयं वर्धयामो वचोविदः |
 सुम्र्ळीकोन आ विश ||
soma ghīrbhiṣ ṭvā vayaṃ vardhayāmo vacovidaḥ |
 sumṛḷīkona ā viśa ||
[1.91.12] गयस्फानो अमीवहा वसुवित पुष्टिवर्धनः |
 सुमित्रः सोमनो भव ||
ghayasphāno amīvahā vasuvit puṣṭivardhanaḥ |
 sumitraḥ somano bhava ||
[1.91.13] सोम रारन्धि नो हर्दि गावो न यवसेष्वा |
 मर्य इव सवोक्ये ||
soma rārandhi no hṛdi ghāvo na yavaseṣvā |
 marya iva svaokye ||
[1.91.14] यः सोम सख्ये तव रारणद देव मर्त्यः |
 तं दक्षः सचते कविः ||
yaḥ soma sakhye tava rāraṇad deva martyaḥ |
 taṃ dakṣaḥ sacate kaviḥ ||
[1.91.15] उरुष्या णो अभिशस्तेः सोम नि पाह्यंहसः |
 सखा सुशेव एधि नः ||
uruṣyā ṇo abhiśasteḥ soma ni pāhyaṃhasaḥ |
 sakhā suśeva edhi naḥ ||
[1.91.16] आ पयायस्व समेतु ते विश्वतः सोम वर्ष्ण्यम |
 भवा वाजस्य संगथे ||
ā pyāyasva sametu te viśvataḥ soma vṛṣṇyam |
 bhavā vājasya saṃghathe ||
[1.91.17] आ पयायस्व मदिन्तम सोम विश्वेभिरंशुभिः |
 भवा नःसुश्रवस्तमः सखा वर्धे ||
ā pyāyasva madintama soma viśvebhiraṃśubhiḥ |
 bhavā naḥsuśravastamaḥ sakhā vṛdhe ||
[1.91.18] सं ते पयांसि समु यन्तु वाजाः सं वर्ष्ण्यान्यभिमातिषाहः |
 आप्यायमानो अम्र्ताय सोम दिवि शरवांस्युत्तमानि धिष्व ||
saṃ te payāṃsi samu yantu vājāḥ saṃ vṛṣṇyānyabhimātiṣāhaḥ |
 āpyāyamāno amṛtāya soma divi śravāṃsyuttamāni dhiṣva ||
[1.91.19] या ते धामानि हविषा यजन्ति ता ते विश्वा परिभूरस्तुयज्ञम |
 गयस्फानः परतरणः सुवीरो.अवीरहा पर चरा सोम दुर्यान ||
yā te dhāmāni haviṣā yajanti tā te viśvā paribhūrastuyajñam |
 ghayasphānaḥ prataraṇaḥ suvīro.avīrahā pra carā soma duryān ||
[1.91.20] सोमो धेनुं सोमो अर्वन्तमाशुं सोमो वीरं कर्मण्यं ददाति |
 सादन्यं विदथ्यं सभेयं पित्र्श्रवणं यो ददाशदस्मै ||
somo dhenuṃ somo arvantamāśuṃ somo vīraṃ karmaṇyaṃ dadāti |
 sādanyaṃ vidathyaṃ sabheyaṃ pitṛśravaṇaṃ yo dadāśadasmai ||
[1.91.21] अषाळ्हं युत्सु पर्तनासु पप्रिं सवर्षामप्सां वर्जनस्यगोपाम |
 भरेषुजां सुक्षितिं सुश्रवसं जयन्तं तवामनु मदेम सोम ||
aṣāḷhaṃ yutsu pṛtanāsu papriṃ svarṣāmapsāṃ vṛjanasyaghopām |
 bhareṣujāṃ sukṣitiṃ suśravasaṃ jayantaṃ tvāmanu madema soma ||
[1.91.22] तवमिमा ओषधीः सोम विश्वास्त्वमपो अजनयस्त्वं गाः |
 तवमा ततन्थोर्वन्तरिक्षं तवं जयोतिषा वि तमो ववर्थ ||
tvamimā oṣadhīḥ soma viśvāstvamapo ajanayastvaṃ ghāḥ |
 tvamā tatanthorvantarikṣaṃ tvaṃ jyotiṣā vi tamo vavartha ||
[1.91.23] देवेन नो मनसा देव सोम रायो भागं सहसावन्नभि युध्य |
 मा तवा तनदीशिषे वीर्यस्योभयेभ्यः पर चिकित्सा गविष्टौ ||
devena no manasā deva soma rāyo bhāghaṃ sahasāvannabhi yudhya |
 mā tvā tanadīśiṣe vīryasyobhayebhyaḥ pra cikitsā ghaviṣṭau ||

### Hymn 1.92

[1.92.1] एता उ तया उषसः केतुमक्रत पूर्वे अर्धे रजसो भानुमञ्जते |
 निष्क्र्ण्वाना आयुधानीव धर्ष्णवः परति गावोऽरुषीर्यन्ति मातरः ||
etā u tyā uṣasaḥ ketumakrata pūrve ardhe rajaso bhānumañjate |
 niṣkṛṇvānā āyudhānīva dhṛṣṇavaḥ prati ghāvo’ruṣīryanti mātaraḥ ||
[1.92.2] उदपप्तन्नरुणा भानवो वर्था सवायुजो अरुषीर्गा अयुक्सत |
 अक्रन्नुषासो वयुनानि पूर्वथा रुशन्तं भानुमरुषीरशिश्रयुः ||
udapaptannaruṇā bhānavo vṛthā svāyujo aruṣīrghā ayuksata |
 akrannuṣāso vayunāni pūrvathā ruśantaṃ bhānumaruṣīraśiśrayuḥ ||
[1.92.3] अर्चन्ति नारीरपसो न विष्टिभिः समानेन योजनेना परावतः |
 इषं वहन्तीः सुक्र्ते सुदानवे विश्वेदह यजमानाय सुन्वते ||
arcanti nārīrapaso na viṣṭibhiḥ samānena yojanenā parāvataḥ |
 iṣaṃ vahantīḥ sukṛte sudānave viśvedaha yajamānāya sunvate ||
[1.92.4] अधि पेशांसि वपते नर्तूरिवापोर्णुते वक्ष उस्रेव बर्जहम |
 जयोतिर्विश्वस्मै भुवनाय कर्ण्वती गावो न वरजं वयुषा आवर्तमः ||
adhi peśāṃsi vapate nṛtūrivāporṇute vakṣa usreva barjaham |
 jyotirviśvasmai bhuvanāya kṛṇvatī ghāvo na vrajaṃ vyuṣā āvartamaḥ ||
[1.92.5] परत्यर्ची रुशदस्या अदर्शि वि तिष्ठते बाधते कर्ष्णमभ्वम |
 सवरुं न पेशो विदथेष्वञ्जञ्चित्रं दिवो दुहिता भानुमश्रेत ||
pratyarcī ruśadasyā adarśi vi tiṣṭhate bādhate kṛṣṇamabhvam |
 svaruṃ na peśo vidatheṣvañjañcitraṃ divo duhitā bhānumaśret ||
[1.92.6] अतारिष्म तमसस पारमस्योषा उछन्ती वयुना कर्णोति |
 शरिये छन्दो न समयते विभाती सुप्रतीका सौमनसायाजीगः ||
atāriṣma tamasas pāramasyoṣā uchantī vayunā kṛṇoti |
 śriye chando na smayate vibhātī supratīkā saumanasāyājīghaḥ ||
[1.92.7] भास्वती नेत्री सून्र्तानां दिव सतवे दुहिता गोतमेभिः |
 परजावतो नर्वतो अश्वबुध्यानुषो गोग्रानुप मासि वाजान ||
bhāsvatī netrī sūnṛtānāṃ diva stave duhitā ghotamebhiḥ |
 prajāvato nṛvato aśvabudhyānuṣo ghoaghrānupa māsi vājān ||
[1.92.8] उषस्तमश्यां यशसं सुवीरं दासप्रवर्गं रयिमश्वबुध्यम |
 सुदंससा शरवसा या विभासि वाजप्रसूता सुभगे बर्हन्तम ||
uṣastamaśyāṃ yaśasaṃ suvīraṃ dāsapravarghaṃ rayimaśvabudhyam |
 sudaṃsasā śravasā yā vibhāsi vājaprasūtā subhaghe bṛhantam ||
[1.92.9] विश्वानि देवी भुवनाभिचक्ष्या परतीची चक्षुरुर्विया वि भाति |
 विश्वं जीवं चरसे बोधयन्ती विश्वस्य वाचमविदन मनायोः ||
viśvāni devī bhuvanābhicakṣyā pratīcī cakṣururviyā vi bhāti |
 viśvaṃ jīvaṃ carase bodhayantī viśvasya vācamavidan manāyoḥ ||
[1.92.10] पुनः-पुनर्जायमाना पुराणी समानं वर्णमभि शुम्भमाना |
 शवघ्नीव कर्त्नुर्विज आमिनाना मर्तस्य देवी जरयन्त्यायुः ||
punaḥ-punarjāyamānā purāṇī samānaṃ varṇamabhi śumbhamānā |
 śvaghnīva kṛtnurvija āminānā martasya devī jarayantyāyuḥ ||
[1.92.11] वयूर्ण्वती दिवो अन्तानबोध्यप सवसारं सनुतर्युयोति |
 परमिनती मनुष्या युगानि योषा जारस्य चक्षसा वि भाति ||
vyūrṇvatī divo antānabodhyapa svasāraṃ sanutaryuyoti |
 praminatī manuṣyā yughāni yoṣā jārasya cakṣasā vi bhāti ||
[1.92.12] पशून न चित्रा सुभगा परथाना सिन्धुर्न कषोद उर्विया वयश्वैत |
 अमिनती दैव्यानि वरतानि सूर्यस्य चेति रश्मिभिर्द्र्शाना ||
paśūn na citrā subhaghā prathānā sindhurna kṣoda urviyā vyaśvait |
 aminatī daivyāni vratāni sūryasya ceti raśmibhirdṛśānā ||
[1.92.13] उषस्तच्चित्रमा भरास्मभ्यं वाजिनीवति |
 येन तोकंच तनयं च धामहे ||
uṣastaccitramā bharāsmabhyaṃ vājinīvati |
 yena tokaṃca tanayaṃ ca dhāmahe ||
[1.92.14] उषो अद्येह गोमत्यश्वावति विभावरि |
 रेवदस्मे वयुछ सून्र्तावति ||
uṣo adyeha ghomatyaśvāvati vibhāvari |
 revadasme vyucha sūnṛtāvati ||
[1.92.15] युक्ष्वा हि वाजिनीवत्यश्वानद्यारुणानुषः |
 अथा नोविश्वा सौभगान्या वह ||
yukṣvā hi vājinīvatyaśvānadyāruṇānuṣaḥ |
 athā noviśvā saubhaghānyā vaha ||
[1.92.16] अश्विना वर्तिरस्मदा गोमद दस्रा हिरण्यवत |
 अर्वाग रथं समनसा नि यछतम ||
aśvinā vartirasmadā ghomad dasrā hiraṇyavat |
 arvāgh rathaṃ samanasā ni yachatam ||
[1.92.17] यावित्था शलोकमा दिवो जयोतिर्जनाय चक्रथुः |
 आ नूर्जं वहतमश्विना युवम ||
yāvitthā ślokamā divo jyotirjanāya cakrathuḥ |
 ā naūrjaṃ vahatamaśvinā yuvam ||
[1.92.18] एह देवा मयोभुवा दस्रा हिरण्यवर्तनी |
 उषर्बुधो वहन्तु सोमपीतये ||
eha devā mayobhuvā dasrā hiraṇyavartanī |
 uṣarbudho vahantu somapītaye ||

### Hymn 1.93

[1.93.1] अग्नीषोमाविमं सु मे शर्णुतं वर्षणा हवम |
 परति सूक्तानि हर्यतं भवतं दाशुषे मयः ||
aghnīṣomāvimaṃ su me śṛṇutaṃ vṛṣaṇā havam |
 prati sūktāni haryataṃ bhavataṃ dāśuṣe mayaḥ ||
[1.93.2] अग्नीषोमा यो अद्य वामिदं वचः सपर्यति |
 तस्मै धत्तं सुवीर्यं गवां पोषं सवश्व्यम ||
aghnīṣomā yo adya vāmidaṃ vacaḥ saparyati |
 tasmai dhattaṃ suvīryaṃ ghavāṃ poṣaṃ svaśvyam ||
[1.93.3] अग्नीषोमा य आहुतिं यो वां दाशाद धविष्क्र्तिम |
 स परजया सुवीर्यं विश्वमायुर्व्यश्नवत ||
aghnīṣomā ya āhutiṃ yo vāṃ dāśād dhaviṣkṛtim |
 sa prajayā suvīryaṃ viśvamāyurvyaśnavat ||
[1.93.4] अग्नीषोमा चेति तद वीर्यं वां यदमुष्णीतमवसं पणिं गाः |
 अवातिरतं बर्सयस्य शेषो.अविन्दतं जयोतिरेकं बहुभ्यः ||
aghnīṣomā ceti tad vīryaṃ vāṃ yadamuṣṇītamavasaṃ paṇiṃ ghāḥ |
 avātirataṃ bṛsayasya śeṣo.avindataṃ jyotirekaṃ bahubhyaḥ ||
[1.93.5] युवमेतानि दिवि रोचनान्यग्निश्च सोम सक्रतू अधत्तम |
 युवं सिन्धून्रभिशस्तेरवद्यादग्नीषोमावमुञ्चतं गर्भीतान ||
yuvametāni divi rocanānyaghniśca soma sakratū adhattam |
 yuvaṃ sindhūnrabhiśasteravadyādaghnīṣomāvamuñcataṃ ghṛbhītān ||
[1.93.6] आन्यं दिवो मातरिश्वा जभारामथ्नादन्यं परि शयेनोद्रेः |
 अग्नीषोमा बरह्मणा वाव्र्धानोरुं यज्ञाय चक्रथुरु लोकम ||
ānyaṃ divo mātariśvā jabhārāmathnādanyaṃ pari śyenoadreḥ |
 aghnīṣomā brahmaṇā vāvṛdhānoruṃ yajñāya cakrathuru lokam ||
[1.93.7] अग्नीषोमा हविषः परस्थितस्य वीतं हर्यतं वर्षणा जुषेथाम |
 सुशर्माणा सववसा हि भूतमथा धत्तं यजमानाय शं योः ||
aghnīṣomā haviṣaḥ prasthitasya vītaṃ haryataṃ vṛṣaṇā juṣethām |
 suśarmāṇā svavasā hi bhūtamathā dhattaṃ yajamānāya śaṃ yoḥ ||
[1.93.8] यो अग्नीषोमा हविषा सपर्याद देवद्रीचा मनसा यो घर्तेन |
 तस्य वरतं रक्षतं पातमंहसो विशे जनाय महिशर्म यछतम ||
yo aghnīṣomā haviṣā saparyād devadrīcā manasā yo ghṛtena |
 tasya vrataṃ rakṣataṃ pātamaṃhaso viśe janāya mahiśarma yachatam ||
[1.93.9] अग्नीषोमा सवेदसा सहूती वनतं गिरः |
 सं देवत्रा बभूवथुः ||
aghnīṣomā savedasā sahūtī vanataṃ ghiraḥ |
 saṃ devatrā babhūvathuḥ ||
[1.93.10] अग्नीषोमावनेन वां यो वां घर्तेन दाशति |
 तस्मै दीदयतं बर्हत ||
aghnīṣomāvanena vāṃ yo vāṃ ghṛtena dāśati |
 tasmai dīdayataṃ bṛhat ||
[1.93.11] अग्नीषोमाविमानि नो युवं हव्या जुजोषतम |
 आ यातमुपनः सचा ||
aghnīṣomāvimāni no yuvaṃ havyā jujoṣatam |
 ā yātamupanaḥ sacā ||
[1.93.12] अग्नीषोमा पिप्र्तमर्वतो न आ पयायन्तामुस्रिया हव्यसूदः |
 अस्मे बलानि मघवत्सु धत्तं कर्णुतं नो अध्वरं शरुष्टिमन्तम ||
aghnīṣomā pipṛtamarvato na ā pyāyantāmusriyā havyasūdaḥ |
 asme balāni maghavatsu dhattaṃ kṛṇutaṃ no adhvaraṃ śruṣṭimantam ||

### Hymn 1.94

[1.94.1] इमं सतोममर्हते जातवेदसे रथमिव सं महेमा मनीषया |
 भद्रा हि नः परमतिरस्य संसद्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ||
imaṃ stomamarhate jātavedase rathamiva saṃ mahemā manīṣayā |
 bhadrā hi naḥ pramatirasya saṃsadyaghne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ||
[1.94.2] यस्मै तवमायजसे स साधत्यनर्वा कषेति दधते सुवीर्यम |
 स तूताव नैनमश्नोत्यंहतिरग्ने... ||
yasmai tvamāyajase sa sādhatyanarvā kṣeti dadhate suvīryam |
 sa tūtāva nainamaśnotyaṃhatiraghne... ||
[1.94.3] शकेम तवा समिधं साधया धियस्त्वे देवा हविरदन्त्याहुतम |
 तवमादित्याना वह तान हयुश्मस्यग्ने... ||
śakema tvā samidhaṃ sādhayā dhiyastve devā haviradantyāhutam |
 tvamādityānā vaha tān hyuśmasyaghne... ||
[1.94.4] भरामेध्मं कर्णवामा हवींषि ते चितयन्तः पर्वणा-पर्वणा वयम |
 जीवातवे परतरं साधया धियो.अग्ने... ||
bharāmedhmaṃ kṛṇavāmā havīṃṣi te citayantaḥ parvaṇā-parvaṇā vayam |
 jīvātave prataraṃ sādhayā dhiyo.aghne... ||
[1.94.5] विशां गोपा अस्य चरन्ति जन्तवो दविपच्च यदुत चतुष्पदक्तुभिः |
 चित्रः परकेत उषसो महानस्य अग्ने... ||
viśāṃ ghopā asya caranti jantavo dvipacca yaduta catuṣpadaktubhiḥ |
 citraḥ praketa uṣaso mahānasya aghne... ||
[1.94.6] तवमध्वर्युरुत होतासि पूर्व्यः परशास्ता पोता जनुषा पुरोहितः |
 विश्वा विद्वानार्त्विज्या धीर पुष्यस्यग्ने... ||
tvamadhvaryuruta hotāsi pūrvyaḥ praśāstā potā januṣā purohitaḥ |
 viśvā vidvānārtvijyā dhīra puṣyasyaghne... ||
[1.94.7] यो विश्वतः सुप्रतीकः सद्रंं असि दूरे चित सन तळिदिवाति रोचसे |
 रात्र्याश्चिदन्धो अति देव पश्यस्यग्ने... ||
yo viśvataḥ supratīkaḥ sadṛṃṃ asi dūre cit san taḷidivāti rocase |
 rātryāścidandho ati deva paśyasyaghne... ||
[1.94.8] पूर्वो देवा भवतु सुन्वतो रथो.अस्माकं शंसो अभ्यस्तु दूढ्यः |
 तदा जानीतोत पुष्यता वचो.अग्ने... ||
pūrvo devā bhavatu sunvato ratho.asmākaṃ śaṃso abhyastu dūḍhyaḥ |
 tadā jānītota puṣyatā vaco.aghne... ||
[1.94.9] वधैर्दुःशंसानप दूढ्यो जहि दूरे वा ये अन्ति वा के चिदत्रिणः |
 अथा यज्ञाय गर्णते सुगं कर्ध्यग्ने... ||
vadhairduḥśaṃsānapa dūḍhyo jahi dūre vā ye anti vā ke cidatriṇaḥ |
 athā yajñāya ghṛṇate sughaṃ kṛdhyaghne... ||
[1.94.10] यदयुक्था अरुषा रोहिता रथे वातजूता वर्षभस्येव तेरवः |
 आदिन्वसि वनिनो धूमकेतुनाग्ने... ||
yadayukthā aruṣā rohitā rathe vātajūtā vṛṣabhasyeva teravaḥ |
 ādinvasi vanino dhūmaketunāghne... ||
[1.94.11] अध सवनादुत बिभ्युः पतत्रिणो दरप्सा यत ते यवसादो वयस्थिरन |
 सुगं तत ते तावकेभ्यो रथेभ्यो.अग्ने... ||
adha svanāduta bibhyuḥ patatriṇo drapsā yat te yavasādo vyasthiran |
 sughaṃ tat te tāvakebhyo rathebhyo.aghne... ||
[1.94.12] अयं मित्रस्य वरुणस्य धायसे.अवयातां मरुतां हेळो अद्भुतः |
 मर्ळा सु नो भूत्वेषां मनः पुनरग्ने... ||
ayaṃ mitrasya varuṇasya dhāyase.avayātāṃ marutāṃ heḷo adbhutaḥ |
 mṛḷā su no bhūtveṣāṃ manaḥ punaraghne... ||
[1.94.13] देवो देवानामसि मित्रो अद्भुतो वसुर्वसूनामसि चारुरध्वरे |
 शर्मन सयाम तव सप्रथस्तमे.अग्ने... ||
devo devānāmasi mitro adbhuto vasurvasūnāmasi cāruradhvare |
 śarman syāma tava saprathastame.aghne... ||
[1.94.14] तत ते भद्रं यत समिद्धः सवे दमे सोमाहुतो जरसे मर्ळयत्तमः |
 दधासि रत्नं दरविणं च दाशुषे.अग्ने... ||
tat te bhadraṃ yat samiddhaḥ sve dame somāhuto jarase mṛḷayattamaḥ |
 dadhāsi ratnaṃ draviṇaṃ ca dāśuṣe.aghne... ||
[1.94.15] यस्मै तवं सुद्रविणो ददाशो.अनागास्त्वमदिते सर्वताता |
 यं भद्रेण शवसा चोदयासि परजावता राधसा ते सयाम ||
yasmai tvaṃ sudraviṇo dadāśo.anāghāstvamadite sarvatātā |
 yaṃ bhadreṇa śavasā codayāsi prajāvatā rādhasā te syāma ||
[1.94.16] स तवमग्ने सौभगत्वस्य विद्वानस्माकमायुः पर तिरेहदेव |
 तन नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पर्थिवी उत दयौः ||
sa tvamaghne saubhaghatvasya vidvānasmākamāyuḥ pra tirehadeva |
 tan no mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ||

### Hymn 1.95

[1.95.1] दवे वीरूपे चरतः सवर्थे अन्यान्या वत्समुप धापयेते |
 हरिरन्यस्यां भवति सवधावाञ्छुक्रो अन्यस्यां दद्र्शे सुवर्चाः ||
dve vīrūpe carataḥ svarthe anyānyā vatsamupa dhāpayete |
 hariranyasyāṃ bhavati svadhāvāñchukro anyasyāṃ dadṛśe suvarcāḥ ||
[1.95.2] दशेमं तवष्टुर्जनयन्त गर्भमतन्द्रासो युवतयो विभ्र्त्रम |
 तिग्मानीकं सवयशसं जनेषु विरोचमानं परि षीं नयन्ति ||
daśemaṃ tvaṣṭurjanayanta gharbhamatandrāso yuvatayo vibhṛtram |
 tighmānīkaṃ svayaśasaṃ janeṣu virocamānaṃ pari ṣīṃ nayanti ||
[1.95.3] तरीणि जाना परि भूषन्त्यस्य समुद्र एकं दिव्येकमप्सु |
 पूर्वामनु पर दिशं पार्थिवानां रतून परशासद विदधावनुष्ठु ||
trīṇi jānā pari bhūṣantyasya samudra ekaṃ divyekamapsu |
 pūrvāmanu pra diśaṃ pārthivānāṃ ṛtūn praśāsad vidadhāvanuṣṭhu ||
[1.95.4] क इमं वो निण्यमा चिकेत वत्सो मातॄर्जनयत सवधाभिः |
 बह्वीनां गर्भो अपसामुपस्थान महान कविर्निश्चरति सवधावान ||
ka imaṃ vo niṇyamā ciketa vatso mātṝrjanayata svadhābhiḥ |
 bahvīnāṃ gharbho apasāmupasthān mahān kavirniścarati svadhāvān ||
[1.95.5] आविष्ट्यो वर्धते चारुरासु जिह्मानामूर्ध्वः सवयशा उपस्थे |
 उभे तवष्टुर्बिभ्यतुर्जायमानात परतीची सिंहम्प्रति जोषयेते ||
āviṣṭyo vardhate cārurāsu jihmānāmūrdhvaḥ svayaśā upasthe |
 ubhe tvaṣṭurbibhyaturjāyamānāt pratīcī siṃhamprati joṣayete ||
[1.95.6] उभे भद्रे जोषयेते न मेने गावो न वाश्रा उप तस्थुरेवैः |
 स दक्षाणां दक्षपतिर्बभूवाञ्जन्ति यं दक्षिणतो हविर्भिः ||
ubhe bhadre joṣayete na mene ghāvo na vāśrā upa tasthurevaiḥ |
 sa dakṣāṇāṃ dakṣapatirbabhūvāñjanti yaṃ dakṣiṇato havirbhiḥ ||
[1.95.7] उद यंयमीति सवितेव बाहू उभे सिचौ यतते भीम रञ्जन |
 उच्छुक्रमत्कमजते सिमस्मान नवा मात्र्भ्यो वसना जहाति ||
ud yaṃyamīti saviteva bāhū ubhe sicau yatate bhīma ṛñjan |
 ucchukramatkamajate simasmān navā mātṛbhyo vasanā jahāti ||
[1.95.8] तवेषं रूपं कर्णुत उत्तरं यत सम्प्र्ञ्चानः सदने गोभिरद्भिः |
 कविर्बुध्नं परि मर्म्र्ज्यते धीः सा देवताता समितिर्बभूव ||
tveṣaṃ rūpaṃ kṛṇuta uttaraṃ yat sampṛñcānaḥ sadane ghobhiradbhiḥ |
 kavirbudhnaṃ pari marmṛjyate dhīḥ sā devatātā samitirbabhūva ||
[1.95.9] उरु ते जरयः पर्येति बुध्नं विरोचमानं महिषस्य धाम |
 विश्वेभिरग्ने सवयशोभिरिद्धो.अदब्धेभिः पायुभिः पाह्यस्मान ||
uru te jrayaḥ paryeti budhnaṃ virocamānaṃ mahiṣasya dhāma |
 viśvebhiraghne svayaśobhiriddho.adabdhebhiḥ pāyubhiḥ pāhyasmān ||
[1.95.10] धन्वन सरोतः कर्णुते गातुमूर्मिं शुक्रैरूर्मिभिरभिनक्षति कषाम |
 विश्वा सनानि जठरेषु धत्ते.अन्तर्नवासु चरति परसूषु ||
dhanvan srotaḥ kṛṇute ghātumūrmiṃ śukrairūrmibhirabhinakṣati kṣām |
 viśvā sanāni jaṭhareṣu dhatte.antarnavāsu carati prasūṣu ||
[1.95.11] एवा नो अग्ने समिधा वर्धानो रेवत पावक शरवसे वि भाहि |
 तन नो मित्रो वरुणो मामहन्ताम अदितिः सिन्धुः पर्थ्विवी उतो दयौः ||
evā no aghne samidhā vṛdhāno revat pāvaka śravase vi bhāhi |
 tan no mitro varuṇo māmahantām aditiḥ sindhuḥ pṛthvivī uto dyauḥ ||

### Hymn 1.96

[1.96.1] स परत्नथा सहसा जायमानः सद्यः काव्यानि बळ अधत्त विश्वा |
 अपश्च मित्रं धिषणा च साधन देवा अग्निन्धारयन दरविणोदाम ||
sa pratnathā sahasā jāyamānaḥ sadyaḥ kāvyāni baḷ adhatta viśvā |
 apaśca mitraṃ dhiṣaṇā ca sādhan devā aghnindhārayan draviṇodām ||
[1.96.2] स पूर्वया निविदा कव्यतायोरिमाः परजा अजनयन मनूनाम |
 विवस्वता चक्षसा दयामपश्च देवा अ. ध. द. ||
sa pūrvayā nividā kavyatāyorimāḥ prajā ajanayan manūnām |
 vivasvatā cakṣasā dyāmapaśca devā a. dh. d. ||
[1.96.3] तमीळत परथमं यज्ञसाधं विश आरीराहुतं रञ्जसानम |
 ऊर्जः पुत्रं भरतं सर्प्रदानुं देवा... ||
tamīḷata prathamaṃ yajñasādhaṃ viśa ārīrāhutaṃ ṛñjasānam |
 ūrjaḥ putraṃ bharataṃ sṛpradānuṃ devā... ||
[1.96.4] स मातरिश्वा पुरुवारपुष्टिर्विदद गातुं तनयाय सवर्वित |
 विशां गोपा जनिता रोदस्योर्देवा... ||
sa mātariśvā puruvārapuṣṭirvidad ghātuṃ tanayāya svarvit |
 viśāṃ ghopā janitā rodasyordevā... ||
[1.96.5] नक्तोषासा वर्णमामेम्याने धापयेते शिशुमेकं समीची |
 दयावाक्षामा रुक्मो अन्तर्वि भाति देवा... ||
naktoṣāsā varṇamāmemyāne dhāpayete śiśumekaṃ samīcī |
 dyāvākṣāmā rukmo antarvi bhāti devā... ||
[1.96.6] रायो बुध्नः संगमनो वसूनां यज्ञस्य केतुर्मन्मसाधनो वेः |
 अम्र्तत्वं रक्षमाणास एनं देवा... ||
rāyo budhnaḥ saṃghamano vasūnāṃ yajñasya keturmanmasādhano veḥ |
 amṛtatvaṃ rakṣamāṇāsa enaṃ devā... ||
[1.96.7] नू च पुरा च सदनं रयीणां जातस्य च जायमानस्य च कषाम |
 सतश्च गोपां भवतश्च भूरेर्देवा... ||
nū ca purā ca sadanaṃ rayīṇāṃ jātasya ca jāyamānasya ca kṣām |
 sataśca ghopāṃ bhavataśca bhūrerdevā... ||
[1.96.8] दरविणोदा दरविणसस्तुरस्य दरविणोदाः सनरस्य पर यंसत |
 दरविणोदा वीरवतीमिषं नो दरविणोदा रसते दीर्घमायुः ||
draviṇodā draviṇasasturasya draviṇodāḥ sanarasya pra yaṃsat |
 draviṇodā vīravatīmiṣaṃ no draviṇodā rasate dīrghamāyuḥ ||
[1.96.9] एवा नो अग्ने समिधा वर्धानो रेवत पावक शरवसे वि भाहि ||
evā no aghne samidhā vṛdhāno revat pāvaka śravase vi bhāhi ||
[1.96.10] तन नो मित्रो वरुणो मामहन्ताम अदितिः सिन्धुः पर्थ्विवी उतो दयौः ||
tan no mitro varuṇo māmahantām aditiḥ sindhuḥ pṛthvivī uto dyauḥ ||

### Hymn 1.97

[1.97.1] अप नः शोशुचदघमग्ने शुशुग्ध्या रयिम |
 अप नः शोशुचदघम ||
apa naḥ śośucadaghamaghne śuśughdhyā rayim |
 apa naḥ śośucadagham ||
[1.97.2] सुक्षेत्रिया सुगातुया वसूया च यजामहे |
 अप... ||
sukṣetriyā sughātuyā vasūyā ca yajāmahe |
 apa... ||
[1.97.3] पर यद भन्दिष्ठ एषां परास्माकासश्च सूरयः |
 अप... ||
pra yad bhandiṣṭha eṣāṃ prāsmākāsaśca sūrayaḥ |
 apa... ||
[1.97.4] पर यत ते अग्ने सूरयो जायेमहि पर ते वयम |
 अप... ||
pra yat te aghne sūrayo jāyemahi pra te vayam |
 apa... ||
[1.97.5] पर यदग्नेः सहस्वतो विश्वतो यन्ति भानवः |
 अप... ||
pra yadaghneḥ sahasvato viśvato yanti bhānavaḥ |
 apa... ||
[1.97.6] तवं हि विश्वतोमुख विश्वतः परिभूरसि |
 अप... ||
tvaṃ hi viśvatomukha viśvataḥ paribhūrasi |
 apa... ||
[1.97.7] दविषो नो विश्वतोमुखाति नावेव पारय |
 अप... ||
dviṣo no viśvatomukhāti nāveva pāraya |
 apa... ||
[1.97.8] स नः सिन्धुमिव नावयाति पर्षा सवस्तये |
 अप... ||
sa naḥ sindhumiva nāvayāti parṣā svastaye |
 apa... ||

### Hymn 1.98

[1.98.1] वैश्वानरस्य सुमतौ सयाम राजा हि कं भुवनानामभिश्रीः |
 इतो जातो विश्वमिदं वि चष्टे वैश्वानरो यतते सूर्येण ||
vaiśvānarasya sumatau syāma rājā hi kaṃ bhuvanānāmabhiśrīḥ |
 ito jāto viśvamidaṃ vi caṣṭe vaiśvānaro yatate sūryeṇa ||
[1.98.2] पर्ष्टो दिवि पर्ष्टो अग्निः पर्थिव्यां पर्ष्टो विश्वा ओषधीरा विवेश |
 वैश्वानरः सहसा पर्ष्टो अग्निः स नो दिवा स रिषः पातु नक्तम ||
pṛṣṭo divi pṛṣṭo aghniḥ pṛthivyāṃ pṛṣṭo viśvā oṣadhīrā viveśa |
 vaiśvānaraḥ sahasā pṛṣṭo aghniḥ sa no divā sa riṣaḥ pātu naktam ||
[1.98.3] वैश्वानर तव तत सत्यमस्त्वस्मान रायो मघवानः सचन्ताम |
 तन नो... ||
vaiśvānara tava tat satyamastvasmān rāyo maghavānaḥ sacantām |
 tan no... ||

### Hymn 1.99

[1.99.1] जातवेदसे सुनवाम सोममरातीयतो नि दहाति वेदः |
 स नः पर्षदति दुर्गाणि विश्वा नावेव सिन्धुं दुरितात्यग्निः ||
jātavedase sunavāma somamarātīyato ni dahāti vedaḥ |
 sa naḥ parṣadati durghāṇi viśvā nāveva sindhuṃ duritātyaghniḥ ||

### Hymn 1.100

[1.100.1] स यो वर्षा वर्ष्ण्येभिः समोका महो दिवः पर्थिव्याश्चसम्राट |
 सतीनसत्वा हव्यो भरेषु मरुत्वान नो भवत्विन्द्र ऊती ||
sa yo vṛṣā vṛṣṇyebhiḥ samokā maho divaḥ pṛthivyāścasamrāṭ |
 satīnasatvā havyo bhareṣu marutvān no bhavatvindra ūtī ||
[1.100.2] यस्यानाप्तः सूर्यस्येव यामो भरे-भरे वर्त्रहा शुष्मो अस्ति |
 वर्षन्तमः सखिभिः सवेभिरेवैर्म... ||
yasyānāptaḥ sūryasyeva yāmo bhare-bhare vṛtrahā śuṣmo asti |
 vṛṣantamaḥ sakhibhiḥ svebhirevairma... ||
[1.100.3] दिवो न यस्य रेतसो दुघानाः पन्थासो यन्ति शवसापरीताः |
 तरद्द्वेषाः सासहिः पौंस्येभिर्म... ||
divo na yasya retaso dughānāḥ panthāso yanti śavasāparītāḥ |
 taraddveṣāḥ sāsahiḥ pauṃsyebhirma... ||
[1.100.4] सो अङगिरोभिरङगिरस्तमो भूद वर्षा वर्षभिः सखिभिः सखा सन |
 रग्मिभिर्र्ग्मी गातुभिर्ज्येष्ठो म... ||
so aṅghirobhiraṅghirastamo bhūd vṛṣā vṛṣabhiḥ sakhibhiḥ sakhā san |
 ṛghmibhirṛghmī ghātubhirjyeṣṭho ma... ||
[1.100.5] स सूनुभिर्न रुद्रेभिर्र्भ्वा नर्षाह्ये सासह्वानमित्रान |
 सनीळेभिः शरवस्यानि तूर्वन म... ||
sa sūnubhirna rudrebhirṛbhvā nṛṣāhye sāsahvānamitrān |
 sanīḷebhiḥ śravasyāni tūrvan ma... ||
[1.100.6] स मन्युमीः समदनस्य कर्तास्माकेभिर्न्र्भिः सूर्यं सनत |
 अस्मिन्नहन सत्पतिः पुरुहूतो म... ||
sa manyumīḥ samadanasya kartāsmākebhirnṛbhiḥ sūryaṃ sanat |
 asminnahan satpatiḥ puruhūto ma... ||
[1.100.7] तमूतयो रणयञ्छूरसातौ तं कषेमस्य कषितयः कर्ण्वत तराम |
 स विश्वस्य करुणस्येश एको म... ||
tamūtayo raṇayañchūrasātau taṃ kṣemasya kṣitayaḥ kṛṇvata trām |
 sa viśvasya karuṇasyeśa eko ma... ||
[1.100.8] तमप्सन्त शवस उत्सवेषु नरो नरमवसे तं धनाय |
 सो अन्धे चित तमसि जयोतिर्विदन म... ||
tamapsanta śavasa utsaveṣu naro naramavase taṃ dhanāya |
 so andhe cit tamasi jyotirvidan ma... ||
[1.100.9] स सव्येन यमति वराधतश्चित स दक्षिणे संग्र्भीता कर्तानि |
 स कीरिणा चित सनिता धनानि म... ||
sa savyena yamati vrādhataścit sa dakṣiṇe saṃghṛbhītā kṛtāni |
 sa kīriṇā cit sanitā dhanāni ma... ||
[1.100.10] स गरामेभिः सनिता स रथेभिर्विदे विश्वाभिः कर्ष्टिभिर्न्वद्य |
 स पौंस्येभिरभिभूरशस्तीर्म... ||
sa ghrāmebhiḥ sanitā sa rathebhirvide viśvābhiḥ kṛṣṭibhirnvadya |
 sa pauṃsyebhirabhibhūraśastīrma... ||
[1.100.11] स जामिभिर्यत समजाति मीळ्हे.अजामिभिर्वा पुरुहूत एवैः |
 अपां तोकस्य तनयस्य जेषे म... ||
sa jāmibhiryat samajāti mīḷhe.ajāmibhirvā puruhūta evaiḥ |
 apāṃ tokasya tanayasya jeṣe ma... ||
[1.100.12] स वज्रभ्र्द दस्युहा भीम उग्रः सहस्रचेताः शतनीथर्भ्वा |
 चम्रीषो न शवसा पाञ्चजन्यो म... ||
sa vajrabhṛd dasyuhā bhīma ughraḥ sahasracetāḥ śatanīthaṛbhvā |
 camrīṣo na śavasā pāñcajanyo ma... ||
[1.100.13] तस्य वज्रः करन्दति समत सवर्षा दिवो न तवेषो रवथःशिमीवान |
 तं सचन्ते सनयस्तं धनानि म... ||
tasya vajraḥ krandati smat svarṣā divo na tveṣo ravathaḥśimīvān |
 taṃ sacante sanayastaṃ dhanāni ma... ||
[1.100.14] यस्याजस्रं शवसा मानमुक्थं परिभुजद रोदसी विश्वतः सीम |
 स पारिषत करतुभिर्मन्दसानो म... ||
yasyājasraṃ śavasā mānamukthaṃ paribhujad rodasī viśvataḥ sīm |
 sa pāriṣat kratubhirmandasāno ma... ||
[1.100.15] न यस्य देवा देवता न मर्ता आपश्चन शवसो अन्तमापुः |
 स पररिक्वा तवक्षसा कष्मो दिवश्च म... ||
na yasya devā devatā na martā āpaścana śavaso antamāpuḥ |
 sa prarikvā tvakṣasā kṣmo divaśca ma... ||
[1.100.16] रोहिच्छ्यावा सुमदंशुर्ललामीर्द्युक्षा राय रज्राश्वस्य |
 वर्षण्वन्तं बिभ्रती धूर्षु रथं मन्द्रा चिकेत नाहुषीषु विक्षु ||
rohicchyāvā sumadaṃśurlalāmīrdyukṣā rāya ṛjrāśvasya |
 vṛṣaṇvantaṃ bibhratī dhūrṣu rathaṃ mandrā ciketa nāhuṣīṣu vikṣu ||
[1.100.17] एतत तयत त इन्द्र वर्ष्ण उक्थं वार्षागिरा अभि गर्णन्ति राधः |
 रज्राश्वः परष्टिभिरम्बरीषः सहदेवो भयमानः सुराधाः ||
etat tyat ta indra vṛṣṇa ukthaṃ vārṣāghirā abhi ghṛṇanti rādhaḥ |
 ṛjrāśvaḥ praṣṭibhirambarīṣaḥ sahadevo bhayamānaḥ surādhāḥ ||
[1.100.18] दस्यूञ्छिम्यूंश्च पुरुहूत एवैर्हत्वा पर्थिव्यां शर्वा नि बर्हीत |
 सनत कषेत्रं सखिभिः शवित्न्येभिः सनत्सूर्यं सनदपः सुवज्रः ||
dasyūñchimyūṃśca puruhūta evairhatvā pṛthivyāṃ śarvā ni barhīt |
 sanat kṣetraṃ sakhibhiḥ śvitnyebhiḥ sanatsūryaṃ sanadapaḥ suvajraḥ ||
[1.100.19] विश्वाहेन्द्रो अधिवक्ता नो अस्त्वपरिह्व्र्ताः सनुयाम वाजम |
 तन नो... ||
viśvāhendro adhivaktā no astvaparihvṛtāḥ sanuyāma vājam |
 tan no... ||

### Hymn 1.101

[1.101.1] पर मन्दिने पितुमदर्चता वचो यः कर्ष्णगर्भा निरहन्न्र्जिश्वना |
 अवस्यवो वर्षणं वज्रदक्षिणं मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ||
pra mandine pitumadarcatā vaco yaḥ kṛṣṇagharbhā nirahannṛjiśvanā |
 avasyavo vṛṣaṇaṃ vajradakṣiṇaṃ marutvantaṃ sakhyāya havāmahe ||
[1.101.2] यो वयंसं जाह्र्षाणेन मन्युना यः शम्बरं यो अहन पिप्रुमव्रतम |
 इन्द्रो यः शुष्णमशुषं नयाव्र्णं म... ||
yo vyaṃsaṃ jāhṛṣāṇena manyunā yaḥ śambaraṃ yo ahan piprumavratam |
 indro yaḥ śuṣṇamaśuṣaṃ nyāvṛṇaṃ ma... ||
[1.101.3] यस्य दयावाप्र्थिवी पौंस्यं महद यस्य वरते वरुणो यस्य सूर्यः |
 यस्येन्द्रस्य सिन्धवः सश्चति वरतं म... ||
yasya dyāvāpṛthivī pauṃsyaṃ mahad yasya vrate varuṇo yasya sūryaḥ |
 yasyendrasya sindhavaḥ saścati vrataṃ ma... ||
[1.101.4] यो अश्वानां यो गवां गोपतिर्वशी य आरितः कर्मणि कर्मणि सथिरः |
 वीळोश्चिदिन्द्रो यो असुन्वतो वधो म... ||
yo aśvānāṃ yo ghavāṃ ghopatirvaśī ya āritaḥ karmaṇi karmaṇi sthiraḥ |
 vīḷościdindro yo asunvato vadho ma... ||
[1.101.5] यो विश्वस्य जगतः पराणतस पतिर्यो बरह्मणे परथमो गा अविन्दत |
 इन्द्रो यो दस्यून्रधरानवातिरन म... ||
yo viśvasya jaghataḥ prāṇatas patiryo brahmaṇe prathamo ghā avindat |
 indro yo dasyūnradharānavātiran ma... ||
[1.101.6] यः शूरेभिर्हव्यो यश्च भीरुभिर्यो धावद्भिर्हूयते यश्च जिग्युभिः |
 इन्द्रं यं विश्वा भुवनाभि सन्दधुर्म... ||
yaḥ śūrebhirhavyo yaśca bhīrubhiryo dhāvadbhirhūyate yaśca jighyubhiḥ |
 indraṃ yaṃ viśvā bhuvanābhi sandadhurma... ||
[1.101.7] रुद्राणामेति परदिशा विचक्षणो रुद्रेभिर्योषा तनुते पर्थु जरयः |
 इन्द्रं मनीषा अभ्यर्चति शरुतं म... ||
rudrāṇāmeti pradiśā vicakṣaṇo rudrebhiryoṣā tanute pṛthu jrayaḥ |
 indraṃ manīṣā abhyarcati śrutaṃ ma... ||
[1.101.8] यद वा मरुत्वः परमे सधस्थे यद वावमे वर्जने मादयासे |
 अत आ याह्यध्वरं नो अछा तवाया हविश्चक्र्मा सत्यराधः ||
yad vā marutvaḥ parame sadhasthe yad vāvame vṛjane mādayāse |
 ata ā yāhyadhvaraṃ no achā tvāyā haviścakṛmā satyarādhaḥ ||
[1.101.9] तवायेन्द्र सोमं सुषुमा सुदक्ष तवाया हविश्चक्र्मा बरह्मवाहः |
 अधा नियुत्वः सगणो मरुद्भिरस्मिन यज्ञे बर्हिषिमादयस्व ||
tvāyendra somaṃ suṣumā sudakṣa tvāyā haviścakṛmā brahmavāhaḥ |
 adhā niyutvaḥ saghaṇo marudbhirasmin yajñe barhiṣimādayasva ||
[1.101.10] मादयस्व हरिभिर्ये त इन्द्र वि षयस्व शिप्रे वि सर्जस्व धेने |
 आ तवा सुशिप्र हरयो वहन्तूशन हव्यानि परति नो जुषस्व ||
mādayasva haribhirye ta indra vi ṣyasva śipre vi sṛjasva dhene |
 ā tvā suśipra harayo vahantūśan havyāni prati no juṣasva ||
[1.101.11] मरुत्स्तोत्रस्य वर्जनस्य गोपा वयमिन्द्रेण सनुयाम वाजम |
 तन नो... ||
marutstotrasya vṛjanasya ghopā vayamindreṇa sanuyāma vājam |
 tan no... ||

### Hymn 1.102

[1.102.1] इमां ते धियं पर भरे महो महीमस्य सतोत्रे धिषणायत त आनजे |
 तमुत्सवे च परसवे च सासहिमिन्द्रं देवासः शवसामदन्ननु ||
imāṃ te dhiyaṃ pra bhare maho mahīmasya stotre dhiṣaṇāyat ta ānaje |
 tamutsave ca prasave ca sāsahimindraṃ devāsaḥ śavasāmadannanu ||
[1.102.2] अस्य शरवो नद्यः सप्त बिभ्रति दयावाक्षामा पर्थिवी दर्शतं वपुः |
 अस्मे सूर्याचन्द्रमसाभिचक्षे शरद्धे कमिन्द्र चरतो वितर्तुरम ||
asya śravo nadyaḥ sapta bibhrati dyāvākṣāmā pṛthivī darśataṃ vapuḥ |
 asme sūryācandramasābhicakṣe śraddhe kamindra carato vitarturam ||
[1.102.3] तं समा रथं मघवन्न्प्राव सातये जैत्रं यं ते अनुमदाम संगमे |
 आजा न इन्द्र मनसा पुरुष्टुत तवायद्भ्यो मघवञ्छर्म यछ नः ||
taṃ smā rathaṃ maghavannprāva sātaye jaitraṃ yaṃ te anumadāma saṃghame |
 ājā na indra manasā puruṣṭuta tvāyadbhyo maghavañcharma yacha naḥ ||
[1.102.4] वयं जयेम तवया युजा वर्तमस्माकमंशमुदवा भरे-भरे |
 अस्मभ्यमिन्द्र वरिवः सुगं कर्धि पर शत्रूणांमघवन वर्ष्ण्या रुज ||
vayaṃ jayema tvayā yujā vṛtamasmākamaṃśamudavā bhare-bhare |
 asmabhyamindra varivaḥ sughaṃ kṛdhi pra śatrūṇāṃmaghavan vṛṣṇyā ruja ||
[1.102.5] नाना हि तवा हवमाना जना इमे धनानां धर्तरवसाविपन्यवः |
 अस्माकं समा रथमा तिष्ठ सातये जैत्रंहीन्द्र निभ्र्तं मनस्तव ||
nānā hi tvā havamānā janā ime dhanānāṃ dhartaravasāvipanyavaḥ |
 asmākaṃ smā rathamā tiṣṭha sātaye jaitraṃhīndra nibhṛtaṃ manastava ||
[1.102.6] गोजिता बाहू अमितक्रतुः सिमः कर्मन कर्मञ्छतमूतिः खजंकरः |
 अकल्प इन्द्रः परतिमानमोजसाथा जना विह्वयन्ते सिषासवः ||
ghojitā bāhū amitakratuḥ simaḥ karman karmañchatamūtiḥ khajaṃkaraḥ |
 akalpa indraḥ pratimānamojasāthā janā vihvayante siṣāsavaḥ ||
[1.102.7] उत ते शतान मघवन्नुच्च भूयस उत सहस्राद रिरिचे कर्ष्टिषु शरवः |
 अमात्रं तवा धिषणा तित्विषे मह्यधा वर्त्राणि जिघ्नसे पुरन्दर ||
ut te śatān maghavannucca bhūyasa ut sahasrād ririce kṛṣṭiṣu śravaḥ |
 amātraṃ tvā dhiṣaṇā titviṣe mahyadhā vṛtrāṇi jighnase purandara ||
[1.102.8] तरिविष्टिधातु परतिमानमोजसस्तिस्रो भूमीर्न्र्पते तरीणि रोचना |
 अतीदं विश्वं भुवनं ववक्षिथाशत्रुरिन्द्रजनुषा सनादसि ||
triviṣṭidhātu pratimānamojasastisro bhūmīrnṛpate trīṇi rocanā |
 atīdaṃ viśvaṃ bhuvanaṃ vavakṣithāśatrurindrajanuṣā sanādasi ||
[1.102.9] तवां देवेषु परथमं हवामहे तवं बभूथ पर्तनासु सासहिः |
 सेमं नः कारुमुपमन्युमुद्भिदमिन्द्रः कर्णोतु परसवे रथं पुरः ||
tvāṃ deveṣu prathamaṃ havāmahe tvaṃ babhūtha pṛtanāsu sāsahiḥ |
 semaṃ naḥ kārumupamanyumudbhidamindraḥ kṛṇotu prasave rathaṃ puraḥ ||
[1.102.10] तवं जिगेथ न धना रुरोधिथार्भेष्वाजा मघवन महत्सु च |
 तवामुग्रमवसे सं शिशीमस्यथा न इन्द्र हवनेषु चोदय ||
tvaṃ jighetha na dhanā rurodhithārbheṣvājā maghavan mahatsu ca |
 tvāmughramavase saṃ śiśīmasyathā na indra havaneṣu codaya ||
[1.102.11] विश्वाहेन्द्रो... ||
viśvāhendro... ||

### Hymn 1.103

[1.103.1] तत त इन्द्रियं परमं पराचैरधारयन्त कवयः पुरेदम |
 कषमेदमन्यद दिव्यन्यदस्य समी पर्च्यते समनेव केतुः ||
tat ta indriyaṃ paramaṃ parācairadhārayanta kavayaḥ puredam |
 kṣamedamanyad divyanyadasya samī pṛcyate samaneva ketuḥ ||
[1.103.2] स धारयत पर्थिवीं पप्रथच्च वज्रेण हत्वा निरपः ससर्ज |
 अहन्नहिमभिनद रौहिणं वयहन वयंसं मघवा शचीभिः ||
sa dhārayat pṛthivīṃ paprathacca vajreṇa hatvā nirapaḥ sasarja |
 ahannahimabhinad rauhiṇaṃ vyahan vyaṃsaṃ maghavā śacībhiḥ ||
[1.103.3] स जातूभर्मा शरद्दधान ओजः पुरो विभिन्दन्नचरद विदासीः |
 विद्वान वज्रिन दस्यवे हेतिमस्यार्यं सहो वर्धया दयुम्नमिन्द्र ||
sa jātūbharmā śraddadhāna ojaḥ puro vibhindannacarad vidāsīḥ |
 vidvān vajrin dasyave hetimasyāryaṃ saho vardhayā dyumnamindra ||
[1.103.4] तदूचुषे मानुषेमा युगानि कीर्तेन्यं मघवा नाम बिभ्रत |
 उपप्रयन दस्युहत्याय वज्री यद ध सूनुः शरवसे नाम दधे ||
tadūcuṣe mānuṣemā yughāni kīrtenyaṃ maghavā nāma bibhrat |
 upaprayan dasyuhatyāya vajrī yad dha sūnuḥ śravase nāma dadhe ||
[1.103.5] तदस्येदं पश्यता भूरि पुष्टं शरदिन्द्रस्य धत्तन वीर्याय |
 स गा अविन्दत सो अविन्ददश्वान स ओषधीः सोपः स वनानि ||
tadasyedaṃ paśyatā bhūri puṣṭaṃ śradindrasya dhattana vīryāya |
 sa ghā avindat so avindadaśvān sa oṣadhīḥ soapaḥ sa vanāni ||
[1.103.6] भुरिकर्मणे वर्षभाय वर्ष्णे सत्यशुष्माय सुनवाम सोमम |
 य आद्र्त्या परिपन्थीव शूरो.अयज्वनो विभजन्नेति वेदः ||
bhurikarmaṇe vṛṣabhāya vṛṣṇe satyaśuṣmāya sunavāma somam |
 ya ādṛtyā paripanthīva śūro.ayajvano vibhajanneti vedaḥ ||
[1.103.7] तदिन्द्र परेव वीर्यं चकर्थ यत ससन्तं वज्रेणाबोधयो.अहिम |
 अनु तवा पत्नीर्ह्र्षितं वयश्च विश्वे देवासो अमदन्ननु तवा ||
tadindra preva vīryaṃ cakartha yat sasantaṃ vajreṇābodhayo.ahim |
 anu tvā patnīrhṛṣitaṃ vayaśca viśve devāso amadannanu tvā ||
[1.103.8] शुष्णं पिप्रुं कुयवं वर्त्रमिन्द्र यदावधीर्वि पुरःशम्बरस्य |
 तन नो... ||
śuṣṇaṃ pipruṃ kuyavaṃ vṛtramindra yadāvadhīrvi puraḥśambarasya |
 tan no... ||

### Hymn 1.104

[1.104.1] योनिष ट इन्द्र निषदे अकारि तमा नि षीद सवानो नार्वा |
 विमुच्य वयो.अवसायाश्वान दोषा वस्तोर्वहीयसः परपित्वे ||
yoniṣ ṭa indra niṣade akāri tamā ni ṣīda svāno nārvā |
 vimucya vayo.avasāyāśvān doṣā vastorvahīyasaḥ prapitve ||
[1.104.2] ओ तये नर इन्द्रमूतये गुर्नू चित तान सद्यो अध्वनो जगम्यात |
 देवासो मन्युं दासस्य शचम्नन ते न आ वक्षन सुविताय वर्णम ||
o tye nara indramūtaye ghurnū cit tān sadyo adhvano jaghamyāt |
 devāso manyuṃ dāsasya ścamnan te na ā vakṣan suvitāya varṇam ||
[1.104.3] अव तमन भरते केतवेदा अव तमना भरते फेनमुदन |
 कषीरेण सनातः कुयवस्य योषे हते ते सयातां परवणे शिफायाः ||
ava tmana bharate ketavedā ava tmanā bharate phenamudan |
 kṣīreṇa snātaḥ kuyavasya yoṣe hate te syātāṃ pravaṇe śiphāyāḥ ||
[1.104.4] युयोप नाभिरुपरस्यायोः पर पूर्वाभिस्तिरते राष्टि शूरः |
 अञ्जसी कुलिशी वीरपत्नी पयो हिन्वाना उदभिर्भरन्ते ||
yuyopa nābhiruparasyāyoḥ pra pūrvābhistirate rāṣṭi śūraḥ |
 añjasī kuliśī vīrapatnī payo hinvānā udabhirbharante ||
[1.104.5] परति यत सया नीथादर्शि दस्योरोको नाछा सदनं जानती गात |
 अध समा नो मघवञ्चर्क्र्तादिन मा नो मघेव निष्षपी परा दाः ||
prati yat syā nīthādarśi dasyoroko nāchā sadanaṃ jānatī ghāt |
 adha smā no maghavañcarkṛtādin mā no magheva niṣṣapī parā dāḥ ||
[1.104.6] स तवं न इन्द्र सूर्ये सो अप्स्वनागास्त्व आ भज जीवशंसे |
 मान्तरां भुजमा रीरिषो नः शरद्धितं ते महत इन्द्रियाय ||
sa tvaṃ na indra sūrye so apsvanāghāstva ā bhaja jīvaśaṃse |
 māntarāṃ bhujamā rīriṣo naḥ śraddhitaṃ te mahata indriyāya ||
[1.104.7] अधा मन्ये शरत ते अस्मा अधायि वर्षा चोदस्व महते धनाय |
 मा नो अक्र्ते पुरुहूत योनाविन्द्र कषुध्यद्भ्यो वय आसुतिं दाः ||
adhā manye śrat te asmā adhāyi vṛṣā codasva mahate dhanāya |
 mā no akṛte puruhūta yonāvindra kṣudhyadbhyo vaya āsutiṃ dāḥ ||
[1.104.8] मा नो वधीरिन्द्र मा परा दा मा नः परिया भोजनानि पर मोषीः |
 आण्डा मा नो मघवञ्छक्र निर्भेन मा नः पात्रा भेत सहजानुषाणि ||
mā no vadhīrindra mā parā dā mā naḥ priyā bhojanāni pra moṣīḥ |
 āṇḍā mā no maghavañchakra nirbhen mā naḥ pātrā bhet sahajānuṣāṇi ||
[1.104.9] अर्वां एहि सोमकामं तवाहुरयं सुतस्तस्य पिबा मदाय |
 उरुव्यचा जथर आ वर्षस्व पितेव नः शर्णुहि हूयमानः ||
arvāṃ ehi somakāmaṃ tvāhurayaṃ sutastasya pibā madāya |
 uruvyacā jathara ā vṛṣasva piteva naḥ śṛṇuhi hūyamānaḥ ||

### Hymn 1.105

[1.105.1] चन्द्रमा अप्स्वन्तरा सुपर्णो धावते दिवि |
 न वो हिरण्यनेमयः पदं विन्दन्ति विद्युतो वित्तं मे अस्य रोदसी ||
candramā apsvantarā suparṇo dhāvate divi |
 na vo hiraṇyanemayaḥ padaṃ vindanti vidyuto vittaṃ me asya rodasī ||
[1.105.2] अर्थमिद वा उ अर्थिन आ जाया युवते पतिम |
 तुञ्जाते वर्ष्ण्यं पयः परिदाय रसं दुहे वित्तम... ||
arthamid vā u arthina ā jāyā yuvate patim |
 tuñjāte vṛṣṇyaṃ payaḥ paridāya rasaṃ duhe vittam... ||
[1.105.3] मो षु देव अदः सवरव पादि दिवस परि |
 मा सोम्यस्य शम्भुवः शूने भूम कदा चन वित्तम... ||
mo ṣu deva adaḥ svarava pādi divas pari |
 mā somyasya śambhuvaḥ śūne bhūma kadā cana vittam... ||
[1.105.4] यज्ञं पर्छाम्यवमं स तद दूतो वि वोचति |
 कव रतं पूर्व्यं गतं कस्तद बिभर्ति नूतनो वि... ||
yajñaṃ pṛchāmyavamaṃ sa tad dūto vi vocati |
 kva ṛtaṃ pūrvyaṃ ghataṃ kastad bibharti nūtano vi... ||
[1.105.5] अमी ये देवा सथन तरिष्वा रोचने दिवः |
 कद व रतं कदन्र्तं कव परत्ना व आहुतिर्वि... ||
amī ye devā sthana triṣvā rocane divaḥ |
 kad va ṛtaṃ kadanṛtaṃ kva pratnā va āhutirvi... ||
[1.105.6] कद व रतस्य धर्णसि कद वरुणस्य चक्षणम |
 कदर्यम्णो महस पथाति करामेम दूढ्यो वि... ||
kad va ṛtasya dharṇasi kad varuṇasya cakṣaṇam |
 kadaryamṇo mahas pathāti krāmema dūḍhyo vi... ||
[1.105.7] अहम सो अस्मि यः पुरा सुते वदामि कानि चित |
 तं मा वयन्त्याध्यो वर्को न तर्ष्णजं मर्गं वि... ||
aham so asmi yaḥ purā sute vadāmi kāni cit |
 taṃ mā vyantyādhyo vṛko na tṛṣṇajaṃ mṛghaṃ vi... ||
[1.105.8] सं मा तपन्त्यभितः सपत्नीरिव पर्शवः |
 मूषो न शिश्ना वयदन्ति माध्य सतोतारं ते शतक्रतो वि... ||
saṃ mā tapantyabhitaḥ sapatnīriva parśavaḥ |
 mūṣo na śiśnā vyadanti mādhya stotāraṃ te śatakrato vi... ||
[1.105.9] अमी ये सप्त रश्मयस्तत्रा मे नाभिरातता |
 तरितस्तद वेदाप्त्यः स जामित्वाय रेभति वि... ||
amī ye sapta raśmayastatrā me nābhirātatā |
 tritastad vedāptyaḥ sa jāmitvāya rebhati vi... ||
[1.105.10] अमी ये पञ्चोक्षणो मध्ये तस्थुर्महो दिवः |
 देवत्रा नु परवाच्यं सध्रीचीना नि वाव्र्तुर्वि... ||
amī ye pañcokṣaṇo madhye tasthurmaho divaḥ |
 devatrā nu pravācyaṃ sadhrīcīnā ni vāvṛturvi... ||
[1.105.11] सुपर्णा एत आसते मध्य आरोधने दिवः |
 ते सेधन्ति पथो वर्कं तरन्तं यह्वतीरपो वि... ||
suparṇā eta āsate madhya ārodhane divaḥ |
 te sedhanti patho vṛkaṃ tarantaṃ yahvatīrapo vi... ||
[1.105.12] नव्यं तदुक्थ्यं हितं देवासः सुप्रवाचनम |
 रतमर्षन्ति सिन्धवः सत्यं तातान सूर्यो वि... ||
navyaṃ tadukthyaṃ hitaṃ devāsaḥ supravācanam |
 ṛtamarṣanti sindhavaḥ satyaṃ tātāna sūryo vi... ||
[1.105.13] अग्ने तव तयदुक्थ्यं देवेष्वस्त्याप्यम |
 स नः सत्तो मनुष्वदा देवान यक्षि विदुष्टरो वि... ||
aghne tava tyadukthyaṃ deveṣvastyāpyam |
 sa naḥ satto manuṣvadā devān yakṣi viduṣṭaro vi... ||
[1.105.14] सत्तो होता मनुष्वदा देवानछा विदुष्टरः |
 अग्निर्हव्या सुषूदति देवो देवेषु मेधिरो वि... ||
satto hotā manuṣvadā devānachā viduṣṭaraḥ |
 aghnirhavyā suṣūdati devo deveṣu medhiro vi... ||
[1.105.15] बरह्मा कर्णोति वरुणो गातुविदं तमीमहे |
 वयूर्णोति हर्दा मतिं नव्यो जायतां रतं वि... ||
brahmā kṛṇoti varuṇo ghātuvidaṃ tamīmahe |
 vyūrṇoti hṛdā matiṃ navyo jāyatāṃ ṛtaṃ vi... ||
[1.105.16] असौ यः पन्था आदित्यो दिवि परवाच्यं कर्तः |
 न स देवा अतिक्रमे तं मर्तासो न पश्यथ वि... ||
asau yaḥ panthā ādityo divi pravācyaṃ kṛtaḥ |
 na sa devā atikrame taṃ martāso na paśyatha vi... ||
[1.105.17] तरितः कूपे.अवहितो देवान हवत ऊतये |
 तच्छुश्राव बर्हस्पतिः कर्ण्वन्नंहूरणादुरु वि... ||
tritaḥ kūpe.avahito devān havata ūtaye |
 tacchuśrāva bṛhaspatiḥ kṛṇvannaṃhūraṇāduru vi... ||
[1.105.18] अरुणो मा सक्र्द वर्कः पथा यन्तं ददर्श हि |
 उज्जिहीते निचाय्या तष्टेव पर्ष्ट्यामयी वि... ||
aruṇo mā sakṛd vṛkaḥ pathā yantaṃ dadarśa hi |
 ujjihīte nicāyyā taṣṭeva pṛṣṭyāmayī vi... ||
[1.105.19] एनाङगूषेण वयमिन्द्रवन्तो.अभि षयाम वर्जने सर्ववीराः |
 तन नो... ||
enāṅghūṣeṇa vayamindravanto.abhi ṣyāma vṛjane sarvavīrāḥ |
 tan no... ||

### Hymn 1.106

[1.106.1] इन्द्रं मित्रं वरुणमग्निमूतये मारुतं शर्धो अदितिंहवामहे |
 रथं न दुर्गाद वसवः सुदानवो विश्वस्मान नोंहसो निष पिपर्तन ||
indraṃ mitraṃ varuṇamaghnimūtaye mārutaṃ śardho aditiṃhavāmahe |
 rathaṃ na durghād vasavaḥ sudānavo viśvasmān noaṃhaso niṣ pipartana ||
[1.106.2] त आदित्या आ गता सर्वतातये भूत देवा वर्त्रतूर्येषु शम्भुवः |
 रथं... ||
ta ādityā ā ghatā sarvatātaye bhūta devā vṛtratūryeṣu śambhuvaḥ |
 rathaṃ... ||
[1.106.3] अवन्तु नः पितरः सुप्रवाचना उत देवी देवपुत्रे रताव्र्धा |
 रथं... ||
avantu naḥ pitaraḥ supravācanā uta devī devaputre ṛtāvṛdhā |
 rathaṃ... ||
[1.106.4] नराशंसं वाजिनं वाजयन्निह कषयद्वीरं पूषणं सुम्नैरीमहे |
 रथं... ||
narāśaṃsaṃ vājinaṃ vājayanniha kṣayadvīraṃ pūṣaṇaṃ sumnairīmahe |
 rathaṃ... ||
[1.106.5] बर्हस्पते सदमिन नः सुगं कर्धि शं योर्यत ते मनुर्हितं तदीमहे |
 रथं... ||
bṛhaspate sadamin naḥ sughaṃ kṛdhi śaṃ yoryat te manurhitaṃ tadīmahe |
 rathaṃ... ||
[1.106.6] इन्द्रं कुत्सो वर्त्रहणं शचीपतिं काटे निबाळ्ह रषिरह्वदूतये |
 रथं... ||
indraṃ kutso vṛtrahaṇaṃ śacīpatiṃ kāṭe nibāḷha ṛṣirahvadūtaye |
 rathaṃ... ||
[1.106.7] देवैर्नो देव्यदितिर्नि पातु देवस्त्राता तरायतामप्रयुछन |
 तन नो... ||
devairno devyaditirni pātu devastrātā trāyatāmaprayuchan |
 tan no... ||

### Hymn 1.107

[1.107.1] यज्ञो देवानां परत्येति सुम्नमादित्यासो भवता मर्ळयन्तः |
 आ वो.अर्वाची सुमतिर्वव्र्त्यादंहोश्चिद या वरिवोवित्तरासत ||
yajño devānāṃ pratyeti sumnamādityāso bhavatā mṛḷayantaḥ |
 ā vo.arvācī sumatirvavṛtyādaṃhościd yā varivovittarāsat ||
[1.107.2] उप नो देवा अवसा गमन्त्वङगिरसां सामभिः सतूयमानाः |
 इन्द्र इन्द्रियैर्मरुतो मरुद्भिरादित्यैर्नो अदितिः शर्म यंसत ||
upa no devā avasā ghamantvaṅghirasāṃ sāmabhiḥ stūyamānāḥ |
 indra indriyairmaruto marudbhirādityairno aditiḥ śarma yaṃsat ||
[1.107.3] तन न इन्द्रस्तद वरुणस्तदग्निस्तदर्यमा तत सविताचनो धात |
 तन नो... ||
tan na indrastad varuṇastadaghnistadaryamā tat savitācano dhāt |
 tan no... ||

### Hymn 1.108

[1.108.1] य इन्द्राग्नी चित्रतमो रथो वामभि विश्वानि भुवनानि चष्टे |
 तेना यातं सरथं तस्थिवांसाथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ||
ya indrāghnī citratamo ratho vāmabhi viśvāni bhuvanāni caṣṭe |
 tenā yātaṃ sarathaṃ tasthivāṃsāthā somasya pibataṃ sutasya ||
[1.108.2] यावदिदं भुवनं विश्वमस्त्युरुव्यचा वरिमता गभीरम |
 तावानयं पातवे सोमो अस्त्वरमिन्द्राग्नी मनसे युवभ्याम ||
yāvadidaṃ bhuvanaṃ viśvamastyuruvyacā varimatā ghabhīram |
 tāvānayaṃ pātave somo astvaramindrāghnī manase yuvabhyām ||
[1.108.3] चक्राथे हि सध्र्यं नाम भद्रं सध्रीचीना वर्त्रहणाुत सथः |
 ताविन्द्राग्नी सध्र्यञ्चा निषद्या वर्ष्णः सोमस्य वर्षणा वर्षेथाम ||
cakrāthe hi sadhryaṃ nāma bhadraṃ sadhrīcīnā vṛtrahaṇāuta sthaḥ |
 tāvindrāghnī sadhryañcā niṣadyā vṛṣṇaḥ somasya vṛṣaṇā vṛṣethām ||
[1.108.4] समिद्धेष्वग्निष्वानजाना यतस्रुचा बर्हिरु तिस्तिराणा |
 तीव्रैः सोमैः परिषिक्तेभिरर्वागेन्द्राग्नी सौमनसाय यातम ||
samiddheṣvaghniṣvānajānā yatasrucā barhiru tistirāṇā |
 tīvraiḥ somaiḥ pariṣiktebhirarvāghendrāghnī saumanasāya yātam ||
[1.108.5] यानीन्द्राग्नी चक्रथुर्वीर्याणि यानि रूपाण्युत वर्ष्ण्यानि |
 या वां परत्नानि सख्या शिवानि तेभिः सोमस्य पिबतं सुतस्य ||
yānīndrāghnī cakrathurvīryāṇi yāni rūpāṇyuta vṛṣṇyāni |
 yā vāṃ pratnāni sakhyā śivāni tebhiḥ somasya pibataṃ sutasya ||
[1.108.6] यदब्रवं परथमं वां वर्णानो.अयं सोमो असुरैर्नो विहव्यः |
 तां सत्यां शरद्धामभ्या हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ||
yadabravaṃ prathamaṃ vāṃ vṛṇāno.ayaṃ somo asurairno vihavyaḥ |
 tāṃ satyāṃ śraddhāmabhyā hi yātamathā somasya pibataṃ sutasya ||
[1.108.7] यदिन्द्राग्नी मदथः सवे दुरोणे यद बरह्मणि राजनि वायजत्रा |
 अतः परि वर्षणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ||
yadindrāghnī madathaḥ sve duroṇe yad brahmaṇi rājani vāyajatrā |
 ataḥ pari vṛṣaṇāvā hi yātamathā somasya pibataṃ sutasya ||
[1.108.8] यदिन्द्राग्नी यदुषु तुर्वशेषु यद दरुह्युष्वनुषु पूरुषु सथः |
 अतः... ||
yadindrāghnī yaduṣu turvaśeṣu yad druhyuṣvanuṣu pūruṣu sthaḥ |
 ataḥ... ||
[1.108.9] यदिन्द्राग्नी अवमस्यां पर्थिव्यां मध्यमस्यां परमस्यामुत सथः |
 अतः... ||
yadindrāghnī avamasyāṃ pṛthivyāṃ madhyamasyāṃ paramasyāmuta sthaḥ |
 ataḥ... ||
[1.108.10] यदिन्द्राग्नी परमस्यां पर्थिव्यां मध्यमस्यामवमस्यामुत सथः |
 अतः... ||
yadindrāghnī paramasyāṃ pṛthivyāṃ madhyamasyāmavamasyāmuta sthaḥ |
 ataḥ... ||
[1.108.11] यदिन्द्राग्नी दिवि षठो यत पर्थिव्यां यत पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु |
 अतः... ||
yadindrāghnī divi ṣṭho yat pṛthivyāṃ yat parvateṣvoṣadhīṣvapsu |
 ataḥ... ||
[1.108.12] यदिन्द्राग्नी उदिता सूर्यस्य मध्ये दिवः सवधया मादयेथे |
 अतः... ||
yadindrāghnī uditā sūryasya madhye divaḥ svadhayā mādayethe |
 ataḥ... ||
[1.108.13] एवेन्द्राग्नी पपिवांसा सुतस्य विश्वास्मभ्यं सं जयतन्धनानि |
 तन नो... ||
evendrāghnī papivāṃsā sutasya viśvāsmabhyaṃ saṃ jayatandhanāni |
 tan no... ||

### Hymn 1.109

[1.109.1] वि हयख्यं मनसा वस्य इछन्निन्द्राग्नी जञास उत वा सजातान |
 नान्या युवत परमतिरस्ति मह्यं स वां धियं वाजयन्तीमतक्षम ||
vi hyakhyaṃ manasā vasya ichannindrāghnī jñāsa uta vā sajātān |
 nānyā yuvat pramatirasti mahyaṃ sa vāṃ dhiyaṃ vājayantīmatakṣam ||
[1.109.2] अश्रवं हि भूरिदावत्तरा वां विजामातुरुत वा घा सयालात |
 अथा सोमस्य परयती युवभ्यामिन्द्राग्नी सतोमं जनयामि नव्यम ||
aśravaṃ hi bhūridāvattarā vāṃ vijāmāturuta vā ghā syālāt |
 athā somasya prayatī yuvabhyāmindrāghnī stomaṃ janayāmi navyam ||
[1.109.3] मा छेद्म रश्मीन्रिति नाधमानाः पितॄणां शक्तीरनुयछमानाः |
 इन्द्राग्निभ्यां कं वर्षणो मदन्ति ता हयद्री धिषणाया उपस्थे ||
mā chedma raśmīnriti nādhamānāḥ pitṝṇāṃ śaktīranuyachamānāḥ |
 indrāghnibhyāṃ kaṃ vṛṣaṇo madanti tā hyadrī dhiṣaṇāyā upasthe ||
[1.109.4] युवाभ्यां देवी धिषणा मदायेन्द्राग्नी सोममुशती सुनोति |
 तावश्विना भद्रहस्ता सुपाणी आ धावतं मधुना पर्ङकतमप्सु ||
yuvābhyāṃ devī dhiṣaṇā madāyendrāghnī somamuśatī sunoti |
 tāvaśvinā bhadrahastā supāṇī ā dhāvataṃ madhunā pṛṅktamapsu ||
[1.109.5] युवामिन्द्राग्नी वसुनो विभागे तवस्तमा शुश्रव वर्त्रहत्ये |
 तावासद्या बर्हिषि यज्ञे अस्मिन पर चर्षणी मादयेथां सुतस्य ||
yuvāmindrāghnī vasuno vibhāghe tavastamā śuśrava vṛtrahatye |
 tāvāsadyā barhiṣi yajñe asmin pra carṣaṇī mādayethāṃ sutasya ||
[1.109.6] पर चर्षणिभ्यः पर्तनाहवेषु पर पर्थिव्या रिरिचाथे दिवश्च |
 पर सिन्धुभ्यः पर गिरिभ्यो महित्वा परेन्द्राग्नी विश्वा भुवनात्यन्या ||
pra carṣaṇibhyaḥ pṛtanāhaveṣu pra pṛthivyā riricāthe divaśca |
 pra sindhubhyaḥ pra ghiribhyo mahitvā prendrāghnī viśvā bhuvanātyanyā ||
[1.109.7] आ भरतं शिक्षतं वज्रबाहू अस्मानिन्द्राग्नी अवतं शचीभिः |
 इमे नु ते रश्मयः सूर्यस्य येभिः सपित्वं पितरो न आसन ||
ā bharataṃ śikṣataṃ vajrabāhū asmānindrāghnī avataṃ śacībhiḥ |
 ime nu te raśmayaḥ sūryasya yebhiḥ sapitvaṃ pitaro na āsan ||
[1.109.8] पुरन्दरा शिक्षतं वज्रहस्तास्मानिन्द्राग्नी अवतं भरेषु |
 तन नो... ||
purandarā śikṣataṃ vajrahastāsmānindrāghnī avataṃ bhareṣu |
 tan no... ||

### Hymn 1.110

[1.110.1] ततं मे अपस्तदु तायते पुनः सवादिष्ठा धीतिरुचथाय शस्यते |
 अयं समुद्र इह विश्वदेव्यः सवाहाक्र्तस्य समु तर्प्णुत रभवः ||
tataṃ me apastadu tāyate punaḥ svādiṣṭhā dhītirucathāya śasyate |
 ayaṃ samudra iha viśvadevyaḥ svāhākṛtasya samu tṛpṇuta ṛbhavaḥ ||
[1.110.2] आभोगयं पर यदिछन्त ऐतनापाकाः पराञ्चो मम के चिदापयः |
 सौधन्वनासश्चरितस्य भूमनागछत सवितुर्दाशुषो गर्हम ||
ābhoghayaṃ pra yadichanta aitanāpākāḥ prāñco mama ke cidāpayaḥ |
 saudhanvanāsaścaritasya bhūmanāghachata saviturdāśuṣo ghṛham ||
[1.110.3] तत सविता वो.अम्र्तत्वामासुवदगोह्यं यच्छ्रवयन्त ऐतन |
 तयं चिच्चमसमसुरस्य भक्षणमेकं सन्तमक्र्णुता चतुर्वयम ||
tat savitā vo.amṛtatvāmāsuvadaghohyaṃ yacchravayanta aitana |
 tyaṃ ciccamasamasurasya bhakṣaṇamekaṃ santamakṛṇutā caturvayam ||
[1.110.4] विष्ट्वी शमी तरणित्वेन वाघतो मर्तासः सन्तो अम्र्तत्वमानशुः |
 सौधन्वना रभवः सूरचक्षसः संवत्सरे समप्र्च्यन्त धीतिभिः ||
viṣṭvī śamī taraṇitvena vāghato martāsaḥ santo amṛtatvamānaśuḥ |
 saudhanvanā ṛbhavaḥ sūracakṣasaḥ saṃvatsare samapṛcyanta dhītibhiḥ ||
[1.110.5] कषेत्रमिव वि ममुस्तेजनेनमेकं पात्रं रभवो जेहमानम |
 उपस्तुता उपमं नाधमाना अमर्त्येषु शरव इछमानाः ||
kṣetramiva vi mamustejanenamekaṃ pātraṃ ṛbhavo jehamānam |
 upastutā upamaṃ nādhamānā amartyeṣu śrava ichamānāḥ ||
[1.110.6] आ मनीषामन्तरिक्षस्य नर्भ्यः सरुचेव घर्तं जुहवाम विद्मना |
 तरणित्वा ये पितुरस्य सश्चिर रभवो वाजमरुहन दिवो रजः ||
ā manīṣāmantarikṣasya nṛbhyaḥ sruceva ghṛtaṃ juhavāma vidmanā |
 taraṇitvā ye piturasya saścira ṛbhavo vājamaruhan divo rajaḥ ||
[1.110.7] रभुर्न इन्द्रः शवसा नवीयान रभुर्वाजेभिर्वसुभिर्वसुर्ददिः |
 युष्माकं देवा अवसाहनि परिये.अभि तिष्ठेमप्र्त्सुतीरसुन्वताम ||
ṛbhurna indraḥ śavasā navīyān ṛbhurvājebhirvasubhirvasurdadiḥ |
 yuṣmākaṃ devā avasāhani priye.abhi tiṣṭhemapṛtsutīrasunvatām ||
[1.110.8] निश्चर्मण रभवो गामपिंशत सं वत्सेनास्र्जता मातरं पुनः |
 सौधन्वनासः सवपस्यया नरो जिव्री युवाना पितराक्र्णोतन ||
niścarmaṇa ṛbhavo ghāmapiṃśata saṃ vatsenāsṛjatā mātaraṃ punaḥ |
 saudhanvanāsaḥ svapasyayā naro jivrī yuvānā pitarākṛṇotana ||
[1.110.9] वाजेभिर्नो वाजसातावविड्ढ्य रभुमानिन्द्र चित्रमा दर्षि राधः |
 तन नो... ||
vājebhirno vājasātāvaviḍḍhy ṛbhumānindra citramā darṣi rādhaḥ |
 tan no... ||

### Hymn 1.111

[1.111.1] तक्षन रथं सुव्र्तं विदम्नापसस्तक्षन हरी इन्द्रवाहा वर्षण्वसू |
 तक्षन पित्र्भ्यां रभवो युवद वयस्तक्षन्वत्साय मातरं सचाभुवम ||
takṣan rathaṃ suvṛtaṃ vidamnāpasastakṣan harī indravāhā vṛṣaṇvasū |
 takṣan pitṛbhyāṃ ṛbhavo yuvad vayastakṣanvatsāya mātaraṃ sacābhuvam ||
[1.111.2] आ नो यज्ञाय तक्षत रभुमद वयः करत्वे दक्षाय सुप्रजावतीमिषम |
 यथा कषयाम सर्ववीरया विशा तन नःशर्धाय धासथा सविन्द्रियम ||
ā no yajñāya takṣata ṛbhumad vayaḥ kratve dakṣāya suprajāvatīmiṣam |
 yathā kṣayāma sarvavīrayā viśā tan naḥśardhāya dhāsathā svindriyam ||
[1.111.3] आ तक्षत सातिमस्मभ्यं रभवः सातिं रथाय सातिमर्वते नरः |
 सातिं नो जैत्रीं सं महेत विश्वहा जामिमजामिं पर्तनासु सक्षणिम ||
ā takṣata sātimasmabhyaṃ ṛbhavaḥ sātiṃ rathāya sātimarvate naraḥ |
 sātiṃ no jaitrīṃ saṃ maheta viśvahā jāmimajāmiṃ pṛtanāsu sakṣaṇim ||
[1.111.4] रभुक्षणमिन्द्रमा हुव ऊतय रभून वाजान मरुतः सोमपीतये |
 उभा मित्रावरुणा नूनमश्विना ते नो हिन्वन्तु सातये धिये जिषे ||
ṛbhukṣaṇamindramā huva ūtaya ṛbhūn vājān marutaḥ somapītaye |
 ubhā mitrāvaruṇā nūnamaśvinā te no hinvantu sātaye dhiye jiṣe ||
[1.111.5] रभुर्भराय सं शिशातु सातिं समर्यजिद वाजो अस्मानविष्टु |
 तन नो... ||
ṛbhurbharāya saṃ śiśātu sātiṃ samaryajid vājo asmānaviṣṭu |
 tan no... ||

### Hymn 1.112

[1.112.1] ईळे दयावाप्र्थिवी पूर्वचित्तये.अग्निं घर्मं सुरुचं यामन्निष्टये |
 याभिर्भरे कारमंशाय जिन्वथस्ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम ||
īḷe dyāvāpṛthivī pūrvacittaye.aghniṃ gharmaṃ surucaṃ yāmanniṣṭaye |
 yābhirbhare kāramaṃśāya jinvathastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā ghatam ||
[1.112.2] युवोर्दानाय सुभरा असश्चतो रथमा तस्थुर्वचसं न मन्तवे |
 याभिर्धियो.अवथःकर्मन्निष्टये ताभिर... ||
yuvordānāya subharā asaścato rathamā tasthurvacasaṃ na mantave |
 yābhirdhiyo.avathaḥkarmanniṣṭaye tābhir... ||
[1.112.3] युवं तासां दिव्यस्य परशासने विशां कषयथो अम्र्तस्यमज्मना |
 याभिर्धेनुमस्वं पिन्वथो नरा ताभिर... ||
yuvaṃ tāsāṃ divyasya praśāsane viśāṃ kṣayatho amṛtasyamajmanā |
 yābhirdhenumasvaṃ pinvatho narā tābhir... ||
[1.112.4] याभिः परिज्मा तनयस्य मज्मना दविमाता तूर्षु तरणिर्विभूषति |
 याभिस्त्रिमन्तुरभवद विचक्षणस्ताभिर... ||
yābhiḥ parijmā tanayasya majmanā dvimātā tūrṣu taraṇirvibhūṣati |
 yābhistrimanturabhavad vicakṣaṇastābhir... ||
[1.112.5] याभी रेभं निव्र्तं सितमद्भ्य उद वन्दनमैरयतं सवर्द्र्शे |
 याभिः कण्वं पर सिषासन्तमावतं ताभिर... ||
yābhī rebhaṃ nivṛtaṃ sitamadbhya ud vandanamairayataṃ svardṛśe |
 yābhiḥ kaṇvaṃ pra siṣāsantamāvataṃ tābhir... ||
[1.112.6] याभिरन्तकं जसमानमारणे भुज्यं याभिरव्यथिभिर्जिजिन्वथुः |
 याभिः कर्कन्धुं वय्यं च जिन्वथस्ताभिर... ||
yābhirantakaṃ jasamānamāraṇe bhujyaṃ yābhiravyathibhirjijinvathuḥ |
 yābhiḥ karkandhuṃ vayyaṃ ca jinvathastābhir... ||
[1.112.7] याभिः शुचन्तिं धनसां सुषंसदं तप्तं घर्ममोम्यावन्तमत्रये |
 याभिः पर्ष्निगुं पुरुकुत्समावतं ताभिर... ||
yābhiḥ śucantiṃ dhanasāṃ suṣaṃsadaṃ taptaṃ gharmamomyāvantamatraye |
 yābhiḥ pṛṣnighuṃ purukutsamāvataṃ tābhir... ||
[1.112.8] याभिः शचीभिर्व्र्षणा पराव्र्जं परान्धं शरोणं चक्षस एतवे कर्थः |
 याभिर्वर्तिकां गरसिताममुञ्चतन्ताभिर... ||
yābhiḥ śacībhirvṛṣaṇā parāvṛjaṃ prāndhaṃ śroṇaṃ cakṣasa etave kṛthaḥ |
 yābhirvartikāṃ ghrasitāmamuñcatantābhir... ||
[1.112.9] याभिः सिन्धुं मधुमन्तमसश्चतं वसिष्ठं याभिरजरावजिन्वतम |
 याभिः कुत्सं शरुतर्यं नर्यमावतं ताभिर... ||
yābhiḥ sindhuṃ madhumantamasaścataṃ vasiṣṭhaṃ yābhirajarāvajinvatam |
 yābhiḥ kutsaṃ śrutaryaṃ naryamāvataṃ tābhir... ||
[1.112.10] याभिर्विश्पलां धनसामथर्व्यं सहस्रमीळ्ह आजावजिन्वतम |
 याभिर्वशमश्व्यं परेणिमावतं ताभिर... ||
yābhirviśpalāṃ dhanasāmatharvyaṃ sahasramīḷha ājāvajinvatam |
 yābhirvaśamaśvyaṃ preṇimāvataṃ tābhir... ||
[1.112.11] याभिः सुदानू औशिजाय वणिजे दीर्घश्रवसे मधु कोशोक्षरत |
 कक्षीवन्तं सतोतारं याभिरावतं ताभिर... ||
yābhiḥ sudānū auśijāya vaṇije dīrghaśravase madhu kośoakṣarat |
 kakṣīvantaṃ stotāraṃ yābhirāvataṃ tābhir... ||
[1.112.12] याभी रसां कषोदसोद्नः पिपिन्वथुरनश्वं याभी रथमावतं जिषे |
 याभिस्त्रिशोक उस्रिया उदाजत ताभिर... ||
yābhī rasāṃ kṣodasodnaḥ pipinvathuranaśvaṃ yābhī rathamāvataṃ jiṣe |
 yābhistriśoka usriyā udājata tābhir... ||
[1.112.13] याभिः सूर्यं परियाथः परावति मन्धातारं कषैत्रपत्येष्वावतम |
 याभिर्विप्रं पर भरद्वाजमावतं ताभिर... ||
yābhiḥ sūryaṃ pariyāthaḥ parāvati mandhātāraṃ kṣaitrapatyeṣvāvatam |
 yābhirvipraṃ pra bharadvājamāvataṃ tābhir... ||
[1.112.14] याभिर्महामतिथिग्वं कशोजुवं दिवोदासं शम्बरहत्यावतम |
 याभिः पूर्भिद्ये तरसदस्युमावतं ताभिर... ||
yābhirmahāmatithighvaṃ kaśojuvaṃ divodāsaṃ śambarahatyaāvatam |
 yābhiḥ pūrbhidye trasadasyumāvataṃ tābhir... ||
[1.112.15] याभिर्वम्रं विपिपानमुपस्तुतं कलिं याभिर्वित्तजानिं दुवस्यथः |
 याभिर्व्यश्वमुत पर्थिमावतं ताभिर... ||
yābhirvamraṃ vipipānamupastutaṃ kaliṃ yābhirvittajāniṃ duvasyathaḥ |
 yābhirvyaśvamuta pṛthimāvataṃ tābhir... ||
[1.112.16] याभिर्नरा शयवे याभिरत्रये याभिः पुरा मनवे गातुमीषथुः |
 याभिः शारीराजतं सयूमरश्मये ताभिर... ||
yābhirnarā śayave yābhiratraye yābhiḥ purā manave ghātumīṣathuḥ |
 yābhiḥ śārīrājataṃ syūmaraśmaye tābhir... ||
[1.112.17] याभिः पठर्वा जठरस्य मज्मनाग्निर्नादीदेच्चित इद्धो अज्मन्ना |
 याभिः शर्यातमवथो महाधने ताभिर... ||
yābhiḥ paṭharvā jaṭharasya majmanāghnirnādīdeccita iddho ajmannā |
 yābhiḥ śaryātamavatho mahādhane tābhir... ||
[1.112.18] याभिरङगिरो मनसा निरण्यथो.अग्रं गछथो विवरे गोर्णसः |
 याभिर्मनुं शूरमिषा समावतं ताभिर... ||
yābhiraṅghiro manasā niraṇyatho.aghraṃ ghachatho vivare ghoarṇasaḥ |
 yābhirmanuṃ śūramiṣā samāvataṃ tābhir... ||
[1.112.19] याभिः पत्नीर्विमदाय नयूहथुरा घ वा याभिररुणीरशिक्षतम |
 याभिः सुदास ऊहथुः सुदेव्यं ताभिर... ||
yābhiḥ patnīrvimadāya nyūhathurā gha vā yābhiraruṇīraśikṣatam |
 yābhiḥ sudāsa ūhathuḥ sudevyaṃ tābhir... ||
[1.112.20] याभिः शन्ताती भवथो ददाशुषे भुज्युं याभिरवथो याभिरध्रिगुम |
 ओम्यावतीं सुभरां रतस्तुभं ताभिर... ||
yābhiḥ śantātī bhavatho dadāśuṣe bhujyuṃ yābhiravatho yābhiradhrighum |
 omyāvatīṃ subharāṃ ṛtastubhaṃ tābhir... ||
[1.112.21] याभिः कर्शानुमसने दुवस्यथो जवे याभिर्यूनो अर्वन्तमावतम |
 मधु परियं भरथो यत सरड्भ्यस्ताभिर... ||
yābhiḥ kṛśānumasane duvasyatho jave yābhiryūno arvantamāvatam |
 madhu priyaṃ bharatho yat saraḍbhyastābhir... ||
[1.112.22] याभिर्नरं गोषुयुधं नर्षाह्ये कषेत्रस्य साता तनयस्य जिन्वथः |
 याभी रथानवथो याभिरर्वतस्ताभिर... ||
yābhirnaraṃ ghoṣuyudhaṃ nṛṣāhye kṣetrasya sātā tanayasya jinvathaḥ |
 yābhī rathānavatho yābhirarvatastābhir... ||
[1.112.23] याभिः कुत्समार्जुनेयं शतक्रतू पर तुर्वीतिं पर च दभीतिमावतम |
 याभिर्ध्वसन्तिं पुरुषन्तिमावतं ताभिर... ||
yābhiḥ kutsamārjuneyaṃ śatakratū pra turvītiṃ pra ca dabhītimāvatam |
 yābhirdhvasantiṃ puruṣantimāvataṃ tābhir... ||
[1.112.24] अप्नस्वतीमश्विना वाचमस्मे कर्तं नो दस्रा वर्षणा मनीषाम |
 अद्यूत्ये.अवसे नि हवये वां वर्धे च नो भवतं वाजसातौ ||
apnasvatīmaśvinā vācamasme kṛtaṃ no dasrā vṛṣaṇā manīṣām |
 adyūtye.avase ni hvaye vāṃ vṛdhe ca no bhavataṃ vājasātau ||
[1.112.25] दयुभिरक्तुभिः परि पातमस्मानरिष्टेभिरश्विना सौभगेभिः |
 तन नो... ||
dyubhiraktubhiḥ pari pātamasmānariṣṭebhiraśvinā saubhaghebhiḥ |
 tan no... ||

### Hymn 1.113

[1.113.1] इदं शरेष्ठं जयोतिषां जयोतिरागाच्चित्रः परकेतो अजनिष्ट विभ्वा |
 यथा परसूता सवितुः सवयमेवा रात्र्युषसे योनिमारैक ||
idaṃ śreṣṭhaṃ jyotiṣāṃ jyotirāghāccitraḥ praketo ajaniṣṭa vibhvā |
 yathā prasūtā savituḥ savayamevā rātryuṣase yonimāraik ||
[1.113.2] रुशद्वत्सा रुशती शवेत्यागादारैगु कर्ष्णा सदनान्यस्याः |
 समानबन्धू अम्र्ते अनुची दयावा वर्णं चरत आमिनाने ||
ruśadvatsā ruśatī śvetyāghādāraighu kṛṣṇā sadanānyasyāḥ |
 samānabandhū amṛte anucī dyāvā varṇaṃ carata āmināne ||
[1.113.3] समानो अध्वा सवस्रोरनन्तस्तमन्यान्या चरतो देवशिष्टे |
 न मेथेते न तस्थतुः सुमेके नक्तोषासा समनसा विरूपे ||
samāno adhvā svasroranantastamanyānyā carato devaśiṣṭe |
 na methete na tasthatuḥ sumeke naktoṣāsā samanasā virūpe ||
[1.113.4] भास्वती नेत्री सून्र्तानामचेति चित्रा वि दुरो न आवः |
 परार्प्या जगद वयु नो रायो अख्यदुषा अजीगर्भुवनानि विश्वा ||
bhāsvatī netrī sūnṛtānāmaceti citrā vi duro na āvaḥ |
 prārpyā jaghad vyu no rāyo akhyaduṣā ajīgharbhuvanāni viśvā ||
[1.113.5] जिह्मश्ये चरितवे मघोन्याभोगय इष्टये राय उ तवम |
 दभ्रं पश्यद्भ्य उर्विया विचक्ष उषा ||
jihmaśye caritave maghonyābhoghaya iṣṭaye rāya u tvam |
 dabhraṃ paśyadbhya urviyā vicakṣa uṣā ||
[1.113.6] कषत्राय तवं शरवसे तवं महीया इष्टये तवमर्थमिवत्वमित्यै |
 विसद्र्शा जीविताभिप्रचक्ष उषा... ||
kṣatrāya tvaṃ śravase tvaṃ mahīyā iṣṭaye tvamarthamivatvamityai |
 visadṛśā jīvitābhipracakṣa uṣā... ||
[1.113.7] एषा दिवो दुहिता परत्यदर्शि वयुछन्ती युवतिः शुक्रवासाः |
 विश्वस्येशाना पार्थिवस्य वस्व उषो अद्येह सुभगेव्युछ ||
eṣā divo duhitā pratyadarśi vyuchantī yuvatiḥ śukravāsāḥ |
 viśvasyeśānā pārthivasya vasva uṣo adyeha subhaghevyucha ||
[1.113.8] परायतीनामन्वेति पाथ आयतीनां परथमा शश्वतीनाम |
 वयुछन्ती जीवमुदीरयन्त्युषा मर्तं कं चन बोधयन्ती ||
parāyatīnāmanveti pātha āyatīnāṃ prathamā śaśvatīnām |
 vyuchantī jīvamudīrayantyuṣā mṛtaṃ kaṃ cana bodhayantī ||
[1.113.9] उषो यदग्निं समिधे चकर्थ वि यदावश्चक्षसा सूर्यस्य |
 यन मानुषान यक्ष्यमाणानजीगस्तद देवेषु चक्र्षे भद्रमप्नः ||
uṣo yadaghniṃ samidhe cakartha vi yadāvaścakṣasā sūryasya |
 yan mānuṣān yakṣyamāṇānajīghastad deveṣu cakṛṣe bhadramapnaḥ ||
[1.113.10] कियात्या यत समया भवाति या वयूषुर्याश्च नूनंव्युछान |
 अनु पूर्वाः कर्पते वावशाना परदीध्याना जोषमन्याभिरेति ||
kiyātyā yat samayā bhavāti yā vyūṣuryāśca nūnaṃvyuchān |
 anu pūrvāḥ kṛpate vāvaśānā pradīdhyānā joṣamanyābhireti ||
[1.113.11] ईयुष टे ये पूर्वतरामपश्यन वयुछन्तीमुषसं मर्त्यासः |
 अस्माभिरू नु परतिचक्ष्याभूदो ते यन्ति ये अपरीषु पश्यान ||
īyuṣ ṭe ye pūrvatarāmapaśyan vyuchantīmuṣasaṃ martyāsaḥ |
 asmābhirū nu praticakṣyābhūdo te yanti ye aparīṣu paśyān ||
[1.113.12] यावयद्द्वेषा रतपा रतेजाः सुम्नावरी सून्र्ता ईरयन्ती |
 सुमङगलीर्बिभ्रती देववीतिमिहाद्योषः शरेष्ठतमाव्युछ ||
yāvayaddveṣā ṛtapā ṛtejāḥ sumnāvarī sūnṛtā īrayantī |
 sumaṅghalīrbibhratī devavītimihādyoṣaḥ śreṣṭhatamāvyucha ||
[1.113.13] शश्वत पुरोषा वयुवास देव्यथो अद्येदं वयावो मघोनी |
 अथो वयुछादुत्तराननु दयूनजराम्र्ता चरति सवधाभिः ||
śaśvat puroṣā vyuvāsa devyatho adyedaṃ vyāvo maghonī |
 atho vyuchāduttarānanu dyūnajarāmṛtā carati svadhābhiḥ ||
[1.113.14] वयञ्जिभिर्दिव आतास्वद्यौदप कर्ष्णां निर्णिजं देव्यावः |
 परबोधयन्त्यरुणेभिरश्वैरोषा याति सुयुजा रथेन ||
vyañjibhirdiva ātāsvadyaudapa kṛṣṇāṃ nirṇijaṃ devyāvaḥ |
 prabodhayantyaruṇebhiraśvairoṣā yāti suyujā rathena ||
[1.113.15] आवहन्ती पोष्या वार्याणि चित्रं केतुं कर्णुते चेकिताना |
 ईयुषीणामुपमा शश्वतीनां विभातीनां परथमोषा वयश्वैत ||
āvahantī poṣyā vāryāṇi citraṃ ketuṃ kṛṇute cekitānā |
 īyuṣīṇāmupamā śaśvatīnāṃ vibhātīnāṃ prathamoṣā vyaśvait ||
[1.113.16] उदीर्ध्वं जीवो असुर्न आगादप परागात तम आ जयोतिरेति |
 आरैक पन्थां यातवे सूर्यायागन्म यत्र परतिरन्त आयुः ||
udīrdhvaṃ jīvo asurna āghādapa prāghāt tama ā jyotireti |
 āraik panthāṃ yātave sūryāyāghanma yatra pratiranta āyuḥ ||
[1.113.17] सयूमना वाच उदियर्ति वह्नि सतवानो रेभ उषसो विभातीः |
 अद्या तदुछ गर्णते मघोन्यस्मे आयुर्नि दिदीहि परजावत ||
syūmanā vāca udiyarti vahni stavāno rebha uṣaso vibhātīḥ |
 adyā taducha ghṛṇate maghonyasme āyurni didīhi prajāvat ||
[1.113.18] या गोमतीरुषसः सर्ववीरा वयुछन्ति दाशुषे मर्त्याय |
 वायोरिव सून्र्तानामुदर्के ता अश्वदा अश्नवत सोमसुत्वा ||
yā ghomatīruṣasaḥ sarvavīrā vyuchanti dāśuṣe martyāya |
 vāyoriva sūnṛtānāmudarke tā aśvadā aśnavat somasutvā ||
[1.113.19] माता देवानामदितेरनीकं यज्ञस्य केतुर्ब्र्हती वि भाहि |
 परशस्तिक्र्द बरह्मणे नो वयुछा नो जने जनय विश्ववारे ||
mātā devānāmaditeranīkaṃ yajñasya keturbṛhatī vi bhāhi |
 praśastikṛd brahmaṇe no vyuchā no jane janaya viśvavāre ||
[1.113.20] यच्चित्रमप्न उषसो वहन्तीजानाय शशमानाय भद्रम |
 तन नो... ||
yaccitramapna uṣaso vahantījānāya śaśamānāya bhadram |
 tan no... ||

### Hymn 1.114

[1.114.1] इमा रुद्राय तवसे कपर्दिने कषयद्वीराय पर भरामहे मतीः |
 यथा शमसद दविपदे चतुष्पदे विश्वं पुष्टंग्रामे अस्मिन्ननातुरम ||
imā rudrāya tavase kapardine kṣayadvīrāya pra bharāmahe matīḥ |
 yathā śamasad dvipade catuṣpade viśvaṃ puṣṭaṃghrāme asminnanāturam ||
[1.114.2] मर्ळा नो रुद्रोत नो मयस कर्धि कषयद्वीराय नमसा विधेमते |
 यच्छं च योश्च मनुरायेजे पिता तदश्याम तवरुद्र परणीतिषु ||
mṛḷā no rudrota no mayas kṛdhi kṣayadvīrāya namasā vidhemate |
 yacchaṃ ca yośca manurāyeje pitā tadaśyāma tavarudra praṇītiṣu ||
[1.114.3] अश्याम ते सुमतिं देवयज्यया कषयद्वीरस्य तव रुद्र मीढ्वः |
 सुम्नायन्निद विशो अस्माकमा चरारिष्टवीरा जुहवाम ते हविः ||
aśyāma te sumatiṃ devayajyayā kṣayadvīrasya tava rudra mīḍhvaḥ |
 sumnāyannid viśo asmākamā carāriṣṭavīrā juhavāma te haviḥ ||
[1.114.4] तवेषं वयं रुद्रं यज्ञसाधं वङकुं कविमवसे निह्वयामहे |
 आरे अस्मद दैव्यं हेळो अस्यतु सुमतिमिद वयमस्या वर्णीमहे ||
tveṣaṃ vayaṃ rudraṃ yajñasādhaṃ vaṅkuṃ kavimavase nihvayāmahe |
 āre asmad daivyaṃ heḷo asyatu sumatimid vayamasyā vṛṇīmahe ||
[1.114.5] दिवो वराहमरुषं कपर्दिनं तवेषं रूपं नमसा निह्वयामहे |
 हस्ते बिभ्रद भेषजा वार्याणि शर्म वर्म छर्दिरस्मभ्यं यंसत ||
divo varāhamaruṣaṃ kapardinaṃ tveṣaṃ rūpaṃ namasā nihvayāmahe |
 haste bibhrad bheṣajā vāryāṇi śarma varma chardirasmabhyaṃ yaṃsat ||
[1.114.6] इदं पित्रे मरुतामुच्यते वचः सवादोः सवादीयो रुद्राय वर्धनम |
 रास्वा च नो अम्र्त मर्तभोजनं तमने तोकाय तनयाय मर्ळ ||
idaṃ pitre marutāmucyate vacaḥ svādoḥ svādīyo rudrāya vardhanam |
 rāsvā ca no amṛta martabhojanaṃ tmane tokāya tanayāya mṛḷa ||
[1.114.7] मा नो महान्तमुत मा नो अर्भकं मा न उक्षन्तमुत मान उक्षितम |
 मा नो वधीः पितरं मोत मातरं मा नः परियास्तन्वो रुद्र रीरिषः ||
mā no mahāntamuta mā no arbhakaṃ mā na ukṣantamuta māna ukṣitam |
 mā no vadhīḥ pitaraṃ mota mātaraṃ mā naḥ priyāstanvo rudra rīriṣaḥ ||
[1.114.8] मा नस्तोके तनये मा न आयौ मा नो गोषु मा नो अश्वेषुरीरिषः |
 वीरान मा नो रुद्र भामितो वधीर्हविष्मन्तःसदमित तवा हवामहे ||
mā nastoke tanaye mā na āyau mā no ghoṣu mā no aśveṣurīriṣaḥ |
 vīrān mā no rudra bhāmito vadhīrhaviṣmantaḥsadamit tvā havāmahe ||
[1.114.9] उप ते सतोमान पशुपा इवाकरं रास्वा पितर्मरुतां सुम्नमस्मे |
 भद्रा हि ते सुमतिर्म्र्ळयत्तमाथा वयमव इत्ते वर्णीमहे ||
upa te stomān paśupā ivākaraṃ rāsvā pitarmarutāṃ sumnamasme |
 bhadrā hi te sumatirmṛḷayattamāthā vayamava itte vṛṇīmahe ||
[1.114.10] आरे ते गोघ्नमुत पूरुषघ्नं कषयद्वीर सुम्नमस्मे तेस्तु |
 मर्ळा च नो अधि च बरूहि देवाधा च नः शर्म यछद्विबर्हाः ||
āre te ghoghnamuta pūruṣaghnaṃ kṣayadvīra sumnamasme teastu |
 mṛḷā ca no adhi ca brūhi devādhā ca naḥ śarma yachadvibarhāḥ ||
[1.114.11] अवोचाम नमो अस्मा अवस्यवः शर्णोतु नो हवं रुद्रो मरुत्वान |
 तन नो... ||
avocāma namo asmā avasyavaḥ śṛṇotu no havaṃ rudro marutvān |
 tan no... ||

### Hymn 1.115

[1.115.1] चित्रं देवानामुदगादनीकं चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्याग्नेः |
 आप्रा दयावाप्र्थिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस्तस्थुषश्च ||
citraṃ devānāmudaghādanīkaṃ cakṣurmitrasya varuṇasyāghneḥ |
 āprā dyāvāpṛthivī antarikṣaṃ sūrya ātmā jaghatastasthuṣaśca ||
[1.115.2] सूर्यो देवीमुषसं रोचमानां मर्यो न योषामभ्येति पश्चात |
 यत्रा नरो देवयन्तो युगानि वितन्वते परति भद्राय भद्रम ||
sūryo devīmuṣasaṃ rocamānāṃ maryo na yoṣāmabhyeti paścāt |
 yatrā naro devayanto yughāni vitanvate prati bhadrāya bhadram ||
[1.115.3] भद्रा अश्वा हरितः सूर्यस्य चित्रा एतग्वा अनुमाद्यासः |
 नमस्यन्तो दिव आ पर्ष्ठमस्थुः परि दयावाप्र्थिवी यन्ति सद्यः ||
bhadrā aśvā haritaḥ sūryasya citrā etaghvā anumādyāsaḥ |
 namasyanto diva ā pṛṣṭhamasthuḥ pari dyāvāpṛthivī yanti sadyaḥ ||
[1.115.4] तत सूर्यस्य देवत्वं तन महित्वं मध्या कर्तोर्विततं सं जभार |
 यदेदयुक्त हरितः सधस्थादाद रात्री वासस्तनुते सिमस्मै ||
tat sūryasya devatvaṃ tan mahitvaṃ madhyā kartorvitataṃ saṃ jabhāra |
 yadedayukta haritaḥ sadhasthādād rātrī vāsastanute simasmai ||
[1.115.5] तन मित्रस्य वरुणस्याभिचक्षे सूर्यो रूपं कर्णुते दयोरुपस्थे |
 अनन्तमन्यद रुशदस्य पाजः कर्ष्णमन्यद धरितः सं भरन्ति ||
tan mitrasya varuṇasyābhicakṣe sūryo rūpaṃ kṛṇute dyorupasthe |
 anantamanyad ruśadasya pājaḥ kṛṣṇamanyad dharitaḥ saṃ bharanti ||
[1.115.6] अद्या देवा उदिता सूर्यस्य निरंहसः पिप्र्ता नरवद्यात |
 तन नो... ||
adyā devā uditā sūryasya niraṃhasaḥ pipṛtā naravadyāt |
 tan no... ||

### Hymn 1.116

[1.116.1] नासत्याभ्यां बर्हिरिव पर वर्ञ्जे सतोमानियर्म्यभ्रियेव वातः |
 यावर्भगाय विमदाय जायां सेनाजुवा नयूहतूरथेन ||
nāsatyābhyāṃ barhiriva pra vṛñje stomāniyarmyabhriyeva vātaḥ |
 yāvarbhaghāya vimadāya jāyāṃ senājuvā nyūhatūrathena ||
[1.116.2] वीळुपत्मभिराशुहेमभिर्वा देवानां वा जूतिभिः शाशदाना |
 तद रासभो नासत्या सहस्रमाजा यमस्य परधने जिगाय ||
vīḷupatmabhirāśuhemabhirvā devānāṃ vā jūtibhiḥ śāśadānā |
 tad rāsabho nāsatyā sahasramājā yamasya pradhane jighāya ||
[1.116.3] तुग्रो ह भुज्युमश्विनोदमेघे रयिं न कश्चिन मम्र्वानवाहाः |
 तमूहथुर्नौभिरात्मन्वतीभिरन्तरिक्षप्रुद्भिरपोदकाभिः ||
tughro ha bhujyumaśvinodameghe rayiṃ na kaścin mamṛvānavāhāḥ |
 tamūhathurnaubhirātmanvatībhirantarikṣaprudbhirapodakābhiḥ ||
[1.116.4] तिस्रः कषपस्त्रिरहातिव्रजद्भिर्नासत्या भुज्युमूहथुः पतंगैः |
 समुद्रस्य धन्वन्नार्द्रस्य पारे तरिभी रथैः शतपद्भिः षळश्वैः ||
tisraḥ kṣapastrirahātivrajadbhirnāsatyā bhujyumūhathuḥ pataṃghaiḥ |
 samudrasya dhanvannārdrasya pāre tribhī rathaiḥ śatapadbhiḥ ṣaḷaśvaiḥ ||
[1.116.5] अनारम्भणे तदवीरयेथामनास्थाने अग्रभणे समुद्रे |
 यदश्विना ऊहथुर्भुज्युमस्तं शतारित्रां नावमातस्थिवांसम ||
anārambhaṇe tadavīrayethāmanāsthāne aghrabhaṇe samudre |
 yadaśvinā ūhathurbhujyumastaṃ śatāritrāṃ nāvamātasthivāṃsam ||
[1.116.6] यमश्विना ददथुः शवेतमश्वमघाश्वाय शश्वदित्स्वस्ति |
 तद वां दात्रं महि कीर्तेन्यं भूत पैद्वो वाजीसदमिद धव्यो अर्यः ||
yamaśvinā dadathuḥ śvetamaśvamaghāśvāya śaśvaditsvasti |
 tad vāṃ dātraṃ mahi kīrtenyaṃ bhūt paidvo vājīsadamid dhavyo aryaḥ ||
[1.116.7] युवं नरा सतुवते पज्रियाय कक्षीवते अरदतं पुरन्धिम |
 कारोतराच्छफादश्वस्य वर्ष्णः शतं कुम्भानसिञ्चतं सुरायाः ||
yuvaṃ narā stuvate pajriyāya kakṣīvate aradataṃ purandhim |
 kārotarācchaphādaśvasya vṛṣṇaḥ śataṃ kumbhānasiñcataṃ surāyāḥ ||
[1.116.8] हिमेनाग्निं घरंसमवारयेथां पितुमतीमूर्जमस्मा अधत्तम |
 रबीसे अत्रिमश्विनावनीतमुन निन्यथुः सर्वगणं सवस्ति ||
himenāghniṃ ghraṃsamavārayethāṃ pitumatīmūrjamasmā adhattam |
 ṛbīse atrimaśvināvanītamun ninyathuḥ sarvaghaṇaṃ svasti ||
[1.116.9] परावतं नासत्यानुदेथामुच्चाबुध्नं चक्रथुर्जिह्मबारम |
 कषरन्नापो न पायनाय राये सहस्राय तर्ष्यते गोतमस्य ||
parāvataṃ nāsatyānudethāmuccābudhnaṃ cakrathurjihmabāram |
 kṣarannāpo na pāyanāya rāye sahasrāya tṛṣyate ghotamasya ||
[1.116.10] जुजुरुषो नासत्योत वव्रिं परामुञ्चतं दरापिमिव चयवानात |
 परातिरतं जहितस्यायुर्दस्रादित पतिमक्र्णुतं कनीनाम ||
jujuruṣo nāsatyota vavriṃ prāmuñcataṃ drāpimiva cyavānāt |
 prātirataṃ jahitasyāyurdasrādit patimakṛṇutaṃ kanīnām ||
[1.116.11] तद वां नरा शंस्यं राध्यं चाभिष्टिमन नासत्या वरूथम |
 यद विद्वांसा निधिमिवापगूळ्हमुद दर्शतादूपथुर्वन्दनाय ||
tad vāṃ narā śaṃsyaṃ rādhyaṃ cābhiṣṭiman nāsatyā varūtham |
 yad vidvāṃsā nidhimivāpaghūḷhamud darśatādūpathurvandanāya ||
[1.116.12] तद वां नरा सनये दंस उग्रमाविष कर्णोमि तन्यतुर्नव्र्ष्टिम |
 दध्यं ह यन मध्वाथर्वणो वामश्वस्य शीर्ष्णा पर यदीमुवाच ||
tad vāṃ narā sanaye daṃsa ughramāviṣ kṛṇomi tanyaturnavṛṣṭim |
 dadhyaṃ ha yan madhvātharvaṇo vāmaśvasya śīrṣṇā pra yadīmuvāca ||
[1.116.13] अजोहवीन नासत्या करा वां महे यामन पुरुभुजा पुरन्धिः |
 शरुतं तच्छासुरिव वध्रिमत्या हिरण्यहस्तमश्विनावदत्तम ||
ajohavīn nāsatyā karā vāṃ mahe yāman purubhujā purandhiḥ |
 śrutaṃ tacchāsuriva vadhrimatyā hiraṇyahastamaśvināvadattam ||
[1.116.14] आस्नो वर्कस्य वर्तिकामभीके युवं नरा नासत्यामुमुक्तम |
 उतो कविं पुरुभुजा युवं ह कर्पमाणमक्र्णुतं विचक्षे ||
āsno vṛkasya vartikāmabhīke yuvaṃ narā nāsatyāmumuktam |
 uto kaviṃ purubhujā yuvaṃ ha kṛpamāṇamakṛṇutaṃ vicakṣe ||
[1.116.15] चरित्रं हि वेरिवाछेदि पर्णमाजा खेलस्य परितक्म्यायाम |
 सद्यो जङघामायसीं विश्पलायै धने हिते सर्तवेप्रत्यधत्तम ||
caritraṃ hi verivāchedi parṇamājā khelasya paritakmyāyām |
 sadyo jaṅghāmāyasīṃ viśpalāyai dhane hite sartavepratyadhattam ||
[1.116.16] शतं मेषान वर्क्ये चक्षदानं रज्राश्वं तं पितान्धंचकार |
 तस्मा अक्षी नासत्या विचक्ष आधत्तं दस्रा भिषजावनर्वन ||
śataṃ meṣān vṛkye cakṣadānaṃ ṛjrāśvaṃ taṃ pitāndhaṃcakāra |
 tasmā akṣī nāsatyā vicakṣa ādhattaṃ dasrā bhiṣajāvanarvan ||
[1.116.17] आ वां रथं दुहिता सूर्यस्य कार्ष्मेवातिष्ठदर्वताजयन्ती |
 विश्वे देवा अन्वमन्यत हर्द्भिः समु शरिया नासत्या सचेथे ||
ā vāṃ rathaṃ duhitā sūryasya kārṣmevātiṣṭhadarvatājayantī |
 viśve devā anvamanyata hṛdbhiḥ samu śriyā nāsatyā sacethe ||
[1.116.18] यदयातं दिवोदासाय वर्तिर्भरद्वाजायाश्विना हयन्ता |
 रेवदुवाह सचनो रथो वां वर्षभश्च शिंशुमारश्च युक्ता ||
yadayātaṃ divodāsāya vartirbharadvājāyāśvinā hayantā |
 revaduvāha sacano ratho vāṃ vṛṣabhaśca śiṃśumāraśca yuktā ||
[1.116.19] रयिं सुक्षत्रं सवपत्यमायुः सुवीर्यं नासत्या वहन्ता |
 आ जह्नावीं समनसोप वाजैस्त्रिरह्नो भागं दधतीमयातम ||
rayiṃ sukṣatraṃ svapatyamāyuḥ suvīryaṃ nāsatyā vahantā |
 ā jahnāvīṃ samanasopa vājaistrirahno bhāghaṃ dadhatīmayātam ||
[1.116.20] परिविष्टं जाहुषं विश्वतः सीं सुगेभिर्नक्तमूहथू रजोभिः |
 विभिन्दुना नासत्या रथेन वि पर्वतानजरयू अयातम ||
pariviṣṭaṃ jāhuṣaṃ viśvataḥ sīṃ sughebhirnaktamūhathū rajobhiḥ |
 vibhindunā nāsatyā rathena vi parvatānajarayū ayātam ||
[1.116.21] एकस्या वस्तोरावतं रणाय वशमश्विना सनये सहस्रा |
 निरहतं दुछुना इन्द्रवन्ता पर्थुश्रवसो वर्षणावरातीः ||
ekasyā vastorāvataṃ raṇāya vaśamaśvinā sanaye sahasrā |
 nirahataṃ duchunā indravantā pṛthuśravaso vṛṣaṇāvarātīḥ ||
[1.116.22] शरस्य चिदार्चत्कस्यावतादा नीचादुच्चा चक्रथुः पातवे वाः |
 शयवे चिन नासत्या शचीभिर्जसुरये सतर्यं पिप्यथुर्गाम ||
śarasya cidārcatkasyāvatādā nīcāduccā cakrathuḥ pātave vāḥ |
 śayave cin nāsatyā śacībhirjasuraye staryaṃ pipyathurghām ||
[1.116.23] अवस्यते सतुवते कर्ष्णियाय रजूयते नासत्या शचीभिः |
 पशुं न नष्टमिव दर्शनाय विष्णाप्वं ददथुर्विश्वकाय ||
avasyate stuvate kṛṣṇiyāya ṛjūyate nāsatyā śacībhiḥ |
 paśuṃ na naṣṭamiva darśanāya viṣṇāpvaṃ dadathurviśvakāya ||
[1.116.24] दश रात्रीरशिवेना नव दयूनवनद्धं शनथितमप्स्वन्तः |
 विप्रुतं रेभमुदनि परव्र्क्तमुन निन्यथुः सोममिव सरुवेण ||
daśa rātrīraśivenā nava dyūnavanaddhaṃ śnathitamapsvantaḥ |
 viprutaṃ rebhamudani pravṛktamun ninyathuḥ somamiva sruveṇa ||
[1.116.25] पर वां दंसांस्यश्विनाववोचमस्य पतिः सयां सुगवः सुवीरः |
 उत पश्यन्नश्नुवन दीर्घमायुरस्तमिवेज्जरिमाणं जगम्याम ||
pra vāṃ daṃsāṃsyaśvināvavocamasya patiḥ syāṃ sughavaḥ suvīraḥ |
 uta paśyannaśnuvan dīrghamāyurastamivejjarimāṇaṃ jaghamyām ||

### Hymn 1.117

[1.117.1] मध्वः सोमस्याश्विना मदाय परत्नो होता विवासते वाम |
 बर्हिष्मती रातिर्विश्रिता गीरिषा यातं नासत्योप वाजैः ||
madhvaḥ somasyāśvinā madāya pratno hotā vivāsate vām |
 barhiṣmatī rātirviśritā ghīriṣā yātaṃ nāsatyopa vājaiḥ ||
[1.117.2] यो वामश्विना मनसो जवीयान रथः सवश्वो विश आजिगाति |
 येन गछथः सुक्र्तो दुरोणं तेन नरा वर्तिरस्मभ्यं यातम ||
yo vāmaśvinā manaso javīyān rathaḥ svaśvo viśa ājighāti |
 yena ghachathaḥ sukṛto duroṇaṃ tena narā vartirasmabhyaṃ yātam ||
[1.117.3] रषिं नरावंहसः पाञ्चजन्यं रबीसादत्रिं मुञ्चथो गणेन |
 मिनन्ता दस्योरशिवस्य माया अनुपूर्वं वर्षणा चोदयन्ता ||
ṛṣiṃ narāvaṃhasaḥ pāñcajanyaṃ ṛbīsādatriṃ muñcatho ghaṇena |
 minantā dasyoraśivasya māyā anupūrvaṃ vṛṣaṇā codayantā ||
[1.117.4] अश्वं न गूळ्हमश्विना दुरेवैर्र्षिं नरा वर्षणा रेभमप्सु |
 सं तं रिणीथो विप्रुतं दंसोभिर्न वां जूर्यन्ति पूर्व्या कर्तानि ||
aśvaṃ na ghūḷhamaśvinā durevairṛṣiṃ narā vṛṣaṇā rebhamapsu |
 saṃ taṃ riṇītho viprutaṃ daṃsobhirna vāṃ jūryanti pūrvyā kṛtāni ||
[1.117.5] सुषुप्वांसं न निर्र्तेरुपस्थे सूर्यं न दस्रा तमसि कषियन्तम |
 शुभे रुक्मं न दर्शतं निखातमुदूपथुरश्विना वन्दनाय ||
suṣupvāṃsaṃ na nirṛterupasthe sūryaṃ na dasrā tamasi kṣiyantam |
 śubhe rukmaṃ na darśataṃ nikhātamudūpathuraśvinā vandanāya ||
[1.117.6] तद वां नरा शंस्यं पज्रियेण कक्षीवता नासत्या परिज्मन |
 शफादश्वस्य वाजिनो जनाय शतं कुम्भानसिञ्चतं मधूनाम ||
tad vāṃ narā śaṃsyaṃ pajriyeṇa kakṣīvatā nāsatyā parijman |
 śaphādaśvasya vājino janāya śataṃ kumbhānasiñcataṃ madhūnām ||
[1.117.7] युवं नरा सतुवते कर्ष्णियाय विष्णाप्वं ददथुर्विश्वकाय |
 घोषायै चित पित्र्षदे दुरोने पतिं जूर्यन्त्या अश्विनावदत्तम ||
yuvaṃ narā stuvate kṛṣṇiyāya viṣṇāpvaṃ dadathurviśvakāya |
 ghoṣāyai cit pitṛṣade durone patiṃ jūryantyā aśvināvadattam ||
[1.117.8] युवं शयावाय रुशतीमदत्तं महः कषोणस्याश्विना कण्वाय |
 परवाच्यं तद वर्षणा कर्तं वां यन नार्षदायश्रवो अध्यधत्तम ||
yuvaṃ śyāvāya ruśatīmadattaṃ mahaḥ kṣoṇasyāśvinā kaṇvāya |
 pravācyaṃ tad vṛṣaṇā kṛtaṃ vāṃ yan nārṣadāyaśravo adhyadhattam ||
[1.117.9] पुरू वर्पांस्यश्विना दधाना नि पेदव ऊहथुराशुमश्वम |
 सहस्रसां वाजिनमप्रतीतमहिहनं शरवस्यं तरुत्रम ||
purū varpāṃsyaśvinā dadhānā ni pedava ūhathurāśumaśvam |
 sahasrasāṃ vājinamapratītamahihanaṃ śravasyaṃ tarutram ||
[1.117.10] एतानि वां शरवस्या सुदानू बरह्माङगूषं सदनं रोदस्योः |
 यद वां पज्रासो अश्विना हवन्ते यातमिषा च विदुषे च वाजम ||
etāni vāṃ śravasyā sudānū brahmāṅghūṣaṃ sadanaṃ rodasyoḥ |
 yad vāṃ pajrāso aśvinā havante yātamiṣā ca viduṣe ca vājam ||
[1.117.11] सूनोर्मानेनाश्विना गर्णाना वाजं विप्राय भुरणा रदन्ता |
 अगस्त्ये बरह्मणा वाव्र्धाना सं विश्पलां नासत्यारिणीतम ||
sūnormānenāśvinā ghṛṇānā vājaṃ viprāya bhuraṇā radantā |
 aghastye brahmaṇā vāvṛdhānā saṃ viśpalāṃ nāsatyāriṇītam ||
[1.117.12] कुह यान्ता सुष्टुतिं काव्यस्य दिवो नपाता वर्षणा शयुत्रा |
 हिरण्यस्येव कलशं निखातमुदूपथुर्दशमे अश्विनाहन ||
kuha yāntā suṣṭutiṃ kāvyasya divo napātā vṛṣaṇā śayutrā |
 hiraṇyasyeva kalaśaṃ nikhātamudūpathurdaśame aśvināhan ||
[1.117.13] युवं चयवानमश्विना जरन्तं पुनर्युवानं चक्रथुः शचीभिः |
 युवो रथं दुहिता सूर्यस्य सह शरिया नासत्याव्र्णीत ||
yuvaṃ cyavānamaśvinā jarantaṃ punaryuvānaṃ cakrathuḥ śacībhiḥ |
 yuvo rathaṃ duhitā sūryasya saha śriyā nāsatyāvṛṇīta ||
[1.117.14] युवं तुग्राय पूर्व्येभिरेवैः पुनर्मन्यावभवतं युवाना |
 युवं भुज्युमर्णसो निः समुद्राद विभिरूहथुर्र्ज्रेभिरश्वैः ||
yuvaṃ tughrāya pūrvyebhirevaiḥ punarmanyāvabhavataṃ yuvānā |
 yuvaṃ bhujyumarṇaso niḥ samudrād vibhirūhathurṛjrebhiraśvaiḥ ||
[1.117.15] अजोहवीदश्विना तौग्र्यो वां परोळ्हः समुद्रमव्यथिर्जगन्वान |
 निष टमूहथुः सुयुजा रथेन मनोजवसा वर्षणास्वस्ति ||
ajohavīdaśvinā taughryo vāṃ proḷhaḥ samudramavyathirjaghanvān |
 niṣ ṭamūhathuḥ suyujā rathena manojavasā vṛṣaṇāsvasti ||
[1.117.16] अजोहवीदश्विना वर्तिका वामास्नो यत सीममुञ्चतं वर्कस्य |
 वि जयुषा ययथुः सान्वद्रेर्जातं विष्वाचो अहतं विषेण ||
ajohavīdaśvinā vartikā vāmāsno yat sīmamuñcataṃ vṛkasya |
 vi jayuṣā yayathuḥ sānvadrerjātaṃ viṣvāco ahataṃ viṣeṇa ||
[1.117.17] शतं मेषान वर्क्ये मामहानं तमः परणीतमशिवेन पित्रा |
 आक्षी रज्राश्वे अश्विनावधत्तं जयोतिरन्धाय चक्रथुर्विचक्षे ||
śataṃ meṣān vṛkye māmahānaṃ tamaḥ praṇītamaśivena pitrā |
 ākṣī ṛjrāśve aśvināvadhattaṃ jyotirandhāya cakrathurvicakṣe ||
[1.117.18] शुनमन्धाय भरमह्वयत सा वर्कीरश्विना वर्षणा नरेति |
 जारः कनीन इव चक्षदान रज्राश्वः शतमेकंच मेषान ||
śunamandhāya bharamahvayat sā vṛkīraśvinā vṛṣaṇā nareti |
 jāraḥ kanīna iva cakṣadāna ṛjrāśvaḥ śatamekaṃca meṣān ||
[1.117.19] मही वामूतिरश्विना मयोभूरुत सरामं धिष्ण्या संरिणीथः |
 अथा युवामिदह्वयत पुरन्धिरागछतं सीं वर्षणाववोभिः ||
mahī vāmūtiraśvinā mayobhūruta srāmaṃ dhiṣṇyā saṃriṇīthaḥ |
 athā yuvāmidahvayat purandhirāghachataṃ sīṃ vṛṣaṇāvavobhiḥ ||
[1.117.20] अधेनुं दस्रा सतर्यं विषक्टामपिन्वतं शयवे अश्विनागाम |
 युवं शचीभिर्विमदाय जायां नयूहथुः पुरुमित्रस्य योषाम ||
adhenuṃ dasrā staryaṃ viṣakṭāmapinvataṃ śayave aśvināghām |
 yuvaṃ śacībhirvimadāya jāyāṃ nyūhathuḥ purumitrasya yoṣām ||
[1.117.21] यवं वर्केणाश्विना वपन्तेषं दुहन्ता मनुषाय दस्रा |
 अभि दस्युं बकुरेणा धमन्तोरु जयोतिश्चक्रथुरार्याय ||
yavaṃ vṛkeṇāśvinā vapanteṣaṃ duhantā manuṣāya dasrā |
 abhi dasyuṃ bakureṇā dhamantoru jyotiścakrathurāryāya ||
[1.117.22] आथर्वणायाश्विना दधीचे.अश्व्यं शिरः परत्यैरयतम |
 स वां मधु पर वोचद रतायन तवाष्ट्रं यद दस्रावपिकक्ष्यं वाम ||
ātharvaṇāyāśvinā dadhīce.aśvyaṃ śiraḥ pratyairayatam |
 sa vāṃ madhu pra vocad ṛtāyan tvāṣṭraṃ yad dasrāvapikakṣyaṃ vām ||
[1.117.23] सदा कवी सुमतिमा चके वां विश्वा धियो अश्विना परावतं मे |
 अस्मे रयिं नासत्या बर्हन्तमपत्यसाचं शरुत्यं रराथाम ||
sadā kavī sumatimā cake vāṃ viśvā dhiyo aśvinā prāvataṃ me |
 asme rayiṃ nāsatyā bṛhantamapatyasācaṃ śrutyaṃ rarāthām ||
[1.117.24] हिरण्यहस्तमश्विना रराणा पुत्रं नरा वध्रिमत्या अदत्तम |
 तरिधा ह शयावमश्विना विकस्तमुज्जीवस ऐरयतंसुदानू ||
hiraṇyahastamaśvinā rarāṇā putraṃ narā vadhrimatyā adattam |
 tridhā ha śyāvamaśvinā vikastamujjīvasa airayataṃsudānū ||
[1.117.25] एतानि वामश्विना वीर्याणि पर पूर्व्याण्यायवो.अवोचन |
 बरह्मक्र्ण्वन्तो वर्षणा युवभ्यां सुवीरासो विदथमा वदेम ||
etāni vāmaśvinā vīryāṇi pra pūrvyāṇyāyavo.avocan |
 brahmakṛṇvanto vṛṣaṇā yuvabhyāṃ suvīrāso vidathamā vadema ||

### Hymn 1.118

[1.118.1] आ वां रथो अश्विना शयेनपत्वा सुम्र्ळीकः सववान यात्वर्वां |
 यो मर्त्यस्य मनसो जवीयान तरिवन्धुरो वर्षणा वातरंहाः ||
ā vāṃ ratho aśvinā śyenapatvā sumṛḷīkaḥ svavān yātvarvāṃ |
 yo martyasya manaso javīyān trivandhuro vṛṣaṇā vātaraṃhāḥ ||
[1.118.2] तरिवन्धुरेण तरिव्र्ता रथेन तरिचक्रेण सुव्र्ता यातमर्वाक |
 पिन्वतं गा जिन्वतमर्वतो नो वर्धयतमश्विना वीरमस्मे ||
trivandhureṇa trivṛtā rathena tricakreṇa suvṛtā yātamarvāk |
 pinvataṃ ghā jinvatamarvato no vardhayatamaśvinā vīramasme ||
[1.118.3] परवद्यामना सुव्र्ता रथेन दस्राविमं शर्णुतं शलोकमद्रेः |
 किमङग वां परत्यवर्तिं गमिष्ठाहुर्विप्रासोश्विना पुराजाः ||
pravadyāmanā suvṛtā rathena dasrāvimaṃ śṛṇutaṃ ślokamadreḥ |
 kimaṅgha vāṃ pratyavartiṃ ghamiṣṭhāhurviprāsoaśvinā purājāḥ ||
[1.118.4] आ वां शयेनासो अश्विना वहन्तु रथे युक्तास आशवः पतंगाः |
 ये अप्तुरो दिव्यासो न गर्ध्रा अभि परयो नासत्या वहन्ति ||
ā vāṃ śyenāso aśvinā vahantu rathe yuktāsa āśavaḥ pataṃghāḥ |
 ye apturo divyāso na ghṛdhrā abhi prayo nāsatyā vahanti ||
[1.118.5] आ वां रथं युवतिस्तिष्ठदत्र जुष्ट्वी नरा दुहितासूर्यस्य |
 परि वामश्वा वपुषः पतंगा वयो वहन्त्वरुषा अभीके ||
ā vāṃ rathaṃ yuvatistiṣṭhadatra juṣṭvī narā duhitāsūryasya |
 pari vāmaśvā vapuṣaḥ pataṃghā vayo vahantvaruṣā abhīke ||
[1.118.6] उद वन्दनमैरतं दंसनाभिरुद रेभं दस्रा वर्षणा शचीभिः |
 निष टौग्र्यं पारयथः समुद्रात पुनश्च्यवानं चक्रथुर्युवानम ||
ud vandanamairataṃ daṃsanābhirud rebhaṃ dasrā vṛṣaṇā śacībhiḥ |
 niṣ ṭaughryaṃ pārayathaḥ samudrāt punaścyavānaṃ cakrathuryuvānam ||
[1.118.7] युवमत्रये.अवनीताय तप्तमूर्जमोमानमश्विनावधत्तम |
 युवं कण्वायापिरिप्ताय चक्षुः परत्यधत्तं सुष्टुतिं जुजुषाणा ||
yuvamatraye.avanītāya taptamūrjamomānamaśvināvadhattam |
 yuvaṃ kaṇvāyāpiriptāya cakṣuḥ pratyadhattaṃ suṣṭutiṃ jujuṣāṇā ||
[1.118.8] युवं धेनुं शयवे नाधितायापिन्वतमश्विना पूर्व्याय |
 अमुञ्चतं वर्तिकामंहसो निः परति जङघां विश्पलाया अधत्तम ||
yuvaṃ dhenuṃ śayave nādhitāyāpinvatamaśvinā pūrvyāya |
 amuñcataṃ vartikāmaṃhaso niḥ prati jaṅghāṃ viśpalāyā adhattam ||
[1.118.9] युवं शवेतं पेदव इन्द्रजूतमहिहनमश्विनादत्तमश्वम |
 जोहूत्रमर्यो अभिभूतिमुग्रं सहस्रसां वर्षणं वीड्वङगम ||
yuvaṃ śvetaṃ pedava indrajūtamahihanamaśvinādattamaśvam |
 johūtramaryo abhibhūtimughraṃ sahasrasāṃ vṛṣaṇaṃ vīḍvaṅgham ||
[1.118.10] ता वां नरा सववसे सुजाता हवामहे अश्विना नाधमानाः |
 आ न उप वसुमता रथेन गिरो जुसाना सुविताय यातम ||
tā vāṃ narā svavase sujātā havāmahe aśvinā nādhamānāḥ |
 ā na upa vasumatā rathena ghiro jusānā suvitāya yātam ||
[1.118.11] आ शयेनस्य जवसा नूतनेनास्मे यातं नासत्या सजोषाः |
 हवे हि वामश्विना रातहव्यः शश्वत्तमाया उषसो वयुष्टौ ||
ā śyenasya javasā nūtanenāsme yātaṃ nāsatyā sajoṣāḥ |
 have hi vāmaśvinā rātahavyaḥ śaśvattamāyā uṣaso vyuṣṭau ||

### Hymn 1.119

[1.119.1] आ वां रथं पुरुमायं मनोजुवं जीराश्वं यज्ञियं जीवसे हुवे |
 सहस्रकेतुं वनिनं शतद्वसुं शरुष्टीवानं वरिवोधामभि परयः ||
ā vāṃ rathaṃ purumāyaṃ manojuvaṃ jīrāśvaṃ yajñiyaṃ jīvase huve |
 sahasraketuṃ vaninaṃ śatadvasuṃ śruṣṭīvānaṃ varivodhāmabhi prayaḥ ||
[1.119.2] ऊर्ध्वा धीतिः परत्यस्य परयामन्यधायि शस्मन समयन्त आ दिशः |
 सवदामि घर्मं परति यन्त्यूतय आ वामूर्जानी रथमश्विनारुहत ||
ūrdhvā dhītiḥ pratyasya prayāmanyadhāyi śasman samayanta ā diśaḥ |
 svadāmi gharmaṃ prati yantyūtaya ā vāmūrjānī rathamaśvināruhat ||
[1.119.3] सं यन मिथः पस्प्र्धानासो अग्मत शुभे मखा अमिता जायवो रणे |
 युवोरह परवणे चेकिते रथो यदश्विना वहथः सूरिमा वरम ||
saṃ yan mithaḥ paspṛdhānāso aghmata śubhe makhā amitā jāyavo raṇe |
 yuvoraha pravaṇe cekite ratho yadaśvinā vahathaḥ sūrimā varam ||
[1.119.4] युवं भुज्युं भुरमाणं विभिर्गतं सवयुक्तिभिर्निवहन्ता पित्र्भ्य आ |
 यासिष्टं वर्तिर्व्र्षणा विजेन्यं दिवोदासाय महि चेति वामवः ||
yuvaṃ bhujyuṃ bhuramāṇaṃ vibhirghataṃ svayuktibhirnivahantā pitṛbhya ā |
 yāsiṣṭaṃ vartirvṛṣaṇā vijenyaṃ divodāsāya mahi ceti vāmavaḥ ||
[1.119.5] युवोरश्विना वपुषे युवायुजं रथं वाणी येमतुरस्य शर्ध्यम |
 आ वां पतित्वं सख्याय जग्मुषी योषाव्र्णीतजेन्या युवां पती ||
yuvoraśvinā vapuṣe yuvāyujaṃ rathaṃ vāṇī yematurasya śardhyam |
 ā vāṃ patitvaṃ sakhyāya jaghmuṣī yoṣāvṛṇītajenyā yuvāṃ patī ||
[1.119.6] युवं रेभं परिषूतेरुरुष्यथो हिमेन घर्मं परितप्तमत्रये |
 युवं शयोरवसं पिप्यथुर्गवि पर दीर्घेण वन्दनस्तार्यायुषा ||
yuvaṃ rebhaṃ pariṣūteruruṣyatho himena gharmaṃ paritaptamatraye |
 yuvaṃ śayoravasaṃ pipyathurghavi pra dīrgheṇa vandanastāryāyuṣā ||
[1.119.7] युवं वन्दनं निर्र्तं जरण्यया रथं न दस्रा करणा समिन्वथः |
 कषेत्रादा विप्रं जनथो विपन्यया पर वामत्र विधते दंसना भुवत ||
yuvaṃ vandanaṃ nirṛtaṃ jaraṇyayā rathaṃ na dasrā karaṇā saminvathaḥ |
 kṣetrādā vipraṃ janatho vipanyayā pra vāmatra vidhate daṃsanā bhuvat ||
[1.119.8] अगछतं कर्पमाणं परावति पितुः सवस्य तयजसा निबाधितम |
 सवर्वतीरित ऊतीर्युवोरह चित्रा अभीके अभवन्नभिष्टयः ||
aghachataṃ kṛpamāṇaṃ parāvati pituḥ svasya tyajasā nibādhitam |
 svarvatīrita ūtīryuvoraha citrā abhīke abhavannabhiṣṭayaḥ ||
[1.119.9] उत सया वां मधुमन मक्षिकारपन मदे सोमस्यौशिजो हुवन्यति |
 युवं दधीचो मन आ विवासथो.अथा शिरः परति वामश्व्यं वदत ||
uta syā vāṃ madhuman makṣikārapan made somasyauśijo huvanyati |
 yuvaṃ dadhīco mana ā vivāsatho.athā śiraḥ prati vāmaśvyaṃ vadat ||
[1.119.10] युवं पेदवे पुरुवारमश्विना सप्र्धां शवेतं तरुतारन्दुवस्यथः |
 शर्यैरभिद्युं पर्तनासु दुष्टरं चर्क्र्त्यमिन्द्रमिव चर्षणीसहम ||
yuvaṃ pedave puruvāramaśvinā spṛdhāṃ śvetaṃ tarutāranduvasyathaḥ |
 śaryairabhidyuṃ pṛtanāsu duṣṭaraṃ carkṛtyamindramiva carṣaṇīsaham ||

### Hymn 1.120

[1.120.1] का राधद धोत्राश्विना वां को वां जोष उभयोः |
 कथा विधात्यप्रचेताः ||
kā rādhad dhotrāśvinā vāṃ ko vāṃ joṣa ubhayoḥ |
 kathā vidhātyapracetāḥ ||
[1.120.2] विद्वांसाविद दुरः पर्छेदविद्वानित्थापरो अचेताः |
 नू चिन नु मर्ते अक्रौ ||
vidvāṃsāvid duraḥ pṛchedavidvānitthāparo acetāḥ |
 nū cin nu marte akrau ||
[1.120.3] ता विद्वांसा हवामहे वां ता नो विद्वांसा मन्म वोचेतमद्य |
 परार्चद दयमानो युवाकुः ||
tā vidvāṃsā havāmahe vāṃ tā no vidvāṃsā manma vocetamadya |
 prārcad dayamāno yuvākuḥ ||
[1.120.4] वि पर्छामि पाक्या न देवान वषट्क्र्तस्याद्भुतस्य दस्रा |
 पातं च सह्यसो युवं च रभ्यसो नः ||
vi pṛchāmi pākyā na devān vaṣaṭkṛtasyādbhutasya dasrā |
 pātaṃ ca sahyaso yuvaṃ ca rabhyaso naḥ ||
[1.120.5] पर या घोषे भर्गवाणे न शोभे यया वाचा यजति पज्रियो वाम |
 परैषयुर्न विद्वान ||
pra yā ghoṣe bhṛghavāṇe na śobhe yayā vācā yajati pajriyo vām |
 praiṣayurna vidvān ||
[1.120.6] शरुतं गायत्रं तकवानस्याहं चिद धि रिरेभाश्विना वाम |
 आक्षी शुभस पती दन ||
śrutaṃ ghāyatraṃ takavānasyāhaṃ cid dhi rirebhāśvinā vām |
 ākṣī śubhas patī dan ||
[1.120.7] युवं हयास्तं महो रन युवं वा यन निरततंसतम |
 तानो वसू सुगोपा सयातं पातं नो वर्कादघायोः ||
yuvaṃ hyāstaṃ maho ran yuvaṃ vā yan niratataṃsatam |
 tāno vasū sughopā syātaṃ pātaṃ no vṛkādaghāyoḥ ||
[1.120.8] मा कस्मै धातमभ्यमित्रिणे नो माकुत्रा नो गर्हेभ्यो धेनवो गुः |
 सतनाभुजो अशिश्वीः ||
mā kasmai dhātamabhyamitriṇe no mākutrā no ghṛhebhyo dhenavo ghuḥ |
 stanābhujo aśiśvīḥ ||
[1.120.9] दुहीयन मित्रधितये युवाकु राये च नो मिमीतं वाजवत्यै |
 इषे च नो मिमीतं धेनुमत्यै ||
duhīyan mitradhitaye yuvāku rāye ca no mimītaṃ vājavatyai |
 iṣe ca no mimītaṃ dhenumatyai ||
[1.120.10] अश्विनोरसनं रथमनश्वं वाजिनावतोः |
 तेनाहं भूरि चाकन ||
aśvinorasanaṃ rathamanaśvaṃ vājināvatoḥ |
 tenāhaṃ bhūri cākana ||
[1.120.11] अयं समह मा तनूह्याते जनाननु |
 सोमपेयं सुखो रथः ||
ayaṃ samaha mā tanūhyāte janānanu |
 somapeyaṃ sukho rathaḥ ||
[1.120.12] अध सवप्नस्य निर्विदे.अभुञ्जतश्च रेवतः |
 उभा ता बस्रि नश्यतः ||
adha svapnasya nirvide.abhuñjataśca revataḥ |
 ubhā tā basri naśyataḥ ||

### Hymn 1.121

[1.121.1] कदित्था नॄनः पात्रं देवयतां शरवद गिरो अङगिरसां तुरण्यन |
 पर यदानड विश आ हर्म्यस्योरु करंसते अध्वरे यजत्रः ||
kaditthā nṝnḥ pātraṃ devayatāṃ śravad ghiro aṅghirasāṃ turaṇyan |
 pra yadānaḍ viśa ā harmyasyoru kraṃsate adhvare yajatraḥ ||
[1.121.2] सतम्भीद ध दयां स धरुणं परुषायद रभुर्वाजाय दरविणं नरो गोः |
 अनु सवाजां महिषश्चक्षत वरां मेनामश्वस्य परि मातरं गोः ||
stambhīd dha dyāṃ sa dharuṇaṃ pruṣāyad ṛbhurvājāya draviṇaṃ naro ghoḥ |
 anu svājāṃ mahiṣaścakṣata vrāṃ menāmaśvasya pari mātaraṃ ghoḥ ||
[1.121.3] नक्षद धवमरुणीः पूर्व्यं राट तुरो विशामङगिरसामनु दयून |
 तक्षद वज्रं नियुतं तस्तम्भद दयां चतुष्पदे नर्याय दविपादे ||
nakṣad dhavamaruṇīḥ pūrvyaṃ rāṭ turo viśāmaṅghirasāmanu dyūn |
 takṣad vajraṃ niyutaṃ tastambhad dyāṃ catuṣpade naryāya dvipāde ||
[1.121.4] अस्य मदे सवर्यं दा रतायापीव्र्तमुस्रियाणामनीकम |
 यद ध परसर्गे तरिककुं निवर्तदप दरुहो मानुषस्य दुरो वः ||
asya made svaryaṃ dā ṛtāyāpīvṛtamusriyāṇāmanīkam |
 yad dha prasarghe trikakuṃ nivartadapa druho mānuṣasya duro vaḥ ||
[1.121.5] तुभ्यं पयो यत पितरावनीतां राधः सुरेतस्तुरणे भुरण्यू |
 शुचि यत ते रेक्ण आयजन्त सबर्दुघायाः पयौस्रियायाः ||
tubhyaṃ payo yat pitarāvanītāṃ rādhaḥ suretasturaṇe bhuraṇyū |
 śuci yat te rekṇa āyajanta sabardughāyāḥ payausriyāyāḥ ||
[1.121.6] अध पर जज्ञे तरणिर्ममत्तु पर रोच्यस्या उषसो न सूरः |
 इन्दुर्येभिराष्ट सवेदुहव्यैः सरुवेण सिञ्चञ जरणाभि धाम ||
adha pra jajñe taraṇirmamattu pra rocyasyā uṣaso na sūraḥ |
 induryebhirāṣṭa sveduhavyaiḥ sruveṇa siñcañ jaraṇābhi dhāma ||
[1.121.7] सविध्मा यद वनधितिरपस्यात सूरो अध्वरे परि रोधना गोः |
 यद ध परभासि कर्त्व्याननु दयूननर्विशे पश्विषेतुराय ||
svidhmā yad vanadhitirapasyāt sūro adhvare pari rodhanā ghoḥ |
 yad dha prabhāsi kṛtvyānanu dyūnanarviśe paśviṣeturāya ||
[1.121.8] अष्टा महो दिव आदो हरी इह दयुम्नासाहमभि योधानौत्सम |
 हरिं यत ते मन्दिनं दुक्षन वर्धे गोरभसमद्रिभिर्वाताप्यम ||
aṣṭā maho diva ādo harī iha dyumnāsāhamabhi yodhānautsam |
 hariṃ yat te mandinaṃ dukṣan vṛdhe ghorabhasamadribhirvātāpyam ||
[1.121.9] तवमायसं परति वर्तयो गोर्दिवो अश्मानमुपनीतं रभ्वा |
 कुत्साय यत्र पुरुहूत वन्वञ्छुष्णमनन्तैः परियासि वधैः ||
tvamāyasaṃ prati vartayo ghordivo aśmānamupanītaṃ ṛbhvā |
 kutsāya yatra puruhūta vanvañchuṣṇamanantaiḥ pariyāsi vadhaiḥ ||
[1.121.10] पुरा यत सूरस्तमसो अपीतेस्तमद्रिवः फलिगं हेतिमस्य |
 शुष्णस्य चित परिहितं यदोजो दिवस परि सुग्रथितं तदादः ||
purā yat sūrastamaso apītestamadrivaḥ phalighaṃ hetimasya |
 śuṣṇasya cit parihitaṃ yadojo divas pari sughrathitaṃ tadādaḥ ||
[1.121.11] अनु तवा मही पाजसी अचक्रे दयावाक्षामा मदतामिन्द्र कर्मन |
 तवं वर्त्रमाशयानं सिरासु महो वज्रेण सिष्वपोवराहुम ||
anu tvā mahī pājasī acakre dyāvākṣāmā madatāmindra karman |
 tvaṃ vṛtramāśayānaṃ sirāsu maho vajreṇa siṣvapovarāhum ||
[1.121.12] तवमिन्द्र नर्यो यानवो नॄन तिष्ठा वातस्य सुयुजो वहिष्ठान |
 यं ते काव्य उशना मन्दिनं दाद वर्त्रहणं पार्यं ततक्ष वज्रम ||
tvamindra naryo yānavo nṝn tiṣṭhā vātasya suyujo vahiṣṭhān |
 yaṃ te kāvya uśanā mandinaṃ dād vṛtrahaṇaṃ pāryaṃ tatakṣa vajram ||
[1.121.13] तवं सूरो हरितो रामयो नॄन भरच्चक्रमेतशो नायमिन्द्र |
 परास्य पारं नवतिं नाव्यानामपि कर्तमवर्तयोऽयज्यून ||
tvaṃ sūro harito rāmayo nṝn bharaccakrametaśo nāyamindra |
 prāsya pāraṃ navatiṃ nāvyānāmapi kartamavartayo’yajyūn ||
[1.121.14] तवं नो अस्या इन्द्र दुर्हणायाः पाहि वज्रिवो दुरितादभीके |
 पर नो वाजान रथ्यो अश्वबुध्यानिषे यन्धि शरवसे सून्र्तायै ||
tvaṃ no asyā indra durhaṇāyāḥ pāhi vajrivo duritādabhīke |
 pra no vājān rathyo aśvabudhyāniṣe yandhi śravase sūnṛtāyai ||
[1.121.15] मा सा ते अस्मत सुमतिर्वि दसद वाजप्रमहः समिषो वरन्त |
 आ नो भज मघवन गोष्वर्यो मंहिष्ठास्ते सधमादः सयाम ||
mā sā te asmat sumatirvi dasad vājapramahaḥ samiṣo varanta |
 ā no bhaja maghavan ghoṣvaryo maṃhiṣṭhāste sadhamādaḥ syāma ||

### Hymn 1.122

[1.122.1] पर वः पान्तं रघुमन्यवो.अन्धो यज्ञं रुद्राय मीळ्हुषे भरद्वम |
 दिवो अस्तोष्यसुरस्य वीरैरिषुध्येव मरुतो रोदस्योः ||
pra vaḥ pāntaṃ raghumanyavo.andho yajñaṃ rudrāya mīḷhuṣe bharadvam |
 divo astoṣyasurasya vīrairiṣudhyeva maruto rodasyoḥ ||
[1.122.2] पत्नीव पूर्वहूतिं वाव्र्धध्या उषासानक्ता पुरुधा विदाने |
 सतरीर नात्कं वयुतं वसाना सूर्यस्य शरिया सुद्र्शी हिरण्यैः ||
patnīva pūrvahūtiṃ vāvṛdhadhyā uṣāsānaktā purudhā vidāne |
 starīr nātkaṃ vyutaṃ vasānā sūryasya śriyā sudṛśī hiraṇyaiḥ ||
[1.122.3] ममत्तु नः परिज्मा वसर्हा ममत्तु वातो अपां वर्षण्वान |
 शिशीतमिन्द्रापर्वता युवं नस्तन नो विश्वे वरिवस्यन्तुदेवाः ||
mamattu naḥ parijmā vasarhā mamattu vāto apāṃ vṛṣaṇvān |
 śiśītamindrāparvatā yuvaṃ nastan no viśve varivasyantudevāḥ ||
[1.122.4] उत तया मे यशसा शवेतनायै वयन्ता पान्तौशिजो हुवध्यै |
 पर वो नपातमपां कर्णुध्वं पर मातरा रास्पिनस्यायोः ||
uta tyā me yaśasā śvetanāyai vyantā pāntauśijo huvadhyai |
 pra vo napātamapāṃ kṛṇudhvaṃ pra mātarā rāspinasyāyoḥ ||
[1.122.5] आ वो रुवण्युमौशिजो हुवध्यै घोषेव शंसमर्जुनस्य नंशे |
 पर वः पूष्णे दावन आनछा वोचेय वसुतातिमग्नेः ||
ā vo ruvaṇyumauśijo huvadhyai ghoṣeva śaṃsamarjunasya naṃśe |
 pra vaḥ pūṣṇe dāvana ānachā voceya vasutātimaghneḥ ||
[1.122.6] शरुतं मे मित्रावरुणा हवेमोत शरुतं सदने विश्वतः सीम |
 शरोतु नः शरोतुरातिः सुश्रोतुः सुक्षेत्रा सिन्धुरद्भिः ||
śrutaṃ me mitrāvaruṇā havemota śrutaṃ sadane viśvataḥ sīm |
 śrotu naḥ śroturātiḥ suśrotuḥ sukṣetrā sindhuradbhiḥ ||
[1.122.7] सतुषे सा वां वरुण मित्र रातिर्गवां शता पर्क्षयामेषु पज्रे |
 शरुतरथे परियरथे दधानाः सद्यः पुष्टिंनिरुन्धानासो अग्मन ||
stuṣe sā vāṃ varuṇa mitra rātirghavāṃ śatā pṛkṣayāmeṣu pajre |
 śrutarathe priyarathe dadhānāḥ sadyaḥ puṣṭiṃnirundhānāso aghman ||
[1.122.8] अस्य सतुषे महिमघस्य राधः सचा सनेम नहुषः सुवीराः |
 जनो यः पज्रेभ्यो वाजिनीवानश्वावतो रथिनो मह्यं सूरिः ||
asya stuṣe mahimaghasya rādhaḥ sacā sanema nahuṣaḥ suvīrāḥ |
 jano yaḥ pajrebhyo vājinīvānaśvāvato rathino mahyaṃ sūriḥ ||
[1.122.9] जनो यो मित्रावरुणावभिध्रुगपो न वां सुनोत्यक्ष्णयाध्रुक |
 सवयं स यक्ष्मं हर्दये नि धत्त आप यदीं होत्राभिर्र्तावा ||
jano yo mitrāvaruṇāvabhidhrughapo na vāṃ sunotyakṣṇayādhruk |
 svayaṃ sa yakṣmaṃ hṛdaye ni dhatta āpa yadīṃ hotrābhirṛtāvā ||
[1.122.10] स वराधतो नहुषो दंसुजूतः शर्धस्तरो नरां गूर्तश्रवाः |
 विस्र्ष्टरातिर्याति बाळ्हस्र्त्वा विश्वासु पर्त्सु सदमिच्छूरः ||
sa vrādhato nahuṣo daṃsujūtaḥ śardhastaro narāṃ ghūrtaśravāḥ |
 visṛṣṭarātiryāti bāḷhasṛtvā viśvāsu pṛtsu sadamicchūraḥ ||
[1.122.11] अध गमन्ता नहुषो हवं सूरेः शरोता राजानो अम्र्तस्य मन्द्राः |
 नभोजुवो यन निरवस्य राधः परशस्तये महिनारथवते ||
adha ghmantā nahuṣo havaṃ sūreḥ śrotā rājāno amṛtasya mandrāḥ |
 nabhojuvo yan niravasya rādhaḥ praśastaye mahinārathavate ||
[1.122.12] एतं शर्धं धाम यस्य सूरेरित्यवोचन दशतयस्य नंशे |
 दयुम्नानि येषु वसुताती रारन विश्वे सन्वन्तु परभ्र्थेषु वाजम ||
etaṃ śardhaṃ dhāma yasya sūrerityavocan daśatayasya naṃśe |
 dyumnāni yeṣu vasutātī rāran viśve sanvantu prabhṛtheṣu vājam ||
[1.122.13] मन्दामहे दशतयस्य धासेर्द्विर्यत पञ्च बिभ्रतो यन्त्यन्ना |
 किमिष्टाश्व इष्टरश्मिरेत ईशानासस्तरुषर्ञ्जते नॄन ||
mandāmahe daśatayasya dhāserdviryat pañca bibhrato yantyannā |
 kimiṣṭāśva iṣṭaraśmireta īśānāsastaruṣaṛñjate nṝn ||
[1.122.14] हिरण्यकर्णं मणिग्रीवमर्णस्तन नो विश्वे वरिवस्यन्तु देवाः |
 अर्यो गिरः सद्य आ जग्मुषीरोस्राश्चाकन्तूभयेष्वस्मे ||
hiraṇyakarṇaṃ maṇighrīvamarṇastan no viśve varivasyantu devāḥ |
 aryo ghiraḥ sadya ā jaghmuṣīrosrāścākantūbhayeṣvasme ||
[1.122.15] चत्वारो मा मशर्शारस्य शिश्वस्त्रयो राज्ञ आयवसस्यजिष्णोः |
 रथो वां मित्रावरुणा दीर्घा]पसाः सयूमगभस्तिः सूरो नाद्यौत ||
catvāro mā maśarśārasya śiśvastrayo rājña āyavasasyajiṣṇoḥ |
 ratho vāṃ mitrāvaruṇā dīrghā]psāḥ syūmaghabhastiḥ sūro nādyaut ||

### Hymn 1.123

[1.123.1] पर्थू रथो दक्षिणाया अयोज्यैनं देवासो अम्र्तासो अस्थुः |
 कर्ष्णादुदस्थादर्या विहायाश्चिकित्सन्ती मानुषायक्षयाय ||
pṛthū ratho dakṣiṇāyā ayojyainaṃ devāso amṛtāso asthuḥ |
 kṛṣṇādudasthādaryā vihāyāścikitsantī mānuṣāyakṣayāya ||
[1.123.2] पूर्वा विश्वस्माद भुवनादबोधि जयन्ती वाजं बर्हती सनुत्री |
 उच्चा वयख्यद युवतिः पुनर्भूरोषा अगन परथमा पूर्वहूतौ ||
pūrvā viśvasmād bhuvanādabodhi jayantī vājaṃ bṛhatī sanutrī |
 uccā vyakhyad yuvatiḥ punarbhūroṣā aghan prathamā pūrvahūtau ||
[1.123.3] यदद्य भागं विभजासि नर्भ्य उषो देवि मर्त्यत्रा सुजाते |
 देवो नो अत्र सविता दमूना अनागसो वोचति सूर्याय ||
yadadya bhāghaṃ vibhajāsi nṛbhya uṣo devi martyatrā sujāte |
 devo no atra savitā damūnā anāghaso vocati sūryāya ||
[1.123.4] गर्हं-गर्हमहना यात्यछा दिवे-दिवे अधि नामा दधाना |
 सिषासन्ती दयोतना शश्वदागादग्रम-अग्रमिद भजतेवसूनाम ||
ghṛhaṃ-ghṛhamahanā yātyachā dive-dive adhi nāmā dadhānā |
 siṣāsantī dyotanā śaśvadāghādaghram-aghramid bhajatevasūnām ||
[1.123.5] भगस्य सवसा वरुणस्य जामिरुषः सून्र्ते परथमा जरस्व |
 पश्चा स दघ्या यो अघस्य धाता जयेम तं दक्षिणया रथेन ||
bhaghasya svasā varuṇasya jāmiruṣaḥ sūnṛte prathamā jarasva |
 paścā sa daghyā yo aghasya dhātā jayema taṃ dakṣiṇayā rathena ||
[1.123.6] उदीरतां सून्र्ता उत पुरन्धीरुदग्नयः शुशुचानासोस्थुः |
 सपार्हा वसूनि तमसापगूळ्हाविष कर्ण्वन्त्युषसो विभातीः ||
udīratāṃ sūnṛtā ut purandhīrudaghnayaḥ śuśucānāsoasthuḥ |
 spārhā vasūni tamasāpaghūḷhāviṣ kṛṇvantyuṣaso vibhātīḥ ||
[1.123.7] अपान्यदेत्यभ्यन्यदेति विषुरूपे अहनी सं चरेते |
 परिक्षितोस्तमो अन्या गुहाकरद्यौदुषाः शोशुचता रथेन ||
apānyadetyabhyanyadeti viṣurūpe ahanī saṃ carete |
 parikṣitostamo anyā ghuhākaradyauduṣāḥ śośucatā rathena ||
[1.123.8] सद्र्शीरद्य सद्र्शीरिदु शवो दीर्घं सचन्ते वरुणस्यधाम |
 अनवद्यास्त्रिंशतं योजनान्येकैका करतुं परियन्ति सद्यः ||
sadṛśīradya sadṛśīridu śvo dīrghaṃ sacante varuṇasyadhāma |
 anavadyāstriṃśataṃ yojanānyekaikā kratuṃ pariyanti sadyaḥ ||
[1.123.9] जानत्यह्नः परथमस्य नाम शुक्रा कर्ष्णादजनिष्ट शवितीची |
 रतस्य योषा न मिनाति धामाहर अहर्निष्क्र्तमाचरन्ती ||
jānatyahnaḥ prathamasya nāma śukrā kṛṣṇādajaniṣṭa śvitīcī |
 ṛtasya yoṣā na mināti dhāmāhar aharniṣkṛtamācarantī ||
[1.123.10] कन्येव तन्वा शाशदानानेषि देवि देवमियक्षमाणम |
 संस्मयमाना युवतिः पुरस्तादाविर्वक्षांसि कर्णुषे विभाती ||
kanyeva tanvā śāśadānāneṣi devi devamiyakṣamāṇam |
 saṃsmayamānā yuvatiḥ purastādāvirvakṣāṃsi kṛṇuṣe vibhātī ||
[1.123.11] सुसंकाशा मात्र्म्र्ष्टेव योषाविस्तन्वं कर्णुषे दर्शे कम |
 भद्रा तवमुषो वितरं वयुछ न तत ते अन्या उषसोनशन्त ||
susaṃkāśā mātṛmṛṣṭeva yoṣāvistanvaṃ kṛṇuṣe dṛśe kam |
 bhadrā tvamuṣo vitaraṃ vyucha na tat te anyā uṣasonaśanta ||
[1.123.12] अश्वावतीर्गोमतीर्विश्ववारा यतमाना रश्मिभिः सूर्यस्य |
 परा च यन्ति पुनरा च यन्ति भद्रा नाम वहमानाुषासः ||
aśvāvatīrghomatīrviśvavārā yatamānā raśmibhiḥ sūryasya |
 parā ca yanti punarā ca yanti bhadrā nāma vahamānāuṣāsaḥ ||
[1.123.13] रतस्य रश्मिमनुयछमाना भद्रम-भद्रं करतुमस्मासु धेहि |
 उषो नो अद्य सुहवा वयुछास्मासु रायो मघवत्सु च सयुः ||
ṛtasya raśmimanuyachamānā bhadram-bhadraṃ kratumasmāsu dhehi |
 uṣo no adya suhavā vyuchāsmāsu rāyo maghavatsu ca syuḥ ||

### Hymn 1.124

[1.124.1] उषा उछन्ती समिधाने अग्ना उद्यन सूर्य उर्विया जयोतिरश्रेत |
 देवो नो अत्र सविता नवर्थं परासावीद दविपत पर चतुष्पदित्यै ||
uṣā uchantī samidhāne aghnā udyan sūrya urviyā jyotiraśret |
 devo no atra savitā nvarthaṃ prāsāvīd dvipat pra catuṣpadityai ||
[1.124.2] अमिनती दैव्यानि वरतानि परमिनती मनुष्या युगानि |
 ईयुषीणामुपमा शश्वतीनामायतीनां परथमोषा वयद्यौत ||
aminatī daivyāni vratāni praminatī manuṣyā yughāni |
 īyuṣīṇāmupamā śaśvatīnāmāyatīnāṃ prathamoṣā vyadyaut ||
[1.124.3] एषा दिवो दुहिता परत्यदर्शि जयोतिर्वसाना समना पुरस्तात |
 रतस्य पन्थामन्वेति साधु परजानतीव न दिशो मिनाति ||
eṣā divo duhitā pratyadarśi jyotirvasānā samanā purastāt |
 ṛtasya panthāmanveti sādhu prajānatīva na diśo mināti ||
[1.124.4] उपो अदर्शि शुन्ध्युवो न वक्षो नोधा इवाविरक्र्त परियाणि |
 अद्मसन न ससतो बोधयन्ती शश्वत्तमागात पुनरेयुषीणाम ||
upo adarśi śundhyuvo na vakṣo nodhā ivāvirakṛta priyāṇi |
 admasan na sasato bodhayantī śaśvattamāghāt punareyuṣīṇām ||
[1.124.5] पूर्वे अर्धे रजसो अप्त्यस्य गवां जनित्र्यक्र्त पर केतुम |
 वयु परथते वितरं वरीय ओभा पर्णन्ती पित्रोरुपस्था ||
pūrve ardhe rajaso aptyasya ghavāṃ janitryakṛta pra ketum |
 vyu prathate vitaraṃ varīya obhā pṛṇantī pitrorupasthā ||
[1.124.6] एवेदेषा पुरुतमा दर्शे कं नाजामिं न परि वर्णक्ति जामिम |
 अरेपसा तन्वा शाशदाना नार्भादीषते न महोविभाती ||
evedeṣā purutamā dṛśe kaṃ nājāmiṃ na pari vṛṇakti jāmim |
 arepasā tanvā śāśadānā nārbhādīṣate na mahovibhātī ||
[1.124.7] अभ्रातेव पुंस एति परतीची गर्तारुगिव सनये धनानाम |
 जायेय पत्य उशती सुवासा उषा हस्रेव नि रिणीते अप्सः ||
abhrāteva puṃsa eti pratīcī ghartārughiva sanaye dhanānām |
 jāyeya patya uśatī suvāsā uṣā hasreva ni riṇīte apsaḥ ||
[1.124.8] सवसा सवस्रे जयायस्यै योनिमारैगपैत्यस्याः परतिचक्ष्येव |
 वयुछन्ती रश्मिभिः सूर्यस्याञ्ज्यङकते समनगा इवव्राः ||
svasā svasre jyāyasyai yonimāraighapaityasyāḥ praticakṣyeva |
 vyuchantī raśmibhiḥ sūryasyāñjyaṅkte samanaghā ivavrāḥ ||
[1.124.9] आसां पूर्वासामहसु सवसॄणामपरा पूर्वामभ्येति पश्चात |
 ताः परत्नवन नव्यसीर्नूनमस्मे रेवदुछन्तु सुदिना उषासः ||
āsāṃ pūrvāsāmahasu svasṝṇāmaparā pūrvāmabhyeti paścāt |
 tāḥ pratnavan navyasīrnūnamasme revaduchantu sudinā uṣāsaḥ ||
[1.124.10] पर बोधयोषः पर्णतो मघोन्यबुध्यमानाः पणयः ससन्तु |
 रेवदुछ मघवद्भ्यो मघोनि रेवत सतोत्रे सून्र्ते जारयन्ती ||
pra bodhayoṣaḥ pṛṇato maghonyabudhyamānāḥ paṇayaḥ sasantu |
 revaducha maghavadbhyo maghoni revat stotre sūnṛte jārayantī ||
[1.124.11] अवेयमश्वैद युवतिः पुरस्ताद युङकते गवामरुणानामनीकम |
 वि नूनमुछादसति पर केतुर्ग्र्हं-गर्हमुप तिष्ठाते अग्निः ||
aveyamaśvaid yuvatiḥ purastād yuṅkte ghavāmaruṇānāmanīkam |
 vi nūnamuchādasati pra keturghṛhaṃ-ghṛhamupa tiṣṭhāte aghniḥ ||
[1.124.12] उत ते वयश्चिद वसतेरपप्तन नरश्च ये पितुभाजो वयुष्टौ |
 अमा सते वहसि भूरि वाममुषो देवि दाशुषे मर्त्याय ||
ut te vayaścid vasaterapaptan naraśca ye pitubhājo vyuṣṭau |
 amā sate vahasi bhūri vāmamuṣo devi dāśuṣe martyāya ||
[1.124.13] अस्तोढ्वं सतोम्या बरह्मणा मे.अवीव्र्धध्वमुशतीरुषासः |
 युष्माकं देवीरवसा सनेम सहस्रिणं च शतिनं चवाजम ||
astoḍhvaṃ stomyā brahmaṇā me.avīvṛdhadhvamuśatīruṣāsaḥ |
 yuṣmākaṃ devīravasā sanema sahasriṇaṃ ca śatinaṃ cavājam ||

### Hymn 1.125

[1.125.1] पराता रत्नं परातरित्वा दधाति तं चिकित्वान परतिग्र्ह्यानि धत्ते |
 तेन परजां वर्धयमान आयू रायस पोषेण सचते सुवीरः ||
prātā ratnaṃ prātaritvā dadhāti taṃ cikitvān pratighṛhyāni dhatte |
 tena prajāṃ vardhayamāna āyū rāyas poṣeṇa sacate suvīraḥ ||
[1.125.2] सुगुरसत सुहिरण्यः सवश्वो बर्हदस्मै वय इन्द्रो दधाति |
 यस्त्वायन्तं वसुना परातरित्वो मुक्षीजयेव पदिमुत्सिनाति ||
sughurasat suhiraṇyaḥ svaśvo bṛhadasmai vaya indro dadhāti |
 yastvāyantaṃ vasunā prātaritvo mukṣījayeva padimutsināti ||
[1.125.3] आयमद्य सुक्र्तं परातरिछन्निष्टेः पुत्रं वसुमता रथेन |
 अंशोः सुतं पायय मत्सरस्य कषयद्वीरं वर्धय सून्र्ताभिः ||
āyamadya sukṛtaṃ prātarichanniṣṭeḥ putraṃ vasumatā rathena |
 aṃśoḥ sutaṃ pāyaya matsarasya kṣayadvīraṃ vardhaya sūnṛtābhiḥ ||
[1.125.4] उप कषरन्ति सिन्धवो मयोभुव ईजानं च यक्ष्यमाणं चधेनवः |
 पर्णन्तं च पपुरिं च शरवस्यवो घर्तस्य धारा उप यन्ति विश्वतः ||
upa kṣaranti sindhavo mayobhuva ījānaṃ ca yakṣyamāṇaṃ cadhenavaḥ |
 pṛṇantaṃ ca papuriṃ ca śravasyavo ghṛtasya dhārā upa yanti viśvataḥ ||
[1.125.5] नाकस्य पर्ष्ठे अधि तिष्ठति शरितो यः पर्णाति स ह देवेषु गछति |
 तस्मा आपो घर्तमर्षन्ति सिन्धवस्तस्मा इयं दक्षिणा पिन्वते सदा ||
nākasya pṛṣṭhe adhi tiṣṭhati śrito yaḥ pṛṇāti sa ha deveṣu ghachati |
 tasmā āpo ghṛtamarṣanti sindhavastasmā iyaṃ dakṣiṇā pinvate sadā ||
[1.125.6] दक्षिणावतामिदिमानि चित्रा दक्षिणावतां दिवि सूर्यासः |
 दक्षिणावन्तो अम्र्तं भजन्ते दक्षिणावन्तः पर तिरन्त आयुः ||
dakṣiṇāvatāmidimāni citrā dakṣiṇāvatāṃ divi sūryāsaḥ |
 dakṣiṇāvanto amṛtaṃ bhajante dakṣiṇāvantaḥ pra tiranta āyuḥ ||
[1.125.7] मा पर्णन्तो दुरितमेन आरन मा जारिषुः सूरयः सुव्रतासः |
 अन्यस्तेषां परिधिरस्तु कश्चिदप्र्णन्तमभि सं यन्तु शोकाः ||
mā pṛṇanto duritamena āran mā jāriṣuḥ sūrayaḥ suvratāsaḥ |
 anyasteṣāṃ paridhirastu kaścidapṛṇantamabhi saṃ yantu śokāḥ ||

### Hymn 1.126

[1.126.1] अमन्दान सतोमान पर भरे मनीषा सिन्धावधि कषियतो भाव्यस्य |
 यो मे सहस्रममिमीत सवानतूर्तो राजा शरवैछमानः ||
amandān stomān pra bhare manīṣā sindhāvadhi kṣiyato bhāvyasya |
 yo me sahasramamimīta savānatūrto rājā śravaichamānaḥ ||
[1.126.2] शतं राज्ञो नाधमानस्य निष्काञ्छतमश्वान परयतान सद्य आदम |
 शतं कक्षीवानसुरस्य गोनां दिवि शरवो.अजरमा ततान ||
śataṃ rājño nādhamānasya niṣkāñchatamaśvān prayatān sadya ādam |
 śataṃ kakṣīvānasurasya ghonāṃ divi śravo.ajaramā tatāna ||
[1.126.3] उप मा शयावाः सवनयेन दत्ता वधूमन्तो दश रथासोस्थुः |
 षष्टिः सहस्रमनु गव्यमागात सनत कक्षीवानभिपित्वे अह्नाम ||
upa mā śyāvāḥ svanayena dattā vadhūmanto daśa rathāsoasthuḥ |
 ṣaṣṭiḥ sahasramanu ghavyamāghāt sanat kakṣīvānabhipitve ahnām ||
[1.126.4] चत्वारिंशद दशरथस्य शोणाः सहस्रस्याग्रे शरेणिंनयन्ति |
 मदच्युतः कर्शनावतो अत्यान कक्षीवन्त उदम्र्क्षन्त पज्राः ||
catvāriṃśad daśarathasya śoṇāḥ sahasrasyāghre śreṇiṃnayanti |
 madacyutaḥ kṛśanāvato atyān kakṣīvanta udamṛkṣanta pajrāḥ ||
[1.126.5] पूर्वामनु परयतिमा ददे वस्त्रीन युक्तानष्टावरिधायसो गाः |
 सुबन्धवो ये विश्या इव वरा अनस्वन्तः शरव ऐषन्त पज्राः ||
pūrvāmanu prayatimā dade vastrīn yuktānaṣṭāvaridhāyaso ghāḥ |
 subandhavo ye viśyā iva vrā anasvantaḥ śrava aiṣanta pajrāḥ ||
[1.126.6] आगधिता परिगधिता या कशीकेव जङगहे |
 ददाति मह्यं यादुरि याशूनां भोज्या शता ||
āghadhitā parighadhitā yā kaśīkeva jaṅghahe |
 dadāti mahyaṃ yāduri yāśūnāṃ bhojyā śatā ||
[1.126.7] उपोप मे परा मर्श मा मे दभ्राणि मन्यथाः |
 सर्वाहमस्मि रोमशा गन्धारीणामिवाविका ||
upopa me parā mṛśa mā me dabhrāṇi manyathāḥ |
 sarvāhamasmi romaśā ghandhārīṇāmivāvikā ||

### Hymn 1.127

[1.127.1] अग्निं होतारं मन्ये दास्वन्तं वसुं सूनुं सहसो जातवेदसं विप्रं न जातवेदसम |
य ऊर्ध्वया सवध्वरो देवो देवाच्या कर्पा |
 घर्तस्य विभ्राष्टिमनु वष्टि शोचिषाजुह्वानस्य सर्पिषः ||
aghniṃ hotāraṃ manye dāsvantaṃ vasuṃ sūnuṃ sahaso jātavedasaṃ vipraṃ na jātavedasam |
ya ūrdhvayā svadhvaro devo devācyā kṛpā |
 ghṛtasya vibhrāṣṭimanu vaṣṭi śociṣājuhvānasya sarpiṣaḥ ||
[1.127.2] यजिष्ठं तवा यजमाना हुवेम जयेष्ठमङगिरसां विप्रमन्मभिर्विप्रेभिः शुक्र मन्मभिः |
परिज्मानमिव दयां होतारं चर्षणीनाम |
 शोचिष्केशं वर्षणं यमिमा विशः परावन्तु जूतये विशः ||
yajiṣṭhaṃ tvā yajamānā huvema jyeṣṭhamaṅghirasāṃ vipramanmabhirviprebhiḥ śukra manmabhiḥ |
parijmānamiva dyāṃ hotāraṃ carṣaṇīnām |
 śociṣkeśaṃ vṛṣaṇaṃ yamimā viśaḥ prāvantu jūtaye viśaḥ ||
[1.127.3] स हि पुरू चिदोजसा विरुक्मता दीद्यानो भवति दरुहन्तरः परशुर्न दरुहन्तरः |
वीळु चिद यस्य सम्र्तौ शरुवद वनेव यत सथिरम |
 निःषहमाणो यमते नायते धन्वासहा नायते ||
sa hi purū cidojasā virukmatā dīdyāno bhavati druhantaraḥ paraśurna druhantaraḥ |
vīḷu cid yasya samṛtau śruvad vaneva yat sthiram |
 niḥṣahamāṇo yamate nāyate dhanvāsahā nāyate ||
[1.127.4] दर्लःा चिदस्मा अनु दुर्यथा विदे तेजिष्ठाभिररणिभिर्दाष्ट्यवसे.अग्नये दाष्ट्यवसे |
पर यः पुरूणि गाहते तक्षद वनेव शोचिषा |
 सथिरा चिदन्ना नि रिणात्योजसा नि सथिराणि चिदोजसा ||
dṛlḥā cidasmā anu duryathā vide tejiṣṭhābhiraraṇibhirdāṣṭyavase.aghnaye dāṣṭyavase |
pra yaḥ purūṇi ghāhate takṣad vaneva śociṣā |
 sthirā cidannā ni riṇātyojasā ni sthirāṇi cidojasā ||
[1.127.5] तमस्य पर्क्षमुपरासु धीमहि नक्तं यः सुदर्शतरो दिवातरादप्रायुषे दिवातरात |
आदस्यायुर्ग्रभणवद वीळु शर्म न सूनवे |
 भक्तमभक्तमवो वयन्तो अजरा अग्नयो वयन्तो अजराः ||
tamasya pṛkṣamuparāsu dhīmahi naktaṃ yaḥ sudarśataro divātarādaprāyuṣe divātarāt |
ādasyāyurghrabhaṇavad vīḷu śarma na sūnave |
 bhaktamabhaktamavo vyanto ajarā aghnayo vyanto ajarāḥ ||
[1.127.6] स हि शर्धो न मारुतं तुविष्वणिरप्नस्वतीषूर्वरास्विष्टनिरार्तनास्विष्टनिः |
आदद धव्यान्याददिर्यज्ञस्य केतुरर्हणा |
 अध समास्य हर्षतो हर्षीवतो विश्वे जुषन्त पन्थां नरः शुभे न पन्थाम ||
sa hi śardho na mārutaṃ tuviṣvaṇirapnasvatīṣūrvarāsviṣṭanirārtanāsviṣṭaniḥ |
ādad dhavyānyādadiryajñasya keturarhaṇā |
 adha smāsya harṣato hṛṣīvato viśve juṣanta panthāṃ naraḥ śubhe na panthām ||
[1.127.7] दविता यदीं कीस्तासो अभिद्यवो नमस्यन्त उपवोचन्त भर्गवो मथ्नन्तो दासा भर्गवः |
अग्निरीशे वसूनां शुचिर्यो धर्णिरेषाम |
 परियानपिधीन्र्वनिषीष्ट मेधिर आ वनिषीष्ट मेधिरह ||
dvitā yadīṃ kīstāso abhidyavo namasyanta upavocanta bhṛghavo mathnanto dāsā bhṛghavaḥ |
aghnirīśe vasūnāṃ śuciryo dharṇireṣām |
 priyānapidhīnrvaniṣīṣṭa medhira ā vaniṣīṣṭa medhirah ||
[1.127.8] विश्वासां तवा विशां पतिं हवामहे सर्वासां समानन्दम्पतिं भुजे सत्यगिर्वाहसं भुजे |
अतिथिं मानुषाणां पितुर्न यस्यासया |
 अमी च विश्वे अम्र्तास आ वयो हव्यादेवेष्वा वयः ||
viśvāsāṃ tvā viśāṃ patiṃ havāmahe sarvāsāṃ samānandampatiṃ bhuje satyaghirvāhasaṃ bhuje |
atithiṃ mānuṣāṇāṃ piturna yasyāsayā |
 amī ca viśve amṛtāsa ā vayo havyādeveṣvā vayaḥ ||
[1.127.9] तवमग्ने सहसा सहन्तमः शुष्मिन्तमो जायसे देवतातये रयिर्न देवतातये |
शुष्मिन्तमो हि ते मदो दयुम्निन्तम उत करतुः |
 अध समा ते परि चरन्त्यजर शरुष्टीवानो नाजर ||
tvamaghne sahasā sahantamaḥ śuṣmintamo jāyase devatātaye rayirna devatātaye |
śuṣmintamo hi te mado dyumnintama uta kratuḥ |
 adha smā te pari carantyajara śruṣṭīvāno nājara ||
[1.127.10] पर वो महे सहसा सहस्वत उषर्बुधे पशुषे नाग्नये सतोमो बभूत्वग्नये |
परति यदीं हविष्मान विश्वासु कषासु जोगुवे |
 अग्रे रेभो न जरत रषूणां जूर्णिर्होत रषूणाम ||
pra vo mahe sahasā sahasvata uṣarbudhe paśuṣe nāghnaye stomo babhūtvaghnaye |
prati yadīṃ haviṣmān viśvāsu kṣāsu joghuve |
 aghre rebho na jarata ṛṣūṇāṃ jūrṇirhota ṛṣūṇām ||
[1.127.11] स नो नेदिष्ठं दद्र्शान आ भराग्ने देवेभिः सचनाःसुचेतुना महो रायाः सुचेतुना |
महि शविष्ठ नस कर्धि संचक्षे भुजे अस्यै |
 महि सतोत्र्भ्यो मघवन सुवीर्यं मथीरुग्रो न शवसा ||
sa no nediṣṭhaṃ dadṛśāna ā bharāghne devebhiḥ sacanāḥsucetunā maho rāyāḥ sucetunā |
mahi śaviṣṭha nas kṛdhi saṃcakṣe bhuje asyai |
 mahi stotṛbhyo maghavan suvīryaṃ mathīrughro na śavasā ||

### Hymn 1.128

[1.128.1] अयं जायत मनुषो धरीमणि होता यजिष्ठ उशिजामनुव्रतमग्निः सवमनु वरतम |
विश्वश्रुष्टिः सखीयते रयिरिव शरवस्यते |
 अदब्धो होता नि षददिळस पदे परिवीत इळस पदे ||
ayaṃ jāyata manuṣo dharīmaṇi hotā yajiṣṭha uśijāmanuvratamaghniḥ svamanu vratam |
viśvaśruṣṭiḥ sakhīyate rayiriva śravasyate |
 adabdho hotā ni ṣadadiḷas pade parivīta iḷas pade ||
[1.128.2] तं यज्ञसाधमपि वातयामस्य रतस्य पथा नमसा हविष्मता देवताता हविष्मता |
स न ऊर्जामुपाभ्र्त्यया कर्पा न जूर्यति |
 यं मातरिश्वा मनवे परावतो देवं भाः परावतः ||
taṃ yajñasādhamapi vātayāmasy ṛtasya pathā namasā haviṣmatā devatātā haviṣmatā |
sa na ūrjāmupābhṛtyayā kṛpā na jūryati |
 yaṃ mātariśvā manave parāvato devaṃ bhāḥ parāvataḥ ||
[1.128.3] एवेन सद्यः पर्येति पार्थिवं मुहुर्गी रेतो वर्षभः कनिक्रदद दधद रेतह कनिक्रदत |
शतं चक्षाणो अक्षभिर्देवो वनेषु तुर्वणिः |
 सदो दधान उपरेषु सानुष्वग्निः परेषु सानुषु ||
evena sadyaḥ paryeti pārthivaṃ muhurghī reto vṛṣabhaḥ kanikradad dadhad retah kanikradat |
śataṃ cakṣāṇo akṣabhirdevo vaneṣu turvaṇiḥ |
 sado dadhāna upareṣu sānuṣvaghniḥ pareṣu sānuṣu ||
[1.128.4] स सुक्रतुः पुरोहितो दमे दमे.अग्निर्यज्ञस्याध्वरस्य चेतति करत्वा यज्ञस्य चेतति |
करत्वा वेधा इषूयते विश्वा जातानि पस्पशे |
 यतो घर्तश्रीरतिथिरजायत वह्निर्वेधा अजायत ||
sa sukratuḥ purohito dame dame.aghniryajñasyādhvarasya cetati kratvā yajñasya cetati |
kratvā vedhā iṣūyate viśvā jātāni paspaśe |
 yato ghṛtaśrīratithirajāyata vahnirvedhā ajāyata ||
[1.128.5] करत्वा यदस्य तविषीषु पर्ञ्चते.अग्नेरवेण मरुतां न भोज्येषिराय न भोज्या |
स हि षमा दानमिन्वति वसूनां च मज्मना |
 स नस्त्रासते दुरितादभिह्रुतः शंसादघादभिह्रुतः ||
kratvā yadasya taviṣīṣu pṛñcate.aghneraveṇa marutāṃ na bhojyeṣirāya na bhojyā |
sa hi ṣmā dānaminvati vasūnāṃ ca majmanā |
 sa nastrāsate duritādabhihrutaḥ śaṃsādaghādabhihrutaḥ ||
[1.128.6] विश्वो विहाया अरतिर्वसुर्दधे हस्ते दक्षिणे तरणिर्नशिश्रथच्छ्रवस्यया न शिश्रथत |
विश्वस्मा इदिषुध्यते देवत्रा हव्यमोहिषे |
 विश्वस्मा इत सुक्र्ते वारं रण्वत्यग्निर्द्वारा वय रण्वति ||
viśvo vihāyā aratirvasurdadhe haste dakṣiṇe taraṇirnaśiśrathacchravasyayā na śiśrathat |
viśvasmā idiṣudhyate devatrā havyamohiṣe |
 viśvasmā it sukṛte vāraṃ ṛṇvatyaghnirdvārā vy ṛṇvati ||
[1.128.7] स मानुषे वर्जने शन्तमो हितो.अग्निर्यज्ञेषु जेन्यो न विश्पतिः परियो यज्ञेषु विश्पतिः |
स हव्या मानुषाणामिळा कर्तानि पत्यते |
 स नस्त्रासते वरुणस्य धूर्तेर्महोदेवस्य धूर्तेः ||
sa mānuṣe vṛjane śantamo hito.aghniryajñeṣu jenyo na viśpatiḥ priyo yajñeṣu viśpatiḥ |
sa havyā mānuṣāṇāmiḷā kṛtāni patyate |
 sa nastrāsate varuṇasya dhūrtermahodevasya dhūrteḥ ||
[1.128.8] अग्निं होतारमीळते वसुधितिं परियं चेतिष्ठमरतिं नयेरिरे हव्यवाहं नयेरिरे |
विश्वायुं विश्ववेदसं होतारं यजतं कविम |
 देवासो रण्वमवसे वसूयवो गीर्भीरण्वं वसूयवः ||
aghniṃ hotāramīḷate vasudhitiṃ priyaṃ cetiṣṭhamaratiṃ nyerire havyavāhaṃ nyerire |
viśvāyuṃ viśvavedasaṃ hotāraṃ yajataṃ kavim |
 devāso raṇvamavase vasūyavo ghīrbhīraṇvaṃ vasūyavaḥ ||

### Hymn 1.129

[1.129.1] यं तवं रथमिन्द्र मेधसातये.अपाका सन्तमिषिर परणयसि परानवद्य नयसि |
सद्यश्चित तमभिष्टये करो वशश्च वाजिनम |
 सास्माकमनवद्य तूतुजान वेधसामिमां वाचं न वेधसाम ||
yaṃ tvaṃ rathamindra medhasātaye.apākā santamiṣira praṇayasi prānavadya nayasi |
sadyaścit tamabhiṣṭaye karo vaśaśca vājinam |
 sāsmākamanavadya tūtujāna vedhasāmimāṃ vācaṃ na vedhasām ||
[1.129.2] स शरुधि यः समा पर्तनासु कासु चिद दक्षाय्य इन्द्र भरहूतये नर्भिरसि परतूर्तये नर्भिः |
यः शूरैः सवः सनिता यो विप्रैर्वाजं तरुता |
 तमीशानास इरधन्त वाजिनं पर्क्षमत्यं न वाजिनम ||
sa śrudhi yaḥ smā pṛtanāsu kāsu cid dakṣāyya indra bharahūtaye nṛbhirasi pratūrtaye nṛbhiḥ |
yaḥ śūraiḥ svaḥ sanitā yo viprairvājaṃ tarutā |
 tamīśānāsa iradhanta vājinaṃ pṛkṣamatyaṃ na vājinam ||
[1.129.3] दस्मो हि षमा वर्षणं पिन्वसि तवचं कं चिद यावीरररुं शूर मर्त्यं परिव्र्णक्षि मर्त्यम |
इन्द्रोत तुभ्यं तद्दिवे तद रुद्राय सवयशसे |
 मित्राय वोचं वरुणाय सप्रथः सुम्र्ळीकाय सप्रथः ||
dasmo hi ṣmā vṛṣaṇaṃ pinvasi tvacaṃ kaṃ cid yāvīrararuṃ śūra martyaṃ parivṛṇakṣi martyam |
indrota tubhyaṃ taddive tad rudrāya svayaśase |
 mitrāya vocaṃ varuṇāya saprathaḥ sumṛḷīkāya saprathaḥ ||
[1.129.4] अस्माकं व इन्द्रमुश्मसीष्टये सखायं विश्वायुं परासहं युजं वाजेषु परासहं युजम |
अस्माकंब्रह्मोत्ये.अवा पर्त्सुषु कासु चित |
 नहि तवा शत्रु सतरते सत्र्णोषि यंविश्वं शत्रुं सत्र्णोषि यम ||
asmākaṃ va indramuśmasīṣṭaye sakhāyaṃ viśvāyuṃ prāsahaṃ yujaṃ vājeṣu prāsahaṃ yujam |
asmākaṃbrahmotye.avā pṛtsuṣu kāsu cit |
 nahi tvā śatru starate stṛṇoṣi yaṃviśvaṃ śatruṃ stṛṇoṣi yam ||
[1.129.5] नि षू नमातिमतिं कयस्य चित तेजिष्ठाभिररणिभिर्नोतिभिरुग्राभिरुग्रोतिभिः |
नेषि णो यथा पुरानेनाः शूर मन्यसे |
 विश्वानि पूरोरप पर्षि वह्निरासा वह्निर्नो अछ ||
ni ṣū namātimatiṃ kayasya cit tejiṣṭhābhiraraṇibhirnotibhirughrābhirughrotibhiḥ |
neṣi ṇo yathā purānenāḥ śūra manyase |
 viśvāni pūrorapa parṣi vahnirāsā vahnirno acha ||
[1.129.6] पर तद वोचेयं भव्यायेन्दवे हव्यो न य इषवान मन्म रेजति रक्षोहा मन्म रेजति |
सवयं सो अस्मदा निदो वधैरजेत दुर्मतिम |
 अव सरवेदघशंसो.अवतरमव कषुद्रमिव सरवेत ||
pra tad voceyaṃ bhavyāyendave havyo na ya iṣavān manma rejati rakṣohā manma rejati |
svayaṃ so asmadā nido vadhairajeta durmatim |
 ava sravedaghaśaṃso.avataramava kṣudramiva sravet ||
[1.129.7] वनेम तद धोत्रया चितन्त्या वनेम रयिं रयिवः सुवीर्यं रण्वं सन्तं सुवीर्यम |
दुर्मन्मानं सुमन्तुभिरेमिषा पर्चीमहि |
 आ सत्याभिरिन्द्रं दयुम्नहूतिभिर्यजत्रं दयुम्नहूतिभिः ||
vanema tad dhotrayā citantyā vanema rayiṃ rayivaḥ suvīryaṃ raṇvaṃ santaṃ suvīryam |
durmanmānaṃ sumantubhiremiṣā pṛcīmahi |
 ā satyābhirindraṃ dyumnahūtibhiryajatraṃ dyumnahūtibhiḥ ||
[1.129.8] पर-परा वो अस्मे सवयशोभिरूती परिवर्ग इन्द्रो दुर्मतीनां दरीमन दुर्मतीनाम |
सवयं सा रिषयध्यै या न उपेषे अत्रैः |
 हतेमसन न वक्षति कषिप्ता जूर्णिर्न वक्षति ||
pra-prā vo asme svayaśobhirūtī parivargha indro durmatīnāṃ darīman durmatīnām |
svayaṃ sā riṣayadhyai yā na upeṣe atraiḥ |
 hatemasan na vakṣati kṣiptā jūrṇirna vakṣati ||
[1.129.9] तवं न इन्द्र राया परीणसा याहि पथननेहसा पुरो याह्यरक्षसा |
सचस्व नः पराक आ सचस्वास्तमीक आ |
 पाहि नो दूरादारादभिष्टिभिः सदा पाह्यभिष्टिभिः ||
tvaṃ na indra rāyā parīṇasā yāhi pathananehasā puro yāhyarakṣasā |
sacasva naḥ parāka ā sacasvāstamīka ā |
 pāhi no dūrādārādabhiṣṭibhiḥ sadā pāhyabhiṣṭibhiḥ ||
[1.129.10] तवं न इन्द्र राया तरूषसोग्रं चित तवा महिमा सक्षदवसे महे मित्रं नावसे |
ओजिष्ठ तरातरविता रथं कं चिदमर्त्य |
 अन्यमस्मद रिरिषेः कं चिदद्रिवो रिरिक्षन्तं चिदद्रिवः ||
tvaṃ na indra rāyā tarūṣasoghraṃ cit tvā mahimā sakṣadavase mahe mitraṃ nāvase |
ojiṣṭha trātaravitā rathaṃ kaṃ cidamartya |
 anyamasmad ririṣeḥ kaṃ cidadrivo ririkṣantaṃ cidadrivaḥ ||
[1.129.11] पाहि न इन्द्र सुष्टुत सरिधो.अवयाता सदमिद दुर्मतीनान्देवः सन दुर्मतीनाम |
हन्ता पापस्य रक्षसस्त्राता विप्रस्य मावतः |
 अधा हि तवा जनिता जीजनद वसो रक्षोहणं तवा जीजनद वसो ||
pāhi na indra suṣṭuta sridho.avayātā sadamid durmatīnāndevaḥ san durmatīnām |
hantā pāpasya rakṣasastrātā viprasya māvataḥ |
 adhā hi tvā janitā jījanad vaso rakṣohaṇaṃ tvā jījanad vaso ||

### Hymn 1.130

[1.130.1] एन्द्र याह्युप नः परावतो नायमछा विदथानीव सत्पतिरस्तं राजेव सत्पतिः |
हवामहे तवा वयं परयस्वन्तः सुते सचा |
 पुत्रासो न पितरं वाजसातये मंहिष्ठं वाजसातये ||
endra yāhyupa naḥ parāvato nāyamachā vidathānīva satpatirastaṃ rājeva satpatiḥ |
havāmahe tvā vayaṃ prayasvantaḥ sute sacā |
 putrāso na pitaraṃ vājasātaye maṃhiṣṭhaṃ vājasātaye ||
[1.130.2] पिबा सोममिन्द्र सुवानमद्रिभिः कोशेन सिक्तमवतं नवंसगस्तात्र्षाणो न वंसगः |
मदाय हर्यतय ते तुविष्टमाय धायसे |
 आ तवा यछन्तु हरितो न सूर्यमहाविश्वेव सूर्यम ||
pibā somamindra suvānamadribhiḥ kośena siktamavataṃ navaṃsaghastātṛṣāṇo na vaṃsaghaḥ |
madāya haryataya te tuviṣṭamāya dhāyase |
 ā tvā yachantu harito na sūryamahāviśveva sūryam ||
[1.130.3] अविन्दद दिवो निहितं गुहा निधिं वेर्न गर्भं परिवीतमश्मन्यनन्ते अन्तरश्मनि |
वरजं वज्रि गवामिव सिषासन्नङगिरस्तमः |
 अपाव्र्णोदिष इन्द्रः परीव्र्ता दवार इषः परीव्र्ताः ||
avindad divo nihitaṃ ghuhā nidhiṃ verna gharbhaṃ parivītamaśmanyanante antaraśmani |
vrajaṃ vajri ghavāmiva siṣāsannaṅghirastamaḥ |
 apāvṛṇodiṣa indraḥ parīvṛtā dvāra iṣaḥ parīvṛtāḥ ||
[1.130.4] दाद्र्हाणो वज्रमिन्द्रो गभस्त्योः कषद्मेव तिग्ममसनायसं शयदहिहत्याय सं शयत |
संविव्यान ओजसा शवोभिरिन्द्र मज्मना |
 तष्टेव वर्क्षं वनिनो नि वर्श्चसि परश्वेव नि वर्श्चसि ||
dādṛhāṇo vajramindro ghabhastyoḥ kṣadmeva tighmamasanāyasaṃ śyadahihatyāya saṃ śyat |
saṃvivyāna ojasā śavobhirindra majmanā |
 taṣṭeva vṛkṣaṃ vanino ni vṛścasi paraśveva ni vṛścasi ||
[1.130.5] तवं वर्था नद्य इन्द्र सर्तवे.अछा समुद्रमस्र्जो रथानिव वाजयतो रथानिव |
इत ऊतीरयुञ्जत समानमर्थमक्षितम |
 धेनूरिव मनवे विश्वदोहसो जनाय विश्वदोहसः ||
tvaṃ vṛthā nadya indra sartave.achā samudramasṛjo rathāniva vājayato rathāniva |
ita ūtīrayuñjata samānamarthamakṣitam |
 dhenūriva manave viśvadohaso janāya viśvadohasaḥ ||
[1.130.6] इमां ते वाचं वसूयन्त आयवो रथं न धीरः सवपातक्षिषुः सुम्नाय तवामतक्षिषुः |
शुम्भन्तो जेन्यं यथा वाजेषु विप्र वाजिनम |
 अत्यमिव शवसे सातये धना विश्वा धनानि सातये ||
imāṃ te vācaṃ vasūyanta āyavo rathaṃ na dhīraḥ svapāatakṣiṣuḥ sumnāya tvāmatakṣiṣuḥ |
śumbhanto jenyaṃ yathā vājeṣu vipra vājinam |
 atyamiva śavase sātaye dhanā viśvā dhanāni sātaye ||
[1.130.7] भिनत पुरो नवतिमिन्द्र पूरवे दिवोदासाय महि दाशुषे नर्तो वज्रेण दाशुषे नर्तो |
अतिथिग्वाय शम्बरं गिरेरुग्रोवाभरत |
 महो धनानि दयमान ओजसा विश्वा धनान्योजसा ||
bhinat puro navatimindra pūrave divodāsāya mahi dāśuṣe nṛto vajreṇa dāśuṣe nṛto |
atithighvāya śambaraṃ ghirerughroavābharat |
 maho dhanāni dayamāna ojasā viśvā dhanānyojasā ||
[1.130.8] इन्द्रः समत्सु यजमानमार्यं परावद विश्वेषु शतमूतिराजिषु सवर्मीळ्हेष्वाजिषु |
मनवे शासदव्रतान तवचं कर्ष्णामरन्धयत |
 दक्षन न विश्वं तत्र्षाणमोषतिन्यर्शसानमोषति ||
indraḥ samatsu yajamānamāryaṃ prāvad viśveṣu śatamūtirājiṣu svarmīḷheṣvājiṣu |
manave śāsadavratān tvacaṃ kṛṣṇāmarandhayat |
 dakṣan na viśvaṃ tatṛṣāṇamoṣatinyarśasānamoṣati ||
[1.130.9] सूरश्चक्रं पर वर्हज्जात ओजसा परपित्वे वाचमरुणो मुषायतीशान आ मुषायति |
उशना यत परावतो.अजगन्नूतये कवे |
 सुम्नानि विश्वा मनुषेव तुर्वणिरहा विश्वेवतुर्वणिः ||
sūraścakraṃ pra vṛhajjāta ojasā prapitve vācamaruṇo muṣāyatīśāna ā muṣāyati |
uśanā yat parāvato.ajaghannūtaye kave |
 sumnāni viśvā manuṣeva turvaṇirahā viśvevaturvaṇiḥ ||
[1.130.10] स नो नव्येभिर्व्र्षकर्मन्नुक्थैः पुरां दर्तः पायुभिःपाहि शग्मैः |
 दिवोदासेभिरिन्द्र सतवानो वाव्र्धीथा अहोभिरिव दयौः ||
sa no navyebhirvṛṣakarmannukthaiḥ purāṃ dartaḥ pāyubhiḥpāhi śaghmaiḥ |
 divodāsebhirindra stavāno vāvṛdhīthā ahobhiriva dyauḥ ||

### Hymn 1.131

[1.131.1] इन्द्राय हि दयौरसुरो अनम्नतेन्द्राय मही पर्थिवी वरीमभिर्द्युम्नसाता वरीमभिः |
इन्द्रं विश्वे सजोषसो देवासो दधिरे पुरः |
 इन्द्राय विश्वा सवनानि मानुषा रातानि सन्तु मानुषा ||
indrāya hi dyaurasuro anamnatendrāya mahī pṛthivī varīmabhirdyumnasātā varīmabhiḥ |
indraṃ viśve sajoṣaso devāso dadhire puraḥ |
 indrāya viśvā savanāni mānuṣā rātāni santu mānuṣā ||
[1.131.2] विश्वेषु हि तवा सवनेषु तुञ्जते समानमेकं वर्षमण्यवः पर्थक सवः सनिष्यवः पर्थक |
तं तवा नावं न पर्षणिं शूषस्य धुरि धीमहि |
 इन्द्रं न यज्ञैश्चितयन्त आयव सतोमेभिरिन्द्रमायवः ||
viśveṣu hi tvā savaneṣu tuñjate samānamekaṃ vṛṣamaṇyavaḥ pṛthak svaḥ saniṣyavaḥ pṛthak |
taṃ tvā nāvaṃ na parṣaṇiṃ śūṣasya dhuri dhīmahi |
 indraṃ na yajñaiścitayanta āyava stomebhirindramāyavaḥ ||
[1.131.3] वि तवा ततस्रे मिथुना अवस्यवो वरजस्य साता गव्यस्य निःस्र्जः सक्षन्त इन्द्र निःस्र्जः |
यद गव्यन्ता दवा जना सवर्यन्ता समूहसि |
 आविष करिक्रद वर्षणं सचाभुवं वज्रमिन्द्र सचाभुवम ||
vi tvā tatasre mithunā avasyavo vrajasya sātā ghavyasya niḥsṛjaḥ sakṣanta indra niḥsṛjaḥ |
yad ghavyantā dvā janā svaryantā samūhasi |
 āviṣ karikrad vṛṣaṇaṃ sacābhuvaṃ vajramindra sacābhuvam ||
[1.131.4] विदुष टे अस्य वीर्यस्य पूरवः पुरो यदिन्द्र शारदीरवातिरः सासहानो अवातिरः |
शासस्तमिन्द्र मर्त्यमयज्युं शवसस पते |
 महीममुष्णाः पर्थिवीमिमा अपो मन्दसान इमा अपः ||
viduṣ ṭe asya vīryasya pūravaḥ puro yadindra śāradīravātiraḥ sāsahāno avātiraḥ |
śāsastamindra martyamayajyuṃ śavasas pate |
 mahīmamuṣṇāḥ pṛthivīmimā apo mandasāna imā apaḥ ||
[1.131.5] आदित ते अस्य वीर्यस्य चर्किरन मदेषु वर्षन्नुशिजो यदाविथ सखीयतो यदाविथ |
चकर्थ कारमेभ्यः पर्तनासु परवन्तव |
 ते अन्याम-अन्यां नद्यं सनिष्णत शरवस्यन्तः सनिष्णत ||
ādit te asya vīryasya carkiran madeṣu vṛṣannuśijo yadāvitha sakhīyato yadāvitha |
cakartha kāramebhyaḥ pṛtanāsu pravantava |
 te anyām-anyāṃ nadyaṃ saniṣṇata śravasyantaḥ saniṣṇata ||
[1.131.6] उतो नो अस्या उषसो जुषेत हयर्कस्य बोधि हविषो हवीमभिः सवर्षाता हवीमभिः |
यदिन्द्र हन्तवे मर्धो वर्षा वज्रिञ्चिकेतसि |
 आ मे अस्य वेधसो नवीयसो मन्म शरुधि नवीयसः ||
uto no asyā uṣaso juṣeta hyarkasya bodhi haviṣo havīmabhiḥ svarṣātā havīmabhiḥ |
yadindra hantave mṛdho vṛṣā vajriñciketasi |
 ā me asya vedhaso navīyaso manma śrudhi navīyasaḥ ||
[1.131.7] तवं तमिन्द्र वाव्र्धानो अस्मयुरमित्रयन्तं तुविजात मर्त्यं वज्रेण शूर मर्त्यम |
जहि यो नो अघायति शर्णुष्व सुश्रवस्तमः |
 रिष्टं न यामन्नप भूतु दुर्मतिर्विश्वाप भूतु दुर्मतिः ||
tvaṃ tamindra vāvṛdhāno asmayuramitrayantaṃ tuvijāta martyaṃ vajreṇa śūra martyam |
jahi yo no aghāyati śṛṇuṣva suśravastamaḥ |
 riṣṭaṃ na yāmannapa bhūtu durmatirviśvāpa bhūtu durmatiḥ ||

### Hymn 1.132

[1.132.1] तवया वयं मघवन पूर्व्ये धन इन्द्रत्वोताः सासह्याम पर्तन्यतो वनुयाम वनुष्यतः |
नेदिष्ठे अस्मिन्नहन्यधि वोचा नु सुन्वते |
 अस्मिन यज्ञे वि चयेमा भरे कर्तं वाजयन्तो भरे कर्तम ||
tvayā vayaṃ maghavan pūrvye dhana indratvotāḥ sāsahyāma pṛtanyato vanuyāma vanuṣyataḥ |
nediṣṭhe asminnahanyadhi vocā nu sunvate |
 asmin yajñe vi cayemā bhare kṛtaṃ vājayanto bhare kṛtam ||
[1.132.2] सवर्जेषे भर आप्रस्य वक्मन्युषर्बुधः सवस्मिन्नञ्जसिक्राणस्य सवस्मिन्नञ्जसि |
अहन्निन्द्रो यथा विदे शीर्ष्णा-शीर्ष्णोपवाच्यः |
 अस्मत्रा ते सध्र्यक सन्तु रातयो भद्रा भद्रस्य रातयः ||
svarjeṣe bhara āprasya vakmanyuṣarbudhaḥ svasminnañjasikrāṇasya svasminnañjasi |
ahannindro yathā vide śīrṣṇā-śīrṣṇopavācyaḥ |
 asmatrā te sadhryak santu rātayo bhadrā bhadrasya rātayaḥ ||
[1.132.3] तत तु परयः परत्नथा ते शुशुक्वनं यस्मिन यज्ञे वारमक्र्ण्वत कषयं रतस्य वारसि कषयम |
वि तद वोचेरध दवितान्तः पश्यन्ति रश्मिभिः |
 स घा विदे अन्विन्द्रो गवेषणो बन्धुक्षिद्भ्यो गवेषणः ||
tat tu prayaḥ pratnathā te śuśukvanaṃ yasmin yajñe vāramakṛṇvata kṣayaṃ ṛtasya vārasi kṣayam |
vi tad voceradha dvitāntaḥ paśyanti raśmibhiḥ |
 sa ghā vide anvindro ghaveṣaṇo bandhukṣidbhyo ghaveṣaṇaḥ ||
[1.132.4] नू इत्था ते पूर्वथा च परवाच्यं यदङगिरोभ्यो.अव्र्णोरप वरजमिन्द्र शिक्षन्नप वरजम |
ऐभ्यः समान्या दिशास्मभ्यं जेषि योत्सि च |
 सुन्वद्भ्यो रन्धया कं चिदव्रतं हर्णायन्तं चिदव्रतम ||
nū itthā te pūrvathā ca pravācyaṃ yadaṅghirobhyo.avṛṇorapa vrajamindra śikṣannapa vrajam |
aibhyaḥ samānyā diśāsmabhyaṃ jeṣi yotsi ca |
 sunvadbhyo randhayā kaṃ cidavrataṃ hṛṇāyantaṃ cidavratam ||
[1.132.5] सं यज्जनान करतुभिः शूर ईक्षयद धने हिते तरुषन्त शरवस्यवः पर यक्षन्त शरवस्यवः |
तस्मा आयुः परजावदिद बाधे अर्चन्त्योजसा |
 इन्द्र ओक्यं दिधिषन्त धीतयो देवानछा न धीतयः ||
saṃ yajjanān kratubhiḥ śūra īkṣayad dhane hite taruṣanta śravasyavaḥ pra yakṣanta śravasyavaḥ |
tasmā āyuḥ prajāvadid bādhe arcantyojasā |
 indra okyaṃ didhiṣanta dhītayo devānachā na dhītayaḥ ||
[1.132.6] युवं तमिन्द्रापर्वता पुरोयुधा यो नः पर्तन्यादप तं-तमिद धतं वज्रेअ तं-तमिद धतम |
दूरे चत्ताय छन्त्सद गहनं यदिनक्षत |
 अस्माकं शत्रून परि शूर विश्वतो दर्मा दर्षीष्ट विश्वतः ||
yuvaṃ tamindrāparvatā puroyudhā yo naḥ pṛtanyādapa taṃ-tamid dhataṃ vajrea taṃ-tamid dhatam |
dūre cattāya chantsad ghahanaṃ yadinakṣat |
 asmākaṃ śatrūn pari śūra viśvato darmā darṣīṣṭa viśvataḥ ||

### Hymn 1.133

[1.133.1] उभे पुनामि रोदसी रतेन दरुहो दहामि सं महीरनिन्द्राः |
 अभिव्लग्य यत्र हता अमित्रा वैलस्थानं परि तर्ळ्हा अशेरन ||
ubhe punāmi rodasī ṛtena druho dahāmi saṃ mahīranindrāḥ |
 abhivlaghya yatra hatā amitrā vailasthānaṃ pari tṛḷhā aśeran ||
[1.133.2] अभिव्लग्या चिदद्रिवः शीर्षा यातुमतीनाम |
 छिन्धि वटूरिणा पदा महावटूरिणा पदा ||
abhivlaghyā cidadrivaḥ śīrṣā yātumatīnām |
 chindhi vaṭūriṇā padā mahāvaṭūriṇā padā ||
[1.133.3] अवासां मघवञ जहि शर्धो यातुमतीनाम |
 वैलस्थानके अर्मके महावैलस्थे अर्मके ||
avāsāṃ maghavañ jahi śardho yātumatīnām |
 vailasthānake armake mahāvailasthe armake ||
[1.133.4] यासां तिस्रः पञ्चाशतो.अभिव्लङगैरपावपः |
 तत सुते मनायति तकत सु ते मनायति ||
yāsāṃ tisraḥ pañcāśato.abhivlaṅghairapāvapaḥ |
 tat sute manāyati takat su te manāyati ||
[1.133.5] पिशङगभ्र्ष्टिमम्भ्र्णं पिशाचिमिन्द्र सं मर्ण |
 सर्वंरक्षो नि बर्हय ||
piśaṅghabhṛṣṭimambhṛṇaṃ piśācimindra saṃ mṛṇa |
 sarvaṃrakṣo ni barhaya ||
[1.133.6] अवर्मह इन्द्र दाद्र्हि शरुधी नः शुशोच हि दयौः कषान भीषानद्रिवो घर्णान न भीषानद्रिवः |
शुष्मिन्तमो हि शुष्मिभिर्वधैरुग्रेभिरीयसे |
 अपूरुषघ्नो अप्रतीत शूर सत्वभिस्त्रिसप्तैः शूर सत्वभिः ||
avarmaha indra dādṛhi śrudhī naḥ śuśoca hi dyauḥ kṣāna bhīṣānadrivo ghṛṇān na bhīṣānadrivaḥ |
śuṣmintamo hi śuṣmibhirvadhairughrebhirīyase |
 apūruṣaghno apratīta śūra satvabhistrisaptaiḥ śūra satvabhiḥ ||
[1.133.7] वनोति हि सुन्वन कषयं परीणसः सुन्वानो हि षमा यजत्यव दविषो देवानामव दविषः |
सुन्वान इत सिषासति सहस्रा वाज्यव्र्तः |
 सुन्वानायेन्द्रो ददात्याभुवं रयिं ददात्याभुवम ||
vanoti hi sunvan kṣayaṃ parīṇasaḥ sunvāno hi ṣmā yajatyava dviṣo devānāmava dviṣaḥ |
sunvāna it siṣāsati sahasrā vājyavṛtaḥ |
 sunvānāyendro dadātyābhuvaṃ rayiṃ dadātyābhuvam ||

### Hymn 1.134

[1.134.1] आ तवा जुवो रारहाणा अभि परयो वायो वहन्त्विह पूर्वपीतये सोमस्य पूर्वपीतये |
ऊर्ध्वा ते अनु सून्र्ता मनस्तिष्ठतु जानती |
 नियुत्वता रथेना याहि दावने वायो मखस्य दावने ||
ā tvā juvo rārahāṇā abhi prayo vāyo vahantviha pūrvapītaye somasya pūrvapītaye |
ūrdhvā te anu sūnṛtā manastiṣṭhatu jānatī |
 niyutvatā rathenā yāhi dāvane vāyo makhasya dāvane ||
[1.134.2] मन्दन्तु तवा मन्दिनो वायविन्दवो.अस्मत कराणासः सुक्र्ता अभिद्यवो गोभिः कराणा अभिद्यवः |
यद ध कराणा] इरध्यै दक्षं सचन्त ऊतयः |
 सध्रीचीना नियुतो दावने धिय उप बरुवत ईं धियः ||
mandantu tvā mandino vāyavindavo.asmat krāṇāsaḥ sukṛtā abhidyavo ghobhiḥ krāṇā abhidyavaḥ |
yad dha krāṇā] iradhyai dakṣaṃ sacanta ūtayaḥ |
 sadhrīcīnā niyuto dāvane dhiya upa bruvata īṃ dhiyaḥ ||
[1.134.3] वायुर्युङकते रोहिता वायुररुणा वायू रथे अजिरा धुरि वोळ्हवे वहिष्ठा धुरि वोळ्हवे |
पर बोधया पुरन्धिंजार आ ससतीमिव |
 पर चक्षय रोदसी वासयोषसः शरवसे वासयोषसः ||
vāyuryuṅkte rohitā vāyuraruṇā vāyū rathe ajirā dhuri voḷhave vahiṣṭhā dhuri voḷhave |
pra bodhayā purandhiṃjāra ā sasatīmiva |
 pra cakṣaya rodasī vāsayoṣasaḥ śravase vāsayoṣasaḥ ||
[1.134.4] तुभ्यमुषासः शुचयः परावति भद्रा वस्त्रा तन्वते दंसु रश्मिषु चित्रा नव्येषु रश्मिषु |
तुभ्यं धेनुः सबर्दुघा विश्वा वसूनि दोहते |
 अजनयो मरुतो वक्षणाभ्योदिव आ वक्षणाभ्यः ||
tubhyamuṣāsaḥ śucayaḥ parāvati bhadrā vastrā tanvate daṃsu raśmiṣu citrā navyeṣu raśmiṣu |
tubhyaṃ dhenuḥ sabardughā viśvā vasūni dohate |
 ajanayo maruto vakṣaṇābhyodiva ā vakṣaṇābhyaḥ ||
[1.134.5] तुभ्यं शुक्रासः शुचयस्तुरण्यवो मदेषूग्रा इषणन्तभुर्वण्यपामिषन्त भुर्वणि |
तवां तसारी दसमानो भगमीट्टे तक्ववीये |
 तवां विश्वस्माद भुवनात पासि धर्मणासुर्यात पासि धर्मण ||
tubhyaṃ śukrāsaḥ śucayasturaṇyavo madeṣūghrā iṣaṇantabhurvaṇyapāmiṣanta bhurvaṇi |
tvāṃ tsārī dasamāno bhaghamīṭṭe takvavīye |
 tvāṃ viśvasmād bhuvanāt pāsi dharmaṇāsuryāt pāsi dharmaṇa ||
[1.134.6] तवं नो वायवेषामपूर्व्यः सोमानां परथमः पीतिमर्हसि सुतानां पीतिमर्हसि |
उतो विहुत्मतीनां विशां ववर्जुषीणाम |
 विश्वा इत ते धेनवो दुह्र आशिरं घर्तं दुह्रत आशिरम ||
tvaṃ no vāyaveṣāmapūrvyaḥ somānāṃ prathamaḥ pītimarhasi sutānāṃ pītimarhasi |
uto vihutmatīnāṃ viśāṃ vavarjuṣīṇām |
 viśvā it te dhenavo duhra āśiraṃ ghṛtaṃ duhrata āśiram ||

### Hymn 1.135

[1.135.1] सतीर्णं बर्हिरुप नो याहि वीतये सहस्रेण नियुता नियुत्वते शतिनीभिर्नियुत्वते |
तुभ्यं हि पूर्वपीतये देवा देवाय येमिरे |
 पर ते सुतासो मधुमन्तो अस्थिरन मदाय करत्वे अस्थिरन ||
stīrṇaṃ barhirupa no yāhi vītaye sahasreṇa niyutā niyutvate śatinībhirniyutvate |
tubhyaṃ hi pūrvapītaye devā devāya yemire |
 pra te sutāso madhumanto asthiran madāya kratve asthiran ||
[1.135.2] तुभ्यायं सोमः परिपूतो अद्रिभि सपार्हा वसानः परि कोशमर्षति शुक्रा वसानो अर्षति |
तवायं भाग आयुषुसोमो देवेषु हूयते |
 वह वायो नियुतो याह्यस्मयुर्जुषाणो याह्यस्मयुः ||
tubhyāyaṃ somaḥ paripūto adribhi spārhā vasānaḥ pari kośamarṣati śukrā vasāno arṣati |
tavāyaṃ bhāgha āyuṣusomo deveṣu hūyate |
 vaha vāyo niyuto yāhyasmayurjuṣāṇo yāhyasmayuḥ ||
[1.135.3] आ नो नियुद्भिः शतिनीभिरध्वरं सहस्रिणीभिरुप याहि वीतये वायो हव्यानि वीतये |
तवायं भाग रत्वियः सरश्मिः सूर्ये सचा |
 अध्वर्युभिर्भरमाणा अयंसत वायो शुक्रा अयंसत ||
ā no niyudbhiḥ śatinībhiradhvaraṃ sahasriṇībhirupa yāhi vītaye vāyo havyāni vītaye |
tavāyaṃ bhāgha ṛtviyaḥ saraśmiḥ sūrye sacā |
 adhvaryubhirbharamāṇā ayaṃsata vāyo śukrā ayaṃsata ||
[1.135.4] आ वां रथो नियुत्वान वक्षदवसे.अभि परयांसि सुधितानि वीतये वायो हव्यानि वीतये |
पिबतं मध्वो अन्धसः पूर्वपेयं हि वां हितम |
 वायवा चन्द्रेण राधसा गतमिन्द्रश्च राधसा गतम ||
ā vāṃ ratho niyutvān vakṣadavase.abhi prayāṃsi sudhitāni vītaye vāyo havyāni vītaye |
pibataṃ madhvo andhasaḥ pūrvapeyaṃ hi vāṃ hitam |
 vāyavā candreṇa rādhasā ghatamindraśca rādhasā ghatam ||
[1.135.5] आ वां धियो वव्र्त्युरध्वरानुपेममिन्दुं मर्म्र्जन्त वाजिनमाशुमत्यं न वाजिनम |
तेषां पिबतमस्मयू आ नो गन्तमिहोत्या |
 इन्द्रवायू सुतानामद्रिभिर्युवं मदाय वाजदा युवम ||
ā vāṃ dhiyo vavṛtyuradhvarānupemaminduṃ marmṛjanta vājinamāśumatyaṃ na vājinam |
teṣāṃ pibatamasmayū ā no ghantamihotyā |
 indravāyū sutānāmadribhiryuvaṃ madāya vājadā yuvam ||
[1.135.6] इमे वां सोमा अप्स्वा सुता इहाध्वर्युभिर्भरमाणा अयंसत वायो शुक्रा अयंसत |
एते वामभ्यस्र्क्षत तिरः पवित्रमाशवः |
 युवायवो.अति रोमाण्यव्यया सोमासो अत्यव्यया ||
ime vāṃ somā apsvā sutā ihādhvaryubhirbharamāṇā ayaṃsata vāyo śukrā ayaṃsata |
ete vāmabhyasṛkṣata tiraḥ pavitramāśavaḥ |
 yuvāyavo.ati romāṇyavyayā somāso atyavyayā ||
[1.135.7] अति वायो ससतो याहि शश्वतो यत्र गरावा वदति तत्र गछतं गर्हमिन्द्रश्च गछतम |
 वि सून्र्ता दद्र्शे रीयते घर्तमा पूर्णया नियुता याथो अध्वरमिन्द्रश्च याथो अध्वरम ||
ati vāyo sasato yāhi śaśvato yatra ghrāvā vadati tatra ghachataṃ ghṛhamindraśca ghachatam |
 vi sūnṛtā dadṛśe rīyate ghṛtamā pūrṇayā niyutā yātho adhvaramindraśca yātho adhvaram ||
[1.135.8] अत्राह तद वहेथे मध्व आहुतिं यमश्वत्थमुपतिष्ठन्त जायवो.अस्मे ते सन्तु जायवः |
 साकं गावः सुवते पच्यते यवो न ते वाय उप दस्यन्ति धेनवो नाप दस्यन्ति धेनवः ||
atrāha tad vahethe madhva āhutiṃ yamaśvatthamupatiṣṭhanta jāyavo.asme te santu jāyavaḥ |
 sākaṃ ghāvaḥ suvate pacyate yavo na te vāya upa dasyanti dhenavo nāpa dasyanti dhenavaḥ ||
[1.135.9] इमे ये ते सु वायो बाह्वोजसो.अन्तर्नदी ते पतयन्त्युक्षणो महि वराधन्त उक्षणः |
धन्वञ्चिद ये अनाशवो जीराश्चिदगिरौकसः |
 सूर्यस्येव रश्मयो दुर्नियन्तवो हस्तयोर्दुर्नियन्तवः ||
ime ye te su vāyo bāhvojaso.antarnadī te patayantyukṣaṇo mahi vrādhanta ukṣaṇaḥ |
dhanvañcid ye anāśavo jīrāścidaghiraukasaḥ |
 sūryasyeva raśmayo durniyantavo hastayordurniyantavaḥ ||

### Hymn 1.136

[1.136.1] पर सु जयेष्ठं निचिराभ्यां बर्हन नमो हव्यं मतिं भरता मर्ळयद्भ्यां सवादिष्ठं मर्ळयद्भ्याम |
ता सम्राजाघ्र्तासुती यज्ञे-यज्ञ उपस्तुता |
 अथैनोः कषत्रं न कुतश्चनाध्र्षे देवत्वं नू चिदाध्र्षे ||
pra su jyeṣṭhaṃ nicirābhyāṃ bṛhan namo havyaṃ matiṃ bharatā mṛḷayadbhyāṃ svādiṣṭhaṃ mṛḷayadbhyām |
tā samrājāghṛtāsutī yajñe-yajña upastutā |
 athainoḥ kṣatraṃ na kutaścanādhṛṣe devatvaṃ nū cidādhṛṣe ||
[1.136.2] अद्रशि गातुरुरवे वरीयसी पन्था रतस्य समयंस्त रश्मिभिश्चक्षुर्भगस्य रश्मिभिः |
दयुक्षं मित्रस्य सादनमर्यम्णो वरुणस्य च |
 अथा दधाते बर्हदुक्त्य्हं वयौपस्तुत्यं बर्हद वयः ||
adraśi ghātururave varīyasī panthā ṛtasya samayaṃsta raśmibhiścakṣurbhaghasya raśmibhiḥ |
dyukṣaṃ mitrasya sādanamaryamṇo varuṇasya ca |
 athā dadhāte bṛhaduktyhaṃ vayaupastutyaṃ bṛhad vayaḥ ||
[1.136.3] जयोतिष्मतीमदितिं धारयत्क्षितिं सवर्वतीमा सचेते दिवे-दिवे जाग्र्वांसा दिवे-दिवे |
जयोतिष्मत कषत्रमाशाते आदित्या दानुनस पती |
 मित्रस्तयोर्वरुणो यातयज्जनो.अर्यमा यातयज्जनः ||
jyotiṣmatīmaditiṃ dhārayatkṣitiṃ svarvatīmā sacete dive-dive jāghṛvāṃsā dive-dive |
jyotiṣmat kṣatramāśāte ādityā dānunas patī |
 mitrastayorvaruṇo yātayajjano.aryamā yātayajjanaḥ ||
[1.136.4] अयं मित्राय वरुणाय शन्तमः सोमो भूत्ववपानेष्वाभगो देवो देवेष्वाभगः |
तं देवासो जुषेरत विश्वे अद्य सजोषसः |
 तथा राजाना करथो यदिमह रतावाना यदीमहे ||
ayaṃ mitrāya varuṇāya śantamaḥ somo bhūtvavapāneṣvābhagho devo deveṣvābhaghaḥ |
taṃ devāso juṣerata viśve adya sajoṣasaḥ |
 tathā rājānā karatho yadimaha ṛtāvānā yadīmahe ||
[1.136.5] यो मित्राय वरुणायाविधज्जनो.अनर्वाणं तं परि पातोंहसो दाश्वांसं मर्तमंहसः |
तमर्यमाभि रक्षत्य रजूयन्तमनु वरतम |
 उक्थैर्य एनोः परिभूषति वरतं सतोमैराभूषति वरतम ||
yo mitrāya varuṇāyāvidhajjano.anarvāṇaṃ taṃ pari pātoaṃhaso dāśvāṃsaṃ martamaṃhasaḥ |
tamaryamābhi rakṣaty ṛjūyantamanu vratam |
 ukthairya enoḥ paribhūṣati vrataṃ stomairābhūṣati vratam ||
[1.136.6] नमो दिवे बर्हते रोदसीभ्यां मित्राय वोचं वरुणाय मीळ्हुषे सुम्र्ळीकाय मीळ्हुषे |
इन्द्रमग्निमुप सतुहि दयुक्षमर्यमणं भगम |
 जयोग जीवन्तः परजया सचेमहि सोमस्योती सचेमहि ||
namo dive bṛhate rodasībhyāṃ mitrāya vocaṃ varuṇāya mīḷhuṣe sumṛḷīkāya mīḷhuṣe |
indramaghnimupa stuhi dyukṣamaryamaṇaṃ bhagham |
 jyogh jīvantaḥ prajayā sacemahi somasyotī sacemahi ||
[1.136.7] ऊती देवानां वयमिन्द्रवन्तो मंसीमहि सवयशसो मरुद्भिः |
 अग्निर्मित्रो वरुणः शर्म यंसन तदश्याम मघवानो वयं च ||
ūtī devānāṃ vayamindravanto maṃsīmahi svayaśaso marudbhiḥ |
 aghnirmitro varuṇaḥ śarma yaṃsan tadaśyāma maghavāno vayaṃ ca ||

### Hymn 1.137

[1.137.1] सुषुमा यातमद्रिभिर्गोश्रीता मत्सरा इमे सोमासो मत्सरा इमे |
आ राजाना दिविस्प्र्शास्मत्रा गन्तमुप नः |
 इमे वां मित्रावरुणा गवाशिरः सोमाः शुक्रा गवाशिरः ||
suṣumā yātamadribhirghośrītā matsarā ime somāso matsarā ime |
ā rājānā divispṛśāsmatrā ghantamupa naḥ |
 ime vāṃ mitrāvaruṇā ghavāśiraḥ somāḥ śukrā ghavāśiraḥ ||
[1.137.2] इम आ यातम इन्दवः सोमासो दध्याशिरः सुतासो दध्याशिरः |
 उत वाम उषसो बुधि साकं सूर्यस्य रश्मिभिः |
 सुतो मित्राय वरुणाय पीतये चारुर रताय पीतये ||
ima ā yātam indavaḥ somāso dadhyāśiraḥ sutāso dadhyāśiraḥ |
 uta vām uṣaso budhi sākaṃ sūryasya raśmibhiḥ |
 suto mitrāya varuṇāya pītaye cārur ṛtāya pītaye ||
[1.137.3] तां वां धेनुं न वासरीम अंशुं दुहन्त्य अद्रिभिः सोमं दुहन्त्य अद्रिभिः |
 अस्मत्रा गन्तम उप नो ऽरवाञ्चा सोमपीतये |
 अयं वाम मित्रावरुणा नर्भिः सुतः सोम आ पीतये सुतः ||
tāṃ vāṃ dhenuṃ na vāsarīm aṃśuṃ duhanty adribhiḥ somaṃ duhanty adribhiḥ |
 asmatrā ghantam upa no ‘rvāñcā somapītaye |
 ayaṃ vām mitrāvaruṇā nṛbhiḥ sutaḥ soma ā pītaye sutaḥ ||

### Hymn 1.138

[1.138.1] पर-पर पूष्णस तुविजातस्य शस्यते महित्वम अस्य तवसो न तन्दते सतोत्रम अस्य न तन्दते |
 अर्चामि सुम्नयन्न अहम अन्त्यूतिम मयोभुवम |
 विश्वस्य यो मन आयुयुवे मखो देव आयुयुवे मखः ||
pra-pra pūṣṇas tuvijātasya śasyate mahitvam asya tavaso na tandate stotram asya na tandate |
 arcāmi sumnayann aham antyūtim mayobhuvam |
 viśvasya yo mana āyuyuve makho deva āyuyuve makhaḥ ||
[1.138.2] पर हि तवा पूषन्न अजिरं न यामनि सतोमेभिः कर्ण्व रणवो यथा मर्ध उष्ट्रो न पीपरो मर्धः |
 हुवे यत तवा मयोभुवं देवं सख्याय मर्त्यः |
 अस्माकम आङगूषान दयुम्निनस कर्धि वाजेषु दयुम्निनस कर्धि ||
pra hi tvā pūṣann ajiraṃ na yāmani stomebhiḥ kṛṇva ṛṇavo yathā mṛdha uṣṭro na pīparo mṛdhaḥ |
 huve yat tvā mayobhuvaṃ devaṃ sakhyāya martyaḥ |
 asmākam āṅghūṣān dyumninas kṛdhi vājeṣu dyumninas kṛdhi ||
[1.138.3] यस्य ते पूषन सख्ये विपन्यवः करत्वा चित सन्तो ऽवसा बुभुज्रिर इति करत्वा बुभुज्रिरे |
 ताम अनु तवा नवीयसीं नियुतं राय ईमहे |
 अहेळमान उरुशंस सरी भव वाजे-वाजे सरी भव ||
yasya te pūṣan sakhye vipanyavaḥ kratvā cit santo ‘vasā bubhujrira iti kratvā bubhujrire |
 tām anu tvā navīyasīṃ niyutaṃ rāya īmahe |
 aheḷamāna uruśaṃsa sarī bhava vāje-vāje sarī bhava ||
[1.138.4] अस्या ऊ षु ण उप सातये भुवो ऽहेळमानो ररिवां अजाश्व शरवस्यताम अजाश्व |
 ओ षु तवा वव्र्तीमहि सतोमेभिर दस्म साधुभिः |
 नहि तवा पूषन्न अतिमन्य आघ्र्णे न ते सख्यम अपह्नुवे ||
asyā ū ṣu ṇa upa sātaye bhuvo ‘heḷamāno rarivāṃ ajāśva śravasyatām ajāśva |
 o ṣu tvā vavṛtīmahi stomebhir dasma sādhubhiḥ |
 nahi tvā pūṣann atimanya āghṛṇe na te sakhyam apahnuve ||

### Hymn 1.139

[1.139.1] अस्तु शरौषट पुरो अग्नीं धिया दध आ नु तच छर्धो दिव्यं वर्णीमह इन्द्रवायू वर्णीमहे |
 यद ध कराणा विवस्वति नाभा संदायि नव्यसी |
 अध पर सू न उप यन्तु धीतयो देवां अछा न धीतयः ||
astu śrauṣaṭ puro aghnīṃ dhiyā dadha ā nu tac chardho divyaṃ vṛṇīmaha indravāyū vṛṇīmahe |
 yad dha krāṇā vivasvati nābhā saṃdāyi navyasī |
 adha pra sū na upa yantu dhītayo devāṃ achā na dhītayaḥ ||
[1.139.2] यद ध तयन मित्रावरुणाव रताद अध्य आददाथे अन्र्तं सवेन मन्युना दक्षस्य सवेन मन्युना |
 युवोर इत्थाधि सद्मस्व अपश्याम हिरण्ययम ||
yad dha tyan mitrāvaruṇāv ṛtād adhy ādadāthe anṛtaṃ svena manyunā dakṣasya svena manyunā |
 yuvor itthādhi sadmasv apaśyāma hiraṇyayam ||
[1.139.3] धीभिश चन मनसा सवेभिर अक्षभिः सोमस्य सवेभिर अक्षभिः ||
dhībhiś cana manasā svebhir akṣabhiḥ somasya svebhir akṣabhiḥ ||
[1.139.4] युवां सतोमेभिर देवयन्तो अश्विनाश्रावयन्त इव शलोकम आयवो युवां हव्याभ्य आयवः |
 युवोर विश्वा अधि शरियः पर्क्षश च विश्ववेदसा |
 परुषायन्ते वाम पवयो हिरण्यये रथे दस्रा हिरण्यये ||
yuvāṃ stomebhir devayanto aśvināśrāvayanta iva ślokam āyavo yuvāṃ havyābhy āyavaḥ |
 yuvor viśvā adhi śriyaḥ pṛkṣaś ca viśvavedasā |
 pruṣāyante vām pavayo hiraṇyaye rathe dasrā hiraṇyaye ||
[1.139.5] अचेति दस्रा वय नाकम रण्वथो युञ्जते वां रथयुजो दिविष्टिष्व अध्वस्मानो दिविष्टिषु |
 अधि वां सथाम वन्धुरे रथे दस्रा हिरण्यये |
 पथेव यन्ताव अनुशासता रजो ऽञजसा शासता रजः ||
aceti dasrā vy nākam ṛṇvatho yuñjate vāṃ rathayujo diviṣṭiṣv adhvasmāno diviṣṭiṣu |
 adhi vāṃ sthāma vandhure rathe dasrā hiraṇyaye |
 patheva yantāv anuśāsatā rajo ‘ñjasā śāsatā rajaḥ ||
[1.139.6] शचीभिर नः शचीवसू दिवा नक्तं दशस्यतम |
 मा वां रातिर उप दसत कदा चनास्मद रातिः कदा चन ||
śacībhir naḥ śacīvasū divā naktaṃ daśasyatam |
 mā vāṃ rātir upa dasat kadā canāsmad rātiḥ kadā cana ||
[1.139.7] वर्षन्न इन्द्र वर्षपाणास इन्दव इमे सुता अद्रिषुतास उद्भिदस तुभ्यं सुतास उद्भिदः |
 ते तवा मन्दन्तु दावने महे चित्राय राधसे |
 गीर्भिर गिर्वाह सतवमान आ गहि सुम्र्ळीको न आ गहि ||
vṛṣann indra vṛṣapāṇāsa indava ime sutā adriṣutāsa udbhidas tubhyaṃ sutāsa udbhidaḥ |
 te tvā mandantu dāvane mahe citrāya rādhase |
 ghīrbhir ghirvāha stavamāna ā ghahi sumṛḷīko na ā ghahi ||
[1.139.8] ओ षू णो अग्ने शर्णुहि तवम ईळितो देवेभ्यो बरवसि यज्ञियेभ्यो राजभ्यो यज्ञियेभ्यः |
 यद ध तयाम अङगिरोभ्यो धेनुं देवा अदत्तन |
 वि तां दुह्रे अर्यमा कर्तरी सचां एष तां वेद मे सचा ||
o ṣū ṇo aghne śṛṇuhi tvam īḷito devebhyo bravasi yajñiyebhyo rājabhyo yajñiyebhyaḥ |
 yad dha tyām aṅghirobhyo dhenuṃ devā adattana |
 vi tāṃ duhre aryamā kartarī sacāṃ eṣa tāṃ veda me sacā ||
[1.139.9] मो षु वो अस्मद अभि तानि पौंस्या सना भूवन दयुम्नानि मोत जारिषुर अस्मत पुरोत जारिषुः |
 यद वश चित्रं युगे-युगे नव्यं घोषाद अमर्त्यम |
 अस्मासु तन मरुतो यच च दुष्टरं दिध्र्ता यच च दुष्टरम ||
mo ṣu vo asmad abhi tāni pauṃsyā sanā bhūvan dyumnāni mota jāriṣur asmat purota jāriṣuḥ |
 yad vaś citraṃ yughe-yughe navyaṃ ghoṣād amartyam |
 asmāsu tan maruto yac ca duṣṭaraṃ didhṛtā yac ca duṣṭaram ||
[1.139.10] दध्यङ ह मे जनुषम पूर्वो अङगिराः परियमेधः कण्वो अत्रिर मनुर विदुस ते मे पूर्वे मनुर विदुः |
 तेषां देवेष्व आयतिर अस्माकं तेषु नाभयः |
 तेषाम पदेन मह्य आ नमे गिरेन्द्राग्नी आ नमे गिरा ||
dadhyaṅ ha me januṣam pūrvo aṅghirāḥ priyamedhaḥ kaṇvo atrir manur vidus te me pūrve manur viduḥ |
 teṣāṃ deveṣv āyatir asmākaṃ teṣu nābhayaḥ |
 teṣām padena mahy ā name ghirendrāghnī ā name ghirā ||
[1.139.11] होता यक्षद वनिनो वन्त वार्यम बर्हस्पतिर यजति वेन उक्षभिः पुरुवारेभिर उक्षभिः |
 जग्र्भ्मा दूरादिशं शलोकम अद्रेर अध तमना |
 अधारयद अररिन्दानि सुक्रतुः पुरू सद्मानि सुक्रतुः ||
hotā yakṣad vanino vanta vāryam bṛhaspatir yajati vena ukṣabhiḥ puruvārebhir ukṣabhiḥ |
 jaghṛbhmā dūraādiśaṃ ślokam adrer adha tmanā |
 adhārayad ararindāni sukratuḥ purū sadmāni sukratuḥ ||
[1.139.12] ये देवासो दिव्य एकादश सथ पर्थिव्याम अध्य एकादश सथ |
 अप्सुक्षितो महिनैकादश सथ ते देवासो यज्ञम इमं जुषध्वम ||
ye devāso divy ekādaśa stha pṛthivyām adhy ekādaśa stha |
 apsukṣito mahinaikādaśa stha te devāso yajñam imaṃ juṣadhvam ||

### Hymn 1.140

[1.140.1] वेदिषदे परियधामाय सुद्युते धासिम इव पर भरा योनिम अग्नये |
 वस्त्रेणेव वासया मन्मना शुचिं जयोतीरथं शुक्रवर्णं तमोहनम ||
vediṣade priyadhāmāya sudyute dhāsim iva pra bharā yonim aghnaye |
 vastreṇeva vāsayā manmanā śuciṃ jyotīrathaṃ śukravarṇaṃ tamohanam ||
[1.140.2] अभि दविजन्मा तरिव्र्दन्नं रज्यते संवत्सरे वाव्र्धे जग्धमी पुनः |
 अन्यस्यासा जिह्वय जेन्यो वर्षा नयन्येन वनिनोम्र्ष्ट वरणः ||
abhi dvijanmā trivṛdannaṃ ṛjyate saṃvatsare vāvṛdhe jaghdhamī punaḥ |
 anyasyāsā jihvaya jenyo vṛṣā nyanyena vaninomṛṣṭa varaṇaḥ ||
[1.140.3] कर्ष्णप्रुतौ वेविजे अस्य सक्षिता उभा तरेते अभि मतरा शिशुम |
 पराचजिह्वं धवसयन्तं तर्षुच्युतमा साच्यं कुपयं वर्धनं पितुः ||
kṛṣṇaprutau vevije asya sakṣitā ubhā tarete abhi matarā śiśum |
 prācajihvaṃ dhvasayantaṃ tṛṣucyutamā sācyaṃ kupayaṃ vardhanaṃ pituḥ ||
[1.140.4] मुमुक्ष्वो मनवे मनवस्यते रघुद्रुवः कर्ष्णसीतास ऊ जुवः |
 असमना अजिरासो रघुष्यदो वातजूता उप युज्यन्त आशवः ||
mumukṣvo manave manavasyate raghudruvaḥ kṛṣṇasītāsa ū juvaḥ |
 asamanā ajirāso raghuṣyado vātajūtā upa yujyanta āśavaḥ ||
[1.140.5] आदस्य ते धवसयन्तो वर्थेरते कर्ष्णमभ्वं महि वर्पःकरिक्रतः |
 यत सीं महीमवनिं पराभि मर्म्र्शदभिश्वसन सतनयन्नेति नानदत ||
ādasya te dhvasayanto vṛtherate kṛṣṇamabhvaṃ mahi varpaḥkarikrataḥ |
 yat sīṃ mahīmavaniṃ prābhi marmṛśadabhiśvasan stanayanneti nānadat ||
[1.140.6] भूषन न यो.अधि बभ्रूषु नम्नते वर्षेव पत्नीरभ्येति रोरुवत |
 ओजायमानस्तन्वश्च शुम्भते भीमो न शर्न्गादविधव दुर्ग्र्भिः ||
bhūṣan na yo.adhi babhrūṣu namnate vṛṣeva patnīrabhyeti roruvat |
 ojāyamānastanvaśca śumbhate bhīmo na śṛnghādavidhava durghṛbhiḥ ||
[1.140.7] स संस्तिरो विष्टिरः सं गर्भयति जनन्नेव जानतीर्नित्य आ शये |
 पुनर्वर्धन्ते अपि यन्ति देव्यमन्यद वर्पः पित्रोः कर्ण्वते सचा ||
sa saṃstiro viṣṭiraḥ saṃ ghṛbhayati jananneva jānatīrnitya ā śaye |
 punarvardhante api yanti devyamanyad varpaḥ pitroḥ kṛṇvate sacā ||
[1.140.8] तमग्रुवः केशिनीः सं हि रेभिर ऊर्ध्वास्तस्थुर्मम्रुषीः परायवे पुनः |
 तासां जरां परमुञ्चन्नेति नानददसुं परं जनयञ जीवमस्त्र्तम ||
tamaghruvaḥ keśinīḥ saṃ hi rebhira ūrdhvāstasthurmamruṣīḥ prāyave punaḥ |
 tāsāṃ jarāṃ pramuñcanneti nānadadasuṃ paraṃ janayañ jīvamastṛtam ||
[1.140.9] अधीवसं परि मतु रिहन्नह तुविग्रेभिः सत्वभिर्याति वि जरयः |
 वयो दधत पद्वते रेरिहत सदानु शयेनी सचतेवर्तनीरह ||
adhīvasaṃ pari matu rihannaha tuvighrebhiḥ satvabhiryāti vi jrayaḥ |
 vayo dadhat padvate rerihat sadānu śyenī sacatevartanīraha ||
[1.140.10] अस्माकमग्ने मघवत्सु दीदिह्यध शवसीवान वर्षभो दमूनाः |
 अवास्या शिशुमतीरदीदेर्वर्मेव युत्सु परिजर्भुराणः ||
asmākamaghne maghavatsu dīdihyadha śvasīvān vṛṣabho damūnāḥ |
 avāsyā śiśumatīradīdervarmeva yutsu parijarbhurāṇaḥ ||
[1.140.11] इदमग्ने सुधितं दुर्धितादधि परियादु चिन मन्मनः परेयो अस्तु ते |
 यत ते शुक्रं तन्वो रोचते शुचि तेनास्मभ्यंवनसे रत्नमा तवम ||
idamaghne sudhitaṃ durdhitādadhi priyādu cin manmanaḥ preyo astu te |
 yat te śukraṃ tanvo rocate śuci tenāsmabhyaṃvanase ratnamā tvam ||
[1.140.12] रथाय नावमुत नो गर्हाय नित्यारित्रां पद्वतीं रास्यग्ने |
 अस्माकं वीरानुत नो मघोनो जनांश्च या] पारयाच्छर्म या च ||
rathāya nāvamuta no ghṛhāya nityāritrāṃ padvatīṃ rāsyaghne |
 asmākaṃ vīrānuta no maghono janāṃśca yā] pārayāccharma yā ca ||
[1.140.13] अभी नो अग्न उक्थमिज्जुगुर्या दयावाक्षामा सिन्धवश्च सवगूर्ताः |
 गव्यं यव्यं यन्तो दीर्घाहेषं वरमरुण्यो वरन्त ||
abhī no aghna ukthamijjughuryā dyāvākṣāmā sindhavaśca svaghūrtāḥ |
 ghavyaṃ yavyaṃ yanto dīrghāheṣaṃ varamaruṇyo varanta ||

### Hymn 1.141

[1.141.1] बळ इत्था तद वपुषे धायि दर्शतं देवस्य भर्गः सहसो यतो जनि |
 यदीमुप हवरते साधते मतिर्र्तस्य धेन अनयन्त सस्रुतः ||
baḷ itthā tad vapuṣe dhāyi darśataṃ devasya bharghaḥ sahaso yato jani |
 yadīmupa hvarate sādhate matirṛtasya dhena anayanta sasrutaḥ ||
[1.141.2] पर्क्षो वपुः पितुमान नित्य आ शये दवितीयमा सप्तशिवासु मात्र्षु |
 तर्तीयमस्य वर्षभस्य दोहसे दशप्रमतिं जनयन्त योषणः ||
pṛkṣo vapuḥ pitumān nitya ā śaye dvitīyamā saptaśivāsu mātṛṣu |
 tṛtīyamasya vṛṣabhasya dohase daśapramatiṃ janayanta yoṣaṇaḥ ||
[1.141.3] निर्यदीं बुध्नान महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसाक्रन्त सूरयः |
 यदीमनु परदिवो मध्व आधवे गुहा सन्तं मातरिश्वा मथायति ||
niryadīṃ budhnān mahiṣasya varpasa īśānāsaḥ śavasākranta sūrayaḥ |
 yadīmanu pradivo madhva ādhave ghuhā santaṃ mātariśvā mathāyati ||
[1.141.4] पर यत पितुः परमान नीयते पर्या पर्क्षुधो वीरुधो दंसु रोहति |
 उभा यदस्य जनुषं यदिन्वत आदिद यविष्ठो अभवद घर्णा शुचिः ||
pra yat pituḥ paramān nīyate paryā pṛkṣudho vīrudho daṃsu rohati |
 ubhā yadasya januṣaṃ yadinvata ādid yaviṣṭho abhavad ghṛṇā śuciḥ ||
[1.141.5] आदिन मातॄराविशद यास्वा शुचिरहिंस्यमान उर्वियावि वाव्र्धे |
 अनु यत पूर्वा अरुहत सनाजुवो नि नव्यसीष्ववरासु धावते ||
ādin mātṝrāviśad yāsvā śucirahiṃsyamāna urviyāvi vāvṛdhe |
 anu yat pūrvā aruhat sanājuvo ni navyasīṣvavarāsu dhāvate ||
[1.141.6] आदिद धोतारं वर्णते दिविष्टिषु भगमिव पप्र्चानास रञ्जते |
 देवान यत करत्वा मज्मना पुरुष्टुतो मर्तं संसं विश्वधा वेति धायसे ||
ādid dhotāraṃ vṛṇate diviṣṭiṣu bhaghamiva papṛcānāsa ṛñjate |
 devān yat kratvā majmanā puruṣṭuto martaṃ saṃsaṃ viśvadhā veti dhāyase ||
[1.141.7] वि यदस्थाद यजतो वातचोदितो हवारो न वक्वा जरणा अनाक्र्तः |
 तस्य पत्मन दक्षुषः कर्ष्णजंहसः शुचिजन्मनो रज आ वयध्वनः ||
vi yadasthād yajato vātacodito hvāro na vakvā jaraṇā anākṛtaḥ |
 tasya patman dakṣuṣaḥ kṛṣṇajaṃhasaḥ śucijanmano raja ā vyadhvanaḥ ||
[1.141.8] रथो न यातः शिक्वभिः कर्तो दयामङगेभिररुषेभिरीयते |
 आदस्य ते कर्ष्णासो दक्षि सूरयः शूरस्येव तवेषथादीषते वयः ||
ratho na yātaḥ śikvabhiḥ kṛto dyāmaṅghebhiraruṣebhirīyate |
 ādasya te kṛṣṇāso dakṣi sūrayaḥ śūrasyeva tveṣathādīṣate vayaḥ ||
[1.141.9] तवया हयग्ने वरुणो धर्तव्रतो मित्रः शाशद्रे अर्यमा सुदानवः |
 यत सीमनु करतुना विश्वथा विभुररान न नेमिः परिभूरजायथाः ||
tvayā hyaghne varuṇo dhṛtavrato mitraḥ śāśadre aryamā sudānavaḥ |
 yat sīmanu kratunā viśvathā vibhurarān na nemiḥ paribhūrajāyathāḥ ||
[1.141.10] तवमग्ने शशमानाय सुन्वते रत्नं यविष्ठ देवतातिमिन्वसि |
 तं तवा नु नव्यं सहसो युवन वयं भगं न कारेमहिरत्न धीमहि ||
tvamaghne śaśamānāya sunvate ratnaṃ yaviṣṭha devatātiminvasi |
 taṃ tvā nu navyaṃ sahaso yuvan vayaṃ bhaghaṃ na kāremahiratna dhīmahi ||
[1.141.11] अस्मे रयिं न सवर्थं दमूनसं भगं दक्षं न पप्र्चासि धर्णसिम |
 रश्मीन्रिव यो यमति जन्मनी उभे देवानां शंसं रत आ च सुक्रतुः ||
asme rayiṃ na svarthaṃ damūnasaṃ bhaghaṃ dakṣaṃ na papṛcāsi dharṇasim |
 raśmīnriva yo yamati janmanī ubhe devānāṃ śaṃsaṃ ṛta ā ca sukratuḥ ||
[1.141.12] उत नः सुद्योत्मा जीराश्वो होता मन्द्रः शर्णवच्चन्द्ररथः |
 स नो नेषन नेषतमैरमूरो.अग्निर्वामं सुवितं वस्यो अछ ||
uta naḥ sudyotmā jīrāśvo hotā mandraḥ śṛṇavaccandrarathaḥ |
 sa no neṣan neṣatamairamūro.aghnirvāmaṃ suvitaṃ vasyo acha ||
[1.141.13] अस्ताव्यग्निः शिमीवद्भिरर्कैः साम्राज्याय परतरं दधानः |
 अमी च ये मघवानो वयं च मिहं न सूरो अतिनिष टतन्युः ||
astāvyaghniḥ śimīvadbhirarkaiḥ sāmrājyāya prataraṃ dadhānaḥ |
 amī ca ye maghavāno vayaṃ ca mihaṃ na sūro atiniṣ ṭatanyuḥ ||

### Hymn 1.142

[1.142.1] समिद्धो अग्न आ वह देवानद्य यतस्रुचे |
 तन्तुं तनुष्व पूर्व्यं सुतसोमाय दाशुषे ||
samiddho aghna ā vaha devānadya yatasruce |
 tantuṃ tanuṣva pūrvyaṃ sutasomāya dāśuṣe ||
[1.142.2] घर्तवन्तमुप मासि मधुमन्तं तनूनपात |
 यज्ञं विप्रस्य मावतः शशमानस्य दाशुषः ||
ghṛtavantamupa māsi madhumantaṃ tanūnapāt |
 yajñaṃ viprasya māvataḥ śaśamānasya dāśuṣaḥ ||
[1.142.3] शुचिः पावको अद्भुतो मध्वा यज्ञं मिमिक्षति |
 नराशंसः तरिरा दिवो देवो देवेषु यज्ञियः ||
śuciḥ pāvako adbhuto madhvā yajñaṃ mimikṣati |
 narāśaṃsaḥ trirā divo devo deveṣu yajñiyaḥ ||
[1.142.4] ईळितो अग्न आ वहेन्द्रं चित्रमिह परियम |
 इयं हि तवा मतिर्ममाछा सुजिह्व वच्यते ||
īḷito aghna ā vahendraṃ citramiha priyam |
 iyaṃ hi tvā matirmamāchā sujihva vacyate ||
[1.142.5] सत्र्णानासो यतस्रुचो बर्हिर्यज्ञे सवध्वरे |
 वर्ञ्जे देवव्यचस्तममिन्द्राय शर्म सप्रथः ||
stṛṇānāso yatasruco barhiryajñe svadhvare |
 vṛñje devavyacastamamindrāya śarma saprathaḥ ||
[1.142.6] वि शरयन्तां रताव्र्धः परयै देवेभ्यो महीः |
 पावकासः पुरुस्प्र्हो दवारो देवीरसश्चतः ||
vi śrayantāṃ ṛtāvṛdhaḥ prayai devebhyo mahīḥ |
 pāvakāsaḥ puruspṛho dvāro devīrasaścataḥ ||
[1.142.7] आ भन्दमाने उपाके नक्तोषासा सुपेशसा |
 यह्वी रतश्यमातरा सीदतां बर्हिरा सुमत ||
ā bhandamāne upāke naktoṣāsā supeśasā |
 yahvī ṛtaśyamātarā sīdatāṃ barhirā sumat ||
[1.142.8] मन्द्रजिह्वा जुगुर्वणी होतारा दैव्या कवी |
 यज्ञं नो यक्षतामिमं सिध्रमद्य दिविस्प्र्शम ||
mandrajihvā jughurvaṇī hotārā daivyā kavī |
 yajñaṃ no yakṣatāmimaṃ sidhramadya divispṛśam ||
[1.142.9] शुचिर्देवेष्वर्पिता होत्रा मरुत्सु भारती |
 इळा सरस्वती मही बर्हिः सीदन्तु यज्ञियाः ||
śucirdeveṣvarpitā hotrā marutsu bhāratī |
 iḷā sarasvatī mahī barhiḥ sīdantu yajñiyāḥ ||
[1.142.10] तन नस्तुरीपमद्भुतं पुरु वारं पुरु तमना |
 तवष्टापोषाय वि षयतु राये नाभा नो अस्मयुः ||
tan nasturīpamadbhutaṃ puru vāraṃ puru tmanā |
 tvaṣṭāpoṣāya vi ṣyatu rāye nābhā no asmayuḥ ||
[1.142.11] अवस्र्जन्नुप तमना देवान यक्षि वनस्पते |
 अग्निर्हव्या सुषूदति देवो देवेषु मेधिरः ||
avasṛjannupa tmanā devān yakṣi vanaspate |
 aghnirhavyā suṣūdati devo deveṣu medhiraḥ ||
[1.142.12] पूषण्वते मरुत्वते विश्वदेवाय वायवे |
 सवाहा गायत्रवेपसे हव्यमिन्द्राय कर्तन ||
pūṣaṇvate marutvate viśvadevāya vāyave |
 svāhā ghāyatravepase havyamindrāya kartana ||
[1.142.13] सवाहाक्र्तान्या गह्युप हव्यानि वीतये |
 इन्द्रा गहि शरुधी हवं तवां हवन्ते अध्वरे ||
svāhākṛtānyā ghahyupa havyāni vītaye |
 indrā ghahi śrudhī havaṃ tvāṃ havante adhvare ||

### Hymn 1.143

[1.143.1] पर तव्यसीं नव्यसीं धीतिमग्नये वाचो मतिं सहसःसूनवे भरे |
 अपां नपाद यो वसुभिः सह परियो होता पर्थिव्यां नयसीदद रत्वियः ||
pra tavyasīṃ navyasīṃ dhītimaghnaye vāco matiṃ sahasaḥsūnave bhare |
 apāṃ napād yo vasubhiḥ saha priyo hotā pṛthivyāṃ nyasīdad ṛtviyaḥ ||
[1.143.2] स जायमानः परमे वयोमन्याविरग्निरभवन मातरिश्वने |
 अस्य करत्वा समिधानस्य मज्मना पर दयावा शोचिः पर्थिवी अरोचयत ||
sa jāyamānaḥ parame vyomanyāviraghnirabhavan mātariśvane |
 asya kratvā samidhānasya majmanā pra dyāvā śociḥ pṛthivī arocayat ||
[1.143.3] अस्य तवेषा अजरा अस्य भानवः सुसन्द्र्शः सुप्रतीकस्यसुद्युतः |
 भात्वक्षसो अत्यक्तुर्न सिन्धवो.अग्ने रेजन्ते अससन्तो अजराः ||
asya tveṣā ajarā asya bhānavaḥ susandṛśaḥ supratīkasyasudyutaḥ |
 bhātvakṣaso atyakturna sindhavo.aghne rejante asasanto ajarāḥ ||
[1.143.4] यमेरिरे भर्गवो विश्ववेदसं नाभा पर्थिव्या भुवनस्य मज्मना |
 अग्निं तं गीर्भिर्हिनुहि सव आ दमे य एको वस्वो वरुणो न राजति ||
yamerire bhṛghavo viśvavedasaṃ nābhā pṛthivyā bhuvanasya majmanā |
 aghniṃ taṃ ghīrbhirhinuhi sva ā dame ya eko vasvo varuṇo na rājati ||
[1.143.5] न यो वराय मरुतामिव सवनः सेनेव सर्ष्टा दिव्या यथाशनिः |
 अग्निर्जम्भैस्तिगितैरत्ति भर्वति योधो न शत्रून स वना नय रञ्जते ||
na yo varāya marutāmiva svanaḥ seneva sṛṣṭā divyā yathāśaniḥ |
 aghnirjambhaistighitairatti bharvati yodho na śatrūn sa vanā ny ṛñjate ||
[1.143.6] कुविन नो अग्निरुचथस्य वीरसद वसुष कुविद वसुभिः काममावरत |
 चोदः कुवित तुतुज्यात सातये धियः शुचिप्रतीकं तमया धिया गर्णे ||
kuvin no aghnirucathasya vīrasad vasuṣ kuvid vasubhiḥ kāmamāvarat |
 codaḥ kuvit tutujyāt sātaye dhiyaḥ śucipratīkaṃ tamayā dhiyā ghṛṇe ||
[1.143.7] घर्तप्रतीकं व रतस्य धूर्षदमग्निं मित्रं न समिधान रञ्जते |
 इन्धानो अक्रो विदथेषु दीद्यच्छुक्रवर्णामुदु नो यंसते धियम ||
ghṛtapratīkaṃ va ṛtasya dhūrṣadamaghniṃ mitraṃ na samidhāna ṛñjate |
 indhāno akro vidatheṣu dīdyacchukravarṇāmudu no yaṃsate dhiyam ||
[1.143.8] अप्रयुछन्नप्रयुछद्भिरग्ने शिवेभिर्नः पायुभिः पाहि शग्मैः |
 अदब्धेभिरद्र्पितेभिरिष्टे.अनिमिषद्भिः परि पाहि नो जाः ||
aprayuchannaprayuchadbhiraghne śivebhirnaḥ pāyubhiḥ pāhi śaghmaiḥ |
 adabdhebhiradṛpitebhiriṣṭe.animiṣadbhiḥ pari pāhi no jāḥ ||

### Hymn 1.144

[1.144.1] एति पर होता वरतमस्य माययोर्ध्वां दधानः शुचिपेशसं धियम |
 अभि सरुचः करमते दक्षिणाव्र्तो या अस्य धाम परथमं ह निंसते ||
eti pra hotā vratamasya māyayordhvāṃ dadhānaḥ śucipeśasaṃ dhiyam |
 abhi srucaḥ kramate dakṣiṇāvṛto yā asya dhāma prathamaṃ ha niṃsate ||
[1.144.2] अभीं रतस्य दोहना अनूषत योनौ देवस्य सदने परीव्र्ताः |
 अपामुपस्थे विभ्र्तो यदावसदध सवधा अधयद याभिरीयते ||
abhīṃ ṛtasya dohanā anūṣata yonau devasya sadane parīvṛtāḥ |
 apāmupasthe vibhṛto yadāvasadadha svadhā adhayad yābhirīyate ||
[1.144.3] युयूषतः सवयसा तदिद वपुः समानमर्थं वितरित्रता मिथः |
 आदीं भगो न हव्यः समस्मदा वोळ्हुर्न रश्मीन समयंस्त सारथिः ||
yuyūṣataḥ savayasā tadid vapuḥ samānamarthaṃ vitaritratā mithaḥ |
 ādīṃ bhagho na havyaḥ samasmadā voḷhurna raśmīn samayaṃsta sārathiḥ ||
[1.144.4] यमीं दवा सवयसा सपर्यतः समाने योना मिथुना समोकसा |
 दिवा न नक्तं पलितो युवाजनि पुरू चरन्नजरो मानुषा युगा ||
yamīṃ dvā savayasā saparyataḥ samāne yonā mithunā samokasā |
 divā na naktaṃ palito yuvājani purū carannajaro mānuṣā yughā ||
[1.144.5] तमीं हिन्वन्ति धीतयो दश वरिशो देवं मर्तास ऊतये हवामहे |
 धनोरधि परवत आ स रण्वत्यभिव्रजद्भिर्वयुना नवाधित ||
tamīṃ hinvanti dhītayo daśa vriśo devaṃ martāsa ūtaye havāmahe |
 dhanoradhi pravata ā sa ṛṇvatyabhivrajadbhirvayunā navādhita ||
[1.144.6] तवं हयग्ने दिव्यस्य राजसि तवं पार्थिवस्य पशुपा इव तमना |
 एनी त एते बर्हती अभिश्रिया हिरण्ययी वक्वरी बर्हिराशाते ||
tvaṃ hyaghne divyasya rājasi tvaṃ pārthivasya paśupā iva tmanā |
 enī ta ete bṛhatī abhiśriyā hiraṇyayī vakvarī barhirāśāte ||
[1.144.7] अग्ने जुषस्व परति हर्य तद वचो मन्द्र सवधाव रतजात सुक्रतो |
 यो विश्वतः पर्त्यंं असि दर्शतो रण्वः सन्द्र्ष्टौ पितुमानिव कषयः ||
aghne juṣasva prati harya tad vaco mandra svadhāva ṛtajāta sukrato |
 yo viśvataḥ partyaṃṃ asi darśato raṇvaḥ sandṛṣṭau pitumāniva kṣayaḥ ||

### Hymn 1.145

[1.145.1] तं पर्छता स जगामा स वेद स चिकित्वानीयते सा नवीयते |
 तस्मिन सन्ति परशिषस्तस्मिन्निष्टयः स वाजस्य शवसः शुष्मिणस पतिः ||
taṃ pṛchatā sa jaghāmā sa veda sa cikitvānīyate sā nvīyate |
 tasmin santi praśiṣastasminniṣṭayaḥ sa vājasya śavasaḥ śuṣmiṇas patiḥ ||
[1.145.2] तमित पर्छन्ति न सिमो वि पर्छति सवेनेव धीरो मनसा यदग्रभीत |
 न मर्ष्यते परथमं नापरं वचो.अस्य करत्वसचते अप्रद्र्पितः ||
tamit pṛchanti na simo vi pṛchati sveneva dhīro manasā yadaghrabhīt |
 na mṛṣyate prathamaṃ nāparaṃ vaco.asya kratvasacate apradṛpitaḥ ||
[1.145.3] तमिद गछन्ति जुह्वस्तमर्वतीर्विश्वान्येकः शर्णवद वचांसि मे |
 पुरुप्रैषस्ततुरिर्यज्ञसाधनो.अछिद्रोतिः शिशुरादत्त सं रभः ||
tamid ghachanti juhvastamarvatīrviśvānyekaḥ śṛṇavad vacāṃsi me |
 purupraiṣastaturiryajñasādhano.achidrotiḥ śiśurādatta saṃ rabhaḥ ||
[1.145.4] उपस्थायं चरति यत समारत सद्यो जातस्तत्सार युज्येभिः |
 अभि शवान्तं मर्शते नान्द्ये मुदे यदीं गछन्त्युशतीरपिष्ठितम ||
upasthāyaṃ carati yat samārata sadyo jātastatsāra yujyebhiḥ |
 abhi śvāntaṃ mṛśate nāndye mude yadīṃ ghachantyuśatīrapiṣṭhitam ||
[1.145.5] स ईं मर्गो अप्यो वनर्गुरुप तवच्युपमस्यां नि धायि |
 वयब्रवीद वयुना मर्त्येभ्यो.अग्निर्विद्वान रतचिद धि सत्यः ||
sa īṃ mṛgho apyo vanarghurupa tvacyupamasyāṃ ni dhāyi |
 vyabravīd vayunā martyebhyo.aghnirvidvān ṛtacid dhi satyaḥ ||

### Hymn 1.146

[1.146.1] तरिमूर्धानं सप्तरश्मिं गर्णीषे.अनूनमग्निं पित्रोरुपस्थे |
 निषत्तमस्य चरतो धरुवस्य विश्वा दिवो रोचनापप्रिवांसम ||
trimūrdhānaṃ saptaraśmiṃ ghṛṇīṣe.anūnamaghniṃ pitrorupasthe |
 niṣattamasya carato dhruvasya viśvā divo rocanāpaprivāṃsam ||
[1.146.2] उक्षा महानभि ववक्ष एने अजरस्तस्थावितूतिर्र्ष्वः |
 उर्व्याः पदो नि दधाति सानौ रिहन्त्यूधो अरुषासो अस्य ||
ukṣā mahānabhi vavakṣa ene ajarastasthāvitaūtirṛṣvaḥ |
 urvyāḥ pado ni dadhāti sānau rihantyūdho aruṣāso asya ||
[1.146.3] समानं वत्समभि संचरन्ती विष्वग धेनू वि चरतः सुमेके |
 अनपव्र्ज्यानध्वनो मिमाने विश्वान केतानधि महोदधाने ||
samānaṃ vatsamabhi saṃcarantī viṣvagh dhenū vi carataḥ sumeke |
 anapavṛjyānadhvano mimāne viśvān ketānadhi mahodadhāne ||
[1.146.4] धीरासः पदं कवयो नयन्ति नाना हर्दा रक्षमाणा अजुर्यम |
 सिषासन्तः पर्यपश्यन्त सिन्धुमाविरेभ्यो अभवत्सूर्यो नॄन ||
dhīrāsaḥ padaṃ kavayo nayanti nānā hṛdā rakṣamāṇā ajuryam |
 siṣāsantaḥ paryapaśyanta sindhumāvirebhyo abhavatsūryo nṝn ||
[1.146.5] दिद्र्क्षेण्यः परि काष्ठासु जेन्य ईळेन्यो महो अर्भाय जीवसे |
 पुरुत्रा यदभवत सूरहैभ्यो गर्भेभ्यो मघवा विश्वदर्शतः ||
didṛkṣeṇyaḥ pari kāṣṭhāsu jenya īḷenyo maho arbhāya jīvase |
 purutrā yadabhavat sūrahaibhyo gharbhebhyo maghavā viśvadarśataḥ ||

### Hymn 1.147

[1.147.1] कथा ते अग्ने शुचयन्त आयोर्ददाशुर्वाजेभिराशुषाणाः |
 उभे यत तोके तनये दधाना रतस्य सामन रणयन्तदेवाः ||
kathā te aghne śucayanta āyordadāśurvājebhirāśuṣāṇāḥ |
 ubhe yat toke tanaye dadhānā ṛtasya sāman raṇayantadevāḥ ||
[1.147.2] बोधा मे अस्य वचसो यविष्ठ मंहिष्ठस्य परभ्र्तस्य सवधावः |
 पीयति तवो अनु तवो गर्णाति वन्दारुस्ते तन्वं वन्देग्ने ||
bodhā me asya vacaso yaviṣṭha maṃhiṣṭhasya prabhṛtasya svadhāvaḥ |
 pīyati tvo anu tvo ghṛṇāti vandāruste tanvaṃ vandeaghne ||
[1.147.3] ये पायवो मामतेयं ते अग्ने पश्यन्तो अन्धं दुरितादरक्षन |
 ररक्ष तान सुक्र्तो विश्ववेदा दिप्सन्त इद रिपवो नाह देभुः ||
ye pāyavo māmateyaṃ te aghne paśyanto andhaṃ duritādarakṣan |
 rarakṣa tān sukṛto viśvavedā dipsanta id ripavo nāha debhuḥ ||
[1.147.4] यो नो अग्ने अररिवानघायुररातीवा मर्चयति दवयेन |
 मन्त्रो गुरुः पुनरस्तु सो अस्मा अनु मर्क्षीष्ट तन्वं दुरुक्तैः ||
yo no aghne ararivānaghāyurarātīvā marcayati dvayena |
 mantro ghuruḥ punarastu so asmā anu mṛkṣīṣṭa tanvaṃ duruktaiḥ ||
[1.147.5] उत वा यः सहस्य परविद्वान मर्तो मर्तं मर्चयति दवयेन |
 अतः पाहि सतवमान सतुवन्तमग्ने माकिर्नो दुरिताय धायीः ||
uta vā yaḥ sahasya pravidvān marto martaṃ marcayati dvayena |
 ataḥ pāhi stavamāna stuvantamaghne mākirno duritāya dhāyīḥ ||

### Hymn 1.148

[1.148.1] मथीद यदीं विष्टो मातरिश्वा होतारं विश्वाप्सुं विश्वदेव्यम |
 नि यं दधुर्मनुष्यासु विक्षु सवर्ण चित्रं वपुषे विभावम ||
mathīd yadīṃ viṣṭo mātariśvā hotāraṃ viśvāpsuṃ viśvadevyam |
 ni yaṃ dadhurmanuṣyāsu vikṣu svarṇa citraṃ vapuṣe vibhāvam ||
[1.148.2] ददानमिन न ददभन्त मन्माग्निर्वरूथं मम तस्य चाकन |
 जुषन्त विश्वन्यस्य कर्मोपस्तुतिं भरमाणस्य कारोः ||
dadānamin na dadabhanta manmāghnirvarūthaṃ mama tasya cākan |
 juṣanta viśvanyasya karmopastutiṃ bharamāṇasya kāroḥ ||
[1.148.3] नित्ये चिन नु यं सदने जग्र्भ्रे परशस्तिभिर्दधिरे यज्ञियसः |
 पर सू नयन्त गर्भयन्त इष्टावश्वासो न रथ्योररहणाः ||
nitye cin nu yaṃ sadane jaghṛbhre praśastibhirdadhire yajñiyasaḥ |
 pra sū nayanta ghṛbhayanta iṣṭāvaśvāso na rathyorarahaṇāḥ ||
[1.148.4] पुरूणि दस्मो नि रिणाति जम्भैराद रोचते वन आ विभावा |
 आदस्य वातो अनु वाति शोचिरस्तुर्न शर्यामसनामनु दयून ||
purūṇi dasmo ni riṇāti jambhairād rocate vana ā vibhāvā |
 ādasya vāto anu vāti śocirasturna śaryāmasanāmanu dyūn ||
[1.148.5] न यं रिपवो न रिषण्यवो गर्भे सन्तं रेषणा रेषयन्ति |
 अन्धा अपश्या न दभन्नभिख्या नित्यास ईं परेतारो अरक्षन ||
na yaṃ ripavo na riṣaṇyavo gharbhe santaṃ reṣaṇā reṣayanti |
 andhā apaśyā na dabhannabhikhyā nityāsa īṃ pretāro arakṣan ||

### Hymn 1.149

[1.149.1] महः स राय एषते पतिर्दन्निन इनस्य वसुनः पद आ |
 उप धरजन्तमद्रयो विधन्नित ||
mahaḥ sa rāya eṣate patirdannina inasya vasunaḥ pada ā |
 upa dhrajantamadrayo vidhannit ||
[1.149.2] स यो वर्षा नरां न रोदस्योः शरवोभिरस्ति जीवपीतसर्गः |
 पर यः सस्राणः शिश्रीत योनौ ||
sa yo vṛṣā narāṃ na rodasyoḥ śravobhirasti jīvapītasarghaḥ |
 pra yaḥ sasrāṇaḥ śiśrīta yonau ||
[1.149.3] आ यः पुरं नार्मिणीमदीदेदत्यः कविर्नभन्यो नार्व |
 सूरो न रुरुक्वाञ्छतात्मा ||
ā yaḥ puraṃ nārmiṇīmadīdedatyaḥ kavirnabhanyo nārva |
 sūro na rurukvāñchatātmā ||
[1.149.4] अभि दविजन्मा तरी रोचनानि विश्व रजांसि शुशुचनो अस्थात |
 होता यजिष्ठो अपां सधस्थे ||
abhi dvijanmā trī rocanāni viśva rajāṃsi śuśucano asthāt |
 hotā yajiṣṭho apāṃ sadhasthe ||
[1.149.5] अयं स होत यो दविजन्मा विश्वा दधे वार्याणि शरवस्या |
 मर्तो यो अस्मै सुतुको ददाश ||
ayaṃ sa hota yo dvijanmā viśvā dadhe vāryāṇi śravasyā |
 marto yo asmai sutuko dadāśa ||

### Hymn 1.150

[1.150.1] पुरु तव दाश्वान वोचे.अरिरग्ने तव सविदा |
 तोदस्येव शरण आ महस्य ||
puru tva dāśvān voce.ariraghne tava svidā |
 todasyeva śaraṇa ā mahasya ||
[1.150.2] वयनिनस्य धनिनः परहोषे चिदररुषः |
 कदा चन परजिगतो अदेवयोः ||
vyaninasya dhaninaḥ prahoṣe cidararuṣaḥ |
 kadā cana prajighato adevayoḥ ||
[1.150.3] स चन्द्रो विप्र मर्त्यो महो वराधन्तमो दिवि |
 पर-परेत ते अग्ने वनुषः सयाम ||
sa candro vipra martyo maho vrādhantamo divi |
 pra-pret te aghne vanuṣaḥ syāma ||

### Hymn 1.151

[1.151.1] मित्रं न यं शिम्या गोषु गव्यवः सवाध्यो विदथे अप्सुजीजनन |
 अरेजेतां रोदसी पाजसा गिरा परति परियं यजतं जनुषमवः ||
mitraṃ na yaṃ śimyā ghoṣu ghavyavaḥ svādhyo vidathe apsujījanan |
 arejetāṃ rodasī pājasā ghirā prati priyaṃ yajataṃ januṣamavaḥ ||
[1.151.2] यद ध तयद वां पुरुमीळ्हस्य सोमिनः पर मित्रासो न दधिरे सवाभुवः |
 अध करतुं विदतं गतुमर्चत उत शरुतं वर्षणा पस्त्यावतः ||
yad dha tyad vāṃ purumīḷhasya sominaḥ pra mitrāso na dadhire svābhuvaḥ |
 adha kratuṃ vidataṃ ghatumarcata uta śrutaṃ vṛṣaṇā pastyāvataḥ ||
[1.151.3] आ वां भूषन कषितयो जन्म रोदस्योः परवाच्यं वर्षणा दक्षसे महे |
 यदीं रताय भरथो यदर्वते पर होत्रया शिम्य वीथो अध्वरम ||
ā vāṃ bhūṣan kṣitayo janma rodasyoḥ pravācyaṃ vṛṣaṇā dakṣase mahe |
 yadīṃ ṛtāya bharatho yadarvate pra hotrayā śimya vītho adhvaram ||
[1.151.4] पर सा कषितिरसुर या महि परिय रतावानाव रतमा घोषथो बर्हत |
 युवं दिवो बर्हतो दक्षमभुवं गां न धुर्युप युञ्जाथे अपः ||
pra sā kṣitirasura yā mahi priya ṛtāvānāv ṛtamā ghoṣatho bṛhat |
 yuvaṃ divo bṛhato dakṣamabhuvaṃ ghāṃ na dhuryupa yuñjāthe apaḥ ||
[1.151.5] मही अत्र महिना वारं रण्वथो.अरेणवस्तुज आ सद्मन धेनवः |
 सवरन्ति ता उपरताति सूर्यमा निम्रुच उषसस्तक्ववीरिव ||
mahī atra mahinā vāraṃ ṛṇvatho.areṇavastuja ā sadman dhenavaḥ |
 svaranti tā uparatāti sūryamā nimruca uṣasastakvavīriva ||
[1.151.6] आ वं रताय केशिनीरनुषत मित्र यत्र वरुण गातुमर्चथः |
 अव तमन सर्जतं पिन्वतं धियो युवं विप्रस्य मन्मनमिरज्यथः ||
ā vaṃ ṛtāya keśinīranuṣata mitra yatra varuṇa ghātumarcathaḥ |
 ava tmana sṛjataṃ pinvataṃ dhiyo yuvaṃ viprasya manmanamirajyathaḥ ||
[1.151.7] यो वां यज्ञैः शशमानो ह दाशति कविर्होता यजति मन्मसाधनः |
 उपाह तं गछथो वीथो अध्वरमछा गिरः सुमतिं गन्तमस्मयु ||
yo vāṃ yajñaiḥ śaśamāno ha dāśati kavirhotā yajati manmasādhanaḥ |
 upāha taṃ ghachatho vītho adhvaramachā ghiraḥ sumatiṃ ghantamasmayu ||
[1.151.8] युवां यज्ञैः परथमा गोभिरञ्जत रतावना मनसो नप्रयुक्तिषु |
 भरन्ति वां मन्मना संयता गिरो.अद्र्प्यता मनस रेवदशाथे ||
yuvāṃ yajñaiḥ prathamā ghobhirañjata ṛtāvanā manaso naprayuktiṣu |
 bharanti vāṃ manmanā saṃyatā ghiro.adṛpyatā manasa revadaśāthe ||
[1.151.9] रेवद वयो दधाथे रेवदाशथे नरा मयाभिरितौति महिनम |
 न वं दयावो.अहभिर्नोत सिन्धवो न देवत्वं पणयो नानशुर्मघम ||
revad vayo dadhāthe revadāśathe narā mayābhiritauti mahinam |
 na vaṃ dyāvo.ahabhirnota sindhavo na devatvaṃ paṇayo nānaśurmagham ||

### Hymn 1.152

[1.152.1] युवं वस्त्रणि पुवसा वसाथे युवोरछिद्रा मन्तवो ह सर्गाः |
 अवातिरतमन्र्तानि विश्व रतेन मित्रावरुणा सचेथे ||
yuvaṃ vastraṇi puvasā vasāthe yuvorachidrā mantavo ha sarghāḥ |
 avātiratamanṛtāni viśva ṛtena mitrāvaruṇā sacethe ||
[1.152.2] एतच्चन तवो वि चिकेतदेषां सत्यो मन्त्रः कविशस्त रघावान |
 तरिरश्रिं हन्ति चतुरश्रिरुग्रो देवनिदो ह परथमाजूर्यन ||
etaccana tvo vi ciketadeṣāṃ satyo mantraḥ kaviśasta ṛghāvān |
 triraśriṃ hanti caturaśrirughro devanido ha prathamāajūryan ||
[1.152.3] अपादेति परथमा पद्वतीनां कस्तद वां मित्रावरुणा चिकेत |
 गर्भो भारं भरत्या चिदस्य रतं पिपर्त्यन्र्तं नि तारीत ||
apādeti prathamā padvatīnāṃ kastad vāṃ mitrāvaruṇā ciketa |
 gharbho bhāraṃ bharatyā cidasya ṛtaṃ pipartyanṛtaṃ ni tārīt ||
[1.152.4] परयन्तमित परि जारं कनीनां पश्यामसि नोपनिपद्यमानम |
 अनवप्र्ग्णा वितता वसानं परियं मित्रस्य वरुणस्य धाम ||
prayantamit pari jāraṃ kanīnāṃ paśyāmasi nopanipadyamānam |
 anavapṛghṇā vitatā vasānaṃ priyaṃ mitrasya varuṇasya dhāma ||
[1.152.5] अनश्वो जातो अनभीशुरर्वा कनिक्रदत पतयदूर्ध्वसानुः |
 अचित्तं बरह्म जुजुषुर्युवानः पर मित्रे धाम वरुणेग्र्णन्तः ||
anaśvo jāto anabhīśurarvā kanikradat patayadūrdhvasānuḥ |
 acittaṃ brahma jujuṣuryuvānaḥ pra mitre dhāma varuṇeghṛṇantaḥ ||
[1.152.6] आ धेनवो मामतेयमवन्तीर्ब्रह्मप्रियं पीपयन सस्मिन्नूधन |
 पित्वो भिक्षेत वयुनानि विद्वानासाविवासन्नदितिमुरुष्येत ||
ā dhenavo māmateyamavantīrbrahmapriyaṃ pīpayan sasminnūdhan |
 pitvo bhikṣeta vayunāni vidvānāsāvivāsannaditimuruṣyet ||
[1.152.7] आ वां मित्रावरुणा हव्यजुष्टिं नमसा देवाववसा वव्र्त्याम |
 अस्माकं बरह्म पर्तनासु सह्या अस्माकं वर्ष्टिर्दिव्यासुपारा ||
ā vāṃ mitrāvaruṇā havyajuṣṭiṃ namasā devāvavasā vavṛtyām |
 asmākaṃ brahma pṛtanāsu sahyā asmākaṃ vṛṣṭirdivyāsupārā ||

### Hymn 1.153

[1.153.1] यजामहे वां महः सजोषा हव्येभिर्मित्रावरुणा नमोभिः |
 घर्तैर्घ्र्तस्नू अध यद वामस्मे अध्वर्यवो न धीतिभिर्भरन्ति ||
yajāmahe vāṃ mahaḥ sajoṣā havyebhirmitrāvaruṇā namobhiḥ |
 ghṛtairghṛtasnū adha yad vāmasme adhvaryavo na dhītibhirbharanti ||
[1.153.2] परस्तुतिर्वां धाम न परयुक्तिरयामि मित्रावरुणा सुव्र्क्तिः |
 अनक्ति यद वां विदथेषु होता सुम्नं वां सूरिर्व्र्षणावियक्षन ||
prastutirvāṃ dhāma na prayuktirayāmi mitrāvaruṇā suvṛktiḥ |
 anakti yad vāṃ vidatheṣu hotā sumnaṃ vāṃ sūrirvṛṣaṇāviyakṣan ||
[1.153.3] पीपाय धेनुरदितिर्र्ताय जनाय मित्रावरुणा हविर्दे |
 हिनोति यद वां विदथे सपर्यन स रातहव्यो मानुषो न होता ||
pīpāya dhenuraditirṛtāya janāya mitrāvaruṇā havirde |
 hinoti yad vāṃ vidathe saparyan sa rātahavyo mānuṣo na hotā ||
[1.153.4] उत वां विक्षु मद्यास्वन्धो गाव आपश्च पीपयन्त देवीः |
 उतो नो अस्य पूर्व्यः पतिर्दन वीतं पातं पयस उस्रियायाः ||
uta vāṃ vikṣu madyāsvandho ghāva āpaśca pīpayanta devīḥ |
 uto no asya pūrvyaḥ patirdan vītaṃ pātaṃ payasa usriyāyāḥ ||

### Hymn 1.154

[1.154.1] विष्णोर्नु कं वीर्याणि पर वोचं यः पार्थिवानि विममेरजांसि |
 यो अस्कभायदुत्तरं सधस्थं विचक्रमाणस्त्रेधोरुगायः ||
viṣṇornu kaṃ vīryāṇi pra vocaṃ yaḥ pārthivāni vimamerajāṃsi |
 yo askabhāyaduttaraṃ sadhasthaṃ vicakramāṇastredhorughāyaḥ ||
[1.154.2] पर तद विष्णु सतवते वीर्येण मर्गो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः |
 यस्योरुषु तरिषु विक्रमणेष्वधिक्षियन्ति भुवनानि विश्वा ||
pra tad viṣṇu stavate vīryeṇa mṛgho na bhīmaḥ kucaro ghiriṣṭhāḥ |
 yasyoruṣu triṣu vikramaṇeṣvadhikṣiyanti bhuvanāni viśvā ||
[1.154.3] पर विष्णवे शूषमेतु मन्म गिरिक्षित उरुगायाय वर्ष्णे |
 य इदं दीर्घं परयतं सधस्थमेको विममे तरिभिरित पदेभिः ||
pra viṣṇave śūṣametu manma ghirikṣita urughāyāya vṛṣṇe |
 ya idaṃ dīrghaṃ prayataṃ sadhasthameko vimame tribhirit padebhiḥ ||
[1.154.4] यस्य तरी पूर्णा मधुना पदान्यक्षीयमाणा सवधयामदन्ति |
 य उ तरिधातु पर्तिवीमुत दयामेको दाधार भुवनानि विश्वा ||
yasya trī pūrṇā madhunā padānyakṣīyamāṇā svadhayāmadanti |
 ya u tridhātu pṛtivīmuta dyāmeko dādhāra bhuvanāni viśvā ||
[1.154.5] तदस्य परियमभि पाथो अश्यां नरो यत्र देवयवो मदन्ति |
 उरुक्रमस्य स हि बन्धुरित्था विष्णोः पदे परमे मध्व उत्सः ||
tadasya priyamabhi pātho aśyāṃ naro yatra devayavo madanti |
 urukramasya sa hi bandhuritthā viṣṇoḥ pade parame madhva utsaḥ ||
[1.154.6] ता वं वास्तून्युश्मसि गमध्यै यत्र गावो भूरिश्र्ङगायासः |
 अत्राह तदुरुगायस्य वर्ष्णः परमं पदमव भाति भूरि ||
tā vaṃ vāstūnyuśmasi ghamadhyai yatra ghāvo bhūriśṛṅghāayāsaḥ |
 atrāha tadurughāyasya vṛṣṇaḥ paramaṃ padamava bhāti bhūri ||

### Hymn 1.155

[1.155.1] पर वः पान्तमन्धसो धियायते महे शूराय विष्णवे चार्चत |
 या सानुनि पर्वतानामदाभ्या महस्तस्थतुरर्वतेव साधुना ||
pra vaḥ pāntamandhaso dhiyāyate mahe śūrāya viṣṇave cārcata |
 yā sānuni parvatānāmadābhyā mahastasthaturarvateva sādhunā ||
[1.155.2] तवेषमित्था समरणं शिमीवतोरिन्द्राविष्णू सुतपा वामुरुष्यति |
 या मर्त्याय परतिधीयमानमित कर्शानोरस्तुरसनामुरुष्यथः ||
tveṣamitthā samaraṇaṃ śimīvatorindrāviṣṇū sutapā vāmuruṣyati |
 yā martyāya pratidhīyamānamit kṛśānorasturasanāmuruṣyathaḥ ||
[1.155.3] ता ईं वर्धन्ति मह्यस्य पौंस्यं नि मातरा नयति रेतसे भुजे |
 दधाति पुत्रो.अवरं परं पितुर्नाम तर्तीयमधि रोचने दिवः ||
tā īṃ vardhanti mahyasya pauṃsyaṃ ni mātarā nayati retase bhuje |
 dadhāti putro.avaraṃ paraṃ piturnāma tṛtīyamadhi rocane divaḥ ||
[1.155.4] तत-तदिदस्य पौंस्यं गर्णीमसीनस्य तरतुरव्र्कस्य मीळ्हुषः |
 यः पार्थिवानि तरिभिरिद विगामभिरुरु करमिष्टोरुगायाय जीवसे ||
tat-tadidasya pauṃsyaṃ ghṛṇīmasīnasya traturavṛkasya mīḷhuṣaḥ |
 yaḥ pārthivāni tribhirid vighāmabhiruru kramiṣṭorughāyāya jīvase ||
[1.155.5] दवे इदस्य करमणे सवर्द्र्शो.अभिख्याय मर्त्यो भुरण्यति |
 तर्तीयमस्य नकिरा दधर्षति वयश्चन पतयन्तः पतत्रिणः ||
dve idasya kramaṇe svardṛśo.abhikhyāya martyo bhuraṇyati |
 tṛtīyamasya nakirā dadharṣati vayaścana patayantaḥ patatriṇaḥ ||
[1.155.6] चतुर्भिः साकं नवतिं च नामभिश्चक्रं न वर्त्तं वयतीन्रवीविपत |
 बर्हच्छरीरो विमिमान रक्वभिर्युवाकुमारः परत्येत्याहवम ||
caturbhiḥ sākaṃ navatiṃ ca nāmabhiścakraṃ na vṛttaṃ vyatīnravīvipat |
 bṛhaccharīro vimimāna ṛkvabhiryuvākumāraḥ pratyetyāhavam ||

### Hymn 1.156

[1.156.1] भवा मित्रो न शेव्यो घर्तासुतिर्विभूतद्युम्न एवया उ सप्रथाः |
 अधा ते विष्णो विदुषा चिदर्ध्य सतोमो यज्ञश्चराध्यो हविष्मता ||
bhavā mitro na śevyo ghṛtāsutirvibhūtadyumna evayā u saprathāḥ |
 adhā te viṣṇo viduṣā cidardhya stomo yajñaścarādhyo haviṣmatā ||
[1.156.2] यः पूर्व्याय वेधसे नवीयसे सुमज्जानये विष्णवे ददाशति |
 यो जातमस्य महतो महि बरवत सेदु शरवोभिर्युज्यं चिदभ्यसत ||
yaḥ pūrvyāya vedhase navīyase sumajjānaye viṣṇave dadāśati |
 yo jātamasya mahato mahi bravat sedu śravobhiryujyaṃ cidabhyasat ||
[1.156.3] तमु सतोतारः पूर्व्यं यथा विद रतस्य गर्भं जनुषापिपर्तन |
 आस्य जानन्तो नाम चिद विवक्तन महस्ते विष्णो सुमतिं भजामहे ||
tamu stotāraḥ pūrvyaṃ yathā vida ṛtasya gharbhaṃ januṣāpipartana |
 āsya jānanto nāma cid vivaktana mahaste viṣṇo sumatiṃ bhajāmahe ||
[1.156.4] तमस्य राजा वरुणस्तमश्विना करतुं सचन्त मारुतस्य वेधसः |
 दाधार दक्षमुत्तममहर्विदं वरजं च विष्णुः सखिवानपोर्णुते ||
tamasya rājā varuṇastamaśvinā kratuṃ sacanta mārutasya vedhasaḥ |
 dādhāra dakṣamuttamamaharvidaṃ vrajaṃ ca viṣṇuḥ sakhivānaporṇute ||
[1.156.5] आ यो विवाय सचथाय दैव्य इन्द्राय विष्णुः सुक्र्ते सुक्र्त्तरः |
 वेधा अजिन्वत तरिषधस्थ आर्यं रतस्य भागे यजमानमाभजत ||
ā yo vivāya sacathāya daivya indrāya viṣṇuḥ sukṛte sukṛttaraḥ |
 vedhā ajinvat triṣadhastha āryaṃ ṛtasya bhāghe yajamānamābhajat ||

### Hymn 1.157

[1.157.1] अबोध्यग्निर्ज्म उदेति सूर्यो वयुषाश्चन्द्रा मह्यावो अर्चिषा |
 आयुक्षातामश्विना यातवे रथं परासावीद देवः सविता जगत पर्थक ||
abodhyaghnirjma udeti sūryo vyuṣāścandrā mahyāvo arciṣā |
 āyukṣātāmaśvinā yātave rathaṃ prāsāvīd devaḥ savitā jaghat pṛthak ||
[1.157.2] यद युञ्जाथे वर्षणमश्विना रथं घर्तेन नो मधुना कषत्रमुक्षतम |
 अस्माकं बरह्म पर्तनासु जिन्वतं वयं धना शूरसाता भजेमहि ||
yad yuñjāthe vṛṣaṇamaśvinā rathaṃ ghṛtena no madhunā kṣatramukṣatam |
 asmākaṃ brahma pṛtanāsu jinvataṃ vayaṃ dhanā śūrasātā bhajemahi ||
[1.157.3] अर्वां तरिचक्रो मधुवाहनो रथो जीराश्वो अश्विनोर्यातु सुष्टुतः |
 तरिवन्धुरो मघवा विश्वसौभगः शं न आ वक्षद दविपदे चतुष्पदे ||
arvāṃ tricakro madhuvāhano ratho jīrāśvo aśvinoryātu suṣṭutaḥ |
 trivandhuro maghavā viśvasaubhaghaḥ śaṃ na ā vakṣad dvipade catuṣpade ||
[1.157.4] आ न ऊर्जं वहतमश्विना युवं मधुमत्या नः कशया मिमिक्षतम |
 परायुस्तारिष्टं नी रपांसि मर्क्षतं सेधतं दवेषो भवतं सचाभुवा ||
ā na ūrjaṃ vahatamaśvinā yuvaṃ madhumatyā naḥ kaśayā mimikṣatam |
 prāyustāriṣṭaṃ nī rapāṃsi mṛkṣataṃ sedhataṃ dveṣo bhavataṃ sacābhuvā ||
[1.157.5] युवं ह गर्भं जगतीषु धत्थो युवं विश्वेषु भुवनेष्वन्तः |
 युवमग्निं च वर्षणावपश्च वनस्पतीन्रश्विनावैरयेथाम ||
yuvaṃ ha gharbhaṃ jaghatīṣu dhattho yuvaṃ viśveṣu bhuvaneṣvantaḥ |
 yuvamaghniṃ ca vṛṣaṇāvapaśca vanaspatīnraśvināvairayethām ||
[1.157.6] युवं ह सथो भिषजा भेषजेभिरथो ह सथो रथ्या राथ्येभिः |
 अथो ह कषत्रमधि धत्थ उग्रा यो वां हविष्मान्मनसा ददाश ||
yuvaṃ ha stho bhiṣajā bheṣajebhiratho ha stho rathyā rāthyebhiḥ |
 atho ha kṣatramadhi dhattha ughrā yo vāṃ haviṣmānmanasā dadāśa ||

### Hymn 1.158

[1.158.1] वसू रुद्रा पुरुमन्तू वर्धन्ता दशस्यतं नो वर्षणावभिष्टौ |
 दस्रा ह यद रेक्ण औचथ्यो वां पर यत सस्राथेकवाभिरूती ||
vasū rudrā purumantū vṛdhantā daśasyataṃ no vṛṣaṇāvabhiṣṭau |
 dasrā ha yad rekṇa aucathyo vāṃ pra yat sasrātheakavābhirūtī ||
[1.158.2] को वां दाशत सुमतये चिदस्यै वसू यद धेथे नमसा पदे गोः |
 जिग्र्तमस्मे रेवतीः पुरन्धीः कामप्रेणेव मनसा चरन्ता ||
ko vāṃ dāśat sumataye cidasyai vasū yad dhethe namasā pade ghoḥ |
 jighṛtamasme revatīḥ purandhīḥ kāmapreṇeva manasā carantā ||
[1.158.3] युक्तो ह यद वां तौग्र्याय पेरुर्वि मध्ये अर्णसो धायि पज्रः |
 उप वामवः शरणं गमेयं शूरो नाज्म पतयद्भिरेवैः ||
yukto ha yad vāṃ taughryāya perurvi madhye arṇaso dhāyi pajraḥ |
 upa vāmavaḥ śaraṇaṃ ghameyaṃ śūro nājma patayadbhirevaiḥ ||
[1.158.4] उपस्तुतिरौचथ्यमुरुष्येन मा मामिमे पतत्रिणी वि दुग्धाम |
 मा मामेधो दशतयश्चितो धाक पर यद वां बद्धस्त्मनि खादति कषाम ||
upastutiraucathyamuruṣyen mā māmime patatriṇī vi dughdhām |
 mā māmedho daśatayaścito dhāk pra yad vāṃ baddhastmani khādati kṣām ||
[1.158.5] न मा गरन नद्यो मात्र्तमा दासा यदीं सुसमुब्धमवाधुः |
 शिरो यदस्य तरैतनो वितक्षत सवयं दास उरो अंसावपि गध ||
na mā gharan nadyo mātṛtamā dāsā yadīṃ susamubdhamavādhuḥ |
 śiro yadasya traitano vitakṣat svayaṃ dāsa uro aṃsāvapi ghdha ||
[1.158.6] दीर्घतमा मामतेयो जुजुर्वान दशमे युगे |
 अपामर्थं यतीनां बरह्मा भवति सारथिः ||
dīrghatamā māmateyo jujurvān daśame yughe |
 apāmarthaṃ yatīnāṃ brahmā bhavati sārathiḥ ||

### Hymn 1.159

[1.159.1] पर दयावा यज्ञैः पर्थिवी रताव्र्धा मही सतुषे विदथेषु परचेतसा |
 देवेभिर्ये देवपुत्रे सुदंससेत्था धिया वार्याणि परभूषतः ||
pra dyāvā yajñaiḥ pṛthivī ṛtāvṛdhā mahī stuṣe vidatheṣu pracetasā |
 devebhirye devaputre sudaṃsasetthā dhiyā vāryāṇi prabhūṣataḥ ||
[1.159.2] उत मन्ये पितुरद्रुहो मनो मातुर्महि सवतवस्तद धवीमभिः |
 सुरेतसा पितरा भूम चक्रतुरुरु परजाया अम्र्तंवरीमभिः ||
uta manye pituradruho mano māturmahi svatavastad dhavīmabhiḥ |
 suretasā pitarā bhūma cakratururu prajāyā amṛtaṃvarīmabhiḥ ||
[1.159.3] ते सूनवः सवपसः सुदंससो मही जज्ञुर्मातरा पूर्वचित्तये |
 सथातुश्च सत्यं जगतश्च धर्मणि पुत्रस्य पाथः पदमद्वयाविनः ||
te sūnavaḥ svapasaḥ sudaṃsaso mahī jajñurmātarā pūrvacittaye |
 sthātuśca satyaṃ jaghataśca dharmaṇi putrasya pāthaḥ padamadvayāvinaḥ ||
[1.159.4] ते मायिनो ममिरे सुप्रचेतसो जामी सयोनी मिथुना समोकसा |
 नव्यं-नव्यं तन्तुमा तन्वते दिवि समुद्रे अन्तः कवयः सुदीतयः ||
te māyino mamire supracetaso jāmī sayonī mithunā samokasā |
 navyaṃ-navyaṃ tantumā tanvate divi samudre antaḥ kavayaḥ sudītayaḥ ||
[1.159.5] तद राधो अद्य सवितुर्वरेण्यं वयं देवस्य परसवे मनामहे |
 अस्मभ्यं दयावाप्र्थिवी सुचेतुना रयिं धत्तं वसुमन्तं शतग्विनम ||
tad rādho adya saviturvareṇyaṃ vayaṃ devasya prasave manāmahe |
 asmabhyaṃ dyāvāpṛthivī sucetunā rayiṃ dhattaṃ vasumantaṃ śataghvinam ||

### Hymn 1.160

[1.160.1] ते हि दयावाप्र्थिवी विश्वशम्भुव रतावरी रजसो धारयत्कवी |
 सुजन्मनी धिषणे अन्तरीयते देवो देवी धर्मणा सूर्यः शुचिः ||
te hi dyāvāpṛthivī viśvaśambhuva ṛtāvarī rajaso dhārayatkavī |
 sujanmanī dhiṣaṇe antarīyate devo devī dharmaṇā sūryaḥ śuciḥ ||
[1.160.2] उरुव्यचसा महिनी असश्चता पिता माता च भुवनानि रक्षतः |
 सुध्र्ष्टमे वपुष्ये न रोदसी पिता यत सीमभि रूपैरवासयत ||
uruvyacasā mahinī asaścatā pitā mātā ca bhuvanāni rakṣataḥ |
 sudhṛṣṭame vapuṣye na rodasī pitā yat sīmabhi rūpairavāsayat ||
[1.160.3] स वह्निः पुत्रः पित्रोः पवित्रवान पुनाति धीरो भुवनानि मायया |
 धेनुं च पर्श्निं वर्षभं सुरेतसं विश्वाहा शुक्रं पयो अस्य दुक्षत ||
sa vahniḥ putraḥ pitroḥ pavitravān punāti dhīro bhuvanāni māyayā |
 dhenuṃ ca pṛśniṃ vṛṣabhaṃ suretasaṃ viśvāhā śukraṃ payo asya dukṣata ||
[1.160.4] अयं देवानामपसामपस्तमो यो जजान रोदसी विश्वशम्भुवा |
 वि यो ममे रजसी सुक्रतूययाजरेभि सकम्भनेभिःसमान्र्चे ||
ayaṃ devānāmapasāmapastamo yo jajāna rodasī viśvaśambhuvā |
 vi yo mame rajasī sukratūyayājarebhi skambhanebhiḥsamānṛce ||
[1.160.5] ते नो गर्णाने महिनी महि शरवः कषत्रं दयावाप्र्थिवी धासथो बर्हत |
 येनाभि कर्ष्टीस्ततनाम विश्वहा पनाय्यमोजो अस्मे समिन्वतम ||
te no ghṛṇāne mahinī mahi śravaḥ kṣatraṃ dyāvāpṛthivī dhāsatho bṛhat |
 yenābhi kṛṣṭīstatanāma viśvahā panāyyamojo asme saminvatam ||

### Hymn 1.161

[1.161.1] किमु शरेष्ठः किं यविष्ठो न आजगन किमीयते दूत्यं कद यदूचिम |
 न निन्दिम चमसं यो महाकुलो.अग्ने भरातर्द्रुण इद भूतिमूदिम ||
kimu śreṣṭhaḥ kiṃ yaviṣṭho na ājaghan kimīyate dūtyaṃ kad yadūcima |
 na nindima camasaṃ yo mahākulo.aghne bhrātardruṇa id bhūtimūdima ||
[1.161.2] एकं चमसं चतुरः कर्णोतन तद वो देवा अब्रुवन तद व आगमम |
 सौधन्वना यद्येवा करिष्यथ साकं देवैर्यज्ञियासो भविष्यथ ||
ekaṃ camasaṃ caturaḥ kṛṇotana tad vo devā abruvan tad va āghamam |
 saudhanvanā yadyevā kariṣyatha sākaṃ devairyajñiyāso bhaviṣyatha ||
[1.161.3] अग्निं दूतं परति यदब्रवीतनाश्वः कर्त्वो रथ उतेह कर्त्वः |
 धेनुः कर्त्वा युवशा कर्त्वा दवा तानि भरातरनु वः कर्त्व्येमसि ||
aghniṃ dūtaṃ prati yadabravītanāśvaḥ kartvo ratha uteha kartvaḥ |
 dhenuḥ kartvā yuvaśā kartvā dvā tāni bhrātaranu vaḥ kṛtvyemasi ||
[1.161.4] चक्र्वांस रभवस्तदप्र्छत कवेदभूद यः सय दूतो न आजगन |
 यदावाख्यच्चमसाञ्चतुरः कर्तानादित तवष्टा गनास्वन्तर्न्यानजे ||
cakṛvāṃsa ṛbhavastadapṛchata kvedabhūd yaḥ sya dūto na ājaghan |
 yadāvākhyaccamasāñcaturaḥ kṛtānādit tvaṣṭā ghnāsvantarnyānaje ||
[1.161.5] हनामैनानिति तवष्टा यदब्रवीच्चमसं ये देवपानमनिन्दिषुः |
 अन्या नामानि कर्ण्वते सुते सचानन्यैरेनान्कन्या नामभि सपरत ||
hanāmaināniti tvaṣṭā yadabravīccamasaṃ ye devapānamanindiṣuḥ |
 anyā nāmāni kṛṇvate sute sacānanyairenānkanyā nāmabhi sparat ||
[1.161.6] इन्द्रो हरी युयुजे अश्विना रथं बर्हस्पतिर्विश्वरूपामुपाजत |
 रभुर्विभ्वा वाजो देवानगछत सवपसो यज्ञियम्भागमैतन ||
indro harī yuyuje aśvinā rathaṃ bṛhaspatirviśvarūpāmupājata |
 ṛbhurvibhvā vājo devānaghachata svapaso yajñiyambhāghamaitana ||
[1.161.7] निश्चर्मणो गामरिणीत धीतिभिर्या जरन्ता युवशा ताक्र्णोतन |
 सौधन्वना अश्वादश्वमतक्षत युक्त्वा रथमुप देवानयातन ||
niścarmaṇo ghāmariṇīta dhītibhiryā jarantā yuvaśā tākṛṇotana |
 saudhanvanā aśvādaśvamatakṣata yuktvā rathamupa devānayātana ||
[1.161.8] इदमुदकं पिबतेत्यब्रवीतनेदं वा घा पिबता मुञ्जनेजनम |
 सौधन्वना यदि तन नेव हर्यथ तर्तीये घ सवने मादयाध्वै ||
idamudakaṃ pibatetyabravītanedaṃ vā ghā pibatā muñjanejanam |
 saudhanvanā yadi tan neva haryatha tṛtīye gha savane mādayādhvai ||
[1.161.9] आपो भूयिष्ठा इत्येको अब्रवीदग्निर्भूयिष्ठ इत्यन्यो अब्रवीत |
 वधर्यन्तीं बहुभ्यः परैको अब्रवीद रता वदन्तश्चमसानपिंशत ||
āpo bhūyiṣṭhā ityeko abravīdaghnirbhūyiṣṭha ityanyo abravīt |
 vadharyantīṃ bahubhyaḥ praiko abravīd ṛtā vadantaścamasānapiṃśata ||
[1.161.10] शरोणामेक उदकं गामवजति मांसमेकः पिंशति सूनयाभ्र्तम |
 आ निम्रुचः शक्र्देको अपभरत किं सवित पुत्रेभ्यः पितरा उपावतुः ||
śroṇāmeka udakaṃ ghāmavajati māṃsamekaḥ piṃśati sūnayābhṛtam |
 ā nimrucaḥ śakṛdeko apabharat kiṃ svit putrebhyaḥ pitarā upāvatuḥ ||
[1.161.11] उद्वत्स्वस्मा अक्र्णोतन तर्णं निवत्स्वपः सवपस्यय नरः |
 अगोह्यस्य यदसस्तना गर्हे तदद्येदं रभवो नानु गछथ ||
udvatsvasmā akṛṇotana tṛṇaṃ nivatsvapaḥ svapasyaya naraḥ |
 aghohyasya yadasastanā ghṛhe tadadyedaṃ ṛbhavo nānu ghachatha ||
[1.161.12] सम्मील्य यद भुवना पर्यसर्पत कव सवित तात्या पितर वासतुः |
 अशपत यः करस्नं व अददे यः पराब्रवीत परोतस्म अब्रवीतन ||
sammīlya yad bhuvanā paryasarpata kva svit tātyā pitara vāsatuḥ |
 aśapata yaḥ karasnaṃ va adade yaḥ prābravīt protasma abravītana ||
[1.161.13] सुषुप्वांस रभवस्तदप्र्छतागोह्य क इदं नो अबूबुधत |
 शवानं बस्तो बोधयितारमब्रवीत सम्वत्सर इदमद्या वयख्यत ||
suṣupvāṃsa ṛbhavastadapṛchatāghohya ka idaṃ no abūbudhat |
 śvānaṃ basto bodhayitāramabravīt samvatsara idamadyā vyakhyata ||
[1.161.14] दिवा यन्ति मरुतो भूम्याग्निरयं वातो अन्तरिक्षेण यति |
 अद्भिर्यति वरुणः समुद्रैर्युष्मानिछन्तः शवसो नपातः ||
divā yanti maruto bhūmyāghnirayaṃ vāto antarikṣeṇa yati |
 adbhiryati varuṇaḥ samudrairyuṣmānichantaḥ śavaso napātaḥ ||

### Hymn 1.162

[1.162.1] मा नो मित्रो वरुणो अर्यमायुरिन्द्र रभुक्षा मरुतः परिख्यन |
 यद वाजिनो देवजतस्य सप्तेः परवक्ष्यामो विदथे वीर्याणि ||
mā no mitro varuṇo aryamāyurindra ṛbhukṣā marutaḥ parikhyan |
 yad vājino devajatasya sapteḥ pravakṣyāmo vidathe vīryāṇi ||
[1.162.2] यन निर्णिजा रेक्णसा पराव्र्तस्य रतिं गर्भीतां मुखतो नयन्ति |
 सुप्रनजो मेम्यद विश्वरूप इन्द्रापूष्णोः परियमप्येति पाथः ||
yan nirṇijā rekṇasā prāvṛtasya ratiṃ ghṛbhītāṃ mukhato nayanti |
 supranajo memyad viśvarūpa indrāpūṣṇoḥ priyamapyeti pāthaḥ ||
[1.162.3] एष छागः पुरो अश्वेन वाजिना पूष्णो भागो नीयते विश्वदेव्यः |
 अभिप्रियं यत पुरोळाशमर्वता तवष्टेदेनं सौश्रवसाय जिन्वति ||
eṣa chāghaḥ puro aśvena vājinā pūṣṇo bhāgho nīyate viśvadevyaḥ |
 abhipriyaṃ yat puroḷāśamarvatā tvaṣṭedenaṃ sauśravasāya jinvati ||
[1.162.4] यद धविष्यं रतुशो देवयानं तरिर्मानुषाः पर्यश्वं नयन्ति |
 अत्रा पूष्णः परथमो भाग एति यज्ञं देवेभ्यः परतिवेदयन्नजः ||
yad dhaviṣyaṃ ṛtuśo devayānaṃ trirmānuṣāḥ paryaśvaṃ nayanti |
 atrā pūṣṇaḥ prathamo bhāgha eti yajñaṃ devebhyaḥ prativedayannajaḥ ||
[1.162.5] होताध्वर्युरावया अग्निमिन्धो गरावग्राभ उत शंस्ता सुविप्रः |
 तेन यज्ञेन सवरंक्र्तेन सविष्टेन वक्षणा आप्र्णध्वम ||
hotādhvaryurāvayā aghnimindho ghrāvaghrābha uta śaṃstā suvipraḥ |
 tena yajñena svaraṃkṛtena sviṣṭena vakṣaṇā āpṛṇadhvam ||
[1.162.6] यूपव्रस्का उत ये यूपवाहाश्चषालं ये अश्वयूपाय तक्षति |
 ये चार्वते पचनं सम्भरन्त्युतो तेषामभिगूर्तिर्न इन्वतु ||
yūpavraskā uta ye yūpavāhāścaṣālaṃ ye aśvayūpāya takṣati |
 ye cārvate pacanaṃ sambharantyuto teṣāmabhighūrtirna invatu ||
[1.162.7] उप परागात सुमन मे.अधायि मन्म देवानामाशा उप वीतप्र्ष्ठः |
 अन्वेनं विप्रा रषयो मदन्ति देवानां पुष्टे चक्र्मा सुबन्धुम ||
upa prāghāt suman me.adhāyi manma devānāmāśā upa vītapṛṣṭhaḥ |
 anvenaṃ viprā ṛṣayo madanti devānāṃ puṣṭe cakṛmā subandhum ||
[1.162.8] यद वाजिनो दाम सुन्दानमर्वतो या शीर्षण्या रशनारज्जुरस्य |
 यद वा घास्य परभ्र्तमास्ये तर्णं सर्वा ता ते अपि देवेष्वस्तु ||
yad vājino dāma sundānamarvato yā śīrṣaṇyā raśanārajjurasya |
 yad vā ghāsya prabhṛtamāsye tṛṇaṃ sarvā tā te api deveṣvastu ||
[1.162.9] यदश्वस्य करविषो मक्षिकाश यद वा सवरौ सवधितौ रिप्तमस्ति |
 यद धस्तयोः शमितुर्यन नखेषु सर्वा ता ते अपि देवेष्वस्तु ||
yadaśvasya kraviṣo makṣikāśa yad vā svarau svadhitau riptamasti |
 yad dhastayoḥ śamituryan nakheṣu sarvā tā te api deveṣvastu ||
[1.162.10] यदूवध्यमुदरस्यापवाति य आमस्य करविषो गन्धो अस्ति |
 सुक्र्ता तच्छमितारः कर्ण्वन्तूत मेधं शर्तपाकं पचन्तु ||
yadūvadhyamudarasyāpavāti ya āmasya kraviṣo ghandho asti |
 sukṛtā tacchamitāraḥ kṛṇvantūta medhaṃ śṛtapākaṃ pacantu ||
[1.162.11] यत ते गात्रादग्निना पच्यमानादभि शूलं निहतस्यावधावति |
 मा तद भूम्यामा शरिषन मा तर्णेषु देवेभ्यस्तदुशद्भ्यो रातमस्तु ||
yat te ghātrādaghninā pacyamānādabhi śūlaṃ nihatasyāvadhāvati |
 mā tad bhūmyāmā śriṣan mā tṛṇeṣu devebhyastaduśadbhyo rātamastu ||
[1.162.12] ये वाजिनं परिपश्यन्ति पक्वं य ईमाहुः सुरभिर्निर्हरेति |
 ये चार्वतो मांसभिक्षामुपासत उतो तेषामभिगूर्तिर्न इन्वतु ||
ye vājinaṃ paripaśyanti pakvaṃ ya īmāhuḥ surabhirnirhareti |
 ye cārvato māṃsabhikṣāmupāsata uto teṣāmabhighūrtirna invatu ||
[1.162.13] यन नीक्षणं मांस्पचन्या उखाया या पात्राणि यूष्णासेचनानि |
 ऊष्मण्यापिधाना चरूणामङकाः सूनाःपरि भूषन्त्यश्वम ||
yan nīkṣaṇaṃ māṃspacanyā ukhāyā yā pātrāṇi yūṣṇaāsecanāni |
 ūṣmaṇyāpidhānā carūṇāmaṅkāḥ sūnāḥpari bhūṣantyaśvam ||
[1.162.14] निक्रमणं निषदनं विवर्तनं यच्च पड्बीशमर्वतः |
 यच्च पपौ यच्च घासिं जघास सर्वा ता ते अपि देवेष्वस्तु ||
nikramaṇaṃ niṣadanaṃ vivartanaṃ yacca paḍbīśamarvataḥ |
 yacca papau yacca ghāsiṃ jaghāsa sarvā tā te api deveṣvastu ||
[1.162.15] मा तवाग्निर्ध्वनयीद धूमगन्धिर्मोखा भराजन्त्यभि विक्त जघ्रिः |
 इष्टं वीतमभिगूर्तं वषट्क्र्तं तं देवासः परति गर्भ्णन्त्यश्वम ||
mā tvāghnirdhvanayīd dhūmaghandhirmokhā bhrājantyabhi vikta jaghriḥ |
 iṣṭaṃ vītamabhighūrtaṃ vaṣaṭkṛtaṃ taṃ devāsaḥ prati ghṛbhṇantyaśvam ||
[1.162.16] यदश्वाय वास उपस्त्र्णन्त्यधीवासं या हिरण्यान्यस्मै |
 सन्दानमर्वन्तं पड्बीशं परिया देवेष्वा यामयन्ति ||
yadaśvāya vāsa upastṛṇantyadhīvāsaṃ yā hiraṇyānyasmai |
 sandānamarvantaṃ paḍbīśaṃ priyā deveṣvā yāmayanti ||
[1.162.17] यत ते सादे महसा शूक्र्तस्य पार्ष्ण्या वा कशया वा तुतोद |
 सरुचेव ता हविषो अध्वरेषु सर्वा ता ते बरह्मणासूदयामि ||
yat te sāde mahasā śūkṛtasya pārṣṇyā vā kaśayā vā tutoda |
 sruceva tā haviṣo adhvareṣu sarvā tā te brahmaṇāsūdayāmi ||
[1.162.18] चतुस्त्रिंशद वाजिनो देवबन्धोर्वङकरीरश्वस्य सवधितिःसमेति |
 अछिद्रा गात्रा वयुना कर्णोत परुष-परुरनुघुष्य वि शस्त ||
catustriṃśad vājino devabandhorvaṅkrīraśvasya svadhitiḥsameti |
 achidrā ghātrā vayunā kṛṇota paruṣ-paruranughuṣya vi śasta ||
[1.162.19] एकस्त्वष्तुरश्वस्या विशस्ता दवा यन्तारा भवतस्तथर्तुः |
 या ते गात्राणां रतुथा कर्णोमि ता-ता पिण्डनां पर जुहोम्यग्नौ ||
ekastvaṣturaśvasyā viśastā dvā yantārā bhavatastathaṛtuḥ |
 yā te ghātrāṇāṃ ṛtuthā kṛṇomi tā-tā piṇḍanāṃ pra juhomyaghnau ||
[1.162.20] मा तवा तपत परिय आत्मापियन्तं मा सवधितिस्तन्व आ तिष्ठिपत ते |
 मा ते गर्ध्नुरविशस्तातिहाय छिद्रा गात्रण्यसिना मिथू कः ||
mā tvā tapat priya ātmāpiyantaṃ mā svadhitistanva ā tiṣṭhipat te |
 mā te ghṛdhnuraviśastātihāya chidrā ghātraṇyasinā mithū kaḥ ||
[1.162.21] न वा उ एतन मरियसे न रिष्यसि देवानिदेषि पथिभिः सुगेभिः |
 हरी ते युञ्जा पर्षती अभूतामुपास्थाद वाजी धुरि रासभस्य ||
na vā u etan mriyase na riṣyasi devānideṣi pathibhiḥ sughebhiḥ |
 harī te yuñjā pṛṣatī abhūtāmupāsthād vājī dhuri rāsabhasya ||
[1.162.22] सुगव्यं नो वाजी सवश्व्यं पुंसः पुत्रानुत विश्वापुषं रयिम |
 अनागास्त्वं नो अदितिः कर्णोतु कषत्रं नो अश्वो वनतां हविष्मान ||
sughavyaṃ no vājī svaśvyaṃ puṃsaḥ putrānuta viśvāpuṣaṃ rayim |
 anāghāstvaṃ no aditiḥ kṛṇotu kṣatraṃ no aśvo vanatāṃ haviṣmān ||

### Hymn 1.163

[1.163.1] यदक्रन्दः परथमं जायमान उद्यन समुद्रादुत वा पुरीषात |
 शयेनस्य पक्षा हरिणस्य बाहू उपस्तुत्यं महि जातं ते अर्वन ||
yadakrandaḥ prathamaṃ jāyamāna udyan samudrāduta vā purīṣāt |
 śyenasya pakṣā hariṇasya bāhū upastutyaṃ mahi jātaṃ te arvan ||
[1.163.2] यमेन दत्तं तरित एनमायुनगिन्द्र एणं परथमो अध्यतिष्ठत |
 गन्धर्वो अस्य रशनामग्र्भ्णात सूरादश्वं वसवो निरतष्ट ||
yamena dattaṃ trita enamāyunaghindra eṇaṃ prathamo adhyatiṣṭhat |
 ghandharvo asya raśanāmaghṛbhṇāt sūrādaśvaṃ vasavo nirataṣṭa ||
[1.163.3] असि यमो अस्यादित्यो अर्वन्नसि तरितो गुह्येन वरतेन |
 असि सोमेन समया विप्र्क्त आहुस्ते तरीणि दिवि बन्धनानि ||
asi yamo asyādityo arvannasi trito ghuhyena vratena |
 asi somena samayā vipṛkta āhuste trīṇi divi bandhanāni ||
[1.163.4] तरीणि त आहुर्दिवि बन्धनानि तरीण्यप्सु तरीण्यन्तः समुद्रे |
 उतेव मे वरुणश्चन्त्स्यर्वन यत्रा त आहुः परमं जनित्रम ||
trīṇi ta āhurdivi bandhanāni trīṇyapsu trīṇyantaḥ samudre |
 uteva me varuṇaścantsyarvan yatrā ta āhuḥ paramaṃ janitram ||
[1.163.5] इमा ते वाजिन्नवमार्जनानीमा शफानां सनितुर्निधाना |
 अत्रा ते भद्रा रशना अपश्यं रतस्य या अभिरक्षन्तिगोपाः ||
imā te vājinnavamārjanānīmā śaphānāṃ saniturnidhānā |
 atrā te bhadrā raśanā apaśyaṃ ṛtasya yā abhirakṣantighopāḥ ||
[1.163.6] आत्मानं ते मनसारादजानामवो दिवा पतयन्तं पतंगम |
 शिरो अपश्यं पथिभिः सुगेभिररेणुभिर्जेहमानं पतत्रि ||
ātmānaṃ te manasārādajānāmavo divā patayantaṃ pataṃgham |
 śiro apaśyaṃ pathibhiḥ sughebhirareṇubhirjehamānaṃ patatri ||
[1.163.7] अत्रा ते रूपमुत्तममपश्यं जिगीषमाणमिष आ पदेगोः |
 यदा ते मर्तो अनु भोगमानळ आदिद गरसिष्ठ ओषधीरजीगः ||
atrā te rūpamuttamamapaśyaṃ jighīṣamāṇamiṣa ā padeghoḥ |
 yadā te marto anu bhoghamānaḷ ādid ghrasiṣṭha oṣadhīrajīghaḥ ||
[1.163.8] अनु तवा रथो अनु मर्यो अर्वन्ननु गावो.अनु भगः कनीनाम |
 अनु वरातासस्तव सख्यमीयुरनु देवा ममिरे वीर्यं ते ||
anu tvā ratho anu maryo arvannanu ghāvo.anu bhaghaḥ kanīnām |
 anu vrātāsastava sakhyamīyuranu devā mamire vīryaṃ te ||
[1.163.9] हिरण्यश्र्ङगो.अयो अस्य पादा मनोजवा अवर इन्द्र आसीत |
 देवा इदस्य हविरद्यमायन यो अर्वन्तं परथमो अध्यतिष्ठत ||
hiraṇyaśṛṅgho.ayo asya pādā manojavā avara indra āsīt |
 devā idasya haviradyamāyan yo arvantaṃ prathamo adhyatiṣṭhat ||
[1.163.10] ईर्मान्तासः सिलिकमध्यमासः सं शूरणासो दिव्यासो अत्याः |
 हंसा इव शरेणिशो यतन्ते यदाक्षिषुर्दिव्यमज्ममश्वाः ||
īrmāntāsaḥ silikamadhyamāsaḥ saṃ śūraṇāso divyāso atyāḥ |
 haṃsā iva śreṇiśo yatante yadākṣiṣurdivyamajmamaśvāḥ ||
[1.163.11] तव शरीरं पतयिष्ण्वर्वन तव चित्तं वात इव धरजीमान |
 तव शर्ङगाणि विष्ठिता पुरुत्रारण्येषु जर्भुराणा चरन्ति ||
tava śarīraṃ patayiṣṇvarvan tava cittaṃ vāta iva dhrajīmān |
 tava śṛṅghāṇi viṣṭhitā purutrāraṇyeṣu jarbhurāṇā caranti ||
[1.163.12] उप परागाच्छसनं वाज्यर्वा देवद्रीचा मनसा दीध्यानः |
 अजः पुरो नीयते नाभिरस्यानु पश्चात कवयो यन्तिरेभाः ||
upa prāghācchasanaṃ vājyarvā devadrīcā manasā dīdhyānaḥ |
 ajaḥ puro nīyate nābhirasyānu paścāt kavayo yantirebhāḥ ||
[1.163.13] उप परागात परमं यत सधस्थमर्वानछा पितरं मातरं च |
 अद्या देवाञ जुष्टतमो हि गम्या अथा शास्ते दाशुषे वार्याणि ||
upa prāghāt paramaṃ yat sadhasthamarvānachā pitaraṃ mātaraṃ ca |
 adyā devāñ juṣṭatamo hi ghamyā athā śāste dāśuṣe vāryāṇi ||

### Hymn 1.164

[1.164.1] अस्य वामस्य पलितस्य होतुस्तस्य भराता मध्यमो अस्त्यश्नः |
 तर्तीयो भराता घर्तप्र्ष्ठो अस्यात्रापश्यं विश्पतिं सप्तपुत्रम ||
asya vāmasya palitasya hotustasya bhrātā madhyamo astyaśnaḥ |
 tṛtīyo bhrātā ghṛtapṛṣṭho asyātrāpaśyaṃ viśpatiṃ saptaputram ||
[1.164.2] सप्त युञ्जन्ति रथमेकचक्रमेको अश्वो वहति सप्तनामा |
 तरिनाभि चक्रमजरमनर्वं यत्रेमा विश्वा भुवनाधितस्थुः ||
sapta yuñjanti rathamekacakrameko aśvo vahati saptanāmā |
 trinābhi cakramajaramanarvaṃ yatremā viśvā bhuvanādhitasthuḥ ||
[1.164.3] इमं रथमधि ये सप्त तस्थुः सप्तचक्रं सप्त वहन्त्यश्वाः |
 सप्त सवसारो अभि सं नवन्ते यत्र गवां निहिता सप्त नाम ||
imaṃ rathamadhi ye sapta tasthuḥ saptacakraṃ sapta vahantyaśvāḥ |
 sapta svasāro abhi saṃ navante yatra ghavāṃ nihitā sapta nāma ||
[1.164.4] को ददर्श परथमं जायमानमस्थन्वन्तं यदनस्था बिभर्ति |
 भूम्या असुरस्र्गात्मा कव सवित को विद्वांसमुप गात परष्टुमेतत ||
ko dadarśa prathamaṃ jāyamānamasthanvantaṃ yadanasthā bibharti |
 bhūmyā asurasṛghātmā kva svit ko vidvāṃsamupa ghāt praṣṭumetat ||
[1.164.5] पाकः पर्छामि मनसाविजानन देवानामेना निहिता पदानि |
 वत्से बष्कये.अधि सप्त तन्तून वि तत्निरे कवय ओतवाु ||
pākaḥ pṛchāmi manasāvijānan devānāmenā nihitā padāni |
 vatse baṣkaye.adhi sapta tantūn vi tatnire kavaya otavāu ||
[1.164.6] अचिकित्वाञ्चिकितुषश्चिदत्र कवीन पर्छामि विद्मने न विद्वान |
 वि यस्तस्तम्भ षळ इमा रजांस्यजस्य रूपे किमपि सविदेकम ||
acikitvāñcikituṣaścidatra kavīn pṛchāmi vidmane na vidvān |
 vi yastastambha ṣaḷ imā rajāṃsyajasya rūpe kimapi svidekam ||
[1.164.7] इह बरवीतु य ईमङग वेदास्य वामस्य निहितं पदं वेः |
 शीर्ष्णः कषीरं दुह्रते गावो अस्य वव्रिं वसाना उदकं पदापुः ||
iha bravītu ya īmaṅgha vedāsya vāmasya nihitaṃ padaṃ veḥ |
 śīrṣṇaḥ kṣīraṃ duhrate ghāvo asya vavriṃ vasānā udakaṃ padāpuḥ ||
[1.164.8] माता पितरं रत आ बभाज धीत्यग्रे मनसा सं हि जग्मे |
 सा बीभत्सुर्गर्भरसा निविद्धा नमस्वन्त इदुपवाकमीयुः ||
mātā pitaraṃ ṛta ā babhāja dhītyaghre manasā saṃ hi jaghme |
 sā bībhatsurgharbharasā nividdhā namasvanta idupavākamīyuḥ ||
[1.164.9] युक्ता मातासीद धुरि दक्षिणाया अतिष्ठद गर्भो वर्जनीष्वन्तः |
 अमीमेद वत्सो अनु गामपश्यद विश्वरूप्यं तरिषु योजनेषु ||
yuktā mātāsīd dhuri dakṣiṇāyā atiṣṭhad gharbho vṛjanīṣvantaḥ |
 amīmed vatso anu ghāmapaśyad viśvarūpyaṃ triṣu yojaneṣu ||
[1.164.10] तिस्रो मातॄस्त्रीन पितॄन बिभ्रदेक ऊर्ध्वस्तस्थौ नेमव गलापयन्ति |
 मन्त्रयन्ते दिवो अमुष्य पर्ष्ठे विश्वविदं वाचमविश्वमिन्वाम ||
tisro mātṝstrīn pitṝn bibhradeka ūrdhvastasthau nemava ghlāpayanti |
 mantrayante divo amuṣya pṛṣṭhe viśvavidaṃ vācamaviśvaminvām ||
[1.164.11] दवादशारं नहि तज्जराय वर्वर्ति चक्रं परि दयां रतस्य |
 आ पुत्रा अग्ने मिथुनासो अत्र सप्त शतानि विंशतिश्च तस्थुः ||
dvādaśāraṃ nahi tajjarāya varvarti cakraṃ pari dyāṃ ṛtasya |
 ā putrā aghne mithunāso atra sapta śatāni viṃśatiśca tasthuḥ ||
[1.164.12] पञ्चपादं पितरं दवादशाक्र्तिं दिव आहुः परे अर्धे पुरीषिणम |
 अथेमे अन्य उपरे विचक्षणं सप्तचक्रे षळर आहुरर्पितम ||
pañcapādaṃ pitaraṃ dvādaśākṛtiṃ diva āhuḥ pare ardhe purīṣiṇam |
 atheme anya upare vicakṣaṇaṃ saptacakre ṣaḷara āhurarpitam ||
[1.164.13] पञ्चारे चक्रे परिवर्तमाने तस्मिन्ना तस्थुर्भुवनानि विश्वा |
 तस्य नाक्षस्तप्यते भूरिभारः सनादेव न शीर्यते सनाभिः ||
pañcāre cakre parivartamāne tasminnā tasthurbhuvanāni viśvā |
 tasya nākṣastapyate bhūribhāraḥ sanādeva na śīryate sanābhiḥ ||
[1.164.14] सनेमि चक्रमजरं वि वाव्र्त उत्तानायां दश युक्ता वहन्ति |
 सूर्यस्य चक्षू रजसैत्याव्र्तं तस्मिन्नार्पिता भुवनानि विश्वा ||
sanemi cakramajaraṃ vi vāvṛta uttānāyāṃ daśa yuktā vahanti |
 sūryasya cakṣū rajasaityāvṛtaṃ tasminnārpitā bhuvanāni viśvā ||
[1.164.15] साकंजानां सप्तथमहुरेकजं षळ इद यमा रषयो देवजा इति |
 तेषामिष्टानि विहितानि धामश सथात्रे रेजन्ते विक्र्तानि रूपशः ||
sākaṃjānāṃ saptathamahurekajaṃ ṣaḷ id yamā ṛṣayo devajā iti |
 teṣāmiṣṭāni vihitāni dhāmaśa sthātre rejante vikṛtāni rūpaśaḥ ||
[1.164.16] सत्रियः सतीस्तानु मे पुंस आहुः पश्यदक्षण्वान नवि चेतदन्धः |
 कविर्यः पुत्रः स ईमा चिकेत यस्ता विजानात स पितुष पितासत ||
striyaḥ satīstānu me puṃsa āhuḥ paśyadakṣaṇvān navi cetadandhaḥ |
 kaviryaḥ putraḥ sa īmā ciketa yastā vijānāt sa pituṣ pitāsat ||
[1.164.17] अवः परेण पर एनावरेण पदा वत्सं बिभ्रती गौरुदस्थात |
 सा कद्रीची कं सविदर्धं परागात कव सवित सूते नहि यूथे अन्तः ||
avaḥ pareṇa para enāvareṇa padā vatsaṃ bibhratī ghaurudasthāt |
 sā kadrīcī kaṃ svidardhaṃ parāghāt kva svit sūte nahi yūthe antaḥ ||
[1.164.18] अवः परेण पितरं यो अस्यानुवेद पर एनावरेण |
 कवीयमानः क इह पर वोचद देवं मनः कुतो अधि पराजातम ||
avaḥ pareṇa pitaraṃ yo asyānuveda para enāvareṇa |
 kavīyamānaḥ ka iha pra vocad devaṃ manaḥ kuto adhi prājātam ||
[1.164.19] ये अर्वाञ्चस्तानु पराच आहुर्ये पराञ्चस्तानु अर्वाच आहुः |
 इन्द्रश्च या चक्रथुः सोम तानि धुरा न युक्ता रजसो वहन्ति ||
ye arvāñcastānu parāca āhurye parāñcastānu arvāca āhuḥ |
 indraśca yā cakrathuḥ soma tāni dhurā na yuktā rajaso vahanti ||
[1.164.20] दवा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वर्क्षं परि षस्वजाते |
 तयोरन्यः पिप्पलं सवाद्वत्त्यनश्नन्नन्यो अभि चाकशीति ||
dvā suparṇā sayujā sakhāyā samānaṃ vṛkṣaṃ pari ṣasvajāte |
 tayoranyaḥ pippalaṃ svādvattyanaśnannanyo abhi cākaśīti ||
[1.164.21] यत्रा सुपर्णा अम्र्तस्य भागमनिमेषं विदथाभिस्वरन्ति |
 इनो विश्वस्य भुवनस्य गोपाः स मा धीरः पाकमत्रा विवेश ||
yatrā suparṇā amṛtasya bhāghamanimeṣaṃ vidathābhisvaranti |
 ino viśvasya bhuvanasya ghopāḥ sa mā dhīraḥ pākamatrā viveśa ||
[1.164.22] यस्मिन वर्क्षे मध्वदः सुपर्णा निविशन्ते सुवते चाधि विश्वे |
 तस्येदाहुः पिप्पलं सवाद्वग्रे तन नोन नशद यःपितरं न वेद ||
yasmin vṛkṣe madhvadaḥ suparṇā niviśante suvate cādhi viśve |
 tasyedāhuḥ pippalaṃ svādvaghre tan non naśad yaḥpitaraṃ na veda ||
[1.164.23] यद गायत्रे अधि गायत्रमाहितं तरैष्टुभाद वा तरैष्टुभं निरतक्षत |
 यद वा जगज्जगत्याहितं पदं य इत तद विदुस्ते अम्र्तत्वमानशुः ||
yad ghāyatre adhi ghāyatramāhitaṃ traiṣṭubhād vā traiṣṭubhaṃ niratakṣata |
 yad vā jaghajjaghatyāhitaṃ padaṃ ya it tad viduste amṛtatvamānaśuḥ ||
[1.164.24] गायत्रेण परति मिमीते अर्कमर्केण साम तरैष्टुभेन वाकम |
 वाकेन वाकं दविपदा चतुष्पदाक्षरेण मिमते सप्त वाणीः ||
ghāyatreṇa prati mimīte arkamarkeṇa sāma traiṣṭubhena vākam |
 vākena vākaṃ dvipadā catuṣpadākṣareṇa mimate sapta vāṇīḥ ||
[1.164.25] जगता सिन्धुं दिव्यस्थभायद रथन्तरे सूर्यं पर्यपश्यत |
 गायत्रस्य समिधस्तिस्र आहुस्ततो मह्ना पर रिरिचे महित्वा ||
jaghatā sindhuṃ divyasthabhāyad rathantare sūryaṃ paryapaśyat |
 ghāyatrasya samidhastisra āhustato mahnā pra ririce mahitvā ||
[1.164.26] उप हवये सुदुघां धेनुमेतां सुहस्तो गोधुगुत दोहदेनाम |
 शरेष्ठं सवं सविता साविषन नो.अभीद्धो घर्मस्तदु षु पर वोचम ||
upa hvaye sudughāṃ dhenumetāṃ suhasto ghodhughuta dohadenām |
 śreṣṭhaṃ savaṃ savitā sāviṣan no.abhīddho gharmastadu ṣu pra vocam ||
[1.164.27] हिङकर्ण्वती वसुपत्नी वसूनां वत्समिछन्ती मनसाभ्यागात |
 दुहामश्विभ्यां पयो अघ्न्येयं स वर्धतां महते सौभगाय ||
hiṅkṛṇvatī vasupatnī vasūnāṃ vatsamichantī manasābhyāghāt |
 duhāmaśvibhyāṃ payo aghnyeyaṃ sa vardhatāṃ mahate saubhaghāya ||
[1.164.28] गौरमीमेदनु वत्सं मिषन्तं मूर्धानं हिंं अक्र्णोन मातवा उ |
 सर्क्वाणं घर्ममभि वावशाना मिमाति मायुं पयते पयोभिः ||
ghauramīmedanu vatsaṃ miṣantaṃ mūrdhānaṃ hiṃṃ akṛṇon mātavā u |
 sṛkvāṇaṃ gharmamabhi vāvaśānā mimāti māyuṃ payate payobhiḥ ||
[1.164.29] अयं स शिङकते येन गौरभीव्र्ता मिमाति मायुं धवसनावधि शरिता |
 सा चित्तिभिर्नि हि चकार मर्त्यं विद्युद भवन्ती परति वव्रिमौहत ||
ayaṃ sa śiṅkte yena ghaurabhīvṛtā mimāti māyuṃ dhvasanāvadhi śritā |
 sā cittibhirni hi cakāra martyaṃ vidyud bhavantī prati vavrimauhata ||
[1.164.30] अनच्छये तुरगातु जीवमेजद धरुवं मध्य आ पस्त्यानाम |
 जीवो मर्तस्य चरति सवधाभिरमर्त्यो मर्त्येना सयोनिः ||
anacchaye turaghātu jīvamejad dhruvaṃ madhya ā pastyānām |
 jīvo mṛtasya carati svadhābhiramartyo martyenā sayoniḥ ||
[1.164.31] अपश्यं गोपामनिपद्यमानमा च परा च पथिभिश्चरन्तम |
 स सध्रीचीः स विशूचीर्वसान आ वरीवर्ति भुवनेष्वन्तः ||
apaśyaṃ ghopāmanipadyamānamā ca parā ca pathibhiścarantam |
 sa sadhrīcīḥ sa viśūcīrvasāna ā varīvarti bhuvaneṣvantaḥ ||
[1.164.32] य ईं चकार न सो अस्य वेद य ईं ददर्श हिरुगिन नुतस्मात |
 स मातुर्योना परिवीतो अन्तर्बहुप्रजा निर्र्तिमा विवेश ||
ya īṃ cakāra na so asya veda ya īṃ dadarśa hirughin nutasmāt |
 sa māturyonā parivīto antarbahuprajā nirṛtimā viveśa ||
[1.164.33] दयौर्मे पिता जनिता नाभिरत्र बन्धुर्मे माता पर्थिवीमहीयम |
 उत्तानयोश्चम्वोर्योनिरन्तरत्रा पिता दुहितुर्गर्भमाधात ||
dyaurme pitā janitā nābhiratra bandhurme mātā pṛthivīmahīyam |
 uttānayoścamvoryonirantaratrā pitā duhiturgharbhamādhāt ||
[1.164.34] पर्छामि तवा परमन्तं पर्थिव्याः पर्छामि यत्र भुवनस्यनाभिः |
 पर्छामि तवा वर्ष्णो अश्वस्य रेतः पर्छामि वाचः परमं वयोम ||
pṛchāmi tvā paramantaṃ pṛthivyāḥ pṛchāmi yatra bhuvanasyanābhiḥ |
 pṛchāmi tvā vṛṣṇo aśvasya retaḥ pṛchāmi vācaḥ paramaṃ vyoma ||
[1.164.35] इयं वेदिः परो अन्तः पर्थिव्या अयं यज्ञो भुवनस्य नाभिः |
 अयं सोमो वर्ष्णो अश्वस्य रेतो बरह्मायं वाचःपरमं वयोम ||
iyaṃ vediḥ paro antaḥ pṛthivyā ayaṃ yajño bhuvanasya nābhiḥ |
 ayaṃ somo vṛṣṇo aśvasya reto brahmāyaṃ vācaḥparamaṃ vyoma ||
[1.164.36] सप्तार्धगर्भा भुवनस्य रेतो विष्णोस्तिष्ठन्ति परदिशाविधर्मणि |
 ते धीतिभिर्मनसा ते विपश्चितः परिभुवः परि भवन्ति विश्वतः ||
saptārdhagharbhā bhuvanasya reto viṣṇostiṣṭhanti pradiśāvidharmaṇi |
 te dhītibhirmanasā te vipaścitaḥ paribhuvaḥ pari bhavanti viśvataḥ ||
[1.164.37] अन वि जानामि यदिवेदमस्मि निण्यः संनद्धो मनसा चरामि |
 यदा मागन परथमजा रतस्यादिद व[चो अश्नुवे भागमस्याः ||
an vi jānāmi yadivedamasmi niṇyaḥ saṃnaddho manasā carāmi |
 yadā māghan prathamajā ṛtasyādid va[co aśnuve bhāghamasyāḥ ||
[1.164.38] अपां परां एति सवधया गर्भीतो.अमर्त्यो मर्त्येना सयोनिः |
 ता शश्वन्ता विषूचीना वियन्ता नयन्यं चिक्युर्न निचिक्युरन्यम ||
apāṃ prāṃ eti svadhayā ghṛbhīto.amartyo martyenā sayoniḥ |
 tā śaśvantā viṣūcīnā viyantā nyanyaṃ cikyurna nicikyuranyam ||
[1.164.39] रचो अक्षरे परमे वयोमन यस्मिन देवा अधि विश्वे निषेदुः |
 यस्तन न वेद किं रचा करिष्यति य इत तद विदुस्त इमे समासते ||
ṛco akṣare parame vyoman yasmin devā adhi viśve niṣeduḥ |
 yastan na veda kiṃ ṛcā kariṣyati ya it tad vidusta ime samāsate ||
[1.164.40] सूयवसाद भगवती हि भूया अथो वयं भगवन्तः सयाम |
 अद्धि तर्णमघ्न्ये विश्वदानीं पिब शुद्धमुदकमाचरन्ती ||
sūyavasād bhaghavatī hi bhūyā atho vayaṃ bhaghavantaḥ syāma |
 addhi tṛṇamaghnye viśvadānīṃ piba śuddhamudakamācarantī ||
[1.164.41] गौरीर्मिमाय सलिलानि तक्षत्येकपदी दविपदी सा चतुष्पदी |
 अष्टापदी नवपदी बभूवुषी सहस्राक्षरा परमे वयोमन ||
ghaurīrmimāya salilāni takṣatyekapadī dvipadī sā catuṣpadī |
 aṣṭāpadī navapadī babhūvuṣī sahasrākṣarā parame vyoman ||
[1.164.42] तस्याः समुद्रा अधि वि कषरन्ति तेन जीवन्ति परदिशश्चतस्रः |
 ततः कषरत्यक्षरं तद विश्वमुप जीवति ||
tasyāḥ samudrā adhi vi kṣaranti tena jīvanti pradiśaścatasraḥ |
 tataḥ kṣaratyakṣaraṃ tad viśvamupa jīvati ||
[1.164.43] शकमयं धूममारादपश्यं विषूवता पर एनावरेण |
 उक्षाणं पर्श्निमपचन्त वीरास्तानि धर्माणि परथमान्यासन ||
śakamayaṃ dhūmamārādapaśyaṃ viṣūvatā para enāvareṇa |
 ukṣāṇaṃ pṛśnimapacanta vīrāstāni dharmāṇi prathamānyāsan ||
[1.164.44] तरयः केशिन रतुथा वि चक्षते संवत्सरे वपत एक एषाम |
 विश्वमेको अभि चष्टे शचीभिर्ध्राजिरेकस्य दद्र्शेन रूपम ||
trayaḥ keśina ṛtuthā vi cakṣate saṃvatsare vapata eka eṣām |
 viśvameko abhi caṣṭe śacībhirdhrājirekasya dadṛśena rūpam ||
[1.164.45] चत्वारि वाक परिमिता पदानि तानि विदुर्ब्राह्मणा ये मनीषिणः |
 गुहा तरीणि निहिता नेङगयन्ति तुरीयं वाचो मनुष्या वदन्ति ||
catvāri vāk parimitā padāni tāni vidurbrāhmaṇā ye manīṣiṇaḥ |
 ghuhā trīṇi nihitā neṅghayanti turīyaṃ vāco manuṣyā vadanti ||
[1.164.46] इन्द्रं मित्रं वरुणमग्निमाहुरथो दिव्यः स सुपर्णो गरुत्मान |
 एकं सद विप्रा बहुधा वदन्त्यग्निं यमं मातरिश्वानमाहुः ||
indraṃ mitraṃ varuṇamaghnimāhuratho divyaḥ sa suparṇo gharutmān |
 ekaṃ sad viprā bahudhā vadantyaghniṃ yamaṃ mātariśvānamāhuḥ ||
[1.164.47] कर्ष्णं नियानं हरयः सुपर्णा अपो वसाना दिवमुत पतन्ति |
 त आवव्र्त्रन सदनाद रतस्यादिद घर्तेन पर्थिवी वयुद्यते ||
kṛṣṇaṃ niyānaṃ harayaḥ suparṇā apo vasānā divamut patanti |
 ta āvavṛtran sadanād ṛtasyādid ghṛtena pṛthivī vyudyate ||
[1.164.48] दवादश परधयश्चक्रमेकं तरीणि नभ्यानि क उ तच्चिकेत |
 तस्मिन साकं तरिशता न शङकवो.अर्पिताः षष्टिर्न चलाचलासः ||
dvādaśa pradhayaścakramekaṃ trīṇi nabhyāni ka u tacciketa |
 tasmin sākaṃ triśatā na śaṅkavo.arpitāḥ ṣaṣṭirna calācalāsaḥ ||
[1.164.49] यस्ते सतनः शशयो यो मयोभूर्येन विश्वा पुष्यसि वार्याणि |
 यो रत्नधा वसुविद यः सुदत्रः सरस्वति तमिह धातवे कः ||
yaste stanaḥ śaśayo yo mayobhūryena viśvā puṣyasi vāryāṇi |
 yo ratnadhā vasuvid yaḥ sudatraḥ sarasvati tamiha dhātave kaḥ ||
[1.164.50] यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तनि धर्माणि परथमान्यासन |
 ते ह नाकं महिमानः सचन्त यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः ||
yajñena yajñamayajanta devāstani dharmāṇi prathamānyāsan |
 te ha nākaṃ mahimānaḥ sacanta yatra pūrve sādhyāḥ santi devāḥ ||
[1.164.51] समानमेतदुदकमुच्चैत्यव चाहभिः |
 भूमिं पर्जन्या जिन्वन्ति दिवं जिन्वन्त्यग्नयः ||
samānametadudakamuccaityava cāhabhiḥ |
 bhūmiṃ parjanyā jinvanti divaṃ jinvantyaghnayaḥ ||
[1.164.52] दिव्यं सुपर्णं वायसं बर्हन्तमपां गर्भं दर्शतमोषधीनाम |
 अभीपतो वर्ष्टिभिस्तर्पयन्तं सरस्वन्तमवसे जोहवीमि ||
divyaṃ suparṇaṃ vāyasaṃ bṛhantamapāṃ gharbhaṃ darśatamoṣadhīnām |
 abhīpato vṛṣṭibhistarpayantaṃ sarasvantamavase johavīmi ||

### Hymn 1.165

[1.165.1] कया शुभा सवयसः सनीळाः समान्या मरुतः सं मिमिक्षुः |
 कया मती कुत एतास एते.अर्चन्ति शुष्मं वर्षणो वसूया ||
kayā śubhā savayasaḥ sanīḷāḥ samānyā marutaḥ saṃ mimikṣuḥ |
 kayā matī kuta etāsa ete.arcanti śuṣmaṃ vṛṣaṇo vasūyā ||
[1.165.2] कस्य बरह्माणि जुजुषुर्युवानः को अध्वरे मरुत आ ववर्त |
 शयेनानिव धरजतो अन्तरिक्षे केन महा मनसा रीरमाम ||
kasya brahmāṇi jujuṣuryuvānaḥ ko adhvare maruta ā vavarta |
 śyenāniva dhrajato antarikṣe kena mahā manasā rīramāma ||
[1.165.3] कुतस्त्वमिन्द्र माहिनः सन्नेको यासि सत्पते किं त इत्था |
 सं पर्छसे समराणः शुभानैर्वोचेस्तन नो हरिवो यत्ते अस्मे ||
kutastvamindra māhinaḥ sanneko yāsi satpate kiṃ ta itthā |
 saṃ pṛchase samarāṇaḥ śubhānairvocestan no harivo yatte asme ||
[1.165.4] बरह्माणि मे मतयः शं सुतासः शुष्म इयर्ति परभ्र्तो मे अद्रिः |
 आ शासते परति हर्यन्त्युक्थेमा हरी वहतस्ता नो अछ ||
brahmāṇi me matayaḥ śaṃ sutāsaḥ śuṣma iyarti prabhṛto me adriḥ |
 ā śāsate prati haryantyukthemā harī vahatastā no acha ||
[1.165.5] अतो वयमन्तमेभिर्युजानाः सवक्षत्रेभिस्तन्वः शुम्भमानाः |
 महोभिरेतानुप युज्महे नविन्द्र सवधामनु हि नो बभूथ ||
ato vayamantamebhiryujānāḥ svakṣatrebhistanvaḥ śumbhamānāḥ |
 mahobhiretānupa yujmahe nvindra svadhāmanu hi no babhūtha ||
[1.165.6] कव सया वो मरुतः सवधासीद यन मामेकं समधत्ताहिहत्ये |
 अहं हयूग्रस्तविषस्तुविष्मान विश्वस्य शत्रोरनमं वधस्नैः ||
kva syā vo marutaḥ svadhāsīd yan māmekaṃ samadhattāhihatye |
 ahaṃ hyūghrastaviṣastuviṣmān viśvasya śatroranamaṃ vadhasnaiḥ ||
[1.165.7] भूरि चकर्थ युज्येभिरस्मे समानेभिर्व्र्षभ पौंस्येभिः |
 भूरीणि हि कर्णवामा शविष्ठेन्द्र करत्वा मरुतो यद्वशाम ||
bhūri cakartha yujyebhirasme samānebhirvṛṣabha pauṃsyebhiḥ |
 bhūrīṇi hi kṛṇavāmā śaviṣṭhendra kratvā maruto yadvaśāma ||
[1.165.8] वधीं वर्त्रं मरुत इन्द्रियेण सवेन भामेन तविषो बभूवान |
 अहमेता मनवे विश्वश्चन्द्राः सुगा अपश्चकर वज्रबाहुः ||
vadhīṃ vṛtraṃ maruta indriyeṇa svena bhāmena taviṣo babhūvān |
 ahametā manave viśvaścandrāḥ sughā apaścakara vajrabāhuḥ ||
[1.165.9] अनुत्तमा ते मघवन नकिर्नु न तवावानस्ति देवता विदानः |
 न जायमानो नशते न जातो यानि करिष्या कर्णुहिप्रव्र्द्ध ||
anuttamā te maghavan nakirnu na tvāvānasti devatā vidānaḥ |
 na jāyamāno naśate na jāto yāni kariṣyā kṛṇuhipravṛddha ||
[1.165.10] एकस्य चिन मे विभ्वस्त्वोजो या नु दध्र्ष्वान कर्णवै मनीषा |
 अहं हयूग्रो मरुतो विदानो यानि चयवमिन्द्र इदीश एषाम ||
ekasya cin me vibhvastvojo yā nu dadhṛṣvān kṛṇavai manīṣā |
 ahaṃ hyūghro maruto vidāno yāni cyavamindra idīśa eṣām ||
[1.165.11] अमन्दन मा मरुत सतोमो अत्र यन मे नरः शरुत्यं बरह्म चक्र |
 इन्द्राय वर्ष्णे सुमखाय मह्यं सख्ये सखायस्तन्वेतनूभिः ||
amandan mā maruta stomo atra yan me naraḥ śrutyaṃ brahma cakra |
 indrāya vṛṣṇe sumakhāya mahyaṃ sakhye sakhāyastanvetanūbhiḥ ||
[1.165.12] एवेदेते परति मा रोचमाना अनेद्यः शरव एषो दधानाः |
 संचक्ष्या मरुतश्चन्द्रवर्णा अछान्त मे छदयाथा चनूनम ||
evedete prati mā rocamānā anedyaḥ śrava eṣo dadhānāḥ |
 saṃcakṣyā marutaścandravarṇā achānta me chadayāthā canūnam ||
[1.165.13] को नवत्र मरुतो मामहे वः पर यातन सखीन्रछा सखायः |
 मन्मानि चित्रा अपिवातयन्त एषां भूत नवेदा म रतानाम ||
ko nvatra maruto māmahe vaḥ pra yātana sakhīnrachā sakhāyaḥ |
 manmāni citrā apivātayanta eṣāṃ bhūta navedā ma ṛtānām ||
[1.165.14] आ यद दुवस्याद दुवसे न कारुरस्माञ्चक्रे मान्यस्य मेधा |
 ओ षु वर्त्त मरुतो विप्रमछेमा बरह्माणि जरिता वोर्चत ||
ā yad duvasyād duvase na kārurasmāñcakre mānyasya medhā |
 o ṣu vartta maruto vipramachemā brahmāṇi jaritā voarcat ||
[1.165.15] एष व सतोमो मरुत इयं गीर्मान्दार्यस्य मान्यस्य करोः |
 एषा यासीष्ट तन्वे वयां विद्यामेषं वर्जनं जीरदानुम ||
eṣa va stomo maruta iyaṃ ghīrmāndāryasya mānyasya karoḥ |
 eṣā yāsīṣṭa tanve vayāṃ vidyāmeṣaṃ vṛjanaṃ jīradānum ||

### Hymn 1.166

[1.166.1] तन नु वोचाम रभसाय जन्मने पूर्वं महित्वं वर्षभस्यकेतवे |
 ऐधेव यामन मरुतस्तुविष्वणो युधेव शक्रास्तविषाणि कर्तन ||
tan nu vocāma rabhasāya janmane pūrvaṃ mahitvaṃ vṛṣabhasyaketave |
 aidheva yāman marutastuviṣvaṇo yudheva śakrāstaviṣāṇi kartana ||
[1.166.2] नित्यं न सूनुं मधु बिभ्रत उप करीळन्ति करीळा विदथेषु घर्ष्वयः |
 नक्षन्ति रुद्रा अवसा नमस्विनं न मर्धन्ति सवतवसो हविष्क्र्तम ||
nityaṃ na sūnuṃ madhu bibhrata upa krīḷanti krīḷā vidatheṣu ghṛṣvayaḥ |
 nakṣanti rudrā avasā namasvinaṃ na mardhanti svatavaso haviṣkṛtam ||
[1.166.3] यस्मा ऊमासो अम्र्ता अरासत रायस पोषं च हविषा ददाशुषे |
 उक्षन्त्यस्मै मरुतो हिता इव पुरू रजांसि पयसा मयोभुवः ||
yasmā ūmāso amṛtā arāsata rāyas poṣaṃ ca haviṣā dadāśuṣe |
 ukṣantyasmai maruto hitā iva purū rajāṃsi payasā mayobhuvaḥ ||
[1.166.4] आ ये रजांसि तविषीभिरव्यत पर व एवासः सवयतासोध्रजन |
 भयन्ते विश्वा भुवनानि हर्म्या चित्रो वो यामःप्रयतास्व रष्टिषु ||
ā ye rajāṃsi taviṣībhiravyata pra va evāsaḥ svayatāsoadhrajan |
 bhayante viśvā bhuvanāni harmyā citro vo yāmaḥprayatāsv ṛṣṭiṣu ||
[1.166.5] यत तवेषयामा नदयन्त पर्वतान दिवो वा पर्ष्ठं नर्याचुच्यवुः |
 विश्वो वो अज्मन भयते वनस्पती रथीयन्तीवप्र जिहीत ओषधिः ||
yat tveṣayāmā nadayanta parvatān divo vā pṛṣṭhaṃ naryāacucyavuḥ |
 viśvo vo ajman bhayate vanaspatī rathīyantīvapra jihīta oṣadhiḥ ||
[1.166.6] यूयं न उग्रा मरुतः सुचेतुनारिष्टग्रामाः सुमतिं पिपर्तन |
 यत्रा वो दिद्युद रदति करिविर्दती रिणाति पश्वः सुधितेव बर्हणा ||
yūyaṃ na ughrā marutaḥ sucetunāriṣṭaghrāmāḥ sumatiṃ pipartana |
 yatrā vo didyud radati krivirdatī riṇāti paśvaḥ sudhiteva barhaṇā ||
[1.166.7] पर सकम्भदेष्णा अनवभ्रराधसो.अलात्र्णासो विदथेषु सुष्टुताः |
 अर्चन्त्यर्कं मदिरस्य पीतये विदुर्वीरस्य परथमानि पौंस्या ||
pra skambhadeṣṇā anavabhrarādhaso.alātṛṇāso vidatheṣu suṣṭutāḥ |
 arcantyarkaṃ madirasya pītaye vidurvīrasya prathamāni pauṃsyā ||
[1.166.8] शतभुजिभिस्तमभिह्रुतेरघात पूर्भी रक्षता मरुतो यमावत |
 जनं यमुग्रास्तवसो विरप्शिनः पाथना शंसात तनयस्य पुष्टिषु ||
śatabhujibhistamabhihruteraghāt pūrbhī rakṣatā maruto yamāvata |
 janaṃ yamughrāstavaso virapśinaḥ pāthanā śaṃsāt tanayasya puṣṭiṣu ||
[1.166.9] विश्वानि भद्रा मरुतो रथेषु वो मिथस्प्र्ध्येव तविषाण्याहिता |
 अंसेष्वा वः परपथेषु खादयो.अक्षो वश्चक्रा समया वि वाव्र्ते ||
viśvāni bhadrā maruto ratheṣu vo mithaspṛdhyeva taviṣāṇyāhitā |
 aṃseṣvā vaḥ prapatheṣu khādayo.akṣo vaścakrā samayā vi vāvṛte ||
[1.166.10] भूरीणि भद्रा नर्येषु बाहुषु वक्षस्सु रुक्मा रभसासो अञ्जयः |
 अंसेष्वेताः पविषु कषुरा अधि वयो न पक्षान वयनु शरियो धिरे ||
bhūrīṇi bhadrā naryeṣu bāhuṣu vakṣassu rukmā rabhasāso añjayaḥ |
 aṃseṣvetāḥ paviṣu kṣurā adhi vayo na pakṣān vyanu śriyo dhire ||
[1.166.11] महान्तो मह्ना विभ्वो विभूतयो दूरेद्र्शो ये दिव्या इव सत्र्भिः |
 मन्द्राः सुजिह्वाः सवरितार आसभिः सम्मिश्ला इन्द्रे मरुतः परिष्टुभः ||
mahānto mahnā vibhvo vibhūtayo dūredṛśo ye divyā iva stṛbhiḥ |
 mandrāḥ sujihvāḥ svaritāra āsabhiḥ sammiślā indre marutaḥ pariṣṭubhaḥ ||
[1.166.12] तद वः सुजाता मरुतो महित्वनं दीर्घं वो दात्रमदितेरिव वरतम |
 इन्द्रश्चन तयजसा वि हरुणाति तज्जनाय यस्मै सुक्र्ते अराध्वम ||
tad vaḥ sujātā maruto mahitvanaṃ dīrghaṃ vo dātramaditeriva vratam |
 indraścana tyajasā vi hruṇāti tajjanāya yasmai sukṛte arādhvam ||
[1.166.13] तद वो जामित्वं मरुतः परे युगे पुरू यच्छंसमम्र्तासावत |
 अया धिया मनवे शरुष्टिमाव्या साकं नरो दंसनैरा चिकित्रिरे ||
tad vo jāmitvaṃ marutaḥ pare yughe purū yacchaṃsamamṛtāsaāvata |
 ayā dhiyā manave śruṣṭimāvyā sākaṃ naro daṃsanairā cikitrire ||
[1.166.14] येन दीर्घं मरुतः शूशवाम युष्माकेन परीणसा तुरासः |
 आ यत ततनन वर्जने जनास एभिर्यज्ञेभिस्तदभीष्टिमश्याम ||
yena dīrghaṃ marutaḥ śūśavāma yuṣmākena parīṇasā turāsaḥ |
 ā yat tatanan vṛjane janāsa ebhiryajñebhistadabhīṣṭimaśyām ||
[1.166.15] एष व सतोमो... ||
eṣa va stomo... ||

### Hymn 1.167

[1.167.1] सहस्रं त इन्द्रोतयो नः सहस्रमिषो हरिवो गूर्ततमाः |
 सहस्रं रायो मादयध्यै सहस्रिण उप नो यन्तु वाजाः ||
sahasraṃ ta indrotayo naḥ sahasramiṣo harivo ghūrtatamāḥ |
 sahasraṃ rāyo mādayadhyai sahasriṇa upa no yantu vājāḥ ||
[1.167.2] आ नो.अवोभिर्मरुतो यान्त्वछा जयेष्ठेभिर्वा बर्हद्दिवैःसुमायाः |
 अध यदेषां नियुतः परमाः समुद्रस्य चिद्धनयन्त पारे ||
ā no.avobhirmaruto yāntvachā jyeṣṭhebhirvā bṛhaddivaiḥsumāyāḥ |
 adha yadeṣāṃ niyutaḥ paramāḥ samudrasya ciddhanayanta pāre ||
[1.167.3] मिम्यक्ष येषु सुधिता घर्ताची हिरण्यनिर्णिगुपरा न रष्टिः |
 गुहा चरन्ती मनुषो न योषा सभावती विदथ्येव सं वाक ||
mimyakṣa yeṣu sudhitā ghṛtācī hiraṇyanirṇighuparā na ṛṣṭiḥ |
 ghuhā carantī manuṣo na yoṣā sabhāvatī vidathyeva saṃ vāk ||
[1.167.4] परा शुभ्रा अयासो यव्या साधारण्येव मरुतो मिमिक्षुः |
 न रोदसी अप नुदन्त घोरा जुषन्त वर्धं सख्याय देवाः ||
parā śubhrā ayāso yavyā sādhāraṇyeva maruto mimikṣuḥ |
 na rodasī apa nudanta ghorā juṣanta vṛdhaṃ sakhyāya devāḥ ||
[1.167.5] जोषद यदीमसुर्या सचध्यै विषितस्तुका रोदसी नर्मणाः |
 आ सूर्येव विधतो रथं गात तवेषप्रतीका नभसो नेत्या ||
joṣad yadīmasuryā sacadhyai viṣitastukā rodasī nṛmaṇāḥ |
 ā sūryeva vidhato rathaṃ ghāt tveṣapratīkā nabhaso netyā ||
[1.167.6] आस्थापयन्त युवतिं युवानः शुभे निमिष्लां विदथेषुपज्राम |
 अर्को यद वो मरुतो हविष्मान गायद गाथं सुतसोमो दुवस्यन ||
āsthāpayanta yuvatiṃ yuvānaḥ śubhe nimiṣlāṃ vidatheṣupajrām |
 arko yad vo maruto haviṣmān ghāyad ghāthaṃ sutasomo duvasyan ||
[1.167.7] परतं विवक्मि वक्म्यो य एषां मरुतां महिमा सत्यो अस्ति |
 सचा यदीं वर्षमणा अहंयु सथिरा चिज्जनीर्वहते सुभागाः ||
prataṃ vivakmi vakmyo ya eṣāṃ marutāṃ mahimā satyo asti |
 sacā yadīṃ vṛṣamaṇā ahaṃyu sthirā cijjanīrvahate subhāghāḥ ||
[1.167.8] पान्ति मित्रावरुणाववद्याच्चयत ईमर्यमो अप्रशस्तान |
 उत चयवन्ते अच्युता धरुवाणि वाव्र्ध ईं मरुतो दातिवारः ||
pānti mitrāvaruṇāvavadyāccayata īmaryamo apraśastān |
 uta cyavante acyutā dhruvāṇi vāvṛdha īṃ maruto dātivāraḥ ||
[1.167.9] नही नु वो मरुतो अन्त्यस्मे आरात्ताच्चिच्छवसो अन्तमापुः |
 ते धर्ष्णुना शवसा शूशुवांसो.अर्णो न दवेषो धर्षता परि षठुः ||
nahī nu vo maruto antyasme ārāttāccicchavaso antamāpuḥ |
 te dhṛṣṇunā śavasā śūśuvāṃso.arṇo na dveṣo dhṛṣatā pari ṣṭhuḥ ||
[1.167.10] वयमद्येन्द्रस्य परेष्ठा वयं शवो वोचेमहि समर्ये |
 वयं पुरा महि च नो अनु दयून तन न रभुक्षा नरामनु षयात ||
vayamadyendrasya preṣṭhā vayaṃ śvo vocemahi samarye |
 vayaṃ purā mahi ca no anu dyūn tan na ṛbhukṣā narāmanu ṣyāt ||
[1.167.11] एष व सतोमो... ||
eṣa va stomo... ||

### Hymn 1.168

[1.168.1] यज्ञा-यज्ञा वः समना तुतुर्वणिर्धियं-धियं वो देवया उ दधिध्वे |
 आ वो.अर्वाचः सुविताय रोदस्योर्महे वव्र्त्यामवसे सुव्र्क्तिभिः ||
yajñā-yajñā vaḥ samanā tuturvaṇirdhiyaṃ-dhiyaṃ vo devayā u dadhidhve |
 ā vo.arvācaḥ suvitāya rodasyormahe vavṛtyāmavase suvṛktibhiḥ ||
[1.168.2] वव्रासो न ये सवजाः सवतवस इषं सवरभिजायन्त धूतयः |
 सहस्रियासो अपां नोर्मय आसा गावो वन्द्यासो नोक्षणः ||
vavrāso na ye svajāḥ svatavasa iṣaṃ svarabhijāyanta dhūtayaḥ |
 sahasriyāso apāṃ normaya āsā ghāvo vandyāso nokṣaṇaḥ ||
[1.168.3] सोमासो न ये सुतास्त्र्प्तांशवो हर्त्सु पीतासो दुवसो नासते |
 ऐषामंसेषु रम्भिणीव रारभे हस्तेषु खादिश्चक्र्तिश्च सं दधे ||
somāso na ye sutāstṛptāṃśavo hṛtsu pītāso duvaso nāsate |
 aiṣāmaṃseṣu rambhiṇīva rārabhe hasteṣu khādiścakṛtiśca saṃ dadhe ||
[1.168.4] अव सवयुक्ता दिव आ वर्था ययुरमर्त्याः कशया चोदत तमना |
 अरेणवस्तुविजाता अचुच्यवुर्द्र्ळ्हानि चिन मरुतो भराजद्र्ष्टयः ||
ava svayuktā diva ā vṛthā yayuramartyāḥ kaśayā codata tmanā |
 areṇavastuvijātā acucyavurdṛḷhāni cin maruto bhrājadṛṣṭayaḥ ||
[1.168.5] को वो.अन्तर्मरुत रष्टिविद्युतो रेजति तमना हन्वेव जिह्वया |
 धन्वच्युत इषां न यामनि पुरुप्रैषा अहन्यो नैतशः ||
ko vo.antarmaruta ṛṣṭividyuto rejati tmanā hanveva jihvayā |
 dhanvacyuta iṣāṃ na yāmani purupraiṣā ahanyo naitaśaḥ ||
[1.168.6] कव सविदस्य रजसो महस परं कवावरं मरुतो यस्मिन्नायय |
 यच्च्यावयथ विथुरेव संहितं वयद्रिणा पतथ तवेषमर्णवम ||
kva svidasya rajaso mahas paraṃ kvāvaraṃ maruto yasminnāyaya |
 yaccyāvayatha vithureva saṃhitaṃ vyadriṇā patatha tveṣamarṇavam ||
[1.168.7] सातिर्न वो.अमवती सवर्वती तवेषा विपाका मरुतः पिपिष्वती |
 भद्रा वो रातिः पर्णतो न दक्षिणा पर्थुज्रयी असुर्येव जञ्जती ||
sātirna vo.amavatī svarvatī tveṣā vipākā marutaḥ pipiṣvatī |
 bhadrā vo rātiḥ pṛṇato na dakṣiṇā pṛthujrayī asuryeva jañjatī ||
[1.168.8] परति षटोभन्ति सिन्धवः पविभ्यो यदभ्रियां वाचमुदीरयन्ति |
 अव समयन्त विद्युतः पर्थिव्यां यदी घर्तं मरुतः परुष्णुवन्ति ||
prati ṣṭobhanti sindhavaḥ pavibhyo yadabhriyāṃ vācamudīrayanti |
 ava smayanta vidyutaḥ pṛthivyāṃ yadī ghṛtaṃ marutaḥ pruṣṇuvanti ||
[1.168.9] असूत पर्श्निर्महते रणाय तवेषमयासां मरुतामनीकम |
 ते सप्सरासो.अजनयन्ताभ्वमादित सवधामिषिरां पर्यपश्यन ||
asūta pṛśnirmahate raṇāya tveṣamayāsāṃ marutāmanīkam |
 te sapsarāso.ajanayantābhvamādit svadhāmiṣirāṃ paryapaśyan ||
[1.168.10] एष व सतोमो... ||
eṣa va stomo... ||

### Hymn 1.169

[1.169.1] महश्चित तवमिन्द्र यत एतान महश्चिदसि तयजसो वरूता |
 स नो वेधो मरुतां चिकित्वान सुम्ना वनुष्व तव हि परेष्ठा ||
mahaścit tvamindra yata etān mahaścidasi tyajaso varūtā |
 sa no vedho marutāṃ cikitvān sumnā vanuṣva tava hi preṣṭhā ||
[1.169.2] अयुज्रन त इन्द्र विश्वक्र्ष्टीर्विदानासो निष्षिधो मर्त्यत्रा |
 मरुतां पर्त्सुतिर्हासमाना सवर्मीळ्हस्य परधनस्य सातौ ||
ayujran ta indra viśvakṛṣṭīrvidānāso niṣṣidho martyatrā |
 marutāṃ pṛtsutirhāsamānā svarmīḷhasya pradhanasya sātau ||
[1.169.3] अम्यक सा त इन्द्र रष्टिरस्मे सनेम्यभ्वं मरुतो जुनन्ति |
 अग्निश्चिद धि षमातसे शुशुक्वानापो न दवीपं दधतिप्रयांसि ||
amyak sā ta indra ṛṣṭirasme sanemyabhvaṃ maruto junanti |
 aghniścid dhi ṣmātase śuśukvānāpo na dvīpaṃ dadhatiprayāṃsi ||
[1.169.4] तवं तू न इन्द्र तं रयिं दा ओजिष्ठया दक्षिणयेव रातिम |
 सतुतश्च यास्ते चकनन्त वायो सतनं न मध्वःपीपयन्त वाजैः ||
tvaṃ tū na indra taṃ rayiṃ dā ojiṣṭhayā dakṣiṇayeva rātim |
 stutaśca yāste cakananta vāyo stanaṃ na madhvaḥpīpayanta vājaiḥ ||
[1.169.5] तवे राय इन्द्र तोशतमाः परणेतारः कस्य चिद रतायोः |
 ते षु णो मरुतो मर्ळयन्तु ये समा पुरा गातूयन्तीव देवाः ||
tve rāya indra tośatamāḥ praṇetāraḥ kasya cid ṛtāyoḥ |
 te ṣu ṇo maruto mṛḷayantu ye smā purā ghātūyantīva devāḥ ||
[1.169.6] परति पर याहीन्द्र मीळ्हुषो नॄन महः पार्थिवे सदने यतस्व |
 अध यदेषां पर्थुबुध्नास एतास्तीर्थे नार्यः पौंस्यानि तस्थुः ||
prati pra yāhīndra mīḷhuṣo nṝn mahaḥ pārthive sadane yatasva |
 adha yadeṣāṃ pṛthubudhnāsa etāstīrthe nāryaḥ pauṃsyāni tasthuḥ ||
[1.169.7] परति घोराणामेतानामयासां मरुतां शर्ण्व आयतामुपब्दिः |
 ये मर्त्यं पर्तनायन्तमूमैर्र्णावानं न पतयन्त सर्गैः ||
prati ghorāṇāmetānāmayāsāṃ marutāṃ śṛṇva āyatāmupabdiḥ |
 ye martyaṃ pṛtanāyantamūmairṛṇāvānaṃ na patayanta sarghaiḥ ||
[1.169.8] तवं मानेभ्य इन्द्र विश्वजन्या रदा मरुद्भिः शुरुधो गोग्राः |
 सतवानेभि सतवसे देव देवैर्विद्यामेषं वर्जनं जीरदानुम ||
tvaṃ mānebhya indra viśvajanyā radā marudbhiḥ śurudho ghoaghrāḥ |
 stavānebhi stavase deva devairvidyāmeṣaṃ vṛjanaṃ jīradānum ||

### Hymn 1.170

[1.170.1] न नूनमस्ति नो शवः कस्तद वेद यदद्भुतम |
 अन्यस्यचित्तमभि संचरेण्यमुताधीतं वि नश्यति ||
na nūnamasti no śvaḥ kastad veda yadadbhutam |
 anyasyacittamabhi saṃcareṇyamutādhītaṃ vi naśyati ||
[1.170.2] किं न इन्द्र जिघांससि भरातरो मरुतस्तव |
 तेभिः कल्पस्व साधुया मा नः समरणे वधीः ||
kiṃ na indra jighāṃsasi bhrātaro marutastava |
 tebhiḥ kalpasva sādhuyā mā naḥ samaraṇe vadhīḥ ||
[1.170.3] किं नो भरातरगस्त्य सखा सन्नति मन्यसे |
 विद्मा हि तेयथा मनो.अस्मभ्यमिन न दित्ससि ||
kiṃ no bhrātaraghastya sakhā sannati manyase |
 vidmā hi teyathā mano.asmabhyamin na ditsasi ||
[1.170.4] अरं कर्ण्वन्तु वेदिं समग्निमिन्धतां पुरः |
 तत्राम्र्तस्य चेतनं यज्ञं ते तनवावहै ||
araṃ kṛṇvantu vediṃ samaghnimindhatāṃ puraḥ |
 tatrāmṛtasya cetanaṃ yajñaṃ te tanavāvahai ||
[1.170.5] तवमीशिषे वसुपते वसूनां तवं मित्राणां मित्रपते धेष्ठः |
 इन्द्र तवं मरुद्भिः सं वदस्वाध पराशान रतुथा हवींषि ||
tvamīśiṣe vasupate vasūnāṃ tvaṃ mitrāṇāṃ mitrapate dheṣṭhaḥ |
 indra tvaṃ marudbhiḥ saṃ vadasvādha prāśāna ṛtuthā havīṃṣi ||

### Hymn 1.171

[1.171.1] परति व एना नमसाहमेमि सूक्तेन भिक्षे सुमतिं तुराणाम |
 रराणता मरुतो वेद्याभिर्नि हेळो धत्त वि मुचध्वमश्वान ||
prati va enā namasāhamemi sūktena bhikṣe sumatiṃ turāṇām |
 rarāṇatā maruto vedyābhirni heḷo dhatta vi mucadhvamaśvān ||
[1.171.2] एष व सतोमो मरुतो नमस्वान हर्दा तष्टो मनसा धायि देवाः |
 उपेमा यात मनसा जुषाणा यूयं हि षठा नमस इद वर्धासः ||
eṣa va stomo maruto namasvān hṛdā taṣṭo manasā dhāyi devāḥ |
 upemā yāta manasā juṣāṇā yūyaṃ hi ṣṭhā namasa id vṛdhāsaḥ ||
[1.171.3] सतुतासो नो मरुतो मर्ळयन्तूत सतुतो मघवा शमभविष्ठः |
 ऊर्ध्वा नः सन्तु कोम्या वनान्यहानि विश्वा मरुतो जिगीषा ||
stutāso no maruto mṛḷayantūta stuto maghavā śambhaviṣṭhaḥ |
 ūrdhvā naḥ santu komyā vanānyahāni viśvā maruto jighīṣā ||
[1.171.4] अस्मादहं तविषादीषमाण इन्द्राद भिया मरुतो रेजमानः |
 युष्मभ्यं हव्या निशितान्यासन तान्यारे चक्र्मा मर्ळत नः ||
asmādahaṃ taviṣādīṣamāṇa indrād bhiyā maruto rejamānaḥ |
 yuṣmabhyaṃ havyā niśitānyāsan tānyāre cakṛmā mṛḷata naḥ ||
[1.171.5] येन मानासश्चितयन्त उस्रा वयुष्टिषु शवसा शश्वतीनाम |
 स नो मरुद्भिर्व्र्षभ शरवो धा उग्र उग्रेभि सथविरः सहोदाः ||
yena mānāsaścitayanta usrā vyuṣṭiṣu śavasā śaśvatīnām |
 sa no marudbhirvṛṣabha śravo dhā ughra ughrebhi sthaviraḥ sahodāḥ ||
[1.171.6] तवं पाहीन्द्र सहीयसो नॄन भवा मरुद्भिरवयातहेळाः |
 सुप्रकेतेभिः सासहिर्दधानो विद्यामेषं व. ज. ||
tvaṃ pāhīndra sahīyaso nṝn bhavā marudbhiravayātaheḷāḥ |
 supraketebhiḥ sāsahirdadhāno vidyāmeṣaṃ v. j. ||

### Hymn 1.172

[1.172.1] चित्रो वो.अस्तु यामश्चित्र ऊती सुदानवः |
 मरुतो अहिभानवः ||
citro vo.astu yāmaścitra ūtī sudānavaḥ |
 maruto ahibhānavaḥ ||
[1.172.2] आरे सा वः सुदानवो मरुत रञ्जती शरुः |
 आरे अश्मा यमस्यथ ||
āre sā vaḥ sudānavo maruta ṛñjatī śaruḥ |
 āre aśmā yamasyatha ||
[1.172.3] तर्णस्कन्दस्य नु विशः परि वर्ङकत सुदानवः |
 ऊर्ध्वान नः कर्त जीवसे ||
tṛṇaskandasya nu viśaḥ pari vṛṅkta sudānavaḥ |
 ūrdhvān naḥ karta jīvase ||

### Hymn 1.173

[1.173.1] गायत साम नभन्यं यथा वेरर्चाम तद वाव्र्धानं सवर्वत |
 गावो धेनवो बर्हिष्यदब्धा आ यत सद्मानं दिव्यं विवासान ||
ghāyat sāma nabhanyaṃ yathā verarcāma tad vāvṛdhānaṃ svarvat |
 ghāvo dhenavo barhiṣyadabdhā ā yat sadmānaṃ divyaṃ vivāsān ||
[1.173.2] अर्चद वर्षा वर्षभिः सवेदुहव्यैर्म्र्गो नाश्नो अति यज्जुगुर्यात |
 पर मन्दयुर्मनां गूर्त होता भरते मर्यो मिथुना यजत्रः ||
arcad vṛṣā vṛṣabhiḥ sveduhavyairmṛgho nāśno ati yajjughuryāt |
 pra mandayurmanāṃ ghūrta hotā bharate maryo mithunā yajatraḥ ||
[1.173.3] नक्षद धोता परि सद्म मिता यन भरद गर्भमा शरदः पर्थिव्याः |
 करन्ददश्वो नयमानो रुवद गौरन्तर्दूतो न रोदसी चरद वाक ||
nakṣad dhotā pari sadma mitā yan bharad gharbhamā śaradaḥ pṛthivyāḥ |
 krandadaśvo nayamāno ruvad ghaurantardūto na rodasī carad vāk ||
[1.173.4] ता कर्माषतरास्मै पर चयौत्नानि देवयन्तो भरन्ते |
 जुजोषदिन्द्रो दस्मवर्चा नासत्येव सुग्म्यो रथेष्ठाः ||
tā karmāṣatarāsmai pra cyautnāni devayanto bharante |
 jujoṣadindro dasmavarcā nāsatyeva sughmyo ratheṣṭhāḥ ||
[1.173.5] तमु षटुहीन्द्रं यो ह सत्वा यः शूरो मघवा यो रथेष्ठाः |
 परतीचश्चिद योधीयान वर्षण्वान ववव्रुषश्चित तमसो विहन्ता ||
tamu ṣṭuhīndraṃ yo ha satvā yaḥ śūro maghavā yo ratheṣṭhāḥ |
 pratīcaścid yodhīyān vṛṣaṇvān vavavruṣaścit tamaso vihantā ||
[1.173.6] पर यदित्था महिना नर्भ्यो अस्त्यरं रोदसी कक्ष्ये नास्मै |
 सं विव्य इन्द्रो वर्जनं न भूमा भर्ति सवधावानोपशमिव दयाम ||
pra yaditthā mahinā nṛbhyo astyaraṃ rodasī kakṣye nāsmai |
 saṃ vivya indro vṛjanaṃ na bhūmā bharti svadhāvānopaśamiva dyām ||
[1.173.7] समत्सु तवा शूर सतामुराणं परपथिन्तमं परितंसयध्यै |
 सजोषस इन्द्रं मदे कषोणीः सूरिं चिद ये अनुमदन्ति वाजैः ||
samatsu tvā śūra satāmurāṇaṃ prapathintamaṃ paritaṃsayadhyai |
 sajoṣasa indraṃ made kṣoṇīḥ sūriṃ cid ye anumadanti vājaiḥ ||
[1.173.8] एवा हि ते शं सवना समुद्र आपो यत त आसु मदन्ति देवीः |
 विश्वा ते अनु जोष्या भूद गौः सूरींश्चिद यदि धिषा वेषि जनान ||
evā hi te śaṃ savanā samudra āpo yat ta āsu madanti devīḥ |
 viśvā te anu joṣyā bhūd ghauḥ sūrīṃścid yadi dhiṣā veṣi janān ||
[1.173.9] असाम यथा सुषखाय एन सवभिष्टयो नरां न शंसैः |
 असद यथा न इन्द्रो वन्दनेष्ठास्तुरो न कर्म नयमान उक्था ||
asāma yathā suṣakhāya ena svabhiṣṭayo narāṃ na śaṃsaiḥ |
 asad yathā na indro vandaneṣṭhāsturo na karma nayamāna ukthā ||
[1.173.10] विष्पर्धसो नरां न शंसैरस्माकासदिन्द्रो वज्रहस्तः |
 मित्रायुवो न पूर्पतिं सुशिष्टौ मध्यायुव उप शिक्षन्ति यज्ञैः ||
viṣpardhaso narāṃ na śaṃsairasmākāsadindro vajrahastaḥ |
 mitrāyuvo na pūrpatiṃ suśiṣṭau madhyāyuva upa śikṣanti yajñaiḥ ||
[1.173.11] यज्ञो हि षमेन्द्रं कश्चिद रन्धञ जुहुराणश्चिन मनसापरियन |
 तीर्थे नाछा तात्र्षाणमोको दीर्घो न सिध्रमा कर्णोत्यध्वा ||
yajño hi ṣmendraṃ kaścid ṛndhañ juhurāṇaścin manasāpariyan |
 tīrthe nāchā tātṛṣāṇamoko dīrgho na sidhramā kṛṇotyadhvā ||
[1.173.12] मो षू ण इन्द्रात्र पर्त्सु देवैरस्ति हि षमा ते शुष्मिन्नवयाः |
 महश्चिद यस्य मीळ्हुषो यव्या हविष्मतो मरुतोवन्दते गीः ||
mo ṣū ṇa indrātra pṛtsu devairasti hi ṣmā te śuṣminnavayāḥ |
 mahaścid yasya mīḷhuṣo yavyā haviṣmato marutovandate ghīḥ ||
[1.173.13] एष सतोम इन्द्र तुभ्यमस्मे एतेन गातुं हरिवो विदो नः |
 आ नो वव्र्त्याः सुविताय देव विद्यामेषं व. ज. ||
eṣa stoma indra tubhyamasme etena ghātuṃ harivo vido naḥ |
 ā no vavṛtyāḥ suvitāya deva vidyāmeṣaṃ v. j. ||

### Hymn 1.174

[1.174.1] तवं राजेन्द्र ये च देवा रक्षा नॄन पाह्यसुर तवमस्मान |
 तवं सत्पतिर्मघवा नस्तरुत्रस्त्वं सत्यो वसवानः सहोदाः ||
tvaṃ rājendra ye ca devā rakṣā nṝn pāhyasura tvamasmān |
 tvaṃ satpatirmaghavā nastarutrastvaṃ satyo vasavānaḥ sahodāḥ ||
[1.174.2] दनो विश इन्द्र मर्ध्रवाचः सप्त यत पुरः शर्म शारदीर्दर्त |
 रणोरपो अनवद्यार्णा यूने वर्त्रं पुरुकुत्साय रन्धीः ||
dano viśa indra mṛdhravācaḥ sapta yat puraḥ śarma śāradīrdart |
 ṛṇorapo anavadyārṇā yūne vṛtraṃ purukutsāya randhīḥ ||
[1.174.3] अजा वर्त इन्द्र शूरपत्नीर्द्यां च येभिः पुरुहूत नूनम |
 रक्षो अग्निमशुषं तूर्वयाणं सिंहो न दमे अपांसि वस्तोः ||
ajā vṛta indra śūrapatnīrdyāṃ ca yebhiḥ puruhūta nūnam |
 rakṣo aghnimaśuṣaṃ tūrvayāṇaṃ siṃho na dame apāṃsi vastoḥ ||
[1.174.4] शेषन नु त इन्द्र सस्मिन योनौ परशस्तये पवीरवस्य मह्ना |
 सर्जदर्णांस्यव यद युधा गास्तिष्ठद धरी धर्षता मर्ष्ट वाजान ||
śeṣan nu ta indra sasmin yonau praśastaye pavīravasya mahnā |
 sṛjadarṇāṃsyava yad yudhā ghāstiṣṭhad dharī dhṛṣatā mṛṣṭa vājān ||
[1.174.5] वह कुत्समिन्द्र यस्मिञ्चाकन सयूमन्यू रज्रा वातस्याश्वा |
 पर सूरश्चक्रं वर्हतादभीके.अभि सप्र्धो यासिषद्वज्रबाहुः ||
vaha kutsamindra yasmiñcākan syūmanyū ṛjrā vātasyāśvā |
 pra sūraścakraṃ vṛhatādabhīke.abhi spṛdho yāsiṣadvajrabāhuḥ ||
[1.174.6] जघन्वानिन्द्र मित्रेरूञ्चोदप्रव्र्द्धो हरिवो अदाशून |
 परये पश्यन्नर्यमणं सचायोस्त्वया शूर्ता वहमाना अपत्यम ||
jaghanvānindra mitrerūñcodapravṛddho harivo adāśūn |
 praye paśyannaryamaṇaṃ sacāyostvayā śūrtā vahamānā apatyam ||
[1.174.7] रपत कविरिन्द्रार्कसातौ कषां दासायोपबर्हणीं कः |
 करत तिस्रो मघवा दानुचित्रा नि दुर्योणे कुयवाचं मर्धिश्रेत ||
rapat kavirindrārkasātau kṣāṃ dāsāyopabarhaṇīṃ kaḥ |
 karat tisro maghavā dānucitrā ni duryoṇe kuyavācaṃ mṛdhiśret ||
[1.174.8] सना ता त इन्द्र नव्या आगुः सहो नभो.अविरणाय पूर्वीः |
 भिनत पुरो न भिदो अदेवीर्ननमो वधरदेवस्य पीयोः ||
sanā tā ta indra navyā āghuḥ saho nabho.aviraṇāya pūrvīḥ |
 bhinat puro na bhido adevīrnanamo vadharadevasya pīyoḥ ||
[1.174.9] तवं धुनिरिन्द्र धुनिमतीर्र्णोरपः सीरा न सरवन्तीः |
 पर यत समुद्रमति शूर पर्षि पारया तुर्वशं यदुं सवस्ति ||
tvaṃ dhunirindra dhunimatīrṛṇorapaḥ sīrā na sravantīḥ |
 pra yat samudramati śūra parṣi pārayā turvaśaṃ yaduṃ svasti ||
[1.174.10] तवमस्माकमिन्द्र विश्वध सय अव्र्कतमो नरां नर्पाता |
 स नो विश्वासां सप्र्धां सहोदा वि... ||
tvamasmākamindra viśvadha sya avṛkatamo narāṃ nṛpātā |
 sa no viśvāsāṃ spṛdhāṃ sahodā vi... ||

### Hymn 1.175

[1.175.1] मत्स्यपायि ते महः पात्रस्येव हरिवो मत्सरो मदः |
 वर्षा ते वर्ष्ण इन्दुर्वाजी सहस्रसातमः ||
matsyapāyi te mahaḥ pātrasyeva harivo matsaro madaḥ |
 vṛṣā te vṛṣṇa indurvājī sahasrasātamaḥ ||
[1.175.2] आ नस्ते गन्तु मत्सरो वर्षा मदो वरेण्यः |
 सहावानिन्द्रसानसिः पर्तनाषाळ अमर्त्यः ||
ā naste ghantu matsaro vṛṣā mado vareṇyaḥ |
 sahāvānindrasānasiḥ pṛtanāṣāḷ amartyaḥ ||
[1.175.3] तवं हि शूरः सनिता चोदयो मनुषो रथम |
 सहावान दस्युमव्रतमोषः पात्रं न शोचिषा ||
tvaṃ hi śūraḥ sanitā codayo manuṣo ratham |
 sahāvān dasyumavratamoṣaḥ pātraṃ na śociṣā ||
[1.175.4] मुषाय सुर्यं कवे चक्रमीशान ओजसा |
 वह शुष्णायवधं कुत्सं वातस्याश्वैः ||
muṣāya suryaṃ kave cakramīśāna ojasā |
 vaha śuṣṇāyavadhaṃ kutsaṃ vātasyāśvaiḥ ||
[1.175.5] शुष्मिन्तमो हि ते मदो दयुम्निन्तम उत करतुः |
 वर्त्रघ्ना वरिवोविदा मंसीष्ठा अश्वसातमः ||
śuṣmintamo hi te mado dyumnintama uta kratuḥ |
 vṛtraghnā varivovidā maṃsīṣṭhā aśvasātamaḥ ||
[1.175.6] यथा पुर्वेभ्यो जरित्र्भ्य इन्द्र मय इवापो न तर्ष्यते बभूथ |
 तामनु तवा निविदं जोहवीमि वि... ||
yathā purvebhyo jaritṛbhya indra maya ivāpo na tṛṣyate babhūtha |
 tāmanu tvā nividaṃ johavīmi vi... ||

### Hymn 1.176

[1.176.1] मत्सि नो वस्यैष्टय इन्द्रमिन्दो वर्षा विश |
 रघायमाणैन्वसि शत्रुमन्ति न विन्दसि ||
matsi no vasyaiṣṭaya indramindo vṛṣā viśa |
 ṛghāyamāṇainvasi śatrumanti na vindasi ||
[1.176.2] तस्मिन्ना वेशया गिरो य एकश्चर्षणीनाम |
 अनु सवधायमुप्यते यवं न चर्क्र्षद वर्षा ||
tasminnā veśayā ghiro ya ekaścarṣaṇīnām |
 anu svadhāyamupyate yavaṃ na carkṛṣad vṛṣā ||
[1.176.3] यस्य विश्वानि हस्तयोः पञ्च कषितीनां वसु |
 सपाशयस्व यो अस्मध्रुग दिव्येवाशनिर्जहि ||
yasya viśvāni hastayoḥ pañca kṣitīnāṃ vasu |
 spāśayasva yo asmadhrugh divyevāśanirjahi ||
[1.176.4] असुन्वन्तं समं जहि दूणाशं यो न ते मयः |
 अस्मभ्यमस्य वेदनं दद्धि सूरिश्चिदोहते ||
asunvantaṃ samaṃ jahi dūṇāśaṃ yo na te mayaḥ |
 asmabhyamasya vedanaṃ daddhi sūriścidohate ||
[1.176.5] आवो यस्य दविबर्हसो.अर्केषु सानुषगसत |
 आजाविन्द्रस्येन्दो परावो वाजेषु वाजिनम ||
āvo yasya dvibarhaso.arkeṣu sānuṣaghasat |
 ājāvindrasyendo prāvo vājeṣu vājinam ||
[1.176.6] यथा पूर्वेभ्यो... ||
yathā pūrvebhyo... ||

### Hymn 1.177

[1.177.1] आ चर्षणिप्रा वर्षभो जनानां राजा कर्ष्टीनां पुरुहूत इन्द्रः |
 सतुतः शरवस्यन्नवसोप मद्रिग युक्त्वा हरीव्र्षणा याह्यर्वां ||
ā carṣaṇiprā vṛṣabho janānāṃ rājā kṛṣṭīnāṃ puruhūta indraḥ |
 stutaḥ śravasyannavasopa madrigh yuktvā harīvṛṣaṇā yāhyarvāṃ ||
[1.177.2] ये ते वर्षणो वर्षभास इन्द्र बरह्मयुजो वर्षरथासो अत्याः |
 ताना तिष्ठ तेभिरा याह्यर्वां हवामहे तवा सुत इन्द्र सोमे ||
ye te vṛṣaṇo vṛṣabhāsa indra brahmayujo vṛṣarathāso atyāḥ |
 tānā tiṣṭha tebhirā yāhyarvāṃ havāmahe tvā suta indra some ||
[1.177.3] आ तिष्ठ रथं वर्षणं वर्षा ते सुतः सोमः परिषिक्ता मधूनि |
 युक्त्वा वर्षभ्यां वर्षभ कषितीनां हरिभ्यां याहि परवतोप मद्रिक ||
ā tiṣṭha rathaṃ vṛṣaṇaṃ vṛṣā te sutaḥ somaḥ pariṣiktā madhūni |
 yuktvā vṛṣabhyāṃ vṛṣabha kṣitīnāṃ haribhyāṃ yāhi pravatopa madrik ||
[1.177.4] अयं यज्ञो देवया अयं मियेध इमा बरह्मण्ययमिन्द्र सोमः |
 सतीर्णं बर्हिरा तु शक्र पर याहि पिबा निषद्यवि मुचा हरी इह ||
ayaṃ yajño devayā ayaṃ miyedha imā brahmaṇyayamindra somaḥ |
 stīrṇaṃ barhirā tu śakra pra yāhi pibā niṣadyavi mucā harī iha ||
[1.177.5] ओ सुष्टुत इन्द्र याह्यर्वां उप बरह्माणि मान्यस्य कारोः |
 विद्याम वस्तोरवसा गर्णन्तो वि... ||
o suṣṭuta indra yāhyarvāṃ upa brahmāṇi mānyasya kāroḥ |
 vidyāma vastoravasā ghṛṇanto vi... ||

### Hymn 1.178

[1.178.1] यद ध सया त इन्द्र शरुष्टिरस्ति यया बभूथ जरित्र्भ्य ऊती |
 मा नः कामं महयन्तमा धग विश्वा ते अश्याम्पर्याप आयोः ||
yad dha syā ta indra śruṣṭirasti yayā babhūtha jaritṛbhya ūtī |
 mā naḥ kāmaṃ mahayantamā dhagh viśvā te aśyāmparyāpa āyoḥ ||
[1.178.2] न घा राजेन्द्र आ दभन नो या नु सवसारा कर्णवन्त योनौ |
 आपश्चिदस्मै सुतुका अवेषन गमन न इन्द्रः सख्या वयश्च ||
na ghā rājendra ā dabhan no yā nu svasārā kṛṇavanta yonau |
 āpaścidasmai sutukā aveṣan ghaman na indraḥ sakhyā vayaśca ||
[1.178.3] जेता नर्भिरिन्द्रः पर्त्सु शूरः शरोता हवं नाधमानस्य कारोः |
 परभर्ता रथं दाशुष उपक उद्यन्त गिरो यदि च तमना भूत ||
jetā nṛbhirindraḥ pṛtsu śūraḥ śrotā havaṃ nādhamānasya kāroḥ |
 prabhartā rathaṃ dāśuṣa upaka udyanta ghiro yadi ca tmanā bhūt ||
[1.178.4] एवा नर्भिरिन्द्रः सुश्रवस्या परखादः पर्क्षो अभि मित्रिणो भूत |
 समर्य इष सतवते विवाचि सत्राकरो यजमानस्यशंसः ||
evā nṛbhirindraḥ suśravasyā prakhādaḥ pṛkṣo abhi mitriṇo bhūt |
 samarya iṣa stavate vivāci satrākaro yajamānasyaśaṃsaḥ ||
[1.178.5] तवया वयं मघवन्निन्द्र शत्रुनभि षयम महतो मन्यमनान |
 तवं तराता तवमु नो वर्धे भुर्वि... ||
tvayā vayaṃ maghavannindra śatrunabhi ṣyama mahato manyamanān |
 tvaṃ trātā tvamu no vṛdhe bhurvi... ||

### Hymn 1.179

[1.179.1] परुवीरहं शरदः शश्रमणा दोषा वस्तोरुषसो जरयन्तीः |
 मिनाति शरियं जरिमा तनूनमप्यु नु पत्नीर्व्र्षणो जगम्युः ||
pruvīrahaṃ śaradaḥ śaśramaṇā doṣā vastoruṣaso jarayantīḥ |
 mināti śriyaṃ jarimā tanūnamapyu nu patnīrvṛṣaṇo jaghamyuḥ ||
[1.179.2] ये चिद धि पूर्व रतसाप आसन साकं देवेभिरवदन्न्र्तानि |
 ते चिदवसुर्नह्यन्तमापुः समू नु पत्नीर्व्र्षभिर्जगम्युः ||
ye cid dhi pūrva ṛtasāpa āsan sākaṃ devebhiravadannṛtāni |
 te cidavasurnahyantamāpuḥ samū nu patnīrvṛṣabhirjaghamyuḥ ||
[1.179.3] न मर्षा शरान्तं यदवन्ति देवा विश्वा इत सप्र्धो अभ्यश्नवाव |
 जयावेदत्र शतनीथमजिं यत सम्यञ्चा मिथुनावभ्यजाव ||
na mṛṣā śrāntaṃ yadavanti devā viśvā it spṛdho abhyaśnavāva |
 jayāvedatra śatanīthamajiṃ yat samyañcā mithunāvabhyajāva ||
[1.179.4] नदस्य मा रुधतः काम आगन्नित आजातो अमुतः कुतश्चित |
 लोपामुद्र वर्षणं नी रिणति धीरमधीर धयति शवसन्तम ||
nadasya mā rudhataḥ kāma āghannita ājāto amutaḥ kutaścit |
 lopāmudra vṛṣaṇaṃ nī riṇati dhīramadhīra dhayati śvasantam ||
[1.179.5] इमं न सोममन्तितो हर्त्सु पीतमुप बरुवे |
 यत सीमागश्चक्र्मा तत सु मर्ळतु पुलुकामो हि मर्त्यः ||
imaṃ n somamantito hṛtsu pītamupa bruve |
 yat sīmāghaścakṛmā tat su mṛḷatu pulukāmo hi martyaḥ ||
[1.179.6] अगस्त्यः खनमनः खनित्रैः परजमपत्यं बलमिछमानः |
 उभौ वर्णाव रषिरुग्रः पुपोष सत्या देवेष्वशिषो जगाम ||
aghastyaḥ khanamanaḥ khanitraiḥ prajamapatyaṃ balamichamānaḥ |
 ubhau varṇāv ṛṣirughraḥ pupoṣa satyā deveṣvaśiṣo jaghāma ||

### Hymn 1.180

[1.180.1] युवो रजांसि सुयमासो अश्वा रथो यद वां पर्यर्णांसिदियत |
 हिरण्यया वां पवयह परुषायन मध्वः पिबन्ता उषसः सचेथे ||
yuvo rajāṃsi suyamāso aśvā ratho yad vāṃ paryarṇāṃsidiyat |
 hiraṇyayā vāṃ pavayah pruṣāyan madhvaḥ pibantā uṣasaḥ sacethe ||
[1.180.2] युवमत्यस्याव नक्षथो यद विपत्मनो नर्यस्य परयज्योः |
 सवसा यद वां विश्वगूर्ती भराति वाजायेट्टे मधुपाविषे च ||
yuvamatyasyāva nakṣatho yad vipatmano naryasya prayajyoḥ |
 svasā yad vāṃ viśvaghūrtī bharāti vājāyeṭṭe madhupāviṣe ca ||
[1.180.3] युवं पय उस्रियायामधत्तं पक्वमामायामव पूर्व्यंगोः |
 अन्तर्यद वनिनो वां रतप्सू हवारो न शुचिर्यजते हविष्मान ||
yuvaṃ paya usriyāyāmadhattaṃ pakvamāmāyāmava pūrvyaṃghoḥ |
 antaryad vanino vāṃ ṛtapsū hvāro na śuciryajate haviṣmān ||
[1.180.4] युवं ह घर्मं मधुमन्तमत्रये.अपो न कषोदो.अव्र्णीतमेषे |
 तद वां नरावश्विना पश्वैष्टी रथ्येव चक्रा परति यन्ति मध्वः ||
yuvaṃ ha gharmaṃ madhumantamatraye.apo na kṣodo.avṛṇītameṣe |
 tad vāṃ narāvaśvinā paśvaiṣṭī rathyeva cakrā prati yanti madhvaḥ ||
[1.180.5] आ वां दानाय वव्र्तीय दस्रा गोरोहेण तौग्र्यो न जिव्रिः |
 अपः कषोणी सचते माहिना वां जूर्णो वामक्षुरंहसो यजत्रा ||
ā vāṃ dānāya vavṛtīya dasrā ghoroheṇa taughryo na jivriḥ |
 apaḥ kṣoṇī sacate māhinā vāṃ jūrṇo vāmakṣuraṃhaso yajatrā ||
[1.180.6] नि यद युवेथे नियुतः सुदानू उप सवधाभिः सर्जथः पुरन्धिम |
 परेषद वेषद वातो न सूरिरा महे ददे सुव्रतोन वाजम ||
ni yad yuvethe niyutaḥ sudānū upa svadhābhiḥ sṛjathaḥ purandhim |
 preṣad veṣad vāto na sūrirā mahe dade suvratona vājam ||
[1.180.7] वयं चिद धि वां जरितारः सत्या विपन्यामहे वि पणिर्हितावान |
 अधा चिद धि षमाश्विनावनिन्द्या पाथो हि षमाव्र्षणावन्तिदेवम ||
vayaṃ cid dhi vāṃ jaritāraḥ satyā vipanyāmahe vi paṇirhitāvān |
 adhā cid dhi ṣmāśvināvanindyā pātho hi ṣmāvṛṣaṇāvantidevam ||
[1.180.8] युवं चिद धि षमाश्विनावनु दयून विरुद्रस्य परस्रवणस्यसातौ |
 अगस्त्यो नरां नर्षु परशस्तः काराधुनीव चितयत सहस्रैः ||
yuvaṃ cid dhi ṣmāśvināvanu dyūn virudrasya prasravaṇasyasātau |
 aghastyo narāṃ nṛṣu praśastaḥ kārādhunīva citayat sahasraiḥ ||
[1.180.9] पर यद वहेथे महिना रथस्य पर सयन्द्रा याथो मनुषो न होता |
 धत्तं सूरिभ्य उत व सवश्व्यं नासत्य रयिषाचः सयाम ||
pra yad vahethe mahinā rathasya pra syandrā yātho manuṣo na hotā |
 dhattaṃ sūribhya uta va svaśvyaṃ nāsatya rayiṣācaḥ syāma ||
[1.180.10] तं वां रथं वयमद्या हुवेम सतोमैरश्विना सुवितायनव्यम |
 अरिष्टनेमिं परि दयामियानं वि... ||
taṃ vāṃ rathaṃ vayamadyā huvema stomairaśvinā suvitāyanavyam |
 ariṣṭanemiṃ pari dyāmiyānaṃ vi... ||

### Hymn 1.181

[1.181.1] कदु परेष्टाविषां रयीणामध्वर्यन्ता यदुन्निनीथोपाम |
 अयं वां यज्ञो अक्र्त परशस्तिं वसुधिती अवितारा जनानाम ||
kadu preṣṭāviṣāṃ rayīṇāmadhvaryantā yadunninīthoapām |
 ayaṃ vāṃ yajño akṛta praśastiṃ vasudhitī avitārā janānām ||
[1.181.2] आ वामश्वासः शुचयः पयस्पा वातरंहसो दिव्यासो अत्याः |
 मनोजुवो वर्षणो वीतप्र्ष्ठा एह सवराजो अश्विनावहन्तु ||
ā vāmaśvāsaḥ śucayaḥ payaspā vātaraṃhaso divyāso atyāḥ |
 manojuvo vṛṣaṇo vītapṛṣṭhā eha svarājo aśvināvahantu ||
[1.181.3] आ वां रथो.अवनिर्न परवत्वान सर्प्रवन्धुरः सुविताय गम्याः |
 वर्ष्ण सथातारा मनसो जवीयानहम्पूर्वो यजतोधिष्ण्या यः ||
ā vāṃ ratho.avanirna pravatvān sṛpravandhuraḥ suvitāya ghamyāḥ |
 vṛṣṇa sthātārā manaso javīyānahampūrvo yajatodhiṣṇyā yaḥ ||
[1.181.4] इहेह जाता समवावशीतामरेपसा तन्वा नामभिः सवैः |
 जिष्णुर्वामन्यः सुमखस्य सूरिर्दिवो अन्यः सुभगः पुत्र ऊहे ||
iheha jātā samavāvaśītāmarepasā tanvā nāmabhiḥ svaiḥ |
 jiṣṇurvāmanyaḥ sumakhasya sūrirdivo anyaḥ subhaghaḥ putra ūhe ||
[1.181.5] पर वां निचेरुः ककुहो वशाननु पिशङगरूपः सदनानि गम्याः |
 हरी अन्यस्य पीपयन्त वाजैर्मथ्रा रजांस्यश्विना वि घोषैः ||
pra vāṃ niceruḥ kakuho vaśānanu piśaṅgharūpaḥ sadanāni ghamyāḥ |
 harī anyasya pīpayanta vājairmathrā rajāṃsyaśvinā vi ghoṣaiḥ ||
[1.181.6] पर वां शरद्वान वर्षभो न निष्षाट पूर्वीरिषश्चरति मध्व इष्णन |
 एवैरन्यस्य पीपयन्त वाजैर्वेषन्तीरूर्ध्वा नद्यो न आगुः ||
pra vāṃ śaradvān vṛṣabho na niṣṣāṭ pūrvīriṣaścarati madhva iṣṇan |
 evairanyasya pīpayanta vājairveṣantīrūrdhvā nadyo na āghuḥ ||
[1.181.7] असर्जि वां सथविरा वेधसा गीर्बाळ्हे अश्विना तरेधा कषरन्ती |
 उपस्तुताववतं नाधमानं यामन्नयामञ्छ्र्णुतं हवं मे ||
asarji vāṃ sthavirā vedhasā ghīrbāḷhe aśvinā tredhā kṣarantī |
 upastutāvavataṃ nādhamānaṃ yāmannayāmañchṛṇutaṃ havaṃ me ||
[1.181.8] उत सया वां रुशतो वप्ससो गीस्त्रिबर्हिषि सदसि पिन्वतेनॄन |
 वर्षा वां मेघो वर्षणा पीपाय गोर्न सेके मनुषोदशस्यन ||
uta syā vāṃ ruśato vapsaso ghīstribarhiṣi sadasi pinvatenṝn |
 vṛṣā vāṃ megho vṛṣaṇā pīpāya ghorna seke manuṣodaśasyan ||
[1.181.9] युवां पूषेवाश्विना पुरन्धिरग्निमुषां न जरते हविष्मान |
 हुवे यद वां वरिवस्या गर्णानो वि... ||
yuvāṃ pūṣevāśvinā purandhiraghnimuṣāṃ na jarate haviṣmān |
 huve yad vāṃ varivasyā ghṛṇāno vi... ||

### Hymn 1.182

[1.182.1] अभूदिदं वयुनमो षु भूषता रथो वर्षण्वान मदता मनीषिणः |
 धियंजिन्वा धिष्ण्या विश्पलावसू दिवो नपात सुक्र्ते शुचिव्रता ||
abhūdidaṃ vayunamo ṣu bhūṣatā ratho vṛṣaṇvān madatā manīṣiṇaḥ |
 dhiyaṃjinvā dhiṣṇyā viśpalāvasū divo napāta sukṛte śucivratā ||
[1.182.2] इन्द्रतमा हि धिष्ण्या मरुत्तमा दस्रा दंसिष्ठा रथ्या रथीतमा |
 पूर्णं रथं वहेथे मध्व आचितं तेन दाश्वांसमुप याथो अश्विना ||
indratamā hi dhiṣṇyā maruttamā dasrā daṃsiṣṭhā rathyā rathītamā |
 pūrṇaṃ rathaṃ vahethe madhva ācitaṃ tena dāśvāṃsamupa yātho aśvinā ||
[1.182.3] किमत्र दस्रा कर्णुथः किमासाथे जनो यः कश्चिदहविर्महीयते |
 अति करमिष्टं जुरतं पणेरसुं जयोतिर्विप्राय कर्णुतं वचस्यवे ||
kimatra dasrā kṛṇuthaḥ kimāsāthe jano yaḥ kaścidahavirmahīyate |
 ati kramiṣṭaṃ jurataṃ paṇerasuṃ jyotirviprāya kṛṇutaṃ vacasyave ||
[1.182.4] जम्भयतमभितो रायतः शुनो हतं मर्धो विदथुस्तान्यश्विना |
 वाचं-वाचं जरितू रत्निनीं कर्तमुभा शंसं नासत्यावतं मम ||
jambhayatamabhito rāyataḥ śuno hataṃ mṛdho vidathustānyaśvinā |
 vācaṃ-vācaṃ jaritū ratninīṃ kṛtamubhā śaṃsaṃ nāsatyāvataṃ mama ||
[1.182.5] युवमेतं चक्रथुः सिन्धुषु पलवमात्मन्वन्तं पक्षिणन्तौग्र्याय कम |
 येन देवत्रा मनसा निरूहथुः सुपप्तनीपेतथुः कषोदसो महः ||
yuvametaṃ cakrathuḥ sindhuṣu plavamātmanvantaṃ pakṣiṇantaughryāya kam |
 yena devatrā manasā nirūhathuḥ supaptanīpetathuḥ kṣodaso mahaḥ ||
[1.182.6] अवविद्धं तौग्र्यमप्स्वन्तरनारम्भणे तमसि परविद्धम |
 चतस्रो नावो जठलस्य जुष्टा उदश्विभ्यामिषिताः पारयन्ति ||
avaviddhaṃ taughryamapsvantaranārambhaṇe tamasi praviddham |
 catasro nāvo jaṭhalasya juṣṭā udaśvibhyāmiṣitāḥ pārayanti ||
[1.182.7] कः सविद वर्क्षो निष्ठितो मध्ये अर्णसो यं तौग्र्यो नाधितः पर्यषस्वजत |
 पर्णा मर्गस्य पतरोरिवारभ उदश्विना ऊहथुः शरोमताय कम ||
kaḥ svid vṛkṣo niṣṭhito madhye arṇaso yaṃ taughryo nādhitaḥ paryaṣasvajat |
 parṇā mṛghasya patarorivārabha udaśvinā ūhathuḥ śromatāya kam ||
[1.182.8] तद वां नरा नासत्यावनु षयाद यद वां मानास उचथमवोचन |
 अस्मादद्य सदसः सोम्यादा] वि... ||
tad vāṃ narā nāsatyāvanu ṣyād yad vāṃ mānāsa ucathamavocan |
 asmādadya sadasaḥ somyādā] vi... ||

### Hymn 1.183

[1.183.1] तं युञ्जाथां मनसो यो जवीयान तरिवन्धुरो वर्षण यस्त्रिचक्रः |
 येनोपयाथः सुक्र्तो दुरोणं तरिधातुन पतथोविर्न पर्णैः ||
taṃ yuñjāthāṃ manaso yo javīyān trivandhuro vṛṣaṇa yastricakraḥ |
 yenopayāthaḥ sukṛto duroṇaṃ tridhātuna patathovirna parṇaiḥ ||
[1.183.2] सुव्र्द रथो वर्तते यन्नभि कषां यत तिष्ठथः करतुमन्तानु पर्क्षे |
 वपुर्वपुष्या सचतामियं गीर्दिवो दुहित्रोषसा सचेथे ||
suvṛd ratho vartate yannabhi kṣāṃ yat tiṣṭhathaḥ kratumantānu pṛkṣe |
 vapurvapuṣyā sacatāmiyaṃ ghīrdivo duhitroṣasā sacethe ||
[1.183.3] आ तिष्ठतं सुव्र्तं यो रथो वामनु वरतानि वर्तते हविष्मान |
 येन नरा नासत्येषयध्यै वर्तिर्याथस्तनयायत्मने च ||
ā tiṣṭhataṃ suvṛtaṃ yo ratho vāmanu vratāni vartate haviṣmān |
 yena narā nāsatyeṣayadhyai vartiryāthastanayāyatmane ca ||
[1.183.4] मा वां वर्को मा वर्कीरा दधर्षीन मा परि वर्क्तमुतमाति धक्तम |
 अयं वां भागो निहित इयं गीर्दस्राविमे वां निधयो मधूनाम ||
mā vāṃ vṛko mā vṛkīrā dadharṣīn mā pari varktamutamāti dhaktam |
 ayaṃ vāṃ bhāgho nihita iyaṃ ghīrdasrāvime vāṃ nidhayo madhūnām ||
[1.183.5] युवां गोतमः पुरुमीळ्हो अत्रिर्दस्रा हवते.अवसे हविष्मान |
 दिशं न दिष्टां रजूयेव यन्ता मे हवं नासत्योप यातम ||
yuvāṃ ghotamaḥ purumīḷho atrirdasrā havate.avase haviṣmān |
 diśaṃ na diṣṭāṃ ṛjūyeva yantā me havaṃ nāsatyopa yātam ||
[1.183.6] अतारिष्म तमसस पारमस्य परति वां सतोमो अश्विनावधायि |
 एह यातं पथिभिर्देवयानैर्वि... ||
atāriṣma tamasas pāramasya prati vāṃ stomo aśvināvadhāyi |
 eha yātaṃ pathibhirdevayānairvi... ||

### Hymn 1.184

[1.184.1] ता वामद्य तावपरं हुवेमोछन्त्यामुषसि वह्निरुक्थैः |
 नासत्या कुह चित सन्तावर्यो दिवो नपाता सुदास्तराय ||
tā vāmadya tāvaparaṃ huvemochantyāmuṣasi vahnirukthaiḥ |
 nāsatyā kuha cit santāvaryo divo napātā sudāstarāya ||
[1.184.2] अस्मे ऊ षु वर्षणा मादयेथामुत पणीन्र्हतमूर्म्या मदन्ता |
 शरुतं मे अछोक्तिभिर्मतीनामेष्टा नरा निचेतारच कर्णैः ||
asme ū ṣu vṛṣaṇā mādayethāmut paṇīnrhatamūrmyā madantā |
 śrutaṃ me achoktibhirmatīnāmeṣṭā narā nicetāraca karṇaiḥ ||
[1.184.3] शरिये पूषन्निषुक्र्तेव देवा नासत्या वहतुं सूर्यायाः |
 वच्यन्ते वां ककुहा अप्सु जाता युगा जूर्णेव वरुणस्य भूरेः ||
śriye pūṣanniṣukṛteva devā nāsatyā vahatuṃ sūryāyāḥ |
 vacyante vāṃ kakuhā apsu jātā yughā jūrṇeva varuṇasya bhūreḥ ||
[1.184.4] अस्मे सा वां माध्वी रातिरस्तु सतोमं हिनोतं मान्यस्य कारोः |
 अनु यद वां शरवस्या सुदानू सुवीर्याय चर्षणयोमदन्ति ||
asme sā vāṃ mādhvī rātirastu stomaṃ hinotaṃ mānyasya kāroḥ |
 anu yad vāṃ śravasyā sudānū suvīryāya carṣaṇayomadanti ||
[1.184.5] एष वां सतोमो अश्विनावकारि मानेभिर्मघवाना सुव्र्क्ति |
 यातं वर्तिस्तनयाय तमने चागस्त्ये नासत्या मदन्ता ||
eṣa vāṃ stomo aśvināvakāri mānebhirmaghavānā suvṛkti |
 yātaṃ vartistanayāya tmane cāghastye nāsatyā madantā ||
[1.184.6] अतारिष्म... ||
atāriṣma... ||

### Hymn 1.185

[1.185.1] कतरा पूर्वा कतरापरायोः कथा जाते कवयः को वि वेद |
 विश्वं तमना बिभ्र्तो यद ध नाम वि वर्तेते अहनी चक्रियेव ||
katarā pūrvā katarāparāyoḥ kathā jāte kavayaḥ ko vi veda |
 viśvaṃ tmanā bibhṛto yad dha nāma vi vartete ahanī cakriyeva ||
[1.185.2] भूरिं दवे अचरन्ती चरन्तं पद्वन्तं गर्भमपदी दधाते |
 नित्यं न सूनुं पित्रोरुपस्थे दयावा रक्षतं पर्थिवी नो अभ्वात ||
bhūriṃ dve acarantī carantaṃ padvantaṃ gharbhamapadī dadhāte |
 nityaṃ na sūnuṃ pitrorupasthe dyāvā rakṣataṃ pṛthivī no abhvāt ||
[1.185.3] अनेहो दात्रमदितेरनर्वं हुवे सवर्वदवधं नमस्वत |
 तद रोदसी जनयतं जरित्रे दयावा... ||
aneho dātramaditeranarvaṃ huve svarvadavadhaṃ namasvat |
 tad rodasī janayataṃ jaritre dyāvā... ||
[1.185.4] अतप्यमाने अवसावन्ती अनु षयाम रोदसी देवपुत्रे |
 उभे देवानामुभयेभिरह्नां दयावा... ||
atapyamāne avasāvantī anu ṣyāma rodasī devaputre |
 ubhe devānāmubhayebhirahnāṃ dyāvā... ||
[1.185.5] संगछमाने युवती समन्ते सवसारा जामी पित्रोरुपस्थे |
 अभिजिघ्रन्ती भुवनस्य नाभिं दयावा... ||
saṃghachamāne yuvatī samante svasārā jāmī pitrorupasthe |
 abhijighrantī bhuvanasya nābhiṃ dyāvā... ||
[1.185.6] उर्वी सद्मनी बर्हती रतेन हुवे देवानामवसा जनित्री |
 दधाते ये अम्र्तं सुप्रतीके दयावा... ||
urvī sadmanī bṛhatī ṛtena huve devānāmavasā janitrī |
 dadhāte ye amṛtaṃ supratīke dyāvā... ||
[1.185.7] उर्वी पर्थ्वी बहुले दूरेन्ते उप बरुवे नमसा यज्ञे अस्मिन |
 दधाते ये सुभगे सुप्रतूर्ती दयावा... ||
urvī pṛthvī bahule dūreante upa bruve namasā yajñe asmin |
 dadhāte ye subhaghe supratūrtī dyāvā... ||
[1.185.8] देवान वा यच्चक्र्मा कच्चिदागः सखायं वा सदमिज्जास्पतिं वा |
 इयं धीर्भूया अवयानमेषां दयावा... ||
devān vā yaccakṛmā kaccidāghaḥ sakhāyaṃ vā sadamijjāspatiṃ vā |
 iyaṃ dhīrbhūyā avayānameṣāṃ dyāvā... ||
[1.185.9] उभा शंसा नर्या मामविष्टामुभे मामूती अवसा सचेताम |
 भूरि चिदर्यः सुदास्तरायेषा मदन्त इषयेम देवाः ||
ubhā śaṃsā naryā māmaviṣṭāmubhe māmūtī avasā sacetām |
 bhūri cidaryaḥ sudāstarāyeṣā madanta iṣayema devāḥ ||
[1.185.10] रतं दिवे तदवोचं पर्थिव्या अभिश्रावाय परथमं सुमेधाः |
 पातामवद्याद दुरितादभीके पिता माता च रक्षतामवोभिः ||
ṛtaṃ dive tadavocaṃ pṛthivyā abhiśrāvāya prathamaṃ sumedhāḥ |
 pātāmavadyād duritādabhīke pitā mātā ca rakṣatāmavobhiḥ ||
[1.185.11] इदं दयावाप्र्थिवी सत्यमस्तु पितर्मातर्यदिहोपब्रुवे वाम |
 भूतं देवानामवमे अवोभिर्विद्या... ||
idaṃ dyāvāpṛthivī satyamastu pitarmātaryadihopabruve vām |
 bhūtaṃ devānāmavame avobhirvidyā... ||

### Hymn 1.186

[1.186.1] आ न इळभिर्विदथे सुशस्ति विश्वानरः सविता देव एतु |
 अपि यथा युवानो मत्सथा नो विश्वं जगदभिपित्वे मनीषा ||
ā na iḷabhirvidathe suśasti viśvānaraḥ savitā deva etu |
 api yathā yuvāno matsathā no viśvaṃ jaghadabhipitve manīṣā ||
[1.186.2] आ नो विश्व आस्क्रा गमन्तु देवा मित्रो अर्यमा वरुणः सजोषाः |
 भुवन यथा नो विश्वे वर्धासः करन सुषाहा विथुरं न शवः ||
ā no viśva āskrā ghamantu devā mitro aryamā varuṇaḥ sajoṣāḥ |
 bhuvan yathā no viśve vṛdhāsaḥ karan suṣāhā vithuraṃ na śavaḥ ||
[1.186.3] परेष्ठं वो अतिथिं गर्णीषे.अग्निं शस्तिभिस्तुर्वणिः सजोषाः |
 असद यथा नो वरुणः सुकीर्तिरिषश्च पर्षदरिगूर्तः सूरिः ||
preṣṭhaṃ vo atithiṃ ghṛṇīṣe.aghniṃ śastibhisturvaṇiḥ sajoṣāḥ |
 asad yathā no varuṇaḥ sukīrtiriṣaśca parṣadarighūrtaḥ sūriḥ ||
[1.186.4] उप व एषे नमसा जिगीषोषासानक्ता सुदुघेव धेनुः |
 समाने अहन विमिमानो अर्कं विषुरूपे पयसि सस्मिन्नूधन ||
upa va eṣe namasā jighīṣoṣāsānaktā sudugheva dhenuḥ |
 samāne ahan vimimāno arkaṃ viṣurūpe payasi sasminnūdhan ||
[1.186.5] उत नो.अहिर्बुध्न्यो मयस कः शिशुं न पिप्युषीव वेति सिन्धुः |
 येन नपातमपां जुनाम मनोजुवो वर्षणो यं वहन्ति ||
uta no.ahirbudhnyo mayas kaḥ śiśuṃ na pipyuṣīva veti sindhuḥ |
 yena napātamapāṃ junāma manojuvo vṛṣaṇo yaṃ vahanti ||
[1.186.6] उत न ईं तवष्टा गन्त्वछा समत सूरिभिरभिपित्वे सजोषाः |
 आ वर्त्रहेन्द्रश्चर्षणिप्रास्तुविष्टमो नरां नैह गम्याः ||
uta na īṃ tvaṣṭā ghantvachā smat sūribhirabhipitve sajoṣāḥ |
 ā vṛtrahendraścarṣaṇiprāstuviṣṭamo narāṃ naiha ghamyāḥ ||
[1.186.7] उत न ईं मतयो.अश्वयोगः शिशुं न गावस्तरुणं रिहन्ति |
 तमीं गिरो जनयो न पत्नीः सुरभिष्टमं नरांनसन्त ||
uta na īṃ matayo.aśvayoghaḥ śiśuṃ na ghāvastaruṇaṃ rihanti |
 tamīṃ ghiro janayo na patnīḥ surabhiṣṭamaṃ narāṃnasanta ||
[1.186.8] उत न ईं मरुतो वर्द्धसेनाः समद रोदसी समनसः सदन्तु |
 पर्षदश्वासो.अवनयः न रथा रिशादसो मित्रयुजो न देवाः ||
uta na īṃ maruto vṛddhasenāḥ smad rodasī samanasaḥ sadantu |
 pṛṣadaśvāso.avanayaḥ na rathā riśādaso mitrayujo na devāḥ ||
[1.186.9] पर नु यदेषां महिना चिकित्रे पर युञ्जते परयुजस्ते सुव्र्क्ति |
 अध यदेषां सुदिने न शरुर्विश्वमेरिणं परुषायन्त सेनः ||
pra nu yadeṣāṃ mahinā cikitre pra yuñjate prayujaste suvṛkti |
 adha yadeṣāṃ sudine na śarurviśvameriṇaṃ pruṣāyanta senaḥ ||
[1.186.10] परो अश्विनाववसे कर्णुध्वं पर पूषणं सवतवसो हि सन्ति |
 अद्वेषो विष्णुर्वात रभुक्षा अछा सुम्नाय वव्र्तीयदेवान ||
pro aśvināvavase kṛṇudhvaṃ pra pūṣaṇaṃ svatavaso hi santi |
 adveṣo viṣṇurvāta ṛbhukṣā achā sumnāya vavṛtīyadevān ||
[1.186.11] इयं सा वो अस्मे दीधितिर्यजत्रा अपिप्राणी च सदनी च भूयः |
 नि या देवेषु यतते वसूयुर्वि... ||
iyaṃ sā vo asme dīdhitiryajatrā apiprāṇī ca sadanī ca bhūyaḥ |
 ni yā deveṣu yatate vasūyurvi... ||

### Hymn 1.187

[1.187.1] पितुं नु सतोषं महो धर्माणं तविषीम |
 यस्य तरितो वयोजसा वर्त्रं विपर्वमर्दयत ||
pituṃ nu stoṣaṃ maho dharmāṇaṃ taviṣīm |
 yasya trito vyojasā vṛtraṃ viparvamardayat ||
[1.187.2] सवादो पितो मधो पितो वयं तवा वव्र्महे |
 अस्माकमविता भव ||
svādo pito madho pito vayaṃ tvā vavṛmahe |
 asmākamavitā bhava ||
[1.187.3] उप नः पितवा चर शिवः शिवाभिरूतिभिः |
 मयोभुरद्विषेण्यः सखा सुशेवो अद्वयाः ||
upa naḥ pitavā cara śivaḥ śivābhirūtibhiḥ |
 mayobhuradviṣeṇyaḥ sakhā suśevo advayāḥ ||
[1.187.4] तव तये पितो रस रजांस्यनु विष्ठिताः |
 दिवि वाता इव शरिताः ||
tava tye pito rasa rajāṃsyanu viṣṭhitāḥ |
 divi vātā iva śritāḥ ||
[1.187.5] तव तये पितो ददतस्तव सवादिष्ठ ते पितो |
 पर सवाद्मानो रसानां तुविग्रीवा इवेरते ||
tava tye pito dadatastava svādiṣṭha te pito |
 pra svādmāno rasānāṃ tuvighrīvā iverate ||
[1.187.6] तवे पितो महानां देवानां मनो हिताम |
 अकारि चारु केतुना तवाहिमवसावधीत ||
tve pito mahānāṃ devānāṃ mano hitām |
 akāri cāru ketunā tavāhimavasāvadhīt ||
[1.187.7] यददो पितो अजगन विवस्व पर्वतानाम |
 अत्रा चिन नो मधो पितो.अरं भक्षाय गम्याः ||
yadado pito ajaghan vivasva parvatānām |
 atrā cin no madho pito.araṃ bhakṣāya ghamyāḥ ||
[1.187.8] यदपामोषधीनां परिंशमारिशामहे |
 वातपे पीवैद भव ||
yadapāmoṣadhīnāṃ pariṃśamāriśāmahe |
 vātape pīvaid bhava ||
[1.187.9] यत ते सोम गवाशिरो यवाशिरो भजामहे |
 वातापे... ||
yat te soma ghavāśiro yavāśiro bhajāmahe |
 vātāpe... ||
[1.187.10] करम्भ ओषधे भव पीवो वर्क्क उदारथिः |
 वातापे... ||
karambha oṣadhe bhava pīvo vṛkka udārathiḥ |
 vātāpe... ||
[1.187.11] तं तवा वयं पितो वचोभिर्गावो न हव्या सुषूदिम |
 देवेभ्यस्त्वा सधमादमस्मभ्यं तवा सधमादम ||
taṃ tvā vayaṃ pito vacobhirghāvo na havyā suṣūdima |
 devebhyastvā sadhamādamasmabhyaṃ tvā sadhamādam ||

### Hymn 1.188

[1.188.1] समिद्धो अद्य राजसि देवो देवैः सहस्रजित |
 दूतो हव्या कविर्वह ||
samiddho adya rājasi devo devaiḥ sahasrajit |
 dūto havyā kavirvaha ||
[1.188.2] तनुनपाद रतं यते मध्वा यज्ञः समज्यते |
 दधत सहस्रिणीरिषः ||
tanunapād ṛtaṃ yate madhvā yajñaḥ samajyate |
 dadhat sahasriṇīriṣaḥ ||
[1.188.3] आजुह्वानो न ईड्यो देवाना वक्षि यज्ञियान |
 अग्ने सहस्रसा असि ||
ājuhvāno na īḍyo devānā vakṣi yajñiyān |
 aghne sahasrasā asi ||
[1.188.4] पराचीनं बर्हिरोजसा सहस्रवीरमस्त्र्णन |
 यत्रादित्या विराजथ ||
prācīnaṃ barhirojasā sahasravīramastṛṇan |
 yatrādityā virājatha ||
[1.188.5] विराट सम्राड विभ्वीः परभ्वीर्बह्वीश्च भूयसीश्चयाः |
 दुरो घर्तान्यक्षरन ||
virāṭ samrāḍ vibhvīḥ prabhvīrbahvīśca bhūyasīścayāḥ |
 duro ghṛtānyakṣaran ||
[1.188.6] सुरुक्मे हि सुपेशसाधि शरिया विराजतः |
 उषासावेहसीदताम ||
surukme hi supeśasādhi śriyā virājataḥ |
 uṣāsāvehasīdatām ||
[1.188.7] परथमा हि सुवाचसा होतारा दैव्या कवी |
 यज्ञं नो यक्षतामिमम ||
prathamā hi suvācasā hotārā daivyā kavī |
 yajñaṃ no yakṣatāmimam ||
[1.188.8] भारतीळे सरस्वति या वः सर्वा उपब्रुवे |
 ता नश्चोदयत शरिये ||
bhāratīḷe sarasvati yā vaḥ sarvā upabruve |
 tā naścodayata śriye ||
[1.188.9] तवष्टा रूपाणि हि परभुः पशुन विश्वान समानजे |
 तेषां नः सफातिमा यज ||
tvaṣṭā rūpāṇi hi prabhuḥ paśun viśvān samānaje |
 teṣāṃ naḥ sphātimā yaja ||
[1.188.10] उप तमन्या वनस्पते पाथो देवेभ्यः सर्ज |
 अग्निर्हव्यानि सिष्वदत ||
upa tmanyā vanaspate pātho devebhyaḥ sṛja |
 aghnirhavyāni siṣvadat ||
[1.188.11] पुरोगा अग्निर्देवानां गायत्रेण समज्यते |
 सवाहाक्र्तीषु रोचते ||
puroghā aghnirdevānāṃ ghāyatreṇa samajyate |
 svāhākṛtīṣu rocate ||

### Hymn 1.189

[1.189.1] अग्ने नय सुपथा राये अस्मान विश्वानि देव वयुनानि विद्वान |
 युयोध्यस्मज्जुहुराणमेनो भूयिष्ठां ते नमौक्तिंविधेम ||
aghne naya supathā rāye asmān viśvāni deva vayunāni vidvān |
 yuyodhyasmajjuhurāṇameno bhūyiṣṭhāṃ te namauktiṃvidhema ||
[1.189.2] अग्ने तवं पारया नव्यो अस्मान सवस्तिभिरति दुर्गाणि विश्वा |
 पुश्च पर्थ्वी बहुला न उर्वि भवा तोकाय तनयाय शं योः ||
aghne tvaṃ pārayā navyo asmān svastibhirati durghāṇi viśvā |
 puśca pṛthvī bahulā na urvi bhavā tokāya tanayāya śaṃ yoḥ ||
[1.189.3] अग्ने तवमस्मद युयोध्यमीवा अनग्नित्रा अभ्यमन्त कर्ष्टीः |
 पुनरस्मभ्यं सुविताय देव कषां विश्वेभिरम्र्तेभिर्यजत्र ||
aghne tvamasmad yuyodhyamīvā anaghnitrā abhyamanta kṛṣṭīḥ |
 punarasmabhyaṃ suvitāya deva kṣāṃ viśvebhiramṛtebhiryajatra ||
[1.189.4] पाहि नो अग्ने पायुभिरजस्रैरुत परिये सदन आ शुशुक्वान |
 मा ते भयं जरितारं यविष्ठ नूनं विदन मापरं सहस्वः ||
pāhi no aghne pāyubhirajasrairuta priye sadana ā śuśukvān |
 mā te bhayaṃ jaritāraṃ yaviṣṭha nūnaṃ vidan māparaṃ sahasvaḥ ||
[1.189.5] मा नो अग्ने.अव सर्जो अघायाविष्यवे रिपवे दुछुनायै |
 मादत्वते दशते मादते नो मा रीषते सहसावन परा दाः ||
mā no aghne.ava sṛjo aghāyāviṣyave ripave duchunāyai |
 mādatvate daśate mādate no mā rīṣate sahasāvan parā dāḥ ||
[1.189.6] वि घ तवावान रतजात यंसद गर्णानो अग्ने तन्वे वरूथम |
 विश्वाद रिरिक्षोरुत वा निनित्सोरभिह्रुतामसि हि देव विष्पट ||
vi gha tvāvān ṛtajāta yaṃsad ghṛṇāno aghne tanve varūtham |
 viśvād ririkṣoruta vā ninitsorabhihrutāmasi hi deva viṣpaṭ ||
[1.189.7] तवं तानग्न उभयानिव विद्वान वेषि परपित्वे मनुषो यजत्र |
 अभिपित्वे मनवे शास्यो भूर्मर्म्र्जेन्य उशिग्भिर्नाक्रः ||
tvaṃ tānaghna ubhayāniv vidvān veṣi prapitve manuṣo yajatra |
 abhipitve manave śāsyo bhūrmarmṛjenya uśighbhirnākraḥ ||
[1.189.8] अवोचाम निवचनान्यस्मिन मानस्य सूनुः सहसाने अग्नौ |
 वयं सहस्रं रषिभिः सनेम वि... ||
avocāma nivacanānyasmin mānasya sūnuḥ sahasāne aghnau |
 vayaṃ sahasraṃ ṛṣibhiḥ sanema vi... ||

### Hymn 1.190

[1.190.1] अनर्वाणं वर्षभं मन्द्रजिह्वं बर्हस्पतिं वर्धया नव्यमर्कैः |
 गाथान्यः सुरुचो यस्य देवा आश्र्ण्वन्ति नवमानस्य मर्ताः ||
anarvāṇaṃ vṛṣabhaṃ mandrajihvaṃ bṛhaspatiṃ vardhayā navyamarkaiḥ |
 ghāthānyaḥ suruco yasya devā āśṛṇvanti navamānasya martāḥ ||
[1.190.2] तं रत्विया उप वाचः सचन्ते सर्गो न यो देवयतामसर्जि |
 बर्हस्पतिः स हयञ्जो वरांसि विभ्वाभवत सं रते मातरिश्वा ||
taṃ ṛtviyā upa vācaḥ sacante sargho na yo devayatāmasarji |
 bṛhaspatiḥ sa hyañjo varāṃsi vibhvābhavat saṃ ṛte mātariśvā ||
[1.190.3] उपस्तुतिं नमस उद्यतिं च शलोकं यंसत सवितेव पर बाहू |
 अस्य करत्वाहन्यो यो अस्ति मर्गो न भीमो अरक्षसस्तुविष्मान ||
upastutiṃ namasa udyatiṃ ca ślokaṃ yaṃsat saviteva pra bāhū |
 asya kratvāhanyo yo asti mṛgho na bhīmo arakṣasastuviṣmān ||
[1.190.4] अस्य शलोको दिवीयते पर्थिव्यामत्यो न यंसद यक्षभ्र्द विचेताः |
 मर्गाणां न हेतयो यन्ति चेमा बर्हस्पतेरहिमायानभि दयून ||
asya śloko divīyate pṛthivyāmatyo na yaṃsad yakṣabhṛd vicetāḥ |
 mṛghāṇāṃ na hetayo yanti cemā bṛhaspaterahimāyānabhi dyūn ||
[1.190.5] ये तवा देवोस्रिकं मन्यमानाः पापा भद्रमुपजीवन्ति पज्राः |
 न दूढ्ये अनु ददासि वामं बर्हस्पते चयस इत पियारुम ||
ye tvā devosrikaṃ manyamānāḥ pāpā bhadramupajīvanti pajrāḥ |
 na dūḍhye anu dadāsi vāmaṃ bṛhaspate cayasa it piyārum ||
[1.190.6] सुप्रैतुः सूयवसो न पन्था दुर्नियन्तुः परिप्रीतो न मित्रः |
 अनर्वाणो अभि ये चक्षते नो.अपीव्र्ता अपोर्णुवन्तो अस्थुः ||
supraituḥ sūyavaso na panthā durniyantuḥ pariprīto na mitraḥ |
 anarvāṇo abhi ye cakṣate no.apīvṛtā aporṇuvanto asthuḥ ||
[1.190.7] सं यं सतुभो.अवनयो न यन्ति समुद्रं न सरवतो रोधचक्राः |
 स विद्वानुभयं चष्टे अन्तर्ब्र्हस्पतिस्तर आपश्च गर्ध्रः ||
saṃ yaṃ stubho.avanayo na yanti samudraṃ na sravato rodhacakrāḥ |
 sa vidvānubhayaṃ caṣṭe antarbṛhaspatistara āpaśca ghṛdhraḥ ||
[1.190.8] एवा महस्तुविजातस्तुविष्मान बर्हस्पतिर्व्र्षभो धायि देवः |
 स न सतुतो वीरवद धातु गोमद वि... ||
evā mahastuvijātastuviṣmān bṛhaspatirvṛṣabho dhāyi devaḥ |
 sa na stuto vīravad dhātu ghomad vi... ||

### Hymn 1.191

[1.191.1] कङकतो न कङकतो.अथो सतीनकङकतः |
 दवाविति पलुषी इति नयद्र्ष्ट अलिप्सत ||
kaṅkato na kaṅkato.atho satīnakaṅkataḥ |
 dvāviti pluṣī iti nyadṛṣṭa alipsata ||
[1.191.2] अद्र्ष्टान हन्त्यायत्यथो हन्ति परायती |
 अथो अवघ्नती हन्त्यथो पिनष्टि पिंषती ||
adṛṣṭān hantyāyatyatho hanti parāyatī |
 atho avaghnatī hantyatho pinaṣṭi piṃṣatī ||
[1.191.3] शरासः कुशरासो दर्भासः सैर्या उत |
 मौञ्जा अद्र्ष्टा वैरिणाः सर्वे साकं नयलिप्सत ||
śarāsaḥ kuśarāso darbhāsaḥ sairyā uta |
 mauñjā adṛṣṭā vairiṇāḥ sarve sākaṃ nyalipsata ||
[1.191.4] नि गावो गोष्ठे असदन नि मर्गासो अविक्षत |
 नि केतवो जनानां नयद्र्ष्टा अलिप्सत ||
ni ghāvo ghoṣṭhe asadan ni mṛghāso avikṣata |
 ni ketavo janānāṃ nyadṛṣṭā alipsata ||
[1.191.5] एत उ तये परत्यद्र्श्रन परदोषं तस्करा इव |
 अद्र्ष्टा विश्वद्र्ष्टाः परतिबुद्धा अभूतन ||
eta u tye pratyadṛśran pradoṣaṃ taskarā iva |
 adṛṣṭā viśvadṛṣṭāḥ pratibuddhā abhūtana ||
[1.191.6] दयौर्वः पिता पर्थिवी माता सोमो भरातादितिः सवसा |
 अद्र्ष्टा विश्वद्र्ष्टास्तिष्ठतेलयता सु कम ||
dyaurvaḥ pitā pṛthivī mātā somo bhrātāditiḥ svasā |
 adṛṣṭā viśvadṛṣṭāstiṣṭhatelayatā su kam ||
[1.191.7] ये अंस्या ये अङगयाः सूचीका ये परकङकताः |
 अद्र्ष्टाः किं चनेह वः सर्वे साकं नि जस्यत ||
ye aṃsyā ye aṅghyāḥ sūcīkā ye prakaṅkatāḥ |
 adṛṣṭāḥ kiṃ caneha vaḥ sarve sākaṃ ni jasyata ||
[1.191.8] उत पुरस्तात सूर्य एति विश्वद्र्ष्टो अद्र्ष्टहा |
 अद्र्ष्टान सर्वाञ जम्भयन सर्वाश्च यातुधान्यः ||
ut purastāt sūrya eti viśvadṛṣṭo adṛṣṭahā |
 adṛṣṭān sarvāñ jambhayan sarvāśca yātudhānyaḥ ||
[1.191.9] उदपप्तदसौ सूर्यः पुरु विश्वानि जूर्वन |
 आदित्यः पर्वतेभ्यो विश्वद्र्ष्टो अद्र्ष्टहा ||
udapaptadasau sūryaḥ puru viśvāni jūrvan |
 ādityaḥ parvatebhyo viśvadṛṣṭo adṛṣṭahā ||
[1.191.10] सूर्ये विषमा सजामि दर्तिं सुरावतो गर्हे |
 सो चिन नु नमराति नो वयं मरामारे अस्य योजनं हरिष्ठा मधु तवामधुला चकार ||
sūrye viṣamā sajāmi dṛtiṃ surāvato ghṛhe |
 so cin nu namarāti no vayaṃ marāmāre asya yojanaṃ hariṣṭhā madhu tvāmadhulā cakāra ||
[1.191.11] इयत्तिका शकुन्तिका सका जघास ते विषम |
 सो चिन नु... ||
iyattikā śakuntikā sakā jaghāsa te viṣam |
 so cin nu... ||
[1.191.12] तरिः सप्त विष्पुलिङगका विषस्य पुष्यमक्षन |
 ताश्चिन्नु न मरन्ति नो वयं म... ||
triḥ sapta viṣpuliṅghakā viṣasya puṣyamakṣan |
 tāścinnu na maranti no vayaṃ ma... ||
[1.191.13] नवानां नवतीनां विषस्य रोपुषीणाम |
 सर्वासामग्रभं नामारे अस्य यो... ||
navānāṃ navatīnāṃ viṣasya ropuṣīṇām |
 sarvāsāmaghrabhaṃ nāmāre asya yo... ||
[1.191.14] तरिः सप्त मयूर्यः सप्त सवसारो अग्रुवः |
 तास्ते विषं वि जभ्रिर उदकं कुम्भिनीरिव ||
triḥ sapta mayūryaḥ sapta svasāro aghruvaḥ |
 tāste viṣaṃ vi jabhrira udakaṃ kumbhinīriva ||
[1.191.15] इयत्तकः कुषुम्भकस्तकं भिनद्म्यश्मना |
 ततो विषं पर वाव्र्ते पराचीरनु संवतः ||
iyattakaḥ kuṣumbhakastakaṃ bhinadmyaśmanā |
 tato viṣaṃ pra vāvṛte parācīranu saṃvataḥ ||
[1.191.16] कुषुम्भकस्तदब्रवीद गिरेः परवर्तमानकः |
 वर्श्चिकस्यारसं विषमरसं वर्श्चिक ते विषम ||
kuṣumbhakastadabravīd ghireḥ pravartamānakaḥ |
 vṛścikasyārasaṃ viṣamarasaṃ vṛścika te viṣam ||

## Maṇḍala 2


### Hymn 2.1

[2.1.1] तवमग्ने दयुभिस्त्वमाशुशुक्षणिस्त्वमद्भ्यस्त्वमश्मनस परि |
 तवं वनेभ्यस्त्वमोषधीभ्यस्त्वं नर्णां नर्पते जायसे शुचिः ||
tvamaghne dyubhistvamāśuśukṣaṇistvamadbhyastvamaśmanas pari |
 tvaṃ vanebhyastvamoṣadhībhyastvaṃ nṛṇāṃ nṛpate jāyase śuciḥ ||
[2.1.2] तवाग्ने होत्रं तव पोत्रं रत्वियं तव नेष्ट्रं तवमग्निद रतायतः |
 तव परशास्त्रं तवमध्वरीयसि बरह्मा चासि गर्हपतिश्च नो दमे ||
tavāghne hotraṃ tava potraṃ ṛtviyaṃ tava neṣṭraṃ tvamaghnid ṛtāyataḥ |
 tava praśāstraṃ tvamadhvarīyasi brahmā cāsi ghṛhapatiśca no dame ||
[2.1.3] तवमग्न इन्द्रो वर्षभः सतामसि तवं विष्णुरुरुगायो नमस्यः |
 तवं बरह्मा रयिविद बरह्मणस पते तवं विधर्तःसचसे पुरन्ध्या ||
tvamaghna indro vṛṣabhaḥ satāmasi tvaṃ viṣṇururughāyo namasyaḥ |
 tvaṃ brahmā rayivid brahmaṇas pate tvaṃ vidhartaḥsacase purandhyā ||
[2.1.4] तवमग्ने राजा वरुणो धर्तव्रतस्त्वं मित्रो भवसि दस्म ईड्यः |
 तवमर्यमा सत्पतिर्यस्य सम्भुजं तवमंशो विदथे देव भाजयुः ||
tvamaghne rājā varuṇo dhṛtavratastvaṃ mitro bhavasi dasma īḍyaḥ |
 tvamaryamā satpatiryasya sambhujaṃ tvamaṃśo vidathe deva bhājayuḥ ||
[2.1.5] तवमग्ने तवष्टा विधते सुवीर्यं तव गनावो मित्रमहः सजात्यम |
 तवमाशुहेमा ररिषे सवश्व्यं तवं नरां शर्धो असि पुरूवसुः ||
tvamaghne tvaṣṭā vidhate suvīryaṃ tava ghnāvo mitramahaḥ sajātyam |
 tvamāśuhemā rariṣe svaśvyaṃ tvaṃ narāṃ śardho asi purūvasuḥ ||
[2.1.6] तवमग्ने रुद्रो असुरो महो दिवस्त्वं शर्धो मारुतं पर्क्ष ईशिषे |
 तवं वातैररुणैर्यासि शंगयस्त्वं पूषा विधतः पासि नु तमना ||
tvamaghne rudro asuro maho divastvaṃ śardho mārutaṃ pṛkṣa īśiṣe |
 tvaṃ vātairaruṇairyāsi śaṃghayastvaṃ pūṣā vidhataḥ pāsi nu tmanā ||
[2.1.7] तवमग्ने दरविणोदा अरंक्र्ते तवं देवः सविता रत्नधासि |
 तवं भगो नर्पते वस्व ईशिषे तवं पायुर्दमे यस्तेऽविधत ||
tvamaghne draviṇodā araṃkṛte tvaṃ devaḥ savitā ratnadhāasi |
 tvaṃ bhagho nṛpate vasva īśiṣe tvaṃ pāyurdame yaste’vidhat ||
[2.1.8] तवमग्ने दम आ विश्पतिं विशस्त्वां राजानं सुविदत्रं रञ्जते |
 तवं विश्वानि सवनीक पत्यसे तवं सहस्राणि शता दश परति ||
tvamaghne dama ā viśpatiṃ viśastvāṃ rājānaṃ suvidatraṃ ṛñjate |
 tvaṃ viśvāni svanīka patyase tvaṃ sahasrāṇi śatā daśa prati ||
[2.1.9] तवामग्ने पितरमिष्टिभिर्नरस्त्वां भरात्राय शम्या तनूरुचम |
 तवं पुत्रो भवसि यस्ते.अविधत तवं सखा सुशेवः पास्याध्र्षः ||
tvāmaghne pitaramiṣṭibhirnarastvāṃ bhrātrāya śamyā tanūrucam |
 tvaṃ putro bhavasi yaste.avidhat tvaṃ sakhā suśevaḥ pāsyādhṛṣaḥ ||
[2.1.10] तवमग्न रभुराके नमस्यस्त्वं वाजस्य कषुमतो राय ईशिषे |
 तवं वि भास्यनु दक्षि दावने तवं विशिक्षुरसियज्ञमातनिः ||
tvamaghna ṛbhurāke namasyastvaṃ vājasya kṣumato rāya īśiṣe |
 tvaṃ vi bhāsyanu dakṣi dāvane tvaṃ viśikṣurasiyajñamātaniḥ ||
[2.1.11] तवमग्ने अदितिर्देव दाशुषे तवं होत्रा भारती वर्धसेगिरा |
 तवमिळा षतहिमासि दक्षसे तवं वर्त्रहा वसुपते सरस्वती ||
tvamaghne aditirdeva dāśuṣe tvaṃ hotrā bhāratī vardhaseghirā |
 tvamiḷā ṣatahimāsi dakṣase tvaṃ vṛtrahā vasupate sarasvatī ||
[2.1.12] तवमग्ने सुभ्र्त उत्तमं वयस्तव सपार्हे वर्ण आ सन्द्र्शि शरियः |
 तवं वाजः परतरणो बर्हन्नसि तवं रयिर्बहुलो विश्वतस पर्थुः ||
tvamaghne subhṛta uttamaṃ vayastava spārhe varṇa ā sandṛśi śriyaḥ |
 tvaṃ vājaḥ prataraṇo bṛhannasi tvaṃ rayirbahulo viśvatas pṛthuḥ ||
[2.1.13] तवामग्न आदित्यास आस्यं तवां जिह्वां शुचयश्चक्रिरेकवे |
 तवां रातिषाचो अध्वरेषु सश्चिरे तवे देवा हविरदन्त्याहुतम ||
tvāmaghna ādityāsa āsyaṃ tvāṃ jihvāṃ śucayaścakrirekave |
 tvāṃ rātiṣāco adhvareṣu saścire tve devā haviradantyāhutam ||
[2.1.14] तवे अग्ने विश्वे अन्र्तासो अद्रुह आसा देवा हविरदन्त्याहुतम |
 तवया मर्तासः सवदन्त आसुतिं तवं गर्भो वीरुधां जज्ञिषे शुचिः ||
tve aghne viśve anṛtāso adruha āsā devā haviradantyāhutam |
 tvayā martāsaḥ svadanta āsutiṃ tvaṃ gharbho vīrudhāṃ jajñiṣe śuciḥ ||
[2.1.15] तवं तान सं च परति चासि मज्मनाग्ने सुजात पर च देवरिच्यसे |
 पर्क्षो यदत्र महिना वि ते भुवदनु दयावाप्र्थिवी रोदसी उभे ||
tvaṃ tān saṃ ca prati cāsi majmanāghne sujāta pra ca devaricyase |
 pṛkṣo yadatra mahinā vi te bhuvadanu dyāvāpṛthivī rodasī ubhe ||
[2.1.16] ये सतोत्र्भ्यो गोग्रामश्वपेशसमग्ने रातिमुपस्र्जन्ति सूरयः |
 अस्माञ्च तांश्च पर हि नेषि वस्य आ बर्हद वदेम विदथे सुवीराः ||
ye stotṛbhyo ghoaghrāmaśvapeśasamaghne rātimupasṛjanti sūrayaḥ |
 asmāñca tāṃśca pra hi neṣi vasya ā bṛhad vadema vidathe suvīrāḥ ||

### Hymn 2.2

[2.2.1] यज्ञेन वर्धत जातवेदसमग्निं यजध्वं हविषा तना गिरा |
 समिधानं सुप्रयसं सवर्णरं दयुक्षं होतारंव्र्जनेषु धूर्षदम ||
yajñena vardhata jātavedasamaghniṃ yajadhvaṃ haviṣā tanā ghirā |
 samidhānaṃ suprayasaṃ svarṇaraṃ dyukṣaṃ hotāraṃvṛjaneṣu dhūrṣadam ||
[2.2.2] अभि तवा नक्तीरुषसो ववाशिरे.अग्ने वत्सं न सवसरेषुधेनवः |
 दिव इवेदरतिर्मानुषा युगा कषपो भासि पुरुवार संयतः ||
abhi tvā naktīruṣaso vavāśire.aghne vatsaṃ na svasareṣudhenavaḥ |
 diva ivedaratirmānuṣā yughā kṣapo bhāsi puruvāra saṃyataḥ ||
[2.2.3] तं देवा बुध्ने रजसः सुदंससं दिवस्प्र्थिव्योररतिंन्येरिरे |
 रथमिव वेद्यं शुक्रशोचिषमग्निं मित्रं नक्षितिषु परशंस्यम ||
taṃ devā budhne rajasaḥ sudaṃsasaṃ divaspṛthivyoraratiṃnyerire |
 rathamiva vedyaṃ śukraśociṣamaghniṃ mitraṃ nakṣitiṣu praśaṃsyam ||
[2.2.4] तमुक्षमाणं रजसि सव आ दमे चन्द्रमिव सुरुचं हवार आ दधुः |
 पर्श्न्याः पतरं चितयन्तमक्षभिः पाथो न पायुं जनसी उभे अनु ||
tamukṣamāṇaṃ rajasi sva ā dame candramiva surucaṃ hvāra ā dadhuḥ |
 pṛśnyāḥ pataraṃ citayantamakṣabhiḥ pātho na pāyuṃ janasī ubhe anu ||
[2.2.5] स होता विश्वं परि भूत्वध्वरं तमु हव्यैर्मनुष रञ्जते गिरा |
 हिरिशिप्रो वर्धसानासु जर्भुरद दयौर्न सत्र्भिश्चितयद रोदसी अनु ||
sa hotā viśvaṃ pari bhūtvadhvaraṃ tamu havyairmanuṣa ṛñjate ghirā |
 hiriśipro vṛdhasānāsu jarbhurad dyaurna stṛbhiścitayad rodasī anu ||
[2.2.6] स नो रेवत समिधानः सवस्तये सन्ददस्वान रयिमस्मासु दीदिहि |
 आ नः कर्णुष्व सुविताय रोदसी अग्ने हव्या मनुषोदेव वीतये ||
sa no revat samidhānaḥ svastaye sandadasvān rayimasmāsu dīdihi |
 ā naḥ kṛṇuṣva suvitāya rodasī aghne havyā manuṣodeva vītaye ||
[2.2.7] दा नो अग्ने बर्हतो दाः सहस्रिणो दुरो न वाजं शरुत्या अपा वर्धि |
 पराची दयावाप्र्थिवी बरह्मणा कर्धि सवर्ण शुक्रमुषसो वि दिद्युतः ||
dā no aghne bṛhato dāḥ sahasriṇo duro na vājaṃ śrutyā apā vṛdhi |
 prācī dyāvāpṛthivī brahmaṇā kṛdhi svarṇa śukramuṣaso vi didyutaḥ ||
[2.2.8] स इधान उषसो राम्या अनु सवर्ण दीदेदरुषेण भानुना |
 होत्राभिरग्निर्मनुषः सवध्वरो राजा विशामतिथिश्चारुरायवे ||
sa idhāna uṣaso rāmyā anu svarṇa dīdedaruṣeṇa bhānunā |
 hotrābhiraghnirmanuṣaḥ svadhvaro rājā viśāmatithiścārurāyave ||
[2.2.9] एवा नो अग्ने अम्र्तेषु पूर्व्य धीष पीपाय बर्हद्दिवेषु मानुषा |
 दुहाना धेनुर्व्र्जनेषु कारवे तमना शतिनं पुरुरूपमिषणि ||
evā no aghne amṛteṣu pūrvya dhīṣ pīpāya bṛhaddiveṣu mānuṣā |
 duhānā dhenurvṛjaneṣu kārave tmanā śatinaṃ pururūpamiṣaṇi ||
[2.2.10] वयमग्ने अर्वता वा सुवीर्यं बरह्मणा वा चितयेमा जनानति |
 अस्माकं दयुम्नमधि पञ्च कर्ष्टिषूच्चा सवर्णशुशुचीत दुष्टरम ||
vayamaghne arvatā vā suvīryaṃ brahmaṇā vā citayemā janānati |
 asmākaṃ dyumnamadhi pañca kṛṣṭiṣūccā svarṇaśuśucīta duṣṭaram ||
[2.2.11] स नो बोधि सहस्य परशंस्यो यस्मिन सुजाता इषयन्त सूरयः |
 यमग्ने यज्ञमुपयन्ति वाजिनो नित्ये तोके दीदिवांसं सवे दमे ||
sa no bodhi sahasya praśaṃsyo yasmin sujātā iṣayanta sūrayaḥ |
 yamaghne yajñamupayanti vājino nitye toke dīdivāṃsaṃ sve dame ||
[2.2.12] उभयासो जातवेदः सयाम ते सतोतारो अग्ने सूरयश्च शर्मणि |
 वस्वो रायः पुरुश्चन्द्रस्य भूयसः परजावतः सवपत्यस्य शग्धि नः ||
ubhayāso jātavedaḥ syāma te stotāro aghne sūrayaśca śarmaṇi |
 vasvo rāyaḥ puruścandrasya bhūyasaḥ prajāvataḥ svapatyasya śaghdhi naḥ ||
[2.2.13] ये सतोत्र्भ्यो... ||
ye stotṛbhyo... ||

### Hymn 2.3

[2.3.1] समिद्धो अग्निर्निहितः पर्थिव्यां परत्यं विश्वानि भुवनान्यस्थात |
 होता पावकः परदिवः सुमेधा देवो देवान यजत्वग्निरर्हन ||
samiddho aghnirnihitaḥ pṛthivyāṃ pratyaṃ viśvāni bhuvanānyasthāt |
 hotā pāvakaḥ pradivaḥ sumedhā devo devān yajatvaghnirarhan ||
[2.3.2] नराशंसः परति धामान्यञ्जन तिस्रो दिवः परति मह्ना सवर्चिः |
 घर्तप्रुषा मनसा हव्यमुन्दन मूर्धन यज्ञस्य समनक्तु देवान ||
narāśaṃsaḥ prati dhāmānyañjan tisro divaḥ prati mahnā svarciḥ |
 ghṛtapruṣā manasā havyamundan mūrdhan yajñasya samanaktu devān ||
[2.3.3] ईळितो अग्ने मनसा नो अर्हन देवान यक्षि मानुषात पूर्वो अद्य |
 स आ वह मरुतां शर्धो अच्युतमिन्द्रं नरो बर्हिषदं यजध्वम ||
īḷito aghne manasā no arhan devān yakṣi mānuṣāt pūrvo adya |
 sa ā vaha marutāṃ śardho acyutamindraṃ naro barhiṣadaṃ yajadhvam ||
[2.3.4] देव बर्हिर्वर्धमानं सुवीरं सतीर्णं राये सुभरं वेद्यस्याम |
 घर्तेनाक्तं वसवः सीदतेदं विश्वे देवा आदित्या यज्ञियासः ||
deva barhirvardhamānaṃ suvīraṃ stīrṇaṃ rāye subharaṃ vedyasyām |
 ghṛtenāktaṃ vasavaḥ sīdatedaṃ viśve devā ādityā yajñiyāsaḥ ||
[2.3.5] वि शरयन्तामुर्विया हूयमाना दवारो देवीः सुप्रायणा नमोभिः |
 वयचस्वतीर्वि परथन्तामजुर्या वर्णं पुनानायशसं सुवीरम ||
vi śrayantāmurviyā hūyamānā dvāro devīḥ suprāyaṇā namobhiḥ |
 vyacasvatīrvi prathantāmajuryā varṇaṃ punānāyaśasaṃ suvīram ||
[2.3.6] साध्वपांसि सनता न उक्षिते उषासानक्ता वय्येव रण्विते |
 तन्तुं ततं संवयन्ती समीची यज्ञस्य पेशः सुदुघे पयस्वती ||
sādhvapāṃsi sanatā na ukṣite uṣāsānaktā vayyeva raṇvite |
 tantuṃ tataṃ saṃvayantī samīcī yajñasya peśaḥ sudughe payasvatī ||
[2.3.7] दैव्या होतारा परथमा विदुष्टर रजु यक्षतः सं रचावपुष्टरा |
 देवान यजन्ताव रतुथा समञ्जतो नाभा पर्थिव्या अधि सानुषु तरिषु ||
daivyā hotārā prathamā viduṣṭara ṛju yakṣataḥ saṃ ṛcāvapuṣṭarā |
 devān yajantāv ṛtuthā samañjato nābhā pṛthivyā adhi sānuṣu triṣu ||
[2.3.8] सरस्वती साधयन्ती धियं न इळा देवी भारती विश्वतूर्तिः |
 तिस्रो देवीः सवधया बर्हिरेदमछिद्रं पान्तुशरणं निषद्य ||
sarasvatī sādhayantī dhiyaṃ na iḷā devī bhāratī viśvatūrtiḥ |
 tisro devīḥ svadhayā barhiredamachidraṃ pāntuśaraṇaṃ niṣadya ||
[2.3.9] पिशङगरूपः सुभरो वयोधाः शरुष्टी वीरो जायते देवकामः |
 परजां तवष्टा वि षयतु नाभिमस्मे अथा देवानामप्येतु पाथः ||
piśaṅgharūpaḥ subharo vayodhāḥ śruṣṭī vīro jāyate devakāmaḥ |
 prajāṃ tvaṣṭā vi ṣyatu nābhimasme athā devānāmapyetu pāthaḥ ||
[2.3.10] वनस्पतिरवस्र्जन्नुप सथादग्निर्हविः सूदयाति पर धीभिः |
 तरिधा समक्तं नयतु परजानन देवेभ्यो दैव्यः शमितोप हव्यम ||
vanaspatiravasṛjannupa sthādaghnirhaviḥ sūdayāti pra dhībhiḥ |
 tridhā samaktaṃ nayatu prajānan devebhyo daivyaḥ śamitopa havyam ||
[2.3.11] घर्तं मिमिक्षे घर्तमस्य योनिर्घ्र्ते शरितो घर्तं वस्य धाम |
 अनुष्वधमा वह मादयस्व सवाहाक्र्तं वर्षभ वक्षि हव्यम ||
ghṛtaṃ mimikṣe ghṛtamasya yonirghṛte śrito ghṛtaṃ vasya dhāma |
 anuṣvadhamā vaha mādayasva svāhākṛtaṃ vṛṣabha vakṣi havyam ||

### Hymn 2.4

[2.4.1] हुवे वः सुद्योत्मानं सुव्र्क्तिं विशामग्निमतिथिं सुप्रयसम |
 मित्र इव यो दिधिषाय्यो भूद देव आदेवे जने जातवेदाः ||
huve vaḥ sudyotmānaṃ suvṛktiṃ viśāmaghnimatithiṃ suprayasam |
 mitra iva yo didhiṣāyyo bhūd deva ādeve jane jātavedāḥ ||
[2.4.2] इमं विधन्तो अपां सधस्थे दवितादधुर्भ्र्गवो विक्ष्वायोः |
 एष विश्वान्यभ्यस्तु भूमा देवानामग्निररतिर्जीराश्वः ||
imaṃ vidhanto apāṃ sadhasthe dvitādadhurbhṛghavo vikṣvāyoḥ |
 eṣa viśvānyabhyastu bhūmā devānāmaghniraratirjīrāśvaḥ ||
[2.4.3] अग्निं देवासो मानुषीषु विक्षु परियं धुः कषेष्यन्तो नमित्रम |
 स दीदयदुशतीरूर्म्या आ दक्षाय्यो यो दास्वते दम आ ||
aghniṃ devāso mānuṣīṣu vikṣu priyaṃ dhuḥ kṣeṣyanto namitram |
 sa dīdayaduśatīrūrmyā ā dakṣāyyo yo dāsvate dama ā ||
[2.4.4] अस्य रण्वा सवस्येव पुष्टिः सन्द्र्ष्टिरस्य हियानस्य दक्षोः |
 वि यो भरिभ्रदोषधीषु जिह्वामत्यो न रथ्यो दोधवीति वारान ||
asya raṇvā svasyeva puṣṭiḥ sandṛṣṭirasya hiyānasya dakṣoḥ |
 vi yo bharibhradoṣadhīṣu jihvāmatyo na rathyo dodhavīti vārān ||
[2.4.5] आ यन मे अभ्वं वनदः पनन्तोशिग्भ्यो नामिमीत वर्णम |
 स चित्रेण चिकिते रंसु भासा जुजुर्वान यो मुहुरा युवा भूत ||
ā yan me abhvaṃ vanadaḥ panantośighbhyo nāmimīta varṇam |
 sa citreṇa cikite raṃsu bhāsā jujurvān yo muhurā yuvā bhūt ||
[2.4.6] आ यो वना तात्र्षाणो न भाति वार्ण पथा रथ्येवस्वानीत |
 कर्ष्णाध्वा तपू रण्वश्चिकेत दयौरिव समयमानो नभोभिः ||
ā yo vanā tātṛṣāṇo na bhāti vārṇa pathā rathyevasvānīt |
 kṛṣṇādhvā tapū raṇvaściketa dyauriva smayamāno nabhobhiḥ ||
[2.4.7] स यो वयस्थादभि दक्षदुर्वीं पशुर्नैति सवयुरगोपाः |
 अग्निः शोचिष्मानतसान्युष्णन कर्ष्णव्यथिरस्वदयन न भूम ||
sa yo vyasthādabhi dakṣadurvīṃ paśurnaiti svayuraghopāḥ |
 aghniḥ śociṣmānatasānyuṣṇan kṛṣṇavyathirasvadayan na bhūma ||
[2.4.8] नू ते पूर्वस्यावसो अधीतौ तर्तीये विदथे मन्म शंसि |
 अस्मे अग्ने संयद्वीरं बर्हन्तं कषुमन्तं वाजं सवपत्यंरयिं दाः ||
nū te pūrvasyāvaso adhītau tṛtīye vidathe manma śaṃsi |
 asme aghne saṃyadvīraṃ bṛhantaṃ kṣumantaṃ vājaṃ svapatyaṃrayiṃ dāḥ ||
[2.4.9] तवया यथा गर्त्समदासो अग्ने गुहा वन्वन्त उपरानभि षयुः |
 सुवीरासो अभिमातिषाहः समत सूरिभ्यो गर्णते तद वयो धाः ||
tvayā yathā ghṛtsamadāso aghne ghuhā vanvanta uparānabhi ṣyuḥ |
 suvīrāso abhimātiṣāhaḥ smat sūribhyo ghṛṇate tad vayo dhāḥ ||

### Hymn 2.5

[2.5.1] होताजनिष्ट चेतनः पिता पित्र्भ्य ऊतये |
 परयक्षञ जेन्यं वसु शकेम वाजिनो यमम ||
hotājaniṣṭa cetanaḥ pitā pitṛbhya ūtaye |
 prayakṣañ jenyaṃ vasu śakema vājino yamam ||
[2.5.2] आ यस्मिन सप्त रश्मयस्तता यज्ञस्य नेतरि |
 मनुष्वद दैव्यमष्टमं पोता विश्वं तदिन्वति ||
ā yasmin sapta raśmayastatā yajñasya netari |
 manuṣvad daivyamaṣṭamaṃ potā viśvaṃ tadinvati ||
[2.5.3] दधन्वे वा यदीमनु वोचद बरह्माणि वेरु तत |
 परि विश्वानि काव्या नेमिश्चक्रमिवाभवत ||
dadhanve vā yadīmanu vocad brahmāṇi veru tat |
 pari viśvāni kāvyā nemiścakramivābhavat ||
[2.5.4] साकं हि शुचिना शुचिः परशास्ता करतुनाजनि |
 विद्वानस्य वरता धरुवा वया इवानु रोहते ||
sākaṃ hi śucinā śuciḥ praśāstā kratunājani |
 vidvānasya vratā dhruvā vayā ivānu rohate ||
[2.5.5] ता अस्य वर्णमायुवो नेष्टुः सचन्त धेनवः |
 कुवित तिस्र्भ्य आ वरं सवसारो या इदं ययुः ||
tā asya varṇamāyuvo neṣṭuḥ sacanta dhenavaḥ |
 kuvit tisṛbhya ā varaṃ svasāro yā idaṃ yayuḥ ||
[2.5.6] यदी मातुरुप सवसा घर्तं भरन्त्यस्थित |
 तासामध्वर्युरागतौ यवो वर्ष्टीव मोदते ||
yadī māturupa svasā ghṛtaṃ bharantyasthita |
 tāsāmadhvaryurāghatau yavo vṛṣṭīva modate ||
[2.5.7] सवः सवाय धायसे कर्णुतां रत्विग रत्विजम |
 सतोमं यज्ञं चादरं वनेमा ररिमा वयम ||
svaḥ svāya dhāyase kṛṇutāṃ ṛtvigh ṛtvijam |
 stomaṃ yajñaṃ cādaraṃ vanemā rarimā vayam ||
[2.5.8] यथ विद्वानरं करद विश्वेभ्यो यजतेभ्यः अयमग्ने तवे अपि यं यज्ञं चक्र्मा वयम ||
yatha vidvānaraṃ karad viśvebhyo yajatebhyaḥ ayamaghne tve api yaṃ yajñaṃ cakṛmā vayam ||

### Hymn 2.6

[2.6.1] इमां मे अग्ने समिधमिमामुपसदं वनेः |
 इमा उ षु शरुधी गिरः ||
imāṃ me aghne samidhamimāmupasadaṃ vaneḥ |
 imā u ṣu śrudhī ghiraḥ ||
[2.6.2] अया ते अग्ने विधेमोर्जो नपादश्वमिष्टे |
 एना सूक्तेन सुजात ||
ayā te aghne vidhemorjo napādaśvamiṣṭe |
 enā sūktena sujāta ||
[2.6.3] तं तवा गीर्भिर्गिर्वणसं दरविणस्युं दरविणोदः |
 सपर्येम सपर्यवः ||
taṃ tvā ghīrbhirghirvaṇasaṃ draviṇasyuṃ draviṇodaḥ |
 saparyema saparyavaḥ ||
[2.6.4] स बोधि सूरिर्मघवा वसुपते वसुदावन |
 युयोध्यस्मद दवेषांसि ||
sa bodhi sūrirmaghavā vasupate vasudāvan |
 yuyodhyasmad dveṣāṃsi ||
[2.6.5] स नो वर्ष्तिं दिवस परि स नो वाजमनर्वाणम |
 स नः सहस्रिणीरिषः ||
sa no vṛṣtiṃ divas pari sa no vājamanarvāṇam |
 sa naḥ sahasriṇīriṣaḥ ||
[2.6.6] ईळानायावस्यवे यविष्ठ दूत नो गिरा |
 यजिष्ठ होतरा गहि ||
īḷānāyāvasyave yaviṣṭha dūta no ghirā |
 yajiṣṭha hotarā ghahi ||
[2.6.7] अन्तर्ह्यग्न ईयसे विद्वान जन्मोभया कवे |
 दूतो जन्येवमित्र्यः ||
antarhyaghna īyase vidvān janmobhayā kave |
 dūto janyevamitryaḥ ||
[2.6.8] स विद्वाना च पिप्रयो यक्षि चिकित्व आनुषक |
 आ चास्मिन सत्सि बर्हिषि ||
sa vidvānā ca piprayo yakṣi cikitva ānuṣak |
 ā cāsmin satsi barhiṣi ||

### Hymn 2.7

[2.7.1] शरेष्ठं यविष्ठ भारताग्ने दयुमन्तमा भर |
 वसो पुरुस्प्र्हं रयिम ||
śreṣṭhaṃ yaviṣṭha bhāratāghne dyumantamā bhara |
 vaso puruspṛhaṃ rayim ||
[2.7.2] मा नो अरातिरीशत देवस्य मर्त्यस्य च |
 पर्षि तस्या उतद्विषः ||
mā no arātirīśata devasya martyasya ca |
 parṣi tasyā utadviṣaḥ ||
[2.7.3] विश्वा उत तवया वयं धारा उदन्या इव |
 अति गाहेमहि दविषः ||
viśvā uta tvayā vayaṃ dhārā udanyā iva |
 ati ghāhemahi dviṣaḥ ||
[2.7.4] शुचिः पावक वन्द्यो.अग्ने बर्हद वि रोचसे |
 तवं घर्तेभिराहुतः ||
śuciḥ pāvaka vandyo.aghne bṛhad vi rocase |
 tvaṃ ghṛtebhirāhutaḥ ||
[2.7.5] तवं नो असि भारताग्ने वशाभिरुक्षभिः |
 अष्टापदीभिराहुतः ||
tvaṃ no asi bhāratāghne vaśābhirukṣabhiḥ |
 aṣṭāpadībhirāhutaḥ ||
[2.7.6] दर्वन्नः सर्पिरासुतिः परत्नो होता वरेण्यः |
 सहसस पुत्रो अद्भुतः ||
drvannaḥ sarpirāsutiḥ pratno hotā vareṇyaḥ |
 sahasas putro adbhutaḥ ||

### Hymn 2.8

[2.8.1] वाजयन्निव नू रथान योगानग्नेरुप सतुहि |
 यशस्तमस्य मीळ्हुषः ||
vājayanniva nū rathān yoghānaghnerupa stuhi |
 yaśastamasya mīḷhuṣaḥ ||
[2.8.2] यः सुनीथो ददाशुषे.अजुर्यो जरयन्नरिम |
 चारुप्रतीकाहुतः ||
yaḥ sunītho dadāśuṣe.ajuryo jarayannarim |
 cārupratīkaāhutaḥ ||
[2.8.3] य उ शरिया दमेष्वा दोषोषसि परशस्यते |
 यस्य वरतं न मीयते ||
ya u śriyā dameṣvā doṣoṣasi praśasyate |
 yasya vrataṃ na mīyate ||
[2.8.4] आ यः सवर्ण भानुना चित्रो विभात्यर्चिषा |
 अञ्जानोजरैरभि ||
ā yaḥ svarṇa bhānunā citro vibhātyarciṣā |
 añjānoajarairabhi ||
[2.8.5] अत्रिमनु सवराज्यमग्निमुक्थानि वाव्र्धुः |
 विश्वा अधि शरियो दधे ||
atrimanu svarājyamaghnimukthāni vāvṛdhuḥ |
 viśvā adhi śriyo dadhe ||
[2.8.6] अग्नेरिन्द्रस्य सोमस्य देवानामूतिभिर्वयम |
 अरिष्यन्तःसचेमह्यभि षयाम पर्तन्यतः ||
aghnerindrasya somasya devānāmūtibhirvayam |
 ariṣyantaḥsacemahyabhi ṣyāma pṛtanyataḥ ||

### Hymn 2.9

[2.9.1] नि होता होत्र्षदने विदानस्त्वेषो दीदिवानसदत सुदक्षः |
 अदब्धव्रतप्रमतिर्वसिष्ठः सहस्रम्भरः शुचिजिह्वो अग्निः ||
ni hotā hotṛṣadane vidānastveṣo dīdivānasadat sudakṣaḥ |
 adabdhavratapramatirvasiṣṭhaḥ sahasrambharaḥ śucijihvo aghniḥ ||
[2.9.2] तवं दूतस्त्वमु नः परस्पास्त्वं वस्य आ वर्षभ परणेता |
 अग्ने तोकस्य नस्तने तनूनामप्रयुछन दीद्यद बोधि गोपाः ||
tvaṃ dūtastvamu naḥ paraspāstvaṃ vasya ā vṛṣabha praṇetā |
 aghne tokasya nastane tanūnāmaprayuchan dīdyad bodhi ghopāḥ ||
[2.9.3] विधेम ते परमे जन्मन्नग्ने विधेम सतोमैरवरे सधस्थे |
 यस्माद योनेरुदारिथा यजे तं पर तवे हवींषि जुहुरेसमिद्धे ||
vidhema te parame janmannaghne vidhema stomairavare sadhasthe |
 yasmād yonerudārithā yaje taṃ pra tve havīṃṣi juhuresamiddhe ||
[2.9.4] अग्ने यजस्व हविषा यजीयाञ्छ्रुष्टी देष्णमभि गर्णीहि राधः |
 तवं हयसि रयिपती रयीणां तवं शुक्रस्य वचसो मनोता ||
aghne yajasva haviṣā yajīyāñchruṣṭī deṣṇamabhi ghṛṇīhi rādhaḥ |
 tvaṃ hyasi rayipatī rayīṇāṃ tvaṃ śukrasya vacaso manotā ||
[2.9.5] उभयं ते न कषीयते वसव्यं दिवे-दिवे जायमानस्य दस्म |
 कर्धि कषुमन्तं जरितारमग्ने कर्धि पतिं सवपत्यस्य रायः ||
ubhayaṃ te na kṣīyate vasavyaṃ dive-dive jāyamānasya dasma |
 kṛdhi kṣumantaṃ jaritāramaghne kṛdhi patiṃ svapatyasya rāyaḥ ||
[2.9.6] सैनानीकेन सुविदत्रो अस्मे यष्टा देवानायजिष्ठः सवस्ति |
 अदब्धो गोपा उत नः परस्पा अग्ने दयुमदुत रेवद दिदीहि ||
sainānīkena suvidatro asme yaṣṭā devānāyajiṣṭhaḥ svasti |
 adabdho ghopā uta naḥ paraspā aghne dyumaduta revad didīhi ||

### Hymn 2.10

[2.10.1] जोहूत्रो अग्निः परथमः पितेवेळस पदे मनुषा यत समिद्धः |
 शरियं वसानो अम्र्तो विचेता मर्म्र्जेन्यः शरवस्यःस वाजी ||
johūtro aghniḥ prathamaḥ piteveḷas pade manuṣā yat samiddhaḥ |
 śriyaṃ vasāno amṛto vicetā marmṛjenyaḥ śravasyaḥsa vājī ||
[2.10.2] शरूया अग्निश्चित्रभानुर्हवं मे विश्वाभिर्गीर्भिरम्र्तो विचेताः |
 शयावा रथं वहतो रोहिता वोतारुषाह चक्रे विभ्र्त्रः ||
śrūyā aghniścitrabhānurhavaṃ me viśvābhirghīrbhiramṛto vicetāḥ |
 śyāvā rathaṃ vahato rohitā votāruṣāha cakre vibhṛtraḥ ||
[2.10.3] उत्तानायामजनयन सुषूतं भुवदग्निः पुरुपेशासु गर्भः |
 शिरिणायां चिदक्तुना महोभिरपरीव्र्तो वसति परचेताः ||
uttānāyāmajanayan suṣūtaṃ bhuvadaghniḥ purupeśāsu gharbhaḥ |
 śiriṇāyāṃ cidaktunā mahobhiraparīvṛto vasati pracetāḥ ||
[2.10.4] जिघर्म्यग्निं हविषा घर्तेन परतिक्षियन्तं भुवनानि विश्वा |
 पर्थुं तिरश्चा वयसा बर्हन्तं वयचिष्ठमन्नै रभसं दर्शानम ||
jigharmyaghniṃ haviṣā ghṛtena pratikṣiyantaṃ bhuvanāni viśvā |
 pṛthuṃ tiraścā vayasā bṛhantaṃ vyaciṣṭhamannai rabhasaṃ dṛśānam ||
[2.10.5] आ विश्वतः परत्यञ्चं जिघर्म्यरक्षसा मनसा तज्जुषेत |
 मर्यश्रीः सप्र्हयद्वर्णो अग्निर्नाभिम्र्शे तन्वा जर्भुराणः ||
ā viśvataḥ pratyañcaṃ jigharmyarakṣasā manasā tajjuṣeta |
 maryaśrīḥ spṛhayadvarṇo aghnirnābhimṛśe tanvā jarbhurāṇaḥ ||
[2.10.6] जञेया भागं सहसानो वरेण तवादूतासो मनुवद वदेम |
 अनूनमग्निं जुह्वा वचस्या मधुप्र्चं धनसाजोहवीमि ||
jñeyā bhāghaṃ sahasāno vareṇa tvādūtāso manuvad vadema |
 anūnamaghniṃ juhvā vacasyā madhupṛcaṃ dhanasājohavīmi ||

### Hymn 2.11

[2.11.1] शरुधी हवमिन्द्र मा रिशण्यः सयाम ते दावने वसूनाम |
 इमा हि तवामूर्जो वर्धयन्ति वसूयवः सिन्धवो न कषरन्तः ||
śrudhī havamindra mā riśaṇyaḥ syāma te dāvane vasūnām |
 imā hi tvāmūrjo vardhayanti vasūyavaḥ sindhavo na kṣarantaḥ ||
[2.11.2] सर्जो महीरिन्द्र या अपिन्वः परिष्ठिता अहिना शूर पूर्वीः |
 अमर्त्यं चिद दासं मन्यमानमवाभिनदुक्थैर्वाव्र्धानः ||
sṛjo mahīrindra yā apinvaḥ pariṣṭhitā ahinā śūra pūrvīḥ |
 amartyaṃ cid dāsaṃ manyamānamavābhinadukthairvāvṛdhānaḥ ||
[2.11.3] उक्थेष्विन नु शूर येषु चाकन सतोमेष्विन्द्र रुद्रियेषु च |
 तुभ्येदेता यासु मन्दसानः पर वायवे सिस्रते न शुभ्राः ||
uktheṣvin nu śūra yeṣu cākan stomeṣvindra rudriyeṣu ca |
 tubhyedetā yāsu mandasānaḥ pra vāyave sisrate na śubhrāḥ ||
[2.11.4] शुभ्रं नु ते शुष्मं वर्धयन्तः शुभ्रं वज्रं बाह्वोर्दधानाः |
 शुभ्रस्त्वमिन्द्र वाव्र्धानो अस्मे दासीर्विशः सूर्येण सह्याः ||
śubhraṃ nu te śuṣmaṃ vardhayantaḥ śubhraṃ vajraṃ bāhvordadhānāḥ |
 śubhrastvamindra vāvṛdhāno asme dāsīrviśaḥ sūryeṇa sahyāḥ ||
[2.11.5] गुहा हितं गुह्यं गूळ्हमप्स्वपीव्र्तं मायिनं कषियन्तम |
 उतो अपो दयां तस्तभ्वांसमहन्नहिं शूर वीर्येण ||
ghuhā hitaṃ ghuhyaṃ ghūḷhamapsvapīvṛtaṃ māyinaṃ kṣiyantam |
 uto apo dyāṃ tastabhvāṃsamahannahiṃ śūra vīryeṇa ||
[2.11.6] सतवा नु त इन्द्र पूर्व्या महान्युत सतवाम नूतना कर्तानि |
 सतवा वज्रं बाह्वोरुशन्तं सतवा हरी सूर्यस्य केतू ||
stavā nu ta indra pūrvyā mahānyuta stavāma nūtanā kṛtāni |
 stavā vajraṃ bāhvoruśantaṃ stavā harī sūryasya ketū ||
[2.11.7] हरी नु त इन्द्र वाजयन्ता घर्तश्चुतं सवारमस्वार्ष्टाम |
 वि समना भूमिरप्रथिष्टारंस्त पर्वतश्चित सरिष्यन ||
harī nu ta indra vājayantā ghṛtaścutaṃ svāramasvārṣṭām |
 vi samanā bhūmiraprathiṣṭāraṃsta parvataścit sariṣyan ||
[2.11.8] नि पर्वतः साद्यप्रयुछन सं मात्र्भिर्वावशानो अक्रान |
 दूरे पारे वाणीं वर्धयन्त इन्द्रेषितां धमनिं पप्रथन नि ||
ni parvataḥ sādyaprayuchan saṃ mātṛbhirvāvaśāno akrān |
 dūre pāre vāṇīṃ vardhayanta indreṣitāṃ dhamaniṃ paprathan ni ||
[2.11.9] इन्द्रो महां सिन्धुमाशयानं मायाविनं वर्त्रमस्फुरन निः |
 अरेजेतां रोदसी भियाने कनिक्रदतो वर्ष्णो अस्य वज्रात ||
indro mahāṃ sindhumāśayānaṃ māyāvinaṃ vṛtramasphuran niḥ |
 arejetāṃ rodasī bhiyāne kanikradato vṛṣṇo asya vajrāt ||
[2.11.10] अरोरवीद वर्ष्णो अस्य वज्रो.अमानुषं यन मानुषो निजूर्वात |
 नि मायिनो दानवस्य माया अपादयत पपिवान सुतस्य ||
aroravīd vṛṣṇo asya vajro.amānuṣaṃ yan mānuṣo nijūrvāt |
 ni māyino dānavasya māyā apādayat papivān sutasya ||
[2.11.11] पिबा-पिबेदिन्द्र शूर सोमं मन्दन्तु तवा मन्दिनः सुतासः |
 पर्णन्तस्ते कुक्षी वर्धयन्त्वित्था सुतः पौर इन्द्रमाव ||
pibā-pibedindra śūra somaṃ mandantu tvā mandinaḥ sutāsaḥ |
 pṛṇantaste kukṣī vardhayantvitthā sutaḥ paura indramāva ||
[2.11.12] तवे इन्द्राप्यभूम विप्रा धियं वनेम रतया सपन्तः |
 अवस्यवो धीमहि परशस्तिं सद्यस्ते रायो दावने सयाम ||
tve indrāpyabhūma viprā dhiyaṃ vanema ṛtayā sapantaḥ |
 avasyavo dhīmahi praśastiṃ sadyaste rāyo dāvane syāma ||
[2.11.13] सयाम ते त इन्द्र ये त ऊती अवस्यव ऊर्जं वर्धयन्तः |
 शुष्मिन्तमं यं चाकनाम देवास्मे रयिं रासि वीरवन्तम ||
syāma te ta indra ye ta ūtī avasyava ūrjaṃ vardhayantaḥ |
 śuṣmintamaṃ yaṃ cākanāma devāsme rayiṃ rāsi vīravantam ||
[2.11.14] रासि कषयं रासि मित्रमस्मे रासि शर्ध इन्द्र मारुतंनः |
 सजोषसो ये च मन्दसानाः पर वायवः पान्त्यग्रणीतिम ||
rāsi kṣayaṃ rāsi mitramasme rāsi śardha indra mārutaṃnaḥ |
 sajoṣaso ye ca mandasānāḥ pra vāyavaḥ pāntyaghraṇītim ||
[2.11.15] वयन्त्विन नु येषु मन्दसानस्त्र्पत सोमं पाहि दरह्यदिन्द्र |
 अस्मान सु पर्त्स्वा तरुत्रावर्धयो दयां बर्हद्भिरर्कैः ||
vyantvin nu yeṣu mandasānastṛpat somaṃ pāhi drahyadindra |
 asmān su pṛtsvā tarutrāvardhayo dyāṃ bṛhadbhirarkaiḥ ||
[2.11.16] बर्हन्त इन नु ये ते तरुत्रोक्थेभिर्वा सुम्नमाविवासान |
 सत्र्णानासो बर्हिः पस्त्यावत तवोता इदिन्द्र वाजमग्मन ||
bṛhanta in nu ye te tarutrokthebhirvā sumnamāvivāsān |
 stṛṇānāso barhiḥ pastyāvat tvotā idindra vājamaghman ||
[2.11.17] उग्रेष्विन नु शूर मन्दसानस्त्रिकद्रुकेषु पाहि सोममिन्द्र |
 परदोधुवच्छ्मश्रुषु परीणानो याहि हरिभ्यां सुतस्यपीतिम ||
ughreṣvin nu śūra mandasānastrikadrukeṣu pāhi somamindra |
 pradodhuvacchmaśruṣu prīṇāno yāhi haribhyāṃ sutasyapītim ||
[2.11.18] धिष्वा शवः शूर येन वर्त्रमवाभिनद दानुमौर्णवाभम |
 अपाव्र्णोर्ज्योतिरार्याय नि सव्यतः सादि दस्युरिन्द्र ||
dhiṣvā śavaḥ śūra yena vṛtramavābhinad dānumaurṇavābham |
 apāvṛṇorjyotirāryāya ni savyataḥ sādi dasyurindra ||
[2.11.19] सनेम ये त ऊतिभिस्तरन्तो विश्वा सप्र्ध आर्येण दस्यून |
 अस्मभ्यं तत तवाष्ट्रं विश्वरूपमरन्धयः साख्यस्य तरिताय ||
sanema ye ta ūtibhistaranto viśvā spṛdha āryeṇa dasyūn |
 asmabhyaṃ tat tvāṣṭraṃ viśvarūpamarandhayaḥ sākhyasya tritāya ||
[2.11.20] अस्य सुवानस्य मन्दिनस्त्रितस्य नयर्बुदं वाव्र्धानो अस्तः |
 अवर्तयत सूर्यो न चक्रं भिनद वलमिन्द्रो अङगिरस्वान ||
asya suvānasya mandinastritasya nyarbudaṃ vāvṛdhāno astaḥ |
 avartayat sūryo na cakraṃ bhinad valamindro aṅghirasvān ||
[2.11.21] नूनं सा ते परति वरं जरित्रे दुहीयदिन्द्र दक्षिणा मघोनी |
 शिक्षा सतोत्र्भ्यो माति धग भगो नो बर्हद वदेम व. स. ||
nūnaṃ sā te prati varaṃ jaritre duhīyadindra dakṣiṇā maghonī |
 śikṣā stotṛbhyo māti dhagh bhagho no bṛhad vadema v. s. ||

### Hymn 2.12

[2.12.1] यो जात एव परथमो मनस्वान देवो देवान करतुना पर्यभूषत |
 यस्य शुष्माद रोदसी अभ्यसेतां नर्म्णस्य मह्ना स जनास इन्द्रः ||
yo jāta eva prathamo manasvān devo devān kratunā paryabhūṣat |
 yasya śuṣmād rodasī abhyasetāṃ nṛmṇasya mahnā sa janāsa indraḥ ||
[2.12.2] यः पर्थिवीं वयथमानामद्रंहद यः पर्वतान परकुपितानरम्णात |
 यो अन्तरिक्षं विममे वरीयो यो दयामस्तभ्नात स जनास इन्द्रः ||
yaḥ pṛthivīṃ vyathamānāmadṛṃhad yaḥ parvatān prakupitānaramṇāt |
 yo antarikṣaṃ vimame varīyo yo dyāmastabhnāt sa janāsa indraḥ ||
[2.12.3] यो हत्वाहिमरिणात सप्त सिन्धून यो गा उदाजदपधा वलस्य |
 यो अश्मनोरन्तरग्निं जजान संव्र्क समत्सु स. ज. इ. ||
yo hatvāhimariṇāt sapta sindhūn yo ghā udājadapadhā valasya |
 yo aśmanorantaraghniṃ jajāna saṃvṛk samatsu s. j. i. ||
[2.12.4] येनेमा विश्वा चयवना कर्तानि यो दासं वर्णमधरंगुहाकः |
 शवघ्नीव यो जिगीवान लक्षमाददर्यः पुष्टानि स. ज. इ. ||
yenemā viśvā cyavanā kṛtāni yo dāsaṃ varṇamadharaṃghuhākaḥ |
 śvaghnīva yo jighīvān lakṣamādadaryaḥ puṣṭāni s. j. i. ||
[2.12.5] यं समा पर्छन्ति कुह सेति घोरमुतेमाहुर्नैषो अस्तीत्येनम |
 सो अर्यः पुष्तीर्विज इवा मिनाति शरदस्मै धत्तस. ज. इ. ||
yaṃ smā pṛchanti kuha seti ghoramutemāhurnaiṣo astītyenam |
 so aryaḥ puṣtīrvija ivā mināti śradasmai dhattas. j. i. ||
[2.12.6] यो रध्रस्य चोदिता यः कर्शस्य यो बरह्मणो नाधमानस्यकीरेः |
 युक्तग्राव्णो यो.अविता सुशिप्रः सुतसोमस्य स. ज. इ. ||
yo radhrasya coditā yaḥ kṛśasya yo brahmaṇo nādhamānasyakīreḥ |
 yuktaghrāvṇo yo.avitā suśipraḥ sutasomasya s. j. i. ||
[2.12.7] यस्याश्वासः परदिशि यस्य गावो यस्य गरामा यस्य विश्वे रथासः |
 यः सूर्यं य उषसं जजान यो अपां नेता स. ज. इ. ||
yasyāśvāsaḥ pradiśi yasya ghāvo yasya ghrāmā yasya viśve rathāsaḥ |
 yaḥ sūryaṃ ya uṣasaṃ jajāna yo apāṃ netā s. j. i. ||
[2.12.8] यं करन्दसी संयती विह्वयेते परे.अवर उभया अमित्राः |
 समानं चिद रथमातस्थिवांसा नाना हवेते स. ज. इ. ||
yaṃ krandasī saṃyatī vihvayete pare.avara ubhayā amitrāḥ |
 samānaṃ cid rathamātasthivāṃsā nānā havete s. j. i. ||
[2.12.9] यस्मान न रते विजयन्ते जनासो यं युध्यमाना अवसे हवन्ते |
 यो विश्वस्य परतिमानं बभूव यो अच्युतच्युत स. ज. इ. ||
yasmān na ṛte vijayante janāso yaṃ yudhyamānā avase havante |
 yo viśvasya pratimānaṃ babhūva yo acyutacyut s. j. i. ||
[2.12.10] यः शश्वतो मह्येनो दधानानमन्यमानाञ्छर्वा जघान |
 यः शर्धते नानुददाति शर्ध्यां यो दस्योर्हन्तास. ज. इ. ||
yaḥ śaśvato mahyeno dadhānānamanyamānāñcharvā jaghāna |
 yaḥ śardhate nānudadāti śṛdhyāṃ yo dasyorhantās. j. i. ||
[2.12.11] यः शम्बरं पर्वतेषु कषियन्तं चत्वारिंश्यां शरद्यन्वविन्दत |
 ओजायमानं यो अहिं जघान दानुं शयानंस. ज. इ. ||
yaḥ śambaraṃ parvateṣu kṣiyantaṃ catvāriṃśyāṃ śaradyanvavindat |
 ojāyamānaṃ yo ahiṃ jaghāna dānuṃ śayānaṃs. j. i. ||
[2.12.12] यः सप्तरश्मिर्व्र्षभस्तुविष्मानवास्र्जत सर्तवे सप्तसिन्धून |
 यो रौहिणमस्फुरद वज्रबाहुर्द्यामारोहन्तंस. ज. इ. ||
yaḥ saptaraśmirvṛṣabhastuviṣmānavāsṛjat sartave saptasindhūn |
 yo rauhiṇamasphurad vajrabāhurdyāmārohantaṃs. j. i. ||
[2.12.13] दयावा चिदस्मै पर्थिवी नमेते शुष्माच्चिदस्य पर्वता भयन्ते |
 यः सोमपा निचितो वज्रबाहुर्यो वज्रहस्तः स. ज. इ. ||
dyāvā cidasmai pṛthivī namete śuṣmāccidasya parvatā bhayante |
 yaḥ somapā nicito vajrabāhuryo vajrahastaḥ s. j. i. ||
[2.12.14] यः सुन्वन्तमवति यः पचन्तं यः शंसन्तं यः शशमानमूती |
 यस्य बरह्म वर्धनं यस्य सोमो यस्येदं राधः स. ज. इ. ||
yaḥ sunvantamavati yaḥ pacantaṃ yaḥ śaṃsantaṃ yaḥ śaśamānamūtī |
 yasya brahma vardhanaṃ yasya somo yasyedaṃ rādhaḥ s. j. i. ||
[2.12.15] यः सुन्वते पचते दुध्र आ चिद वाजं दर्दर्षि स किलासि सत्यः |
 वयं त इन्द्र विश्वह परियासः सुवीरासो विदथमा वदेम ||
yaḥ sunvate pacate dudhra ā cid vājaṃ dardarṣi sa kilāsi satyaḥ |
 vayaṃ ta indra viśvaha priyāsaḥ suvīrāso vidathamā vadema ||

### Hymn 2.13

[2.13.1] रतुर्जनित्री तस्या अपस परि मक्षू जात आविशद यासु वर्धते |
 तदाहना अभवत पिप्युषी पयो.अंशोः पीयूषं परथमं तदुक्थ्यम ||
ṛturjanitrī tasyā apas pari makṣū jāta āviśad yāsu vardhate |
 tadāhanā abhavat pipyuṣī payo.aṃśoḥ pīyūṣaṃ prathamaṃ tadukthyam ||
[2.13.2] सध्रीमा यन्ति परि बिभ्रतीः पयो विश्वप्स्न्याय पर भरन्त भोजनम |
 समानो अध्वा परवतामनुष्यदे यस्ताक्र्णोः परथमं सास्युक्थ्यः ||
sadhrīmā yanti pari bibhratīḥ payo viśvapsnyāya pra bharanta bhojanam |
 samāno adhvā pravatāmanuṣyade yastākṛṇoḥ prathamaṃ sāsyukthyaḥ ||
[2.13.3] अन्वेको वदति यद ददाति तद रूपा मिनन तदपा एक ईयते |
 विश्वा एकस्य विनुदस्तितिक्षते यस्ताक्र... ||
anveko vadati yad dadāti tad rūpā minan tadapā eka īyate |
 viśvā ekasya vinudastitikṣate yastākṛ... ||
[2.13.4] परजाभ्यः पुष्टिं विभजन्त आसते रयिमिव पर्ष्ठं परभवन्तमायते |
 असिन्वन दंष्ट्रैः पितुरत्ति भोजनं यस्ताक्र... ||
prajābhyaḥ puṣṭiṃ vibhajanta āsate rayimiva pṛṣṭhaṃ prabhavantamāyate |
 asinvan daṃṣṭraiḥ pituratti bhojanaṃ yastākṛ... ||
[2.13.5] अधाक्र्णोः पर्थिवीं सन्द्र्शे दिवे यो धौतीनामहिहन्नारिणक पथः |
 तं तवा सतोमेभिरुदभिर्न वाजिनं देवं देवा अजनन सास्युक्थ्यः ||
adhākṛṇoḥ pṛthivīṃ sandṛśe dive yo dhautīnāmahihannāriṇak pathaḥ |
 taṃ tvā stomebhirudabhirna vājinaṃ devaṃ devā ajanan sāsyukthyaḥ ||
[2.13.6] यो भोजनं च दयसे च वर्धनमार्द्रादा शुष्कं मधुमद दुदोहिथ |
 स शेवधिं नि दधिषे विवस्वति विश्वस्यैक ईशिषे सास्यु. ||
yo bhojanaṃ ca dayase ca vardhanamārdrādā śuṣkaṃ madhumad dudohitha |
 sa śevadhiṃ ni dadhiṣe vivasvati viśvasyaika īśiṣe sāsyu. ||
[2.13.7] यः पुष्पिणीश्च परस्वश्च धर्मणाधि दाने वयवनीरधारयः |
 यश्चासमा अजनो दिद्युतो दिव उरुरूर्वानभितः स. उ. ||
yaḥ puṣpiṇīśca prasvaśca dharmaṇādhi dāne vyavanīradhārayaḥ |
 yaścāsamā ajano didyuto diva ururūrvānabhitaḥ s. u. ||
[2.13.8] यो नार्मरं सहवसुं निहन्तवे पर्क्षाय च दासवेशाय चावहः |
 ऊर्जयन्त्या अपरिविष्टमास्यमुतैवाद्य पुरुक्र्त्स. उ. ||
yo nārmaraṃ sahavasuṃ nihantave pṛkṣāya ca dāsaveśāya cāvahaḥ |
 ūrjayantyā apariviṣṭamāsyamutaivādya purukṛts. u. ||
[2.13.9] शतं वा यस्य दश साकमाद्य एकस्य शरुष्टौ यद धचोदमाविथ |
 अरज्जौ दस्यून समुनब दभीतये सुप्राव्योभवः स. उ. ||
śataṃ vā yasya daśa sākamādya ekasya śruṣṭau yad dhacodamāvitha |
 arajjau dasyūn samunab dabhītaye suprāvyoabhavaḥ s. u. ||
[2.13.10] विश्वेदनु रोधना अस्य पौंस्यं ददुरस्मै दधिरे कर्त्नवे धनम |
 षळ अस्तभ्ना विष्टिरः पञ्च सन्द्र्शः परिपरो अभवः स. उ. ||
viśvedanu rodhanā asya pauṃsyaṃ dadurasmai dadhire kṛtnave dhanam |
 ṣaḷ astabhnā viṣṭiraḥ pañca sandṛśaḥ pariparo abhavaḥ s. u. ||
[2.13.11] सुप्रवाचनं तव वीर वीर्यं यदेकेन करतुना विन्दसे वसु |
 जातूष्ठिरस्य पर वयः सहस्वतो या चकर्थ सेन्द्र विश्वास्युक्थ्यः ||
supravācanaṃ tava vīra vīryaṃ yadekena kratunā vindase vasu |
 jātūṣṭhirasya pra vayaḥ sahasvato yā cakartha sendra viśvāsyukthyaḥ ||
[2.13.12] अरमयः सरपसस्तराय कं तुर्वीतये च वय्याय च सरुतिम |
 नीचा सन्तमुदनयः पराव्र्जं परान्धं शरोणं शरवयन स. उ. ||
aramayaḥ sarapasastarāya kaṃ turvītaye ca vayyāya ca srutim |
 nīcā santamudanayaḥ parāvṛjaṃ prāndhaṃ śroṇaṃ śravayan s. u. ||
[2.13.13] अस्मभ्यं तद वसो दानाय राधः समर्थयस्व बहु ते वसव्यम |
 इन्द्र यच्चित्रं शरवस्या अनु दयून बर्हद वदेम व. स. ||
asmabhyaṃ tad vaso dānāya rādhaḥ samarthayasva bahu te vasavyam |
 indra yaccitraṃ śravasyā anu dyūn bṛhad vadema v. s. ||

### Hymn 2.14

[2.14.1] अध्वर्यवो भरतेन्द्राय सोममामत्रेभिः सिञ्चता मद्यमन्धः |
 कामी हि वीरः सदमस्य पीतिं जुहोत वर्ष्णे तदिदेश वष्टि ||
adhvaryavo bharatendrāya somamāmatrebhiḥ siñcatā madyamandhaḥ |
 kāmī hi vīraḥ sadamasya pītiṃ juhota vṛṣṇe tadideśa vaṣṭi ||
[2.14.2] अध्वर्यवो यो अपो वव्रिवांसं वर्त्रं जघानाशन्येव वर्क्षम |
 तस्मा एतं भरत तद्वशायनेष इन्द्रो अर्हति पीतिमस्य ||
adhvaryavo yo apo vavrivāṃsaṃ vṛtraṃ jaghānāśanyeva vṛkṣam |
 tasmā etaṃ bharata tadvaśāyaneṣa indro arhati pītimasya ||
[2.14.3] अध्वर्यवो यो दर्भीकं जघान यो गा उदाजदप हि वलं वः |
 तस्मा एतमन्तरिक्षे न वातमिन्द्रं सोमैरोर्णुत जूर्न वस्त्रैः ||
adhvaryavo yo dṛbhīkaṃ jaghāna yo ghā udājadapa hi valaṃ vaḥ |
 tasmā etamantarikṣe na vātamindraṃ somairorṇuta jūrna vastraiḥ ||
[2.14.4] अध्वर्यवो य उरणं जघान नव चख्वांसं नवतिं चबाहून |
 यो अर्बुदमव नीचा बबाधे तमिन्द्रं सोमस्यभ्र्थे हिनोत ||
adhvaryavo ya uraṇaṃ jaghāna nava cakhvāṃsaṃ navatiṃ cabāhūn |
 yo arbudamava nīcā babādhe tamindraṃ somasyabhṛthe hinota ||
[2.14.5] अध्वर्यवो यः सवश्नं जघान यः शुष्णमशुषं यो वयंसम |
 यः पिप्रुं नमुचिं यो रुधिक्रां तस्मा इन्द्रायान्धसो जुहोत ||
adhvaryavo yaḥ svaśnaṃ jaghāna yaḥ śuṣṇamaśuṣaṃ yo vyaṃsam |
 yaḥ pipruṃ namuciṃ yo rudhikrāṃ tasmā indrāyāndhaso juhota ||
[2.14.6] अध्वर्यवो यः शतं शम्बरस्य पुरो बिभेदाश्मनेव पूर्वीः |
 यो वर्चिनः शतमिन्द्रः सहस्रमपावपद भरतासोममस्मै ||
adhvaryavo yaḥ śataṃ śambarasya puro bibhedāśmaneva pūrvīḥ |
 yo varcinaḥ śatamindraḥ sahasramapāvapad bharatāsomamasmai ||
[2.14.7] अध्वर्यवो यः शतमा सहस्रं भूम्या उपस्थे.अवपज्जघन्वान |
 कुत्सस्यायोरतिथिग्वस्य वीरान नयाव्र्णग भरता सोममस्मै ||
adhvaryavo yaḥ śatamā sahasraṃ bhūmyā upasthe.avapajjaghanvān |
 kutsasyāyoratithighvasya vīrān nyāvṛṇagh bharatā somamasmai ||
[2.14.8] अध्वर्यवो यन नरः कामयाध्वे शरुष्टी वहन्तो नशथा तदिन्द्रे |
 गभस्तिपूतं भरत शरुतायेन्द्राय सोमं यज्यवो जुहोत ||
adhvaryavo yan naraḥ kāmayādhve śruṣṭī vahanto naśathā tadindre |
 ghabhastipūtaṃ bharata śrutāyendrāya somaṃ yajyavo juhota ||
[2.14.9] अध्वर्यवः कर्तना शरुष्टिमस्मै वने निपूतं वन उन नयध्वम |
 जुषाणो हस्त्यमभि वावशे व इन्द्राय सोमं मदिरं जुहोत ||
adhvaryavaḥ kartanā śruṣṭimasmai vane nipūtaṃ vana un nayadhvam |
 juṣāṇo hastyamabhi vāvaśe va indrāya somaṃ madiraṃ juhota ||
[2.14.10] अध्वर्यवः पयसोधर्यथा गोः सोमेभिरीं पर्णता भोजमिन्द्रम |
 वेदाहमस्य निभ्र्तं म एतद दित्सन्तं भूयो यजतश्चिकेत ||
adhvaryavaḥ payasodharyathā ghoḥ somebhirīṃ pṛṇatā bhojamindram |
 vedāhamasya nibhṛtaṃ ma etad ditsantaṃ bhūyo yajataściketa ||
[2.14.11] अध्वर्यवो यो दिव्यस्य वस्वो यः पार्थिवस्य कषम्यस्य राजा |
 तमूर्दरं न परिणता यवेनेन्द्रं सोमेभिस्तदपोवो अस्तु ||
adhvaryavo yo divyasya vasvo yaḥ pārthivasya kṣamyasya rājā |
 tamūrdaraṃ na priṇatā yavenendraṃ somebhistadapovo astu ||
[2.14.12] अस्मभ्यं तद... ||
asmabhyaṃ tad... ||

### Hymn 2.15

[2.15.1] पर घा नवस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम |
 तरिकद्रुकेश्वपिबत सुतस्यास्य मदे अहिमिन्द्रो जघान ||
pra ghā nvasya mahato mahāni satyā satyasya karaṇāni vocam |
 trikadrukeśvapibat sutasyāsya made ahimindro jaghāna ||
[2.15.2] अवंशे दयामस्तभायद बर्हन्तमा रोदसी अप्र्णदन्तरिक्षम |
 स धारयद पर्थिवीं पप्रथच्च सोमस्य ता मद इन्द्रश्चकार ||
avaṃśe dyāmastabhāyad bṛhantamā rodasī apṛṇadantarikṣam |
 sa dhārayad pṛthivīṃ paprathacca somasya tā mada indraścakāra ||
[2.15.3] सद्मेव पराचो वि मिमाय मानैर्वज्रेण खान्यत्र्णन नदीनाम |
 वर्थास्र्जत पथिभिर्दीर्घयाथैः सोमस्य ता... ||
sadmeva prāco vi mimāya mānairvajreṇa khānyatṛṇan nadīnām |
 vṛthāsṛjat pathibhirdīrghayāthaiḥ somasya tā... ||
[2.15.4] स परवोळ्हॄन परिगत्या दभीतेर्विश्वमधागायुधमिद्धे अग्नौ |
 सं गोभिरश्वैरस्र्जद रथेभिः सो... ||
sa pravoḷhṝn parighatyā dabhīterviśvamadhāghāyudhamiddhe aghnau |
 saṃ ghobhiraśvairasṛjad rathebhiḥ so... ||
[2.15.5] स ईं महीं धुनिमेतोररम्णात सो अस्नातॄनपारयत सवस्ति |
 त उत्स्नाय रयिमभि पर तस्थुः सो... ||
sa īṃ mahīṃ dhunimetoraramṇāt so asnātṝnapārayat svasti |
 ta utsnāya rayimabhi pra tasthuḥ so... ||
[2.15.6] सोदञ्चं सिन्धुमरिणान महित्वा वज्रेणान उषसः सं पिपेष |
 अजवसो जविनीभिर्विव्र्श्चन सो... ||
sodañcaṃ sindhumariṇān mahitvā vajreṇāna uṣasaḥ saṃ pipeṣa |
 ajavaso javinībhirvivṛścan so... ||
[2.15.7] स विद्वानपगोहं कनीनामाविर्भवन्नुदतिष्ठत पराव्र्क |
 परति शरोण सथाद वयनगचष्ट सो... ||
sa vidvānapaghohaṃ kanīnāmāvirbhavannudatiṣṭhat parāvṛk |
 prati śroṇa sthād vyanaghacaṣṭa so... ||
[2.15.8] भिनद वलमङगिरोभिर्ग्र्णानो वि पर्वतस्य दरंहितान्यैरत |
 रिणग रोधांसि कर्त्रिमाण्येषां सो... ||
bhinad valamaṅghirobhirghṛṇāno vi parvatasya dṛṃhitānyairat |
 riṇagh rodhāṃsi kṛtrimāṇyeṣāṃ so... ||
[2.15.9] सवप्नेनाभ्युप्या चुमुरिं धुनिं च जघन्थ दस्यं पर दभीतिमावः |
 रम्भी चिदत्र विविदे हिरण्यं सो... ||
svapnenābhyupyā cumuriṃ dhuniṃ ca jaghantha dasyaṃ pra dabhītimāvaḥ |
 rambhī cidatra vivide hiraṇyaṃ so... ||
[2.15.10] नूनं सा ते परति... ||
nūnaṃ sā te prati... ||

### Hymn 2.16

[2.16.1] पर वः सतां जयेष्ठतमाय सुष्टुतिमग्नाविव समिधाने हविर्भरे |
 इन्द्रमजुर्यं जरयन्तमुक्षितं सनाद युवानमवसे हवामहे ||
pra vaḥ satāṃ jyeṣṭhatamāya suṣṭutimaghnāviva samidhāne havirbhare |
 indramajuryaṃ jarayantamukṣitaṃ sanād yuvānamavase havāmahe ||
[2.16.2] यस्मादिन्द्राद बर्हतः किं चनें रते विश्वान्यस्मिन सम्भ्र्ताधि वीर्या |
 जठरे सोमं तन्वी सहो महो हस्ते वज्रं भरति शीर्षणि करतुम ||
yasmādindrād bṛhataḥ kiṃ caneṃ ṛte viśvānyasmin sambhṛtādhi vīryā |
 jaṭhare somaṃ tanvī saho maho haste vajraṃ bharati śīrṣaṇi kratum ||
[2.16.3] न कषोणीभ्यां परिभ्वे त इन्द्रियं न समुद्रैः पर्वतैरिन्द्र ते रथः |
 न ते वज्रमन्वश्नोति कश्चन यदाशुभिः पतसि योजना पुरु ||
na kṣoṇībhyāṃ paribhve ta indriyaṃ na samudraiḥ parvatairindra te rathaḥ |
 na te vajramanvaśnoti kaścana yadāśubhiḥ patasi yojanā puru ||
[2.16.4] विश्वे हयस्मै यजताय धर्ष्णवे करतुं भरन्ति वर्षभाय सश्चते |
 वर्षा यजस्व हविषा विदुष्टरः पिबेन्द्र सोमं वर्षभेण भानुना ||
viśve hyasmai yajatāya dhṛṣṇave kratuṃ bharanti vṛṣabhāya saścate |
 vṛṣā yajasva haviṣā viduṣṭaraḥ pibendra somaṃ vṛṣabheṇa bhānunā ||
[2.16.5] वर्ष्णः कोशः पवते मध्व ऊर्मिर्व्र्षभान्नाय वर्षभाय पातवे |
 वर्षणाध्वर्यू वर्षभासो अद्रयो वर्षणं सोमं वर्षभाय सुष्वति ||
vṛṣṇaḥ kośaḥ pavate madhva ūrmirvṛṣabhānnāya vṛṣabhāya pātave |
 vṛṣaṇādhvaryū vṛṣabhāso adrayo vṛṣaṇaṃ somaṃ vṛṣabhāya suṣvati ||
[2.16.6] वर्षा ते वज्र उत ते वर्षा रथो वर्षणा हरी वर्षभाण्यायुधा |
 वर्ष्णो मदस्य वर्षभ तवमीशिष इन्द्र सोमस्य वर्षभस्य तर्प्णुहि ||
vṛṣā te vajra uta te vṛṣā ratho vṛṣaṇā harī vṛṣabhāṇyāyudhā |
 vṛṣṇo madasya vṛṣabha tvamīśiṣa indra somasya vṛṣabhasya tṛpṇuhi ||
[2.16.7] पर ते नावं न समने वचस्युवं बरह्मणा यामि सवनेषुदाध्र्षिः |
 कुविन नो अस्य वचसो निबोधिषदिन्द्रमुत्सं न वसुनः सिचामहे ||
pra te nāvaṃ na samane vacasyuvaṃ brahmaṇā yāmi savaneṣudādhṛṣiḥ |
 kuvin no asya vacaso nibodhiṣadindramutsaṃ na vasunaḥ sicāmahe ||
[2.16.8] पुरा सम्बाधादभ्या वव्र्त्स्व नो धेनुर्न वत्सं यवसस्य पिप्युषी |
 सक्र्त सु ते सुमतिभिः शतक्रतो सं पत्नीभिर्न वर्षणो नसीमहि ||
purā sambādhādabhyā vavṛtsva no dhenurna vatsaṃ yavasasya pipyuṣī |
 sakṛt su te sumatibhiḥ śatakrato saṃ patnībhirna vṛṣaṇo nasīmahi ||
[2.16.9] नूनं सा... ||
nūnaṃ sā... ||

### Hymn 2.17

[2.17.1] तदस्मै नव्यमङगिरस्वदर्चत शुष्मा यदस्य परत्नथोदीरते |
 विश्वा यद गोत्रा सहसा परीव्र्ता मदे सोमस्य दरंहितान्यैरयत ||
tadasmai navyamaṅghirasvadarcata śuṣmā yadasya pratnathodīrate |
 viśvā yad ghotrā sahasā parīvṛtā made somasya dṛṃhitānyairayat ||
[2.17.2] स भुतु यो ह परथमाय धायस ओजो मिमानो महिमानमातिरत |
 शूरो यो युत्सु तन्वं परिव्यत शीर्षणि दयां महिना परत्यमुञ्चत ||
sa bhutu yo ha prathamāya dhāyasa ojo mimāno mahimānamātirat |
 śūro yo yutsu tanvaṃ parivyata śīrṣaṇi dyāṃ mahinā pratyamuñcata ||
[2.17.3] अधाक्र्णोः परथमं वीर्यं महद यदस्याग्रे बरह्मणा शुष्ममैरयः |
 रथेष्ठेन हर्यश्वेन विच्युताः पर जीरयः सिस्रते सध्र्यक पर्थक ||
adhākṛṇoḥ prathamaṃ vīryaṃ mahad yadasyāghre brahmaṇā śuṣmamairayaḥ |
 ratheṣṭhena haryaśvena vicyutāḥ pra jīrayaḥ sisrate sadhryak pṛthak ||
[2.17.4] अधा यो विश्वा भुवनाभि मज्मनेशानक्र्त परवया अभ्यवर्धत |
 आद रोदसी जयोतिषा वह्निरातनोत सीव्यन तमांसि दुधिता समव्ययत ||
adhā yo viśvā bhuvanābhi majmaneśānakṛt pravayā abhyavardhata |
 ād rodasī jyotiṣā vahnirātanot sīvyan tamāṃsi dudhitā samavyayat ||
[2.17.5] स पराचीनान पर्वतान दरंहदोजसाधराचीनमक्र्णोदपामपः |
 अधारयत पर्थिवीं विश्वधायसमस्तभ्नान मायया दयामवस्रसः ||
sa prācīnān parvatān dṛṃhadojasādharācīnamakṛṇodapāmapaḥ |
 adhārayat pṛthivīṃ viśvadhāyasamastabhnān māyayā dyāmavasrasaḥ ||
[2.17.6] सास्मा अरं बाहुभ्यां यं पिताक्र्णोद विश्वस्मादा जनुषो वेदसस परि |
 येना पर्थिव्यां नि करिविं शयध्यै वज्रेण हत्व्यव्र्णक तुविष्वणिः ||
sāsmā araṃ bāhubhyāṃ yaṃ pitākṛṇod viśvasmādā januṣo vedasas pari |
 yenā pṛthivyāṃ ni kriviṃ śayadhyai vajreṇa hatvyavṛṇak tuviṣvaṇiḥ ||
[2.17.7] अमाजूरिव पित्रोः सचा सती समानादा सदसस्त्वामिये भगम |
 कर्धि परकेतमुप मास्या भर दद्धि भागं तन्वो येन मामहः ||
amājūriva pitroḥ sacā satī samānādā sadasastvāmiye bhagham |
 kṛdhi praketamupa māsyā bhara daddhi bhāghaṃ tanvo yena māmahaḥ ||
[2.17.8] भोजं तवामिन्द्र वयं हुवेम ददिष टवमिन्द्रापांसि वाजान |
 अविड्ढीन्द्र चित्रया न ऊति कर्धि वर्शन्निन्द्र वस्यसो नः ||
bhojaṃ tvāmindra vayaṃ huvema dadiṣ ṭvamindrāpāṃsi vājān |
 aviḍḍhīndra citrayā na ūti kṛdhi vṛśannindra vasyaso naḥ ||
[2.17.9] नूनं सा... ||
nūnaṃ sā... ||

### Hymn 2.18

[2.18.1] पराता रथो नवो योजि सस्निश्चतुर्युगस्त्रिकशः सप्तरश्मिः |
 दशारित्रो मनुष्यः सवर्षाः स इष्टिभिर्मतिभीरंह्यो भूत ||
prātā ratho navo yoji sasniścaturyughastrikaśaḥ saptaraśmiḥ |
 daśāritro manuṣyaḥ svarṣāḥ sa iṣṭibhirmatibhīraṃhyo bhūt ||
[2.18.2] सास्मा अरं परथमं स दवितीयमुतो तर्तीयं मनुषः स होता |
 अन्यस्या गर्भमन्य ऊ जनन्त सो अन्येभिः सचते जेन्यो वर्षा ||
sāsmā araṃ prathamaṃ sa dvitīyamuto tṛtīyaṃ manuṣaḥ sa hotā |
 anyasyā gharbhamanya ū jananta so anyebhiḥ sacate jenyo vṛṣā ||
[2.18.3] हरी नु कं रथ इन्द्रस्य योजमायै सूक्तेन वचसा नवेन |
 मो षु तवामत्र बहवो हि विप्रा नि रीरमन यजमानासो अन्ये ||
harī nu kaṃ ratha indrasya yojamāyai sūktena vacasā navena |
 mo ṣu tvāmatra bahavo hi viprā ni rīraman yajamānāso anye ||
[2.18.4] आ दवाभ्यां हरिभ्यामिन्द्र याह्या चतुर्भिरा षड्भिर्हूयमानः |
 आष्टाभिर्दशभिः सोमपेयमयं सुतःसुमख मा मर्धस कः ||
ā dvābhyāṃ haribhyāmindra yāhyā caturbhirā ṣaḍbhirhūyamānaḥ |
 āṣṭābhirdaśabhiḥ somapeyamayaṃ sutaḥsumakha mā mṛdhas kaḥ ||
[2.18.5] आ विंशत्या तरिंशता याह्यर्वां आ चत्वारिंशता हरिभिर्यजानः |
 आ पञ्चाशता सुरथेभिरिन्द्रा षष्ट्या सप्तत्या सोमपेयम ||
ā viṃśatyā triṃśatā yāhyarvāṃ ā catvāriṃśatā haribhiryajānaḥ |
 ā pañcāśatā surathebhirindrā ṣaṣṭyā saptatyā somapeyam ||
[2.18.6] आशीत्या नवत्या याह्यर्वां आ शतेन हरिभिरुह्यमानः |
 अयं हि ते शुनहोत्रेषु सोम इन्द्र तवाया परिषिक्तो मदाय ||
āśītyā navatyā yāhyarvāṃ ā śatena haribhiruhyamānaḥ |
 ayaṃ hi te śunahotreṣu soma indra tvāyā pariṣikto madāya ||
[2.18.7] मम बरह्मेन्द्र याह्यछा विश्वा हरी धुरि धिष्वा रथस्य |
 पुरुत्रा हि विहव्यो बभूथास्मिञ्छूर सवने मादयस्व ||
mama brahmendra yāhyachā viśvā harī dhuri dhiṣvā rathasya |
 purutrā hi vihavyo babhūthāsmiñchūra savane mādayasva ||
[2.18.8] न म इन्द्रेण सख्यं वि योषदस्मभ्यमस्य दक्षिणा दुहीत |
 उप जयेष्ठे वरूथे गभस्तौ पराये-पराये जिगीवांसः सयाम ||
na ma indreṇa sakhyaṃ vi yoṣadasmabhyamasya dakṣiṇā duhīta |
 upa jyeṣṭhe varūthe ghabhastau prāye-prāye jighīvāṃsaḥ syāma ||
[2.18.9] नूनं सा... ||
nūnaṃ sā... ||

### Hymn 2.19

[2.19.1] अपाय्यस्यान्धसो मदाय मनीषिणः सुवानस्य परयसः |
 यस्मिन्निन्द्रः परदिवि वाव्र्धान ओको दधे बरह्मण्यन्तश्च नरः ||
apāyyasyāndhaso madāya manīṣiṇaḥ suvānasya prayasaḥ |
 yasminnindraḥ pradivi vāvṛdhāna oko dadhe brahmaṇyantaśca naraḥ ||
[2.19.2] अस्य मन्दानो मध्वो वज्रहस्तो.अहिमिन्द्रो अर्णोव्र्तं वि वर्श्चत |
 पर यद वयो स सवसराण्यछा परयांसि च नदीनां चक्रमन्त ||
asya mandāno madhvo vajrahasto.ahimindro arṇovṛtaṃ vi vṛścat |
 pra yad vayo sa svasarāṇyachā prayāṃsi ca nadīnāṃ cakramanta ||
[2.19.3] स माहिन इन्द्रो अर्णो अपां परैरयदहिहाछा समुद्रम |
 अजनयत सूर्यं विदद गा अक्तुनाह्नां वयुनानि साधत ||
sa māhina indro arṇo apāṃ prairayadahihāchā samudram |
 ajanayat sūryaṃ vidad ghā aktunāhnāṃ vayunāni sādhat ||
[2.19.4] सो अप्रतीनि मनवे पुरूणीन्द्रो दाशद दाशुषे हन्ति वर्त्रम |
 सद्यो यो नर्भ्यो अतसाय्यो भूत पस्प्र्धानेभ्यः सूर्यस्य सातौ ||
so apratīni manave purūṇīndro dāśad dāśuṣe hanti vṛtram |
 sadyo yo nṛbhyo atasāyyo bhūt paspṛdhānebhyaḥ sūryasya sātau ||
[2.19.5] स सुन्वत इन्द्रः सूर्यमा देवो रिणं मर्त्याय सतवान |
 आ यद रयिं गुहदवद्यमस्मै भरदंशं नैतशो दशस्यन ||
sa sunvata indraḥ sūryamā devo riṇaṃ martyāya stavān |
 ā yad rayiṃ ghuhadavadyamasmai bharadaṃśaṃ naitaśo daśasyan ||
[2.19.6] स रन्धयत सदिवः सारथये शुष्णमशुषं कुयवं कुत्साय |
 दिवोदासाय नवतिं च नवेन्द्रः पुरो वयैरच्छम्बरस्य ||
sa randhayat sadivaḥ sārathaye śuṣṇamaśuṣaṃ kuyavaṃ kutsāya |
 divodāsāya navatiṃ ca navendraḥ puro vyairacchambarasya ||
[2.19.7] एवा त इन्द्रोचथमहेम शरवस्या न तमना वाजयन्तः |
 अश्याम तत साप्तमाशुषाणा ननमो वधरदेवस्य पीयोः ||
evā ta indrocathamahema śravasyā na tmanā vājayantaḥ |
 aśyāma tat sāptamāśuṣāṇā nanamo vadharadevasya pīyoḥ ||
[2.19.8] एवा ते गर्त्समदाः शूर मम्नावस्यवो न वयुनानि तक्षुः |
 बरह्मण्यन्त इन्द्र ते नवीय इषमूर्जं सुक्षितिं सुम्नमश्युः ||
evā te ghṛtsamadāḥ śūra mamnāvasyavo na vayunāni takṣuḥ |
 brahmaṇyanta indra te navīya iṣamūrjaṃ sukṣitiṃ sumnamaśyuḥ ||
[2.19.9] नूनं सा... ||
nūnaṃ sā... ||

### Hymn 2.20

[2.20.1] वयं ते वय इन्द्र विद्धि षु णः पर भरामहे वाजयुर्न रथम |
 विपन्यवो दीध्यतो मनीषा सुम्नमियक्षन्तस्त्वावतो नॄन ||
vayaṃ te vaya indra viddhi ṣu ṇaḥ pra bharāmahe vājayurna ratham |
 vipanyavo dīdhyato manīṣā sumnamiyakṣantastvāvato nṝn ||
[2.20.2] तवं न इन्द्र तवाभिरूती तवायतो अभिष्टिपासि जनान |
 तवमिनो दाशुषो वरूतेत्थाधीरभि यो नक्षति तवा ||
tvaṃ na indra tvābhirūtī tvāyato abhiṣṭipāsi janān |
 tvamino dāśuṣo varūtetthādhīrabhi yo nakṣati tvā ||
[2.20.3] स नो युवेन्द्रो जोहूत्रः सखा शिवो नरामस्तु पाता |
 यः शंसन्तं यः शशमानमूती पचन्तं च सतुवन्तंच परणेषत ||
sa no yuvendro johūtraḥ sakhā śivo narāmastu pātā |
 yaḥ śaṃsantaṃ yaḥ śaśamānamūtī pacantaṃ ca stuvantaṃca praṇeṣat ||
[2.20.4] तमु सतुष इन्द्रं तं गर्णीषे यस्मिन पुरा वाव्र्धुः शाशदुश्च |
 स वस्वः कामं पीपरदियानो बरह्मण्यतो नूतनस्यायोः ||
tamu stuṣa indraṃ taṃ ghṛṇīṣe yasmin purā vāvṛdhuḥ śāśaduśca |
 sa vasvaḥ kāmaṃ pīparadiyāno brahmaṇyato nūtanasyāyoḥ ||
[2.20.5] सो अङगिरसामुचथा जुजुष्वान बरह्मा तूतोदिन्द्रो गातुमिष्णन |
 मुष्णन्नुषसः सूर्येण सतवानश्नस्य चिच्छिश्नथत पूर्व्याणि ||
so aṅghirasāmucathā jujuṣvān brahmā tūtodindro ghātumiṣṇan |
 muṣṇannuṣasaḥ sūryeṇa stavānaśnasya cicchiśnathat pūrvyāṇi ||
[2.20.6] स ह शरुत इन्द्रो नाम देव ऊर्ध्वो भुवन मनुषे दस्मतमः |
 अव परियमर्शसानस्य साह्वाञ्छिरो भरद दासस्य सवधावान ||
sa ha śruta indro nāma deva ūrdhvo bhuvan manuṣe dasmatamaḥ |
 ava priyamarśasānasya sāhvāñchiro bharad dāsasya svadhāvān ||
[2.20.7] स वर्त्रहेन्द्रः कर्ष्णयोनीः पुरन्दरो दासीरैरयद वि |
 अजनयन मनवे कषामपश्च सत्रा शंसं यजमानस्य तूतोत ||
sa vṛtrahendraḥ kṛṣṇayonīḥ purandaro dāsīrairayad vi |
 ajanayan manave kṣāmapaśca satrā śaṃsaṃ yajamānasya tūtot ||
[2.20.8] तस्मै तवस्यमनु दायि सत्रेन्द्राय देवेभिरर्णसातौ |
 परति यदस्य वज्रं बाह्वोर्धुर्हत्वी दस्यून पुर आयसीर्नि तारीत ||
tasmai tavasyamanu dāyi satrendrāya devebhirarṇasātau |
 prati yadasya vajraṃ bāhvordhurhatvī dasyūn pura āyasīrni tārīt ||
[2.20.9] नूनं सा... ||
nūnaṃ sā... ||

### Hymn 2.21

[2.21.1] विश्वजिते धनजिते सवर्जिते सत्राजिते नर्जित उर्वराजिते |
 अश्वजिते गोजिते अब्जिते भरेन्द्राय सोमं यजताय हर्यतम ||
viśvajite dhanajite svarjite satrājite nṛjita urvarājite |
 aśvajite ghojite abjite bharendrāya somaṃ yajatāya haryatam ||
[2.21.2] अभिभुवे.अभिभङगाय वन्वते.अषाळ्हाय सहमानाय वेधसे |
 तुविग्रये वह्नये दुष्टरीतवे सत्रासाहे नम इन्द्राय वोचत ||
abhibhuve.abhibhaṅghāya vanvate.aṣāḷhāya sahamānāya vedhase |
 tuvighraye vahnaye duṣṭarītave satrāsāhe nama indrāya vocata ||
[2.21.3] सत्रासाहो जनभक्षो जनंसहश्च्यवनो युध्मो अनु जोषमुक्षितः |
 वर्तंचयः सहुरिर्विक्ष्वारित इन्द्रस्य वोचं पर कर्तानि वीर्या ||
satrāsāho janabhakṣo janaṃsahaścyavano yudhmo anu joṣamukṣitaḥ |
 vṛtaṃcayaḥ sahurirvikṣvārita indrasya vocaṃ pra kṛtāni vīryā ||
[2.21.4] अनानुदो वर्षभो दोधतो वधो गम्भीर रष्वो असमष्टकाव्यः |
 रध्रचोदः शनथनो वीळितस पर्थुरिन्द्रः सुयज्ञ उषसः सवर्जनत ||
anānudo vṛṣabho dodhato vadho ghambhīra ṛṣvo asamaṣṭakāvyaḥ |
 radhracodaḥ śnathano vīḷitas pṛthurindraḥ suyajña uṣasaḥ svarjanat ||
[2.21.5] यज्णेन गातुमप्तुरो विविद्रिरे धियो हिन्वाना उशिजो मनीषिणः |
 अभिस्वरा निषदा गा अवस्यव इन्द्रे हिन्वाना दरविणान्याशत ||
yajṇena ghātumapturo vividrire dhiyo hinvānā uśijo manīṣiṇaḥ |
 abhisvarā niṣadā ghā avasyava indre hinvānā draviṇānyāśata ||
[2.21.6] इन्द्र शरेष्ठानि दरविणानि धेहि चित्तिं दक्षस्य सुभगत्वं अस्मे |
 पोषं रयीणामरिष्टिं तनूनां सवाद्मानं वाचः सुदिनत्वमह्नाम ||
indra śreṣṭhāni draviṇāni dhehi cittiṃ dakṣasya subhaghatvaṃ asme |
 poṣaṃ rayīṇāmariṣṭiṃ tanūnāṃ svādmānaṃ vācaḥ sudinatvamahnām ||

### Hymn 2.22

[2.22.1] तरिकद्रुकेषु महिषो यवाशिरं तुविशुष्मस्त्र्पत सोममपिबद विष्णुना सुतं यथावशत |
 स ईं ममाद महि कर्म कर्तवे महामुरुं सैनं सश्चद देवो देवं सत्यमिन्द्रंसत्य इन्दुः ||
trikadrukeṣu mahiṣo yavāśiraṃ tuviśuṣmastṛpat somamapibad viṣṇunā sutaṃ yathāvaśat |
 sa īṃ mamāda mahi karma kartave mahāmuruṃ sainaṃ saścad devo devaṃ satyamindraṃsatya induḥ ||
[2.22.2] अध तविषीमानभ्योजसा करिविं युधाभवदा रोदसी अप्र्णदस्य मज्मना पर वाव्र्धे |
 अधत्तान्यं जठरे परेमरिच्यत सैनं... ||
adha tviṣīmānabhyojasā kriviṃ yudhābhavadā rodasī apṛṇadasya majmanā pra vāvṛdhe |
 adhattānyaṃ jaṭhare premaricyata sainaṃ... ||
[2.22.3] साकं जातः करतुना साकमोजसा ववक्षिथ साकं वर्द्धो वीर्यैः सासहिर्म्र्धो विचर्षणिः |
 दाता राधः सतुवते काम्यं वसु सैनं... ||
sākaṃ jātaḥ kratunā sākamojasā vavakṣitha sākaṃ vṛddho vīryaiḥ sāsahirmṛdho vicarṣaṇiḥ |
 dātā rādhaḥ stuvate kāmyaṃ vasu sainaṃ... ||
[2.22.4] तव तयन नर्यं नर्तो.अप इन्द्र परथमं पूर्व्यं दिवि परवाच्यं कर्तम |
यद देवस्य शवसा परारिणा असुं रिणन्नपः |
 भुवद विश्वमभ्यादेवमोजसा विदादूर्जं शतक्रतुर्विदादिषम ||
tava tyan naryaṃ nṛto.apa indra prathamaṃ pūrvyaṃ divi pravācyaṃ kṛtam |
yad devasya śavasā prāriṇā asuṃ riṇannapaḥ |
 bhuvad viśvamabhyādevamojasā vidādūrjaṃ śatakraturvidādiṣam ||

### Hymn 2.23

[2.23.1] गणानां तवा गणपतिं हवामहे कविं कवीनामुपमश्रवस्तमम |
 जयेष्ठराजं बरह्मणां बरह्मणस पत आ नः षर्ण्वन्नूतिभिः सीद सादनम ||
ghaṇānāṃ tvā ghaṇapatiṃ havāmahe kaviṃ kavīnāmupamaśravastamam |
 jyeṣṭharājaṃ brahmaṇāṃ brahmaṇas pata ā naḥ ṣṛṇvannūtibhiḥ sīda sādanam ||
[2.23.2] देवाश्चित ते असुर्य परचेतसो बर्हस्पते यज्ञियं भागमानशुः |
 उस्रा इव सूर्यो जयोतिषा महो विश्वेषामिज्जनिता बरह्मणामसि ||
devāścit te asurya pracetaso bṛhaspate yajñiyaṃ bhāghamānaśuḥ |
 usrā iva sūryo jyotiṣā maho viśveṣāmijjanitā brahmaṇāmasi ||
[2.23.3] आ विबाध्या परिरापस्तमांसि च जयोतिष्मन्तं रथं रतस्य तिष्ठसि |
 बर्हस्पते भीमममित्रदम्भनं रक्षोहणंगोत्रभिदं सवर्विदम ||
ā vibādhyā parirāpastamāṃsi ca jyotiṣmantaṃ rathaṃ ṛtasya tiṣṭhasi |
 bṛhaspate bhīmamamitradambhanaṃ rakṣohaṇaṃghotrabhidaṃ svarvidam ||
[2.23.4] सुनीतिभिर्नयसि तरायसे जनं यस्तुभ्यं दाशान न तमंहो अश्नवत |
 बरह्मद्विषस्तपनो मन्युमीरसि बर्हस्पते महि तत ते महित्वनम ||
sunītibhirnayasi trāyase janaṃ yastubhyaṃ dāśān na tamaṃho aśnavat |
 brahmadviṣastapano manyumīrasi bṛhaspate mahi tat te mahitvanam ||
[2.23.5] न तमंहो न दुरितं कुतश्चन नारातयस्तितिरुर्न दवयाविनः |
 विश्वा इदस्माद धवरसो वि बाधसे यं सुगोपा रक्षसि बरह्मणस पते ||
na tamaṃho na duritaṃ kutaścana nārātayastitirurna dvayāvinaḥ |
 viśvā idasmād dhvaraso vi bādhase yaṃ sughopā rakṣasi brahmaṇas pate ||
[2.23.6] तवं नो गोपाः पथिक्र्द विचक्षणस्तव वरताय मतिभिर्जरामहे |
 बर्हस्पते यो नो अभि हवरो दधे सवा तं मर्मर्तु दुछुना हरस्वती ||
tvaṃ no ghopāḥ pathikṛd vicakṣaṇastava vratāya matibhirjarāmahe |
 bṛhaspate yo no abhi hvaro dadhe svā taṃ marmartu duchunā harasvatī ||
[2.23.7] उत वा यो नो मर्चयादनागसो.अरातीवा मर्तः सानुको वर्कः |
 बर्हस्पते अप तं वर्तया पथः सुगं नो अस्यै देववीतये कर्धि ||
uta vā yo no marcayādanāghaso.arātīvā martaḥ sānuko vṛkaḥ |
 bṛhaspate apa taṃ vartayā pathaḥ sughaṃ no asyai devavītaye kṛdhi ||
[2.23.8] तरातारं तवा तनूनां हवामहे.अवस्पर्तरधिवक्तारमस्मयुम |
 बर्हस्पते देवनिदो नि बर्हय मा दुरेवा उत्तरं सुम्नमुन नशन ||
trātāraṃ tvā tanūnāṃ havāmahe.avaspartaradhivaktāramasmayum |
 bṛhaspate devanido ni barhaya mā durevā uttaraṃ sumnamun naśan ||
[2.23.9] तवया वयं सुव्र्धा बरह्मणस पते सपार्हा वसु मनुष्या ददीमहि |
 या नो दूरे तळितो या अरातयो.अभि सन्ति जम्भया ता अनप्नसः ||
tvayā vayaṃ suvṛdhā brahmaṇas pate spārhā vasu manuṣyā dadīmahi |
 yā no dūre taḷito yā arātayo.abhi santi jambhayā tā anapnasaḥ ||
[2.23.10] तवया वयमुत्तमं धीमहे वयो बर्हस्पते पप्रिणा सस्निना युजा |
 मा नो दुःशंसो अभिदिप्सुरीशत पर सुशंसा मतिभिस्तारिषीमहि ||
tvayā vayamuttamaṃ dhīmahe vayo bṛhaspate papriṇā sasninā yujā |
 mā no duḥśaṃso abhidipsurīśata pra suśaṃsā matibhistāriṣīmahi ||
[2.23.11] अनानुदो वर्षभो जग्मिराहवं निष्टप्ता शत्रुं पर्तनासुसासहिः |
 असि सत्य रणया बरह्मणस पत उग्रस्य चिद दमिता वीळुहर्षिणः ||
anānudo vṛṣabho jaghmirāhavaṃ niṣṭaptā śatruṃ pṛtanāsusāsahiḥ |
 asi satya ṛṇayā brahmaṇas pata ughrasya cid damitā vīḷuharṣiṇaḥ ||
[2.23.12] अदेवेन मनसा यो रिशण्यति शासामुग्रो मन्यमानो जिघांसति |
 बर्हस्पते म परणक तस्य नो वधो नि कर्म मन्युं दुरेवस्य शर्धतः ||
adevena manasā yo riśaṇyati śāsāmughro manyamāno jighāṃsati |
 bṛhaspate ma praṇak tasya no vadho ni karma manyuṃ durevasya śardhataḥ ||
[2.23.13] भरेषु हव्यो नमसोपसद्यो गन्ता वाजेषु सनिता धनं धनम |
 विश्वा इदर्यो अभिदिप्स्वो मर्धो बर्हस्पतिर्वि ववर्हा रथां इव ||
bhareṣu havyo namasopasadyo ghantā vājeṣu sanitā dhanaṃ dhanam |
 viśvā idaryo abhidipsvo mṛdho bṛhaspatirvi vavarhā rathāṃ iva ||
[2.23.14] तेजिष्थया तपनि रक्षसस्तप ये तवा निदे दधिरे दर्ष्टवीर्यम |
 आविस्तत कर्ष्व यदसत त उक्थ्यं बर्हस्पते वि परिरापो अर्दय ||
tejiṣthayā tapani rakṣasastapa ye tvā nide dadhire dṛṣṭavīryam |
 āvistat kṛṣva yadasat ta ukthyaṃ bṛhaspate vi parirāpo ardaya ||
[2.23.15] बर्हस्पते अति यदर्यो अर्हाद दयुमद विभाति करतुमज्जनेषु |
 यद दीदयच्छवस रतप्रजात तदस्मसु दरविणं धेहिचित्रम ||
bṛhaspate ati yadaryo arhād dyumad vibhāti kratumajjaneṣu |
 yad dīdayacchavasa ṛtaprajāta tadasmasu draviṇaṃ dhehicitram ||
[2.23.16] मा न सतेनेभ्यो ये अभि दरुहस पदे निरामिणो रिपवो.अन्नेषु जाग्र्धुः |
 आ देवानामोहते वि वरयो हर्दि बर्हस्पते नपरः साम्नो विदुः ||
mā na stenebhyo ye abhi druhas pade nirāmiṇo ripavo.anneṣu jāghṛdhuḥ |
 ā devānāmohate vi vrayo hṛdi bṛhaspate naparaḥ sāmno viduḥ ||
[2.23.17] विश्वेभ्यो हि तवा भुवनेभ्यस परि तवष्टाजनत साम्नः साम्नः कविः |
 स रणचिद रणया बरह्मणस पतिर्द्रुहो हन्ता मह रतस्य धर्तरि ||
viśvebhyo hi tvā bhuvanebhyas pari tvaṣṭājanat sāmnaḥ sāmnaḥ kaviḥ |
 sa ṛṇacid ṛṇayā brahmaṇas patirdruho hantā maha ṛtasya dhartari ||
[2.23.18] तव शरिये वयजिहीत पर्वतो गवां गोत्रमुदस्र्जो यदङगिरः |
 इन्द्रेण युजा तमसा परीव्र्तं बर्हस्पते निरपामौब्जो अर्णवम ||
tava śriye vyajihīta parvato ghavāṃ ghotramudasṛjo yadaṅghiraḥ |
 indreṇa yujā tamasā parīvṛtaṃ bṛhaspate nirapāmaubjo arṇavam ||
[2.23.19] बरह्मणस पते तवमस्य यन्ता सूक्तस्य बोधि तनयं च जिन्व |
 विश्वं तद भद्रं यदवन्ति देवा बर्हद वदेम... ||
brahmaṇas pate tvamasya yantā sūktasya bodhi tanayaṃ ca jinva |
 viśvaṃ tad bhadraṃ yadavanti devā bṛhad vadema... ||

### Hymn 2.24

[2.24.1] सेमामविड्ढि परभ्र्तिं य ईशिषे.अया विधेम नवया महा गिरा |
 यथा नो मीढ्वान सतवते सखा तव बर्हस्पतेसीषधः सोत नो मतिम ||
semāmaviḍḍhi prabhṛtiṃ ya īśiṣe.ayā vidhema navayā mahā ghirā |
 yathā no mīḍhvān stavate sakhā tava bṛhaspatesīṣadhaḥ sota no matim ||
[2.24.2] यो नन्त्वान्यनमन नयोजसोतादर्दर्मन्युना शम्बराणि वि |
 पराच्यावयदच्युता बरह्मणस पतिरा चाविशद वसुमन्तं वि पर्वतम ||
yo nantvānyanaman nyojasotādardarmanyunā śambarāṇi vi |
 prācyāvayadacyutā brahmaṇas patirā cāviśad vasumantaṃ vi parvatam ||
[2.24.3] तद देवानां देवतमाय कर्त्वमश्रथ्नन दर्ळ्हाव्रदन्त वीळिता |
 उद गा आजदभिनद बरह्मणा वलमगूहत तमो वयचक्षयत सवः ||
tad devānāṃ devatamāya kartvamaśrathnan dṛḷhāvradanta vīḷitā |
 ud ghā ājadabhinad brahmaṇā valamaghūhat tamo vyacakṣayat svaḥ ||
[2.24.4] अश्मास्यमवतं बरह्मणस पतिर्मधुधारमभि यमोजसात्र्णत |
 तमेव विश्वे पपिरे सवर्द्र्शो बहु साकं सिसिचुरुत्समुद्रिणम ||
aśmāsyamavataṃ brahmaṇas patirmadhudhāramabhi yamojasātṛṇat |
 tameva viśve papire svardṛśo bahu sākaṃ sisicurutsamudriṇam ||
[2.24.5] सना ता का चिद भुवना भवीत्वा माद्भिः शरद्भिर्दुरो वरन्त वः |
 अयतन्ता चरतो अन्यद-अन्यदिद य चकार वयुना बरह्मणस पतिः ||
sanā tā kā cid bhuvanā bhavītvā mādbhiḥ śaradbhirduro varanta vaḥ |
 ayatantā carato anyad-anyadid ya cakāra vayunā brahmaṇas patiḥ ||
[2.24.6] अभिनक्षन्तो अभि ये तमानशुर्निधिं पणीनां परमंगुहा हितम |
 ते विद्वांसः परतिचक्ष्यान्र्ता पुनर्यत उायन तदुदीयुराविशम ||
abhinakṣanto abhi ye tamānaśurnidhiṃ paṇīnāṃ paramaṃghuhā hitam |
 te vidvāṃsaḥ praticakṣyānṛtā punaryata uāyan tadudīyurāviśam ||
[2.24.7] रतावानः परतिचक्ष्यान्र्ता पुनरात आ तस्थुः कवयो महस पथः |
 ते बाहुभ्यां धमितमग्निमश्मनि नकिः षो अस्त्यरणो जहुर्हि तम ||
ṛtāvānaḥ praticakṣyānṛtā punarāta ā tasthuḥ kavayo mahas pathaḥ |
 te bāhubhyāṃ dhamitamaghnimaśmani nakiḥ ṣo astyaraṇo jahurhi tam ||
[2.24.8] रतज्येन कषिप्रेण बरह्मणस पतिर्यत्र वष्टि पर तदश्नोति धन्वना |
 तस्य साध्वीरिषवो याभिरस्यति नर्चक्षसो दर्शये कर्णयोनयः ||
ṛtajyena kṣipreṇa brahmaṇas patiryatra vaṣṭi pra tadaśnoti dhanvanā |
 tasya sādhvīriṣavo yābhirasyati nṛcakṣaso dṛśaye karṇayonayaḥ ||
[2.24.9] स संनयः स विनयः पुरोहितः स सुष्टुतः स युधिब्रह्मणस पतिः |
 चाक्ष्मो यद वाजं भरते मती धनादित सूर्यस्तपति तप्यतुर्व्र्था ||
sa saṃnayaḥ sa vinayaḥ purohitaḥ sa suṣṭutaḥ sa yudhibrahmaṇas patiḥ |
 cākṣmo yad vājaṃ bharate matī dhanādit sūryastapati tapyaturvṛthā ||
[2.24.10] विभु परभु परथमं मेहनावतो बर्हस्पतेः सुविदत्राणि राध्या |
 इमा सातानि वेन्यस्य वाजिनो येन जना उभये भुञ्जते विशः ||
vibhu prabhu prathamaṃ mehanāvato bṛhaspateḥ suvidatrāṇi rādhyā |
 imā sātāni venyasya vājino yena janā ubhaye bhuñjate viśaḥ ||
[2.24.11] यो.अवरे वर्जने विश्वथा विभुर्महामु रण्वः शवसा ववक्षिथ |
 स देवो देवान परति पप्रथे पर्थु विश्वेदु तापरिभूर्ब्रह्मणस पतिः ||
yo.avare vṛjane viśvathā vibhurmahāmu raṇvaḥ śavasā vavakṣitha |
 sa devo devān prati paprathe pṛthu viśvedu tāparibhūrbrahmaṇas patiḥ ||
[2.24.12] विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्चन पर मिनन्ति वरतं वाम |
 अछेन्द्राब्रह्मणस्पती हविर्नो.अन्नं युजेव वाजिना जिगातम ||
viśvaṃ satyaṃ maghavānā yuvoridāpaścana pra minanti vrataṃ vām |
 achendrābrahmaṇaspatī havirno.annaṃ yujeva vājinā jighātam ||
[2.24.13] उताशिष्ठा अनु शर्ण्वन्ति वह्नयः सभेयो विप्रो भरते मती धना |
 वीळुद्वेषा अनु वश रणमाददिः स ह वाजी समिथे बरह्मणस पतिः ||
utāśiṣṭhā anu śṛṇvanti vahnayaḥ sabheyo vipro bharate matī dhanā |
 vīḷudveṣā anu vaśa ṛṇamādadiḥ sa ha vājī samithe brahmaṇas patiḥ ||
[2.24.14] बरह्मणस पतेरभवद यथावशं सत्यो मन्युर्महि कर्माकरिष्यतः |
 यो गा उदाजत स दिवे वि चाभजन महीव रीतिः शवसासरत पर्थक ||
brahmaṇas paterabhavad yathāvaśaṃ satyo manyurmahi karmākariṣyataḥ |
 yo ghā udājat sa dive vi cābhajan mahīva rītiḥ śavasāsarat pṛthak ||
[2.24.15] बरह्मणस पते सुयमस्य विश्वहा रायः सयाम रथ्यो वयस्वतः |
 वीरेषु वीरानुप परंधि नस्त्वं यदीशानो बरह्मणा वेषि मे हवम ||
brahmaṇas pate suyamasya viśvahā rāyaḥ syāma rathyo vayasvataḥ |
 vīreṣu vīrānupa pṛṃdhi nastvaṃ yadīśāno brahmaṇā veṣi me havam ||
[2.24.16] बरह्मणस पते तवमस्य... ||
brahmaṇas pate tvamasya... ||

### Hymn 2.25

[2.25.1] इन्धानो अग्निं वनवद वनुष्यतः कर्तब्रह्मा शूशुवद रातहव्य इत ||
indhāno aghniṃ vanavad vanuṣyataḥ kṛtabrahmā śūśuvad rātahavya it ||
[2.25.2] जातेन जातमति स पर सर्स्र्ते यं-यं युजंक्र्णुते बरह्मणस पतिः ||
jātena jātamati sa pra sarsṛte yaṃ-yaṃ yujaṃkṛṇute brahmaṇas patiḥ ||
[2.25.3] वीरेभिर्वीरान वनवद वनुष्यतो गोभी रयिं पप्रथद बोधति तमना |
 तोकं च तस्य तनयं च वर्धते यं-यं... ||
vīrebhirvīrān vanavad vanuṣyato ghobhī rayiṃ paprathad bodhati tmanā |
 tokaṃ ca tasya tanayaṃ ca vardhate yaṃ-yaṃ... ||
[2.25.4] सिन्धुर्न कषोदः शिमीवान रघायतो वर्षेव वध्रीन्रभि वष्ट्योजसा |
 अग्नेरिव परसितिर्नाह वर्तवे यं-यं.. ||
sindhurna kṣodaḥ śimīvān ṛghāyato vṛṣeva vadhrīnrabhi vaṣṭyojasā |
 aghneriva prasitirnāha vartave yaṃ-yaṃ.. ||
[2.25.5] तस्मा अर्षन्ति दिव्या असश्चतः स सत्वभिः परथमो गोषुगछति |
 अनिभ्र्ष्टतविषिर्हन्त्योजसा यं-यं... ||
tasmā arṣanti divyā asaścataḥ sa satvabhiḥ prathamo ghoṣughachati |
 anibhṛṣṭataviṣirhantyojasā yaṃ-yaṃ... ||
[2.25.6] तस्मा इद विश्वे धुनयन्त सिन्धवो.अछिद्रा शर्म दधिरे पुरूणि |
 देवानां सुम्ने सुभगः स एधते यं-यं... ||
tasmā id viśve dhunayanta sindhavo.achidrā śarma dadhire purūṇi |
 devānāṃ sumne subhaghaḥ sa edhate yaṃ-yaṃ... ||

### Hymn 2.26

[2.26.1] रजुरिच्छंसो वनवद वनुष्यतो देवयन्निददेवयन्तमभ्यसत |
 सुप्रावीरिद वनवत पर्त्सु दुष्टरं यज्वेदयज्योर्वि भजाति भोजनम ||
ṛjuricchaṃso vanavad vanuṣyato devayannidadevayantamabhyasat |
 suprāvīrid vanavat pṛtsu duṣṭaraṃ yajvedayajyorvi bhajāti bhojanam ||
[2.26.2] यजस्व वीर पर विहि मनायतो भद्रं मनः कर्णुष्व वर्त्रतूर्ये |
 हविष कर्णुष्व सुभगो यथाससि बरह्मणस पतेरव आ वर्णीमहे ||
yajasva vīra pra vihi manāyato bhadraṃ manaḥ kṛṇuṣva vṛtratūrye |
 haviṣ kṛṇuṣva subhagho yathāsasi brahmaṇas paterava ā vṛṇīmahe ||
[2.26.3] स इज्जनेन स विशा स जन्मना स पुत्रैर्वाजं भरतेधना नर्भिः |
 देवानां यः पितरमाविवासति शरद्धामना हविषा बरह्मणस पतिम ||
sa ijjanena sa viśā sa janmanā sa putrairvājaṃ bharatedhanā nṛbhiḥ |
 devānāṃ yaḥ pitaramāvivāsati śraddhāmanā haviṣā brahmaṇas patim ||
[2.26.4] यो अस्मै हव्यैर्घ्र्तवद्भिरविधत पर तं पराचा नयति बरह्मणस पतिः |
 उरुष्यतीमंहसो रक्षती रिषो.अंहोश्चिदस्मा उरुचक्रिरद्भुतः ||
yo asmai havyairghṛtavadbhiravidhat pra taṃ prācā nayati brahmaṇas patiḥ |
 uruṣyatīmaṃhaso rakṣatī riṣo.aṃhościdasmā urucakriradbhutaḥ ||

### Hymn 2.27

[2.27.1] इमा गिर आदित्येभ्यो घर्तस्नूः सनाद राजभ्यो जुह्वा जुहोमि |
 शर्णोतु मित्रो अर्यमा भगो नस्तुविजातो वरुणो दक्षो अंशः ||
imā ghira ādityebhyo ghṛtasnūḥ sanād rājabhyo juhvā juhomi |
 śṛṇotu mitro aryamā bhagho nastuvijāto varuṇo dakṣo aṃśaḥ ||
[2.27.2] इमं सतोमं सक्रतवो मे अद्य मित्रो अर्यमा वरुणो जुषन्त |
 आदित्यासः शुचयो धारपूता अव्र्जिना अनवद्या अरिष्टाः ||
imaṃ stomaṃ sakratavo me adya mitro aryamā varuṇo juṣanta |
 ādityāsaḥ śucayo dhārapūtā avṛjinā anavadyā ariṣṭāḥ ||
[2.27.3] त आदित्यास उरवो गभीरा अदब्धासो दिप्सन्तो भूर्यक्षाः |
 अन्तः पश्यन्ति वर्जिनोत साधु सर्वं राजभ्यः परमा चिदन्ति ||
ta ādityāsa uravo ghabhīrā adabdhāso dipsanto bhūryakṣāḥ |
 antaḥ paśyanti vṛjinota sādhu sarvaṃ rājabhyaḥ paramā cidanti ||
[2.27.4] धारयन्त आदित्यासो जगत सथा देवा विश्वस्य भुवनस्य गोपाः |
 दीर्घाधियो रक्षमाणा असुर्यं रतावानश्चयमाना रणानि ||
dhārayanta ādityāso jaghat sthā devā viśvasya bhuvanasya ghopāḥ |
 dīrghādhiyo rakṣamāṇā asuryaṃ ṛtāvānaścayamānā ṛṇāni ||
[2.27.5] विद्यामादित्या अवसो वो अस्य यदर्यमन भय आ चिन मयोभु |
 युष्माकं मित्रावरुणा परणीतौ परि शवभ्रेव दुरितानिव्र्ज्याम ||
vidyāmādityā avaso vo asya yadaryaman bhaya ā cin mayobhu |
 yuṣmākaṃ mitrāvaruṇā praṇītau pari śvabhreva duritānivṛjyām ||
[2.27.6] सुगो हि वो अर्यमन मित्र पन्था अन्र्क्षरो वरुण साधुरस्ति |
 तेनादित्या अधि वोचता नो यछता नो दुष्परिहन्तु शर्म ||
sugho hi vo aryaman mitra panthā anṛkṣaro varuṇa sādhurasti |
 tenādityā adhi vocatā no yachatā no duṣparihantu śarma ||
[2.27.7] पिपर्तु नो अदिती राजपुत्राति दवेषांस्यर्यमा सुगेभिः |
 बर्हन मित्रस्य वरुणस्य शर्मोप सयाम पुरुवीरा अरिष्टाः ||
pipartu no aditī rājaputrāti dveṣāṃsyaryamā sughebhiḥ |
 bṛhan mitrasya varuṇasya śarmopa syāma puruvīrā ariṣṭāḥ ||
[2.27.8] तिस्रो भूमीर्धारयन तरीन्रुत दयून तरीणि वरता विदथे अन्तरेषाम |
 रतेनादित्या महि वो महित्वं तदर्यमन वरुण मित्र चारु ||
tisro bhūmīrdhārayan trīnruta dyūn trīṇi vratā vidathe antareṣām |
 ṛtenādityā mahi vo mahitvaṃ tadaryaman varuṇa mitra cāru ||
[2.27.9] तरी रोचना दिव्या धारयन्त हिरण्ययाः शुचयो धारपूताः |
 अस्वप्नजो अनिमिषा अदब्धा उरुशंसा रजवे मर्त्याय ||
trī rocanā divyā dhārayanta hiraṇyayāḥ śucayo dhārapūtāḥ |
 asvapnajo animiṣā adabdhā uruśaṃsā ṛjave martyāya ||
[2.27.10] तवं विश्वेषां वरुणासि राजा ये च देवा असुर ये च मर्ताः |
 शतं नो रास्व शरदो विचक्षे.अच्यामायूंषि सुधितानि पूर्वा ||
tvaṃ viśveṣāṃ varuṇāsi rājā ye ca devā asura ye ca martāḥ |
 śataṃ no rāsva śarado vicakṣe.acyāmāyūṃṣi sudhitāni pūrvā ||
[2.27.11] न दक्षिणा वि चिकिते न सव्या न पराचीनमादित्या नोतपश्चा |
 पाक्या चिद वसवो धीर्या चिद युष्मानीतो अभयंज्योतिरश्याम ||
na dakṣiṇā vi cikite na savyā na prācīnamādityā notapaścā |
 pākyā cid vasavo dhīryā cid yuṣmānīto abhayaṃjyotiraśyām ||
[2.27.12] यो राजभ्य रतनिभ्यो ददाश यं वर्धयन्ति पुष्टयश्चनित्याः |
 स रेवान याति परथमो रथेन वसुदावा विदथेषु परशस्तः ||
yo rājabhya ṛtanibhyo dadāśa yaṃ vardhayanti puṣṭayaścanityāḥ |
 sa revān yāti prathamo rathena vasudāvā vidatheṣu praśastaḥ ||
[2.27.13] शुचिरपः सूयवसा अदब्ध उप कषेति वर्द्धवयाः सुवीरः |
 नकिष टं घनन्त्यन्तितो न दूराद य आदित्यानां भवति परणीतौ ||
śucirapaḥ sūyavasā adabdha upa kṣeti vṛddhavayāḥ suvīraḥ |
 nakiṣ ṭaṃ ghnantyantito na dūrād ya ādityānāṃ bhavati praṇītau ||
[2.27.14] अदिते मित्र वरुणोत मर्ळ यद वो वयं चक्र्मा कच्चिदागः |
 उर्वश्यामभयं जयोतिरिन्द्र मा नो दीर्घा अभि नशन तमिस्राः ||
adite mitra varuṇota mṛḷa yad vo vayaṃ cakṛmā kaccidāghaḥ |
 urvaśyāmabhayaṃ jyotirindra mā no dīrghā abhi naśan tamisrāḥ ||
[2.27.15] उभे अस्मै पीपयतः समीची दिवो वर्ष्टिं सुभगो नाम पुष्यन |
 उभा कषयावाजयन याति पर्त्सूभावर्धौ भवतः साधू अस्मै ||
ubhe asmai pīpayataḥ samīcī divo vṛṣṭiṃ subhagho nāma puṣyan |
 ubhā kṣayāvājayan yāti pṛtsūbhāvardhau bhavataḥ sādhū asmai ||
[2.27.16] या वो माया अभिद्रुहे यजत्राः पाशा आदित्या रिपवे विच्र्त्ताः |
 अश्वीव तानति येषं रथेनारिष्टा उरावा शर्मन सयाम ||
yā vo māyā abhidruhe yajatrāḥ pāśā ādityā ripave vicṛttāḥ |
 aśvīva tānati yeṣaṃ rathenāriṣṭā urāvā śarman syāma ||
[2.27.17] माहं मघोनो वरुण परियस्य भूरिदाव्न आ विदं शूनमापेः |
 मा रायो राजन सुयमादव सथां बर्हद वदेम... ||
māhaṃ maghono varuṇa priyasya bhūridāvna ā vidaṃ śūnamāpeḥ |
 mā rāyo rājan suyamādava sthāṃ bṛhad vadema... ||

### Hymn 2.28

[2.28.1] इदं कवेरादित्यस्य सवराजो विश्वानि सान्त्यभ्यस्तु मह्ना |
 अति यो मन्द्रो यजथाय देवः सुकीर्तिं भिक्षे वरुणस्य भूरेः ||
idaṃ kaverādityasya svarājo viśvāni sāntyabhyastu mahnā |
 ati yo mandro yajathāya devaḥ sukīrtiṃ bhikṣe varuṇasya bhūreḥ ||
[2.28.2] तव वरते सुभगासः सयाम सवाध्यो वरुण तुष्टुवांसः |
 उपायन उषसां गोमतीनामग्नयो न जरमाणा अनु दयून ||
tava vrate subhaghāsaḥ syāma svādhyo varuṇa tuṣṭuvāṃsaḥ |
 upāyana uṣasāṃ ghomatīnāmaghnayo na jaramāṇā anu dyūn ||
[2.28.3] तव सयाम पुरुवीरस्य शर्मन्नुरुशंसस्य वरुण परणेतः |
 यूयं नः पुत्रा अदितेरदब्धा अभि कषमध्वं युज्याय देवाः ||
tava syāma puruvīrasya śarmannuruśaṃsasya varuṇa praṇetaḥ |
 yūyaṃ naḥ putrā aditeradabdhā abhi kṣamadhvaṃ yujyāya devāḥ ||
[2.28.4] पर सीमादित्यो अस्र्जद विधर्तान रतं सिन्धवो वरुणस्य यन्ति |
 न शराम्यन्ति न वि मुचन्त्येते वयो न पप्तू रघुयापरिज्मन ||
pra sīmādityo asṛjad vidhartān ṛtaṃ sindhavo varuṇasya yanti |
 na śrāmyanti na vi mucantyete vayo na paptū raghuyāparijman ||
[2.28.5] वि मच्छ्रथाय रशनामिवाग रध्याम ते वरुण खां रतस्य |
 मा तन्तुश्छेदि वयतो धियं मे मा मात्रा शार्यपसः पुर रतोः ||
vi macchrathāya raśanāmivāgha ṛdhyāma te varuṇa khāṃ ṛtasya |
 mā tantuśchedi vayato dhiyaṃ me mā mātrā śāryapasaḥ pura ṛtoḥ ||
[2.28.6] अपो सु मयक्ष वरुण भियसं मत सम्राळ रतावो.अनु मा गर्भाय |
 दामेव वत्साद वि मुमुग्ध्यंहो नहि तवदारे निमिषश्चनेशे ||
apo su myakṣa varuṇa bhiyasaṃ mat samrāḷ ṛtāvo.anu mā ghṛbhāya |
 dāmeva vatsād vi mumughdhyaṃho nahi tvadāre nimiṣaścaneśe ||
[2.28.7] मा नो वधैर्वरुण ये त इष्टावेनः कर्ण्वन्तमसुर भरीणन्ति |
 मा जयोतिषः परवसथानि गन्म वि षू मर्धः शिश्रथो जीवसे नः ||
mā no vadhairvaruṇa ye ta iṣṭāvenaḥ kṛṇvantamasura bhrīṇanti |
 mā jyotiṣaḥ pravasathāni ghanma vi ṣū mṛdhaḥ śiśratho jīvase naḥ ||
[2.28.8] नमः पुरा ते वरुणोत नूनमुतापरं तुविजात बरवाम |
 तवे हि कं पर्वते न शरितान्यप्रच्युतानि दूळभ वरतानि ||
namaḥ purā te varuṇota nūnamutāparaṃ tuvijāta bravāma |
 tve hi kaṃ parvate na śritānyapracyutāni dūḷabha vratāni ||
[2.28.9] पर रणा सावीरध मत्क्र्तानि माहं राजन्नन्यक्र्तेन भोजम |
 अव्युष्टा इन नु भूयसीरुषास आ नो जीवान वरुण तासु शाधि ||
para ṛṇā sāvīradha matkṛtāni māhaṃ rājannanyakṛtena bhojam |
 avyuṣṭā in nu bhūyasīruṣāsa ā no jīvān varuṇa tāsu śādhi ||
[2.28.10] यो मे राजन युज्यो वा सखा वा सवप्ने भयं भीरवे मह्यमाह |
 सतेनो वा यो दिप्सति नो वर्को वा तवं तस्माद वरुणपाह्यस्मान ||
yo me rājan yujyo vā sakhā vā svapne bhayaṃ bhīrave mahyamāha |
 steno vā yo dipsati no vṛko vā tvaṃ tasmād varuṇapāhyasmān ||
[2.28.11] माहं मघोनो... ||
māhaṃ maghono... ||

### Hymn 2.29

[2.29.1] धर्तव्रता आदित्या इषिरा आरे मत कर्त रहसूरिवागः |
 शर्ण्वतो वो वरुण मित्र देवा भद्रस्य विद्वानवसे हुवेवः ||
dhṛtavratā ādityā iṣirā āre mat karta rahasūrivāghaḥ |
 śṛṇvato vo varuṇa mitra devā bhadrasya vidvānavase huvevaḥ ||
[2.29.2] यूयं देवाः परमतिर्यूयमोजो यूयं दवेषांसि सनुतर्युयोत |
 अभिक्षत्तारो अभि च कषमध्वमद्या च नो मर्ळयतापरं च ||
yūyaṃ devāḥ pramatiryūyamojo yūyaṃ dveṣāṃsi sanutaryuyota |
 abhikṣattāro abhi ca kṣamadhvamadyā ca no mṛḷayatāparaṃ ca ||
[2.29.3] किमू नु वः कर्णवामापरेण किं सनेन वसव आप्येन |
 यूयं नो मित्रावरुणादिते च सवस्तिमिन्द्रामरुतो दधात ||
kimū nu vaḥ kṛṇavāmāpareṇa kiṃ sanena vasava āpyena |
 yūyaṃ no mitrāvaruṇādite ca svastimindrāmaruto dadhāta ||
[2.29.4] हये देवा यूयमिदापय सथ ते मर्ळत नाधमानाय मह्यम |
 मा वो रथो मध्यमवाळ रते भून मा युष्मावस्त्वापिषु शरमिष्म ||
haye devā yūyamidāpaya stha te mṛḷata nādhamānāya mahyam |
 mā vo ratho madhyamavāḷ ṛte bhūn mā yuṣmāvastvāpiṣu śramiṣma ||
[2.29.5] पर व एको मिमय भूर्यागो यन मा पितेव कितवं शशास |
 आरे पाषा आरे अघानि देवा मा माधि पुत्रे विमिव गरभीष्ट ||
pra va eko mimaya bhūryāgho yan mā piteva kitavaṃ śaśāsa |
 āre pāṣā āre aghāni devā mā mādhi putre vimiva ghrabhīṣṭa ||
[2.29.6] अर्वाञ्चो अद्या भवता यजत्रा आ वो हार्दि भयमानो वययेयम |
 तराध्वं नो देवा निजुरो वर्कस्य तराध्वं कर्तादवपदो यजत्राः ||
arvāñco adyā bhavatā yajatrā ā vo hārdi bhayamāno vyayeyam |
 trādhvaṃ no devā nijuro vṛkasya trādhvaṃ kartādavapado yajatrāḥ ||
[2.29.7] माहं मघोनो... ||
māhaṃ maghono... ||

### Hymn 2.30

[2.30.1] रतं देवाय कर्ण्वते सवित्र इन्द्रायाहिघ्ने न रमन्त आपः |
 अहर-अहर्यात्यक्तुरपां कियात्या परथमः सर्ग आसाम ||
ṛtaṃ devāya kṛṇvate savitra indrāyāhighne na ramanta āpaḥ |
 ahar-aharyātyakturapāṃ kiyātyā prathamaḥ sargha āsām ||
[2.30.2] यो वर्त्राय सिनमत्राभरिष्यत पर तं जनित्री विदुष उवाच |
 पथो रदन्तीरनु जोषमस्मै दिवे-दिवे धुनयो यन्त्यर्थम ||
yo vṛtrāya sinamatrābhariṣyat pra taṃ janitrī viduṣa uvāca |
 patho radantīranu joṣamasmai dive-dive dhunayo yantyartham ||
[2.30.3] ऊर्ध्वो हयस्थादध्यन्तरिक्षे.अधा वर्त्राय पर वधंजभार |
 मिहं वसान उप हीमदुद्रोत तिग्मायुधो अजयच्छत्रुमिन्द्रः ||
ūrdhvo hyasthādadhyantarikṣe.adhā vṛtrāya pra vadhaṃjabhāra |
 mihaṃ vasāna upa hīmadudrot tighmāyudho ajayacchatrumindraḥ ||
[2.30.4] बर्हस्पते तपुषाश्नेव विध्य वर्कद्वरसो असुरस्य वीरान |
 यथा जघन्थ धर्षता पुरा चिदेवा जहि शत्रुमस्माकमिन्द्र ||
bṛhaspate tapuṣāśneva vidhya vṛkadvaraso asurasya vīrān |
 yathā jaghantha dhṛṣatā purā cidevā jahi śatrumasmākamindra ||
[2.30.5] अव कषिप दिवो अश्मानमुच्चा येन शत्रुं मन्दसानो निजूर्वाः |
 तोकस्य सातौ तनयस्य भूरेरस्मानर्धं कर्णुतादिन्द्र गोनाम ||
ava kṣipa divo aśmānamuccā yena śatruṃ mandasāno nijūrvāḥ |
 tokasya sātau tanayasya bhūrerasmānardhaṃ kṛṇutādindra ghonām ||
[2.30.6] पर हि करतुं वर्हथो यं वनुथो रध्रस्य सथो यजमानस्य चोदौ |
 इन्द्रासोमा युवमस्मानविष्टमस्मिन भयस्थे कर्णुतमु लोकम ||
pra hi kratuṃ vṛhatho yaṃ vanutho radhrasya stho yajamānasya codau |
 indrāsomā yuvamasmānaviṣṭamasmin bhayasthe kṛṇutamu lokam ||
[2.30.7] न मा तमन न शरमन नोत तन्द्रन न वोचाम मा सुनोतेति सोमम |
 यो मे पर्णाद यो ददद यो निबोधाद यो मा सुन्वन्तमुप गोभिरायत ||
na mā taman na śraman nota tandran na vocāma mā sunoteti somam |
 yo me pṛṇād yo dadad yo nibodhād yo mā sunvantamupa ghobhirāyat ||
[2.30.8] सरस्वति तवमस्मानविड्ढि मरुत्वती धर्षती जेषि शत्रून |
 तयं चिच्छर्धन्तं तविषीयमाणमिन्द्रो हन्ति वर्षभं शण्डिकानाम ||
sarasvati tvamasmānaviḍḍhi marutvatī dhṛṣatī jeṣi śatrūn |
 tyaṃ cicchardhantaṃ taviṣīyamāṇamindro hanti vṛṣabhaṃ śaṇḍikānām ||
[2.30.9] यो नः सनुत्य उत वा जिघत्नुरभिख्याय तं तिगितेन विध्य |
 बर्हस्पत आयुधैर्जेषि शत्रून दरुहे रीषन्तं परि धेहि राजन ||
yo naḥ sanutya uta vā jighatnurabhikhyāya taṃ tighitena vidhya |
 bṛhaspata āyudhairjeṣi śatrūn druhe rīṣantaṃ pari dhehi rājan ||
[2.30.10] अस्माकेभिः सत्वभिः शूर शूरैर्वीर्य कर्धि यानि ते कर्त्वानि |
 जयोगभूवन्ननुधूपितासो हत्वी तेशामा भरानो वसूनि ||
asmākebhiḥ satvabhiḥ śūra śūrairvīrya kṛdhi yāni te kartvāni |
 jyoghabhūvannanudhūpitāso hatvī teśāmā bharāno vasūni ||
[2.30.11] तं वः शर्धं मारुतं सुम्नयुर्गिरोप बरुवे नमसा दैव्यं जनम |
 यथा रयिं सर्ववीरं नशामहा अपत्यसाचं शरुत्यं दिवे-दिवे ||
taṃ vaḥ śardhaṃ mārutaṃ sumnayurghiropa bruve namasā daivyaṃ janam |
 yathā rayiṃ sarvavīraṃ naśāmahā apatyasācaṃ śrutyaṃ dive-dive ||

### Hymn 2.31

[2.31.1] अस्माकं मित्रावरुणावतं रथमादित्यै रुद्रैर्वसुभिः सचाभुवा |
 पर यद वयो न पप्तन वस्मनस परि शरवस्यवोह्र्षीवन्तो वनर्षदः ||
asmākaṃ mitrāvaruṇāvataṃ rathamādityai rudrairvasubhiḥ sacābhuvā |
 pra yad vayo na paptan vasmanas pari śravasyavohṛṣīvanto vanarṣadaḥ ||
[2.31.2] अध समा न उदवता सजोषसो रथं देवासो अभि विक्षु वाजयुम |
 यदाशवः पद्याभिस्तित्रतो रजः पर्थिव्याः सानौ जङघनन्त पाणिभिः ||
adha smā na udavatā sajoṣaso rathaṃ devāso abhi vikṣu vājayum |
 yadāśavaḥ padyābhistitrato rajaḥ pṛthivyāḥ sānau jaṅghananta pāṇibhiḥ ||
[2.31.3] उत सय न इन्द्रो विश्वचर्षणिर्दिवः शर्धेन मारुतेन सुक्रतुः |
 अनु नु सथात्यव्र्काभिरूतिभी रथं महे सनये वाजसातये ||
uta sya na indro viśvacarṣaṇirdivaḥ śardhena mārutena sukratuḥ |
 anu nu sthātyavṛkābhirūtibhī rathaṃ mahe sanaye vājasātaye ||
[2.31.4] उत सय देवो भुवनस्य सक्षणिस्त्वष्टा गनाभिः सजोषा जूजुवद रथम |
 इळा भगो बर्हद्दिवोत रोदसी पूषा पुरन्धिरश्विनावधा पती ||
uta sya devo bhuvanasya sakṣaṇistvaṣṭā ghnābhiḥ sajoṣā jūjuvad ratham |
 iḷā bhagho bṛhaddivota rodasī pūṣā purandhiraśvināvadhā patī ||
[2.31.5] उत तये देवी सुभगे मिथूद्र्शोषासानक्ता जगतामपीजुवा |
 सतुषे यद वां पर्थिवि नव्यसा वच सथातुश्च वयस्त्रिवया उपस्तिरे ||
uta tye devī subhaghe mithūdṛśoṣāsānaktā jaghatāmapījuvā |
 stuṣe yad vāṃ pṛthivi navyasā vaca sthātuśca vayastrivayā upastire ||
[2.31.6] उत वः शंसमुशिजामिव शमस्यहिर्बुध्न्यो.अज एकपादुत |
 तरित रभुक्षाः सविता चनो दधे.अपां नपादाशुहेमा धिया शमि ||
uta vaḥ śaṃsamuśijāmiva śmasyahirbudhnyo.aja ekapāduta |
 trita ṛbhukṣāḥ savitā cano dadhe.apāṃ napādāśuhemā dhiyā śami ||
[2.31.7] एता वो वश्म्युद्यता यजत्रा अतक्षन्नायवो नव्यसे सम |
 शरवस्यवो वाजं चकानाः सप्तिर्न रथ्यो अह धीतिमश्याः ||
etā vo vaśmyudyatā yajatrā atakṣannāyavo navyase sam |
 śravasyavo vājaṃ cakānāḥ saptirna rathyo aha dhītimaśyāḥ ||

### Hymn 2.32

[2.32.1] अस्य मे दयावाप्र्थिवी रतायतो भूतमवित्री वचसः सिषासतः |
 ययोरायः परतरं ते इदं पुर उपस्तुते वसूयुर्वां महो दधे ||
asya me dyāvāpṛthivī ṛtāyato bhūtamavitrī vacasaḥ siṣāsataḥ |
 yayorāyaḥ prataraṃ te idaṃ pura upastute vasūyurvāṃ maho dadhe ||
[2.32.2] मा नो गुह्या रिप आयोरहन दभन मा न आभ्यो रीरधो दुछुनाभ्यः |
 मा नो वि यौः सख्या विद्धि तस्य नः सुम्नायता मनसा तत तवेमहे ||
mā no ghuhyā ripa āyorahan dabhan mā na ābhyo rīradho duchunābhyaḥ |
 mā no vi yauḥ sakhyā viddhi tasya naḥ sumnāyatā manasā tat tvemahe ||
[2.32.3] अहेळता मनसा शरुष्टिमा वह दुहानां धेनुं पिप्युषीमसश्चतम |
 पद्याभिराशुं वचसा च वाजिनं तवां हिनोमि पुरुहूत विश्वहा ||
aheḷatā manasā śruṣṭimā vaha duhānāṃ dhenuṃ pipyuṣīmasaścatam |
 padyābhirāśuṃ vacasā ca vājinaṃ tvāṃ hinomi puruhūta viśvahā ||
[2.32.4] राकामहं सुहवां सुष्टुती हुवे शर्णोतु नः सुभगा बोधतु तमना |
 सीव्यत्वपः सूच्याछिद्यमानया ददातु वीरं सतदायमुक्थ्यम ||
rākāmahaṃ suhavāṃ suṣṭutī huve śṛṇotu naḥ subhaghā bodhatu tmanā |
 sīvyatvapaḥ sūcyāchidyamānayā dadātu vīraṃ satadāyamukthyam ||
[2.32.5] यास्ते राके सुमतयः सुपेशसो याभिर्ददासि दाशुषे वसूनि |
 ताभिर्नो अद्य सुमना उपागहि सहस्रपोषं सुभगे रराणा ||
yāste rāke sumatayaḥ supeśaso yābhirdadāsi dāśuṣe vasūni |
 tābhirno adya sumanā upāghahi sahasrapoṣaṃ subhaghe rarāṇā ||
[2.32.6] सिनीवालि पर्थुष्टुके या देवानामसि सवसा |
 जुषस्व हव्यमाहुतं परजां देवि दिदिड्ढि नः ||
sinīvāli pṛthuṣṭuke yā devānāmasi svasā |
 juṣasva havyamāhutaṃ prajāṃ devi didiḍḍhi naḥ ||
[2.32.7] या सुबाहुः सवङगुरिः सुषूमा बहुसूवरी |
 तस्यै विश्पत्न्यै हविः सिनीवाल्यै जुहोतन ||
yā subāhuḥ svaṅghuriḥ suṣūmā bahusūvarī |
 tasyai viśpatnyai haviḥ sinīvālyai juhotana ||
[2.32.8] या गुङगूर्या सिनीवाली या राका या सरस्वती |
 इन्द्राणीमह्व ऊतये वरुणानीं सवस्तये ||
yā ghuṅghūryā sinīvālī yā rākā yā sarasvatī |
 indrāṇīmahva ūtaye varuṇānīṃ svastaye ||

### Hymn 2.33

[2.33.1] आ ते पितर्मरुतां सुम्नमेतु मा नः सूर्यस्य सन्द्र्षो युयोथाः |
 अभि नो वीरो अर्वति कषमेत पर जायेमहि रुद्र परजाभिः ||
ā te pitarmarutāṃ sumnametu mā naḥ sūryasya sandṛṣo yuyothāḥ |
 abhi no vīro arvati kṣameta pra jāyemahi rudra prajābhiḥ ||
[2.33.2] तवादत्तेभी रुद्र शन्तमेभिः शतं हिमा अशीय भेषजेभिः |
 वयस्मद दवेषो वितरं वयंहो वयमीवाश्चातयस्वा विषूचीः ||
tvādattebhī rudra śantamebhiḥ śataṃ himā aśīya bheṣajebhiḥ |
 vyasmad dveṣo vitaraṃ vyaṃho vyamīvāścātayasvā viṣūcīḥ ||
[2.33.3] शरेष्ठो जातस्य रुद्र शरियासि तवस्तमस्तवसां वज्रबाहो |
 पर्षि णः पारमंहसः सवस्ति विश्वा अभीती रपसो युयोधि ||
śreṣṭho jātasya rudra śriyāsi tavastamastavasāṃ vajrabāho |
 parṣi ṇaḥ pāramaṃhasaḥ svasti viśvā abhītī rapaso yuyodhi ||
[2.33.4] मा तवा रुद्र चुक्रुधामा नमोभिर्मा दुष्टुती वर्षभ मासहूती |
 उन नो वीरानर्पय भेषजेभिर्भिषक्तमं तवा भिषजां शर्णोमि ||
mā tvā rudra cukrudhāmā namobhirmā duṣṭutī vṛṣabha māsahūtī |
 un no vīrānarpaya bheṣajebhirbhiṣaktamaṃ tvā bhiṣajāṃ śṛṇomi ||
[2.33.5] हवीमभिर्हवते यो हविर्भिरव सतोमेभी रुद्रं दिषीय |
 रदूदरः सुहवो मा नो अस्यै बभ्रुः सुशिप्रो रीरधन मनायै ||
havīmabhirhavate yo havirbhirava stomebhī rudraṃ diṣīya |
 ṛdūdaraḥ suhavo mā no asyai babhruḥ suśipro rīradhan manāyai ||
[2.33.6] उन मा ममन्द वर्षभो मरुत्वान तवक्षीयसा वयसा नाधमानम |
 घर्णीव छायामरपा अशीया विवासेयं रुद्रस्य सुम्नम ||
un mā mamanda vṛṣabho marutvān tvakṣīyasā vayasā nādhamānam |
 ghṛṇīva chāyāmarapā aśīyā vivāseyaṃ rudrasya sumnam ||
[2.33.7] कव सय ते रुद्र मर्ळयाकुर्हस्तो यो अस्ति भेषजो जलाषः |
 अपभर्ता रपसो दैव्यस्याभी नु मा वर्षभ चक्षमीथाः ||
kva sya te rudra mṛḷayākurhasto yo asti bheṣajo jalāṣaḥ |
 apabhartā rapaso daivyasyābhī nu mā vṛṣabha cakṣamīthāḥ ||
[2.33.8] पर बभ्रवे वर्षभाय शवितीचे महो महीं सुष्टुतिमीरयामि |
 नमस्या कल्मलीकिनं नमोभिर्ग्र्णीमसि तवेषं रुद्रस्य नाम ||
pra babhrave vṛṣabhāya śvitīce maho mahīṃ suṣṭutimīrayāmi |
 namasyā kalmalīkinaṃ namobhirghṛṇīmasi tveṣaṃ rudrasya nāma ||
[2.33.9] सथिरेभिरङगैः पुरुरूप उग्रो बभ्रुः शुक्रेभिः पिपिशेहिरण्यैः |
 ईशानादस्य भुवनस्य भूरेर्न वा उ योषद रुद्रादसुर्यम ||
sthirebhiraṅghaiḥ pururūpa ughro babhruḥ śukrebhiḥ pipiśehiraṇyaiḥ |
 īśānādasya bhuvanasya bhūrerna vā u yoṣad rudrādasuryam ||
[2.33.10] अर्हन बिभर्षि सायकानि धन्वार्हन निष्कं यजतं विश्वरूपम |
 अर्हन्निदं दयसे विश्वमभ्वं न वा ओजीयो रुद्र तवदस्ति ||
arhan bibharṣi sāyakāni dhanvārhan niṣkaṃ yajataṃ viśvarūpam |
 arhannidaṃ dayase viśvamabhvaṃ na vā ojīyo rudra tvadasti ||
[2.33.11] सतुहि शरुतं गर्तसदं युवानं मर्गं न भीममुपहत्नुमुग्रम |
 मर्ला जरित्रे रुद्र सतवानो.अन्यं ते अस्मन नि वपन्तु सेनाः ||
stuhi śrutaṃ ghartasadaṃ yuvānaṃ mṛghaṃ na bhīmamupahatnumughram |
 mṛlā jaritre rudra stavāno.anyaṃ te asman ni vapantu senāḥ ||
[2.33.12] कुमारश्चित पितरं वन्दमानं परति नानाम रुद्रोपयन्तम |
 भूरेर्दातारं सत्पतिं गर्णीषे सतुतस्त्वं भेषजा रास्यस्मे ||
kumāraścit pitaraṃ vandamānaṃ prati nānāma rudropayantam |
 bhūrerdātāraṃ satpatiṃ ghṛṇīṣe stutastvaṃ bheṣajā rāsyasme ||
[2.33.13] या वो भेषजा मरुतः शुचीनि या शन्तमा वर्षणो या मयोभु |
 यानि मनुरव्र्णीता पिता नस्ता शं च योश्चरुद्रस्य वश्मि ||
yā vo bheṣajā marutaḥ śucīni yā śantamā vṛṣaṇo yā mayobhu |
 yāni manuravṛṇītā pitā nastā śaṃ ca yoścarudrasya vaśmi ||
[2.33.14] परि णो हेती रुद्रस्य वर्ज्याः परि तवेषस्य दुर्मतिर्महीगात |
 अव सथिरा मघवद्भ्यस्तनुष्व मीढ्वस्तोकाय तनयाय मर्ळ ||
pari ṇo hetī rudrasya vṛjyāḥ pari tveṣasya durmatirmahīghāt |
 ava sthirā maghavadbhyastanuṣva mīḍhvastokāya tanayāya mṛḷa ||
[2.33.15] एवा बभ्रो वर्षभ चेकितान यथा देव न हर्णीषे न हंसि |
 हवनश्रुन नो रुद्रेह बोधि बर्हद व. व. स. ||
evā babhro vṛṣabha cekitāna yathā deva na hṛṇīṣe na haṃsi |
 havanaśrun no rudreha bodhi bṛhad v. v. s. ||

### Hymn 2.34

[2.34.1] धारावरा मरुतो धर्ष्ण्वोजसो मर्गा न भीमास्तविषीभिरर्चिनः |
 अग्नयो न शुशुचाना रजीषिणो भर्मिं धमन्तोप गा अव्र्ण्वत ||
dhārāvarā maruto dhṛṣṇvojaso mṛghā na bhīmāstaviṣībhirarcinaḥ |
 aghnayo na śuśucānā ṛjīṣiṇo bhṛmiṃ dhamantoapa ghā avṛṇvata ||
[2.34.2] दयावो न सत्र्भिश्चितयन्त खादिनो वयभ्रिया न दयुतयन्तव्र्ष्टयः |
 रुद्रो यद वो मरुतो रुक्मवक्षसो वर्षाजनि पर्श्न्याः शुक्र ऊधनि ||
dyāvo na stṛbhiścitayanta khādino vyabhriyā na dyutayantavṛṣṭayaḥ |
 rudro yad vo maruto rukmavakṣaso vṛṣājani pṛśnyāḥ śukra ūdhani ||
[2.34.3] उक्षन्ते अश्वानत्यानिवाजिषु नदस्य कर्णैस्तुरयन्त आशुभिः |
 हिरण्यशिप्रा मरुतो दविध्वतः पर्क्षं याथ पर्षतीभिः समन्यवः ||
ukṣante aśvānatyānivājiṣu nadasya karṇaisturayanta āśubhiḥ |
 hiraṇyaśiprā maruto davidhvataḥ pṛkṣaṃ yātha pṛṣatībhiḥ samanyavaḥ ||
[2.34.4] पर्क्षे ता विश्वा भुवना ववक्षिरे मित्राय वा सदमा जीरदानवः |
 पर्षदश्वासो अनवभ्रराधस रजिप्यासो न वयुनेषु धूर्षदः ||
pṛkṣe tā viśvā bhuvanā vavakṣire mitrāya vā sadamā jīradānavaḥ |
 pṛṣadaśvāso anavabhrarādhasa ṛjipyāso na vayuneṣu dhūrṣadaḥ ||
[2.34.5] इन्धन्वभिर्धेनुभी रप्शदूधभिरध्वस्मभिः पथिभिर्भ्राजद्र्ष्टयः |
 आ हंसासो न सवसराणि गन्तन मधोर्मदाय मरुतः समन्यवः ||
indhanvabhirdhenubhī rapśadūdhabhiradhvasmabhiḥ pathibhirbhrājadṛṣṭayaḥ |
 ā haṃsāso na svasarāṇi ghantana madhormadāya marutaḥ samanyavaḥ ||
[2.34.6] आ नो बरह्माणि मरुतः समन्यवो नरां न शंसः सवनानि गन्तन |
 अश्वामिव पिप्यत धेनुमूधनि कर्ता धियं जरित्रे वाजपेशसम ||
ā no brahmāṇi marutaḥ samanyavo narāṃ na śaṃsaḥ savanāni ghantana |
 aśvāmiva pipyata dhenumūdhani kartā dhiyaṃ jaritre vājapeśasam ||
[2.34.7] तं नो दात मरुतो वाजिनं रथ आपानं बरह्म चितयद दिवे-दिवे |
 इषं सतोत्र्भ्यो वर्जनेषु कारवे सनिं मेधामरिष्टं दुष्टरं सहः ||
taṃ no dāta maruto vājinaṃ ratha āpānaṃ brahma citayad dive-dive |
 iṣaṃ stotṛbhyo vṛjaneṣu kārave saniṃ medhāmariṣṭaṃ duṣṭaraṃ sahaḥ ||
[2.34.8] यद युञ्जते मरुतो रुक्मवक्षसो.अश्वान रथेषु भग आ सुदानवः |
 धेनुर्न शिश्वे सवसरेषु पिन्वते जनाय रातहविषे महीमिषम ||
yad yuñjate maruto rukmavakṣaso.aśvān ratheṣu bhagha ā sudānavaḥ |
 dhenurna śiśve svasareṣu pinvate janāya rātahaviṣe mahīmiṣam ||
[2.34.9] यो नो मरुतो वर्कताति मर्त्यो रिपुर्दधे वसवो रक्षता रिषः |
 वर्तयत तपुषा चक्रियाभि तमव रुद्रा अशसो हन्तना वधः ||
yo no maruto vṛkatāti martyo ripurdadhe vasavo rakṣatā riṣaḥ |
 vartayata tapuṣā cakriyābhi tamava rudrā aśaso hantanā vadhaḥ ||
[2.34.10] चित्रं तद वो मरुतो याम चेकिते पर्श्न्या यदूधरप्यापयो दुहुः |
 यद वा निदे नवमानस्य रुद्रियास्त्रितं जरायजुरतामदाभ्याः ||
citraṃ tad vo maruto yāma cekite pṛśnyā yadūdharapyāpayo duhuḥ |
 yad vā nide navamānasya rudriyāstritaṃ jarāyajuratāmadābhyāḥ ||
[2.34.11] तान वो महो मरुत एवयाव्नो विष्णोरेषस्य परभ्र्थे हवामहे |
 हिरण्यवर्णान ककुहान यतस्रुचो बरह्मण्यन्तः शंस्यं राध ईमहे ||
tān vo maho maruta evayāvno viṣṇoreṣasya prabhṛthe havāmahe |
 hiraṇyavarṇān kakuhān yatasruco brahmaṇyantaḥ śaṃsyaṃ rādha īmahe ||
[2.34.12] ते दशग्वाः परथमा यज्ञमूहिरे ते नो हिन्वन्तूषसो वयुष्टिषु |
 उषा न रामीररुणैरपोर्णुते महो जयोतिषाशुचता गोर्णसा ||
te daśaghvāḥ prathamā yajñamūhire te no hinvantūṣaso vyuṣṭiṣu |
 uṣā na rāmīraruṇairaporṇute maho jyotiṣāśucatā ghoarṇasā ||
[2.34.13] ते कषोणीभिररुणेभिर्नाञ्जिभी रुद्रा रतस्य सदनेषुवाव्र्धुः |
 निमेघमाना अत्येन पाजसा सुश्चन्द्रं वर्णन्दधिरे सुपेशसम ||
te kṣoṇībhiraruṇebhirnāñjibhī rudrā ṛtasya sadaneṣuvāvṛdhuḥ |
 nimeghamānā atyena pājasā suścandraṃ varṇandadhire supeśasam ||
[2.34.14] तानियानो महि वरूथमूतय उप घेदेना नमसा गर्णीमसि |
 तरितो न यान पञ्च होतॄनभिष्टय आववर्तदवराञ्चक्रियावसे ||
tāniyāno mahi varūthamūtaya upa ghedenā namasā ghṛṇīmasi |
 trito na yān pañca hotṝnabhiṣṭaya āvavartadavarāñcakriyāvase ||
[2.34.15] यया रध्रं पारयथात्यंहो यया निदो मुञ्चथ वन्दितारम |
 अर्वाची सा मरुतो या व ऊतिरो षु वाश्रेव सुमतिर्जिगातु ||
yayā radhraṃ pārayathātyaṃho yayā nido muñcatha vanditāram |
 arvācī sā maruto yā va ūtiro ṣu vāśreva sumatirjighātu ||

### Hymn 2.35

[2.35.1] उपेमस्र्क्षि वाजयुर्वचस्यां चनो दधीत नाद्यो गिरो मे |
 अपां नपादाशुहेमा कुवित स सुपेशसस करति जोषिषद धि ||
upemasṛkṣi vājayurvacasyāṃ cano dadhīta nādyo ghiro me |
 apāṃ napādāśuhemā kuvit sa supeśasas karati joṣiṣad dhi ||
[2.35.2] इमं सवस्मै हर्द आ सुतष्टं मन्त्रं वोचेम कुविदस्य वेदत |
 अपां नपादसुर्यस्य मह्ना विश्वान्यर्यो भुवना जजान ||
imaṃ svasmai hṛda ā sutaṣṭaṃ mantraṃ vocema kuvidasya vedat |
 apāṃ napādasuryasya mahnā viśvānyaryo bhuvanā jajāna ||
[2.35.3] समन्या यन्त्युप यन्त्यन्याः समानमूर्वं नद्यः पर्णन्ति |
 तमू शुचिं शुचयो दीदिवांसमपां नपातं परि तस्थुरापः ||
samanyā yantyupa yantyanyāḥ samānamūrvaṃ nadyaḥ pṛṇanti |
 tamū śuciṃ śucayo dīdivāṃsamapāṃ napātaṃ pari tasthurāpaḥ ||
[2.35.4] तमस्मेरा युवतयो युवानं मर्म्र्ज्यमानाः परि यन्त्यापः |
 स शुक्रेभिः शिक्वभी रेवदस्मे दीदायानिध्मो घर्तनिर्णिगप्सु ||
tamasmerā yuvatayo yuvānaṃ marmṛjyamānāḥ pari yantyāpaḥ |
 sa śukrebhiḥ śikvabhī revadasme dīdāyānidhmo ghṛtanirṇighapsu ||
[2.35.5] अस्मै तिस्रो अव्यथ्याय नारीर्देवाय देवीर्दिधिषन्त्यन्नम |
 कर्ता इवोप हि परसर्स्रे अप्सु स पीयूषं धयति पूर्वसूनाम ||
asmai tisro avyathyāya nārīrdevāya devīrdidhiṣantyannam |
 kṛtā ivopa hi prasarsre apsu sa pīyūṣaṃ dhayati pūrvasūnām ||
[2.35.6] अश्वस्यात्र जनिमास्य च सवर्द्रुहो रिषः सम्प्र्चः पाहिसूरीन |
 आमासु पूर्षु परो अप्रम्र्ष्यं नारातयो वि नशन नान्र्तानि ||
aśvasyātra janimāsya ca svardruho riṣaḥ sampṛcaḥ pāhisūrīn |
 āmāsu pūrṣu paro apramṛṣyaṃ nārātayo vi naśan nānṛtāni ||
[2.35.7] सव आ दमे सुदुघा यस्य धेनुः सवधां पीपाय सुभ्वन्नमत्ति |
 सो अपां नपादूर्जयन्नप्स्वन्तर्वसुदेयाय विधते वि भाति ||
sva ā dame sudughā yasya dhenuḥ svadhāṃ pīpāya subhvannamatti |
 so apāṃ napādūrjayannapsvantarvasudeyāya vidhate vi bhāti ||
[2.35.8] यो अप्स्वा सुचिना दैव्येन रतावाजस्र उर्विया विभाति |
 वया इदन्या भुवनान्यस्य पर जायन्ते वीरुधश्च परजाभिः ||
yo apsvā sucinā daivyena ṛtāvājasra urviyā vibhāti |
 vayā idanyā bhuvanānyasya pra jāyante vīrudhaśca prajābhiḥ ||
[2.35.9] अपां नपादा हयस्थादुपस्थं जिह्मानामूर्ध्वो विद्युतं वसानः |
 तस्य जयेष्ठं महिमानं वहन्तीर्हिरण्यवर्णाः परि यन्ति यह्वीः ||
apāṃ napādā hyasthādupasthaṃ jihmānāmūrdhvo vidyutaṃ vasānaḥ |
 tasya jyeṣṭhaṃ mahimānaṃ vahantīrhiraṇyavarṇāḥ pari yanti yahvīḥ ||
[2.35.10] हिरण्यरूपः स हिरण्यसन्द्र्गपां नपात सेदु हिरण्यवर्णः |
 हिरण्ययात परि योनेर्निषद्या हिरण्यदा ददत्यन्नमस्मै ||
hiraṇyarūpaḥ sa hiraṇyasandṛghapāṃ napāt sedu hiraṇyavarṇaḥ |
 hiraṇyayāt pari yonerniṣadyā hiraṇyadā dadatyannamasmai ||
[2.35.11] तदस्यानीकमुत चारु नामापीच्यं वर्धते नप्तुरपाम |
 यमिन्धते युवतयः समित्था हिरण्यवर्णं घर्तमन्नमस्य ||
tadasyānīkamuta cāru nāmāpīcyaṃ vardhate napturapām |
 yamindhate yuvatayaḥ samitthā hiraṇyavarṇaṃ ghṛtamannamasya ||
[2.35.12] अस्मै बहूनामवमाय सख्ये यज्ञैर्विधेम नमसा हविर्भिः |
 सं सानु मार्ज्मि दिधिषामि बिल्मैर्दधाम्यन्नैःपरि वन्द रग्भिः ||
asmai bahūnāmavamāya sakhye yajñairvidhema namasā havirbhiḥ |
 saṃ sānu mārjmi didhiṣāmi bilmairdadhāmyannaiḥpari vanda ṛghbhiḥ ||
[2.35.13] स ईं वर्षाजनयत तासु गर्भं स ईं सिशुर्धयति तं रिहन्ति |
 सो अपां नपादनभिम्लातवर्णो.अन्यस्येवेह तन्वा विवेष ||
sa īṃ vṛṣājanayat tāsu gharbhaṃ sa īṃ siśurdhayati taṃ rihanti |
 so apāṃ napādanabhimlātavarṇo.anyasyeveha tanvā viveṣa ||
[2.35.14] अस्मिन पदे परमे तस्थिवांसमध्वस्मभिर्विश्वहा दीदिवांसाम |
 आपो नप्त्रे घर्तमन्नं वहन्तीः सवयमत्कैः परि दीयन्ति यह्वीः ||
asmin pade parame tasthivāṃsamadhvasmabhirviśvahā dīdivāṃsām |
 āpo naptre ghṛtamannaṃ vahantīḥ svayamatkaiḥ pari dīyanti yahvīḥ ||
[2.35.15] अयांसमग्ने सुक्षितिं जनायायांसमु मघवद्भ्यः सुव्र्क्तिम |
 विश्वं तद... ||
ayāṃsamaghne sukṣitiṃ janāyāyāṃsamu maghavadbhyaḥ suvṛktim |
 viśvaṃ tad... ||

### Hymn 2.36

[2.36.1] तुभ्यं हिन्वानो वसिष्ट गा अपो.अधुक्षन सीमविभिरद्रिभिर्नरः |
 पिबेन्द्र सवाहा परहुतं वषत्क्र्तं होत्रादासोमं परथमो य ईशिषे ||
tubhyaṃ hinvāno vasiṣṭa ghā apo.adhukṣan sīmavibhiradribhirnaraḥ |
 pibendra svāhā prahutaṃ vaṣatkṛtaṃ hotrādāsomaṃ prathamo ya īśiṣe ||
[2.36.2] यज्ञैः सम्मिश्लाः पर्षतीभिर्र्ष्टिभिर्यामञ्छुभ्रासो अञ्जिषु परिया उत |
 आसद्या बर्हिर्भरतस्य सूनवः पोत्रादा सोमं पिबता दिवो नरः ||
yajñaiḥ sammiślāḥ pṛṣatībhirṛṣṭibhiryāmañchubhrāso añjiṣu priyā uta |
 āsadyā barhirbharatasya sūnavaḥ potrādā somaṃ pibatā divo naraḥ ||
[2.36.3] अमेव नः सुहवा आ हि गन्तन नि बर्हिषि सदतना रणिष्टन |
 अथा मन्दस्व जुजुषाणो अन्धसस्त्वष्टर्देवेभिर्जनिभिः सुमद्गणः ||
ameva naḥ suhavā ā hi ghantana ni barhiṣi sadatanā raṇiṣṭana |
 athā mandasva jujuṣāṇo andhasastvaṣṭardevebhirjanibhiḥ sumadghaṇaḥ ||
[2.36.4] आ वक्षि देवानिह विप्र यक्षि चोशन होतर्नि षदा योनिषु तरिषु |
 परति वीहि परस्थितं सोम्यं मधु पिबाग्नीध्रात्तव भागस्य तर्प्णुहि ||
ā vakṣi devāniha vipra yakṣi cośan hotarni ṣadā yoniṣu triṣu |
 prati vīhi prasthitaṃ somyaṃ madhu pibāghnīdhrāttava bhāghasya tṛpṇuhi ||
[2.36.5] एष सय ते तन्वो नर्म्णवर्धनः सह ओजः परदिवि बाह्वोर्हितः |
 तुभ्यं सुतो मघवन तुभ्यमाभ्र्तस्त्वमस्य बराह्मनादा तर्पत पिब ||
eṣa sya te tanvo nṛmṇavardhanaḥ saha ojaḥ pradivi bāhvorhitaḥ |
 tubhyaṃ suto maghavan tubhyamābhṛtastvamasya brāhmanādā tṛpat piba ||
[2.36.6] जुषेथां यज्ञं बोधतं हवस्य मे सत्तो होता निविदः पूर्व्या अनु |
 अछा राजाना नम एत्याव्र्तं परशास्त्रादा पिबतं सोम्यं मधु ||
juṣethāṃ yajñaṃ bodhataṃ havasya me satto hotā nividaḥ pūrvyā anu |
 achā rājānā nama etyāvṛtaṃ praśāstrādā pibataṃ somyaṃ madhu ||

### Hymn 2.37

[2.37.1] मन्दस्व होत्रादनु जोषमन्धसो.अध्वर्यवः स पूर्णांवष्ट्यासिचम |
 तस्मा एतं भरत तद्वशो ददिर्होत्राद सोमं दरविणोदः पिब रतुभिः ||
mandasva hotrādanu joṣamandhaso.adhvaryavaḥ sa pūrṇāṃvaṣṭyāsicam |
 tasmā etaṃ bharata tadvaśo dadirhotrād somaṃ draviṇodaḥ piba ṛtubhiḥ ||
[2.37.2] यमु पूर्वमहुवे तमिदं हुवे सेदु हव्यो ददिर्यो नाम पत्यते |
 अध्वर्युभिः परस्थितं सोम्यं मधु पोत्रात सोमं द. प. र. ||
yamu pūrvamahuve tamidaṃ huve sedu havyo dadiryo nāma patyate |
 adhvaryubhiḥ prasthitaṃ somyaṃ madhu potrāt somaṃ d. p. ṛ. ||
[2.37.3] मेद्यन्तु ते वह्नयो येभिरीयसे.अरिषण्यन वीळयस्वा वनस्पते |
 आयूया धर्ष्णो अभिगूर्या तवं नेष्ट्रात सोमं... ||
medyantu te vahnayo yebhirīyase.ariṣaṇyan vīḷayasvā vanaspate |
 āyūyā dhṛṣṇo abhighūryā tvaṃ neṣṭrāt somaṃ... ||
[2.37.4] अपाद धोत्रादुत पोत्रादमत्तोत नेष्ट्रादजुषत परयो हितम |
 तुरीयं पात्रमम्र्क्तममर्त्यं दरविणोदाः पिबतु दराविणोदसः ||
apād dhotrāduta potrādamattota neṣṭrādajuṣata prayo hitam |
 turīyaṃ pātramamṛktamamartyaṃ draviṇodāḥ pibatu drāviṇodasaḥ ||
[2.37.5] अर्वाञ्चमद्य यय्यं नर्वाहणं रथं युञ्जाथामिह वां विमोचनम |
 पर्ङकतं हवींषि मधुना हि कं गतमथा सोमं पिबतं वाजिनीवसू ||
arvāñcamadya yayyaṃ nṛvāhaṇaṃ rathaṃ yuñjāthāmiha vāṃ vimocanam |
 pṛṅktaṃ havīṃṣi madhunā hi kaṃ ghatamathā somaṃ pibataṃ vājinīvasū ||
[2.37.6] जोष्यग्ने समिधं जोष्याहुतिं जोषि बरह्म जन्यं जोषिसुष्टुतिम |
 विश्वेभिर्विश्वान रतुना वसो मह उशन देवानुशतः पायया हविः ||
joṣyaghne samidhaṃ joṣyāhutiṃ joṣi brahma janyaṃ joṣisuṣṭutim |
 viśvebhirviśvān ṛtunā vaso maha uśan devānuśataḥ pāyayā haviḥ ||

### Hymn 2.38

[2.38.1] उदु षय देवः सविता सवाय शश्वत्तमं तदपा वह्निरस्थात |
 नूनं देवेभ्यो वि हि धाति रत्नमथाभजद वीतिहोत्रं सवस्तौ ||
udu ṣya devaḥ savitā savāya śaśvattamaṃ tadapā vahnirasthāt |
 nūnaṃ devebhyo vi hi dhāti ratnamathābhajad vītihotraṃ svastau ||
[2.38.2] विश्वस्य हि शरुष्टये देव ऊर्ध्वः पर बाहवा पर्थुपाणिः सिसर्ति |
 आपश्चिदस्य वरत आ निम्र्ग्रा अयं चिद वातो रमते परिज्मन ||
viśvasya hi śruṣṭaye deva ūrdhvaḥ pra bāhavā pṛthupāṇiḥ sisarti |
 āpaścidasya vrata ā nimṛghrā ayaṃ cid vāto ramate parijman ||
[2.38.3] आशुभिश्चिद यान वि मुचाति नूनमरीरमदतमानं चिदेतोः |
 अह्यर्षूणां चिन नययानविष्यामनु वरतं सवितुर्मोक्यागात ||
āśubhiścid yān vi mucāti nūnamarīramadatamānaṃ cidetoḥ |
 ahyarṣūṇāṃ cin nyayānaviṣyāmanu vrataṃ saviturmokyāghāt ||
[2.38.4] पुनः समव्यद विततं वयन्ती मध्या कर्तोर्न्यधाच्छक्म धीरः |
 उत संहायास्थाद वय रतूं अदर्धररमतिःसविता देव आगात ||
punaḥ samavyad vitataṃ vayantī madhyā kartornyadhācchakma dhīraḥ |
 ut saṃhāyāsthād vy ṛtūṃ adardhararamatiḥsavitā deva āghāt ||
[2.38.5] नानौकांसि दुर्यो विश्वमायुर्वि तिष्ठते परभवः शोको अग्नेः |
 जयेष्ठं माता सूनवे भागमाधादन्वस्यकेतमिषितं सवित्रा ||
nānaukāṃsi duryo viśvamāyurvi tiṣṭhate prabhavaḥ śoko aghneḥ |
 jyeṣṭhaṃ mātā sūnave bhāghamādhādanvasyaketamiṣitaṃ savitrā ||
[2.38.6] समाववर्ति विष्ठितो जिगीषुर्विश्वेषां कामश्चरताममाभूत |
 शश्वानपो विक्र्तं हित्व्यागादनु वरतं सवितुर्दैव्यस्य ||
samāvavarti viṣṭhito jighīṣurviśveṣāṃ kāmaścaratāmamābhūt |
 śaśvānapo vikṛtaṃ hitvyāghādanu vrataṃ saviturdaivyasya ||
[2.38.7] तवया हितमप्यमप्सु भागं धन्वान्वा मर्गयसो वि तस्थुः |
 वनानि विभ्यो नकिरस्य तानि वरता देवस्य सवितुर्मिनन्ति ||
tvayā hitamapyamapsu bhāghaṃ dhanvānvā mṛghayaso vi tasthuḥ |
 vanāni vibhyo nakirasya tāni vratā devasya saviturminanti ||
[2.38.8] याद्राध्यं वरुणो योनिमप्यमनिशितं निमिषि जर्भुराणः |
 विश्वो मार्ताण्डो वरजमा पशुर्गात सथशो जन्मानि सविता वयाकः ||
yādrādhyaṃ varuṇo yonimapyamaniśitaṃ nimiṣi jarbhurāṇaḥ |
 viśvo mārtāṇḍo vrajamā paśurghāt sthaśo janmāni savitā vyākaḥ ||
[2.38.9] न यस्येन्द्रो वरुणो न मित्रो वरतमर्यमा न मिनन्ति रुद्रः |
 नारातयस्तमिदं सवस्ति हुवे देवं सवितारं नमोभिः ||
na yasyendro varuṇo na mitro vratamaryamā na minanti rudraḥ |
 nārātayastamidaṃ svasti huve devaṃ savitāraṃ namobhiḥ ||
[2.38.10] भगं धियं वाजयन्तः पुरन्धिं नराशंसो गनास्पतिर्नो अव्याः |
 आये वामस्य संगथे रयीणां परिया देवस्य सवितुः सयाम ||
bhaghaṃ dhiyaṃ vājayantaḥ purandhiṃ narāśaṃso ghnāspatirno avyāḥ |
 āye vāmasya saṃghathe rayīṇāṃ priyā devasya savituḥ syāma ||
[2.38.11] अस्मभ्यं तद दिवो अद्भ्यः पर्थिव्यास्त्वया दत्तं काम्यं राध आ गात |
 शं यत सतोत्र्भ्य आपये भवात्युरुशंसाय सवितर्जरित्रे ||
asmabhyaṃ tad divo adbhyaḥ pṛthivyāstvayā dattaṃ kāmyaṃ rādha ā ghāt |
 śaṃ yat stotṛbhya āpaye bhavātyuruśaṃsāya savitarjaritre ||

### Hymn 2.39

[2.39.1] गरावाणेव तदिदथं जरेथे गर्ध्रेव वर्क्षं निधिमन्तमछ |
 बरह्माणेव विदथ उक्थशासा दूतेव हव्या जन्या पुरुत्रा ||
ghrāvāṇeva tadidathaṃ jarethe ghṛdhreva vṛkṣaṃ nidhimantamacha |
 brahmāṇeva vidatha ukthaśāsā dūteva havyā janyā purutrā ||
[2.39.2] परातर्यावाणा रथ्येव वीराजेव यमा वरमा सचेथे |
 मेने इव तन्वा शुम्भमाने दम्पतीव करतुविदा जनेषु ||
prātaryāvāṇā rathyeva vīrājeva yamā varamā sacethe |
 mene iva tanvā śumbhamāne dampatīva kratuvidā janeṣu ||
[2.39.3] शर्ङगेव नः परथमा गन्तमर्वाक छफाविव जर्भुराणातरोभिः |
 चक्रवाकेव परति वस्तोरुस्रार्वाञ्चा यातं रथ्येव शक्रा ||
śṛṅgheva naḥ prathamā ghantamarvāk chaphāviva jarbhurāṇātarobhiḥ |
 cakravākeva prati vastorusrārvāñcā yātaṃ rathyeva śakrā ||
[2.39.4] नावेव नः पारयतं युगेव नभ्येव न उपधीव परधीव |
 शवानेव नो अरिषण्या तनूनां खर्गलेव विस्रसः पातमस्मान ||
nāveva naḥ pārayataṃ yugheva nabhyeva na upadhīva pradhīva |
 śvāneva no ariṣaṇyā tanūnāṃ khṛghaleva visrasaḥ pātamasmān ||
[2.39.5] वातेवाजुर्या नद्येव रीतिरक्षी इव चक्षुषा यातमर्वाक |
 हस्ताविव तन्वे शम्भविष्ठा पादेव नो नयतं वस्यो अछ ||
vātevājuryā nadyeva rītirakṣī iva cakṣuṣā yātamarvāk |
 hastāviva tanve śambhaviṣṭhā pādeva no nayataṃ vasyo acha ||
[2.39.6] ओष्ठाविव मध्वास्ने वदन्ता सतनाविव पिप्यतं जीवसेनः |
 नासेव नस्तन्वो रक्षितारा कर्णाविव सुश्रुता भूतमस्मे ||
oṣṭhāviva madhvāsne vadantā stanāviva pipyataṃ jīvasenaḥ |
 nāseva nastanvo rakṣitārā karṇāviva suśrutā bhūtamasme ||
[2.39.7] हस्तेव शक्तिमभि सन्ददी नः कषामेव नः समजतं रजांसि |
 इमा गिरो अश्विना युष्मयन्तीः कष्णोत्रेणेव सवधितिं सं शिशीतम ||
hasteva śaktimabhi sandadī naḥ kṣāmeva naḥ samajataṃ rajāṃsi |
 imā ghiro aśvinā yuṣmayantīḥ kṣṇotreṇeva svadhitiṃ saṃ śiśītam ||
[2.39.8] एतानि वामश्विना वर्धनानि बरह्म सतोमं गर्त्समदासो अक्रन |
 तानि नरा जुजुषाणोप यातं बर्हद... ||
etāni vāmaśvinā vardhanāni brahma stomaṃ ghṛtsamadāso akran |
 tāni narā jujuṣāṇopa yātaṃ bṛhad... ||

### Hymn 2.40

[2.40.1] सोमापूषणा जनना रयीणां जनना दिवो जनना पर्थिव्याः |
 जातौ विश्वस्य भुवनस्य गोपौ देवा अक्र्ण्वन्नम्र्तस्य नाभिम ||
somāpūṣaṇā jananā rayīṇāṃ jananā divo jananā pṛthivyāḥ |
 jātau viśvasya bhuvanasya ghopau devā akṛṇvannamṛtasya nābhim ||
[2.40.2] इमौ देवौ जायमानौ जुषन्तेमौ तमांसि गूहतामजुष्टा |
 आभ्यामिन्द्रः पक्वमामास्वन्तः सोमापूषभ्यां जनदुस्रियासु ||
imau devau jāyamānau juṣantemau tamāṃsi ghūhatāmajuṣṭā |
 ābhyāmindraḥ pakvamāmāsvantaḥ somāpūṣabhyāṃ janadusriyāsu ||
[2.40.3] सोमापूषणा रजसो विमानं सप्तचक्रं रथमविश्वमिन्वम |
 विषूव्र्तं मनसा युज्यमानं तं जिन्वथो वर्षणा पञ्चरश्मिम ||
somāpūṣaṇā rajaso vimānaṃ saptacakraṃ rathamaviśvaminvam |
 viṣūvṛtaṃ manasā yujyamānaṃ taṃ jinvatho vṛṣaṇā pañcaraśmim ||
[2.40.4] दिव्यन्यः सदनं चक्र उच्चा पर्थिव्यामन्यो अध्यन्तरिक्षे |
 तावस्मभ्यं पुरुवारं पुरुक्षुं रायस पोषं वि षयतां नाभिमस्मे ||
divyanyaḥ sadanaṃ cakra uccā pṛthivyāmanyo adhyantarikṣe |
 tāvasmabhyaṃ puruvāraṃ purukṣuṃ rāyas poṣaṃ vi ṣyatāṃ nābhimasme ||
[2.40.5] विश्वान्यन्यो भुवना जजान विश्वमन्यो अभिचक्षाण एति |
 सोमापूषणाववतं धियं मे युवाभ्यां विश्वाः पर्तना जयेम ||
viśvānyanyo bhuvanā jajāna viśvamanyo abhicakṣāṇa eti |
 somāpūṣaṇāvavataṃ dhiyaṃ me yuvābhyāṃ viśvāḥ pṛtanā jayema ||
[2.40.6] धियं पूषा जिन्वतु विश्वमिन्वो रयिं सोमो रयिपतिर्दधातु |
 अवतु देव्यदितिरनर्वा बर... ||
dhiyaṃ pūṣā jinvatu viśvaminvo rayiṃ somo rayipatirdadhātu |
 avatu devyaditiranarvā bṛ... ||

### Hymn 2.41

[2.41.1] वायो ये ते सहस्रिणो रथासस्तेभिरा गहि |
 नियुत्वान सोमपीतये ||
vāyo ye te sahasriṇo rathāsastebhirā ghahi |
 niyutvān somapītaye ||
[2.41.2] नियुत्वान वायवा गह्ययं शुक्रो अयामि ते |
 गन्तासि सुन्वतो गर्हम ||
niyutvān vāyavā ghahyayaṃ śukro ayāmi te |
 ghantāsi sunvato ghṛham ||
[2.41.3] शुक्रस्याद्य गवाशिर इन्द्रवायू नियुत्वतः |
 आ यातं पिबतं नरा ||
śukrasyādya ghavāśira indravāyū niyutvataḥ |
 ā yātaṃ pibataṃ narā ||
[2.41.4] अयं वां मित्रावरुणा सुतः सोम रताव्र्धा |
 ममेदिह शरुतं हवम ||
ayaṃ vāṃ mitrāvaruṇā sutaḥ soma ṛtāvṛdhā |
 mamediha śrutaṃ havam ||
[2.41.5] राजानावनभिद्रुहा धरुवे सदस्युत्तमे |
 सहस्रस्थूण आसाते ||
rājānāvanabhidruhā dhruve sadasyuttame |
 sahasrasthūṇa āsāte ||
[2.41.6] ता सम्राजा घर्तासुती आदित्या दानुनस पती |
 सचेते अनवह्वरम ||
tā samrājā ghṛtāsutī ādityā dānunas patī |
 sacete anavahvaram ||
[2.41.7] गोमदू षु नासत्याश्वावद यातमश्विना |
 वर्ती रुद्रा नर्पाय्यम ||
ghomadū ṣu nāsatyāśvāvad yātamaśvinā |
 vartī rudrā nṛpāyyam ||
[2.41.8] न यत परो नान्तर आदधर्षद वर्षण्वसू |
 दुःशंसो मर्त्यो रिपुः ||
na yat paro nāntara ādadharṣad vṛṣaṇvasū |
 duḥśaṃso martyo ripuḥ ||
[2.41.9] ता न आ वोळ्हमश्विना रयिं पिशङगसन्द्र्शम |
 धिष्न्यावरिवोविदम ||
tā na ā voḷhamaśvinā rayiṃ piśaṅghasandṛśam |
 dhiṣnyāvarivovidam ||
[2.41.10] इन्द्रो अङग महद भयमभी षदप चुच्यवत |
 स हि सथिरो विचर्षणिः ||
indro aṅgha mahad bhayamabhī ṣadapa cucyavat |
 sa hi sthiro vicarṣaṇiḥ ||
[2.41.11] इन्द्रश्च मर्ळयाति नो न नः पश्चादघं नशत |
 भद्रं भवाति नः पुरः ||
indraśca mṛḷayāti no na naḥ paścādaghaṃ naśat |
 bhadraṃ bhavāti naḥ puraḥ ||
[2.41.12] इन्द्र आशाभ्यस परि सर्वाभ्यो अभयं करत |
 जेता शत्रून विचर्शणिः ||
indra āśābhyas pari sarvābhyo abhayaṃ karat |
 jetā śatrūn vicarśaṇiḥ ||
[2.41.13] विश्वे देवास आ गत शर्णुता म इमं हवम |
 एदं बर्हिर्नि षीदत ||
viśve devāsa ā ghata śṛṇutā ma imaṃ havam |
 edaṃ barhirni ṣīdata ||
[2.41.14] तीव्रो वो मधुमानयं शुनहोत्रेषु मत्सरः |
 एतं पिबतकाम्यम ||
tīvro vo madhumānayaṃ śunahotreṣu matsaraḥ |
 etaṃ pibatakāmyam ||
[2.41.15] इन्द्रज्येष्ठा... ||
indrajyeṣṭhā... ||
[2.41.16] अम्बितमे नदीतमे देवितमे सरस्वति |
 अप्रशस्ता इव समसि परशस्तिमम्ब नस कर्धि ||
ambitame nadītame devitame sarasvati |
 apraśastā iva smasi praśastimamba nas kṛdhi ||
[2.41.17] तवे विश्वा सरस्वति शरितायूंषि देव्याम |
 शुनहोत्रेषु मत्स्व परजां देवि दिदिड्ढि नः ||
tve viśvā sarasvati śritāyūṃṣi devyām |
 śunahotreṣu matsva prajāṃ devi didiḍḍhi naḥ ||
[2.41.18] इमा बरह्म सरस्वति जुषस्व वाजिनीवति |
 या ते मन्म गर्त्समदा रतावरि परिया देवेषु जुह्वति ||
imā brahma sarasvati juṣasva vājinīvati |
 yā te manma ghṛtsamadā ṛtāvari priyā deveṣu juhvati ||
[2.41.19] परेतां यज्ञस्य शम्भुवा युवामिदा वर्णीमहे |
 अग्निंच हव्यवाहनम ||
pretāṃ yajñasya śambhuvā yuvāmidā vṛṇīmahe |
 aghniṃca havyavāhanam ||
[2.41.20] दयावा नः पर्थिवी इमं सिध्रमद्य दिविस्प्र्शम |
 यज्णन्देवेषु यछताम ||
dyāvā naḥ pṛthivī imaṃ sidhramadya divispṛśam |
 yajṇandeveṣu yachatām ||
[2.41.21] आ वामुपस्थमद्रुहा देवाः सीदन्तु यज्ञियाः |
 इहाद्यसोमपीतये ||
ā vāmupasthamadruhā devāḥ sīdantu yajñiyāḥ |
 ihādyasomapītaye ||

### Hymn 2.42

[2.42.1] कनिक्रदज्जनुषं परब्रुवाण इयर्ति वाचमरितेव नावम |
 सुमङगलश्च शकुने भवासि मा तवा का चिदभिभा विश्व्या विदत ||
kanikradajjanuṣaṃ prabruvāṇa iyarti vācamariteva nāvam |
 sumaṅghalaśca śakune bhavāsi mā tvā kā cidabhibhā viśvyā vidat ||
[2.42.2] मा तवा शयेन उद वधीन मा सुपर्णो मा तवा विददिषुमान्वीरो अस्ता |
 पित्र्यामनु परदिशं कनिक्रदत सुमङगलो भद्रवादी वदेह ||
mā tvā śyena ud vadhīn mā suparṇo mā tvā vidadiṣumānvīro astā |
 pitryāmanu pradiśaṃ kanikradat sumaṅghalo bhadravādī vadeha ||
[2.42.3] अव करन्द दक्षिणतो गर्हाणां सुमङगलो भद्रवादी शकुन्ते |
 मा न सतेन ईशत माघशंसो बर्हद... ||
ava kranda dakṣiṇato ghṛhāṇāṃ sumaṅghalo bhadravādī śakunte |
 mā na stena īśata māghaśaṃso bṛhad... ||

### Hymn 2.43

[2.43.1] परदक्षिनिदभि गर्णन्ति कारवो वयो वदन्त रतुथा शकुन्तयः |
 उभे वाचौ वदति सामगा इव गायत्रं च तरैष्टुभं चानु राजति ||
pradakṣinidabhi ghṛṇanti kāravo vayo vadanta ṛtuthā śakuntayaḥ |
 ubhe vācau vadati sāmaghā iva ghāyatraṃ ca traiṣṭubhaṃ cānu rājati ||
[2.43.2] उद्गातेव शकुने साम गायसि बरह्मपुत्र इव सवनेषु शंससि |
 वर्षेव वाजी शिशुमतीरपीत्या सर्वतो नः शकुने भद्रमा वद विश्वतो नः शकुने पुण्यमा वद ||
udghāteva śakune sāma ghāyasi brahmaputra iva savaneṣu śaṃsasi |
 vṛṣeva vājī śiśumatīrapītyā sarvato naḥ śakune bhadramā vada viśvato naḥ śakune puṇyamā vada ||
[2.43.3] आवदंस्त्वं शकुने भद्रमा वद तूष्णीमासीनः सुमतिं चिकिद्धि नः |
 यदुत्पतन वदसि कर्करिर्यथा बर्हद... ||
āvadaṃstvaṃ śakune bhadramā vada tūṣṇīmāsīnaḥ sumatiṃ cikiddhi naḥ |
 yadutpatan vadasi karkariryathā bṛhad... ||

## Maṇḍala 3


### Hymn 3.1

[3.1.1] सोमस्य मा तवसं वक्ष्यग्ने वह्निं चकर्थ विदथे यजध्यै |
 देवानछा दीद्यद युञ्जे अद्रिं शमाये अग्ने तन्वंजुषस्व ||
somasya mā tavasaṃ vakṣyaghne vahniṃ cakartha vidathe yajadhyai |
 devānachā dīdyad yuñje adriṃ śamāye aghne tanvaṃjuṣasva ||
[3.1.2] पराञ्चं यज्ञं चक्र्म वर्धतां गीः समिद्भिरग्निं नमसा दुवस्यन |
 दिवः शशासुर्विदथा कवीनां गर्त्साय चित तवसे गातुमीषुः ||
prāñcaṃ yajñaṃ cakṛma vardhatāṃ ghīḥ samidbhiraghniṃ namasā duvasyan |
 divaḥ śaśāsurvidathā kavīnāṃ ghṛtsāya cit tavase ghātumīṣuḥ ||
[3.1.3] मयो दधे मेधिरः पूतदक्षो दिवः सुबन्धुर्जनुषा पर्थिव्याः |
 अविन्दन्नु दर्शतमप्स्वन्तर्देवासो अग्निमपसि सवसॄणाम ||
mayo dadhe medhiraḥ pūtadakṣo divaḥ subandhurjanuṣā pṛthivyāḥ |
 avindannu darśatamapsvantardevāso aghnimapasi svasṝṇām ||
[3.1.4] अवर्धयन सुभगं सप्त यह्वीः शवेतं जज्ञानमरुषम्महित्वा |
 शिशुं न जातमभ्यारुरश्वा देवासो अग्निंजनिमन वपुष्यन ||
avardhayan subhaghaṃ sapta yahvīḥ śvetaṃ jajñānamaruṣammahitvā |
 śiśuṃ na jātamabhyāruraśvā devāso aghniṃjaniman vapuṣyan ||
[3.1.5] शुक्रेभिरङगै रज आततन्वान करतुं पुनानः कविभिः पवित्रैः |
 शोचिर्वसानः पर्यायुरपां शरियो मिमीते बर्हतीरनूनाः ||
śukrebhiraṅghai raja ātatanvān kratuṃ punānaḥ kavibhiḥ pavitraiḥ |
 śocirvasānaḥ paryāyurapāṃ śriyo mimīte bṛhatīranūnāḥ ||
[3.1.6] वव्राजा सीमनदतीरदब्धा दिवो यह्वीरवसाना अनग्नाः |
 सना अत्र युवतयः सयोनीरेकं गर्भं दधिरे सप्त वाणीः ||
vavrājā sīmanadatīradabdhā divo yahvīravasānā anaghnāḥ |
 sanā atra yuvatayaḥ sayonīrekaṃ gharbhaṃ dadhire sapta vāṇīḥ ||
[3.1.7] सतीर्णा अस्य संहतो विश्वरूपा घर्तस्य योनौ सरवथे मधूनाम |
 अस्थुरत्र धेनवः पिन्वमाना मही दस्मस्य मातरा समीची ||
stīrṇā asya saṃhato viśvarūpā ghṛtasya yonau sravathe madhūnām |
 asthuratra dhenavaḥ pinvamānā mahī dasmasya mātarā samīcī ||
[3.1.8] बभ्राणः सूनो सहसो वयद्यौद दाधानः शुक्रा रभसा वपूंषि |
 शचोतन्ति धारा मधुनो घर्तस्य वर्षा यत्र वाव्र्धे काव्येन ||
babhrāṇaḥ sūno sahaso vyadyaud dādhānaḥ śukrā rabhasā vapūṃṣi |
 ścotanti dhārā madhuno ghṛtasya vṛṣā yatra vāvṛdhe kāvyena ||
[3.1.9] पितुश्चिदूधर्जनुषा विवेद वयस्य धारा अस्र्जद वि धेनाः |
 गुहा चरन्तं सखिभिः शिवेभिर्दिवो यह्वीभिर्नगुहा बभूव ||
pituścidūdharjanuṣā viveda vyasya dhārā asṛjad vi dhenāḥ |
 ghuhā carantaṃ sakhibhiḥ śivebhirdivo yahvībhirnaghuhā babhūva ||
[3.1.10] पितुश्च गर्भं जनितुश्च बभ्रे पूर्वीरेको अधयत पीप्यानाः |
 वर्ष्णे सपत्नी शुचये सबन्धू उभे अस्मै मनुष्येनि पाहि ||
pituśca gharbhaṃ janituśca babhre pūrvīreko adhayat pīpyānāḥ |
 vṛṣṇe sapatnī śucaye sabandhū ubhe asmai manuṣyeni pāhi ||
[3.1.11] उरौ महाननिबाधे ववर्धापो अग्निं यशसः सं हि पूर्वीः |
 रतस्य योनावशयद दमूना जामीनामग्निरपसिस्वसॄणाम ||
urau mahānanibādhe vavardhāpo aghniṃ yaśasaḥ saṃ hi pūrvīḥ |
 ṛtasya yonāvaśayad damūnā jāmīnāmaghnirapasisvasṝṇām ||
[3.1.12] अक्रो न बभ्रिः समिथे महीनां दिद्र्क्षेयः सूनवे भार्जीकः |
 उदुस्रिया जनिता यो जजानापां गर्भो नर्तमो यह्वो अग्निः ||
akro na babhriḥ samithe mahīnāṃ didṛkṣeyaḥ sūnave bhāṛjīkaḥ |
 udusriyā janitā yo jajānāpāṃ gharbho nṛtamo yahvo aghniḥ ||
[3.1.13] अपां गर्भं दर्शतमोषधीनां वना जजान सुभगा विरूपम |
 देवासश्चिन मनसा सं हि जग्मुः पनिष्ठं जातं तवसं दुवस्यन ||
apāṃ gharbhaṃ darśatamoṣadhīnāṃ vanā jajāna subhaghā virūpam |
 devāsaścin manasā saṃ hi jaghmuḥ paniṣṭhaṃ jātaṃ tavasaṃ duvasyan ||
[3.1.14] बर्हन्त इद भानवो भार्जीकमग्निं सचन्त विद्युतो न शुक्राः |
 गुहेव वर्द्धं सदसि सवे अन्तरपार ऊर्वे अम्र्तन्दुहानाः ||
bṛhanta id bhānavo bhāṛjīkamaghniṃ sacanta vidyuto na śukrāḥ |
 ghuheva vṛddhaṃ sadasi sve antarapāra ūrve amṛtanduhānāḥ ||
[3.1.15] ईळे च तवा यजमानो हविर्भिरीळे सखित्वं सुमतिं निकामः |
 देवैरवो मिमीहि सं जरित्रे रक्षा च नो दम्येभिरनीकैः ||
īḷe ca tvā yajamāno havirbhirīḷe sakhitvaṃ sumatiṃ nikāmaḥ |
 devairavo mimīhi saṃ jaritre rakṣā ca no damyebhiranīkaiḥ ||
[3.1.16] उपक्षेतारस्तव सुप्रणीते.अग्ने विश्वानि धन्या दधानाः |
 सुरेतसा शरवसा तुञ्जमाना अभि षयाम पर्तनायून्रदेवान ||
upakṣetārastava supraṇīte.aghne viśvāni dhanyā dadhānāḥ |
 suretasā śravasā tuñjamānā abhi ṣyāma pṛtanāyūnradevān ||
[3.1.17] आ देवानामभवः केतुरग्ने मन्द्रो विश्वानि काव्यानि विद्वान |
 परति मर्तानवासयो दमूना अनु देवान रथिरो यासिसाधन ||
ā devānāmabhavaḥ keturaghne mandro viśvāni kāvyāni vidvān |
 prati martānavāsayo damūnā anu devān rathiro yāsisādhan ||
[3.1.18] नि दुरोणे अम्र्तो मर्त्यानां राजा ससाद विदथानि साधन |
 घर्तप्रतीक उर्विया वयद्यौदग्निर्विश्वानि काव्यानि विद्वान ||
ni duroṇe amṛto martyānāṃ rājā sasāda vidathāni sādhan |
 ghṛtapratīka urviyā vyadyaudaghnirviśvāni kāvyāni vidvān ||
[3.1.19] आ नो गहि सख्येभिः शिवेभिर्महान महीभिरूतिभिः सरण्यन |
 अस्मे रयिं बहुलं सन्तरुत्रं सुवाचं भागं यशसं कर्धी नः ||
ā no ghahi sakhyebhiḥ śivebhirmahān mahībhirūtibhiḥ saraṇyan |
 asme rayiṃ bahulaṃ santarutraṃ suvācaṃ bhāghaṃ yaśasaṃ kṛdhī naḥ ||
[3.1.20] एता ते अग्ने जनिमा सनानि पर पूर्व्याय नूतनानि वोचम |
 महान्ति वर्ष्णे सवना कर्तेमा जन्मञ-जन्मन निहितो जातवेदाः ||
etā te aghne janimā sanāni pra pūrvyāya nūtanāni vocam |
 mahānti vṛṣṇe savanā kṛtemā janmañ-janman nihito jātavedāḥ ||
[3.1.21] जन्मञ-जन्मन निहितो जातवेदा विश्वामित्रेभिरिध्यते अजस्रः |
 तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे सयाम ||
janmañ-janman nihito jātavedā viśvāmitrebhiridhyate ajasraḥ |
 tasya vayaṃ sumatau yajñiyasyāpi bhadre saumanase syāma ||
[3.1.22] इमं यज्ञं सहसावन तवं नो देवत्रा धेहि सुक्रतो रराणः |
 पर यंसि होतर्ब्र्हतीरिषो नो.अग्ने महि दरविनमा यजस्व ||
imaṃ yajñaṃ sahasāvan tvaṃ no devatrā dhehi sukrato rarāṇaḥ |
 pra yaṃsi hotarbṛhatīriṣo no.aghne mahi dravinamā yajasva ||
[3.1.23] इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानायसाध |
 सयान नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भुत्वस्मे ||
iḷāmaghne purudaṃsaṃ saniṃ ghoḥ śaśvattamaṃ havamānāyasādha |
 syān naḥ sūnustanayo vijāvāghne sā te sumatirbhutvasme ||

### Hymn 3.2

[3.2.1] वैश्वानराय धिषणां रताव्र्धे घर्तं न पूतमग्नयेजनामसि |
 दविता होतारं मनुषश्च वाघतो धिया रथंन कुलिशः सं रण्वति ||
vaiśvānarāya dhiṣaṇāṃ ṛtāvṛdhe ghṛtaṃ na pūtamaghnayejanāmasi |
 dvitā hotāraṃ manuṣaśca vāghato dhiyā rathaṃna kuliśaḥ saṃ ṛṇvati ||
[3.2.2] स रोचयज्जनुषा रोदसी उभे स मात्रोरभवत पुत्र ईड्यः |
 हव्यवाळ अग्निरजरश्चनोहितो दूळभो विशामतिथिर्विभावसुः ||
sa rocayajjanuṣā rodasī ubhe sa mātrorabhavat putra īḍyaḥ |
 havyavāḷ aghnirajaraścanohito dūḷabho viśāmatithirvibhāvasuḥ ||
[3.2.3] करत्वा दक्षस्य तरुषो विधर्मणि देवासो अग्निं जनयन्त चित्तिभिः |
 रुरुचानं भानुना जयोतिषा महामत्यं न वाजं सनिष्यन्नुप बरुवे ||
kratvā dakṣasya taruṣo vidharmaṇi devāso aghniṃ janayanta cittibhiḥ |
 rurucānaṃ bhānunā jyotiṣā mahāmatyaṃ na vājaṃ saniṣyannupa bruve ||
[3.2.4] आ मन्द्रस्य सनिष्यन्तो वरेण्यं वर्णीमहे अह्रयं वाजम्र्ग्मियम |
 रातिं भर्गूणामुशिजं कविक्रतुमग्निं राजन्तं दिव्येन शोचिषा ||
ā mandrasya saniṣyanto vareṇyaṃ vṛṇīmahe ahrayaṃ vājamṛghmiyam |
 rātiṃ bhṛghūṇāmuśijaṃ kavikratumaghniṃ rājantaṃ divyena śociṣā ||
[3.2.5] अग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जना वाजश्रवसमिह वर्क्तबर्हिषः |
 यतस्रुचः सुरुचं विश्वदेव्यं रुद्रं यज्ञानांसाधदिष्टिमपसाम ||
aghniṃ sumnāya dadhire puro janā vājaśravasamiha vṛktabarhiṣaḥ |
 yatasrucaḥ surucaṃ viśvadevyaṃ rudraṃ yajñānāṃsādhadiṣṭimapasām ||
[3.2.6] पावकशोचे तव हि कषयं परि होतर्यज्ञेषु वर्क्तबर्हिषो नरः |
 अग्ने दुव इछमानास आप्यमुपासते दरविणं धेहि तेभ्यः ||
pāvakaśoce tava hi kṣayaṃ pari hotaryajñeṣu vṛktabarhiṣo naraḥ |
 aghne duva ichamānāsa āpyamupāsate draviṇaṃ dhehi tebhyaḥ ||
[3.2.7] आ रोदसी अप्र्णदा सवर्महज्जातं यदेनमपसो अधारयन |
 सो अध्वराय परि णीयते कविरत्यो न वाजसातयेचनोहितः ||
ā rodasī apṛṇadā svarmahajjātaṃ yadenamapaso adhārayan |
 so adhvarāya pari ṇīyate kaviratyo na vājasātayecanohitaḥ ||
[3.2.8] नमस्यत हव्यदातिं सवध्वरं दुवस्यत दम्यं जातवेदसम |
 रथीर्र्तस्य बर्हतो विचर्षणिरग्निर्देवानामभवत पुरोहितः ||
namasyata havyadātiṃ svadhvaraṃ duvasyata damyaṃ jātavedasam |
 rathīrṛtasya bṛhato vicarṣaṇiraghnirdevānāmabhavat purohitaḥ ||
[3.2.9] तिस्रो यह्वस्य समिधः परिज्मनो.अग्नेरपुनन्नुशिजो अम्र्त्यवः |
 तासामेकामदधुर्मर्त्ये भुजमु लोकमु दवे उप जामिमीयतुः ||
tisro yahvasya samidhaḥ parijmano.aghnerapunannuśijo amṛtyavaḥ |
 tāsāmekāmadadhurmartye bhujamu lokamu dve upa jāmimīyatuḥ ||
[3.2.10] विशां कविं विश्पतिं मानुषीरिषः सं सीमक्र्ण्वन सवधितिं न तेजसे |
 स उद्वतो निवतो याति वेविषत स गर्भमेषु भुवनेषु दीधरत ||
viśāṃ kaviṃ viśpatiṃ mānuṣīriṣaḥ saṃ sīmakṛṇvan svadhitiṃ na tejase |
 sa udvato nivato yāti veviṣat sa gharbhameṣu bhuvaneṣu dīdharat ||
[3.2.11] स जिन्वते जठरेषु परजज्ञिवान वर्षा चित्रेषु नानदन न सिंहः |
 वैश्वानरः पर्थुपाजा अमर्त्यो वसु रत्ना दयमानो वि दाशुषे ||
sa jinvate jaṭhareṣu prajajñivān vṛṣā citreṣu nānadan na siṃhaḥ |
 vaiśvānaraḥ pṛthupājā amartyo vasu ratnā dayamāno vi dāśuṣe ||
[3.2.12] वैश्वानरः परत्नथा नाकमारुहद दिवस पर्ष्ठं भन्दमानः सुमन्मभिः |
 स पूर्ववज्जनयञ जन्तवे धनं समानमज्मं पर्येति जाग्र्विः ||
vaiśvānaraḥ pratnathā nākamāruhad divas pṛṣṭhaṃ bhandamānaḥ sumanmabhiḥ |
 sa pūrvavajjanayañ jantave dhanaṃ samānamajmaṃ paryeti jāghṛviḥ ||
[3.2.13] रतावानं यज्ञियं विप्रमुक्थ्यमा यं दधे मातरिश्वा दिवि कषयम |
 तं चित्रयामं हरिकेशमीमहे सुदीतिमग्निं सुविताय नव्यसे ||
ṛtāvānaṃ yajñiyaṃ vipramukthyamā yaṃ dadhe mātariśvā divi kṣayam |
 taṃ citrayāmaṃ harikeśamīmahe sudītimaghniṃ suvitāya navyase ||
[3.2.14] शुचिं न यामन्निषिरं सवर्द्र्शं केतुं दिवो रोचनस्थामुषर्बुधम |
 अग्निं मूर्धानं दिवो अप्रतिष्कुतं तमीमहे नमसा वाजिनं बर्हत ||
śuciṃ na yāmanniṣiraṃ svardṛśaṃ ketuṃ divo rocanasthāmuṣarbudham |
 aghniṃ mūrdhānaṃ divo apratiṣkutaṃ tamīmahe namasā vājinaṃ bṛhat ||
[3.2.15] मन्द्रं होतारं शुचिमद्वयाविनं दमूनसमुक्थ्यं विश्वचर्षणिम |
 रथं न चित्रं वपुषाय दर्शतं मनुर्हितं सदमिद राय ईमहे ||
mandraṃ hotāraṃ śucimadvayāvinaṃ damūnasamukthyaṃ viśvacarṣaṇim |
 rathaṃ na citraṃ vapuṣāya darśataṃ manurhitaṃ sadamid rāya īmahe ||

### Hymn 3.3

[3.3.1] वैश्वानराय पर्थुपाजसे विपो रत्ना विधन्त धरुणेषु गातवे |
 अग्निर्हि देवानम्र्तो दुवस्यत्यथा धर्माणि सनता न दूदुषत ||
vaiśvānarāya pṛthupājase vipo ratnā vidhanta dharuṇeṣu ghātave |
 aghnirhi devānamṛto duvasyatyathā dharmāṇi sanatā na dūduṣat ||
[3.3.2] अन्तर्दूतो रोदसी दस्म ईयते होता निषत्तो मनुषः पुरोहितः |
 कषयं बर्हन्तं परि भूषति दयुभिर्देवेभिरग्निरिषितो धियावसुः ||
antardūto rodasī dasma īyate hotā niṣatto manuṣaḥ purohitaḥ |
 kṣayaṃ bṛhantaṃ pari bhūṣati dyubhirdevebhiraghniriṣito dhiyāvasuḥ ||
[3.3.3] केतुं यज्ञानां विदथस्य सा धनं विप्रासो अग्निं महयन्त चित्तिभिः |
 अपांसि यस्मिन्नधि सन्दधुर्गिरस्तस्मिन सुम्नानि यजमान आ चके ||
ketuṃ yajñānāṃ vidathasya sā dhanaṃ viprāso aghniṃ mahayanta cittibhiḥ |
 apāṃsi yasminnadhi sandadhurghirastasmin sumnāni yajamāna ā cake ||
[3.3.4] पिता यज्ञानामसुरो विपश्चितां विमानमग्निर्वयुनं च वाघताम |
 आ विवेश रोदसी भूरिवर्पसा पुरुप्रियो भन्दते धामभिः कविः ||
pitā yajñānāmasuro vipaścitāṃ vimānamaghnirvayunaṃ ca vāghatām |
 ā viveśa rodasī bhūrivarpasā purupriyo bhandate dhāmabhiḥ kaviḥ ||
[3.3.5] चन्द्रमग्निं चन्द्ररथं हरिव्रतं वैश्वानरमप्सुषदं सवर्विदम |
 विगाहं तूर्णिं तविषीभिराव्र्तं भूर्णिं देवास इह सुश्रियं दधुः ||
candramaghniṃ candrarathaṃ harivrataṃ vaiśvānaramapsuṣadaṃ svarvidam |
 vighāhaṃ tūrṇiṃ taviṣībhirāvṛtaṃ bhūrṇiṃ devāsa iha suśriyaṃ dadhuḥ ||
[3.3.6] अग्निर्देवेभिर्मनुषश्च जन्तुभिस्तन्वानो यज्ञं पुरुपेशसं धिया |
 रथीरन्तरीयते साधदिष्टिभिर्जीरो दमूना अभिशस्तिचातनः ||
aghnirdevebhirmanuṣaśca jantubhistanvāno yajñaṃ purupeśasaṃ dhiyā |
 rathīrantarīyate sādhadiṣṭibhirjīro damūnā abhiśasticātanaḥ ||
[3.3.7] अग्ने जरस्व सवपत्य आयुन्यूर्जा पिन्वस्व समिषो दिदीहि नः |
 वयांसि जिन्व बर्हतश्च जाग्र्व उशिग देवानामसि सुक्रतुर्विपाम ||
aghne jarasva svapatya āyunyūrjā pinvasva samiṣo didīhi naḥ |
 vayāṃsi jinva bṛhataśca jāghṛva uśigh devānāmasi sukraturvipām ||
[3.3.8] विश्पतिं यह्वमतिथिं नरः सदा यन्तारं धीनामुशिजं च वाघताम |
 अध्वराणां चेतनं जातवेदसं पर शंसन्ति नमसा जूतिभिर्व्र्धे ||
viśpatiṃ yahvamatithiṃ naraḥ sadā yantāraṃ dhīnāmuśijaṃ ca vāghatām |
 adhvarāṇāṃ cetanaṃ jātavedasaṃ pra śaṃsanti namasā jūtibhirvṛdhe ||
[3.3.9] विभावा देवः सुरणः परि कषितीरग्निर्बभूव शवसासुमद्रथः |
 तस्य वरतानि भूरिपोषिणो वयमुप भूषेमदम आ सुव्र्क्तिभिः ||
vibhāvā devaḥ suraṇaḥ pari kṣitīraghnirbabhūva śavasāsumadrathaḥ |
 tasya vratāni bhūripoṣiṇo vayamupa bhūṣemadama ā suvṛktibhiḥ ||
[3.3.10] वैश्वानर तव धामान्या चके येभिः सवर्विदभवो विचक्षण |
 जात आप्र्णो भुवनानि रोदसी अग्ने ता विस्वा परिभूरसि तमना ||
vaiśvānara tava dhāmānyā cake yebhiḥ svarvidabhavo vicakṣaṇa |
 jāta āpṛṇo bhuvanāni rodasī aghne tā visvā paribhūrasi tmanā ||
[3.3.11] वैश्वानरस्य दंसनाभ्यो बर्हदरिणादेकः सवपस्यया कविः |
 उभा पितरा महयन्नजायताग्निर्द्यावाप्र्थिवी भूरिरेतसा ||
vaiśvānarasya daṃsanābhyo bṛhadariṇādekaḥ svapasyayā kaviḥ |
 ubhā pitarā mahayannajāyatāghnirdyāvāpṛthivī bhūriretasā ||

### Hymn 3.4

[3.4.1] समित-समित सुमना बोध्यस्मे शुचा-शुचा सुमतिं रासि वस्वः |
 आ देव देवान यजथाय वक्षि सखा सखीन सुमना यक्ष्यग्ने ||
samit-samit sumanā bodhyasme śucā-śucā sumatiṃ rāsi vasvaḥ |
 ā deva devān yajathāya vakṣi sakhā sakhīn sumanā yakṣyaghne ||
[3.4.2] यं देवासस्त्रिरहन्नायजन्ते दिवे-दिवे वरुणो मित्रो अग्निः |
 सेमं यज्ञं मधुमन्तं कर्धी नस्तनूनपाद घर्तयोनिं विधन्तम ||
yaṃ devāsastrirahannāyajante dive-dive varuṇo mitro aghniḥ |
 semaṃ yajñaṃ madhumantaṃ kṛdhī nastanūnapād ghṛtayoniṃ vidhantam ||
[3.4.3] पर दीधितिर्विश्ववारा जिगाति होतारमिळः परथमं यजध्यै |
 अछा नमोभिर्व्र्षभं वन्दध्यै स देवान यक्षदिषितो यजीयान ||
pra dīdhitirviśvavārā jighāti hotāramiḷaḥ prathamaṃ yajadhyai |
 achā namobhirvṛṣabhaṃ vandadhyai sa devān yakṣadiṣito yajīyān ||
[3.4.4] ऊर्ध्वो वां गातुरध्वरे अकार्यूर्ध्वा शोचींषि परस्थिता रजांसि |
 दिवो वा नाभा नयसादि होता सत्र्णीमहि देवव्यचा वि बर्हिः ||
ūrdhvo vāṃ ghāturadhvare akāryūrdhvā śocīṃṣi prasthitā rajāṃsi |
 divo vā nābhā nyasādi hotā stṛṇīmahi devavyacā vi barhiḥ ||
[3.4.5] सप्त होत्राणि मनसा वर्णाना इन्वन्तो विश्वं परति यन्न्र्तेन |
 नर्पेशसो विदथेषु पर जाता अभीमं यज्ञं वि चरन्त पूर्वीः ||
sapta hotrāṇi manasā vṛṇānā invanto viśvaṃ prati yannṛtena |
 nṛpeśaso vidatheṣu pra jātā abhīmaṃ yajñaṃ vi caranta pūrvīḥ ||
[3.4.6] आ भन्दमाने उषसा उपाके उत समयेते तन्वा विरूपे |
 यथा नो मित्रो वरुणो जुजोषदिन्द्रो मरुत्वानुत वा महोभिः ||
ā bhandamāne uṣasā upāke uta smayete tanvā virūpe |
 yathā no mitro varuṇo jujoṣadindro marutvānuta vā mahobhiḥ ||
[3.4.7] दैव्या होतारा परथमा नय रञ्जे सप्त पर्क्षासः सवधयामदन्ति |
 रतं शंसन्त रतमित त आहुरनु वरतं वरतपा दीध्यानाः ||
daivyā hotārā prathamā ny ṛñje sapta pṛkṣāsaḥ svadhayāmadanti |
 ṛtaṃ śaṃsanta ṛtamit ta āhuranu vrataṃ vratapā dīdhyānāḥ ||
[3.4.8] आ भारती भारतीभिः सजोषा इळा देवैर्मनुष्येभिरग्निः |
 सरस्वती सारस्वतेभिरर्वाक तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं सदन्तु ||
ā bhāratī bhāratībhiḥ sajoṣā iḷā devairmanuṣyebhiraghniḥ |
 sarasvatī sārasvatebhirarvāk tisro devīrbarhiredaṃ sadantu ||
[3.4.9] तन नस्तुरीपमध पोषयित्नु देव तवष्टर्वि रराणः सयस्व |
 यतो वीरः कर्मण्यः सुदक्षो युक्तग्रावा जायते देवकामः ||
tan nasturīpamadha poṣayitnu deva tvaṣṭarvi rarāṇaḥ syasva |
 yato vīraḥ karmaṇyaḥ sudakṣo yuktaghrāvā jāyate devakāmaḥ ||
[3.4.10] वनस्पते.अव सर्जोप देवानग्निर्हविः शमिता सूदयाति |
 सेदु होता सत्यतरो यजाति यथा देवानां जनिमानि वेद ||
vanaspate.ava sṛjopa devānaghnirhaviḥ śamitā sūdayāti |
 sedu hotā satyataro yajāti yathā devānāṃ janimāni veda ||
[3.4.11] आ याह्यग्ने समिधानो अर्वां इन्द्रेण देवैः सरथं तुरेभिः |
 बर्हिर्न आस्तामदितिः सुपुत्रा सवाहा देवा अम्र्तामादयन्ताम ||
ā yāhyaghne samidhāno arvāṃ indreṇa devaiḥ sarathaṃ turebhiḥ |
 barhirna āstāmaditiḥ suputrā svāhā devā amṛtāmādayantām ||

### Hymn 3.5

[3.5.1] परत्यग्निरुषसश्चेकितानो.अबोधि विप्रः पदवीः कवीनाम |
 पर्थुपाजा देवयद्भिः समिद्धो.अप दवारा तमसो वह्निरावः ||
pratyaghniruṣasaścekitāno.abodhi vipraḥ padavīḥ kavīnām |
 pṛthupājā devayadbhiḥ samiddho.apa dvārā tamaso vahnirāvaḥ ||
[3.5.2] परेद वग्निर्वाव्र्धे सतोमेभिर्गीर्भि सतोतॄणां नमस्य उक्थैः |
 पूर्वीर्र्तस्य सन्द्र्शश्चकानः सं दूतो अद्यौदुषसो विरोके ||
pred vaghnirvāvṛdhe stomebhirghīrbhi stotṝṇāṃ namasya ukthaiḥ |
 pūrvīrṛtasya sandṛśaścakānaḥ saṃ dūto adyauduṣaso viroke ||
[3.5.3] अधाय्यग्निर्मानुषीषु विक्ष्वपां गर्भो मित्र रतेन साधन |
 आ हर्यतो यजतः सान्वस्थादभूदु विप्रो हव्योमतीनाम ||
adhāyyaghnirmānuṣīṣu vikṣvapāṃ gharbho mitra ṛtena sādhan |
 ā haryato yajataḥ sānvasthādabhūdu vipro havyomatīnām ||
[3.5.4] मित्रो अग्निर्भवति यत समिद्धो मित्रो होता वरुणो जातवेदाः |
 मित्रो अध्वर्युरिषिरो दमूना मित्रः सिन्धूनामुत पर्वतानाम ||
mitro aghnirbhavati yat samiddho mitro hotā varuṇo jātavedāḥ |
 mitro adhvaryuriṣiro damūnā mitraḥ sindhūnāmuta parvatānām ||
[3.5.5] पाति परियं रिपो अग्रं पदं वेः पाति यज्वश्चरञंसूर्यस्य |
 पाति नाभा सप्तशीर्षाणमग्निः पाति देवानामुपमादं रष्वः ||
pāti priyaṃ ripo aghraṃ padaṃ veḥ pāti yajvaścarañaṃsūryasya |
 pāti nābhā saptaśīrṣāṇamaghniḥ pāti devānāmupamādaṃ ṛṣvaḥ ||
[3.5.6] रभुश्चक्र ईड्यं चारु नाम विश्वानि देवो वयुनानि विद्वान |
 ससस्य चर्म घर्तवत पदं वेस्तदिदग्नी रक्षत्यप्रयुछन ||
ṛbhuścakra īḍyaṃ cāru nāma viśvāni devo vayunāni vidvān |
 sasasya carma ghṛtavat padaṃ vestadidaghnī rakṣatyaprayuchan ||
[3.5.7] आ योनिमग्निर्घ्र्तवन्तमस्थात पर्थुप्रगाणमुशन्तमुशानः |
 दीद्यानः शुचिर्र्ष्वः पावकः पुनः-पुनर्मातरा नव्यसी कः ||
ā yonimaghnirghṛtavantamasthāt pṛthupraghāṇamuśantamuśānaḥ |
 dīdyānaḥ śucirṛṣvaḥ pāvakaḥ punaḥ-punarmātarā navyasī kaḥ ||
[3.5.8] सद्यो जात ओषधीभिर्ववक्षे यदी वर्धन्ति परस्वो घर्तेन |
 आप इव परवता शुम्भमाना उरुश्यदग्निः पित्रोरुपस्थे ||
sadyo jāta oṣadhībhirvavakṣe yadī vardhanti prasvo ghṛtena |
 āpa iva pravatā śumbhamānā uruśyadaghniḥ pitrorupasthe ||
[3.5.9] उदु षटुतः समिधा यह्वो अद्यौद वर्ष्मन दिवो अधि नाभा पर्थिव्याः |
 मित्रो अग्निरीड्यो मातरिश्वा दूतो वक्षद यजथाय देवान ||
udu ṣṭutaḥ samidhā yahvo adyaud varṣman divo adhi nābhā pṛthivyāḥ |
 mitro aghnirīḍyo mātariśvā dūto vakṣad yajathāya devān ||
[3.5.10] उदस्तम्भीत समिधा नाकं रष्वो.अग्निर्भवन्नुत्तमो रोचनानाम |
 यदी भर्गुभ्यः परि मातरिश्वा गुहा सन्तं हव्यवाहं समीधे ||
udastambhīt samidhā nākaṃ ṛṣvo.aghnirbhavannuttamo rocanānām |
 yadī bhṛghubhyaḥ pari mātariśvā ghuhā santaṃ havyavāhaṃ samīdhe ||
[3.5.11] इळामग्ने... ||
iḷāmaghne... ||

### Hymn 3.6

[3.6.1] पर कारवो मनना वच्यमाना देवद्रीचीं नयत देवयन्तः |
 दक्षिणावाड वाजिनी पराच्येति हविर्भरन्त्यग्नये घर्ताची ||
pra kāravo mananā vacyamānā devadrīcīṃ nayata devayantaḥ |
 dakṣiṇāvāḍ vājinī prācyeti havirbharantyaghnaye ghṛtācī ||
[3.6.2] आ रोदसी अप्र्णा जायमान उत पर रिक्था अध नु परयज्यो |
 दिवश्चिदग्ने महिना पर्थिव्या वच्यन्तां ते वह्नयः सप्तजिह्वाः ||
ā rodasī apṛṇā jāyamāna uta pra rikthā adha nu prayajyo |
 divaścidaghne mahinā pṛthivyā vacyantāṃ te vahnayaḥ saptajihvāḥ ||
[3.6.3] दयौश्च तवा पर्थिवी यज्ञियासो नि होतारं सादयन्ते दमाय |
 यदी विशो मानुषीर्देवयन्तीः परयस्वतीरीळते शुक्रमर्चिः ||
dyauśca tvā pṛthivī yajñiyāso ni hotāraṃ sādayante damāya |
 yadī viśo mānuṣīrdevayantīḥ prayasvatīrīḷate śukramarciḥ ||
[3.6.4] महान सधस्थे धरुव आ निषत्तो.अन्तर्द्यावा माहिने हर्यमाणः |
 आस्क्रे सपत्नी अजरे अम्र्क्ते सबर्दुघे उरुगायस्यधेनू ||
mahān sadhasthe dhruva ā niṣatto.antardyāvā māhine haryamāṇaḥ |
 āskre sapatnī ajare amṛkte sabardughe urughāyasyadhenū ||
[3.6.5] वरता ते अग्ने महतो महानि तव करत्वा रोदसी आ ततन्थ |
 तवं दूतो अभवो जायमानस्त्वं नेता वर्षभ चर्षणीनाम ||
vratā te aghne mahato mahāni tava kratvā rodasī ā tatantha |
 tvaṃ dūto abhavo jāyamānastvaṃ netā vṛṣabha carṣaṇīnām ||
[3.6.6] रतस्य वा केशिना योग्याभिर्घ्र्तस्नुवा रोहिता धुरि धिष्व |
 अथा वह देवान देव विश्वान सवध्वरा कर्णुहि जातवेदः ||
ṛtasya vā keśinā yoghyābhirghṛtasnuvā rohitā dhuri dhiṣva |
 athā vaha devān deva viśvān svadhvarā kṛṇuhi jātavedaḥ ||
[3.6.7] दिवश्चिदा ते रुचयन्ते रोका उषो विभातीरनु भासि पूर्वीः |
 अपो यदग्न उशधग वनेषु होतुर्मन्द्रस्य पनयन्त देवाः ||
divaścidā te rucayante rokā uṣo vibhātīranu bhāsi pūrvīḥ |
 apo yadaghna uśadhagh vaneṣu hoturmandrasya panayanta devāḥ ||
[3.6.8] उरौ वा ये अन्तरिक्षे मदन्ति दिवो वा ये रोचने सन्ति देवाः |
 ऊमा वा ये सुहवासो यजत्रा आयेमिरे रथ्यो अग्ने अश्वाः ||
urau vā ye antarikṣe madanti divo vā ye rocane santi devāḥ |
 ūmā vā ye suhavāso yajatrā āyemire rathyo aghne aśvāḥ ||
[3.6.9] ऐभिरग्ने सरथं याह्यर्वां नानारथं वा विभवो हयश्वाः |
 पत्नीवतस्त्रिंशतं तरींश्च देवाननुष्वधमा वह मादयस्व ||
aibhiraghne sarathaṃ yāhyarvāṃ nānārathaṃ vā vibhavo hyaśvāḥ |
 patnīvatastriṃśataṃ trīṃśca devānanuṣvadhamā vaha mādayasva ||
[3.6.10] स होता यस्य रोदसी चिदुर्वी यज्ञं-यज्ञमभि वर्धे गर्णीतः |
 पराची अध्वरेव तस्थतुः सुमेके रतावरी रतजातस्य सत्ये ||
sa hotā yasya rodasī cidurvī yajñaṃ-yajñamabhi vṛdhe ghṛṇītaḥ |
 prācī adhvareva tasthatuḥ sumeke ṛtāvarī ṛtajātasya satye ||
[3.6.11] इळामग्ने... ||
iḷāmaghne... ||

### Hymn 3.7

[3.7.1] पर य आरुः शितिप्र्ष्ठस्य धासेरा मातरा विविशुः सप्त वाणीः |
 परिक्षिता पितरा सं चरेते पर सर्स्राते दीर्घमायुः परयक्षे ||
pra ya āruḥ śitipṛṣṭhasya dhāserā mātarā viviśuḥ sapta vāṇīḥ |
 parikṣitā pitarā saṃ carete pra sarsrāte dīrghamāyuḥ prayakṣe ||
[3.7.2] दिवक्षसो धेनवो वर्ष्णो अश्वा देवीरा तस्थौ मधुमद वहन्तीः |
 रतस्य तवा सदसि कषेमयन्तं पर्येका चरति वर्तनिं गौः ||
divakṣaso dhenavo vṛṣṇo aśvā devīrā tasthau madhumad vahantīḥ |
 ṛtasya tvā sadasi kṣemayantaṃ paryekā carati vartaniṃ ghauḥ ||
[3.7.3] आ सीमरोहत सुयमा भवन्तीः पतिश्चिकित्वान रयिविद रयीणाम |
 पर नीलप्र्ष्ठो अतसस्य धासेस्ता अवासयत पुरुधप्रतीकः ||
ā sīmarohat suyamā bhavantīḥ patiścikitvān rayivid rayīṇām |
 pra nīlapṛṣṭho atasasya dhāsestā avāsayat purudhapratīkaḥ ||
[3.7.4] महि तवाष्ट्रमूर्जयन्तीरजुर्यं सतभूयमानं वहतो वहन्ति |
 वयङगेभिर्दिद्युतानः सधस्थ एकामिव रोदसी आ विवेश ||
mahi tvāṣṭramūrjayantīrajuryaṃ stabhūyamānaṃ vahato vahanti |
 vyaṅghebhirdidyutānaḥ sadhastha ekāmiva rodasī ā viveśa ||
[3.7.5] जानन्ति वर्ष्णो अरुषस्य शेवमुत बरध्नस्य शासने रणन्ति |
 दिवोरुचः सुरुचो रोचमाना इळा येषां गण्या माहिना गीः ||
jānanti vṛṣṇo aruṣasya śevamuta bradhnasya śāsane raṇanti |
 divorucaḥ suruco rocamānā iḷā yeṣāṃ ghaṇyā māhinā ghīḥ ||
[3.7.6] उतो पित्र्भ्यां परविदानु घोषं महो महद्भ्यामनयन्त शूषम |
 उक्षा ह यत्र परि धानमक्तोरनु सवं धाम जरितुर्ववक्ष ||
uto pitṛbhyāṃ pravidānu ghoṣaṃ maho mahadbhyāmanayanta śūṣam |
 ukṣā ha yatra pari dhānamaktoranu svaṃ dhāma jariturvavakṣa ||
[3.7.7] अध्वर्युभिः पञ्चभिः सप्त विप्राः परियं रक्षन्ते निहितं पदं वेः |
 पराञ्चो मदन्त्युक्षणो अजुर्या देवा देवानामनु हि वरता गुः ||
adhvaryubhiḥ pañcabhiḥ sapta viprāḥ priyaṃ rakṣante nihitaṃ padaṃ veḥ |
 prāñco madantyukṣaṇo ajuryā devā devānāmanu hi vratā ghuḥ ||
[3.7.8] दैव्या होतारा परथमा... ||
daivyā hotārā prathamā... ||
[3.7.9] वर्षायन्ते महे अत्याय पूर्वीर्व्र्ष्णे चित्राय रश्मयः सुयामाः |
 देव होतर्मन्द्रतरश्चिकित्वान महो देवान रोदसी एह वक्षि ||
vṛṣāyante mahe atyāya pūrvīrvṛṣṇe citrāya raśmayaḥ suyāmāḥ |
 deva hotarmandrataraścikitvān maho devān rodasī eha vakṣi ||
[3.7.10] पर्क्षप्रयजो दरविणः सुवाचः सुकेतव उषसो रेवदूषुः |
 उतो चिदग्ने महिना पर्थिव्याः कर्तं चिदेनः सं महे दशस्य ||
pṛkṣaprayajo draviṇaḥ suvācaḥ suketava uṣaso revadūṣuḥ |
 uto cidaghne mahinā pṛthivyāḥ kṛtaṃ cidenaḥ saṃ mahe daśasya ||
[3.7.11] इळामग्ने... ||
iḷāmaghne... ||

### Hymn 3.8

[3.8.1] अञ्जन्ति तवामध्वरे देवयन्तो वनस्पते मधुना दैव्येन |
 यदूर्ध्वस्तिष्ठा दरविणेह धत्ताद यद वा कषयो मातुरस्या उपस्थे ||
añjanti tvāmadhvare devayanto vanaspate madhunā daivyena |
 yadūrdhvastiṣṭhā draviṇeha dhattād yad vā kṣayo māturasyā upasthe ||
[3.8.2] समिद्धस्य शरयमाणः पुरस्ताद बरह्म वन्वानो अजरं सुवीरम |
 आरे अस्मदमतिं बाधमान उच्छ्रयस्व महते सौभगाय ||
samiddhasya śrayamāṇaḥ purastād brahma vanvāno ajaraṃ suvīram |
 āre asmadamatiṃ bādhamāna ucchrayasva mahate saubhaghāya ||
[3.8.3] उच्छ्रयस्व वनस्पते वर्ष्मन पर्थिव्या अधि |
 सुमिती मीयमानो वर्चो धा यज्ञवाहसे ||
ucchrayasva vanaspate varṣman pṛthivyā adhi |
 sumitī mīyamāno varco dhā yajñavāhase ||
[3.8.4] युवा सुवासाः परिवीत आगात स उ शरेयान भवति जायमानः |
 तं धीरासः कवय उन नयन्ति सवाध्यो मनसा देवयन्तः ||
yuvā suvāsāḥ parivīta āghāt sa u śreyān bhavati jāyamānaḥ |
 taṃ dhīrāsaḥ kavaya un nayanti svādhyo manasā devayantaḥ ||
[3.8.5] जातो जायते सुदिनत्वे अह्नां समर्य आ विदथे वर्धमानः |
 पुनन्ति धीरा अपसो मनीषा देवया विप्र उदियर्ति वाचम ||
jāto jāyate sudinatve ahnāṃ samarya ā vidathe vardhamānaḥ |
 punanti dhīrā apaso manīṣā devayā vipra udiyarti vācam ||
[3.8.6] यान वो नरो देवयन्तो निमिम्युर्वनस्पते सवधितिर्वा ततक्ष |
 ते देवासः सवरवस्तस्थिवांसः परजावदस्मे दिधिषन्तु रत्नम ||
yān vo naro devayanto nimimyurvanaspate svadhitirvā tatakṣa |
 te devāsaḥ svaravastasthivāṃsaḥ prajāvadasme didhiṣantu ratnam ||
[3.8.7] ये वर्क्णासो अधि कषमि निमितासो यतस्रुचः |
 ते नो वयन्तु वार्यं देवत्रा कषेत्रसाधसः ||
ye vṛkṇāso adhi kṣami nimitāso yatasrucaḥ |
 te no vyantu vāryaṃ devatrā kṣetrasādhasaḥ ||
[3.8.8] आदित्या रुद्रा वसवः सुनीथा दयावाक्षामा पर्थिवी अन्तरिक्षम |
 सजोषसो यज्ञमवन्तु देवा ऊर्ध्वं कर्ण्वन्त्वध्वरस्य केतुम ||
ādityā rudrā vasavaḥ sunīthā dyāvākṣāmā pṛthivī antarikṣam |
 sajoṣaso yajñamavantu devā ūrdhvaṃ kṛṇvantvadhvarasya ketum ||
[3.8.9] हंसा इव शरेणिशो यतानाः शुक्रा वसानाः सवरवो नागुः |
 उन्नीयमानाः कविभिः पुरस्ताद देवा देवानामपि यन्ति पाथः ||
haṃsā iva śreṇiśo yatānāḥ śukrā vasānāḥ svaravo naāghuḥ |
 unnīyamānāḥ kavibhiḥ purastād devā devānāmapi yanti pāthaḥ ||
[3.8.10] शर्ङगाणीवेच्छ्र्ङगिणां सं दद्र्श्रे चषालवन्तः सवरवः पर्थिव्याम |
 वाघद्भिर्वा विहवे शरोषमाणा अस्मानवन्तु पर्तनाज्येषु ||
śṛṅghāṇīvecchṛṅghiṇāṃ saṃ dadṛśre caṣālavantaḥ svaravaḥ pṛthivyām |
 vāghadbhirvā vihave śroṣamāṇā asmānavantu pṛtanājyeṣu ||
[3.8.11] वनस्पते शतवल्शो वि रोह सहस्रवल्शा वि वयं रुहेम |
 यं तवामयं सवधितिस्तेजमानः परणिनाय महते सौभगाय ||
vanaspate śatavalśo vi roha sahasravalśā vi vayaṃ ruhema |
 yaṃ tvāmayaṃ svadhitistejamānaḥ praṇināya mahate saubhaghāya ||

### Hymn 3.9

[3.9.1] सखायस्त्वा वव्र्महे देवं मर्तास ऊतये |
 अपां नपातंसुभगं सुदीदितिं सुप्रतूर्तिमनेहसम ||
sakhāyastvā vavṛmahe devaṃ martāsa ūtaye |
 apāṃ napātaṃsubhaghaṃ sudīditiṃ supratūrtimanehasam ||
[3.9.2] कायमानो वना तवं यन मातॄरजगन्नपः |
 न तत तेग्ने परम्र्षे निवर्तनं यद दूरे सन्निहाभवः ||
kāyamāno vanā tvaṃ yan mātṝrajaghannapaḥ |
 na tat teaghne pramṛṣe nivartanaṃ yad dūre sannihābhavaḥ ||
[3.9.3] अति तर्ष्टं ववक्षिथाथैव सुमना असि |
 पर-परान्ये यन्ति पर्यन्य आसते येषां सख्ये असि शरितः ||
ati tṛṣṭaṃ vavakṣithāthaiva sumanā asi |
 pra-prānye yanti paryanya āsate yeṣāṃ sakhye asi śritaḥ ||
[3.9.4] ईयिवांसमति सरिधः शश्वतीरति सश्चतः |
 अन्वीमविन्दन निचिरासो अद्रुहो.अप्सु सिंहमिव शरितम ||
īyivāṃsamati sridhaḥ śaśvatīrati saścataḥ |
 anvīmavindan nicirāso adruho.apsu siṃhamiva śritam ||
[3.9.5] सस्र्वांसमिव तमनाग्निमित्था तिरोहितम |
 ऐनं नयन मातरिश्वा परावतो देवेभ्यो मथितं परि ||
sasṛvāṃsamiva tmanāghnimitthā tirohitam |
 ainaṃ nayan mātariśvā parāvato devebhyo mathitaṃ pari ||
[3.9.6] तं तवा मर्ता अग्र्भ्णत देवेभ्यो हव्यवाहन |
 विश्वान यद्यज्ञानभिपासि मानुष तव करत्वा यविष्ठ्य ||
taṃ tvā martā aghṛbhṇata devebhyo havyavāhana |
 viśvān yadyajñānabhipāsi mānuṣa tava kratvā yaviṣṭhya ||
[3.9.7] तद भद्रं तव दंसना पाकाय चिच्छदयति |
 तवां यदग्ने पशवः समासते समिद्धमपिशर्वरे ||
tad bhadraṃ tava daṃsanā pākāya cicchadayati |
 tvāṃ yadaghne paśavaḥ samāsate samiddhamapiśarvare ||
[3.9.8] आ जुहोता सवध्वरं शीरं पावकशोचिषम |
 आशुं दूतमजिरं परत्नमीड्यं शरुष्टी देवं सपर्यत ||
ā juhotā svadhvaraṃ śīraṃ pāvakaśociṣam |
 āśuṃ dūtamajiraṃ pratnamīḍyaṃ śruṣṭī devaṃ saparyata ||
[3.9.9] तरीणि शता तरी सहस्राण्यग्निं तरिंशच्च देवा नवचासपर्यन |
 औक्षन घर्तैरस्त्र्णन बर्हिरस्मा आदिद धोतारं नयसादयन्त ||
trīṇi śatā trī sahasrāṇyaghniṃ triṃśacca devā navacāsaparyan |
 aukṣan ghṛtairastṛṇan barhirasmā ādid dhotāraṃ nyasādayanta ||

### Hymn 3.10

[3.10.1] तवामग्ने मनीषिणः सम्राजं चर्षणीनाम |
 देवं मर्तास इन्धते समध्वरे ||
tvāmaghne manīṣiṇaḥ samrājaṃ carṣaṇīnām |
 devaṃ martāsa indhate samadhvare ||
[3.10.2] तवां यज्ञेष्व रत्विजमग्ने होतारमीळते |
 गोपा रतस्य दीदिहि सवे दमे ||
tvāṃ yajñeṣv ṛtvijamaghne hotāramīḷate |
 ghopā ṛtasya dīdihi sve dame ||
[3.10.3] स घा यस्ते ददाशति समिधा जातवेदसे |
 सो अग्ने धत्तेसुवीर्यं स पुष्यति ||
sa ghā yaste dadāśati samidhā jātavedase |
 so aghne dhattesuvīryaṃ sa puṣyati ||
[3.10.4] स केतुरध्वराणामग्निर्देवेभिरा गमत |
 अञ्जानः सप्त होत्र्भिर्हविष्मते ||
sa keturadhvarāṇāmaghnirdevebhirā ghamat |
 añjānaḥ sapta hotṛbhirhaviṣmate ||
[3.10.5] पर होत्रे पूर्व्यं वचो.अग्नये भरता बर्हत |
 विपां जयोतींषि बिभ्रते न वेधसे ||
pra hotre pūrvyaṃ vaco.aghnaye bharatā bṛhat |
 vipāṃ jyotīṃṣi bibhrate na vedhase ||
[3.10.6] अग्निं वर्धन्तु नो गिरो यतो जायत उक्थ्यः |
 महे वाजायद्रविणाय दर्शतः ||
aghniṃ vardhantu no ghiro yato jāyata ukthyaḥ |
 mahe vājāyadraviṇāya darśataḥ ||
[3.10.7] अग्ने यजिष्ठो अध्वरे देवान देवयते यज |
 होता मन्द्रो विराजस्यति सरिधः ||
aghne yajiṣṭho adhvare devān devayate yaja |
 hotā mandro virājasyati sridhaḥ ||
[3.10.8] स नः पावक दीदिहि दयुमदस्मे सुवीर्यम |
 भवा सतोत्र्भ्योन्तमः सवस्तये ||
sa naḥ pāvaka dīdihi dyumadasme suvīryam |
 bhavā stotṛbhyoantamaḥ svastaye ||
[3.10.9] तं तवा विप्रा विपन्यवो जाग्र्वांसः समिन्धते |
 हव्यवाहममर्त्यं सहोव्र्धम ||
taṃ tvā viprā vipanyavo jāghṛvāṃsaḥ samindhate |
 havyavāhamamartyaṃ sahovṛdham ||

### Hymn 3.11

[3.11.1] अग्निर्होता पुरोहितो.अध्वरस्य विचर्षणिः |
 स वेद यज्ञमानुषक ||
aghnirhotā purohito.adhvarasya vicarṣaṇiḥ |
 sa veda yajñamānuṣak ||
[3.11.2] स हव्यवाळ अमर्त्य उशिग दूतस चनोहितः |
 अग्निर्धिया सं रण्वति ||
sa havyavāḷ amartya uśigh dūtas canohitaḥ |
 aghnirdhiyā saṃ ṛṇvati ||
[3.11.3] अग्निर्धिया स चेतति केतुर्यज्ञस्य पूर्व्यः |
 अर्थं हयस्य तरणि ||
aghnirdhiyā sa cetati keturyajñasya pūrvyaḥ |
 arthaṃ hyasya taraṇi ||
[3.11.4] अग्निं सूनुं सनश्रुतं सहसो जातवेदसम |
 वह्निं देवाक्र्ण्वत ||
aghniṃ sūnuṃ sanaśrutaṃ sahaso jātavedasam |
 vahniṃ devāakṛṇvata ||
[3.11.5] अदाभ्यः पुरेता विशामग्निर्मानुषीणाम |
 तूर्णी रथः सदा नवः ||
adābhyaḥ puraetā viśāmaghnirmānuṣīṇām |
 tūrṇī rathaḥ sadā navaḥ ||
[3.11.6] साह्वान विश्वा अभियुजः करतुर्देवानामम्र्क्तः |
 अग्निस्तुविश्रवस्तमः ||
sāhvān viśvā abhiyujaḥ kraturdevānāmamṛktaḥ |
 aghnistuviśravastamaḥ ||
[3.11.7] अभि परयांसि वाहसा दाश्वानश्नोति मर्त्यः |
 कषयं पावकशोचिषः ||
abhi prayāṃsi vāhasā dāśvānaśnoti martyaḥ |
 kṣayaṃ pāvakaśociṣaḥ ||
[3.11.8] परि विश्वानि सुधिताग्नेरश्याम मन्मभिः |
 विप्रासो जातवेदसः ||
pari viśvāni sudhitāghneraśyāma manmabhiḥ |
 viprāso jātavedasaḥ ||
[3.11.9] अग्ने विश्वानि वार्या वाजेषु सनिषामहे |
 तवे देवास एरिरे ||
aghne viśvāni vāryā vājeṣu saniṣāmahe |
 tve devāsa erire ||

### Hymn 3.12

[3.12.1] इन्द्राग्नी आ गतं सुतं गीर्भिर्नभो वरेण्यम |
 अस्य पातं धियेषिता ||
indrāghnī ā ghataṃ sutaṃ ghīrbhirnabho vareṇyam |
 asya pātaṃ dhiyeṣitā ||
[3.12.2] इन्द्राग्नी जरितुः सचा यज्ञो जिगाति चेतनः |
 अया पातमिमं सुतम ||
indrāghnī jarituḥ sacā yajño jighāti cetanaḥ |
 ayā pātamimaṃ sutam ||
[3.12.3] इन्द्रमग्निं कविछदा यज्ञस्य जूत्या वर्णे |
 ता सोमस्येह तर्म्पताम ||
indramaghniṃ kavichadā yajñasya jūtyā vṛṇe |
 tā somasyeha tṛmpatām ||
[3.12.4] तोशा वर्त्रहणा हुवे सजित्वानापराजिता |
 इन्द्राग्नी वाजसातमा ||
tośā vṛtrahaṇā huve sajitvānāparājitā |
 indrāghnī vājasātamā ||
[3.12.5] पर वामर्चन्त्युक्थिनो नीथाविदो जरितारः |
 इन्द्राग्नी इष आ वर्णे ||
pra vāmarcantyukthino nīthāvido jaritāraḥ |
 indrāghnī iṣa ā vṛṇe ||
[3.12.6] इन्द्राग्नी नवतिं पुरो दासपत्नीरधूनुतम |
 साकमेकेन कर्मणा ||
indrāghnī navatiṃ puro dāsapatnīradhūnutam |
 sākamekena karmaṇā ||
[3.12.7] इन्द्राग्नी अपसस पर्युप पर यन्ति धीतयः |
 रतस्य पथ्या अनु ||
indrāghnī apasas paryupa pra yanti dhītayaḥ |
 ṛtasya pathyā anu ||
[3.12.8] इन्द्राग्नी तविषाणि वां सधस्थानि परयांसि च |
 युवोरप्तूर्यं हितम ||
indrāghnī taviṣāṇi vāṃ sadhasthāni prayāṃsi ca |
 yuvoraptūryaṃ hitam ||
[3.12.9] इन्द्राग्नी रोचना दिवः परि वाजेषु भूषथः |
 तद वांचेति पर वीर्यम ||
indrāghnī rocanā divaḥ pari vājeṣu bhūṣathaḥ |
 tad vāṃceti pra vīryam ||

### Hymn 3.13

[3.13.1] पर वो देवायाग्नये बर्हिष्ठमर्चास्मै |
 गमद देवेभिरास नो यजिष्ठो बर्हिरा सदत ||
pra vo devāyāghnaye barhiṣṭhamarcāsmai |
 ghamad devebhirāsa no yajiṣṭho barhirā sadat ||
[3.13.2] रतावा यस्य रोदसी दक्षं सचन्त ऊतयः |
 हविष्मन्तस्तमीळते तं सनिष्यन्तो.अवसे ||
ṛtāvā yasya rodasī dakṣaṃ sacanta ūtayaḥ |
 haviṣmantastamīḷate taṃ saniṣyanto.avase ||
[3.13.3] स यन्ता विप्र एषां स यज्ञानामथा हि षः |
 अग्निं तं वो दुवस्यत दाता यो वनिता मघम ||
sa yantā vipra eṣāṃ sa yajñānāmathā hi ṣaḥ |
 aghniṃ taṃ vo duvasyata dātā yo vanitā magham ||
[3.13.4] स नः शर्माणि वीतये.अग्निर्यछतु शन्तमा |
 यतो नःप्रुष्णवद वसु दिवि कषितिभ्यो अप्स्वा ||
sa naḥ śarmāṇi vītaye.aghniryachatu śantamā |
 yato naḥpruṣṇavad vasu divi kṣitibhyo apsvā ||
[3.13.5] दीदिवांसमपूर्व्यं वस्वीभिरस्य धीतिभिः |
 रक्वाणो अग्निमिन्धते होतारं विश्पतिं विशाम ||
dīdivāṃsamapūrvyaṃ vasvībhirasya dhītibhiḥ |
 ṛkvāṇo aghnimindhate hotāraṃ viśpatiṃ viśām ||
[3.13.6] उत नो बरह्मन्नविष उक्थेषु देवहूतमः |
 शं नः शोचामरुद्व्र्धो.अग्ने सहस्रसातमः ||
uta no brahmannaviṣa uktheṣu devahūtamaḥ |
 śaṃ naḥ śocāmarudvṛdho.aghne sahasrasātamaḥ ||
[3.13.7] नू नो रास्व सहस्रवत तोकवत पुष्टिमद वसु |
 दयुमदग्ने सुवीर्यं वर्षिष्थमनुपक्षितम ||
nū no rāsva sahasravat tokavat puṣṭimad vasu |
 dyumadaghne suvīryaṃ varṣiṣthamanupakṣitam ||

### Hymn 3.14

[3.14.1] आ होता मन्द्रो विदथान्यस्थात सत्यो यज्वा कवितमः सवेधाः |
 विद्युद्रथः सहसस पुत्रो अग्निः शोचिष्केशः पर्थिव्यां पाजो अश्रेत ||
ā hotā mandro vidathānyasthāt satyo yajvā kavitamaḥ savedhāḥ |
 vidyudrathaḥ sahasas putro aghniḥ śociṣkeśaḥ pṛthivyāṃ pājo aśret ||
[3.14.2] अयामि ते नमौक्तिं जुषस्व रतावस्तुभ्यं चेतते सहस्वः |
 विद्वाना वक्षि विदुषो नि षत्सि मध्य आ बर्हिरूतये यजत्र ||
ayāmi te namauktiṃ juṣasva ṛtāvastubhyaṃ cetate sahasvaḥ |
 vidvānā vakṣi viduṣo ni ṣatsi madhya ā barhirūtaye yajatra ||
[3.14.3] दरवतां त उषसा वाजयन्ती अग्ने वातस्य पथ्याभिरछ |
 यत सीमञ्जन्ति पूर्व्यं हविर्भिरा वन्धुरेव तस्थतुर्दुरोणे ||
dravatāṃ ta uṣasā vājayantī aghne vātasya pathyābhiracha |
 yat sīmañjanti pūrvyaṃ havirbhirā vandhureva tasthaturduroṇe ||
[3.14.4] मित्रश्च तुभ्यं वरुणः सहस्वो.अग्ने विश्वे मरुतः सुम्नमर्चन |
 यच्छोचिषा सहसस पुत्र तिष्ठा अभि कषितीः परथयन सूर्यो नॄन ||
mitraśca tubhyaṃ varuṇaḥ sahasvo.aghne viśve marutaḥ sumnamarcan |
 yacchociṣā sahasas putra tiṣṭhā abhi kṣitīḥ prathayan sūryo nṝn ||
[3.14.5] वयं ते अद्य ररिमा हि काममुत्तानहस्ता नमसोपसद्य |
 यजिष्ठेन मनसा यक्षि देवानस्रेधता मन्मना विप्रो अग्ने ||
vayaṃ te adya rarimā hi kāmamuttānahastā namasopasadya |
 yajiṣṭhena manasā yakṣi devānasredhatā manmanā vipro aghne ||
[3.14.6] तवद धि पुत्र सहसो वि पूर्वीर्देवस्य यन्त्यूतयो वि वाजाः |
 तवं देहि सहस्रिणं रयिं नो.अद्रोघेण वचसा सत्यमग्ने ||
tvad dhi putra sahaso vi pūrvīrdevasya yantyūtayo vi vājāḥ |
 tvaṃ dehi sahasriṇaṃ rayiṃ no.adrogheṇa vacasā satyamaghne ||
[3.14.7] तुभ्यं दक्ष कविक्रतो यानीमा देव मर्तासो अध्वरे अकर्म |
 तवं विश्वस्य सुरथस्य बोधि सर्वं तदग्ने अम्र्त सवदेह ||
tubhyaṃ dakṣa kavikrato yānīmā deva martāso adhvare akarma |
 tvaṃ viśvasya surathasya bodhi sarvaṃ tadaghne amṛta svadeha ||

### Hymn 3.15

[3.15.1] वि पाजसा पर्थुना शोशुचानो बाधस्व दविषो रक्षसो अमीवाः |
 सुशर्मणो बर्हतः शर्मणि सयामग्नेरहं सुहवस्य परणीतौ ||
vi pājasā pṛthunā śośucāno bādhasva dviṣo rakṣaso amīvāḥ |
 suśarmaṇo bṛhataḥ śarmaṇi syāmaghnerahaṃ suhavasya praṇītau ||
[3.15.2] तवं नो अस्या उषसो वयुष्टौ तवं सूर उदिते बोधि गोपाः |
 जन्मेव नित्यं तनयं जुषस्व सतोमं मे अग्ने तन्वा सुजात ||
tvaṃ no asyā uṣaso vyuṣṭau tvaṃ sūra udite bodhi ghopāḥ |
 janmeva nityaṃ tanayaṃ juṣasva stomaṃ me aghne tanvā sujāta ||
[3.15.3] तवं नर्चक्षा वर्षभानु पूर्वीः कर्ष्णास्वग्ने अरुषो विभाहि |
 वसो नेषि च पर्षि चात्यंहः कर्धी नो राय उशिजो यविष्ठ ||
tvaṃ nṛcakṣā vṛṣabhānu pūrvīḥ kṛṣṇāsvaghne aruṣo vibhāhi |
 vaso neṣi ca parṣi cātyaṃhaḥ kṛdhī no rāya uśijo yaviṣṭha ||
[3.15.4] अषाळ्हो अग्ने वर्षभो दिदीहि पुरो विश्वाः सौभगा संजिगीवान |
 यज्ञस्य नेता परथमस्य पायोर्जातवेदो बर्हतः सुप्रणीते ||
aṣāḷho aghne vṛṣabho didīhi puro viśvāḥ saubhaghā saṃjighīvān |
 yajñasya netā prathamasya pāyorjātavedo bṛhataḥ supraṇīte ||
[3.15.5] अछिद्रा शर्म जरितः पुरूणि देवानछा दीद्यानः सुमेधाः |
 रथो न सस्निरभि वक्षि वाजमगने तवं रोदसीनः सुमेके ||
achidrā śarma jaritaḥ purūṇi devānachā dīdyānaḥ sumedhāḥ |
 ratho na sasnirabhi vakṣi vājamaghne tvaṃ rodasīnaḥ sumeke ||
[3.15.6] पर पीपय वर्षभ जिन्व वाजानग्ने तवं रोदसी नः सुदोघे |
 देवेभिर्देव सुरुचा रुचानो मा नो मर्तस्य दुर्मतिः परि षठात ||
pra pīpaya vṛṣabha jinva vājānaghne tvaṃ rodasī naḥ sudoghe |
 devebhirdeva surucā rucāno mā no martasya durmatiḥ pari ṣṭhāt ||
[3.15.7] इळामग्ने... ||
iḷāmaghne... ||

### Hymn 3.16

[3.16.1] अयमग्निः सुवीर्यस्येशे महः सौभगस्य |
 राय ईशे सवपत्यस्य गोमत ईशे वर्त्रहथानाम ||
ayamaghniḥ suvīryasyeśe mahaḥ saubhaghasya |
 rāya īśe svapatyasya ghomata īśe vṛtrahathānām ||
[3.16.2] इमं नरो मरुतः सश्चता वर्धं यस्मिन रायः शेव्र्धासः |
 अभि ये सन्ति पर्तनासु दूढ्यो विश्वाहा शत्रुमादभुः ||
imaṃ naro marutaḥ saścatā vṛdhaṃ yasmin rāyaḥ śevṛdhāsaḥ |
 abhi ye santi pṛtanāsu dūḍhyo viśvāhā śatrumādabhuḥ ||
[3.16.3] स तवं नो रायः शिशीहि मीढ्वो अग्ने सुविर्यस्य |
 तुविद्युम्न वर्षिष्ठस्य परजावतो.अनमीवस्य शुष्मिणः ||
sa tvaṃ no rāyaḥ śiśīhi mīḍhvo aghne suviryasya |
 tuvidyumna varṣiṣṭhasya prajāvato.anamīvasya śuṣmiṇaḥ ||
[3.16.4] चक्रिर्यो विश्वा भुवनाभि सासहिश्चक्रिर्देवेष्वा दुवः |
 आ देवेषु यतत आ सुवीर्य आ शंस उत नर्णाम ||
cakriryo viśvā bhuvanābhi sāsahiścakrirdeveṣvā duvaḥ |
 ā deveṣu yatata ā suvīrya ā śaṃsa uta nṛṇām ||
[3.16.5] मा नो अग्ने.अमतये मावीरतायै रीरधः |
 मागोतायै सहसस पुत्र मा निदे.अप दवेषांस्या कर्धि ||
mā no aghne.amataye māvīratāyai rīradhaḥ |
 māghotāyai sahasas putra mā nide.apa dveṣāṃsyā kṛdhi ||
[3.16.6] शग्धि वाजस्य सुभग परजावतो.अग्ने बर्हतो अध्वरे |
 संराया भूयसा सर्ज मयोभुना तुविद्युम्न यशस्वता ||
śaghdhi vājasya subhagha prajāvato.aghne bṛhato adhvare |
 saṃrāyā bhūyasā sṛja mayobhunā tuvidyumna yaśasvatā ||

### Hymn 3.17

[3.17.1] समिध्यमानः परथमानु धर्मा समक्तुभिरज्यते विश्ववारः |
 शोचिष्केशो घर्तनिर्णिक पावकः सुयज्ञो अग्निर्यजथाय देवान ||
samidhyamānaḥ prathamānu dharmā samaktubhirajyate viśvavāraḥ |
 śociṣkeśo ghṛtanirṇik pāvakaḥ suyajño aghniryajathāya devān ||
[3.17.2] यथायजो होत्रमग्ने पर्थिव्या यथा दिवो जातवेदश्चिकित्वान |
 एवानेन हविषा यक्षि देवान मनुष्वद यज्ञं पर तिरेममद्य ||
yathāyajo hotramaghne pṛthivyā yathā divo jātavedaścikitvān |
 evānena haviṣā yakṣi devān manuṣvad yajñaṃ pra tiremamadya ||
[3.17.3] तरीण्यायूंषि तव जातवेदस्तिस्र आजानीरुषसस्ते अग्ने |
 ताभिर्देवानामवो यक्षि विद्वानथा भव यजमानाय शं योः ||
trīṇyāyūṃṣi tava jātavedastisra ājānīruṣasaste aghne |
 tābhirdevānāmavo yakṣi vidvānathā bhava yajamānāya śaṃ yoḥ ||
[3.17.4] अग्निं सुदीतिं सुद्र्शं गर्णन्तो नमस्यामस्त्वेड्यं जातवेदः |
 तवां दूतमरतिं हव्यवाहं देवा अक्र्ण्वन्नम्र्तस्य नाभिम ||
aghniṃ sudītiṃ sudṛśaṃ ghṛṇanto namasyāmastveḍyaṃ jātavedaḥ |
 tvāṃ dūtamaratiṃ havyavāhaṃ devā akṛṇvannamṛtasya nābhim ||
[3.17.5] यस्त्वद धोता पूर्वो अग्ने यजीयान दविता च सत्ता सवधया च शम्भुः तस्यानु धर्म पर यजा चिकित्वो.अथ नो धा अध्वरं देववीतौ ||
yastvad dhotā pūrvo aghne yajīyān dvitā ca sattā svadhayā ca śambhuḥ tasyānu dharma pra yajā cikitvo.atha no dhā adhvaraṃ devavītau ||

### Hymn 3.18

[3.18.1] भवा नो अग्ने सुमना उपेतौ सखेव सख्ये पितरेव साधुः |
 पुरुद्रुहो हि कषितयो जनानां परति परतीचीर्दहतादरातीः ||
bhavā no aghne sumanā upetau sakheva sakhye pitareva sādhuḥ |
 purudruho hi kṣitayo janānāṃ prati pratīcīrdahatādarātīḥ ||
[3.18.2] तपो शवग्ने अन्तरानमित्रान तपा शंसमररुषः परस्य |
 तपो वसो चिकितानो अचित्तान वि ते तिष्ठन्तामजरा अयासः ||
tapo śvaghne antarānamitrān tapā śaṃsamararuṣaḥ parasya |
 tapo vaso cikitāno acittān vi te tiṣṭhantāmajarā ayāsaḥ ||
[3.18.3] इध्मेनाग्न इछमानो घर्तेन जुहोमि हव्यं तरसे बलाय |
 यावदीशे बरह्मणा वन्दमान इमां धियं शतसेयाय देवीम ||
idhmenāghna ichamāno ghṛtena juhomi havyaṃ tarase balāya |
 yāvadīśe brahmaṇā vandamāna imāṃ dhiyaṃ śataseyāya devīm ||
[3.18.4] उच्छोचिषा सहसस पुत्र सतुतो बर्हद वयः शशमानेषु धेहि |
 रेवदग्ने विश्वामित्रेषु शं योर्मर्म्र्ज्मा ते तन्वं भूरि कर्त्वः ||
ucchociṣā sahasas putra stuto bṛhad vayaḥ śaśamāneṣu dhehi |
 revadaghne viśvāmitreṣu śaṃ yormarmṛjmā te tanvaṃ bhūri kṛtvaḥ ||
[3.18.5] कर्धि रत्नं सुसनितर्धनानां स घेदग्ने भवसि यत समिद्धः |
 सतोतुर्दुरोणे सुभगस्य रेवत सर्प्रा करस्ना दधिषे वपूंषि ||
kṛdhi ratnaṃ susanitardhanānāṃ sa ghedaghne bhavasi yat samiddhaḥ |
 stoturduroṇe subhaghasya revat sṛprā karasnā dadhiṣe vapūṃṣi ||

### Hymn 3.19

[3.19.1] अग्निं होतारं पर वर्णे मियेधे गर्त्सं कविं विश्वविदममूरम |
 स नो यक्षद देवताता यजीयान राये वाजाय वनतेमघानि ||
aghniṃ hotāraṃ pra vṛṇe miyedhe ghṛtsaṃ kaviṃ viśvavidamamūram |
 sa no yakṣad devatātā yajīyān rāye vājāya vanatemaghāni ||
[3.19.2] पर ते अग्ने हविष्मतीमियर्म्यछा सुद्युम्नां रातिनीं घर्ताचीम |
 परदक्षिणिद देवतातिमुराणः सं रातिभिर्वसुभिर्यज्ञमश्रेत ||
pra te aghne haviṣmatīmiyarmyachā sudyumnāṃ rātinīṃ ghṛtācīm |
 pradakṣiṇid devatātimurāṇaḥ saṃ rātibhirvasubhiryajñamaśret ||
[3.19.3] स तेजीयसा मनसा तवोत उत शिक्ष सवपत्यस्य शिक्षोः |
 अग्ने रायो नर्तमस्य परभूतौ भूयाम ते सुष्टुतयश्च वस्वः ||
sa tejīyasā manasā tvota uta śikṣa svapatyasya śikṣoḥ |
 aghne rāyo nṛtamasya prabhūtau bhūyāma te suṣṭutayaśca vasvaḥ ||
[3.19.4] भूरीणि हि तवे दधिरे अनीकाग्ने देवस्य यज्यवो जनासः |
 स आ वह देवतातिं यविष्ठ शर्धो यदद्य दिव्यंयजासि ||
bhūrīṇi hi tve dadhire anīkāghne devasya yajyavo janāsaḥ |
 sa ā vaha devatātiṃ yaviṣṭha śardho yadadya divyaṃyajāsi ||
[3.19.5] यत तवा होतारमनजन मियेधे निषादयन्तो यजथाय देवाः |
 स तवं नो अग्ने.अवितेह बोध्यधि शरवांसि धेहि नस्तनूषु ||
yat tvā hotāramanajan miyedhe niṣādayanto yajathāya devāḥ |
 sa tvaṃ no aghne.aviteha bodhyadhi śravāṃsi dhehi nastanūṣu ||

### Hymn 3.20

[3.20.1] अग्निमुषसमश्विना दधिक्रां वयुष्टिषु हवते वह्निरुक्थैः |
 सुज्योतिषो नः शर्ण्वन्तु देवाः सजोषसो अध्वरं वावशानाः ||
aghnimuṣasamaśvinā dadhikrāṃ vyuṣṭiṣu havate vahnirukthaiḥ |
 sujyotiṣo naḥ śṛṇvantu devāḥ sajoṣaso adhvaraṃ vāvaśānāḥ ||
[3.20.2] अग्ने तरी ते वाजिना तरी षधस्था तिस्रस्ते जिह्वा रतजात पूर्वीः |
 तिस्र उ ते तन्वो देववातास्ताभिर्नः पाहि गिरो अप्रयुछन ||
aghne trī te vājinā trī ṣadhasthā tisraste jihvā ṛtajāta pūrvīḥ |
 tisra u te tanvo devavātāstābhirnaḥ pāhi ghiro aprayuchan ||
[3.20.3] अग्ने भूरीणि तव जातवेदो देव सवधावो.अम्र्तस्य नाम |
 याश्च माया मायिनां विश्वमिन्व तवे पूर्वीः सन्दधुःप्र्ष्टबन्धो ||
aghne bhūrīṇi tava jātavedo deva svadhāvo.amṛtasya nāma |
 yāśca māyā māyināṃ viśvaminva tve pūrvīḥ sandadhuḥpṛṣṭabandho ||
[3.20.4] अग्निर्नेता भग इव कषितीनां दैवीनां देव रतुपा रतावा |
 स वर्त्रहा सनयो विश्ववेदाः पर्षद विश्वाति दुरिता गर्णन्तम ||
aghnirnetā bhagha iva kṣitīnāṃ daivīnāṃ deva ṛtupā ṛtāvā |
 sa vṛtrahā sanayo viśvavedāḥ parṣad viśvāti duritā ghṛṇantam ||
[3.20.5] ददहिक्रामग्निमुषसं च देवीं बर्हस्पतिं सवितारं चदेवम |
 अश्विना मित्रावरुणा भगं च वसून रुद्रानादित्यानिह हुवे ||
dadahikrāmaghnimuṣasaṃ ca devīṃ bṛhaspatiṃ savitāraṃ cadevam |
 aśvinā mitrāvaruṇā bhaghaṃ ca vasūn rudrānādityāniha huve ||

### Hymn 3.21

[3.21.1] इमं नो यज्ञमम्र्तेषु धेहीमा हव्या जातवेदो जुषस्व |
 सतोकानामग्ने मेदसो घर्तस्य होतः पराशान परथमो निषद्य ||
imaṃ no yajñamamṛteṣu dhehīmā havyā jātavedo juṣasva |
 stokānāmaghne medaso ghṛtasya hotaḥ prāśāna prathamo niṣadya ||
[3.21.2] घर्तवन्तः पावक ते सतोका शचोतन्ति मेदसः |
 सवधर्मन देववीतये शरेष्ठं नो धेहि वार्यम ||
ghṛtavantaḥ pāvaka te stokā ścotanti medasaḥ |
 svadharman devavītaye śreṣṭhaṃ no dhehi vāryam ||
[3.21.3] तुभ्यं सतोका घर्तश्चुतो.अग्ने विप्राय सन्त्य |
 रषिः शरेष्ठः समिध्यसे यज्ञस्य पराविता भव ||
tubhyaṃ stokā ghṛtaścuto.aghne viprāya santya |
 ṛṣiḥ śreṣṭhaḥ samidhyase yajñasya prāvitā bhava ||
[3.21.4] तुभ्यं शचोतन्त्यध्रिगो शचीव सतोकासो अग्ने मेदसो घर्तस्य |
 कविशस्तो बर्हता भानुनागा हव्या जुषस्व मेधिर ||
tubhyaṃ ścotantyadhrigho śacīva stokāso aghne medaso ghṛtasya |
 kaviśasto bṛhatā bhānunāghā havyā juṣasva medhira ||
[3.21.5] ओजिष्ठं ते मध्यतो मेद उद्भ्र्तं पर ते वयं ददामहे |
 शचोतन्ति ते वसो सतोका अधि तवचि परति तान देवशो विहि ||
ojiṣṭhaṃ te madhyato meda udbhṛtaṃ pra te vayaṃ dadāmahe |
 ścotanti te vaso stokā adhi tvaci prati tān devaśo vihi ||

### Hymn 3.22

[3.22.1] अयं सो अग्निर्यस्मिन सोममिन्द्रः सुतं दधे जठरे वावशानः |
 सहस्रिणं वाजमत्यं न सप्तिं ससवान सन सतूयसे जातवेदः ||
ayaṃ so aghniryasmin somamindraḥ sutaṃ dadhe jaṭhare vāvaśānaḥ |
 sahasriṇaṃ vājamatyaṃ na saptiṃ sasavān san stūyase jātavedaḥ ||
[3.22.2] अग्ने यत ते दिवि वर्चः पर्थिव्यां यदोषधीष्वप्स्वा यजत्र |
 येनान्तरिक्षमुर्वाततन्थ तवेषः स भानुरर्णवो नर्चक्षाः ||
aghne yat te divi varcaḥ pṛthivyāṃ yadoṣadhīṣvapsvā yajatra |
 yenāntarikṣamurvātatantha tveṣaḥ sa bhānurarṇavo nṛcakṣāḥ ||
[3.22.3] अग्ने दिवो अर्णमछा जिगास्यछा देवानूचिषे धिष्ण्याये |
 या रोचने परस्तात सूर्यस्य याश्चावस्तादुपतिष्ठण्त आपः ||
aghne divo arṇamachā jighāsyachā devānūciṣe dhiṣṇyāye |
 yā rocane parastāt sūryasya yāścāvastādupatiṣṭhaṇta āpaḥ ||
[3.22.4] पुरीष्यासो अग्नयः परावणेभिः सजोषसः |
 जुषन्तां यज्ञमद्रुहो.अनमीवा इषो महीः ||
purīṣyāso aghnayaḥ prāvaṇebhiḥ sajoṣasaḥ |
 juṣantāṃ yajñamadruho.anamīvā iṣo mahīḥ ||
[3.22.5] इळामग्ने... ||
iḷāmaghne... ||

### Hymn 3.23

[3.23.1] निर्मथितः सुधित आ सधस्थे युवा कविरध्वरस्य परणेता |
 जूर्यत्स्वग्निरजरो वनेष्वत्रा दधे अम्र्तं जातवेदाः ||
nirmathitaḥ sudhita ā sadhasthe yuvā kaviradhvarasya praṇetā |
 jūryatsvaghnirajaro vaneṣvatrā dadhe amṛtaṃ jātavedāḥ ||
[3.23.2] अमन्थिष्टां भारता रेवदग्निं देवश्रवा देववातः सुदक्षम |
 अग्ने वि पश्य बर्हताभि रायेषां नो नेता भवतादनु दयून ||
amanthiṣṭāṃ bhāratā revadaghniṃ devaśravā devavātaḥ sudakṣam |
 aghne vi paśya bṛhatābhi rāyeṣāṃ no netā bhavatādanu dyūn ||
[3.23.3] दश कषिपः पूर्व्यं सीमजीजनन सुजातं मात्र्षु परियम |
 अग्निं सतुहि दैववातं देवश्रवो यो जनानामसद वशी ||
daśa kṣipaḥ pūrvyaṃ sīmajījanan sujātaṃ mātṛṣu priyam |
 aghniṃ stuhi daivavātaṃ devaśravo yo janānāmasad vaśī ||
[3.23.4] नि तवा दधे वर आ पर्थिव्या इळायास पदे सुदिनत्वे अह्नाम |
 दर्षद्वत्यां मानुष आपयायां सरस्वत्यां रेवदग्नेदिदीहि ||
ni tvā dadhe vara ā pṛthivyā iḷāyās pade sudinatve ahnām |
 dṛṣadvatyāṃ mānuṣa āpayāyāṃ sarasvatyāṃ revadaghnedidīhi ||
[3.23.5] इळामग्ने... ||
iḷāmaghne... ||

### Hymn 3.24

[3.24.1] अग्ने सहस्व पर्तना अभिमातीरपास्य |
 दुष्टरस्तरन्नरातीर्वर्चो धा यज्ञवाहसे ||
aghne sahasva pṛtanā abhimātīrapāsya |
 duṣṭarastarannarātīrvarco dhā yajñavāhase ||
[3.24.2] अग्न इळा समिध्यसे वीतिहोत्रो अमर्त्यः |
 जुषस्व सू नो अध्वरम ||
aghna iḷā samidhyase vītihotro amartyaḥ |
 juṣasva sū no adhvaram ||
[3.24.3] अग्ने दयुम्नेन जाग्र्वे सहसः सूनवाहुत |
 एदं बर्हिः सदो ||
aghne dyumnena jāghṛve sahasaḥ sūnavāhuta |
 edaṃ barhiḥ sado ||
[3.24.4] मम ||
mama ||
[3.24.5] अग्ने विश्वेभिरग्निभिर्देवेभिर्महया गिरः |
 यज्ञेषु यौ चायवः ||
aghne viśvebhiraghnibhirdevebhirmahayā ghiraḥ |
 yajñeṣu yau cāyavaḥ ||
[3.24.6] अग्ने दा दाशुषे रयिं वीरवन्तं परीणसम |
 शिशीहि नः सूनुमतः ||
aghne dā dāśuṣe rayiṃ vīravantaṃ parīṇasam |
 śiśīhi naḥ sūnumataḥ ||

### Hymn 3.25

[3.25.1] अगने दिवः सूनुरसि परचेतास्तना पर्थिव्या उत विश्ववेदाः |
 रधग देवानिह यजा चिकित्वः ||
aghne divaḥ sūnurasi pracetāstanā pṛthivyā uta viśvavedāḥ |
 ṛdhagh devāniha yajā cikitvaḥ ||
[3.25.2] अग्निः सनोति वीर्याणि विद्वान सनोति वाजमम्र्ताय भूषन |
 स नो देवानेह वहा पुरुक्षो ||
aghniḥ sanoti vīryāṇi vidvān sanoti vājamamṛtāya bhūṣan |
 sa no devāneha vahā purukṣo ||
[3.25.3] अग्निर्द्यावाप्र्थिवी विश्वजन्ये आ भाति देवी अम्र्ते अमूरः |
 कषयन वाजैः पुरुश्चन्द्रो नमोभिः ||
aghnirdyāvāpṛthivī viśvajanye ā bhāti devī amṛte amūraḥ |
 kṣayan vājaiḥ puruścandro namobhiḥ ||
[3.25.4] अग्न इन्द्रश्च दाशुषो दुरोने सुतावतो यज्ञमिहोप यातम |
 अमर्धन्ता सोमपेयाय देवा ||
aghna indraśca dāśuṣo durone sutāvato yajñamihopa yātam |
 amardhantā somapeyāya devā ||
[3.25.5] अग्ने अपां समिध्यसे दुरोणे नित्यः सूनो सहसो जातवेदः |
 सधस्थानि महयमान ऊती ||
aghne apāṃ samidhyase duroṇe nityaḥ sūno sahaso jātavedaḥ |
 sadhasthāni mahayamāna ūtī ||

### Hymn 3.26

[3.26.1] वैश्वानरं मनसाग्निं निचाय्या हविष्मन्तो अनुषत्यं सवर्विदम |
 सुदानुं देवं रथिरं वसूयवो गीर्भी रण्वंकुशिकासो हवामहे ||
vaiśvānaraṃ manasāghniṃ nicāyyā haviṣmanto anuṣatyaṃ svarvidam |
 sudānuṃ devaṃ rathiraṃ vasūyavo ghīrbhī raṇvaṃkuśikāso havāmahe ||
[3.26.2] तं शुभ्रमग्निमवसे हवामहे वैश्वानरं मातरिश्वानमुक्थ्यम |
 बर्हस्पतिं मनुषो देवतातये विप्रं शरोतारमतिथिं रघुष्यदम ||
taṃ śubhramaghnimavase havāmahe vaiśvānaraṃ mātariśvānamukthyam |
 bṛhaspatiṃ manuṣo devatātaye vipraṃ śrotāramatithiṃ raghuṣyadam ||
[3.26.3] अश्वो न करन्दञ जनिभिः समिध्यते वैश्वानरः कुशिकेभिर्युगे-युगे |
 स नो अग्निः सुवीर्यं सवश्व्यं दधातु रत्नमम्र्तेषु जाग्र्विः ||
aśvo na krandañ janibhiḥ samidhyate vaiśvānaraḥ kuśikebhiryughe-yughe |
 sa no aghniḥ suvīryaṃ svaśvyaṃ dadhātu ratnamamṛteṣu jāghṛviḥ ||
[3.26.4] पर यन्तु वाजास्तविषीभिरग्नयः शुभे सम्मिष्लाः पर्षतीरयुक्षत |
 बर्हदुक्षो मरुतो विश्ववेदसः पर वेपयन्तिपर्वतानदाभ्याः ||
pra yantu vājāstaviṣībhiraghnayaḥ śubhe sammiṣlāḥ pṛṣatīrayukṣata |
 bṛhadukṣo maruto viśvavedasaḥ pra vepayantiparvatānadābhyāḥ ||
[3.26.5] अग्निश्रियो मरुतो विश्वक्र्ष्टय आ तवेषमुग्रमव ईमहे वयम |
 ते सवानिनो रुद्रिया वर्षनिर्णिजः सिंहा न हेषक्रतवः सुदानवः ||
aghniśriyo maruto viśvakṛṣṭaya ā tveṣamughramava īmahe vayam |
 te svānino rudriyā varṣanirṇijaḥ siṃhā na heṣakratavaḥ sudānavaḥ ||
[3.26.6] वरातं-वरातं गणं-गणं सुशस्तिभिरग्नेर्भामं मरुतामोज ईमहे |
 पर्षदश्वासो अनवभ्रराधसो गन्तारो यज्ञं विदथेषु धीराः ||
vrātaṃ-vrātaṃ ghaṇaṃ-ghaṇaṃ suśastibhiraghnerbhāmaṃ marutāmoja īmahe |
 pṛṣadaśvāso anavabhrarādhaso ghantāro yajñaṃ vidatheṣu dhīrāḥ ||
[3.26.7] अग्निरस्मि जन्मना जातवेदा घर्तं मे चक्षुरम्र्तं म आसन |
 अर्कस्त्रिधातू रजसो विमानो.अजस्रो घर्मो हविरस्मि नाम ||
aghnirasmi janmanā jātavedā ghṛtaṃ me cakṣuramṛtaṃ ma āsan |
 arkastridhātū rajaso vimāno.ajasro gharmo havirasmi nāma ||
[3.26.8] तरिभिः पवित्रैरपुपोद धयर्कं हर्दा मतिं जयोतिरनु परजानन |
 वर्षिष्ठं रत्नमक्र्त सवधाभिरादिद दयावाप्र्थिवी पर्यपश्यत ||
tribhiḥ pavitrairapupod dhyarkaṃ hṛdā matiṃ jyotiranu prajānan |
 varṣiṣṭhaṃ ratnamakṛta svadhābhirādid dyāvāpṛthivī paryapaśyat ||
[3.26.9] शतधारमुत्समक्षीयमाणं विपश्चितं पितरं वक्त्वानाम |
 मेळिं मदन्तं पित्रोरुपस्थे तं रोदसी पिप्र्तं सत्यवाचम ||
śatadhāramutsamakṣīyamāṇaṃ vipaścitaṃ pitaraṃ vaktvānām |
 meḷiṃ madantaṃ pitrorupasthe taṃ rodasī pipṛtaṃ satyavācam ||

### Hymn 3.27

[3.27.1] पर वो वाजा अभिद्यवो हविष्मन्तो घर्ताच्या |
 देवाञ जिगातिसुम्नयुः ||
pra vo vājā abhidyavo haviṣmanto ghṛtācyā |
 devāñ jighātisumnayuḥ ||
[3.27.2] ईळे अग्निं विपश्चितं गिरा यज्ञस्य साधनम |
 शरुष्टीवानं धितावानम ||
īḷe aghniṃ vipaścitaṃ ghirā yajñasya sādhanam |
 śruṣṭīvānaṃ dhitāvānam ||
[3.27.3] अग्ने शकेम ते वयं यमं देवस्य वाजिनः |
 अति दवेषांसि तरेम ||
aghne śakema te vayaṃ yamaṃ devasya vājinaḥ |
 ati dveṣāṃsi tarema ||
[3.27.4] समिध्यमानो अध्वरे.अग्निः पावक ईड्यः |
 शोचिष्केशस्तमीमहे ||
samidhyamāno adhvare.aghniḥ pāvaka īḍyaḥ |
 śociṣkeśastamīmahe ||
[3.27.5] पर्थुपाजा अमर्त्यो घर्तनिर्णिक सवाहुतः |
 अग्निर्यज्ञस्य हव्यवाट ||
pṛthupājā amartyo ghṛtanirṇik svāhutaḥ |
 aghniryajñasya havyavāṭ ||
[3.27.6] तं सबाधो यतस्रुच इत्था धिया यज्ञवन्तः |
 आ चक्रुरग्निमूतये ||
taṃ sabādho yatasruca itthā dhiyā yajñavantaḥ |
 ā cakruraghnimūtaye ||
[3.27.7] होता देवो अमर्त्यः पुरस्तादेति मायया |
 विदथानि परचोदयन ||
hotā devo amartyaḥ purastādeti māyayā |
 vidathāni pracodayan ||
[3.27.8] वाजी वाजेषु धीयते.अध्वरेषु पर णीयते |
 विप्रो यज्ञस्य साधनः ||
vājī vājeṣu dhīyate.adhvareṣu pra ṇīyate |
 vipro yajñasya sādhanaḥ ||
[3.27.9] धिया चक्रे वरेण्यो भूतानां गर्भमा दधे |
 दक्षस्यपितरं तना ||
dhiyā cakre vareṇyo bhūtānāṃ gharbhamā dadhe |
 dakṣasyapitaraṃ tanā ||
[3.27.10] नि तवा दधे वरेण्यं दक्षस्येळा सहस्क्र्त |
 अग्ने सुदीतिमुशिजम ||
ni tvā dadhe vareṇyaṃ dakṣasyeḷā sahaskṛta |
 aghne sudītimuśijam ||
[3.27.11] अग्निं यन्तुरमप्तुरं रतस्य योगे वनुषः |
 विप्रा वाजैः समिन्धते ||
aghniṃ yanturamapturaṃ ṛtasya yoghe vanuṣaḥ |
 viprā vājaiḥ samindhate ||
[3.27.12] ऊर्जो नपातमध्वरे दीदिवांसमुप दयवि |
 अग्निमीळे कविक्रतुम ||
ūrjo napātamadhvare dīdivāṃsamupa dyavi |
 aghnimīḷe kavikratum ||
[3.27.13] ईळेन्यो नमस्यस्तिरस्तमांसि दर्शतः |
 समग्निरिध्यत ||
īḷenyo namasyastirastamāṃsi darśataḥ |
 samaghniridhyat ||
[3.27.14] ए वर्षा ||
e vṛṣā ||
[3.27.15] वर्षो अग्निः समिध्यते.अश्वो न देववाहनः |
 तं हविष्मन्त ईळते ||
vṛṣo aghniḥ samidhyate.aśvo na devavāhanaḥ |
 taṃ haviṣmanta īḷate ||
[3.27.16] वर्षणं तवा वयं वर्षन वर्षणः समिधीमहि |
 अग्ने दीद्यतं बर्हत ||
vṛṣaṇaṃ tvā vayaṃ vṛṣan vṛṣaṇaḥ samidhīmahi |
 aghne dīdyataṃ bṛhat ||

### Hymn 3.28

[3.28.1] अग्ने जुषस्व नो हविः पुरोळाशं जातवेदः |
 परातःसावेधियावसो ||
aghne juṣasva no haviḥ puroḷāśaṃ jātavedaḥ |
 prātaḥsāvedhiyāvaso ||
[3.28.2] पुरोळा अग्ने पचतस्तुभ्यं वा घा परिष्क्र्तः |
 तं जुषस्व यविष्ठ्य ||
puroḷā aghne pacatastubhyaṃ vā ghā pariṣkṛtaḥ |
 taṃ juṣasva yaviṣṭhya ||
[3.28.3] अग्ने वीहि पुरोळाषमाहुतं तिरोह्न्यम |
 सहसः सूनुरस्यध्वरे हितः ||
aghne vīhi puroḷāṣamāhutaṃ tiroahnyam |
 sahasaḥ sūnurasyadhvare hitaḥ ||
[3.28.4] माध्यन्दिने सवने जातवेदः पुरोळाशमिह कवे जुषस्व |
 अग्ने यह्वस्य तव भागधेयं न पर मिनन्ति विदथेषु धीराः ||
mādhyandine savane jātavedaḥ puroḷāśamiha kave juṣasva |
 aghne yahvasya tava bhāghadheyaṃ na pra minanti vidatheṣu dhīrāḥ ||
[3.28.5] अग्ने तर्तीये सवने हि कानिषः पुरोळाशं सहसः सूनवाहुतम |
 अथा देवेष्वध्वरं विपन्यया धा रत्नवन्तमम्र्तेषु जाग्र्विम ||
aghne tṛtīye savane hi kāniṣaḥ puroḷāśaṃ sahasaḥ sūnavāhutam |
 athā deveṣvadhvaraṃ vipanyayā dhā ratnavantamamṛteṣu jāghṛvim ||
[3.28.6] अग्ने वर्धान आहुतिं पुरोळाशं जातवेदः |
 जुषस्व तिरोह्न्यम ||
aghne vṛdhāna āhutiṃ puroḷāśaṃ jātavedaḥ |
 juṣasva tiroahnyam ||

### Hymn 3.29

[3.29.1] अस्तीदमधिमन्थनमस्ति परजननं कर्तम |
 एतां विश्पत्नीमा भराग्निं मन्थाम पूर्वथा ||
astīdamadhimanthanamasti prajananaṃ kṛtam |
 etāṃ viśpatnīmā bharāghniṃ manthāma pūrvathā ||
[3.29.2] अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुधितो गर्भिणीषु |
 दिवे-दिव ईड्यो जाग्र्वद्भिर्हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः ||
araṇyornihito jātavedā gharbha iva sudhito gharbhiṇīṣu |
 dive-diva īḍyo jāghṛvadbhirhaviṣmadbhirmanuṣyebhiraghniḥ ||
[3.29.3] उत्तानायामव भरा चिकित्वान सद्यः परवीता वर्षणं जजान |
 अरुषस्तूपो रुशदस्य पाज इळायास पुत्रो वयुने.अजनिष्ट ||
uttānāyāmava bharā cikitvān sadyaḥ pravītā vṛṣaṇaṃ jajāna |
 aruṣastūpo ruśadasya pāja iḷāyās putro vayune.ajaniṣṭa ||
[3.29.4] इळायास्त्वा पदे वयं नाभा पर्थिव्या अधि |
 जातवेदो नि धीमह्यग्ने हव्याय वोळ्हवे ||
iḷāyāstvā pade vayaṃ nābhā pṛthivyā adhi |
 jātavedo ni dhīmahyaghne havyāya voḷhave ||
[3.29.5] मन्थता नरः कविमद्वयन्तं परचेतसमम्र्तं सुप्रतीकम |
 यज्ञस्य केतुं परथमं पुरस्तादग्निं नरो जनयता सुशेवम ||
manthatā naraḥ kavimadvayantaṃ pracetasamamṛtaṃ supratīkam |
 yajñasya ketuṃ prathamaṃ purastādaghniṃ naro janayatā suśevam ||
[3.29.6] यदी मन्थन्ति बाहुभिर्वि रोचते.अश्वो न वाज्यरुषो वनेष्वा |
 चित्रो न यामन्नश्विनोरनिव्र्तः परि वर्णक्त्यश्मनस्त्र्णा दहन ||
yadī manthanti bāhubhirvi rocate.aśvo na vājyaruṣo vaneṣvā |
 citro na yāmannaśvinoranivṛtaḥ pari vṛṇaktyaśmanastṛṇā dahan ||
[3.29.7] जातो अग्नी रोचते चेकितानो वाजी विप्रः कविशस्तः सुदानुः |
 यं देवास ईड्यं विश्वविदं हव्यवाहमदधुरध्वरेषु ||
jāto aghnī rocate cekitāno vājī vipraḥ kaviśastaḥ sudānuḥ |
 yaṃ devāsa īḍyaṃ viśvavidaṃ havyavāhamadadhuradhvareṣu ||
[3.29.8] सीद होतः सव उ लोके चिकित्वान सादया यज्ञं सुक्र्तस्य योनौ |
 देवावीर्देवान हविषा यजास्यग्ने बर्हद यजमाने वयो धाः ||
sīda hotaḥ sva u loke cikitvān sādayā yajñaṃ sukṛtasya yonau |
 devāvīrdevān haviṣā yajāsyaghne bṛhad yajamāne vayo dhāḥ ||
[3.29.9] कर्णोत धूमं वर्षणं सखायो.अस्रेधन्त इतन वाजमछ |
 अयमग्निः पर्तनाषाट सुवीरो येन देवासो असहन्त दस्यून ||
kṛṇota dhūmaṃ vṛṣaṇaṃ sakhāyo.asredhanta itana vājamacha |
 ayamaghniḥ pṛtanāṣāṭ suvīro yena devāso asahanta dasyūn ||
[3.29.10] अयं ते योनिर्र्त्वियो यतो जातो अरोचथाः |
 तं जानन्नग्न आ सीदाथा नो वर्धया गिरः ||
ayaṃ te yonirṛtviyo yato jāto arocathāḥ |
 taṃ jānannaghna ā sīdāthā no vardhayā ghiraḥ ||
[3.29.11] तनूनपादुच्यते गर्भ आसुरो नराशंसो भवति यद विजायते |
 मातरिश्वा यदमिमीत मातरि वातस्य सर्गो अभवत्सरीमणि ||
tanūnapāducyate gharbha āsuro narāśaṃso bhavati yad vijāyate |
 mātariśvā yadamimīta mātari vātasya sargho abhavatsarīmaṇi ||
[3.29.12] सुनिर्मथा निर्मथितः सुनिधा निहितः कविः |
 अग्ने सवध्वरा कर्णु देवान देवयते यज ||
sunirmathā nirmathitaḥ sunidhā nihitaḥ kaviḥ |
 aghne svadhvarā kṛṇu devān devayate yaja ||
[3.29.13] अजीजनन्नम्र्तं मर्त्यासो.अस्रेमाणं तरणिं वीळुजम्भम |
 दश सवसारो अग्रुवः समीचीः पुमांसं जातमभि सं रभन्ते ||
ajījanannamṛtaṃ martyāso.asremāṇaṃ taraṇiṃ vīḷujambham |
 daśa svasāro aghruvaḥ samīcīḥ pumāṃsaṃ jātamabhi saṃ rabhante ||
[3.29.14] पर सप्तहोता सनकादरोचत मातुरुपस्थे यदशोचदूधनि |
 न नि मिषति सुरणो दिवे-दिवे यदसुरस्य जठरादजायत ||
pra saptahotā sanakādarocata māturupasthe yadaśocadūdhani |
 na ni miṣati suraṇo dive-dive yadasurasya jaṭharādajāyata ||
[3.29.15] अमित्रायुधो मरुतामिव परयाः परथमजा बरह्मणो विश्वमिद विदुः |
 दयुम्नवद बरह्म कुशिकास एरिर एक-एको दमे अग्निं समीधिरे ||
amitrāyudho marutāmiva prayāḥ prathamajā brahmaṇo viśvamid viduḥ |
 dyumnavad brahma kuśikāsa erira eka-eko dame aghniṃ samīdhire ||
[3.29.16] यदद्य तवा परयति यज्ञे अस्मिन होतश्चिकित्वो.अव्र्णीमहीह |
 धरुवमया धरुवमुताशमिष्ठाः परजानन विद्वानुप याहि सोमम ||
yadadya tvā prayati yajñe asmin hotaścikitvo.avṛṇīmahīha |
 dhruvamayā dhruvamutāśamiṣṭhāḥ prajānan vidvānupa yāhi somam ||

### Hymn 3.30

[3.30.1] इछन्ति तवा सोम्यासः सखायः सुन्वन्ति सोमं दधति परयांसि |
 तितिक्षन्ते अभिशस्तिं जनानामिन्द्र तवदा कश्चन हि परकेतः ||
ichanti tvā somyāsaḥ sakhāyaḥ sunvanti somaṃ dadhati prayāṃsi |
 titikṣante abhiśastiṃ janānāmindra tvadā kaścana hi praketaḥ ||
[3.30.2] न ते दूरे परमा चिद रजांस्या तु पर याहि हरिवो हरिभ्याम |
 सथिराय वर्ष्णे सवना कर्तेमा युक्ता गरावाणः समिधाने अग्नौ ||
na te dūre paramā cid rajāṃsyā tu pra yāhi harivo haribhyām |
 sthirāya vṛṣṇe savanā kṛtemā yuktā ghrāvāṇaḥ samidhāne aghnau ||
[3.30.3] इन्द्रः सुशिप्रो मघवा तरुत्रो महाव्रातस्तुविकूर्मिर्र्घावान |
 यदुग्रो धा बाधितो मर्त्येषु कव तया ते वर्षभ वीर्याणि ||
indraḥ suśipro maghavā tarutro mahāvrātastuvikūrmirṛghāvān |
 yadughro dhā bādhito martyeṣu kva tyā te vṛṣabha vīryāṇi ||
[3.30.4] तवं हि षमा चयावयन्नच्युतान्येको वर्त्रा चरसि जिघ्नमानः |
 तव दयावाप्र्थिवी पर्वतासो.अनु वरताय निमितेव तस्थुः ||
tvaṃ hi ṣmā cyāvayannacyutānyeko vṛtrā carasi jighnamānaḥ |
 tava dyāvāpṛthivī parvatāso.anu vratāya nimiteva tasthuḥ ||
[3.30.5] उताभये पुरुहूत शरवोभिरेको दर्ळ्हमवदो वर्त्रहा सन |
 इमे चिदिन्द्र रोदसी अपारे यत संग्र्भ्णा मघवन काशिरित ते ||
utābhaye puruhūta śravobhireko dṛḷhamavado vṛtrahā san |
 ime cidindra rodasī apāre yat saṃghṛbhṇā maghavan kāśirit te ||
[3.30.6] पर सू त इन्द्र परवता हरिभ्यां पर ते वज्रः परम्र्णन्नेतु शत्रून |
 जहि परतीचो अनूचः पराचो विश्वं सत्यंक्र्णुहि विष्टमस्तु ||
pra sū ta indra pravatā haribhyāṃ pra te vajraḥ pramṛṇannetu śatrūn |
 jahi pratīco anūcaḥ parāco viśvaṃ satyaṃkṛṇuhi viṣṭamastu ||
[3.30.7] यस्मै धायुरदधा मर्त्यायाभक्तं चिद भजते गेह्यं सः |
 भद्रा त इन्द्र सुमतिर्घ्र्ताची सहस्रदाना पुरुहूत रातिः ||
yasmai dhāyuradadhā martyāyābhaktaṃ cid bhajate ghehyaṃ saḥ |
 bhadrā ta indra sumatirghṛtācī sahasradānā puruhūta rātiḥ ||
[3.30.8] सहदानुं पुरुहूत कषियन्तमहस्तमिन्द्र सं पिणक कुणारुम |
 अभि वर्त्रं वर्धमानं पियारुमपादमिन्द्र तवसा जघन्थ ||
sahadānuṃ puruhūta kṣiyantamahastamindra saṃ piṇak kuṇārum |
 abhi vṛtraṃ vardhamānaṃ piyārumapādamindra tavasā jaghantha ||
[3.30.9] नि सामनामिषिरामिन्द्र भूमिं महीमपारां सदने ससत्थ |
 अस्तभ्नाद दयां वर्षभो अन्तरिक्षमर्षन्त्वापस्त्वयेह परसूताः ||
ni sāmanāmiṣirāmindra bhūmiṃ mahīmapārāṃ sadane sasattha |
 astabhnād dyāṃ vṛṣabho antarikṣamarṣantvāpastvayeha prasūtāḥ ||
[3.30.10] अलात्र्णो वल इन्द्र वरजो गोः पुरा हन्तोर्भयमानो वयार |
 सुगान पथो अक्र्णोन निरजे गाः परावन वाणीः पुरुहूतं धमन्तीः ||
alātṛṇo vala indra vrajo ghoḥ purā hantorbhayamāno vyāra |
 sughān patho akṛṇon niraje ghāḥ prāvan vāṇīḥ puruhūtaṃ dhamantīḥ ||
[3.30.11] एको दवे वसुमती समीची इन्द्र आ पप्रौ पर्थिवीमुत दयाम |
 उतान्तरिक्षादभि नः समीक इषो रथीः सयुजः शूर वाजान ||
eko dve vasumatī samīcī indra ā paprau pṛthivīmuta dyām |
 utāntarikṣādabhi naḥ samīka iṣo rathīḥ sayujaḥ śūra vājān ||
[3.30.12] दिशः सूर्यो न मिनाति परदिष्टा दिवे-दिवे हर्यश्वप्रसूताः |
 सं यदानळ अध्वन आदिदश्वैर्विमोचनं कर्णुते तत तवस्य ||
diśaḥ sūryo na mināti pradiṣṭā dive-dive haryaśvaprasūtāḥ |
 saṃ yadānaḷ adhvana ādidaśvairvimocanaṃ kṛṇute tat tvasya ||
[3.30.13] दिद्र्क्षन्त उषसो यामन्नक्तोर्विवस्वत्या महि चित्रमनीकम |
 विश्वे जानन्ति महिना यदागादिन्द्रस्य कर्म सुक्र्तापुरूणि ||
didṛkṣanta uṣaso yāmannaktorvivasvatyā mahi citramanīkam |
 viśve jānanti mahinā yadāghādindrasya karma sukṛtāpurūṇi ||
[3.30.14] महि जयोतिर्निहितं वक्षणास्वामा पक्वं चरति बिभ्रती गौः |
 विश्वं सवाद्म सम्भ्र्तमुस्रियायां यत सीमिन्द्रो अदधाद भोजनाय ||
mahi jyotirnihitaṃ vakṣaṇāsvāmā pakvaṃ carati bibhratī ghauḥ |
 viśvaṃ svādma sambhṛtamusriyāyāṃ yat sīmindro adadhād bhojanāya ||
[3.30.15] इन्द्र दर्ह्य यामकोशा अभूवन यज्ञाय शिक्ष गर्णते सखिभ्यः |
 दुर्मायवो दुरेवा मर्त्यासो निषङगिणो रिपवो हन्त्वासः ||
indra dṛhya yāmakośā abhūvan yajñāya śikṣa ghṛṇate sakhibhyaḥ |
 durmāyavo durevā martyāso niṣaṅghiṇo ripavo hantvāsaḥ ||
[3.30.16] सं घोषः शर्ण्वे.अवमैरमित्रैर्जही नयेष्वशनिं तपिष्ठाम |
 वर्श्चेमधस्ताद वि रुजा सहस्व जहि रक्षो मघवन रन्धयस्व ||
saṃ ghoṣaḥ śṛṇve.avamairamitrairjahī nyeṣvaśaniṃ tapiṣṭhām |
 vṛścemadhastād vi rujā sahasva jahi rakṣo maghavan randhayasva ||
[3.30.17] उद वर्ह रक्षः सहमूलमिन्द्र वर्श्चा मध्यं परत्यग्रंश्र्णीहि |
 आ कीवतः सललूकं चकर्थ बरह्मद्विषे तपुषिं हेतिमस्य ||
ud vṛha rakṣaḥ sahamūlamindra vṛścā madhyaṃ pratyaghraṃśṛṇīhi |
 ā kīvataḥ salalūkaṃ cakartha brahmadviṣe tapuṣiṃ hetimasya ||
[3.30.18] सवस्तये वाजिभिश्च परणेतः सं यन महीरिष आसत्सिपूर्वीः |
 रायो वन्तारो बर्हतः सयामास्मे अस्तु भग इन्द्रप्रजावान ||
svastaye vājibhiśca praṇetaḥ saṃ yan mahīriṣa āsatsipūrvīḥ |
 rāyo vantāro bṛhataḥ syāmāsme astu bhagha indraprajāvān ||
[3.30.19] आ नो भर भगमिन्द्र दयुमन्तं नि ते देष्णस्य धीमहि पररेके |
 ऊर्व इव पप्रथे कामो अस्मे तमा पर्ण वसुपते वसूनाम ||
ā no bhara bhaghamindra dyumantaṃ ni te deṣṇasya dhīmahi prareke |
 ūrva iva paprathe kāmo asme tamā pṛṇa vasupate vasūnām ||
[3.30.20] इमं कामं मन्दया गोभिरश्वैश्चन्द्रवता राधसा पप्रथश्च |
 सवर्यवो मतिभिस्तुभ्यं विप्रा इन्द्राय वाहःकुशिकासो अक्रन ||
imaṃ kāmaṃ mandayā ghobhiraśvaiścandravatā rādhasā paprathaśca |
 svaryavo matibhistubhyaṃ viprā indrāya vāhaḥkuśikāso akran ||
[3.30.21] आ नो गोत्रा दर्द्र्हि गोपते गाः समस्मभ्यं सनयो यन्तु वाजाः |
 दिवक्षा असि वर्षभ सत्यशुष्मो.अस्मभ्यं सु मघवन बोधि गोदाः ||
ā no ghotrā dardṛhi ghopate ghāḥ samasmabhyaṃ sanayo yantu vājāḥ |
 divakṣā asi vṛṣabha satyaśuṣmo.asmabhyaṃ su maghavan bodhi ghodāḥ ||
[3.30.22] शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन भरे नर्तमं वाजसातौ |
 शर्ण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घनन्तं वर्त्राणि संजितं धनानाम ||
śunaṃ huvema maghavānamindramasmin bhare nṛtamaṃ vājasātau |
 śṛṇvantamughramūtaye samatsu ghnantaṃ vṛtrāṇi saṃjitaṃ dhanānām ||

### Hymn 3.31

[3.31.1] शासद वह्निर्दुहितुर्नप्त्यं गाद विद्वान रतस्य दीधितिंसपर्यन |
 पिता यत्र दुहितुः सेकं रञ्जन सं शग्म्येन मनसा दधन्वे ||
śāsad vahnirduhiturnaptyaṃ ghād vidvān ṛtasya dīdhitiṃsaparyan |
 pitā yatra duhituḥ sekaṃ ṛñjan saṃ śaghmyena manasā dadhanve ||
[3.31.2] न जामये तान्वो रिक्थमारैक चकार गर्भं सनितुर्निधानम |
 यदी मातरो जनयन्त वह्निमन्यः कर्ता सुक्र्तोरन्य रन्धन ||
na jāmaye tānvo rikthamāraik cakāra gharbhaṃ saniturnidhānam |
 yadī mātaro janayanta vahnimanyaḥ kartā sukṛtoranya ṛndhan ||
[3.31.3] अग्निर्जज्ञे जुह्वा रेजमानो महस पुत्रानरुषस्य परयक्षे |
 महान गर्भो मह्या जातमेषां मही परव्र्द धर्यश्वस्य यज्ञैः ||
aghnirjajñe juhvā rejamāno mahas putrānaruṣasya prayakṣe |
 mahān gharbho mahyā jātameṣāṃ mahī pravṛd dharyaśvasya yajñaiḥ ||
[3.31.4] अभि जैत्रीरसचन्त सप्र्धानं महि जयोतिस्तमसो निरजानन |
 तं जानतीः परत्युदायन्नुषासः पतिर्गवामभवदेक इन्द्रः ||
abhi jaitrīrasacanta spṛdhānaṃ mahi jyotistamaso nirajānan |
 taṃ jānatīḥ pratyudāyannuṣāsaḥ patirghavāmabhavadeka indraḥ ||
[3.31.5] वीळौ सतीरभि धीरा अत्र्न्दन पराचाहिन्वन मनसा सप्तविप्राः |
 विश्वामविन्दन पथ्यां रतस्य परजानन्नित तानमसा विवेश ||
vīḷau satīrabhi dhīrā atṛndan prācāhinvan manasā saptaviprāḥ |
 viśvāmavindan pathyāṃ ṛtasya prajānannit tānamasā viveśa ||
[3.31.6] विदद यदी सरमा रुग्णमद्रेर्महि पाथः पूर्व्यं सध्र्यक कः |
 अग्रं नयत सुपद्यक्षराणामछा रवं परथमा जानती गात ||
vidad yadī saramā rughṇamadrermahi pāthaḥ pūrvyaṃ sadhryak kaḥ |
 aghraṃ nayat supadyakṣarāṇāmachā ravaṃ prathamā jānatī ghāt ||
[3.31.7] अगछदु विप्रतमः सखीयन्नसूदयत सुक्र्ते गर्भमद्रिः |
 ससान मर्यो युवभिर्मखस्यन्नथाभवदङगिराः सद्यो अर्चन ||
aghachadu vipratamaḥ sakhīyannasūdayat sukṛte gharbhamadriḥ |
 sasāna maryo yuvabhirmakhasyannathābhavadaṅghirāḥ sadyo arcan ||
[3.31.8] सतः-सतः परतिमानं पुरोभूर्विश्वा वेद जनिमा हन्ति शुष्णम |
 पर णो दिवः पदवीर्गव्युरर्चन सखा सखीन्रमुञ्चन निरवद्यात ||
sataḥ-sataḥ pratimānaṃ purobhūrviśvā veda janimā hanti śuṣṇam |
 pra ṇo divaḥ padavīrghavyurarcan sakhā sakhīnramuñcan niravadyāt ||
[3.31.9] नि गव्यता मनसा सेदुरर्कैः कर्ण्वानासो अम्र्तत्वाय गातुम |
 इदं चिन नु सदनं भूर्येषां येन मासानसिषासन्न्र्तेन ||
ni ghavyatā manasā sedurarkaiḥ kṛṇvānāso amṛtatvāya ghātum |
 idaṃ cin nu sadanaṃ bhūryeṣāṃ yena māsānasiṣāsannṛtena ||
[3.31.10] सम्पश्यमाना अमदन्नभि सवं पयः परत्नस्य रेतसो दुघानाः |
 वि रोदसी अतपद घोष एषां जाते निष्ठामदधुर्गोषु वीरान ||
sampaśyamānā amadannabhi svaṃ payaḥ pratnasya retaso dughānāḥ |
 vi rodasī atapad ghoṣa eṣāṃ jāte niṣṭhāmadadhurghoṣu vīrān ||
[3.31.11] स जातेभिर्व्र्त्रहा सेदु हव्यैरुदुस्रिया अस्र्जदिन्द्रो अर्कैः |
 उरूच्यस्मै घर्तवद भरन्ती मधु सवाद्म दुदुहे जेन्या गौः ||
sa jātebhirvṛtrahā sedu havyairudusriyā asṛjadindro arkaiḥ |
 urūcyasmai ghṛtavad bharantī madhu svādma duduhe jenyā ghauḥ ||
[3.31.12] पित्रे चिच्चक्रुः सदनं समस्मै महि तविषीमत सुक्र्तो विहि खयन |
 विष्कभ्नन्त सकम्भनेना जनित्री आसीना ऊर्ध्वं रभसं वि मिन्वन ||
pitre ciccakruḥ sadanaṃ samasmai mahi tviṣīmat sukṛto vihi khyan |
 viṣkabhnanta skambhanenā janitrī āsīnā ūrdhvaṃ rabhasaṃ vi minvan ||
[3.31.13] मही यदि धिषणा शिश्नथे धात सद्योव्र्धं विभ्वं रोदस्योः |
 गिरो यस्मिन्ननवद्याः समीचीर्विश्वा इन्द्राय तविषीरनुत्ताः ||
mahī yadi dhiṣaṇā śiśnathe dhāt sadyovṛdhaṃ vibhvaṃ rodasyoḥ |
 ghiro yasminnanavadyāḥ samīcīrviśvā indrāya taviṣīranuttāḥ ||
[3.31.14] मह्या ते सख्यं वश्मि शक्तीरा वर्त्रघ्ने नियुतो यन्ति पूर्वीः |
 महि सतोत्रमव आगन्म सूरेरस्माकं सु मघवन बोधि गोपाः ||
mahyā te sakhyaṃ vaśmi śaktīrā vṛtraghne niyuto yanti pūrvīḥ |
 mahi stotramava āghanma sūrerasmākaṃ su maghavan bodhi ghopāḥ ||
[3.31.15] महि कषेत्रं पुरु शचन्द्रं विविद्वानादित सखिभ्यश्चरथं समैरत |
 इन्द्रो नर्भिरजनद दीद्यानः साकं सूर्यमुषसं गातुमग्निम ||
mahi kṣetraṃ puru ścandraṃ vividvānādit sakhibhyaścarathaṃ samairat |
 indro nṛbhirajanad dīdyānaḥ sākaṃ sūryamuṣasaṃ ghātumaghnim ||
[3.31.16] अपश्चिदेष विभ्वो दमूनाः पर सध्रीचीरस्र्जद विश्वश्चन्द्राः |
 मध्वः पुनानाः कविभिः पवित्रैर्द्युभिर्हिन्वन्त्यक्तुभिर्धनुत्रीः ||
apaścideṣa vibhvo damūnāḥ pra sadhrīcīrasṛjad viśvaścandrāḥ |
 madhvaḥ punānāḥ kavibhiḥ pavitrairdyubhirhinvantyaktubhirdhanutrīḥ ||
[3.31.17] अनु कर्ष्णे वसुधिती जिहाते उभे सूर्यस्य मंहना यजत्रे |
 परि यत ते महिमानं वर्जध्यै सखाय इन्द्र काम्या रजिप्याः ||
anu kṛṣṇe vasudhitī jihāte ubhe sūryasya maṃhanā yajatre |
 pari yat te mahimānaṃ vṛjadhyai sakhāya indra kāmyā ṛjipyāḥ ||
[3.31.18] पतिर्भव वर्त्रहन सून्र्तानां गिरां विश्वायुर्व्र्षभो वयोधाः |
 आ नो गहि सख्येभिः शिवेभिर्महान महीभिरूतिभिः सरण्यन ||
patirbhava vṛtrahan sūnṛtānāṃ ghirāṃ viśvāyurvṛṣabho vayodhāḥ |
 ā no ghahi sakhyebhiḥ śivebhirmahān mahībhirūtibhiḥ saraṇyan ||
[3.31.19] तमङगिरस्वन नमसा सपर्यन नव्यं कर्णोमि सन्यसे पुराजाम |
 दरुहो वि याहि बहुला अदेवीः सवश्च नो मघवन सातये धाः ||
tamaṅghirasvan namasā saparyan navyaṃ kṛṇomi sanyase purājām |
 druho vi yāhi bahulā adevīḥ svaśca no maghavan sātaye dhāḥ ||
[3.31.20] मिहः पावकाः परतता अभूवन सवस्ति नः पिप्र्हि पारमासाम |
 इन्द्र तवं रथिरः पाहि नो रिषो मक्षू-मक्षू कर्णुहि गोजितो नः ||
mihaḥ pāvakāḥ pratatā abhūvan svasti naḥ pipṛhi pāramāsām |
 indra tvaṃ rathiraḥ pāhi no riṣo makṣū-makṣū kṛṇuhi ghojito naḥ ||
[3.31.21] अदेदिष्ट वर्त्रहा गोपतिर्गा अन्तः कर्ष्णानरुषैर्धामभिर्गात |
 पर सून्र्ता दिशमान रतेन दुरश्च विश्वा अव्र्णोदप सवाः ||
adediṣṭa vṛtrahā ghopatirghā antaḥ kṛṣṇānaruṣairdhāmabhirghāt |
 pra sūnṛtā diśamāna ṛtena duraśca viśvā avṛṇodapa svāḥ ||
[3.31.22] शुनं हुवेम... ||
śunaṃ huvema... ||

### Hymn 3.32

[3.32.1] इन्द्र सोमं सोमपते पिबेमं माध्यन्दिनं सवनं चारु यत ते |
 परप्रुथ्या शिप्रे मघवन्न्र्जीषिन विमुच्या हरी इहमादयस्व ||
indra somaṃ somapate pibemaṃ mādhyandinaṃ savanaṃ cāru yat te |
 prapruthyā śipre maghavannṛjīṣin vimucyā harī ihamādayasva ||
[3.32.2] गवाशिरं मन्थिनमिन्द्र शुक्रं पिबा सोमं ररिमा ते मदाय |
 बरह्मक्र्ता मारुतेना गणेन सजोषा रुद्रैस्त्र्पदाव्र्षस्व ||
ghavāśiraṃ manthinamindra śukraṃ pibā somaṃ rarimā te madāya |
 brahmakṛtā mārutenā ghaṇena sajoṣā rudraistṛpadāvṛṣasva ||
[3.32.3] ये ते शुष्मं ये तविषीमवर्धन्नर्चन्त इन्द्र मरुतस्तोजः |
 माध्यन्दिने सवने वज्रहस्त पिबा रुद्रेभिः सगणः सुशिप्र ||
ye te śuṣmaṃ ye taviṣīmavardhannarcanta indra marutastaojaḥ |
 mādhyandine savane vajrahasta pibā rudrebhiḥ saghaṇaḥ suśipra ||
[3.32.4] त इन नवस्य मधुमद विविप्र इन्द्रस्य शर्धो मरुतो य आसन |
 येभिर्व्र्त्रस्येषितो विवेदामर्मणो मन्यमानस्य मर्म ||
ta in nvasya madhumad vivipra indrasya śardho maruto ya āsan |
 yebhirvṛtrasyeṣito vivedāmarmaṇo manyamānasya marma ||
[3.32.5] मनुष्वदिन्द्र सवनं जुषाणः पिबा सोमं शश्वते वीर्याय |
 स आ वव्र्त्स्व हर्यश्व यज्ञैः सरण्युभिरपो अर्णा सिसर्षि ||
manuṣvadindra savanaṃ juṣāṇaḥ pibā somaṃ śaśvate vīryāya |
 sa ā vavṛtsva haryaśva yajñaiḥ saraṇyubhirapo arṇā sisarṣi ||
[3.32.6] तवमपो यद ध वर्त्रं जघन्वानत्यानिव परास्र्जः सर्तवाजौ |
 शयानमिन्द्र चरत वधेन वव्रिवांसं परि देवीरदेवम ||
tvamapo yad dha vṛtraṃ jaghanvānatyāniva prāsṛjaḥ sartavājau |
 śayānamindra carata vadhena vavrivāṃsaṃ pari devīradevam ||
[3.32.7] यजाम इन नमसा वर्द्धमिन्द्रं बर्हन्तं रष्वमजरं युवानम |
 यस्य परिये ममतुर्यज्ञियस्य न रोदसी महिमानं ममाते ||
yajāma in namasā vṛddhamindraṃ bṛhantaṃ ṛṣvamajaraṃ yuvānam |
 yasya priye mamaturyajñiyasya na rodasī mahimānaṃ mamāte ||
[3.32.8] इन्द्रस्य कर्म सुक्र्ता पुरूणि वरतानि देवा न मिनन्ति विश्वे |
 दाधार यः पर्थिवीं दयामुतेमां जजान सूर्यमुषसं सुदंसाः ||
indrasya karma sukṛtā purūṇi vratāni devā na minanti viśve |
 dādhāra yaḥ pṛthivīṃ dyāmutemāṃ jajāna sūryamuṣasaṃ sudaṃsāḥ ||
[3.32.9] अद्रोघ सत्यं तव तन महित्वं सद्यो यज्जातो अपिबो ह सोमम |
 न दयाव इन्द्र तवसस्त ओजो नाहा न मासाः शरदो वरन्त ||
adrogha satyaṃ tava tan mahitvaṃ sadyo yajjāto apibo ha somam |
 na dyāva indra tavasasta ojo nāhā na māsāḥ śarado varanta ||
[3.32.10] तवं सद्यो अपिबो जात इन्द्र मदाय सोमं परमे वयोमन |
 यद ध दयावाप्र्थिवी आविवेषीरथाभवः पूर्व्यः कारुधायाः ||
tvaṃ sadyo apibo jāta indra madāya somaṃ parame vyoman |
 yad dha dyāvāpṛthivī āviveṣīrathābhavaḥ pūrvyaḥ kārudhāyāḥ ||
[3.32.11] अहन्नहिं परिशयानमर्ण ओजायमानं तुविजात तव्यान |
 न ते महित्वमनु भूदध दयौर्यदन्यया सफिग्या कषामवस्थाः ||
ahannahiṃ pariśayānamarṇa ojāyamānaṃ tuvijāta tavyān |
 na te mahitvamanu bhūdadha dyauryadanyayā sphighyā kṣāmavasthāḥ ||
[3.32.12] यज्ञो हि त इन्द्र वर्धनो भूदुत परियः सुतसोमो मियेधः |
 यज्ञेन यज्ञमव यज्ञियः सन यज्ञस्ते वज्रमहिहत्य आवत ||
yajño hi ta indra vardhano bhūduta priyaḥ sutasomo miyedhaḥ |
 yajñena yajñamava yajñiyaḥ san yajñaste vajramahihatya āvat ||
[3.32.13] यज्ञेनेन्द्रमवसा चक्रे अर्वागैनं सुम्नाय नव्यसे वव्र्त्याम |
 य सतोमेभिर्वाव्र्धे पूर्व्येभिर्यो मध्यमेभिरुत नूतनेभिः ||
yajñenendramavasā cakre arvāghainaṃ sumnāya navyase vavṛtyām |
 ya stomebhirvāvṛdhe pūrvyebhiryo madhyamebhiruta nūtanebhiḥ ||
[3.32.14] विवेष यन मा धिषणा जजान सतवै पुरा पार्यादिन्द्रमह्नः |
 अंहसो यत्र पीपरद यथा नो नावेव यान्तमुभये हवन्ते ||
viveṣa yan mā dhiṣaṇā jajāna stavai purā pāryādindramahnaḥ |
 aṃhaso yatra pīparad yathā no nāveva yāntamubhaye havante ||
[3.32.15] आपूर्णो अस्य कलशः सवाहा सेक्तेव कोशं सिसिचे पिबध्यै |
 समु परिया आवव्र्त्रन मदाय परदक्षिणिदभि सोमासैन्द्रम ||
āpūrṇo asya kalaśaḥ svāhā sekteva kośaṃ sisice pibadhyai |
 samu priyā āvavṛtran madāya pradakṣiṇidabhi somāsaindram ||
[3.32.16] न तवा गभीरः पुरुहूत सिन्धुर्नाद्रयः परि षन्तो वरन्त |
 इत्था सखिभ्य इषितो यदिन्द्रा दर्ळ्हं चिदरुजो गव्यमूर्वम ||
na tvā ghabhīraḥ puruhūta sindhurnādrayaḥ pari ṣanto varanta |
 itthā sakhibhya iṣito yadindrā dṛḷhaṃ cidarujo ghavyamūrvam ||
[3.32.17] शुनं हुवेम... ||
śunaṃ huvema... ||

### Hymn 3.33

[3.33.1] पर पर्वतानामुशती उपस्थादश्वे इव विषिते हासमाने |
 गावेव शुभ्रे मातरा रिहाणे विपाट छुतुद्री पयसाजवेते ||
pra parvatānāmuśatī upasthādaśve iva viṣite hāsamāne |
 ghāveva śubhre mātarā rihāṇe vipāṭ chutudrī payasājavete ||
[3.33.2] इन्द्रेषिते परसवं भिक्षमाणे अछा समुद्रं रथ्येव याथः |
 समाराणे ऊर्मिभिः पिन्वमाने अन्या वामन्यामप्येति शुभ्रे ||
indreṣite prasavaṃ bhikṣamāṇe achā samudraṃ rathyeva yāthaḥ |
 samārāṇe ūrmibhiḥ pinvamāne anyā vāmanyāmapyeti śubhre ||
[3.33.3] अछा सिन्धुं मात्र्तमामयासं विपाशमुर्वीं सुभगामगन्म |
 वत्समिव मातरा संरिहाणे समानं योनिमनु संचरन्ती ||
achā sindhuṃ mātṛtamāmayāsaṃ vipāśamurvīṃ subhaghāmaghanma |
 vatsamiva mātarā saṃrihāṇe samānaṃ yonimanu saṃcarantī ||
[3.33.4] एन वयं पयसा पिन्वमाना अनु योनिं देवक्र्तं चरन्तीः |
 न वर्तवे परसवः सर्गतक्तः किंयुर्विप्रो नद्यो जोहवीति ||
ena vayaṃ payasā pinvamānā anu yoniṃ devakṛtaṃ carantīḥ |
 na vartave prasavaḥ sarghataktaḥ kiṃyurvipro nadyo johavīti ||
[3.33.5] रमध्वं मे वचसे सोम्याय रतावरीरुप मुहूर्तमेवैः |
 पर सिन्धुमछा बर्हती मनीषावस्युरह्वे कुशिकस्य सूनुः ||
ramadhvaṃ me vacase somyāya ṛtāvarīrupa muhūrtamevaiḥ |
 pra sindhumachā bṛhatī manīṣāvasyurahve kuśikasya sūnuḥ ||
[3.33.6] इन्द्रो अस्मानरदद वज्रबाहुरपाहन वर्त्रं परिधिं नदीनाम |
 देवो.अनयत सवित सुपाणिस्तस्य वयं परसवे याम उर्वीः ||
indro asmānaradad vajrabāhurapāhan vṛtraṃ paridhiṃ nadīnām |
 devo.anayat savita supāṇistasya vayaṃ prasave yāma urvīḥ ||
[3.33.7] परवाच्यं शश्वधा वीर्यं तदिन्द्रस्य कर्म यदहिंविव्र्श्चत |
 वि वज्रेण परिषदो जघानायन्नापो.अयनमिछमानाः ||
pravācyaṃ śaśvadhā vīryaṃ tadindrasya karma yadahiṃvivṛścat |
 vi vajreṇa pariṣado jaghānāyannāpo.ayanamichamānāḥ ||
[3.33.8] एतद वचो जरितर्मापि मर्ष्ठा आ यत ते घोषानुत्तरा युगानि |
 उक्थेषु कारो परति नो जुषस्व मा नो नि कः पुरुषत्रा नमस्ते ||
etad vaco jaritarmāpi mṛṣṭhā ā yat te ghoṣānuttarā yughāni |
 uktheṣu kāro prati no juṣasva mā no ni kaḥ puruṣatrā namaste ||
[3.33.9] ओ षु सवसारः कारवे शर्णोत ययौ वो दूरादनसा रथेन |
 नि षू नमध्वं भवता सुपारा अधोक्षाः सिन्धवःस्रोत्याभिः ||
o ṣu svasāraḥ kārave śṛṇota yayau vo dūrādanasā rathena |
 ni ṣū namadhvaṃ bhavatā supārā adhoakṣāḥ sindhavaḥsrotyābhiḥ ||
[3.33.10] आ ते कारो शर्णवामा वचांसि ययाथ दूरादनसा रथेन |
 नि ते नंसै पीप्यानेव योषा मर्यायेव कन्या शश्वचै ते ||
ā te kāro śṛṇavāmā vacāṃsi yayātha dūrādanasā rathena |
 ni te naṃsai pīpyāneva yoṣā maryāyeva kanyā śaśvacai te ||
[3.33.11] यदङग तवा भरताः सन्तरेयुर्गव्यन गराम इषित इन्द्रजूतः |
 अर्षादह परसवः सर्गतक्त आ वो वर्णे सुमतिं यज्ञियानाम ||
yadaṅgha tvā bharatāḥ santareyurghavyan ghrāma iṣita indrajūtaḥ |
 arṣādaha prasavaḥ sarghatakta ā vo vṛṇe sumatiṃ yajñiyānām ||
[3.33.12] अतारिषुर्भरता गव्यवः समभक्त विप्रः सुमतिं नदीनाम |
 पर पिन्वध्वमिषयन्तीः सुराधा आ वक्षणाः पर्णध्वं यात शीभम ||
atāriṣurbharatā ghavyavaḥ samabhakta vipraḥ sumatiṃ nadīnām |
 pra pinvadhvamiṣayantīḥ surādhā ā vakṣaṇāḥ pṛṇadhvaṃ yāta śībham ||
[3.33.13] उद व ऊर्मिः शम्या हन्त्वापो योक्त्राणि मुञ्चत |
 मादुष्क्र्तौ वयेनसाघ्न्यौ शूनमारताम ||
ud va ūrmiḥ śamyā hantvāpo yoktrāṇi muñcata |
 māduṣkṛtau vyenasāghnyau śūnamāratām ||

### Hymn 3.34

[3.34.1] इन्द्रः पूर्भिदातिरद दासमर्कैर्विदद्वसुर्दयमानो विशत्रून |
 बरह्मजूतस्तन्वा वाव्र्धानो भूरिदात्र आप्र्णद रोदसी उभे ||
indraḥ pūrbhidātirad dāsamarkairvidadvasurdayamāno viśatrūn |
 brahmajūtastanvā vāvṛdhāno bhūridātra āpṛṇad rodasī ubhe ||
[3.34.2] मखस्य ते तविषस्य पर जूतिमियर्मि वाचमम्र्ताय भूषन |
 इन्द्र कषितीनामसि मानुषीणां विशां दैवीनामुत पूर्वयावा ||
makhasya te taviṣasya pra jūtimiyarmi vācamamṛtāya bhūṣan |
 indra kṣitīnāmasi mānuṣīṇāṃ viśāṃ daivīnāmuta pūrvayāvā ||
[3.34.3] इन्द्रो वर्त्रमव्र्णोच्छर्धनीतिः पर मायिनाममिनाद वर्पणीतिः |
 अहन वयंसमुशधग वनेष्वाविर्धेना अक्र्णोद राम्याणाम ||
indro vṛtramavṛṇocchardhanītiḥ pra māyināmaminād varpaṇītiḥ |
 ahan vyaṃsamuśadhagh vaneṣvāvirdhenā akṛṇod rāmyāṇām ||
[3.34.4] इन्द्रः सवर्षा जनयन्नहानि जिगायोशिग्भिः पर्तना अभिष्टिः |
 परारोचयन मनवे केतुमह्नामविन्दज्ज्योतिर्ब्र्हतेरणाय ||
indraḥ svarṣā janayannahāni jighāyośighbhiḥ pṛtanā abhiṣṭiḥ |
 prārocayan manave ketumahnāmavindajjyotirbṛhateraṇāya ||
[3.34.5] इन्द्रस्तुजो बर्हणा आ विवेश नर्वद दधानो नर्या पुरूणि |
 अचेतयद धिय इमा जरित्रे परेमं वर्णमतिरच्छुक्रमासाम ||
indrastujo barhaṇā ā viveśa nṛvad dadhāno naryā purūṇi |
 acetayad dhiya imā jaritre premaṃ varṇamatiracchukramāsām ||
[3.34.6] महो महानि पनयन्त्यस्येन्द्रस्य कर्म सुक्र्ता पुरूणि |
 वर्जनेन वर्जिनान सं पिपेष मायाभिर्दस्यून्रभिभूत्योजाः ||
maho mahāni panayantyasyendrasya karma sukṛtā purūṇi |
 vṛjanena vṛjinān saṃ pipeṣa māyābhirdasyūnrabhibhūtyojāḥ ||
[3.34.7] युधेन्द्रो मह्ना वरिवश्चकार देवेभ्यः सत्पतिश्चर्षणिप्राः |
 विवस्वतः सदने अस्य तानि विप्रा उक्थेभिः कवयोग्र्णन्ति ||
yudhendro mahnā varivaścakāra devebhyaḥ satpatiścarṣaṇiprāḥ |
 vivasvataḥ sadane asya tāni viprā ukthebhiḥ kavayoghṛṇanti ||
[3.34.8] सत्रासाहं वरेण्यं सहोदां ससवांसं सवरपश्च देवीः |
 ससान यः पर्थिवीं दयामुतेमामिन्द्रं मदन्त्यनु धीरणासः ||
satrāsāhaṃ vareṇyaṃ sahodāṃ sasavāṃsaṃ svarapaśca devīḥ |
 sasāna yaḥ pṛthivīṃ dyāmutemāmindraṃ madantyanu dhīraṇāsaḥ ||
[3.34.9] ससानात्यानुत सूर्यं ससानेन्द्रः ससान पुरुभोजसं गाम |
 हिरण्ययमुत भोगं ससान हत्वी दस्यून परार्यंवर्णमावत ||
sasānātyānuta sūryaṃ sasānendraḥ sasāna purubhojasaṃ ghām |
 hiraṇyayamuta bhoghaṃ sasāna hatvī dasyūn prāryaṃvarṇamāvat ||
[3.34.10] इन्द्र ओषधीरसनोदहानि वनस्पतीन्रसनोदन्तरिक्षम |
 बिभेद वलं नुनुदे विवाचो.अथाभवद दमितद्भिक्रतूनाम ||
indra oṣadhīrasanodahāni vanaspatīnrasanodantarikṣam |
 bibheda valaṃ nunude vivāco.athābhavad damitadbhikratūnām ||
[3.34.11] शुनं हुवेम... ||
śunaṃ huvema... ||

### Hymn 3.35

[3.35.1] तिष्ठा हरी रथ आ युज्यमाना याहि वायुर्न नियुतो नो अछ |
 पिबास्यन्धो अभिस्र्ष्टो अस्मे इन्द्र सवाहा ररिमाते मदाय ||
tiṣṭhā harī ratha ā yujyamānā yāhi vāyurna niyuto no acha |
 pibāsyandho abhisṛṣṭo asme indra svāhā rarimāte madāya ||
[3.35.2] उपाजिरा पुरुहूताय सप्ती हरी रथस्य धूर्ष्वा युनज्मि |
 दरवद यथा सम्भ्र्तं विश्वतश्चिदुपेमं यज्ञमावहात इन्द्रम ||
upājirā puruhūtāya saptī harī rathasya dhūrṣvā yunajmi |
 dravad yathā sambhṛtaṃ viśvataścidupemaṃ yajñamāvahāta indram ||
[3.35.3] उपो नयस्व वर्षणा तपुष्पोतेमव तवं वर्षभ सवधावः |
 गरसेतामश्वा वि मुचेह शोणा दिवे-दिवे सद्र्शीरद्धिधानाः ||
upo nayasva vṛṣaṇā tapuṣpotemava tvaṃ vṛṣabha svadhāvaḥ |
 ghrasetāmaśvā vi muceha śoṇā dive-dive sadṛśīraddhidhānāḥ ||
[3.35.4] बरह्मणा ते बरह्मयुजा युनज्मि हरी सखाया सधमाद आशू |
 सथिरं रथं सुखमिन्द्राधितिष्ठन परजानन विद्वानुप याहि सोमम ||
brahmaṇā te brahmayujā yunajmi harī sakhāyā sadhamāda āśū |
 sthiraṃ rathaṃ sukhamindrādhitiṣṭhan prajānan vidvānupa yāhi somam ||
[3.35.5] मा ते हरी वर्षणा वीतप्र्ष्ठा नि रीरमन यजमानासो अन्ये |
 अत्यायाहि शश्वतो वयं ते.अरं सुतेभिः कर्णवामसोमैः ||
mā te harī vṛṣaṇā vītapṛṣṭhā ni rīraman yajamānāso anye |
 atyāyāhi śaśvato vayaṃ te.araṃ sutebhiḥ kṛṇavāmasomaiḥ ||
[3.35.6] तवायं सोमस्त्वमेह्यर्वां छश्वत्तमं सुमना अस्यपाहि |
 अस्मिन यज्ञे बर्हिष्या निषद्या दधिष्वेमं जठर इन्दुमिन्द्र ||
tavāyaṃ somastvamehyarvāṃ chaśvattamaṃ sumanā asyapāhi |
 asmin yajñe barhiṣyā niṣadyā dadhiṣvemaṃ jaṭhara indumindra ||
[3.35.7] सतीर्णं ते बर्हिः सुत इन्द्र सोमः कर्ता धाना अत्तवे तेहरिभ्याम |
 तदोकसे पुरुशाकाय वर्ष्णे मरुत्वते तुभ्यंराता हवींषि ||
stīrṇaṃ te barhiḥ suta indra somaḥ kṛtā dhānā attave teharibhyām |
 tadokase puruśākāya vṛṣṇe marutvate tubhyaṃrātā havīṃṣi ||
[3.35.8] इमं नरः पर्वतास्तुभ्यमापः समिन्द्र गोभिर्मधुमन्तमक्रन |
 तस्यागत्या सुमना रष्व पाहि परजानन विद्वान पथ्या अनु सवाः ||
imaṃ naraḥ parvatāstubhyamāpaḥ samindra ghobhirmadhumantamakran |
 tasyāghatyā sumanā ṛṣva pāhi prajānan vidvān pathyā anu svāḥ ||
[3.35.9] यानाभजो मरुत इन्द्र सोमे ये तवामवर्धन्नभवन गणस्ते |
 तेभिरेतं सजोषा वावशानो.अग्नेः पिब जिह्वयासोममिन्द्र ||
yānābhajo maruta indra some ye tvāmavardhannabhavan ghaṇaste |
 tebhiretaṃ sajoṣā vāvaśāno.aghneḥ piba jihvayāsomamindra ||
[3.35.10] इन्द्र पिब सवधया चित सुतस्याग्नेर्वा पाहि जिह्वया यजत्र |
 अध्वर्योर्वा परयतं शक्र हस्ताद धोतुर्वा यज्ञं हविषो जुषस्व ||
indra piba svadhayā cit sutasyāghnervā pāhi jihvayā yajatra |
 adhvaryorvā prayataṃ śakra hastād dhoturvā yajñaṃ haviṣo juṣasva ||
[3.35.11] शुनं हुवेम... ||
śunaṃ huvema... ||

### Hymn 3.36

[3.36.1] इमामू षु परभ्र्तिं सातये धाः शश्वचः छश्वदूतिभिर्यादमानः |
 सुते-सुते वाव्र्धे वर्धनेभिर्यः कर्मभिर्महद्भिः सुश्रुतो भूत ||
imāmū ṣu prabhṛtiṃ sātaye dhāḥ śaśvacḥ chaśvadūtibhiryādamānaḥ |
 sute-sute vāvṛdhe vardhanebhiryaḥ karmabhirmahadbhiḥ suśruto bhūt ||
[3.36.2] इन्द्राय सोमाः परदिवो विदाना रभुर्येभिर्व्र्षपर्वा विहायाः |
 परयम्यमानान परति षू गर्भायेन्द्र पिब वर्षधूतस्य वर्ष्णः ||
indrāya somāḥ pradivo vidānā ṛbhuryebhirvṛṣaparvā vihāyāḥ |
 prayamyamānān prati ṣū ghṛbhāyendra piba vṛṣadhūtasya vṛṣṇaḥ ||
[3.36.3] पिबा वर्धस्व तव घा सुतास इन्द्र सोमासः परथमा उतेमे |
 यथापिबः पूर्व्यानिन्द्र सोमानेवा पाहि पन्यो अद्या नवीयान ||
pibā vardhasva tava ghā sutāsa indra somāsaḥ prathamā uteme |
 yathāpibaḥ pūrvyānindra somānevā pāhi panyo adyā navīyān ||
[3.36.4] महानमत्रो वर्जने विरप्श्युग्रं शवः पत्यते धर्ष्ण्वोजः |
 नाह विव्याच पर्थिवी चनैनं यत सोमासो हर्यश्वममन्दन ||
mahānamatro vṛjane virapśyughraṃ śavaḥ patyate dhṛṣṇvojaḥ |
 nāha vivyāca pṛthivī canainaṃ yat somāso haryaśvamamandan ||
[3.36.5] महानुग्रो वाव्र्धे वीर्याय समाचक्रे वर्षभः काव्येन |
 इन्द्रो भगो वाजदा अस्य गावः पर जायन्ते दक्षिणा अस्य पूर्वीः ||
mahānughro vāvṛdhe vīryāya samācakre vṛṣabhaḥ kāvyena |
 indro bhagho vājadā asya ghāvaḥ pra jāyante dakṣiṇā asya pūrvīḥ ||
[3.36.6] पर यत सिन्धवः परसवं यथायन्नापः समुद्रं रथ्येव जग्मुः |
 अतश्चिदिन्द्रः सदसो वरीयान यदीं सोमः पर्णति दुग्धो अंशुः ||
pra yat sindhavaḥ prasavaṃ yathāyannāpaḥ samudraṃ rathyeva jaghmuḥ |
 ataścidindraḥ sadaso varīyān yadīṃ somaḥ pṛṇati dughdho aṃśuḥ ||
[3.36.7] समुद्रेण सिन्धवो यादमाना इन्द्राय सोमं सुषुतं भरन्तः |
 अंशुं दुहन्ति हस्तिनो भरित्रैर्मध्वः पुनन्ति धारया पवित्रैः ||
samudreṇa sindhavo yādamānā indrāya somaṃ suṣutaṃ bharantaḥ |
 aṃśuṃ duhanti hastino bharitrairmadhvaḥ punanti dhārayā pavitraiḥ ||
[3.36.8] हरदा इव कुक्षयः सोमधानाः समी विव्याच सवना पुरूणि |
 अन्ना यदिन्द्रः परथमा वयाश वर्त्रं जघन्वानव्र्णीत सोमम ||
hradā iva kukṣayaḥ somadhānāḥ samī vivyāca savanā purūṇi |
 annā yadindraḥ prathamā vyāśa vṛtraṃ jaghanvānavṛṇīta somam ||
[3.36.9] आ तू भर माकिरेतत परि षठाद विद्मा हि तवा वसुपतिं वसूनाम |
 इन्द्र यत ते माहिनं दत्रमस्त्यस्मभ्यं तद धर्यश्व पर यन्धि ||
ā tū bhara mākiretat pari ṣṭhād vidmā hi tvā vasupatiṃ vasūnām |
 indra yat te māhinaṃ datramastyasmabhyaṃ tad dharyaśva pra yandhi ||
[3.36.10] अस्मे पर यन्धि मघवन्न्र्जीषिन्निन्द्र रायो विश्ववारस्य भूरेः |
 अस्मे शतं शरदो जीवसे धा अस्मे वीरान छश्वत इन्द्र शिप्रिन ||
asme pra yandhi maghavannṛjīṣinnindra rāyo viśvavārasya bhūreḥ |
 asme śataṃ śarado jīvase dhā asme vīrān chaśvata indra śiprin ||
[3.36.11] शुनं हुवेम... ||
śunaṃ huvema... ||

### Hymn 3.37

[3.37.1] वार्त्रहत्याय शवसे पर्तनाषाह्याय च |
 इन्द्र तवा वर्तयामसि ||
vārtrahatyāya śavase pṛtanāṣāhyāya ca |
 indra tvā vartayāmasi ||
[3.37.2] अर्वाचीनं सु ते मन उत चक्षुः शतक्रतो |
 इन्द्र कर्ण्वन्तु वाघतः ||
arvācīnaṃ su te mana uta cakṣuḥ śatakrato |
 indra kṛṇvantu vāghataḥ ||
[3.37.3] नामानि ते शतक्रतो विश्वाभिर्गीर्भिरीमहे |
 इन्द्राभिमातिषाह्ये ||
nāmāni te śatakrato viśvābhirghīrbhirīmahe |
 indrābhimātiṣāhye ||
[3.37.4] पुरुष्टुतस्य धामभिः शतेन महयामसि |
 इन्द्रस्य चर्षणीध्र्तः ||
puruṣṭutasya dhāmabhiḥ śatena mahayāmasi |
 indrasya carṣaṇīdhṛtaḥ ||
[3.37.5] इन्द्रं वर्त्राय हन्तवे पुरुहूतमुप बरुवे |
 भरेषु वाजसातये ||
indraṃ vṛtrāya hantave puruhūtamupa bruve |
 bhareṣu vājasātaye ||
[3.37.6] वाजेषु सासहिर्भव तवामीमहे शतक्रतो |
 इन्द्र वर्त्रायहन्तवे ||
vājeṣu sāsahirbhava tvāmīmahe śatakrato |
 indra vṛtrāyahantave ||
[3.37.7] दयुम्नेषु पर्तनाज्ये पर्त्सुतूर्षु शरवस्सु च |
 इन्द्र साक्ष्वाभिमातिषु ||
dyumneṣu pṛtanājye pṛtsutūrṣu śravassu ca |
 indra sākṣvābhimātiṣu ||
[3.37.8] शुष्मिन्तमं न ऊतये दयुम्निनं पाहि जाग्र्विम |
 इन्द्र सोमंशतक्रतो ||
śuṣmintamaṃ na ūtaye dyumninaṃ pāhi jāghṛvim |
 indra somaṃśatakrato ||
[3.37.9] इन्द्रियाणि शतक्रतो या ते जनेषु पञ्चसु |
 इन्द्र तानि ता वर्णे ||
indriyāṇi śatakrato yā te janeṣu pañcasu |
 indra tāni taā vṛṇe ||
[3.37.10] अगन्निन्द्र शरवो बर्हद दयुम्नं दधिष्व दुष्टरम |
 उत ते शुष्मं तिरामसि ||
aghannindra śravo bṛhad dyumnaṃ dadhiṣva duṣṭaram |
 ut te śuṣmaṃ tirāmasi ||
[3.37.11] अर्वावतो न आ गह्यथो शक्र परावतः |
 उ लोको यस्ते अद्रिव इन्द्रेह तत आ गहि ||
arvāvato na ā ghahyatho śakra parāvataḥ |
 u loko yaste adriva indreha tata ā ghahi ||

### Hymn 3.38

[3.38.1] अभि तष्टेव दीधया मनीषामत्यो न वाजी सुधुरो जिहानः |
 अभि परियाणि मर्म्र्शत पराणि कवीन्रिछामि सन्द्र्शे सुमेधाः ||
abhi taṣṭeva dīdhayā manīṣāmatyo na vājī sudhuro jihānaḥ |
 abhi priyāṇi marmṛśat parāṇi kavīnrichāmi sandṛśe sumedhāḥ ||
[3.38.2] इनोत पर्छ जनिमा कवीनां मनोध्र्तः सुक्र्तस्तक्षत दयाम |
 इमा उ ते परण्यो वर्धमाना मनोवाता अध नु धर्मणिग्मन ||
inota pṛcha janimā kavīnāṃ manodhṛtaḥ sukṛtastakṣata dyām |
 imā u te praṇyo vardhamānā manovātā adha nu dharmaṇighman ||
[3.38.3] नि षीमिदत्र गुह्या दधाना उत कषत्राय रोदसी समञ्जन |
 सं मात्राभिर्ममिरे येमुर उर्वी अन्तर मही सम्र्ते धायसे धुः ||
ni ṣīmidatra ghuhyā dadhānā uta kṣatrāya rodasī samañjan |
 saṃ mātrābhirmamire yemur urvī antar mahī samṛte dhāyase dhuḥ ||
[3.38.4] आतिष्ठन्तं परि विश्वे अभूषञ्छ्रियो वसानश्चरति सवरोचिः |
 महत तद वर्ष्णो असुरस्य नामा विश्वरूपो अम्र्तानि तस्थौ ||
ātiṣṭhantaṃ pari viśve abhūṣañchriyo vasānaścarati svarociḥ |
 mahat tad vṛṣṇo asurasya nāmā viśvarūpo amṛtāni tasthau ||
[3.38.5] असूत पूर्वो वर्षभो जयायानिमा अस्य शुरुधः सन्ति पूर्वीः |
 दिवो नपाता विदथस्य धीभिः कषत्रं राजाना परदिवो दधाथे ||
asūta pūrvo vṛṣabho jyāyānimā asya śurudhaḥ santi pūrvīḥ |
 divo napātā vidathasya dhībhiḥ kṣatraṃ rājānā pradivo dadhāthe ||
[3.38.6] तरीणि राजाना विदथे पुरूणि परि विश्वानि भूषथः सदांसि |
 अपश्यमत्र मनसा जगन्वान वरते गन्धर्वानपि वायुकेशान ||
trīṇi rājānā vidathe purūṇi pari viśvāni bhūṣathaḥ sadāṃsi |
 apaśyamatra manasā jaghanvān vrate ghandharvānapi vāyukeśān ||
[3.38.7] तदिन नवस्य वर्षभस्य धेनोरा नामभिर्ममिरे सक्म्यंगोः |
 अन्यद-अन्यदसुर्यं वसाना नि मायिनो ममिरे रूपमस्मिन ||
tadin nvasya vṛṣabhasya dhenorā nāmabhirmamire sakmyaṃghoḥ |
 anyad-anyadasuryaṃ vasānā ni māyino mamire rūpamasmin ||
[3.38.8] तदिन नवस्य सवितुर्नकिर्मे हिरण्ययीममतिं यामशिश्रेत |
 आ सुष्टुती रोदसी विश्वमिन्वे अपीव योषा जनिमानि वव्रे ||
tadin nvasya saviturnakirme hiraṇyayīmamatiṃ yāmaśiśret |
 ā suṣṭutī rodasī viśvaminve apīva yoṣā janimāni vavre ||
[3.38.9] युवं परत्नस्य साधथो महो यद दैवी सवस्तिः परि णः सयातम |
 गोपाजिह्वस्य तस्थुषो विरूपा विश्वे पश्यन्ति मायिनः कर्तानि ||
yuvaṃ pratnasya sādhatho maho yad daivī svastiḥ pari ṇaḥ syātam |
 ghopājihvasya tasthuṣo virūpā viśve paśyanti māyinaḥ kṛtāni ||
[3.38.10] शुनं हुवेम... ||
śunaṃ huvema... ||

### Hymn 3.39

[3.39.1] इन्द्रं मतिर्ह्र्द आ वच्यमानाछा पतिं सतोमतष्टा जिगाति |
 या जाग्र्विर्विदथे शस्यमानेन्द्र यत ते जायते विद्धि तस्य ||
indraṃ matirhṛda ā vacyamānāchā patiṃ stomataṣṭā jighāti |
 yā jāghṛvirvidathe śasyamānendra yat te jāyate viddhi tasya ||
[3.39.2] दिवश्चिदा पूर्व्या जायमाना वि जाग्र्विर्विदथे शस्यमाना |
 भद्रा वस्त्राण्यर्जुना वसाना सेयमस्मे सनजापित्र्या धीः ||
divaścidā pūrvyā jāyamānā vi jāghṛvirvidathe śasyamānā |
 bhadrā vastrāṇyarjunā vasānā seyamasme sanajāpitryā dhīḥ ||
[3.39.3] यमा चिदत्र यमसूरसूत जिह्वाया अग्रं पतदा हयस्थात |
 वपूंषि जाता मिथुना सचेते तमोहना तपुषो बुध्न एता ||
yamā cidatra yamasūrasūta jihvāyā aghraṃ patadā hyasthāt |
 vapūṃṣi jātā mithunā sacete tamohanā tapuṣo budhna etā ||
[3.39.4] नकिरेषां निन्दिता मर्त्येषु ये अस्माकं पितरो गोषु योधाः |
 इन्द्र एषां दरंहिता माहिनावानुद गोत्राणि सस्र्जे दंसनावान ||
nakireṣāṃ ninditā martyeṣu ye asmākaṃ pitaro ghoṣu yodhāḥ |
 indra eṣāṃ dṛṃhitā māhināvānud ghotrāṇi sasṛje daṃsanāvān ||
[3.39.5] सखा ह यत्र सखिभिर्नवग्वैरभिज्ञ्वा सत्वभिर्गा अनुग्मन |
 सत्यं तदिन्द्रो दसभिर्दशग्भिः सूर्यं विवेदतमसि कषियन्तम ||
sakhā ha yatra sakhibhirnavaghvairabhijñvā satvabhirghā anughman |
 satyaṃ tadindro dasabhirdaśaghbhiḥ sūryaṃ vivedatamasi kṣiyantam ||
[3.39.6] इन्द्रो मधु सम्भ्र्तमुस्रियायां पद्वद विवेद शफवन नमेगोः |
 गुहा हितं गुह्यं गूळ्हमप्सु हस्ते दधे दक्षिणे दक्षिणावान ||
indro madhu sambhṛtamusriyāyāṃ padvad viveda śaphavan nameghoḥ |
 ghuhā hitaṃ ghuhyaṃ ghūḷhamapsu haste dadhe dakṣiṇe dakṣiṇāvān ||
[3.39.7] जयोतिर्व्र्णीत तमसो विजानन्नारे सयाम दुरितादभीके |
 इमा गिरः सोमपाः सोमव्र्द्ध जुषस्वेन्द्र पुरुतमस्य कारोः ||
jyotirvṛṇīta tamaso vijānannāre syāma duritādabhīke |
 imā ghiraḥ somapāḥ somavṛddha juṣasvendra purutamasya kāroḥ ||
[3.39.8] जयोतिर्यज्ञाय रोदसी अनु षयादारे सयाम दुरितस्य भूरेः |
 भूरि चिद धि तुजतो मर्त्यस्य सुपारासो वसवो बर्हणावत ||
jyotiryajñāya rodasī anu ṣyādāre syāma duritasya bhūreḥ |
 bhūri cid dhi tujato martyasya supārāso vasavo barhaṇāvat ||
[3.39.9] शुनं हुवेम... ||
śunaṃ huvema... ||

### Hymn 3.40

[3.40.1] इन्द्र तवा वर्षभं वयं सुते सोमे हवामहे |
 स पाहि मध्वो अन्धसः ||
indra tvā vṛṣabhaṃ vayaṃ sute some havāmahe |
 sa pāhi madhvo andhasaḥ ||
[3.40.2] इन्द्र करतुविदं सुतं सोमं हर्य पुरुष्टुत |
 पिबा वर्षस्व तात्र्पिम ||
indra kratuvidaṃ sutaṃ somaṃ harya puruṣṭuta |
 pibā vṛṣasva tātṛpim ||
[3.40.3] इन्द्र पर णो धितावानं यज्ञं विश्वेभिर्देवेभिः |
 तिर सतवान विश्पते ||
indra pra ṇo dhitāvānaṃ yajñaṃ viśvebhirdevebhiḥ |
 tira stavāna viśpate ||
[3.40.4] इन्द्र सोमाः सुता इमे तव पर यन्ति सत्पते |
 कषयं चन्द्रास इन्दवः ||
indra somāḥ sutā ime tava pra yanti satpate |
 kṣayaṃ candrāsa indavaḥ ||
[3.40.5] दधिष्वा जठरे सुतं सोममिन्द्र वरेण्यम |
 तव दयुक्षास इन्दवः ||
dadhiṣvā jaṭhare sutaṃ somamindra vareṇyam |
 tava dyukṣāsa indavaḥ ||
[3.40.6] गिर्वणः पाहि नः सुतं मधोर्धाराभिरज्यसे |
 इन्द्र तवादातमिद यशः ||
ghirvaṇaḥ pāhi naḥ sutaṃ madhordhārābhirajyase |
 indra tvādātamid yaśaḥ ||
[3.40.7] अभि दयुम्नानि वनिन इन्द्रं सचन्ते अक्षिता |
 पीत्वी सोमस्य वाव्र्धे ||
abhi dyumnāni vanina indraṃ sacante akṣitā |
 pītvī somasya vāvṛdhe ||
[3.40.8] अर्वावतो न आ गहि परावतश्च वर्त्रहन |
 इमा जुषस्व नो गिरः ||
arvāvato na ā ghahi parāvataśca vṛtrahan |
 imā juṣasva no ghiraḥ ||
[3.40.9] यदन्तरा परावतमर्वावतं च हूयसे |
 इन्द्रेह तत आ गहि ||
yadantarā parāvatamarvāvataṃ ca hūyase |
 indreha tata ā ghahi ||

### Hymn 3.41

[3.41.1] आ तू न इन्द्र मद्र्यग घुवानः सोमपीतये |
 हरिभ्यां याह्यद्रिवः ||
ā tū na indra madryagh ghuvānaḥ somapītaye |
 haribhyāṃ yāhyadrivaḥ ||
[3.41.2] सत्तो होता न रत्वियस्तिस्तिरे बर्हिरानुषक |
 अयुज्रन परातरद्रयः ||
satto hotā na ṛtviyastistire barhirānuṣak |
 ayujran prātaradrayaḥ ||
[3.41.3] इमा बरह्म बरह्मवाहः करियन्त आ बर्हिः सीद |
 वीहि शूर पुरोळाशम ||
imā brahma brahmavāhaḥ kriyanta ā barhiḥ sīda |
 vīhi śūra puroḷāśam ||
[3.41.4] रारन्धि सवनेषु ण एषु सतोमेषु वर्त्रहन |
 उक्थेष्विन्द्र गिर्वणः ||
rārandhi savaneṣu ṇa eṣu stomeṣu vṛtrahan |
 uktheṣvindra ghirvaṇaḥ ||
[3.41.5] मतयः सोमपामुरुं रिहन्ति शवसस पतिम |
 इन्द्रं वत्सं न मातरः ||
matayaḥ somapāmuruṃ rihanti śavasas patim |
 indraṃ vatsaṃ na mātaraḥ ||
[3.41.6] स मन्दस्वा हयन्धसो राधसे तन्वा महे |
 न सतोतारं निदे करः ||
sa mandasvā hyandhaso rādhase tanvā mahe |
 na stotāraṃ nide karaḥ ||
[3.41.7] वयमिन्द्र तवायवो हविष्मन्तो जरामहे |
 उत तवमस्मयुर्वसो ||
vayamindra tvāyavo haviṣmanto jarāmahe |
 uta tvamasmayurvaso ||
[3.41.8] मारे अस्मद वि मुमुचो हरिप्रियार्वां याहि |
 इन्द्र सवधावोमत्स्वेह ||
māre asmad vi mumuco haripriyārvāṃ yāhi |
 indra svadhāvomatsveha ||
[3.41.9] अर्वाञ्चं तवा सुखे रथे वहतामिन्द्र केशिना |
 घर्तस्नूबर्हिरासदे ||
arvāñcaṃ tvā sukhe rathe vahatāmindra keśinā |
 ghṛtasnūbarhirāsade ||

### Hymn 3.42

[3.42.1] उप नः सुतमा गहि सोममिन्द्र गवाशिरम |
 हरिभ्यां यस्ते अस्मयुः ||
upa naḥ sutamā ghahi somamindra ghavāśiram |
 haribhyāṃ yaste asmayuḥ ||
[3.42.2] तमिन्द्र मदमा गहि बर्हिष्ठां गरावभिः सुतम |
 कुविन नवस्य तर्प्णवः ||
tamindra madamā ghahi barhiṣṭhāṃ ghrāvabhiḥ sutam |
 kuvin nvasya tṛpṇavaḥ ||
[3.42.3] इन्द्रमित्था गिरो ममाछागुरिषिता इतः |
 आव्र्ते सोमपीतये ||
indramitthā ghiro mamāchāghuriṣitā itaḥ |
 āvṛte somapītaye ||
[3.42.4] इन्द्रं सोमस्य पीतये सतोमैरिह हवामहे |
 उक्थेभिः कुविदागमत ||
indraṃ somasya pītaye stomairiha havāmahe |
 ukthebhiḥ kuvidāghamat ||
[3.42.5] इन्द्र सोमाः सुता इमे तान दधिष्व शतक्रतो |
 जठरे वाजिनीवसो ||
indra somāḥ sutā ime tān dadhiṣva śatakrato |
 jaṭhare vājinīvaso ||
[3.42.6] विद्मा हि तवा धनंजयं वाजेषु दध्र्षं कवे |
 अधा तेसुम्नमीमहे ||
vidmā hi tvā dhanaṃjayaṃ vājeṣu dadhṛṣaṃ kave |
 adhā tesumnamīmahe ||
[3.42.7] इममिन्द्र गवाशिरं यवाशिरं च नः पिब |
 आगत्या वर्षभिः सुतम ||
imamindra ghavāśiraṃ yavāśiraṃ ca naḥ piba |
 āghatyā vṛṣabhiḥ sutam ||
[3.42.8] तुभ्येदिन्द्र सव ओक्ये सोमं चोदामि पीतये |
 एष रारन्तु ते हर्दि ||
tubhyedindra sva okye somaṃ codāmi pītaye |
 eṣa rārantu te hṛdi ||
[3.42.9] तवां सुतस्य पीतये परत्नमिन्द्र हवामहे |
 कुशिकासो अवस्यवः ||
tvāṃ sutasya pītaye pratnamindra havāmahe |
 kuśikāso avasyavaḥ ||

### Hymn 3.43

[3.43.1] आ याह्यर्वां उप वन्धुरेष्ठास्तवेदनु परदिवः सोमपेयम |
 परिया सखाया वि मुचोप बर्हिस्त्वामिमे हव्यवाहो हवन्ते ||
ā yāhyarvāṃ upa vandhureṣṭhāstavedanu pradivaḥ somapeyam |
 priyā sakhāyā vi mucopa barhistvāmime havyavāho havante ||
[3.43.2] आ याहि पूर्वीरति चर्षणीरानर्य आशिष उप नो हरिभ्याम |
 इमा हि तवा मतय सतोमतष्टा इन्द्र हवन्ते सख्यं जुषाणाः ||
ā yāhi pūrvīrati carṣaṇīrānarya āśiṣa upa no haribhyām |
 imā hi tvā mataya stomataṣṭā indra havante sakhyaṃ juṣāṇāḥ ||
[3.43.3] आ नो यज्ञं नमोव्र्धं सजोषा इन्द्र देव हरिभिर्याहि तूयम |
 अहं हि तवा मतिभिर्जोहवीमि घर्तप्रयाः सधमादे मधूनाम ||
ā no yajñaṃ namovṛdhaṃ sajoṣā indra deva haribhiryāhi tūyam |
 ahaṃ hi tvā matibhirjohavīmi ghṛtaprayāḥ sadhamāde madhūnām ||
[3.43.4] आ च तवामेता वर्षणा वहातो हरी सखाया सुधुरा सवङगा |
 धानावदिन्द्रः सवनं जुषाणः सखा सख्युः शर्णवद वन्दनानि ||
ā ca tvāmetā vṛṣaṇā vahāto harī sakhāyā sudhurā svaṅghā |
 dhānāvadindraḥ savanaṃ juṣāṇaḥ sakhā sakhyuḥ śṛṇavad vandanāni ||
[3.43.5] कुविन मा गोपां करसे जनस्य कुविद राजानं मघवन्न्र्जीषिन |
 कुविन म रषिं पपिवांसं सुतस्य कुविन मे वस्वो अम्र्तस्य शिक्षाः ||
kuvin mā ghopāṃ karase janasya kuvid rājānaṃ maghavannṛjīṣin |
 kuvin ma ṛṣiṃ papivāṃsaṃ sutasya kuvin me vasvo amṛtasya śikṣāḥ ||
[3.43.6] आ तवा बर्हन्तो हरयो युजाना अर्वागिन्द्र सधमादो वहन्तु |
 पर ये दविता दिव रञ्जन्त्याताः सुसम्म्र्ष्टासो वर्षभस्य मूराः ||
ā tvā bṛhanto harayo yujānā arvāghindra sadhamādo vahantu |
 pra ye dvitā diva ṛñjantyātāḥ susammṛṣṭāso vṛṣabhasya mūrāḥ ||
[3.43.7] इन्द्र पिब वर्षधूतस्य वर्ष्ण आ यं ते शयेन उशते जभार |
 यस्य मदे चयावयसि पर कर्ष्टीर्यस्य मदे अप गोत्रा ववर्थ ||
indra piba vṛṣadhūtasya vṛṣṇa ā yaṃ te śyena uśate jabhāra |
 yasya made cyāvayasi pra kṛṣṭīryasya made apa ghotrā vavartha ||
[3.43.8] शुनं हुवेम... ||
śunaṃ huvema... ||

### Hymn 3.44

[3.44.1] अयं ते अस्तु हर्यतः सोम आ हरिभिः सुतः |
 जुषाण इन्द्र हरिभिर्न आ गह्या तिष्ठ हरितं रथम ||
ayaṃ te astu haryataḥ soma ā haribhiḥ sutaḥ |
 juṣāṇa indra haribhirna ā ghahyā tiṣṭha haritaṃ ratham ||
[3.44.2] हर्यन्नुषसमर्चयः सूर्यं हर्यन्नरोचयः |
 विद्वांष्चिकित्वान हर्यश्व वर्धस इन्द्र विश्वा अभि शरियः ||
haryannuṣasamarcayaḥ sūryaṃ haryannarocayaḥ |
 vidvāṃṣcikitvān haryaśva vardhasa indra viśvā abhi śriyaḥ ||
[3.44.3] दयामिन्द्रो हरिधायसं पर्थिवीं हरिवर्पसम |
 अधारयद धरितोर्भूरि भोजनं ययोरन्तर्हरिश्चरत ||
dyāmindro haridhāyasaṃ pṛthivīṃ harivarpasam |
 adhārayad dharitorbhūri bhojanaṃ yayorantarhariścarat ||
[3.44.4] जज्ञानो हरितो वर्षा विश्वमा भाति रोचनम |
 हर्यश्वो हरितं धत्त आयुधमा वज्रं बाह्वोर्हरिम ||
jajñāno harito vṛṣā viśvamā bhāti rocanam |
 haryaśvo haritaṃ dhatta āyudhamā vajraṃ bāhvorharim ||
[3.44.5] इन्द्रो हर्यन्तमर्जुनं वज्रं शुक्रैरभीव्र्तम |
 अपाव्र्णोद धरिभिरद्रिभिः सुतमुद गा हरिभिराजत ||
indro haryantamarjunaṃ vajraṃ śukrairabhīvṛtam |
 apāvṛṇod dharibhiradribhiḥ sutamud ghā haribhirājata ||

### Hymn 3.45

[3.45.1] आ मन्द्रैरिन्द्र हरिभिर्याहि मयूररोमभिः |
 मा तवा केचिन नि यमन विं न पाशिनो.अति धन्वेव तानिहि ||
ā mandrairindra haribhiryāhi mayūraromabhiḥ |
 mā tvā kecin ni yaman viṃ na pāśino.ati dhanveva tānihi ||
[3.45.2] वर्त्रखादो वलंरुजः पुरां दर्मो अपामजः |
 सथाता रथस्य हर्योरभिस्वर इन्द्रो दर्ळ्हा चिदारुजः ||
vṛtrakhādo valaṃrujaḥ purāṃ darmo apāmajaḥ |
 sthātā rathasya haryorabhisvara indro dṛḷhā cidārujaḥ ||
[3.45.3] गम्भीरानुदधीन्रिव करतुं पुष्यसि गा इव |
 पर सुगोपायवसं धेनवो यथा हरदं कुल्या इवाशत ||
ghambhīrānudadhīnriva kratuṃ puṣyasi ghā iva |
 pra sughopāyavasaṃ dhenavo yathā hradaṃ kulyā ivāśata ||
[3.45.4] आ नस्तुजं रयिं भरांशं न परतिजानते |
 वर्क्षं पक्वं फलमङकीव धूनुहीन्द्र सम्पारणं वसु ||
ā nastujaṃ rayiṃ bharāṃśaṃ na pratijānate |
 vṛkṣaṃ pakvaṃ phalamaṅkīva dhūnuhīndra sampāraṇaṃ vasu ||
[3.45.5] सवयुरिन्द्र सवराळ असि समद्दिष्टिः सवयशस्तरः |
 स वाव्र्धान ओजसा पुरुष्टुत भवा नः सुश्रवस्तमः ||
svayurindra svarāḷ asi smaddiṣṭiḥ svayaśastaraḥ |
 sa vāvṛdhāna ojasā puruṣṭuta bhavā naḥ suśravastamaḥ ||

### Hymn 3.46

[3.46.1] युध्मस्य ते वर्षभस्य सवराज उग्रस्य यून सथविरस्य घर्ष्वेः |
 अजूर्यतो वज्रिणो वीर्याणीन्द्र शरुतस्य महतो महानि ||
yudhmasya te vṛṣabhasya svarāja ughrasya yūna sthavirasya ghṛṣveḥ |
 ajūryato vajriṇo vīryāṇīndra śrutasya mahato mahāni ||
[3.46.2] महानसि महिष वर्ष्ण्येभिर्धनस्प्र्दुग्र सहमानो अन्यान |
 एको विश्वस्य भुवनस्य राजा स योधया च कषयया च जनान ||
mahānasi mahiṣa vṛṣṇyebhirdhanaspṛdughra sahamāno anyān |
 eko viśvasya bhuvanasya rājā sa yodhayā ca kṣayayā ca janān ||
[3.46.3] पर मात्राभी रिरिचे रोचमानः पर देवेभिर्विश्वतो अप्रतीतः |
 पर मज्मना दिव इन्द्रः पर्थिव्याः परोरोर्महो अन्तरिक्षाद रजीषी ||
pra mātrābhī ririce rocamānaḥ pra devebhirviśvato apratītaḥ |
 pra majmanā diva indraḥ pṛthivyāḥ prorormaho antarikṣād ṛjīṣī ||
[3.46.4] उरुं गभीरं जनुषाभ्युग्रं विश्वव्यचसमवतं मतीनाम |
 इन्द्रं सोमासः परदिवि सुतासः समुद्रं न सरवता विशन्ति ||
uruṃ ghabhīraṃ januṣābhyughraṃ viśvavyacasamavataṃ matīnām |
 indraṃ somāsaḥ pradivi sutāsaḥ samudraṃ na sravataā viśanti ||
[3.46.5] यं सोममिन्द्र पर्थिवीद्यावा गर्भं न माता बिभ्र्तस्त्वाया |
 तं ते हिन्वन्ति तमु ते मर्जन्त्यध्वर्यवो वर्षभ पातवा उ ||
yaṃ somamindra pṛthivīdyāvā gharbhaṃ na mātā bibhṛtastvāyā |
 taṃ te hinvanti tamu te mṛjantyadhvaryavo vṛṣabha pātavā u ||

### Hymn 3.47

[3.47.1] मरुत्वानिन्द्र वर्षभो रणाय पिबा सोममनुष्वधं मदाय |
 आ सिञ्चस्व जठरे मध्व ऊर्मिं तवं राजासि परदिवः सुतानाम ||
marutvānindra vṛṣabho raṇāya pibā somamanuṣvadhaṃ madāya |
 ā siñcasva jaṭhare madhva ūrmiṃ tvaṃ rājāsi pradivaḥ sutānām ||
[3.47.2] सजोषा इन्द्र सगणो मरुद्भिः सोमं पिब वर्त्रहा शूर विद्वान |
 जहि शत्रून्रप मर्धो नुदस्वाथाभयं कर्णुहि विश्वतो नः ||
sajoṣā indra saghaṇo marudbhiḥ somaṃ piba vṛtrahā śūra vidvān |
 jahi śatrūnrapa mṛdho nudasvāthābhayaṃ kṛṇuhi viśvato naḥ ||
[3.47.3] उत रतुभिर्र्तुपाः पाहि सोममिन्द्र देवेभिः सखिभिः सुतं नः |
 यानाभजो मरुतो ये तवान्वहन वर्त्रमदधुस्तुभ्यमोजः ||
uta ṛtubhirṛtupāḥ pāhi somamindra devebhiḥ sakhibhiḥ sutaṃ naḥ |
 yānābhajo maruto ye tvānvahan vṛtramadadhustubhyamojaḥ ||
[3.47.4] ये तवाहिहत्ये मघवन्नवर्धन ये शाम्बरे हरिवो ये गविष्टौ |
 ये तवा नूनमनुमदन्ति विप्राः पिबेन्द्र सोमं सगणो मरुद्भिः ||
ye tvāhihatye maghavannavardhan ye śāmbare harivo ye ghaviṣṭau |
 ye tvā nūnamanumadanti viprāḥ pibendra somaṃ saghaṇo marudbhiḥ ||
[3.47.5] मरुत्वन्तं वर्षभं वाव्र्धानमकवारिं दिव्यं शासमिन्द्रम |
 विश्वासाहमवसे नूतनायोग्रं सहोदामिह तंहुवेम ||
marutvantaṃ vṛṣabhaṃ vāvṛdhānamakavāriṃ divyaṃ śāsamindram |
 viśvāsāhamavase nūtanāyoghraṃ sahodāmiha taṃhuvema ||

### Hymn 3.48

[3.48.1] सद्यो ह जातो वर्षभः कनीनः परभर्तुमावदन्धसः सुतस्य |
 साधोः पिब परतिकामं यथा ते रसाशिरः परथमं सोम्यस्य ||
sadyo ha jāto vṛṣabhaḥ kanīnaḥ prabhartumāvadandhasaḥ sutasya |
 sādhoḥ piba pratikāmaṃ yathā te rasāśiraḥ prathamaṃ somyasya ||
[3.48.2] यज्जायथास्तदहरस्य कामे.अंशोः पीयूषमपिबो गिरिष्ठाम |
 तं ते माता परि योषा जनित्री महः पितुर्दम आसिञ्चदग्रे ||
yajjāyathāstadaharasya kāme.aṃśoḥ pīyūṣamapibo ghiriṣṭhām |
 taṃ te mātā pari yoṣā janitrī mahaḥ piturdama āsiñcadaghre ||
[3.48.3] उपस्थाय मातरमन्नमैट्ट तिग्ममपश्यदभि सोममूधः |
 परयावयन्नचरद गर्त्सो अन्यान महानि चक्रे पुरुधप्रतीकः ||
upasthāya mātaramannamaiṭṭa tighmamapaśyadabhi somamūdhaḥ |
 prayāvayannacarad ghṛtso anyān mahāni cakre purudhapratīkaḥ ||
[3.48.4] उग्रस्तुराषाळ अभिभूत्योजा यथावशं तन्वं चक्र एषः |
 तवष्टारमिन्द्रो जनुषाभिभूयामुष्या सोममपिबच्चमूषु ||
ughrasturāṣāḷ abhibhūtyojā yathāvaśaṃ tanvaṃ cakra eṣaḥ |
 tvaṣṭāramindro januṣābhibhūyāmuṣyā somamapibaccamūṣu ||
[3.48.5] शुनं हुवेम... ||
śunaṃ huvema... ||

### Hymn 3.49

[3.49.1] शंसा महामिन्द्रं यस्मिन विश्वा आ कर्ष्टयः सोमपाः काममव्यन |
 यं सुक्रतुं धिषणे विभ्वतष्टं घनं वर्त्राणां जनयन्त देवाः ||
śaṃsā mahāmindraṃ yasmin viśvā ā kṛṣṭayaḥ somapāḥ kāmamavyan |
 yaṃ sukratuṃ dhiṣaṇe vibhvataṣṭaṃ ghanaṃ vṛtrāṇāṃ janayanta devāḥ ||
[3.49.2] यं नु नकिः पर्तनासु सवराजं दविता तरति नर्तमं हरिष्ठाम |
 इनतमः सत्वभिर्यो ह शूषैः पर्थुज्रया अमिनादायुर्दस्योः ||
yaṃ nu nakiḥ pṛtanāsu svarājaṃ dvitā tarati nṛtamaṃ hariṣṭhām |
 inatamaḥ satvabhiryo ha śūṣaiḥ pṛthujrayā aminādāyurdasyoḥ ||
[3.49.3] सहावा पर्त्सु तरणिर्नार्वा वयानशी रोदसी मेहनावान |
 भगो न कारे हव्यो मतीनां पितेव चारुः सुहवो वयोधाः ||
sahāvā pṛtsu taraṇirnārvā vyānaśī rodasī mehanāvān |
 bhagho na kāre havyo matīnāṃ piteva cāruḥ suhavo vayodhāḥ ||
[3.49.4] धर्ता दिवो रजसस पर्ष्ट ऊर्ध्वो रथो न वायुर्वसुभिर्नियुत्वान |
 कषपां वस्ता जनिता सूर्यस्य विभक्ता भागं धिषणेव वाजम ||
dhartā divo rajasas pṛṣṭa ūrdhvo ratho na vāyurvasubhirniyutvān |
 kṣapāṃ vastā janitā sūryasya vibhaktā bhāghaṃ dhiṣaṇeva vājam ||
[3.49.5] शुनं हुवेम... ||
śunaṃ huvema... ||

### Hymn 3.50

[3.50.1] इन्द्रः सवाहा पिबतु यस्य सोम आगत्या तुम्रो वर्षभो मरुत्वान |
 ओरुव्यचाः पर्णतामेभिरन्नैरास्य हविस्तन्वःकामं रध्याः ||
indraḥ svāhā pibatu yasya soma āghatyā tumro vṛṣabho marutvān |
 oruvyacāḥ pṛṇatāmebhirannairāsya havistanvaḥkāmaṃ ṛdhyāḥ ||
[3.50.2] आ ते सपर्यू जवसे युनज्मि ययोरनु परदिवः शरुष्टिमावः |
 इह तवा धेयुर्हरयः सुशिप्र पिबा तवस्य सुषुतस्य चारोः ||
ā te saparyū javase yunajmi yayoranu pradivaḥ śruṣṭimāvaḥ |
 iha tvā dheyurharayaḥ suśipra pibā tvasya suṣutasya cāroḥ ||
[3.50.3] गोभिर्मिमिक्षुं दधिरे सुपारमिन्द्रं जयैष्ठ्याय धायसे गर्णानाः |
 मन्दानः सोमं पपिवान रजीषिन समस्मभ्यं पुरुधा गा इषण्य ||
ghobhirmimikṣuṃ dadhire supāramindraṃ jyaiṣṭhyāya dhāyase ghṛṇānāḥ |
 mandānaḥ somaṃ papivān ṛjīṣin samasmabhyaṃ purudhā ghā iṣaṇya ||
[3.50.4] इमं कामं... ||
imaṃ kāmaṃ... ||
[3.50.5] शुनं हुवेम... ||
śunaṃ huvema... ||

### Hymn 3.51

[3.51.1] चर्षणीध्र्तं मघवानमुक्थ्यमिन्द्रं गिरो बर्हतीरभ्यनूषत |
 वाव्र्धानं पुरुहूतं सुव्र्क्तिभिरमर्त्यं जरमाणं दिवे-दिवे ||
carṣaṇīdhṛtaṃ maghavānamukthyamindraṃ ghiro bṛhatīrabhyanūṣata |
 vāvṛdhānaṃ puruhūtaṃ suvṛktibhiramartyaṃ jaramāṇaṃ dive-dive ||
[3.51.2] शतक्रतुमर्णवं शाकिनं नरं गिरो म इन्द्रमुप यन्ति विश्वतः |
 वाजसनिं पूर्भिदं तूर्णिमप्तुरं धामसाचमभिषाचं सवर्विदम ||
śatakratumarṇavaṃ śākinaṃ naraṃ ghiro ma indramupa yanti viśvataḥ |
 vājasaniṃ pūrbhidaṃ tūrṇimapturaṃ dhāmasācamabhiṣācaṃ svarvidam ||
[3.51.3] आकरे वसोर्जरिता पनस्यते.अनेहस सतुभ इन्द्रो दुवस्यति |
 विवस्वतः सदन आ हि पिप्रिये सत्रासाहमभिमातिहनं सतुहि ||
ākare vasorjaritā panasyate.anehasa stubha indro duvasyati |
 vivasvataḥ sadana ā hi pipriye satrāsāhamabhimātihanaṃ stuhi ||
[3.51.4] नर्णामु तवा नर्तमं गीर्भिरुक्थैरभि पर वीरमर्चता सबाधः |
 सं सहसे पुरुमायो जिहीते नमो अस्य परदिव एक ईशे ||
nṛṇāmu tvā nṛtamaṃ ghīrbhirukthairabhi pra vīramarcatā sabādhaḥ |
 saṃ sahase purumāyo jihīte namo asya pradiva eka īśe ||
[3.51.5] पूर्वीरस्य निष्षिधो मर्त्येषु पुरू वसूनि पर्थिवी बिभर्ति |
 इन्द्राय दयाव ओषधीरुतापो रयिं रक्षन्ति जीरयो वनानि ||
pūrvīrasya niṣṣidho martyeṣu purū vasūni pṛthivī bibharti |
 indrāya dyāva oṣadhīrutāpo rayiṃ rakṣanti jīrayo vanāni ||
[3.51.6] तुभ्यं बरह्माणि गिर इन्द्र तुभ्यं सत्रा दधिरे हरिवो जुषस्व |
 बोध्यापिरवसो नूतनस्य सखे वसो जरित्र्भ्यो वयोधाः ||
tubhyaṃ brahmāṇi ghira indra tubhyaṃ satrā dadhire harivo juṣasva |
 bodhyāpiravaso nūtanasya sakhe vaso jaritṛbhyo vayodhāḥ ||
[3.51.7] इन्द्र मरुत्व इह पाहि सोमं यथा शार्याते अपिबः सुतस्य |
 तव परणीती तव शूर शर्मन्ना विवासन्ति कवयःसुयज्ञाः ||
indra marutva iha pāhi somaṃ yathā śāryāte apibaḥ sutasya |
 tava praṇītī tava śūra śarmannā vivāsanti kavayaḥsuyajñāḥ ||
[3.51.8] स वावशान इह पाहि सोमं मरुद्भिरिन्द्र सखिभिः सुतं नः |
 जातं यत तवा परि देवा अभूषन महे भराय पुरुहूत विश्वे ||
sa vāvaśāna iha pāhi somaṃ marudbhirindra sakhibhiḥ sutaṃ naḥ |
 jātaṃ yat tvā pari devā abhūṣan mahe bharāya puruhūta viśve ||
[3.51.9] अप्तूर्ये मरुत आपिरेषो.अमन्दन्निन्द्रमनु दातिवाराः |
 तेभिः साकं पिबतु वर्त्रखादः सुतं सोमं दाशुषः सवे सधस्थे ||
aptūrye maruta āpireṣo.amandannindramanu dātivārāḥ |
 tebhiḥ sākaṃ pibatu vṛtrakhādaḥ sutaṃ somaṃ dāśuṣaḥ sve sadhasthe ||
[3.51.10] इदं हयन्वोजसा सुतं राधानां पते |
 पिबा तवस्य गिर्वणः ||
idaṃ hyanvojasā sutaṃ rādhānāṃ pate |
 pibā tvasya ghirvaṇaḥ ||
[3.51.11] यस्ते अनु सवधामसत सुते नि यछ तन्वम |
 स तवा ममत्तु सोम्यम ||
yaste anu svadhāmasat sute ni yacha tanvam |
 sa tvā mamattu somyam ||
[3.51.12] पर ते अश्नोतु कुक्ष्योः परेन्द्र बरह्मणा शिरः |
 पर बाहू शूर राधसे ||
pra te aśnotu kukṣyoḥ prendra brahmaṇā śiraḥ |
 pra bāhū śūra rādhase ||

### Hymn 3.52

[3.52.1] धानावन्तं करम्भिणमपूपवन्तमुक्थिनम |
 इन्द्र परातर्जुषस्व नः ||
dhānāvantaṃ karambhiṇamapūpavantamukthinam |
 indra prātarjuṣasva naḥ ||
[3.52.2] पुरोळाशं पचत्यं जुषस्वेन्द्रा गुरस्व च |
 तुभ्यं हव्यानि सिस्रते ||
puroḷāśaṃ pacatyaṃ juṣasvendrā ghurasva ca |
 tubhyaṃ havyāni sisrate ||
[3.52.3] पुरोळाशं च नो घसो जोषयासे गिरश्च नः |
 वधूयुरिव योषणाम ||
puroḷāśaṃ ca no ghaso joṣayāse ghiraśca naḥ |
 vadhūyuriva yoṣaṇām ||
[3.52.4] पुरोळाशं सनश्रुत परातःसावे जुषस्व नः |
 इन्द्र करतुर्हि ते बर्हन ||
puroḷāśaṃ sanaśruta prātaḥsāve juṣasva naḥ |
 indra kraturhi te bṛhan ||
[3.52.5] माध्यन्दिनस्य सवनस्य धानाः पुरोळाशमिन्द्र कर्ष्वेहचारुम |
 पर यत सतोता जरिता तूर्ण्यर्थो वर्षायमाण उप गीर्भिरीट्टे ||
mādhyandinasya savanasya dhānāḥ puroḷāśamindra kṛṣvehacārum |
 pra yat stotā jaritā tūrṇyartho vṛṣāyamāṇa upa ghīrbhirīṭṭe ||
[3.52.6] तर्तीये धानाः सवने पुरुष्टुत पुरोळाशमाहुतं मामहस्व नः |
 रभुमन्तं वाजवन्तं तवा कवे परयस्वन्त उप शिक्षेम धीतिभिः ||
tṛtīye dhānāḥ savane puruṣṭuta puroḷāśamāhutaṃ māmahasva naḥ |
 ṛbhumantaṃ vājavantaṃ tvā kave prayasvanta upa śikṣema dhītibhiḥ ||
[3.52.7] पूषण्वते ते चक्र्मा करम्भं हरिवते हर्यश्वाय धानाः |
 अपूपमद्धि सगणो मरुद्भिः सोमं पिब वर्त्रहा शूर विद्वान ||
pūṣaṇvate te cakṛmā karambhaṃ harivate haryaśvāya dhānāḥ |
 apūpamaddhi saghaṇo marudbhiḥ somaṃ piba vṛtrahā śūra vidvān ||
[3.52.8] परति धाना भरत तूयमस्मै पुरोळाशं वीरतमाय नर्णाम |
 दिवे-दिवे सद्र्शीरिन्द्र तुभ्यं वर्धन्तु तवा सोमपेयाय धर्ष्णो ||
prati dhānā bharata tūyamasmai puroḷāśaṃ vīratamāya nṛṇām |
 dive-dive sadṛśīrindra tubhyaṃ vardhantu tvā somapeyāya dhṛṣṇo ||

### Hymn 3.53

[3.53.1] इन्द्रापर्वता बर्हता रथेन वामीरिष आ वहतं सुवीराः |
 वीतं हव्यान्यध्वरेषु देवा वर्धेथां गीर्भीरिळया मदन्ता ||
indrāparvatā bṛhatā rathena vāmīriṣa ā vahataṃ suvīrāḥ |
 vītaṃ havyānyadhvareṣu devā vardhethāṃ ghīrbhīriḷayā madantā ||
[3.53.2] तिष्ठा सु कं मघवन मा परा गाः सोमस्य नु तवा सुषुतस्य यक्षि |
 पितुर्न पुत्रः सिचमा रभे त इन्द्र सवादिष्ठया गिरा शचीवः ||
tiṣṭhā su kaṃ maghavan mā parā ghāḥ somasya nu tvā suṣutasya yakṣi |
 piturna putraḥ sicamā rabhe ta indra svādiṣṭhayā ghirā śacīvaḥ ||
[3.53.3] शंसावाध्वर्यो परति मे गर्णीहीन्द्राय वाहः कर्णवाव जुष्टम |
 एदं बर्हिर्यजमानस्य सीदाथा च भूदुक्थमिन्द्राय शस्तम ||
śaṃsāvādhvaryo prati me ghṛṇīhīndrāya vāhaḥ kṛṇavāva juṣṭam |
 edaṃ barhiryajamānasya sīdāthā ca bhūdukthamindrāya śastam ||
[3.53.4] जायेदस्तं मघवन सेदु योनिस्तदित तवा युक्ता हरयो वहन्तु |
 यदा कदा च सुनवाम सोममग्निष टवा दूतो धन्वात्यछ ||
jāyedastaṃ maghavan sedu yonistadit tvā yuktā harayo vahantu |
 yadā kadā ca sunavāma somamaghniṣ ṭvā dūto dhanvātyacha ||
[3.53.5] परा याहि मघवन्ना च याहीन्द्र भरातरुभयत्रा ते अर्थम |
 यत्रा रथस्य बर्हतो निधानं विमोचनं वाजिनो रासभस्य ||
parā yāhi maghavannā ca yāhīndra bhrātarubhayatrā te artham |
 yatrā rathasya bṛhato nidhānaṃ vimocanaṃ vājino rāsabhasya ||
[3.53.6] अपाः सोममस्तमिन्द्र पर याहि कल्याणीर्जया सुरणंग्र्हे ते |
 यत्रा रथस्य बर्हतो निधानं विमोचनं वाजिनोदक्षिणावत ||
apāḥ somamastamindra pra yāhi kalyāṇīrjayā suraṇaṃghṛhe te |
 yatrā rathasya bṛhato nidhānaṃ vimocanaṃ vājinodakṣiṇāvat ||
[3.53.7] इमे भोजा अङगिरसो विरूपा दिवस पुत्रासो असुरस्य वीराः |
 विश्वामित्राय ददतो मघानि सहस्रसावे पर तिरन्त आयुः ||
ime bhojā aṅghiraso virūpā divas putrāso asurasya vīrāḥ |
 viśvāmitrāya dadato maghāni sahasrasāve pra tiranta āyuḥ ||
[3.53.8] रूपं-रूपं मघवा बोभवीति मायाः कर्ण्वानस्तन्वं परि सवाम |
 तरिर्यद दिवः परि मुहूर्तमागात सवैर्मन्त्रैरन्र्तुपा रतावा ||
rūpaṃ-rūpaṃ maghavā bobhavīti māyāḥ kṛṇvānastanvaṃ pari svām |
 triryad divaḥ pari muhūrtamāghāt svairmantrairanṛtupā ṛtāvā ||
[3.53.9] महान रषिर्देवजा देवजूतो.अस्तभ्नात सिन्धुमर्णवं नर्चक्षाः |
 विश्वामित्रो यदवहत सुदासमप्रियायत कुशिकेभिरिन्द्रः ||
mahān ṛṣirdevajā devajūto.astabhnāt sindhumarṇavaṃ nṛcakṣāḥ |
 viśvāmitro yadavahat sudāsamapriyāyata kuśikebhirindraḥ ||
[3.53.10] हंसा इव कर्णुथ शलोकमद्रिभिर्मदन्तो गीर्भिरध्वरे सुते सचा |
 देवेभिर्विप्रा रषयो नर्चक्षसो वि पिबध्वं कुशिकाः सोम्यं मधु ||
haṃsā iva kṛṇutha ślokamadribhirmadanto ghīrbhiradhvare sute sacā |
 devebhirviprā ṛṣayo nṛcakṣaso vi pibadhvaṃ kuśikāḥ somyaṃ madhu ||
[3.53.11] उप परेत कुशिकाश्चेतयध्वमश्वं राये पर मुञ्चता सुदासः |
 राजा वर्त्रं जङघनत परागपागुदगथा यजाते वर आ पर्थिव्याः ||
upa preta kuśikāścetayadhvamaśvaṃ rāye pra muñcatā sudāsaḥ |
 rājā vṛtraṃ jaṅghanat prāghapāghudaghathā yajāte vara ā pṛthivyāḥ ||
[3.53.12] य इमे रोदसी उभे अहमिन्द्रमतुष्टवम |
 विश्वामित्रस्यरक्षति बरह्मेदं भारतं जनम ||
ya ime rodasī ubhe ahamindramatuṣṭavam |
 viśvāmitrasyarakṣati brahmedaṃ bhārataṃ janam ||
[3.53.13] विश्वामित्रा अरासत बरह्मेन्द्राय वज्रिणे |
 करदिन नः सुराधसः ||
viśvāmitrā arāsata brahmendrāya vajriṇe |
 karadin naḥ surādhasaḥ ||
[3.53.14] किं ते कर्ण्वन्ति कीकटेषु गावो नाशिरं दुह्रे न तपन्तिघर्मम |
 आ नो भर परमगन्दस्य वेदो नैचाशाखं मघवन्रन्धया नः ||
kiṃ te kṛṇvanti kīkaṭeṣu ghāvo nāśiraṃ duhre na tapantigharmam |
 ā no bhara pramaghandasya vedo naicāśākhaṃ maghavanrandhayā naḥ ||
[3.53.15] ससर्परीरमतिं बाधमाना बर्हन मिमाय जमदग्निदत्ता |
 आ सूर्यस्य दुहिता ततान शरवो देवेष्वम्र्तमजुर्यम ||
sasarparīramatiṃ bādhamānā bṛhan mimāya jamadaghnidattā |
 ā sūryasya duhitā tatāna śravo deveṣvamṛtamajuryam ||
[3.53.16] ससर्परीरभरत तूयमेभ्यो.अधि शरवः पाञ्चजन्यासु कर्ष्टिषु |
 सा पक्ष्या नव्यमायुर्दधाना यां मे पलस्तिजमदग्नयो ददुः ||
sasarparīrabharat tūyamebhyo.adhi śravaḥ pāñcajanyāsu kṛṣṭiṣu |
 sā pakṣyā navyamāyurdadhānā yāṃ me palastijamadaghnayo daduḥ ||
[3.53.17] सथिरौ गावौ भवतां वीळुरक्षो मेषा वि वर्हि मा युगं वि शारि |
 इन्द्रः पातल्ये ददतां शरीतोररिष्टनेमे अभि नः सचस्व ||
sthirau ghāvau bhavatāṃ vīḷurakṣo meṣā vi varhi mā yughaṃ vi śāri |
 indraḥ pātalye dadatāṃ śarītorariṣṭaneme abhi naḥ sacasva ||
[3.53.18] बलं धेहि तनूषु नो बलमिन्द्रानळुत्सु नः |
 बलं तोकाय तनयाय जीवसे तवं हि बलदा असि ||
balaṃ dhehi tanūṣu no balamindrānaḷutsu naḥ |
 balaṃ tokāya tanayāya jīvase tvaṃ hi baladā asi ||
[3.53.19] अभि वययस्व खदिरस्य सारमोजो धेहि सपन्दने शिंशपायाम |
 अक्ष वीळो वीळित वीळयस्व मा यामादस्मादव जीहिपो नः ||
abhi vyayasva khadirasya sāramojo dhehi spandane śiṃśapāyām |
 akṣa vīḷo vīḷita vīḷayasva mā yāmādasmādava jīhipo naḥ ||
[3.53.20] अयमस्मान वनस्पतिर्मा च हा मा च रीरिषत |
 सवस्त्याग्र्हेभ्य आवसा आ विमोचनात ||
ayamasmān vanaspatirmā ca hā mā ca rīriṣat |
 svastyāghṛhebhya āvasā ā vimocanāt ||
[3.53.21] इन्द्रोतिभिर्बहुलाभिर्नो अद्य याच्छ्रेष्ठाभिर्मघवञ्छूर जिन्व |
 यो नो दवेष्ट्यधरः सस पदीष्ट यमु दविष्मस्तमु पराणो जहातु ||
indrotibhirbahulābhirno adya yācchreṣṭhābhirmaghavañchūra jinva |
 yo no dveṣṭyadharaḥ sas padīṣṭa yamu dviṣmastamu prāṇo jahātu ||
[3.53.22] परशुं चिद वि तपति शिम्बलं चिद वि वर्श्चति |
 उखा चिदिन्द्र येषन्ती परयस्ता फेनमस्यति ||
paraśuṃ cid vi tapati śimbalaṃ cid vi vṛścati |
 ukhā cidindra yeṣantī prayastā phenamasyati ||
[3.53.23] न सायकस्य चिकिते जनासो लोधं नयन्ति पशु मन्यमानाः |
 नावाजिनं वाजिना हासयन्ति न गर्दभं पुरो अश्वान नयन्ति ||
na sāyakasya cikite janāso lodhaṃ nayanti paśu manyamānāḥ |
 nāvājinaṃ vājinā hāsayanti na ghardabhaṃ puro aśvān nayanti ||
[3.53.24] इम इन्द्र भरतस्य पुत्रा अपपित्वं चिकितुर्न परपित्वम |
 हिन्वन्त्यश्वमरणं न नित्यं जयावाजं परि णयन्त्याजौ ||
ima indra bharatasya putrā apapitvaṃ cikiturna prapitvam |
 hinvantyaśvamaraṇaṃ na nityaṃ jyāvājaṃ pari ṇayantyājau ||

### Hymn 3.54

[3.54.1] इमं महे विदथ्याय शूषं शश्वत कर्त्व ईड्यय पर जभ्रुः |
 शर्णोतु नो दम्येभिरनीकैः शर्णोत्वग्निर्दिव्यैरजस्रः ||
imaṃ mahe vidathyāya śūṣaṃ śaśvat kṛtva īḍyaya pra jabhruḥ |
 śṛṇotu no damyebhiranīkaiḥ śṛṇotvaghnirdivyairajasraḥ ||
[3.54.2] महि महे दिवे अर्चा पर्थिव्यै कामो म इछञ्चरति परजानन |
 ययोर्ह सतोमे विदथेषु देवाः सपर्यवो मादयन्ते सचायोः ||
mahi mahe dive arcā pṛthivyai kāmo ma ichañcarati prajānan |
 yayorha stome vidatheṣu devāḥ saparyavo mādayante sacāyoḥ ||
[3.54.3] युवोर्र्तं रोदसी सत्यमस्तु महे षु णः सुविताय पर भूतम |
 इदं दिवे नमो अग्ने पर्थिव्यै सपर्यामि परयसा यामि रत्नम ||
yuvorṛtaṃ rodasī satyamastu mahe ṣu ṇaḥ suvitāya pra bhūtam |
 idaṃ dive namo aghne pṛthivyai saparyāmi prayasā yāmi ratnam ||
[3.54.4] उतो हि वां पूर्व्या आविविद्र रतावरी रोदसी सत्यवाचः |
 नरश्चिद वां समिथे शूरसातौ ववन्दिरे पर्थिवि वेविदानाः ||
uto hi vāṃ pūrvyā āvividra ṛtāvarī rodasī satyavācaḥ |
 naraścid vāṃ samithe śūrasātau vavandire pṛthivi vevidānāḥ ||
[3.54.5] को अद्धा वेद क इह पर वोचद देवानछा पथ्या का समेति |
 दद्र्श्र एषामवमा सदांसि परेषु या गुह्येषु वरतेषु ||
ko addhā veda ka iha pra vocad devānachā pathyā kā sameti |
 dadṛśra eṣāmavamā sadāṃsi pareṣu yā ghuhyeṣu vrateṣu ||
[3.54.6] कविर्न्र्चक्षा अभि षीमचष्ट रतस्य योना विघ्र्ते मदन्ती |
 नाना चक्राते सदनं यथा वः समानेन करतुना संविदाने ||
kavirnṛcakṣā abhi ṣīmacaṣṭa ṛtasya yonā vighṛte madantī |
 nānā cakrāte sadanaṃ yathā vaḥ samānena kratunā saṃvidāne ||
[3.54.7] समान्या वियुते दूरेन्ते धरुवे पदे तस्थतुर्जागरूके |
 उत सवसारा युवती भवन्ती आदु बरुवाते मिथुनानि नाम ||
samānyā viyute dūreante dhruve pade tasthaturjāgharūke |
 uta svasārā yuvatī bhavantī ādu bruvāte mithunāni nāma ||
[3.54.8] विश्वेदेते जनिमा सं विविक्तो महो देवान बिभ्रती न वयथेते |
 एजद धरुवं पत्यते विश्वमेकं चरत पतत्रि विषुणं वि जातम ||
viśvedete janimā saṃ vivikto maho devān bibhratī na vyathete |
 ejad dhruvaṃ patyate viśvamekaṃ carat patatri viṣuṇaṃ vi jātam ||
[3.54.9] सना पुराणमध्येम्यारान महः पितुर्जनितुर्जामि तन नः |
 देवासो यत्र पनितार एवैरुरौ पथि वयुते तस्थुरन्तः ||
sanā purāṇamadhyemyārān mahaḥ piturjaniturjāmi tan naḥ |
 devāso yatra panitāra evairurau pathi vyute tasthurantaḥ ||
[3.54.10] इमं सतोमं रोदसी पर बरवीम्य रदूदराः शर्णवन्नग्निजिह्वाः |
 मित्रः सम्राजो वरुणो युवान आदित्यासः कवयः पप्रथानाः ||
imaṃ stomaṃ rodasī pra bravīmy ṛdūdarāḥ śṛṇavannaghnijihvāḥ |
 mitraḥ samrājo varuṇo yuvāna ādityāsaḥ kavayaḥ paprathānāḥ ||
[3.54.11] हिरण्यपाणिः सविता सुजिह्वस्त्रिरा दिवो विदथे पत्यमानः |
 देवेषु च सवितः शलोकमश्रेरादस्मभ्यमा सुवसर्वतातिम ||
hiraṇyapāṇiḥ savitā sujihvastrirā divo vidathe patyamānaḥ |
 deveṣu ca savitaḥ ślokamaśrerādasmabhyamā suvasarvatātim ||
[3.54.12] सुक्र्त सुपाणिः सववान रतावा देवस्त्वष्टावसे तानि नोधात |
 पूषण्वन्त रभवो मादयध्वमूर्ध्वग्रावाणो अध्वरमतष्ट ||
sukṛt supāṇiḥ svavān ṛtāvā devastvaṣṭāvase tāni nodhāt |
 pūṣaṇvanta ṛbhavo mādayadhvamūrdhvaghrāvāṇo adhvaramataṣṭa ||
[3.54.13] विद्युद्रथा मरुत रष्टिमन्तो दिवो मर्या रतजाता अयासः |
 सरस्वती शर्णवन यज्ञियासो धाता रयिं सहवीरं तुरासः ||
vidyudrathā maruta ṛṣṭimanto divo maryā ṛtajātā ayāsaḥ |
 sarasvatī śṛṇavan yajñiyāso dhātā rayiṃ sahavīraṃ turāsaḥ ||
[3.54.14] विष्णुं सतोमासः पुरुदस्ममर्का भगस्येव कारिणो यामनि गमन |
 उरुक्रमः ककुहो यस्य पूर्विर्न मर्धन्ति युवतयोजनित्रीः ||
viṣṇuṃ stomāsaḥ purudasmamarkā bhaghasyeva kāriṇo yāmani ghman |
 urukramaḥ kakuho yasya pūrvirna mardhanti yuvatayojanitrīḥ ||
[3.54.15] इन्द्रो विश्वैर्वीर्यैः पत्यमान उभे आ पप्रौ रोदसी महित्वा |
 पुरन्दरो वर्त्रहा धर्ष्णुषेणः संग्र्भ्या न आ भरा भूरि पश्वः ||
indro viśvairvīryaiḥ patyamāna ubhe ā paprau rodasī mahitvā |
 purandaro vṛtrahā dhṛṣṇuṣeṇaḥ saṃghṛbhyā na ā bharā bhūri paśvaḥ ||
[3.54.16] नासत्या मे पितरा बन्धुप्र्छा सजात्यमश्विनोश्चारु नाम |
 युवं हि सथो रयिदौ नो रयीणां दात्रं रक्षेथे अकवैरदब्धा ||
nāsatyā me pitarā bandhupṛchā sajātyamaśvinoścāru nāma |
 yuvaṃ hi stho rayidau no rayīṇāṃ dātraṃ rakṣethe akavairadabdhā ||
[3.54.17] महत तद वः कवयश्चारु नाम यद ध देव भवथ विश्व इन्द्रे |
 सख रभुभिः पुरुहूत परियेभिरिमां धियं सातये तक्षता नः ||
mahat tad vaḥ kavayaścāru nāma yad dha deva bhavatha viśva indre |
 sakha ṛbhubhiḥ puruhūta priyebhirimāṃ dhiyaṃ sātaye takṣatā naḥ ||
[3.54.18] अर्यमा णो अदितिर्यज्ञियासो.अदब्धानि वरुणस्य वरतानि |
 युयोत नो अनपत्यानि गन्तोः परजावान नः पशुमानस्तु गातुः ||
aryamā ṇo aditiryajñiyāso.adabdhāni varuṇasya vratāni |
 yuyota no anapatyāni ghantoḥ prajāvān naḥ paśumānastu ghātuḥ ||
[3.54.19] देवानां दूतः पुरुध परसूतो.अनागान नो वोचतु सर्वताता |
 शर्णोतु नः पर्थिवी दयौरुतापः सूर्यो नक्षत्रैरुर्वन्तरिक्षम ||
devānāṃ dūtaḥ purudha prasūto.anāghān no vocatu sarvatātā |
 śṛṇotu naḥ pṛthivī dyaurutāpaḥ sūryo nakṣatrairurvantarikṣam ||
[3.54.20] शर्ण्वन्तु नो वर्षणः पर्वतासो धरुवक्षेमास इळया मदन्तः |
 आदित्यैर्नो अदितिः शर्णोतु यछन्तु नो मरुतः शर्मभद्रम ||
śṛṇvantu no vṛṣaṇaḥ parvatāso dhruvakṣemāsa iḷayā madantaḥ |
 ādityairno aditiḥ śṛṇotu yachantu no marutaḥ śarmabhadram ||
[3.54.21] सदा सुगः पितुमानस्तु पन्था मध्व देवा ओषधीः सम्पिप्र्क्त |
 भगो मे अग्ने सख्ये न मर्ध्या उद रायो अश्यां सदनं पुरुक्षोः ||
sadā sughaḥ pitumānastu panthā madhva devā oṣadhīḥ sampipṛkta |
 bhagho me aghne sakhye na mṛdhyā ud rāyo aśyāṃ sadanaṃ purukṣoḥ ||
[3.54.22] सवदस्व हव्या समिषो दिदीह्यस्मद्र्यक सं मिमीहि शरवांसि |
 विश्वानग्ने पर्त्सु तञ जेषि शत्रूनहा विश्वा सुमना दीदिही नः ||
svadasva havyā samiṣo didīhyasmadryak saṃ mimīhi śravāṃsi |
 viśvānaghne pṛtsu tañ jeṣi śatrūnahā viśvā sumanā dīdihī naḥ ||

### Hymn 3.55

[3.55.1] उषसः पूर्वा अध यद वयूषुर्महद वि जज्ञे अक्षरं पदे गोः |
 वरता देवानामुप नु परभूषन महद देवानामसुरत्वमेकम ||
uṣasaḥ pūrvā adha yad vyūṣurmahad vi jajñe akṣaraṃ pade ghoḥ |
 vratā devānāmupa nu prabhūṣan mahad devānāmasuratvamekam ||
[3.55.2] मो षू णो अत्र जुहुरन्त देवा मा पूर्वे अग्ने पितरः पदज्ञाः |
 पुराण्योः सद्मनोः केतुरन्तर्म... ||
mo ṣū ṇo atra juhuranta devā mā pūrve aghne pitaraḥ padajñāḥ |
 purāṇyoḥ sadmanoḥ keturantarma... ||
[3.55.3] वि मे पुरुत्रा पतयन्ति कामाः शम्यछा दीद्ये पूर्व्याणि |
 समिद्धे अग्नाव रतमिद वदेम म... ||
vi me purutrā patayanti kāmāḥ śamyachā dīdye pūrvyāṇi |
 samiddhe aghnāv ṛtamid vadema ma... ||
[3.55.4] समानो राजा विभ्र्तः पुरुत्रा शये शयासु परयुतो वनानु |
 अन्या वत्सं भरति कषेति माता म... ||
samāno rājā vibhṛtaḥ purutrā śaye śayāsu prayuto vanānu |
 anyā vatsaṃ bharati kṣeti mātā ma... ||
[3.55.5] आक्षित पूर्वास्वपरा अनूरुत सद्यो जातासु तरुणीष्वन्तः |
 अन्तर्वतीः सुवते अप्रवीता म... ||
ākṣit pūrvāsvaparā anūrut sadyo jātāsu taruṇīṣvantaḥ |
 antarvatīḥ suvate apravītā ma... ||
[3.55.6] शयुः परस्तादध नु दविमाताबन्धनश्चरति वत्स एकः |
 मित्रस्य ता वरुणस्य वरतानि म... ||
śayuḥ parastādadha nu dvimātābandhanaścarati vatsa ekaḥ |
 mitrasya tā varuṇasya vratāni ma... ||
[3.55.7] दविमाता होता विदथेषु सम्राळ अन्वग्रं चरति कषेति बुध्नः |
 पर रण्यानि रण्यवाचो भरन्ते म... ||
dvimātā hotā vidatheṣu samrāḷ anvaghraṃ carati kṣeti budhnaḥ |
 pra raṇyāni raṇyavāco bharante ma... ||
[3.55.8] शूरस्येव युध्यतो अन्तमस्य परतीचीनं दद्र्शे विश्वमायत |
 अन्तर्मतिश्चरति निष्षिधं गोर्म... ||
śūrasyeva yudhyato antamasya pratīcīnaṃ dadṛśe viśvamāyat |
 antarmatiścarati niṣṣidhaṃ ghorma... ||
[3.55.9] नि वेवेति पलितो दूत आस्वन्तर्महांश्चरति रोचनेन |
 वपूंषि बिभ्रदभि नो वि चष्टे म... ||
ni veveti palito dūta āsvantarmahāṃścarati rocanena |
 vapūṃṣi bibhradabhi no vi caṣṭe ma... ||
[3.55.10] विष्णुर्गोपाः परमं पाति पाथः परिया धामान्यम्र्तादधानः |
 अग्निष टा विश्वा भुवनानि वेद म... ||
viṣṇurghopāḥ paramaṃ pāti pāthaḥ priyā dhāmānyamṛtādadhānaḥ |
 aghniṣ ṭā viśvā bhuvanāni veda ma... ||
[3.55.11] नाना चक्राते यम्या वपूंषि तयोरन्यद रोचते कर्ष्णमन्यत |
 शयावी च यदरुषी च सवसारौ म... ||
nānā cakrāte yamyā vapūṃṣi tayoranyad rocate kṛṣṇamanyat |
 śyāvī ca yadaruṣī ca svasārau ma... ||
[3.55.12] माता च यत्र दुहिता च धेनू सबर्दुघे धापयेते समीची |
 रतस्य ते सदसीळे अन्तर्म... ||
mātā ca yatra duhitā ca dhenū sabardughe dhāpayete samīcī |
 ṛtasya te sadasīḷe antarma... ||
[3.55.13] अन्यस्या वत्सं रिहती मिमाय कया भुवा नि दधे धेनुरूधः |
 रतस्य सा पयसापिन्वतेळा म... ||
anyasyā vatsaṃ rihatī mimāya kayā bhuvā ni dadhe dhenurūdhaḥ |
 ṛtasya sā payasāpinvateḷā ma... ||
[3.55.14] पद्या वस्ते पुरुरूपा वपूंष्यूर्ध्वा तस्थौ तर्यविं रेरिहाणा |
 रतस्य सद्म वि चरामि विद्वान म... ||
padyā vaste pururūpā vapūṃṣyūrdhvā tasthau tryaviṃ rerihāṇā |
 ṛtasya sadma vi carāmi vidvān ma... ||
[3.55.15] पदे इव निहिते दस्मे अन्तस्तयोरन्यद गुह्यमाविरन्यत |
 सध्रीचीना पथ्या सा विषूची म... ||
pade iva nihite dasme antastayoranyad ghuhyamāviranyat |
 sadhrīcīnā pathyā sā viṣūcī ma... ||
[3.55.16] आ धेनवो धुनयन्तामशिश्वीः सबर्दुघाः शशया अप्रदुग्धाः |
 नव्या-नव्या युवतयो भवन्तीर्म... ||
ā dhenavo dhunayantāmaśiśvīḥ sabardughāḥ śaśayā apradughdhāḥ |
 navyā-navyā yuvatayo bhavantīrma... ||
[3.55.17] यदन्यासु वर्षभो रोरवीति सो अन्यस्मिन यूथे नि दधातिरेतः |
 स हि कषपावान स भगः स राजा म... ||
yadanyāsu vṛṣabho roravīti so anyasmin yūthe ni dadhātiretaḥ |
 sa hi kṣapāvān sa bhaghaḥ sa rājā ma... ||
[3.55.18] वीरस्य नु सवश्व्यं जनासः पर नु वोचाम विदुरस्य देवाः |
 षोळ्हा युक्ताः पञ्च-पञ्चा वहन्ति म... ||
vīrasya nu svaśvyaṃ janāsaḥ pra nu vocāma vidurasya devāḥ |
 ṣoḷhā yuktāḥ pañca-pañcā vahanti ma... ||
[3.55.19] देवस्त्वष्टा सविता विश्वरूपः पुपोष परजाः पुरुधाजजान |
 इमा च विश्वा भुवनान्यस्य म... ||
devastvaṣṭā savitā viśvarūpaḥ pupoṣa prajāḥ purudhājajāna |
 imā ca viśvā bhuvanānyasya ma... ||
[3.55.20] मही समैरच्चम्वा समीची उभे ते अस्य वसुना नय्र्ष्टे |
 शर्ण्वे वीरो विन्दमानो वसूनि म... ||
mahī samairaccamvā samīcī ubhe te asya vasunā nyṛṣṭe |
 śṛṇve vīro vindamāno vasūni ma... ||
[3.55.21] इमां च नः पर्थिवीं विश्वधाया उप कषेति हितमित्रो नराजा |
 पुरःसदः शर्मसदो न वीरा म... ||
imāṃ ca naḥ pṛthivīṃ viśvadhāyā upa kṣeti hitamitro narājā |
 puraḥsadaḥ śarmasado na vīrā ma... ||
[3.55.22] निष्षिध्वरीस्त ओषधीरुतापो रयिं त इन्द्र पर्थिवी बिभर्ति |
 सखायस्ते वामभाजः सयाम म... ||
niṣṣidhvarīsta oṣadhīrutāpo rayiṃ ta indra pṛthivī bibharti |
 sakhāyaste vāmabhājaḥ syāma ma... ||

### Hymn 3.56

[3.56.1] न ता मिनन्ति मायिनो न धीरा वरता देवानां परथमा धरुवाणि |
 न रोदसी अद्रुहा वेद्याभिर्न पर्वता निनमे तस्थिवांसः ||
na tā minanti māyino na dhīrā vratā devānāṃ prathamā dhruvāṇi |
 na rodasī adruhā vedyābhirna parvatā niname tasthivāṃsaḥ ||
[3.56.2] षड भारानेको अचरन बिभर्त्य रतं वर्षिष्ठमुप गाव आगुः तिस्रो महीरुपरास्तस्थुरत्या गुहा दवे निहितेदर्श्येका ||
ṣaḍ bhārāneko acaran bibharty ṛtaṃ varṣiṣṭhamupa ghāva āghuḥ tisro mahīruparāstasthuratyā ghuhā dve nihitedarśyekā ||
[3.56.3] तरिपाजस्यो वर्षभो विश्वरूप उत तर्युधा पुरुध परजावान |
 तर्यनीकः पत्यते माहिनावान स रेतोधा वर्षभः शश्वतीनाम ||
tripājasyo vṛṣabho viśvarūpa uta tryudhā purudha prajāvān |
 tryanīkaḥ patyate māhināvān sa retodhā vṛṣabhaḥ śaśvatīnām ||
[3.56.4] अभीक आसां पदवीरबोध्यादित्यानामह्वे चारु नाम |
 आपश्चिदस्मा अरमन्त देवीः पर्थग वरजन्तीः परि षीमव्र्ञ्जन ||
abhīka āsāṃ padavīrabodhyādityānāmahve cāru nāma |
 āpaścidasmā aramanta devīḥ pṛthagh vrajantīḥ pari ṣīmavṛñjan ||
[3.56.5] तरी षधस्था सिन्धवस्त्रिः कवीनामुत तरिमाता विदथेषु सम्राट |
 रतावरीर्योषणास्तिस्रो अप्यास्त्रिरा दिवो विदथे पत्यमानाः ||
trī ṣadhasthā sindhavastriḥ kavīnāmuta trimātā vidatheṣu samrāṭ |
 ṛtāvarīryoṣaṇāstisro apyāstrirā divo vidathe patyamānāḥ ||
[3.56.6] तरिरा दिवः सवितर्वार्याणि दिवे-दिव आ सुव तरिर्नो अह्नः |
 तरिधातु राय आ सुवा वसूनि भग तरातर्धिषणे सातये धाः ||
trirā divaḥ savitarvāryāṇi dive-diva ā suva trirno ahnaḥ |
 tridhātu rāya ā suvā vasūni bhagha trātardhiṣaṇe sātaye dhāḥ ||
[3.56.7] तरिरा दिवः सविता सोषवीति राजाना मित्रावरुणा सुपाणी |
 आपश्चिदस्य रोदसी चिदुर्वी रत्नं भिक्षन्त सवितुः सवाय ||
trirā divaḥ savitā soṣavīti rājānā mitrāvaruṇā supāṇī |
 āpaścidasya rodasī cidurvī ratnaṃ bhikṣanta savituḥ savāya ||
[3.56.8] तरिरुत्तमा दूणशा रोचनानि तरयो राजन्त्यसुरस्य वीराः |
 रतावान इषिरा दूळभासस्त्रिरा दिवो विदथे सन्तु देवाः ||
triruttamā dūṇaśā rocanāni trayo rājantyasurasya vīrāḥ |
 ṛtāvāna iṣirā dūḷabhāsastrirā divo vidathe santu devāḥ ||

### Hymn 3.57

[3.57.1] पर मे विविक्वानविदन मनीषां धेनुं चरन्तीं परयुतामगोपाम |
 सद्यश्चिद या दुदुहे भूरि धासेरिन्द्रस्तदग्निः पनितारो अस्याः ||
pra me vivikvānavidan manīṣāṃ dhenuṃ carantīṃ prayutāmaghopām |
 sadyaścid yā duduhe bhūri dhāserindrastadaghniḥ panitāro asyāḥ ||
[3.57.2] इन्द्रः सु पूषा वर्षणा सुहस्ता दिवो न परीताः शशयं दुदुह्रे |
 विश्वे यदस्यां रणयन्त देवाः पर वो.अत्र वसवः सुम्नमश्याम ||
indraḥ su pūṣā vṛṣaṇā suhastā divo na prītāḥ śaśayaṃ duduhre |
 viśve yadasyāṃ raṇayanta devāḥ pra vo.atra vasavaḥ sumnamaśyām ||
[3.57.3] या जामयो वर्ष्ण इछन्ति शक्तिं नमस्यन्तीर्जानते गर्भमस्मिन |
 अछा पुत्रं धेनवो वावशाना महश्चरन्ति बिभ्रतं वपूंषि ||
yā jāmayo vṛṣṇa ichanti śaktiṃ namasyantīrjānate gharbhamasmin |
 achā putraṃ dhenavo vāvaśānā mahaścaranti bibhrataṃ vapūṃṣi ||
[3.57.4] अछा विवक्मि रोदसी सुमेके गराव्णो युजानो अध्वरे मनीषा |
 इमा उ ते मनवे भूरिवारा ऊर्ध्वा भवन्ति दर्शता यजत्राः ||
achā vivakmi rodasī sumeke ghrāvṇo yujāno adhvare manīṣā |
 imā u te manave bhūrivārā ūrdhvā bhavanti darśatā yajatrāḥ ||
[3.57.5] या ते जिह्वा मधुमती सुमेधा अग्ने देवेषूच्यत उरूची |
 तयेह विश्वानवसे यजत्राना सादय पायया चा मधूनि ||
yā te jihvā madhumatī sumedhā aghne deveṣūcyata urūcī |
 tayeha viśvānavase yajatrānā sādaya pāyayā cā madhūni ||
[3.57.6] या ते अग्ने पर्वतस्येव धारासश्चन्ती पीपयद देव चित्रा |
 तामस्मभ्यं परमतिं जातवेदो वसो रास्व सुमतिं विश्वजन्याम ||
yā te aghne parvatasyeva dhārāsaścantī pīpayad deva citrā |
 tāmasmabhyaṃ pramatiṃ jātavedo vaso rāsva sumatiṃ viśvajanyām ||

### Hymn 3.58

[3.58.1] धेनुः परत्नस्य काम्यं दुहानान्तः पुत्रश्चरति दक्षिणायाः |
 आ दयोतनिं वहति शुभ्रयामोषस सतोमो अश्विनावजीगः ||
dhenuḥ pratnasya kāmyaṃ duhānāntaḥ putraścarati dakṣiṇāyāḥ |
 ā dyotaniṃ vahati śubhrayāmoṣasa stomo aśvināvajīghaḥ ||
[3.58.2] सुयुग वहन्ति परति वां रतेनोर्ध्वा भवन्ति पितरेव मेधाः |
 जरेथामस्मद वि पणेर्महीषां युवोरवश्चक्र्मा यातमर्वाक ||
suyugh vahanti prati vāṃ ṛtenordhvā bhavanti pitareva medhāḥ |
 jarethāmasmad vi paṇermahīṣāṃ yuvoravaścakṛmā yātamarvāk ||
[3.58.3] सुयुग्भिरश्वैः सुव्र्ता रथेन दस्राविमं शर्णुतं शलोकमद्रेः |
 किमङग वां परत्यवर्तिं गमिष्ठाहुर्विप्रासो अश्विना पुराजाः ||
suyughbhiraśvaiḥ suvṛtā rathena dasrāvimaṃ śṛṇutaṃ ślokamadreḥ |
 kimaṅgha vāṃ pratyavartiṃ ghamiṣṭhāhurviprāso aśvinā purājāḥ ||
[3.58.4] आ मन्येथामा गतं कच्चिदेवैर्विश्वे जनासो अश्विना हवन्ते |
 इमा हि वां गोर्जीका मधूनि पर मित्रासो न ददुरुस्रो अग्रे ||
ā manyethāmā ghataṃ kaccidevairviśve janāso aśvinā havante |
 imā hi vāṃ ghoṛjīkā madhūni pra mitrāso na dadurusro aghre ||
[3.58.5] तिरः पुरू चिदश्विना रजांस्याङगूषो वां मघवाना जनेषु |
 एह यातं पथिभिर्देवयानैर्दस्राविमे वां निधयो मधूनाम ||
tiraḥ purū cidaśvinā rajāṃsyāṅghūṣo vāṃ maghavānā janeṣu |
 eha yātaṃ pathibhirdevayānairdasrāvime vāṃ nidhayo madhūnām ||
[3.58.6] पुराणमोकः सख्यं शिवं वां युवोर्नरा दरविणं जह्नाव्याम |
 पुनः कर्ण्वानाः सख्या शिवानि मध्वा मदेमसह नू समानाः ||
purāṇamokaḥ sakhyaṃ śivaṃ vāṃ yuvornarā draviṇaṃ jahnāvyām |
 punaḥ kṛṇvānāḥ sakhyā śivāni madhvā mademasaha nū samānāḥ ||
[3.58.7] अश्विना वायुना युवं सुदक्षा नियुद्भिष च सजोषसा युवाना |
 नासत्या तिरोह्न्यं जुषाणा सोमं पिबतमस्रिधा सुदानू ||
aśvinā vāyunā yuvaṃ sudakṣā niyudbhiṣ ca sajoṣasā yuvānā |
 nāsatyā tiroahnyaṃ juṣāṇā somaṃ pibatamasridhā sudānū ||
[3.58.8] अश्विना परि वामिषः पुरूचीरीयुर्गीर्भिर्यतमाना अम्र्ध्राः |
 रथो ह वां रतजा अद्रिजूतः परि दयावाप्र्थिवी याति सद्यः ||
aśvinā pari vāmiṣaḥ purūcīrīyurghīrbhiryatamānā amṛdhrāḥ |
 ratho ha vāṃ ṛtajā adrijūtaḥ pari dyāvāpṛthivī yāti sadyaḥ ||
[3.58.9] अश्विना मधुषुत्तमो युवाकुः सोमस्तं पातमा गतं दुरोणे |
 रथो ह वां भूरि वर्पः करिक्रत सुतावतो निष्क्र्तमागमिष्ठः ||
aśvinā madhuṣuttamo yuvākuḥ somastaṃ pātamā ghataṃ duroṇe |
 ratho ha vāṃ bhūri varpaḥ karikrat sutāvato niṣkṛtamāghamiṣṭhaḥ ||

### Hymn 3.59

[3.59.1] मित्रो जनान यातयति बरुवाणो मित्रो दाधार पर्थिवीमुत दयाम |
 मित्रः कर्ष्टीरनिमिषाभि चष्टे मित्राय हव्यंघ्र्तवज्जुहोत ||
mitro janān yātayati bruvāṇo mitro dādhāra pṛthivīmuta dyām |
 mitraḥ kṛṣṭīranimiṣābhi caṣṭe mitrāya havyaṃghṛtavajjuhota ||
[3.59.2] पर स मित्र मर्तो अस्तु परयस्वान यस्त आदित्य शिक्षति वरतेन |
 न हन्यते न जीयते तवोतो नैनमंहो अश्नोत्यन्तितो न दूरात ||
pra sa mitra marto astu prayasvān yasta āditya śikṣati vratena |
 na hanyate na jīyate tvoto nainamaṃho aśnotyantito na dūrāt ||
[3.59.3] अनमीवास इळया मदन्तो मितज्ञवो वरिमन्ना पर्थिव्याः |
 आदित्यस्य वरतमुपक्षियन्तो वयं मित्रस्य सुमतौ सयाम ||
anamīvāsa iḷayā madanto mitajñavo varimannā pṛthivyāḥ |
 ādityasya vratamupakṣiyanto vayaṃ mitrasya sumatau syāma ||
[3.59.4] अयं मित्रो नमस्यः सुशेवो राजा सुक्षत्रो अजनिष्ट वेधाः |
 तस्य वयं... ||
ayaṃ mitro namasyaḥ suśevo rājā sukṣatro ajaniṣṭa vedhāḥ |
 tasya vayaṃ... ||
[3.59.5] महानादित्यो नमसोपसद्यो यातयज्जनो गर्णते सुशेवः |
 तस्मा एतत पन्यतमाय जुष्टमग्नौ मित्राय हविरा जुहोत ||
mahānādityo namasopasadyo yātayajjano ghṛṇate suśevaḥ |
 tasmā etat panyatamāya juṣṭamaghnau mitrāya havirā juhota ||
[3.59.6] मित्रस्य चर्षणीध्र्तो.अवो देवस्य सानसि |
 दयुम्नं चित्रश्रवस्तमम ||
mitrasya carṣaṇīdhṛto.avo devasya sānasi |
 dyumnaṃ citraśravastamam ||
[3.59.7] अभि यो महिना दिवं मित्रो बभूव सप्रथाः |
 अभि शरवोभिः पर्थिवीम ||
abhi yo mahinā divaṃ mitro babhūva saprathāḥ |
 abhi śravobhiḥ pṛthivīm ||
[3.59.8] मित्राय पञ्च येमिरे जना अभिष्टिशवसे |
 स देवान विश्वान बिभर्ति ||
mitrāya pañca yemire janā abhiṣṭiśavase |
 sa devān viśvān bibharti ||
[3.59.9] मित्रो देवेष्वायुषु जनाय वर्क्तबर्हिषे |
 इष इष्टव्रताकः ||
mitro deveṣvāyuṣu janāya vṛktabarhiṣe |
 iṣa iṣṭavratāakaḥ ||

### Hymn 3.60

[3.60.1] इहेह वो मनसा बन्धुता नर उशिजो जग्मुरभि तानि वेदसा |
 याभिर्मायाभिः परतिजूतिवर्पसः सौधन्वना यज्ञियं भागमानश ||
iheha vo manasā bandhutā nara uśijo jaghmurabhi tāni vedasā |
 yābhirmāyābhiḥ pratijūtivarpasaḥ saudhanvanā yajñiyaṃ bhāghamānaśa ||
[3.60.2] याभिः शचीभिश्चमसानपिंशत यया धिया गामरिणीत चर्मणः |
 येन हरी मनसा निरतक्षत तेन देवत्वं रभवः समानश ||
yābhiḥ śacībhiścamasānapiṃśata yayā dhiyā ghāmariṇīta carmaṇaḥ |
 yena harī manasā niratakṣata tena devatvaṃ ṛbhavaḥ samānaśa ||
[3.60.3] इन्द्रस्य सख्यं रभवः समानशुर्मनोर्नपातो अपसो दधन्विरे |
 सौधन्वनासो अम्र्तत्वमेरिरे विष्ट्वी शमीभिः सुक्र्तः सुक्र्त्यया ||
indrasya sakhyaṃ ṛbhavaḥ samānaśurmanornapāto apaso dadhanvire |
 saudhanvanāso amṛtatvamerire viṣṭvī śamībhiḥ sukṛtaḥ sukṛtyayā ||
[3.60.4] इन्द्रेण याथ सरथं सुते सचानथो वशानां भवथासह शरिया |
 न वः परतिमै सुक्र्तानि वाघतः सौधन्वना रभवो वीर्याणि च ||
indreṇa yātha sarathaṃ sute sacānatho vaśānāṃ bhavathāsaha śriyā |
 na vaḥ pratimai sukṛtāni vāghataḥ saudhanvanā ṛbhavo vīryāṇi ca ||
[3.60.5] इन्द्र रभुभिर्वाजवद्भिः समुक्षितं सुतं सोममा वर्षस्वा गभस्त्योः |
 धियेषितो मघवन दाशुषो गर्हे सौधन्वनेभिः सह मत्स्वा नर्भिः ||
indra ṛbhubhirvājavadbhiḥ samukṣitaṃ sutaṃ somamā vṛṣasvā ghabhastyoḥ |
 dhiyeṣito maghavan dāśuṣo ghṛhe saudhanvanebhiḥ saha matsvā nṛbhiḥ ||
[3.60.6] इन्द्र रभुमान वाजवान मत्स्वेह नो.अस्मिन सवने शच्या पुरुष्टुत |
 इमानि तुभ्यं सवसराणि येमिरे वरता देवानां मनुषश्च धर्मभिः ||
indra ṛbhumān vājavān matsveha no.asmin savane śacyā puruṣṭuta |
 imāni tubhyaṃ svasarāṇi yemire vratā devānāṃ manuṣaśca dharmabhiḥ ||
[3.60.7] इन्द्र रभुभिर्वाजिभिर्वाजयन्निह सतोमं जरितुरुप याहि यज्ञियम |
 शतं केतेभिरिषिरेभिरायवे सहस्रणीथोध्वरस्य होमनि ||
indra ṛbhubhirvājibhirvājayanniha stomaṃ jariturupa yāhi yajñiyam |
 śataṃ ketebhiriṣirebhirāyave sahasraṇīthoadhvarasya homani ||

### Hymn 3.61

[3.61.1] उषो वाजेन वाजिनि परचेता सतोमं जुषस्व गर्णतो मघोनि |
 पुराणी देवि युवतिः पुरन्धिरनु वरतं चरसि विश्ववारे ||
uṣo vājena vājini pracetā stomaṃ juṣasva ghṛṇato maghoni |
 purāṇī devi yuvatiḥ purandhiranu vrataṃ carasi viśvavāre ||
[3.61.2] उषो देव्यमर्त्या वि भाहि चन्द्ररथा सून्र्ता ईरयन्ती |
 आ तवा वहन्तु सुयमासो अश्वा हिरण्यवर्णां पर्थुपाजसो ये ||
uṣo devyamartyā vi bhāhi candrarathā sūnṛtā īrayantī |
 ā tvā vahantu suyamāso aśvā hiraṇyavarṇāṃ pṛthupājaso ye ||
[3.61.3] उषः परतीची भुवनानि विश्वोर्ध्वा तिष्ठस्यम्र्तस्य केतुः |
 समानमर्थं चरणीयमाना चक्रमिव नव्यस्या वव्र्त्स्व ||
uṣaḥ pratīcī bhuvanāni viśvordhvā tiṣṭhasyamṛtasya ketuḥ |
 samānamarthaṃ caraṇīyamānā cakramiva navyasyā vavṛtsva ||
[3.61.4] अव सयूमेव चिन्वती मघोन्युषा याति सवसरस्य पत्नी |
 सवर्जनन्ती सुभगा सुदंसा आन्ताद दिवः पप्रथ आ पर्थिव्याः ||
ava syūmeva cinvatī maghonyuṣā yāti svasarasya patnī |
 svarjanantī subhaghā sudaṃsā āntād divaḥ papratha ā pṛthivyāḥ ||
[3.61.5] अछा वो देवीमुषसं विभातीं पर वो भरध्वं नमसा सुव्र्क्तिम |
 ऊर्ध्वं मधुधा दिवि पाजो अश्रेत पर रोचना रुरुचे रण्वसन्द्र्क ||
achā vo devīmuṣasaṃ vibhātīṃ pra vo bharadhvaṃ namasā suvṛktim |
 ūrdhvaṃ madhudhā divi pājo aśret pra rocanā ruruce raṇvasandṛk ||
[3.61.6] रतावरी दिवो अर्कैरबोध्या रेवती रोदसी चित्रमस्थात |
 आयतीमग्न उषसं विभातीं वाममेषि दरविणं भिक्षमाणः ||
ṛtāvarī divo arkairabodhyā revatī rodasī citramasthāt |
 āyatīmaghna uṣasaṃ vibhātīṃ vāmameṣi draviṇaṃ bhikṣamāṇaḥ ||
[3.61.7] रतस्य बुध्न उषसामिषण्यन वर्षा मही रोदसी आ विवेश |
 मही मित्रस्य वरुणस्य माया चन्द्रेव भानुं वि दधे पुरुत्रा ||
ṛtasya budhna uṣasāmiṣaṇyan vṛṣā mahī rodasī ā viveśa |
 mahī mitrasya varuṇasya māyā candreva bhānuṃ vi dadhe purutrā ||

### Hymn 3.62

[3.62.1] इमा उ वां भर्मयो मन्यमाना युवावते न तुज्या अभूवन |
 कव तयदिन्द्रावरुणा यशो वां येन समा सिनं भरथः सखिभ्यः ||
imā u vāṃ bhṛmayo manyamānā yuvāvate na tujyā abhūvan |
 kva tyadindrāvaruṇā yaśo vāṃ yena smā sinaṃ bharathaḥ sakhibhyaḥ ||
[3.62.2] अयमु वां पुरुतमो रयीयञ्छश्वत्तममवसे जोहवीति |
 सजोषाविन्द्रावरुणा मरुद्भिर्दिवा पर्थिव्या शर्णुतं हवम्मे ||
ayamu vāṃ purutamo rayīyañchaśvattamamavase johavīti |
 sajoṣāvindrāvaruṇā marudbhirdivā pṛthivyā śṛṇutaṃ havamme ||
[3.62.3] अस्मे तदिन्द्रावरुणा वसु षयादस्मे रयिर्मरुतः सर्ववीरः |
 अस्मान वरूत्रीः शरणैरवन्त्वस्मान होत्रा भारती दक्षिणाभिः ||
asme tadindrāvaruṇā vasu ṣyādasme rayirmarutaḥ sarvavīraḥ |
 asmān varūtrīḥ śaraṇairavantvasmān hotrā bhāratī dakṣiṇābhiḥ ||
[3.62.4] बर्हस्पते जुषस्व नो हव्यानि विश्वदेव्य |
 रास्व रत्नानि दाशुषे ||
bṛhaspate juṣasva no havyāni viśvadevya |
 rāsva ratnāni dāśuṣe ||
[3.62.5] शुचिमर्कैर्ब्र्हस्पतिमध्वरेषु नमस्यत |
 अनाम्योज आचके ||
śucimarkairbṛhaspatimadhvareṣu namasyata |
 anāmyoja ācake ||
[3.62.6] वर्षभं चर्षणीनां विश्वरूपमदाभ्यम |
 बर्हस्पतिंवरेण्यम ||
vṛṣabhaṃ carṣaṇīnāṃ viśvarūpamadābhyam |
 bṛhaspatiṃvareṇyam ||
[3.62.7] इयं ते पूषन्नाघ्र्णे सुष्टुतिर्देव नव्यसी |
 अस्माभिस्तुभ्यं शस्यते ||
iyaṃ te pūṣannāghṛṇe suṣṭutirdeva navyasī |
 asmābhistubhyaṃ śasyate ||
[3.62.8] तां जुषस्व गिरं मम वाजयन्तीमवा धियम |
 वधूयुरिव योषणाम ||
tāṃ juṣasva ghiraṃ mama vājayantīmavā dhiyam |
 vadhūyuriva yoṣaṇām ||
[3.62.9] यो विश्वाभि विपश्यति भुवना सं च पश्यति |
 स नः पूषाविता भुवत ||
yo viśvābhi vipaśyati bhuvanā saṃ ca paśyati |
 sa naḥ pūṣāvitā bhuvat ||
[3.62.10] तत सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि |
 धियो यो नः परचोदयात ||
tat saviturvareṇyaṃ bhargho devasya dhīmahi |
 dhiyo yo naḥ pracodayāt ||
[3.62.11] देवस्य सवितुर्वयं वाजयन्तः पुरन्ध्या |
 भगस्य रातिमीमहे ||
devasya saviturvayaṃ vājayantaḥ purandhyā |
 bhaghasya rātimīmahe ||
[3.62.12] देवं नरः सवितारं विप्रा यज्ञैः सुव्र्क्तिभिः |
 नमस्यन्ति धियेषिताः ||
devaṃ naraḥ savitāraṃ viprā yajñaiḥ suvṛktibhiḥ |
 namasyanti dhiyeṣitāḥ ||
[3.62.13] सोमो जिगाति गातुविद देवानामेति निष्क्र्तम |
 रतस्य योनिमासदम ||
somo jighāti ghātuvid devānāmeti niṣkṛtam |
 ṛtasya yonimāsadam ||
[3.62.14] सोमो अस्मभ्यं दविपदे चतुष्पदे च पशवे |
 अनमीवा इषस करत ||
somo asmabhyaṃ dvipade catuṣpade ca paśave |
 anamīvā iṣas karat ||
[3.62.15] अस्माकमायुर्वर्धयन्नभिमातीः सहमानः |
 सोमः सधस्थमासदत ||
asmākamāyurvardhayannabhimātīḥ sahamānaḥ |
 somaḥ sadhasthamāsadat ||
[3.62.16] आ नो मित्रावरुणा घर्तैर्गव्यूतिमुक्षतम |
 मध्वा रजांसि सुक्रतू ||
ā no mitrāvaruṇā ghṛtairghavyūtimukṣatam |
 madhvā rajāṃsi sukratū ||
[3.62.17] उरुशंसा नमोव्र्धा मह्ना दक्षस्य राजथः |
 दराघिष्ठाभिः शुचिव्रता ||
uruśaṃsā namovṛdhā mahnā dakṣasya rājathaḥ |
 drāghiṣṭhābhiḥ śucivratā ||
[3.62.18] गर्णाना जमदग्निना योनाव रतस्य सीदतम |
 पातं सोमं रताव्र्धा ||
ghṛṇānā jamadaghninā yonāv ṛtasya sīdatam |
 pātaṃ somaṃ ṛtāvṛdhā ||

## Maṇḍala 4


### Hymn 4.1

[4.1.1] तवां हय अग्ने सदम इत समन्यवो देवासो देवम अरतिं नयेरिर इति करत्वा नयेरिरे |
 अमर्त्यं यजत मर्त्येष्व आ देवम आदेवं जनत परचेतसं विश्वम आदेवं जनत परचेतसम ||
tvāṃ hy aghne sadam it samanyavo devāso devam aratiṃ nyerira iti kratvā nyerire |
 amartyaṃ yajata martyeṣv ā devam ādevaṃ janata pracetasaṃ viśvam ādevaṃ janata pracetasam ||
[4.1.2] स भरातरं वरुणम अग्न आ वव्र्त्स्व देवां अछा सुमती यज्ञवनसं जयेष्ठं यज्ञवनसम |
 रतावानम आदित्यं चर्षणीध्र्तं राजानं चर्षणीध्र्तम ||
sa bhrātaraṃ varuṇam aghna ā vavṛtsva devāṃ achā sumatī yajñavanasaṃ jyeṣṭhaṃ yajñavanasam |
 ṛtāvānam ādityaṃ carṣaṇīdhṛtaṃ rājānaṃ carṣaṇīdhṛtam ||
[4.1.3] सखे सखायम अभ्य आ वव्र्त्स्वाशुं न चक्रं रथ्येव रंह्यास्मभ्यं दस्म रंह्या |
 अग्ने मर्ळीकं वरुणे सचा विदो मरुत्सु विश्वभानुषु तोकाय तुजे शुशुचान शं कर्ध्य अस्मभ्यं दस्म शं कर्धि ||
sakhe sakhāyam abhy ā vavṛtsvāśuṃ na cakraṃ rathyeva raṃhyāsmabhyaṃ dasma raṃhyā |
 aghne mṛḷīkaṃ varuṇe sacā vido marutsu viśvabhānuṣu tokāya tuje śuśucāna śaṃ kṛdhy asmabhyaṃ dasma śaṃ kṛdhi ||
[4.1.4] तवं नो अग्ने वरुणस्य विद्वान देवस्य हेळो ऽव यासिसीष्ठाः |
 यजिष्ठो वह्नितमः शोशुचानो विश्वा दवेषांसि पर मुमुग्ध्य अस्मत ||
tvaṃ no aghne varuṇasya vidvān devasya heḷo ‘va yāsisīṣṭhāḥ |
 yajiṣṭho vahnitamaḥ śośucāno viśvā dveṣāṃsi pra mumughdhy asmat ||
[4.1.5] स तवं नो अग्ने ऽवमो भवोती नेदिष्ठो अस्या उषसो वयुष्टौ |
 अव यक्ष्व नो वरुणं रराणो वीहि मर्ळीकं सुहवो न एधि ||
sa tvaṃ no aghne ‘vamo bhavotī nediṣṭho asyā uṣaso vyuṣṭau |
 ava yakṣva no varuṇaṃ rarāṇo vīhi mṛḷīkaṃ suhavo na edhi ||
[4.1.6] अस्य शरेष्ठा सुभगस्य संद्र्ग देवस्य चित्रतमा मर्त्येषु |
 शुचि घर्तं न तप्तम अघ्न्याया सपार्हा देवस्य मंहनेव धेनोः ||
asya śreṣṭhā subhaghasya saṃdṛgh devasya citratamā martyeṣu |
 śuci ghṛtaṃ na taptam aghnyāyā spārhā devasya maṃhaneva dhenoḥ ||
[4.1.7] तरिर अस्य ता परमा सन्ति सत्या सपार्हा देवस्य जनिमान्य अग्नेः |
 अनन्ते अन्तः परिवीत आगाच छुचिः शुक्रो अर्यो रोरुचानः ||
trir asya tā paramā santi satyā spārhā devasya janimāny aghneḥ |
 anante antaḥ parivīta āghāc chuciḥ śukro aryo rorucānaḥ ||
[4.1.8] स दूतो विश्वेद अभि वष्टि सद्मा होता हिरण्यरथो रंसुजिह्वः रोहिदश्वो वपुष्यो विभावा सदा रण्वः पितुमतीव संसत ||
sa dūto viśved abhi vaṣṭi sadmā hotā hiraṇyaratho raṃsujihvaḥ rohidaśvo vapuṣyo vibhāvā sadā raṇvaḥ pitumatīva saṃsat ||
[4.1.9] स चेतयन मनुषो यज्ञबन्धुः पर तम मह्या रशनया नयन्ति स कषेत्य अस्य दुर्यासु साधन देवो मर्तस्य सधनित्वम आप ||
sa cetayan manuṣo yajñabandhuḥ pra tam mahyā raśanayā nayanti sa kṣety asya duryāsu sādhan devo martasya sadhanitvam āpa ||
[4.1.10] स तू नो अग्निर नयतु परजानन्न अछा रत्नं देवभक्तं यद अस्य |
 धिया यद विश्वे अम्र्ता अक्र्ण्वन दयौष पिता जनिता सत्यम उक्षन ||
sa tū no aghnir nayatu prajānann achā ratnaṃ devabhaktaṃ yad asya |
 dhiyā yad viśve amṛtā akṛṇvan dyauṣ pitā janitā satyam ukṣan ||
[4.1.11] स जायत परथमः पस्त्यासु महो बुध्ने रजसो अस्य योनौ |
 पर शर्ध आर्त परथमं विपन्यं रतस्य योना वर्षभस्य नीळे |
 सपार्हो युवा वपुष्यो विभावा सप्त परियासो ऽजनयन्त वर्ष्णे ||
sa jāyata prathamaḥ pastyāsu maho budhne rajaso asya yonau |
 pra śardha ārta prathamaṃ vipanyaṃ ṛtasya yonā vṛṣabhasya nīḷe |
 spārho yuvā vapuṣyo vibhāvā sapta priyāso ‘janayanta vṛṣṇe ||
[4.1.12] अस्माकम अत्र पितरो मनुष्या अभि पर सेदुर रतम आशुषाणाः |
 अश्मव्रजाः सुदुघा वव्रे अन्तर उद उस्रा आजन्न उषसो हुवानाः ||
asmākam atra pitaro manuṣyā abhi pra sedur ṛtam āśuṣāṇāḥ |
 aśmavrajāḥ sudughā vavre antar ud usrā ājann uṣaso huvānāḥ ||
[4.1.13] ते मर्म्र्जत दद्र्वांसो अद्रिं तद एषाम अन्ये अभितो वि वोचन |
 पश्वयन्त्रासो अभि कारम अर्चन विदन्त जयोतिश चक्र्पन्त धीभिः ||
te marmṛjata dadṛvāṃso adriṃ tad eṣām anye abhito vi vocan |
 paśvayantrāso abhi kāram arcan vidanta jyotiś cakṛpanta dhībhiḥ ||
[4.1.14] ते गव्यता मनसा दर्ध्रम उब्धं गा येमानम परि षन्तम अद्रिम |
 दर्ळ्हं नरो वचसा दैव्येन वरजं गोमन्तम उशिजो वि वव्रुः ||
te ghavyatā manasā dṛdhram ubdhaṃ ghā yemānam pari ṣantam adrim |
 dṛḷhaṃ naro vacasā daivyena vrajaṃ ghomantam uśijo vi vavruḥ ||
[4.1.15] ते मन्वत परथमं नाम धेनोस तरिः सप्त मातुः परमाणि विन्दन |
 तज जानतीर अभ्य अनूषत वरा आविर भुवद अरुणीर यशसा गोः ||
te manvata prathamaṃ nāma dhenos triḥ sapta mātuḥ paramāṇi vindan |
 taj jānatīr abhy anūṣata vrā āvir bhuvad aruṇīr yaśasā ghoḥ ||
[4.1.16] नेशत तमो दुधितं रोचत दयौर उद देव्या उषसो भानुर अर्त |
 आ सूर्यो बर्हतस तिष्ठद अज्रां रजु मर्तेषु वर्जिना च पश्यन ||
neśat tamo dudhitaṃ rocata dyaur ud devyā uṣaso bhānur arta |
 ā sūryo bṛhatas tiṣṭhad ajrāṃ ṛju marteṣu vṛjinā ca paśyan ||
[4.1.17] आद इत पश्चा बुबुधाना वय अख्यन्न आद इद रत्नं धारयन्त दयुभक्तम |
 विश्वे विश्वासु दुर्यासु देवा मित्र धिये वरुण सत्यम अस्तु ||
ād it paścā bubudhānā vy akhyann ād id ratnaṃ dhārayanta dyubhaktam |
 viśve viśvāsu duryāsu devā mitra dhiye varuṇa satyam astu ||
[4.1.18] अछा वोचेय शुशुचानम अग्निं होतारं विश्वभरसं यजिष्ठम |
 शुच्य ऊधो अत्र्णन न गवाम अन्धो न पूतम परिषिक्तम अंशोः ||
achā voceya śuśucānam aghniṃ hotāraṃ viśvabharasaṃ yajiṣṭham |
 śucy ūdho atṛṇan na ghavām andho na pūtam pariṣiktam aṃśoḥ ||
[4.1.19] विश्वेषाम अदितिर यज्ञियानां विश्वेषाम अतिथिर मानुषाणाम |
 अग्निर देवानाम अव आव्र्णानः सुम्र्ळीको भवतु जातवेदाः ||
viśveṣām aditir yajñiyānāṃ viśveṣām atithir mānuṣāṇām |
 aghnir devānām ava āvṛṇānaḥ sumṛḷīko bhavatu jātavedāḥ ||

### Hymn 4.2

[4.2.1] यो मर्त्येष्व अम्र्त रतावा देवो देवेष्व अरतिर निधायि |
 होता यजिष्ठो मह्ना शुचध्यै हव्यैर अग्निर मनुष ईरयध्यै ||
yo martyeṣv amṛta ṛtāvā devo deveṣv aratir nidhāyi |
 hotā yajiṣṭho mahnā śucadhyai havyair aghnir manuṣa īrayadhyai ||
[4.2.2] इह तवं सूनो सहसो नो अद्य जातो जातां उभयां अन्तर अग्ने |
 दूत ईयसे युयुजान रष्व रजुमुष्कान वर्षणः शुक्रांश च ||
iha tvaṃ sūno sahaso no adya jāto jātāṃ ubhayāṃ antar aghne |
 dūta īyase yuyujāna ṛṣva ṛjumuṣkān vṛṣaṇaḥ śukrāṃś ca ||
[4.2.3] अत्या वर्धस्नू रोहिता घर्तस्नू रतस्य मन्ये मनसा जविष्ठा |
 अन्तर ईयसे अरुषा युजानो युष्मांश च देवान विश आ च मर्तान ||
atyā vṛdhasnū rohitā ghṛtasnū ṛtasya manye manasā javiṣṭhā |
 antar īyase aruṣā yujāno yuṣmāṃś ca devān viśa ā ca martān ||
[4.2.4] अर्यमणं वरुणम मित्रम एषाम इन्द्राविष्णू मरुतो अश्विनोत |
 सवश्वो अग्ने सुरथः सुराधा एद उ वह सुहविषे जनाय ||
aryamaṇaṃ varuṇam mitram eṣām indrāviṣṇū maruto aśvinota |
 svaśvo aghne surathaḥ surādhā ed u vaha suhaviṣe janāya ||
[4.2.5] गोमां अग्ने ऽविमां अश्वी यज्ञो नर्वत्सखा सदम इद अप्रम्र्ष्यः |
 इळावां एषो असुर परजावान दीर्घो रयिः पर्थुबुध्नः सभावान ||
ghomāṃ aghne ‘vimāṃ aśvī yajño nṛvatsakhā sadam id apramṛṣyaḥ |
 iḷāvāṃ eṣo asura prajāvān dīrgho rayiḥ pṛthubudhnaḥ sabhāvān ||
[4.2.6] यस त इध्मं जभरत सिष्विदानो मूर्धानं वा ततपते तवाया |
 भुवस तस्य सवतवांः पायुर अग्ने विश्वस्मात सीम अघायत उरुष्य ||
yas ta idhmaṃ jabharat siṣvidāno mūrdhānaṃ vā tatapate tvāyā |
 bhuvas tasya svatavāṃḥ pāyur aghne viśvasmāt sīm aghāyata uruṣya ||
[4.2.7] यस ते भराद अन्नियते चिद अन्नं निशिषन मन्द्रम अतिथिम उदीरत |
 आ देवयुर इनधते दुरोणे तस्मिन रयिर धरुवो अस्तु दास्वान ||
yas te bharād anniyate cid annaṃ niśiṣan mandram atithim udīrat |
 ā devayur inadhate duroṇe tasmin rayir dhruvo astu dāsvān ||
[4.2.8] यस तवा दोषा य उषसि परशंसात परियं वा तवा कर्णवते हविष्मान |
 अश्वो न सवे दम आ हेम्यावान तम अंहसः पीपरो दाश्वांसम ||
yas tvā doṣā ya uṣasi praśaṃsāt priyaṃ vā tvā kṛṇavate haviṣmān |
 aśvo na sve dama ā hemyāvān tam aṃhasaḥ pīparo dāśvāṃsam ||
[4.2.9] यस तुभ्यम अग्ने अम्र्ताय दाशद दुवस तवे कर्णवते यतस्रुक |
 न स राया शशमानो वि योषन नैनम अंहः परि वरद अघायोः ||
yas tubhyam aghne amṛtāya dāśad duvas tve kṛṇavate yatasruk |
 na sa rāyā śaśamāno vi yoṣan nainam aṃhaḥ pari varad aghāyoḥ ||
[4.2.10] यस्य तवम अग्ने अध्वरं जुजोषो देवो मर्तस्य सुधितं रराणः |
 परीतेद असद धोत्रा सा यविष्ठासाम यस्य विधतो वर्धासः ||
yasya tvam aghne adhvaraṃ jujoṣo devo martasya sudhitaṃ rarāṇaḥ |
 prīted asad dhotrā sā yaviṣṭhāsāma yasya vidhato vṛdhāsaḥ ||
[4.2.11] चित्तिम अचित्तिं चिनवद वि विद्वान पर्ष्ठेव वीता वर्जिना च मर्तान |
 राये च नः सवपत्याय देव दितिं च रास्वादितिम उरुष्य ||
cittim acittiṃ cinavad vi vidvān pṛṣṭheva vītā vṛjinā ca martān |
 rāye ca naḥ svapatyāya deva ditiṃ ca rāsvāditim uruṣya ||
[4.2.12] कविं शशासुः कवयो ऽदब्धा निधारयन्तो दुर्यास्व आयोः |
 अतस तवं दर्श्यां अग्न एतान पड्भिः पश्येर अद्भुतां अर्य एवैः ||
kaviṃ śaśāsuḥ kavayo ‘dabdhā nidhārayanto duryāsv āyoḥ |
 atas tvaṃ dṛśyāṃ aghna etān paḍbhiḥ paśyer adbhutāṃ arya evaiḥ ||
[4.2.13] तवम अग्ने वाघते सुप्रणीतिः सुतसोमाय विधते यविष्ठ |
 रत्नम भर शशमानाय घर्ष्वे पर्थु शचन्द्रम अवसे चर्षणिप्राः ||
tvam aghne vāghate supraṇītiḥ sutasomāya vidhate yaviṣṭha |
 ratnam bhara śaśamānāya ghṛṣve pṛthu ścandram avase carṣaṇiprāḥ ||
[4.2.14] अधा ह यद वयम अग्ने तवाया पड्भिर हस्तेभिश चक्र्मा तनूभिः |
 रथं न करन्तो अपसा भुरिजोर रतं येमुः सुध्य आशुषाणाः ||
adhā ha yad vayam aghne tvāyā paḍbhir hastebhiś cakṛmā tanūbhiḥ |
 rathaṃ na kranto apasā bhurijor ṛtaṃ yemuḥ sudhya āśuṣāṇāḥ ||
[4.2.15] अधा मातुर उषसः सप्त विप्रा जायेमहि परथमा वेधसो नॄन |
 दिवस पुत्रा अङगिरसो भवेमाद्रिं रुजेम धनिनं शुचन्तः ||
adhā mātur uṣasaḥ sapta viprā jāyemahi prathamā vedhaso nṝn |
 divas putrā aṅghiraso bhavemādriṃ rujema dhaninaṃ śucantaḥ ||
[4.2.16] अधा यथा नः पितरः परासः परत्नासो अग्न रतम आशुषाणाः |
 शुचीद अयन दीधितिम उक्थशासः कषामा भिन्दन्तो अरुणीर अप वरन ||
adhā yathā naḥ pitaraḥ parāsaḥ pratnāso aghna ṛtam āśuṣāṇāḥ |
 śucīd ayan dīdhitim ukthaśāsaḥ kṣāmā bhindanto aruṇīr apa vran ||
[4.2.17] सुकर्माणः सुरुचो देवयन्तो ऽयो न देवा जनिमा धमन्तः |
 शुचन्तो अग्निं वव्र्धन्त इन्द्रम ऊर्वं गव्यम परिषदन्तो अग्मन ||
sukarmāṇaḥ suruco devayanto ‘yo na devā janimā dhamantaḥ |
 śucanto aghniṃ vavṛdhanta indram ūrvaṃ ghavyam pariṣadanto aghman ||
[4.2.18] आ यूथेव कषुमति पश्वो अख्यद देवानां यज जनिमान्त्य उग्र |
 मर्तानां चिद उर्वशीर अक्र्प्रन वर्धे चिद अर्य उपरस्यायोः ||
ā yūtheva kṣumati paśvo akhyad devānāṃ yaj janimānty ughra |
 martānāṃ cid urvaśīr akṛpran vṛdhe cid arya uparasyāyoḥ ||
[4.2.19] अकर्म ते सवपसो अभूम रतम अवस्रन्न उषसो विभातीः |
 अनूनम अग्निम पुरुधा सुश्चन्द्रं देवस्य मर्म्र्जतश चारु चक्षुः ||
akarma te svapaso abhūma ṛtam avasrann uṣaso vibhātīḥ |
 anūnam aghnim purudhā suścandraṃ devasya marmṛjataś cāru cakṣuḥ ||
[4.2.20] एता ते अग्न उचथानि वेधो ऽवोचाम कवये ता जुषस्व |
 उच छोचस्व कर्णुहि वस्यसो नो महो रायः पुरुवार पर यन्धि ||
etā te aghna ucathāni vedho ‘vocāma kavaye tā juṣasva |
 uc chocasva kṛṇuhi vasyaso no maho rāyaḥ puruvāra pra yandhi ||

### Hymn 4.3

[4.3.1] आ वो राजानम अध्वरस्य रुद्रं होतारं सत्ययजं रोदस्योः |
 अग्निम पुरा तनयित्नोर अचित्ताद धिरण्यरूपम अवसे कर्णुध्वम ||
ā vo rājānam adhvarasya rudraṃ hotāraṃ satyayajaṃ rodasyoḥ |
 aghnim purā tanayitnor acittād dhiraṇyarūpam avase kṛṇudhvam ||
[4.3.2] अयं योनिश चक्र्मा यं वयं ते जायेव पत्य उशती सुवासाः |
 अर्वाचीनः परिवीतो नि षीदेमा उ ते सवपाक परतीचीः ||
ayaṃ yoniś cakṛmā yaṃ vayaṃ te jāyeva patya uśatī suvāsāḥ |
 arvācīnaḥ parivīto ni ṣīdemā u te svapāka pratīcīḥ ||
[4.3.3] आश्र्ण्वते अद्र्पिताय मन्म नर्चक्षसे सुम्र्ळीकाय वेधः |
 देवाय शस्तिम अम्र्ताय शंस गरावेव सोता मधुषुद यम ईळे ||
āśṛṇvate adṛpitāya manma nṛcakṣase sumṛḷīkāya vedhaḥ |
 devāya śastim amṛtāya śaṃsa ghrāveva sotā madhuṣud yam īḷe ||
[4.3.4] तवं चिन नः शम्या अग्ने अस्या रतस्य बोध्य रतचित सवाधीः |
 कदा त उक्था सधमाद्यानि कदा भवन्ति सख्या गर्हे ते ||
tvaṃ cin naḥ śamyā aghne asyā ṛtasya bodhy ṛtacit svādhīḥ |
 kadā ta ukthā sadhamādyāni kadā bhavanti sakhyā ghṛhe te ||
[4.3.5] कथा ह तद वरुणाय तवम अग्ने कथा दिवे गर्हसे कन न आगः |
 कथा मित्राय मीळ्हुषे पर्थिव्यै बरवः कद अर्यम्णे कद भगाय ||
kathā ha tad varuṇāya tvam aghne kathā dive gharhase kan na āghaḥ |
 kathā mitrāya mīḷhuṣe pṛthivyai bravaḥ kad aryamṇe kad bhaghāya ||
[4.3.6] कद धिष्ण्यासु वर्धसानो अग्ने कद वाताय परतवसे शुभंये |
 परिज्मने नासत्याय कषे बरवः कद अग्ने रुद्राय नर्घ्ने ||
kad dhiṣṇyāsu vṛdhasāno aghne kad vātāya pratavase śubhaṃye |
 parijmane nāsatyāya kṣe bravaḥ kad aghne rudrāya nṛghne ||
[4.3.7] कथा महे पुष्टिम्भराय पूष्णे कद रुद्राय सुमखाय हविर्दे |
 कद विष्णव उरुगायाय रेतो बरवः कद अग्ने शरवे बर्हत्यै ||
kathā mahe puṣṭimbharāya pūṣṇe kad rudrāya sumakhāya havirde |
 kad viṣṇava urughāyāya reto bravaḥ kad aghne śarave bṛhatyai ||
[4.3.8] कथा शर्धाय मरुताम रताय कथा सूरे बर्हते पर्छ्यमानः |
 परति बरवो ऽदितये तुराय साधा दिवो जातवेदश चिकित्वान ||
kathā śardhāya marutām ṛtāya kathā sūre bṛhate pṛchyamānaḥ |
 prati bravo ‘ditaye turāya sādhā divo jātavedaś cikitvān ||
[4.3.9] रतेन रतं नियतम ईळ आ गोर आमा सचा मधुमत पक्वम अग्ने |
 कर्ष्णा सती रुशता धासिनैषा जामर्येण पयसा पीपाय ||
ṛtena ṛtaṃ niyatam īḷa ā ghor āmā sacā madhumat pakvam aghne |
 kṛṣṇā satī ruśatā dhāsinaiṣā jāmaryeṇa payasā pīpāya ||
[4.3.10] रतेन हि षमा वर्षभश चिद अक्तः पुमां अग्निः पयसा पर्ष्ठ्य्न |
 अस्पन्दमानो अचरद वयोधा वर्षा शुक्रं दुदुहे पर्श्निर ऊधः ||
ṛtena hi ṣmā vṛṣabhaś cid aktaḥ pumāṃ aghniḥ payasā pṛṣṭhyna |
 aspandamāno acarad vayodhā vṛṣā śukraṃ duduhe pṛśnir ūdhaḥ ||
[4.3.11] रतेनाद्रिं वय असन भिदन्तः सम अङगिरसो नवन्त गोभिः |
 शुनं नरः परि षदन्न उषासम आविः सवर अभवज जाते अग्नौ ||
ṛtenādriṃ vy asan bhidantaḥ sam aṅghiraso navanta ghobhiḥ |
 śunaṃ naraḥ pari ṣadann uṣāsam āviḥ svar abhavaj jāte aghnau ||
[4.3.12] रतेन देवीर अम्र्ता अम्र्क्ता अर्णोभिर आपो मधुमद्भिर अग्ने |
 वाजी न सर्गेषु परस्तुभानः पर सदम इत सरवितवे दधन्युः ||
ṛtena devīr amṛtā amṛktā arṇobhir āpo madhumadbhir aghne |
 vājī na sargheṣu prastubhānaḥ pra sadam it sravitave dadhanyuḥ ||
[4.3.13] मा कस्य यक्षं सदम इद धुरो गा मा वेशस्य परमिनतो मापेः |
 मा भरातुर अग्ने अन्र्जोर रणं वेर मा सख्युर दक्षं रिपोर भुजेम ||
mā kasya yakṣaṃ sadam id dhuro ghā mā veśasya praminato māpeḥ |
 mā bhrātur aghne anṛjor ṛṇaṃ ver mā sakhyur dakṣaṃ ripor bhujema ||
[4.3.14] रक्षा णो अग्ने तव रक्षणेभी रारक्षाणः सुमख परीणानः |
 परति षफुर वि रुज वीड्व अंहो जहि रक्षो महि चिद वाव्र्धानम ||
rakṣā ṇo aghne tava rakṣaṇebhī rārakṣāṇaḥ sumakha prīṇānaḥ |
 prati ṣphura vi ruja vīḍv aṃho jahi rakṣo mahi cid vāvṛdhānam ||
[4.3.15] एभिर भव सुमना अग्ने अर्कैर इमान सप्र्श मन्मभिः शूर वाजान |
 उत बरह्माण्य अङगिरो जुषस्व सं ते शस्तिर देववाता जरेत ||
ebhir bhava sumanā aghne arkair imān spṛśa manmabhiḥ śūra vājān |
 uta brahmāṇy aṅghiro juṣasva saṃ te śastir devavātā jareta ||
[4.3.16] एता विश्वा विदुषे तुभ्यं वेधो नीथान्य अग्ने निण्या वचांसि |
 निवचना कवये काव्यान्य अशंसिषम मतिभिर विप्र उक्थैः ||
etā viśvā viduṣe tubhyaṃ vedho nīthāny aghne niṇyā vacāṃsi |
 nivacanā kavaye kāvyāny aśaṃsiṣam matibhir vipra ukthaiḥ ||

### Hymn 4.4

[4.4.1] कर्णुष्व पाजः परसितिं न पर्थ्वीं याहि राजेवामवां इभेन |
 तर्ष्वीम अनु परसितिं दरूणानो ऽसतासि विध्य रक्षसस तपिष्ठैः ||
kṛṇuṣva pājaḥ prasitiṃ na pṛthvīṃ yāhi rājevāmavāṃ ibhena |
 tṛṣvīm anu prasitiṃ drūṇāno ‘stāsi vidhya rakṣasas tapiṣṭhaiḥ ||
[4.4.2] तव भरमास आशुया पतन्त्य अनु सप्र्श धर्षता शोशुचानः |
 तपूंष्य अग्ने जुह्वा पतंगान असंदितो वि सर्ज विष्वग उल्काः ||
tava bhramāsa āśuyā patanty anu spṛśa dhṛṣatā śośucānaḥ |
 tapūṃṣy aghne juhvā pataṃghān asaṃdito vi sṛja viṣvagh ulkāḥ ||
[4.4.3] परति सपशो वि सर्ज तूर्णितमो भवा पायुर विशो अस्या अदब्धः |
 यो नो दूरे अघशंसो यो अन्त्य अग्ने माकिष टे वयथिर आ दधर्षीत ||
prati spaśo vi sṛja tūrṇitamo bhavā pāyur viśo asyā adabdhaḥ |
 yo no dūre aghaśaṃso yo anty aghne mākiṣ ṭe vyathir ā dadharṣīt ||
[4.4.4] उद अग्ने तिष्ठ परत्य आ तनुष्व नय अमित्रां ओषतात तिग्महेते |
 यो नो अरातिं समिधान चक्रे नीचा तं धक्ष्य अतसं न शुष्कम ||
ud aghne tiṣṭha praty ā tanuṣva ny amitrāṃ oṣatāt tighmahete |
 yo no arātiṃ samidhāna cakre nīcā taṃ dhakṣy atasaṃ na śuṣkam ||
[4.4.5] ऊर्ध्वो भव परति विध्याध्य अस्मद आविष कर्णुष्व दैव्यान्य अग्ने |
 अव सथिरा तनुहि यातुजूनां जामिम अजामिम पर मर्णीहि शत्रून ||
ūrdhvo bhava prati vidhyādhy asmad āviṣ kṛṇuṣva daivyāny aghne |
 ava sthirā tanuhi yātujūnāṃ jāmim ajāmim pra mṛṇīhi śatrūn ||
[4.4.6] स ते जानाति सुमतिं यविष्ठ य ईवते बरह्मणे गातुम ऐरत |
 विश्वान्य अस्मै सुदिनानि रायो दयुम्नान्य अर्यो वि दुरो अभि दयौत ||
sa te jānāti sumatiṃ yaviṣṭha ya īvate brahmaṇe ghātum airat |
 viśvāny asmai sudināni rāyo dyumnāny aryo vi duro abhi dyaut ||
[4.4.7] सेद अग्ने अस्तु सुभगः सुदानुर यस तवा नित्येन हविषा य उक्थैः |
 पिप्रीषति सव आयुषि दुरोणे विश्वेद अस्मै सुदिना सासद इष्टिः ||
sed aghne astu subhaghaḥ sudānur yas tvā nityena haviṣā ya ukthaiḥ |
 piprīṣati sva āyuṣi duroṇe viśved asmai sudinā sāsad iṣṭiḥ ||
[4.4.8] अर्चामि ते सुमतिं घोष्य अर्वाक सं ते वावाता जरताम इयं गीः |
 सवश्वास तवा सुरथा मर्जयेमास्मे कषत्राणि धारयेर अनु दयून ||
arcāmi te sumatiṃ ghoṣy arvāk saṃ te vāvātā jaratām iyaṃ ghīḥ |
 svaśvās tvā surathā marjayemāsme kṣatrāṇi dhārayer anu dyūn ||
[4.4.9] इह तवा भूर्य आ चरेद उप तमन दोषावस्तर दीदिवांसम अनु दयून |
 करीळन्तस तवा सुमनसः सपेमाभि दयुम्ना तस्थिवांसो जनानाम ||
iha tvā bhūry ā cared upa tman doṣāvastar dīdivāṃsam anu dyūn |
 krīḷantas tvā sumanasaḥ sapemābhi dyumnā tasthivāṃso janānām ||
[4.4.10] यस तवा सवश्वः सुहिरण्यो अग्न उपयाति वसुमता रथेन |
 तस्य तराता भवसि तस्य सखा यस त आतिथ्यम आनुषग जुजोषत ||
yas tvā svaśvaḥ suhiraṇyo aghna upayāti vasumatā rathena |
 tasya trātā bhavasi tasya sakhā yas ta ātithyam ānuṣagh jujoṣat ||
[4.4.11] महो रुजामि बन्धुता वचोभिस तन मा पितुर गोतमाद अन्व इयाय |
 तवं नो अस्य वचसश चिकिद्धि होतर यविष्ठ सुक्रतो दमूनाः ||
maho rujāmi bandhutā vacobhis tan mā pitur ghotamād anv iyāya |
 tvaṃ no asya vacasaś cikiddhi hotar yaviṣṭha sukrato damūnāḥ ||
[4.4.12] अस्वप्नजस तरणयः सुशेवा अतन्द्रासो ऽवर्का अश्रमिष्ठाः |
 ते पायवः सध्र्यञ्चो निषद्याग्ने तव नः पान्त्व अमूर ||
asvapnajas taraṇayaḥ suśevā atandrāso ‘vṛkā aśramiṣṭhāḥ |
 te pāyavaḥ sadhryañco niṣadyāghne tava naḥ pāntv amūra ||
[4.4.13] ये पायवो मामतेयं ते अग्ने पश्यन्तो अन्धं दुरिताद अरक्षन |
 ररक्ष तान सुक्र्तो विश्ववेदा दिप्सन्त इद रिपवो नाह देभुः ||
ye pāyavo māmateyaṃ te aghne paśyanto andhaṃ duritād arakṣan |
 rarakṣa tān sukṛto viśvavedā dipsanta id ripavo nāha debhuḥ ||
[4.4.14] तवया वयं सधन्यस तवोतास तव परणीत्य अश्याम वाजान |
 उभा शंसा सूदय सत्यताते ऽनुष्ठुया कर्णुह्य अह्रयाण ||
tvayā vayaṃ sadhanyas tvotās tava praṇīty aśyāma vājān |
 ubhā śaṃsā sūdaya satyatāte ‘nuṣṭhuyā kṛṇuhy ahrayāṇa ||
[4.4.15] अया ते अग्ने समिधा विधेम परति सतोमं शस्यमानं गर्भाय |
 दहाशसो रक्षसः पाह्य अस्मान दरुहो निदो मित्रमहो अवद्यात ||
ayā te aghne samidhā vidhema prati stomaṃ śasyamānaṃ ghṛbhāya |
 dahāśaso rakṣasaḥ pāhy asmān druho nido mitramaho avadyāt ||

### Hymn 4.5

[4.5.1] वैश्वानराय मीळ्हुषे सजोषाः कथा दाशेमाग्नये बर्हद भाः |
 अनूनेन बर्हता वक्षथेनोप सतभायद उपमिन न रोधः ||
vaiśvānarāya mīḷhuṣe sajoṣāḥ kathā dāśemāghnaye bṛhad bhāḥ |
 anūnena bṛhatā vakṣathenopa stabhāyad upamin na rodhaḥ ||
[4.5.2] मा निन्दत य इमाम मह्यं रातिं देवो ददौ मर्त्याय सवधावान |
 पाकाय गर्त्सो अम्र्तो विचेता वैश्वानरो नर्तमो यह्वो अग्निः ||
mā nindata ya imām mahyaṃ rātiṃ devo dadau martyāya svadhāvān |
 pākāya ghṛtso amṛto vicetā vaiśvānaro nṛtamo yahvo aghniḥ ||
[4.5.3] साम दविबर्हा महि तिग्मभ्र्ष्टिः सहस्ररेता वर्षभस तुविष्मान |
 पदं न गोर अपगूळ्हं विविद्वान अग्निर मह्यम परेद उ वोचन मनीषाम ||
sāma dvibarhā mahi tighmabhṛṣṭiḥ sahasraretā vṛṣabhas tuviṣmān |
 padaṃ na ghor apaghūḷhaṃ vividvān aghnir mahyam pred u vocan manīṣām ||
[4.5.4] पर तां अग्निर बभसत तिग्मजम्भस तपिष्ठेन शोचिषा यः सुराधाः |
 पर ये मिनन्ति वरुणस्य धाम परिया मित्रस्य चेततो धरुवाणि ||
pra tāṃ aghnir babhasat tighmajambhas tapiṣṭhena śociṣā yaḥ surādhāḥ |
 pra ye minanti varuṇasya dhāma priyā mitrasya cetato dhruvāṇi ||
[4.5.5] अभ्रातरो न योषणो वयन्तः पतिरिपो न जनयो दुरेवाः |
 पापासः सन्तो अन्र्ता असत्या इदम पदम अजनता गभीरम ||
abhrātaro na yoṣaṇo vyantaḥ patiripo na janayo durevāḥ |
 pāpāsaḥ santo anṛtā asatyā idam padam ajanatā ghabhīram ||
[4.5.6] इदम मे अग्ने कियते पावकामिनते गुरुम भारं न मन्म |
 बर्हद दधाथ धर्षता गभीरं यह्वम पर्ष्ठम परयसा सप्तधातु ||
idam me aghne kiyate pāvakāminate ghurum bhāraṃ na manma |
 bṛhad dadhātha dhṛṣatā ghabhīraṃ yahvam pṛṣṭham prayasā saptadhātu ||
[4.5.7] तम इन नव एव समना समानम अभि करत्वा पुनती धीतिर अश्याः |
 ससस्य चर्मन्न अधि चारु पर्श्नेर अग्रे रुप आरुपितं जबारु ||
tam in nv eva samanā samānam abhi kratvā punatī dhītir aśyāḥ |
 sasasya carmann adhi cāru pṛśner aghre rupa ārupitaṃ jabāru ||
[4.5.8] परवाच्यं वचसः किम मे अस्य गुहा हितम उप निणिग वदन्ति |
 यद उस्रियाणाम अप वार इव वरन पाति परियं रुपो अग्रम पदं वेः ||
pravācyaṃ vacasaḥ kim me asya ghuhā hitam upa niṇigh vadanti |
 yad usriyāṇām apa vār iva vran pāti priyaṃ rupo aghram padaṃ veḥ ||
[4.5.9] इदम उ तयन महि महाम अनीकं यद उस्रिया सचत पूर्व्यं गौः |
 रतस्य पदे अधि दीद्यानं गुहा रघुष्यद रघुयद विवेद ||
idam u tyan mahi mahām anīkaṃ yad usriyā sacata pūrvyaṃ ghauḥ |
 ṛtasya pade adhi dīdyānaṃ ghuhā raghuṣyad raghuyad viveda ||
[4.5.10] अध दयुतानः पित्रोः सचासामनुत गुह्यं चारु पर्श्नेः |
 मातुष पदे परमे अन्ति षद गोर वर्ष्णः शोचिषः परयतस्य जिह्वा ||
adha dyutānaḥ pitroḥ sacāsāmanuta ghuhyaṃ cāru pṛśneḥ |
 mātuṣ pade parame anti ṣad ghor vṛṣṇaḥ śociṣaḥ prayatasya jihvā ||
[4.5.11] रतं वोचे नमसा पर्छ्यमानस तवाशसा जातवेदो यदीदम |
 तवम अस्य कषयसि यद ध विश्वं दिवि यद उ दरविणं यत पर्थिव्याम ||
ṛtaṃ voce namasā pṛchyamānas tavāśasā jātavedo yadīdam |
 tvam asya kṣayasi yad dha viśvaṃ divi yad u draviṇaṃ yat pṛthivyām ||
[4.5.12] किं नो अस्य दरविणं कद ध रत्नं वि नो वोचो जातवेदश चिकित्वान |
 गुहाध्वनः परमं यन नो अस्य रेकु पदं न निदाना अगन्म ||
kiṃ no asya draviṇaṃ kad dha ratnaṃ vi no voco jātavedaś cikitvān |
 ghuhādhvanaḥ paramaṃ yan no asya reku padaṃ na nidānā aghanma ||
[4.5.13] का मर्यादा वयुना कद ध वामम अछा गमेम रघवो न वाजम |
 कदा नो देवीर अम्र्तस्य पत्नीः सूरो वर्णेन ततनन्न उषासः ||
kā maryādā vayunā kad dha vāmam achā ghamema raghavo na vājam |
 kadā no devīr amṛtasya patnīḥ sūro varṇena tatanann uṣāsaḥ ||
[4.5.14] अनिरेण वचसा फल्ग्वेन परतीत्येन कर्धुनात्र्पासः |
 अधा ते अग्ने किम इहा वदन्त्य अनायुधास आसता सचन्ताम ||
anireṇa vacasā phalghvena pratītyena kṛdhunātṛpāsaḥ |
 adhā te aghne kim ihā vadanty anāyudhāsa āsatā sacantām ||
[4.5.15] अस्य शरिये समिधानस्य वर्ष्णो वसोर अनीकं दम आ रुरोच |
 रुशद वसानः सुद्र्शीकरूपः कषितिर न राया पुरुवारो अद्यौत ||
asya śriye samidhānasya vṛṣṇo vasor anīkaṃ dama ā ruroca |
 ruśad vasānaḥ sudṛśīkarūpaḥ kṣitir na rāyā puruvāro adyaut ||

### Hymn 4.6

[4.6.1] ऊर्ध्व ऊ षु णो अध्वरस्य होतर अग्ने तिष्ठ देवताता यजीयान |
 तवं हि विश्वम अभ्य असि मन्म पर वेधसश चित तिरसि मनीषाम ||
ūrdhva ū ṣu ṇo adhvarasya hotar aghne tiṣṭha devatātā yajīyān |
 tvaṃ hi viśvam abhy asi manma pra vedhasaś cit tirasi manīṣām ||
[4.6.2] अमूरो होता नय असादि विक्ष्व अग्निर मन्द्रो विदथेषु परचेताः |
 ऊर्ध्वम भानुं सवितेवाश्रेन मेतेव धूमं सतभायद उप दयाम ||
amūro hotā ny asādi vikṣv aghnir mandro vidatheṣu pracetāḥ |
 ūrdhvam bhānuṃ savitevāśren meteva dhūmaṃ stabhāyad upa dyām ||
[4.6.3] यता सुजूर्णी रातिनी घर्ताची परदक्षिणिद देवतातिम उराणः |
 उद उ सवरुर नवजा नाक्रः पश्वो अनक्ति सुधितः सुमेकः ||
yatā sujūrṇī rātinī ghṛtācī pradakṣiṇid devatātim urāṇaḥ |
 ud u svarur navajā nākraḥ paśvo anakti sudhitaḥ sumekaḥ ||
[4.6.4] सतीर्णे बर्हिषि समिधाने अग्ना ऊर्ध्वो अध्वर्युर जुजुषाणो अस्थात |
 पर्य अग्निः पशुपा न होता तरिविष्ट्य एति परदिव उराणः ||
stīrṇe barhiṣi samidhāne aghnā ūrdhvo adhvaryur jujuṣāṇo asthāt |
 pary aghniḥ paśupā na hotā triviṣṭy eti pradiva urāṇaḥ ||
[4.6.5] परि तमना मितद्रुर एति होताग्निर मन्द्रो मधुवचा रतावा |
 दरवन्त्य अस्य वाजिनो न शोका भयन्ते विश्वा भुवना यद अभ्राट ||
pari tmanā mitadrur eti hotāghnir mandro madhuvacā ṛtāvā |
 dravanty asya vājino na śokā bhayante viśvā bhuvanā yad abhrāṭ ||
[4.6.6] भद्रा ते अग्ने सवनीक संद्र्ग घोरस्य सतो विषुणस्य चारुः |
 न यत ते शोचिस तमसा वरन्त न धवस्मानस तन्व रेप आ धुः ||
bhadrā te aghne svanīka saṃdṛgh ghorasya sato viṣuṇasya cāruḥ |
 na yat te śocis tamasā varanta na dhvasmānas tanv repa ā dhuḥ ||
[4.6.7] न यस्य सातुर जनितोर अवारि न मातरापितरा नू चिद इष्टौ |
 अधा मित्रो न सुधितः पावको ऽगनिर दीदाय मानुषीषु विक्षु ||
na yasya sātur janitor avāri na mātarāpitarā nū cid iṣṭau |
 adhā mitro na sudhitaḥ pāvako ‘ghnir dīdāya mānuṣīṣu vikṣu ||
[4.6.8] दविर यम पञ्च जीजनन संवसानाः सवसारो अग्निम मानुषीषु विक्षु |
 उषर्बुधम अथर्यो न दन्तं शुक्रं सवासम परशुं न तिग्मम ||
dvir yam pañca jījanan saṃvasānāḥ svasāro aghnim mānuṣīṣu vikṣu |
 uṣarbudham atharyo na dantaṃ śukraṃ svāsam paraśuṃ na tighmam ||
[4.6.9] तव तये अग्ने हरितो घर्तस्ना रोहितास रज्वञ्चः सवञ्चः |
 अरुषासो वर्षण रजुमुष्का आ देवतातिम अह्वन्त दस्माः ||
tava tye aghne harito ghṛtasnā rohitāsa ṛjvañcaḥ svañcaḥ |
 aruṣāso vṛṣaṇa ṛjumuṣkā ā devatātim ahvanta dasmāḥ ||
[4.6.10] ये ह तये ते सहमाना अयासस तवेषासो अग्ने अर्चयश चरन्ति |
 शयेनासो न दुवसनासो अर्थं तुविष्वणसो मारुतं न शर्धः ||
ye ha tye te sahamānā ayāsas tveṣāso aghne arcayaś caranti |
 śyenāso na duvasanāso arthaṃ tuviṣvaṇaso mārutaṃ na śardhaḥ ||
[4.6.11] अकारि बरह्म समिधान तुभ्यं शंसात्य उक्थं यजते वय धाः |
 होतारम अग्निम मनुषो नि षेदुर नमस्यन्त उशिजः शंसम आयोः ||
akāri brahma samidhāna tubhyaṃ śaṃsāty ukthaṃ yajate vy dhāḥ |
 hotāram aghnim manuṣo ni ṣedur namasyanta uśijaḥ śaṃsam āyoḥ ||

### Hymn 4.7

[4.7.1] अयम इह परथमो धायि धात्र्भिर होता यजिष्ठो अध्वरेष्व ईड्यः |
 यम अप्नवानो भर्गवो विरुरुचुर वनेषु चित्रं विभ्वं विशे-विशे ||
ayam iha prathamo dhāyi dhātṛbhir hotā yajiṣṭho adhvareṣv īḍyaḥ |
 yam apnavāno bhṛghavo virurucur vaneṣu citraṃ vibhvaṃ viśe-viśe ||
[4.7.2] अग्ने कदा त आनुषग भुवद देवस्य चेतनम |
 अधा हि तवा जग्र्भ्रिरे मर्तासो विक्ष्व ईड्यम ||
aghne kadā ta ānuṣagh bhuvad devasya cetanam |
 adhā hi tvā jaghṛbhrire martāso vikṣv īḍyam ||
[4.7.3] रतावानं विचेतसम पश्यन्तो दयाम इव सत्र्भिः |
 विश्वेषाम अध्वराणां हस्कर्तारं दमे-दमे ||
ṛtāvānaṃ vicetasam paśyanto dyām iva stṛbhiḥ |
 viśveṣām adhvarāṇāṃ haskartāraṃ dame-dame ||
[4.7.4] आशुं दूतं विवस्वतो विश्वा यश चर्षणीर अभि |
 आ जभ्रुः केतुम आयवो भर्गवाणं विशे-विशे ||
āśuṃ dūtaṃ vivasvato viśvā yaś carṣaṇīr abhi |
 ā jabhruḥ ketum āyavo bhṛghavāṇaṃ viśe-viśe ||
[4.7.5] तम ईं होतारम आनुषक चिकित्वांसं नि षेदिरे |
 रण्वम पावकशोचिषं यजिष्ठं सप्त धामभिः ||
tam īṃ hotāram ānuṣak cikitvāṃsaṃ ni ṣedire |
 raṇvam pāvakaśociṣaṃ yajiṣṭhaṃ sapta dhāmabhiḥ ||
[4.7.6] तं शश्वतीषु मात्र्षु वन आ वीतम अश्रितम |
 चित्रं सन्तं गुहा हितं सुवेदं कूचिदर्थिनम ||
taṃ śaśvatīṣu mātṛṣu vana ā vītam aśritam |
 citraṃ santaṃ ghuhā hitaṃ suvedaṃ kūcidarthinam ||
[4.7.7] ससस्य यद वियुता सस्मिन्न ऊधन्न रतस्य धामन रणयन्त देवाः |
 महां अग्निर नमसा रातहव्यो वेर अध्वराय सदम इद रतावा ||
sasasya yad viyutā sasminn ūdhann ṛtasya dhāman raṇayanta devāḥ |
 mahāṃ aghnir namasā rātahavyo ver adhvarāya sadam id ṛtāvā ||
[4.7.8] वेर अध्वरस्य दूत्यानि विद्वान उभे अन्ता रोदसी संचिकित्वान |
 दूत ईयसे परदिव उराणो विदुष्टरो दिव आरोधनानि ||
ver adhvarasya dūtyāni vidvān ubhe antā rodasī saṃcikitvān |
 dūta īyase pradiva urāṇo viduṣṭaro diva ārodhanāni ||
[4.7.9] कर्ष्णं त एम रुशतः पुरो भाश चरिष्ण्व अर्चिर वपुषाम इद एकम |
 यद अप्रवीता दधते ह गर्भं सद्यश चिज जातो भवसीद उ दूतः ||
kṛṣṇaṃ ta ema ruśataḥ puro bhāś cariṣṇv arcir vapuṣām id ekam |
 yad apravītā dadhate ha gharbhaṃ sadyaś cij jāto bhavasīd u dūtaḥ ||
[4.7.10] सद्यो जातस्य दद्र्शानम ओजो यद अस्य वातो अनुवाति शोचिः |
 वर्णक्ति तिग्माम अतसेषु जिह्वां सथिरा चिद अन्ना दयते वि जम्भैः ||
sadyo jātasya dadṛśānam ojo yad asya vāto anuvāti śociḥ |
 vṛṇakti tighmām ataseṣu jihvāṃ sthirā cid annā dayate vi jambhaiḥ ||
[4.7.11] तर्षु यद अन्ना तर्षुणा ववक्ष तर्षुं दूतं कर्णुते यह्वो अग्निः |
 वातस्य मेळिं सचते निजूर्वन्न आशुं न वाजयते हिन्वे अर्वा ||
tṛṣu yad annā tṛṣuṇā vavakṣa tṛṣuṃ dūtaṃ kṛṇute yahvo aghniḥ |
 vātasya meḷiṃ sacate nijūrvann āśuṃ na vājayate hinve arvā ||

### Hymn 4.8

[4.8.1] दूतं वो विश्ववेदसं हव्यवाहम अमर्त्यम |
 यजिष्ठम रञ्जसे गिरा ||
dūtaṃ vo viśvavedasaṃ havyavāham amartyam |
 yajiṣṭham ṛñjase ghirā ||
[4.8.2] स हि वेदा वसुधितिम महां आरोधनं दिवः |
 स देवां एह वक्षति ||
sa hi vedā vasudhitim mahāṃ ārodhanaṃ divaḥ |
 sa devāṃ eha vakṣati ||
[4.8.3] स वेद देव आनमं देवां रतायते दमे |
 दाति परियाणि चिद वसु ||
sa veda deva ānamaṃ devāṃ ṛtāyate dame |
 dāti priyāṇi cid vasu ||
[4.8.4] स होता सेद उ दूत्यं चिकित्वां अन्तर ईयते |
 विद्वां आरोधनं दिवः ||
sa hotā sed u dūtyaṃ cikitvāṃ antar īyate |
 vidvāṃ ārodhanaṃ divaḥ ||
[4.8.5] ते सयाम ये अग्नये ददाशुर हव्यदातिभिः |
 य ईम पुष्यन्त इन्धते ||
te syāma ye aghnaye dadāśur havyadātibhiḥ |
 ya īm puṣyanta indhate ||
[4.8.6] ते राया ते सुवीर्यैः ससवांसो वि शर्ण्विरे |
 ये अग्ना दधिरे दुवः ||
te rāyā te suvīryaiḥ sasavāṃso vi śṛṇvire |
 ye aghnā dadhire duvaḥ ||
[4.8.7] अस्मे रायो दिवे-दिवे सं चरन्तु पुरुस्प्र्हः |
 अस्मे वाजास ईरताम ||
asme rāyo dive-dive saṃ carantu puruspṛhaḥ |
 asme vājāsa īratām ||
[4.8.8] स विप्रश चर्षणीनां शवसा मानुषाणाम |
 अति कषिप्रेव विध्यति ||
sa vipraś carṣaṇīnāṃ śavasā mānuṣāṇām |
 ati kṣipreva vidhyati ||

### Hymn 4.9

[4.9.1] अग्ने मर्ळ महां असि य ईम आ देवयुं जनम |
 इयेथ बर्हिर आसदम ||
aghne mṛḷa mahāṃ asi ya īm ā devayuṃ janam |
 iyetha barhir āsadam ||
[4.9.2] स मानुषीषु दूळभो विक्षु परावीर अमर्त्यः |
 दूतो विश्वेषाम भुवत ||
sa mānuṣīṣu dūḷabho vikṣu prāvīr amartyaḥ |
 dūto viśveṣām bhuvat ||
[4.9.3] स सद्म परि णीयते होता मन्द्रो दिविष्टिषु |
 उत पोता नि षीदति ||
sa sadma pari ṇīyate hotā mandro diviṣṭiṣu |
 uta potā ni ṣīdati ||
[4.9.4] उत गना अग्निर अध्वर उतो गर्हपतिर दमे |
 उत बरह्मा नि षीदति ||
uta ghnā aghnir adhvara uto ghṛhapatir dame |
 uta brahmā ni ṣīdati ||
[4.9.5] वेषि हय अध्वरीयताम उपवक्ता जनानाम |
 हव्या च मानुषाणाम ||
veṣi hy adhvarīyatām upavaktā janānām |
 havyā ca mānuṣāṇām ||
[4.9.6] वेषीद व अस्य दूत्यं यस्य जुजोषो अध्वरम |
 हव्यम मर्तस्य वोळ्हवे ||
veṣīd v asya dūtyaṃ yasya jujoṣo adhvaram |
 havyam martasya voḷhave ||
[4.9.7] अस्माकं जोष्य अध्वरम अस्माकं यज्ञम अङगिरः |
 अस्माकं शर्णुधी हवम ||
asmākaṃ joṣy adhvaram asmākaṃ yajñam aṅghiraḥ |
 asmākaṃ śṛṇudhī havam ||
[4.9.8] परि ते दूळभो रथो ऽसमां अश्नोतु विश्वतः |
 येन रक्षसि दाशुषः ||
pari te dūḷabho ratho ‘smāṃ aśnotu viśvataḥ |
 yena rakṣasi dāśuṣaḥ ||

### Hymn 4.10

[4.10.1] अग्ने तम अद्याश्वं न सतोमैः करतुं न भद्रं हर्दिस्प्र्शम |
 रध्यामा त ओहैः ||
aghne tam adyāśvaṃ na stomaiḥ kratuṃ na bhadraṃ hṛdispṛśam |
 ṛdhyāmā ta ohaiḥ ||
[4.10.2] अधा हय अग्ने करतोर भद्रस्य दक्षस्य साधोः |
 रथीर रतस्य बर्हतो बभूथ ||
adhā hy aghne krator bhadrasya dakṣasya sādhoḥ |
 rathīr ṛtasya bṛhato babhūtha ||
[4.10.3] एभिर नो अर्कैर भवा नो अर्वाङ सवर ण जयोतिः |
 अग्ने विश्वेभिः सुमना अनीकैः ||
ebhir no arkair bhavā no arvāṅ svar ṇa jyotiḥ |
 aghne viśvebhiḥ sumanā anīkaiḥ ||
[4.10.4] आभिष टे अद्य गीर्भिर गर्णन्तो ऽगने दाशेम |
 पर ते दिवो न सतनयन्ति शुष्माः ||
ābhiṣ ṭe adya ghīrbhir ghṛṇanto ‘ghne dāśema |
 pra te divo na stanayanti śuṣmāḥ ||
[4.10.5] तव सवादिष्ठाग्ने संद्र्ष्टिर इदा चिद अह्न इदा चिद अक्तोः |
 शरिये रुक्मो न रोचत उपाके ||
tava svādiṣṭhāghne saṃdṛṣṭir idā cid ahna idā cid aktoḥ |
 śriye rukmo na rocata upāke ||
[4.10.6] घर्तं न पूतं तनूर अरेपाः शुचि हिरण्यम |
 तत ते रुक्मो न रोचत सवधावः ||
ghṛtaṃ na pūtaṃ tanūr arepāḥ śuci hiraṇyam |
 tat te rukmo na rocata svadhāvaḥ ||
[4.10.7] कर्तं चिद धि षमा सनेमि दवेषो ऽगन इनोषि मर्तात |
 इत्था यजमानाद रतावः ||
kṛtaṃ cid dhi ṣmā sanemi dveṣo ‘ghna inoṣi martāt |
 itthā yajamānād ṛtāvaḥ ||
[4.10.8] शिवा नः सख्या सन्तु भरात्राग्ने देवेषु युष्मे |
 सा नो नाभिः सदने सस्मिन्न ऊधन ||
śivā naḥ sakhyā santu bhrātrāghne deveṣu yuṣme |
 sā no nābhiḥ sadane sasminn ūdhan ||

### Hymn 4.11

[4.11.1] भद्रं ते अग्ने सहसिन्न अनीकम उपाक आ रोचते सूर्यस्य |
 रुशद दर्शे दद्र्शे नक्तया चिद अरूक्षितं दर्श आ रूपे अन्नम ||
bhadraṃ te aghne sahasinn anīkam upāka ā rocate sūryasya |
 ruśad dṛśe dadṛśe naktayā cid arūkṣitaṃ dṛśa ā rūpe annam ||
[4.11.2] वि षाह्य अग्ने गर्णते मनीषां खं वेपसा तुविजात सतवानः |
 विश्वेभिर यद वावनः शुक्र देवैस तन नो रास्व सुमहो भूरि मन्म ||
vi ṣāhy aghne ghṛṇate manīṣāṃ khaṃ vepasā tuvijāta stavānaḥ |
 viśvebhir yad vāvanaḥ śukra devais tan no rāsva sumaho bhūri manma ||
[4.11.3] तवद अग्ने काव्या तवन मनीषास तवद उक्था जायन्ते राध्यानि |
 तवद एति दरविणं वीरपेशा इत्थाधिये दाशुषे मर्त्याय ||
tvad aghne kāvyā tvan manīṣās tvad ukthā jāyante rādhyāni |
 tvad eti draviṇaṃ vīrapeśā itthādhiye dāśuṣe martyāya ||
[4.11.4] तवद वाजी वाजम्भरो विहाया अभिष्टिक्र्ज जायते सत्यशुष्मः |
 तवद रयिर देवजूतो मयोभुस तवद आशुर जूजुवां अग्ने अर्वा ||
tvad vājī vājambharo vihāyā abhiṣṭikṛj jāyate satyaśuṣmaḥ |
 tvad rayir devajūto mayobhus tvad āśur jūjuvāṃ aghne arvā ||
[4.11.5] तवाम अग्ने परथमं देवयन्तो देवम मर्ता अम्र्त मन्द्रजिह्वम |
 दवेषोयुतम आ विवासन्ति धीभिर दमूनसं गर्हपतिम अमूरम ||
tvām aghne prathamaṃ devayanto devam martā amṛta mandrajihvam |
 dveṣoyutam ā vivāsanti dhībhir damūnasaṃ ghṛhapatim amūram ||
[4.11.6] आरे अस्मद अमतिम आरे अंह आरे विश्वां दुर्मतिं यन निपासि |
 दोषा शिवः सहसः सूनो अग्ने यं देव आ चित सचसे सवस्ति ||
āre asmad amatim āre aṃha āre viśvāṃ durmatiṃ yan nipāsi |
 doṣā śivaḥ sahasaḥ sūno aghne yaṃ deva ā cit sacase svasti ||

### Hymn 4.12

[4.12.1] यस तवाम अग्न इनधते यतस्रुक तरिस ते अन्नं कर्णवत सस्मिन्न अहन |
 स सु दयुम्नैर अभ्य अस्तु परसक्षत तव करत्वा जातवेदश चिकित्वान ||
yas tvām aghna inadhate yatasruk tris te annaṃ kṛṇavat sasminn ahan |
 sa su dyumnair abhy astu prasakṣat tava kratvā jātavedaś cikitvān ||
[4.12.2] इध्मं यस ते जभरच छश्रमाणो महो अग्ने अनीकम आ सपर्यन |
 स इधानः परति दोषाम उषासम पुष्यन रयिं सचते घनन्न अमित्रान ||
idhmaṃ yas te jabharac chaśramāṇo maho aghne anīkam ā saparyan |
 sa idhānaḥ prati doṣām uṣāsam puṣyan rayiṃ sacate ghnann amitrān ||
[4.12.3] अग्निर ईशे बर्हतः कषत्रियस्याग्निर वाजस्य परमस्य रायः |
 दधाति रत्नं विधते यविष्ठो वय आनुषङ मर्त्याय सवधावान ||
aghnir īśe bṛhataḥ kṣatriyasyāghnir vājasya paramasya rāyaḥ |
 dadhāti ratnaṃ vidhate yaviṣṭho vy ānuṣaṅ martyāya svadhāvān ||
[4.12.4] यच चिद धि ते पुरुषत्रा यविष्ठाचित्तिभिश चक्र्मा कच चिद आगः |
 कर्धी षव अस्मां अदितेर अनागान वय एनांसि शिश्रथो विष्वग अग्ने ||
yac cid dhi te puruṣatrā yaviṣṭhācittibhiś cakṛmā kac cid āghaḥ |
 kṛdhī ṣv asmāṃ aditer anāghān vy enāṃsi śiśratho viṣvagh aghne ||
[4.12.5] महश चिद अग्न एनसो अभीक ऊर्वाद देवानाम उत मर्त्यानाम |
 मा ते सखायः सदम इद रिषाम यछा तोकाय तनयाय शं योः ||
mahaś cid aghna enaso abhīka ūrvād devānām uta martyānām |
 mā te sakhāyaḥ sadam id riṣāma yachā tokāya tanayāya śaṃ yoḥ ||
[4.12.6] यथा ह तयद वसवो गौर्यं चित पदि षिताम अमुञ्चता यजत्राः |
 एवो षव अस्मन मुञ्चता वय अंहः पर तार्य अग्ने परतरं न आयुः ||
yathā ha tyad vasavo ghauryaṃ cit padi ṣitām amuñcatā yajatrāḥ |
 evo ṣv asman muñcatā vy aṃhaḥ pra tāry aghne prataraṃ na āyuḥ ||

### Hymn 4.13

[4.13.1] परत्य अग्निर उषसाम अग्रम अख्यद विभातीनां सुमना रत्नधेयम |
 यातम अश्विना सुक्र्तो दुरोणम उत सूर्यो जयोतिषा देव एति ||
praty aghnir uṣasām aghram akhyad vibhātīnāṃ sumanā ratnadheyam |
 yātam aśvinā sukṛto duroṇam ut sūryo jyotiṣā deva eti ||
[4.13.2] ऊर्ध्वम भानुं सविता देवो अश्रेद दरप्सं दविध्वद गविषो न सत्वा |
 अनु वरतं वरुणो यन्ति मित्रो यत सूर्यं दिव्य आरोहयन्ति ||
ūrdhvam bhānuṃ savitā devo aśred drapsaṃ davidhvad ghaviṣo na satvā |
 anu vrataṃ varuṇo yanti mitro yat sūryaṃ divy ārohayanti ||
[4.13.3] यं सीम अक्र्ण्वन तमसे विप्र्चे धरुवक्षेमा अनवस्यन्तो अर्थम| तं सूर्यं हरितः सप्त यह्वी सपशं विश्वस्य जगतो वहन्ति ||
yaṃ sīm akṛṇvan tamase vipṛce dhruvakṣemā anavasyanto artham| taṃ sūryaṃ haritaḥ sapta yahvī spaśaṃ viśvasya jaghato vahanti ||
[4.13.4] वहिष्ठेभिर विहरन यासि तन्तुम अवव्ययन्न असितं देव वस्म |
 दविध्वतो रश्मयः सूर्यस्य चर्मेवावाधुस तमो अप्स्व अन्तः ||
vahiṣṭhebhir viharan yāsi tantum avavyayann asitaṃ deva vasma |
 davidhvato raśmayaḥ sūryasya carmevāvādhus tamo apsv antaḥ ||
[4.13.5] अनायतो अनिबद्धः कथायं नयङङ उत्तानो ऽव पद्यते न ||
anāyato anibaddhaḥ kathāyaṃ nyaṅṅ uttāno ‘va padyate na ||

### Hymn 4.14

[4.14.1] परत्य अग्निर उषसो जातवेदा अख्यद देवो रोचमाना महोभिः |
 आ नासत्योरुगाया रथेनेमं यज्ञम उप नो यातम अछ ||
praty aghnir uṣaso jātavedā akhyad devo rocamānā mahobhiḥ |
 ā nāsatyorughāyā rathenemaṃ yajñam upa no yātam acha ||
[4.14.2] ऊर्ध्वं केतुं सविता देवो अश्रेज जयोतिर विश्वस्मै भुवनाय कर्ण्वन |
 आप्रा दयावाप्र्थिवी अन्तरिक्षं वि सूर्यो रश्मिभिश चेकितानः ||
ūrdhvaṃ ketuṃ savitā devo aśrej jyotir viśvasmai bhuvanāya kṛṇvan |
 āprā dyāvāpṛthivī antarikṣaṃ vi sūryo raśmibhiś cekitānaḥ ||
[4.14.3] आवहन्त्य अरुणीर जयोतिषागान मही चित्रा रश्मिभिश चेकिताना |
 परबोधयन्ती सुविताय देव्य उषा ईयते सुयुजा रथेन ||
āvahanty aruṇīr jyotiṣāghān mahī citrā raśmibhiś cekitānā |
 prabodhayantī suvitāya devy uṣā īyate suyujā rathena ||
[4.14.4] आ वां वहिष्ठा इह ते वहन्तु रथा अश्वास उषसो वयुष्टौ |
 इमे हि वाम मधुपेयाय सोमा अस्मिन यज्ञे वर्षणा मादयेथाम ||
ā vāṃ vahiṣṭhā iha te vahantu rathā aśvāsa uṣaso vyuṣṭau |
 ime hi vām madhupeyāya somā asmin yajñe vṛṣaṇā mādayethām ||
[4.14.5] अनायतो अनिबद्धः कथायं नयङङ उत्तानो ऽव पद्यते न ||
anāyato anibaddhaḥ kathāyaṃ nyaṅṅ uttāno ‘va padyate na ||

### Hymn 4.15

[4.15.1] अग्निर होता नो अध्वरे वाजी सन परि णीयते |
 देवो देवेषु यज्ञियः ||
aghnir hotā no adhvare vājī san pari ṇīyate |
 devo deveṣu yajñiyaḥ ||
[4.15.2] परि तरिविष्ट्य अध्वरं यात्य अग्नी रथीर इव |
 आ देवेषु परयो दधत ||
pari triviṣṭy adhvaraṃ yāty aghnī rathīr iva |
 ā deveṣu prayo dadhat ||
[4.15.3] परि वाजपतिः कविर अग्निर हव्यान्य अक्रमीत |
 दधद रत्नानि दाशुषे ||
pari vājapatiḥ kavir aghnir havyāny akramīt |
 dadhad ratnāni dāśuṣe ||
[4.15.4] अयं यः सर्ञ्जये पुरो दैववाते समिध्यते |
 दयुमां अमित्रदम्भनः ||
ayaṃ yaḥ sṛñjaye puro daivavāte samidhyate |
 dyumāṃ amitradambhanaḥ ||
[4.15.5] अस्य घा वीर ईवतो ऽगनेर ईशीत मर्त्यः |
 तिग्मजम्भस्य मीळ्हुषः ||
asya ghā vīra īvato ‘ghner īśīta martyaḥ |
 tighmajambhasya mīḷhuṣaḥ ||
[4.15.6] तम अर्वन्तं न सानसिम अरुषं न दिवः शिशुम |
 मर्म्र्ज्यन्ते दिवे-दिवे ||
tam arvantaṃ na sānasim aruṣaṃ na divaḥ śiśum |
 marmṛjyante dive-dive ||
[4.15.7] बोधद यन मा हरिभ्यां कुमारः साहदेव्यः |
 अछा न हूत उद अरम ||
bodhad yan mā haribhyāṃ kumāraḥ sāhadevyaḥ |
 achā na hūta ud aram ||
[4.15.8] उत तया यजता हरी कुमारात साहदेव्यात |
 परयता सद्य आ ददे ||
uta tyā yajatā harī kumārāt sāhadevyāt |
 prayatā sadya ā dade ||
[4.15.9] एष वां देवाव अश्विना कुमारः साहदेव्यः |
 दीर्घायुर अस्तु सोमकः ||
eṣa vāṃ devāv aśvinā kumāraḥ sāhadevyaḥ |
 dīrghāyur astu somakaḥ ||
[4.15.10] तं युवं देवाव अश्विना कुमारं साहदेव्यम |
 दीर्घायुषं कर्णोतन ||
taṃ yuvaṃ devāv aśvinā kumāraṃ sāhadevyam |
 dīrghāyuṣaṃ kṛṇotana ||

### Hymn 4.16

[4.16.1] आ सत्यो यातु मघवां रजीषी दरवन्त्व अस्य हरय उप नः |
 तस्मा इद अन्धः सुषुमा सुदक्षम इहाभिपित्वं करते गर्णानः ||
ā satyo yātu maghavāṃ ṛjīṣī dravantv asya haraya upa naḥ |
 tasmā id andhaḥ suṣumā sudakṣam ihābhipitvaṃ karate ghṛṇānaḥ ||
[4.16.2] अव सय शूराध्वनो नान्ते ऽसमिन नो अद्य सवने मन्दध्यै |
 शंसात्य उक्थम उशनेव वेधाश चिकितुषे असुर्याय मन्म ||
ava sya śūrādhvano nānte ‘smin no adya savane mandadhyai |
 śaṃsāty uktham uśaneva vedhāś cikituṣe asuryāya manma ||
[4.16.3] कविर न निण्यं विदथानि साधन वर्षा यत सेकं विपिपानो अर्चात |
 दिव इत्था जीजनत सप्त कारून अह्ना चिच चक्रुर वयुना गर्णन्तः ||
kavir na niṇyaṃ vidathāni sādhan vṛṣā yat sekaṃ vipipāno arcāt |
 diva itthā jījanat sapta kārūn ahnā cic cakrur vayunā ghṛṇantaḥ ||
[4.16.4] सवर यद वेदि सुद्र्शीकम अर्कैर महि जयोती रुरुचुर यद ध वस्तोः |
 अन्धा तमांसि दुधिता विचक्षे नर्भ्यश चकार नर्तमो अभिष्टौ ||
svar yad vedi sudṛśīkam arkair mahi jyotī rurucur yad dha vastoḥ |
 andhā tamāṃsi dudhitā vicakṣe nṛbhyaś cakāra nṛtamo abhiṣṭau ||
[4.16.5] ववक्ष इन्द्रो अमितम रजीष्य उभे आ पप्रौ रोदसी महित्वा |
 अतश चिद अस्य महिमा वि रेच्य अभि यो विश्वा भुवना बभूव ||
vavakṣa indro amitam ṛjīṣy ubhe ā paprau rodasī mahitvā |
 ataś cid asya mahimā vi recy abhi yo viśvā bhuvanā babhūva ||
[4.16.6] विश्वानि शक्रो नर्याणि विद्वान अपो रिरेच सखिभिर निकामैः |
 अश्मानं चिद ये बिभिदुर वचोभिर वरजं गोमन्तम उशिजो वि वव्रुः ||
viśvāni śakro naryāṇi vidvān apo rireca sakhibhir nikāmaiḥ |
 aśmānaṃ cid ye bibhidur vacobhir vrajaṃ ghomantam uśijo vi vavruḥ ||
[4.16.7] अपो वर्त्रं वव्रिवांसम पराहन परावत ते वज्रम पर्थिवी सचेताः |
 परार्णांसि समुद्रियाण्य ऐनोः पतिर भवञ छवसा शूर धर्ष्णो ||
apo vṛtraṃ vavrivāṃsam parāhan prāvat te vajram pṛthivī sacetāḥ |
 prārṇāṃsi samudriyāṇy ainoḥ patir bhavañ chavasā śūra dhṛṣṇo ||
[4.16.8] अपो यद अद्रिम पुरुहूत दर्दर आविर भुवत सरमा पूर्व्यं ते |
 स नो नेता वाजम आ दर्षि भूरिं गोत्रा रुजन्न अङगिरोभिर गर्णानः ||
apo yad adrim puruhūta dardar āvir bhuvat saramā pūrvyaṃ te |
 sa no netā vājam ā darṣi bhūriṃ ghotrā rujann aṅghirobhir ghṛṇānaḥ ||
[4.16.9] अछा कविं नर्मणो गा अभिष्टौ सवर्षाता मघवन नाधमानम |
 ऊतिभिस तम इषणो दयुम्नहूतौ नि मायावान अब्रह्मा दस्युर अर्त ||
achā kaviṃ nṛmaṇo ghā abhiṣṭau svarṣātā maghavan nādhamānam |
 ūtibhis tam iṣaṇo dyumnahūtau ni māyāvān abrahmā dasyur arta ||
[4.16.10] आ दस्युघ्ना मनसा याह्य अस्तम भुवत ते कुत्सः सख्ये निकामः |
 सवे योनौ नि षदतं सरूपा वि वां चिकित्सद रतचिद ध नारी ||
ā dasyughnā manasā yāhy astam bhuvat te kutsaḥ sakhye nikāmaḥ |
 sve yonau ni ṣadataṃ sarūpā vi vāṃ cikitsad ṛtacid dha nārī ||
[4.16.11] यासि कुत्सेन सरथम अवस्युस तोदो वातस्य हर्योर ईशानः |
 रज्रा वाजं न गध्यं युयूषन कविर यद अहन पार्याय भूषात ||
yāsi kutsena saratham avasyus todo vātasya haryor īśānaḥ |
 ṛjrā vājaṃ na ghadhyaṃ yuyūṣan kavir yad ahan pāryāya bhūṣāt ||
[4.16.12] कुत्साय शुष्णम अशुषं नि बर्हीः परपित्वे अह्नः कुयवं सहस्रा |
 सद्यो दस्यून पर मर्ण कुत्स्येन पर सूरश चक्रं वर्हताद अभीके ||
kutsāya śuṣṇam aśuṣaṃ ni barhīḥ prapitve ahnaḥ kuyavaṃ sahasrā |
 sadyo dasyūn pra mṛṇa kutsyena pra sūraś cakraṃ vṛhatād abhīke ||
[4.16.13] तवम पिप्रुम मर्गयं शूशुवांसम रजिश्वने वैदथिनाय रन्धीः |
 पञ्चाशत कर्ष्णा नि वपः सहस्रात्कं न पुरो जरिमा वि दर्दः ||
tvam piprum mṛghayaṃ śūśuvāṃsam ṛjiśvane vaidathināya randhīḥ |
 pañcāśat kṛṣṇā ni vapaḥ sahasrātkaṃ na puro jarimā vi dardaḥ ||
[4.16.14] सूर उपाके तन्वं दधानो वि यत ते चेत्य अम्र्तस्य वर्पः |
 मर्गो न हस्ती तविषीम उषाणः सिंहो न भीम आयुधानि बिभ्रत ||
sūra upāke tanvaṃ dadhāno vi yat te cety amṛtasya varpaḥ |
 mṛgho na hastī taviṣīm uṣāṇaḥ siṃho na bhīma āyudhāni bibhrat ||
[4.16.15] इन्द्रं कामा वसूयन्तो अग्मन सवर्मीळ्हे न सवने चकानाः |
 शरवस्यवः शशमानास उक्थैर ओको न रण्वा सुद्र्शीव पुष्टिः ||
indraṃ kāmā vasūyanto aghman svarmīḷhe na savane cakānāḥ |
 śravasyavaḥ śaśamānāsa ukthair oko na raṇvā sudṛśīva puṣṭiḥ ||
[4.16.16] तम इद व इन्द्रं सुहवं हुवेम यस ता चकार नर्या पुरूणि |
 यो मावते जरित्रे गध्यं चिन मक्षू वाजम भरति सपार्हराधाः ||
tam id va indraṃ suhavaṃ huvema yas tā cakāra naryā purūṇi |
 yo māvate jaritre ghadhyaṃ cin makṣū vājam bharati spārharādhāḥ ||
[4.16.17] तिग्मा यद अन्तर अशनिः पताति कस्मिञ चिच छूर मुहुके जनानाम |
 घोरा यद अर्य सम्र्तिर भवात्य अध समा नस तन्वो बोधि गोपाः ||
tighmā yad antar aśaniḥ patāti kasmiñ cic chūra muhuke janānām |
 ghorā yad arya samṛtir bhavāty adha smā nas tanvo bodhi ghopāḥ ||
[4.16.18] भुवो ऽविता वामदेवस्य धीनाम भुवः सखाव्र्को वाजसातौ |
 तवाम अनु परमतिम आ जगन्मोरुशंसो जरित्रे विश्वध सयाः ||
bhuvo ‘vitā vāmadevasya dhīnām bhuvaḥ sakhāvṛko vājasātau |
 tvām anu pramatim ā jaghanmoruśaṃso jaritre viśvadha syāḥ ||
[4.16.19] एभिर नर्भिर इन्द्र तवायुभिष टवा मघवद्भिर मघवन विश्व आजौ |
 दयावो न दयुम्नैर अभि सन्तो अर्यः कषपो मदेम शरदश च पूर्वीः ||
ebhir nṛbhir indra tvāyubhiṣ ṭvā maghavadbhir maghavan viśva ājau |
 dyāvo na dyumnair abhi santo aryaḥ kṣapo madema śaradaś ca pūrvīḥ ||
[4.16.20] एवेद इन्द्राय वर्षभाय वर्ष्णे बरह्माकर्म भर्गवो न रथम |
 नू चिद यथा नः सख्या वियोषद असन न उग्रो ऽविता तनूपाः ||
eved indrāya vṛṣabhāya vṛṣṇe brahmākarma bhṛghavo na ratham |
 nū cid yathā naḥ sakhyā viyoṣad asan na ughro ‘vitā tanūpāḥ ||
[4.16.21] नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः |
 अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
nū ṣṭuta indra nū ghṛṇāna iṣaṃ jaritre nadyo na pīpeḥ |
 akāri te harivo brahma navyaṃ dhiyā syāma rathyaḥ sadāsāḥ ||

### Hymn 4.17

[4.17.1] तवम महां इन्द्र तुभ्यं ह कषा अनु कषत्रम मंहना मन्यत दयौः |
 तवं वर्त्रं शवसा जघन्वान सर्जः सिन्धूंर अहिना जग्रसानान ||
tvam mahāṃ indra tubhyaṃ ha kṣā anu kṣatram maṃhanā manyata dyauḥ |
 tvaṃ vṛtraṃ śavasā jaghanvān sṛjaḥ sindhūṃr ahinā jaghrasānān ||
[4.17.2] तव तविषो जनिमन रेजत दयौ रेजद भूमिर भियसा सवस्य मन्योः |
 रघायन्त सुभ्वः पर्वतास आर्दन धन्वानि सरयन्त आपः ||
tava tviṣo janiman rejata dyau rejad bhūmir bhiyasā svasya manyoḥ |
 ṛghāyanta subhvaḥ parvatāsa ārdan dhanvāni sarayanta āpaḥ ||
[4.17.3] भिनद गिरिं शवसा वज्रम इष्णन्न आविष्क्र्ण्वानः सहसान ओजः |
 वधीद वर्त्रं वज्रेण मन्दसानः सरन्न आपो जवसा हतव्र्ष्णीः ||
bhinad ghiriṃ śavasā vajram iṣṇann āviṣkṛṇvānaḥ sahasāna ojaḥ |
 vadhīd vṛtraṃ vajreṇa mandasānaḥ sarann āpo javasā hatavṛṣṇīḥ ||
[4.17.4] सुवीरस ते जनिता मन्यत दयौर इन्द्रस्य कर्ता सवपस्तमो भूत |
 य ईं जजान सवर्यं सुवज्रम अनपच्युतं सदसो न भूम ||
suvīras te janitā manyata dyaur indrasya kartā svapastamo bhūt |
 ya īṃ jajāna svaryaṃ suvajram anapacyutaṃ sadaso na bhūma ||
[4.17.5] य एक इच चयावयति पर भूमा राजा कर्ष्टीनाम पुरुहूत इन्द्रः |
 सत्यम एनम अनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गर्णतो मघोनः ||
ya eka ic cyāvayati pra bhūmā rājā kṛṣṭīnām puruhūta indraḥ |
 satyam enam anu viśve madanti rātiṃ devasya ghṛṇato maghonaḥ ||
[4.17.6] सत्रा सोमा अभवन्न अस्य विश्वे सत्रा मदासो बर्हतो मदिष्ठाः |
 सत्राभवो वसुपतिर वसूनां दत्रे विश्वा अधिथा इन्द्र कर्ष्टीः ||
satrā somā abhavann asya viśve satrā madāso bṛhato madiṣṭhāḥ |
 satrābhavo vasupatir vasūnāṃ datre viśvā adhithā indra kṛṣṭīḥ ||
[4.17.7] तवम अध परथमं जायमानो ऽमे विश्वा अधिथा इन्द्र कर्ष्टीः |
 तवम परति परवत आशयानम अहिं वज्रेण मघवन वि वर्श्चः ||
tvam adha prathamaṃ jāyamāno ‘me viśvā adhithā indra kṛṣṭīḥ |
 tvam prati pravata āśayānam ahiṃ vajreṇa maghavan vi vṛścaḥ ||
[4.17.8] सत्राहणं दाध्र्षिं तुम्रम इन्द्रम महाम अपारं वर्षभं सुवज्रम |
 हन्ता यो वर्त्रं सनितोत वाजं दाता मघानि मघवा सुराधाः ||
satrāhaṇaṃ dādhṛṣiṃ tumram indram mahām apāraṃ vṛṣabhaṃ suvajram |
 hantā yo vṛtraṃ sanitota vājaṃ dātā maghāni maghavā surādhāḥ ||
[4.17.9] अयं वर्तश चातयते समीचीर य आजिषु मघवा शर्ण्व एकः |
 अयं वाजम भरति यं सनोत्य अस्य परियासः सख्ये सयाम ||
ayaṃ vṛtaś cātayate samīcīr ya ājiṣu maghavā śṛṇva ekaḥ |
 ayaṃ vājam bharati yaṃ sanoty asya priyāsaḥ sakhye syāma ||
[4.17.10] अयं शर्ण्वे अध जयन्न उत घनन्न अयम उत पर कर्णुते युधा गाः |
 यदा सत्यं कर्णुते मन्युम इन्द्रो विश्वं दर्ळ्हम भयत एजद अस्मात ||
ayaṃ śṛṇve adha jayann uta ghnann ayam uta pra kṛṇute yudhā ghāḥ |
 yadā satyaṃ kṛṇute manyum indro viśvaṃ dṛḷham bhayata ejad asmāt ||
[4.17.11] सम इन्द्रो गा अजयत सं हिरण्या सम अश्विया मघवा यो ह पूर्वीः |
 एभिर नर्भिर नर्तमो अस्य शाकै रायो विभक्ता सम्भरश च वस्वः ||
sam indro ghā ajayat saṃ hiraṇyā sam aśviyā maghavā yo ha pūrvīḥ |
 ebhir nṛbhir nṛtamo asya śākai rāyo vibhaktā sambharaś ca vasvaḥ ||
[4.17.12] कियत सविद इन्द्रो अध्य एति मातुः कियत पितुर जनितुर यो जजान |
 यो अस्य शुष्मम मुहुकैर इयर्ति वातो न जूत सतनयद्भिर अभ्रैः ||
kiyat svid indro adhy eti mātuḥ kiyat pitur janitur yo jajāna |
 yo asya śuṣmam muhukair iyarti vāto na jūta stanayadbhir abhraiḥ ||
[4.17.13] कषियन्तं तवम अक्षियन्तं कर्णोतीयर्ति रेणुम मघवा समोहम |
 विभञ्जनुर अशनिमां इव दयौर उत सतोतारम मघवा वसौ धात ||
kṣiyantaṃ tvam akṣiyantaṃ kṛṇotīyarti reṇum maghavā samoham |
 vibhañjanur aśanimāṃ iva dyaur uta stotāram maghavā vasau dhāt ||
[4.17.14] अयं चक्रम इषणत सूर्यस्य नय एतशं रीरमत सस्र्माणम |
 आ कर्ष्ण ईं जुहुराणो जिघर्ति तवचो बुध्ने रजसो अस्य योनौ ||
ayaṃ cakram iṣaṇat sūryasya ny etaśaṃ rīramat sasṛmāṇam |
 ā kṛṣṇa īṃ juhurāṇo jigharti tvaco budhne rajaso asya yonau ||
[4.17.15] असिक्न्यां यजमानो न होता ||
asiknyāṃ yajamāno na hotā ||
[4.17.16] गव्यन्त इन्द्रं सख्याय विप्रा अश्वायन्तो वर्षणं वाजयन्तः |
 जनीयन्तो जनिदाम अक्षितोतिम आ चयावयामो ऽवते न कोशम ||
ghavyanta indraṃ sakhyāya viprā aśvāyanto vṛṣaṇaṃ vājayantaḥ |
 janīyanto janidām akṣitotim ā cyāvayāmo ‘vate na kośam ||
[4.17.17] तराता नो बोधि दद्र्शान आपिर अभिख्याता मर्डिता सोम्यानाम |
 सखा पिता पित्र्तमः पित्णां कर्तेम उलोकम उशते वयोधाः ||
trātā no bodhi dadṛśāna āpir abhikhyātā marḍitā somyānām |
 sakhā pitā pitṛtamaḥ pitṇāṃ kartem ulokam uśate vayodhāḥ ||
[4.17.18] सखीयताम अविता बोधि सखा गर्णान इन्द्र सतुवते वयो धाः |
 वयं हय आ ते चक्र्मा सबाध आभिः शमीभिर महयन्त इन्द्र ||
sakhīyatām avitā bodhi sakhā ghṛṇāna indra stuvate vayo dhāḥ |
 vayaṃ hy ā te cakṛmā sabādha ābhiḥ śamībhir mahayanta indra ||
[4.17.19] सतुत इन्द्रो मघवा यद ध वर्त्रा भूरीण्य एको अप्रतीनि हन्ति |
 अस्य परियो जरिता यस्य शर्मन नकिर देवा वारयन्ते न मर्ताः ||
stuta indro maghavā yad dha vṛtrā bhūrīṇy eko apratīni hanti |
 asya priyo jaritā yasya śarman nakir devā vārayante na martāḥ ||
[4.17.20] एवा न इन्द्रो मघवा विरप्शी करत सत्या चर्षणीध्र्द अनर्वा |
 तवं राजा जनुषां धेह्य अस्मे अधि शरवो माहिनं यज जरित्रे ||
evā na indro maghavā virapśī karat satyā carṣaṇīdhṛd anarvā |
 tvaṃ rājā januṣāṃ dhehy asme adhi śravo māhinaṃ yaj jaritre ||
[4.17.21] नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः |
 अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
nū ṣṭuta indra nū ghṛṇāna iṣaṃ jaritre nadyo na pīpeḥ |
 akāri te harivo brahma navyaṃ dhiyā syāma rathyaḥ sadāsāḥ ||

### Hymn 4.18

[4.18.1] अयम पन्था अनुवित्तः पुराणो यतो देवा उदजायन्त विश्वे |
 अतश चिद आ जनिषीष्ट परव्र्द्धो मा मातरम अमुया पत्तवे कः ||
ayam panthā anuvittaḥ purāṇo yato devā udajāyanta viśve |
 ataś cid ā janiṣīṣṭa pravṛddho mā mātaram amuyā pattave kaḥ ||
[4.18.2] नाहम अतो निर अया दुर्गहैतत तिरश्चता पार्श्वान निर गमाणि |
 बहूनि मे अक्र्ता कर्त्वानि युध्यै तवेन सं तवेन पर्छै ||
nāham ato nir ayā durghahaitat tiraścatā pārśvān nir ghamāṇi |
 bahūni me akṛtā kartvāni yudhyai tvena saṃ tvena pṛchai ||
[4.18.3] परायतीम मातरम अन्व अचष्ट न नानु गान्य अनु नू गमानि |
 तवष्टुर गर्हे अपिबत सोमम इन्द्रः शतधन्यं चम्वोः सुतस्य ||
parāyatīm mātaram anv acaṣṭa na nānu ghāny anu nū ghamāni |
 tvaṣṭur ghṛhe apibat somam indraḥ śatadhanyaṃ camvoḥ sutasya ||
[4.18.4] किं स रधक कर्णवद यं सहस्रम मासो जभार शरदश च पूर्वीः |
 नही नव अस्य परतिमानम अस्त्य अन्तर जातेषूत ये जनित्वाः ||
kiṃ sa ṛdhak kṛṇavad yaṃ sahasram māso jabhāra śaradaś ca pūrvīḥ |
 nahī nv asya pratimānam asty antar jāteṣūta ye janitvāḥ ||
[4.18.5] अवद्यम इव मन्यमाना गुहाकर इन्द्रम माता वीर्येणा नयॄष्टम |
 अथोद अस्थात सवयम अत्कं वसान आ रोदसी अप्र्णाज जायमानः ||
avadyam iva manyamānā ghuhākar indram mātā vīryeṇā nyṝṣṭam |
 athod asthāt svayam atkaṃ vasāna ā rodasī apṛṇāj jāyamānaḥ ||
[4.18.6] एता अर्षन्त्य अललाभवन्तीर रतावरीर इव संक्रोशमानाः |
 एता वि पर्छ किम इदम भनन्ति कम आपो अद्रिम परिधिं रुजन्ति ||
etā arṣanty alalābhavantīr ṛtāvarīr iva saṃkrośamānāḥ |
 etā vi pṛcha kim idam bhananti kam āpo adrim paridhiṃ rujanti ||
[4.18.7] किम उ षविद अस्मै निविदो भनन्तेन्द्रस्यावद्यं दिधिषन्त आपः |
 ममैतान पुत्रो महता वधेन वर्त्रं जघन्वां अस्र्जद वि सिन्धून ||
kim u ṣvid asmai nivido bhanantendrasyāvadyaṃ didhiṣanta āpaḥ |
 mamaitān putro mahatā vadhena vṛtraṃ jaghanvāṃ asṛjad vi sindhūn ||
[4.18.8] ममच चन तवा युवतिः परास ममच चन तवा कुषवा जगार |
 ममच चिद आपः शिशवे मम्र्ड्युर ममच चिद इन्द्रः सहसोद अतिष्ठत ||
mamac cana tvā yuvatiḥ parāsa mamac cana tvā kuṣavā jaghāra |
 mamac cid āpaḥ śiśave mamṛḍyur mamac cid indraḥ sahasod atiṣṭhat ||
[4.18.9] ममच चन ते मघवन वयंसो निविविध्वां अप हनू जघान |
 अधा निविद्ध उत्तरो बभूवाञ छिरो दासस्य सम पिणक वधेन ||
mamac cana te maghavan vyaṃso nivividhvāṃ apa hanū jaghāna |
 adhā nividdha uttaro babhūvāñ chiro dāsasya sam piṇak vadhena ||
[4.18.10] गर्ष्टिः ससूव सथविरं तवागाम अनाध्र्ष्यं वर्षभं तुम्रम इन्द्रम |
 अरीळ्हं वत्सं चरथाय माता सवयं गातुं तन्व इछमानम ||
ghṛṣṭiḥ sasūva sthaviraṃ tavāghām anādhṛṣyaṃ vṛṣabhaṃ tumram indram |
 arīḷhaṃ vatsaṃ carathāya mātā svayaṃ ghātuṃ tanva ichamānam ||
[4.18.11] उत माता महिषम अन्व अवेनद अमी तवा जहति पुत्र देवाः |
 अथाब्रवीद वर्त्रम इन्द्रो हनिष्यन सखे विष्णो वितरं वि करमस्व ||
uta mātā mahiṣam anv avenad amī tvā jahati putra devāḥ |
 athābravīd vṛtram indro haniṣyan sakhe viṣṇo vitaraṃ vi kramasva ||
[4.18.12] कस ते मातरं विधवाम अचक्रच छयुं कस तवाम अजिघांसच चरन्तम |
 कस ते देवो अधि मार्डीक आसीद यत पराक्षिणाः पितरम पादग्र्ह्य ||
kas te mātaraṃ vidhavām acakrac chayuṃ kas tvām ajighāṃsac carantam |
 kas te devo adhi mārḍīka āsīd yat prākṣiṇāḥ pitaram pādaghṛhya ||
[4.18.13] अवर्त्या शुन आन्त्राणि पेचे न देवेषु विविदे मर्डितारम |
 अपश्यं जायाम अमहीयमानाम अधा मे शयेनो मध्व आ जभार ||
avartyā śuna āntrāṇi pece na deveṣu vivide marḍitāram |
 apaśyaṃ jāyām amahīyamānām adhā me śyeno madhv ā jabhāra ||

### Hymn 4.19

[4.19.1] एवा तवाम इन्द्र वज्रिन्न अत्र विश्वे देवासः सुहवास ऊमाः |
 महाम उभे रोदसी वर्द्धम रष्वं निर एकम इद वर्णते वर्त्रहत्ये ||
evā tvām indra vajrinn atra viśve devāsaḥ suhavāsa ūmāḥ |
 mahām ubhe rodasī vṛddham ṛṣvaṃ nir ekam id vṛṇate vṛtrahatye ||
[4.19.2] अवास्र्जन्त जिव्रयो न देवा भुवः सम्राळ इन्द्र सत्ययोनिः |
 अहन्न अहिम परिशयानम अर्णः पर वर्तनीर अरदो विश्वधेनाः ||
avāsṛjanta jivrayo na devā bhuvaḥ samrāḷ indra satyayoniḥ |
 ahann ahim pariśayānam arṇaḥ pra vartanīr arado viśvadhenāḥ ||
[4.19.3] अत्र्प्णुवन्तं वियतम अबुध्यम अबुध्यमानं सुषुपाणम इन्द्र |
 सप्त परति परवत आशयानम अहिं वज्रेण वि रिणा अपर्वन ||
atṛpṇuvantaṃ viyatam abudhyam abudhyamānaṃ suṣupāṇam indra |
 sapta prati pravata āśayānam ahiṃ vajreṇa vi riṇā aparvan ||
[4.19.4] अक्षोदयच छवसा कषाम बुध्नं वार ण वातस तविषीभिर इन्द्रः |
 दर्ळ्हान्य औभ्नाद उशमान ओजो ऽवाभिनत ककुभः पर्वतानाम ||
akṣodayac chavasā kṣāma budhnaṃ vār ṇa vātas taviṣībhir indraḥ |
 dṛḷhāny aubhnād uśamāna ojo ‘vābhinat kakubhaḥ parvatānām ||
[4.19.5] अभि पर दद्रुर जनयो न गर्भं रथा इव पर ययुः साकम अद्रयः |
 अतर्पयो विस्र्त उब्ज ऊर्मीन तवं वर्तां अरिणा इन्द्र सिन्धून ||
abhi pra dadrur janayo na gharbhaṃ rathā iva pra yayuḥ sākam adrayaḥ |
 atarpayo visṛta ubja ūrmīn tvaṃ vṛtāṃ ariṇā indra sindhūn ||
[4.19.6] तवम महीम अवनिं विश्वधेनां तुर्वीतये वय्याय कषरन्तीम |
 अरमयो नमसैजद अर्णः सुतरणां अक्र्णोर इन्द्र सिन्धून ||
tvam mahīm avaniṃ viśvadhenāṃ turvītaye vayyāya kṣarantīm |
 aramayo namasaijad arṇaḥ sutaraṇāṃ akṛṇor indra sindhūn ||
[4.19.7] पराग्रुवो नभन्वो न वक्वा धवस्रा अपिन्वद युवतीर रतज्ञाः |
 धन्वान्य अज्रां अप्र्णक तर्षाणां अधोग इन्द्र सतर्यो दंसुपत्नीः ||
prāghruvo nabhanvo na vakvā dhvasrā apinvad yuvatīr ṛtajñāḥ |
 dhanvāny ajrāṃ apṛṇak tṛṣāṇāṃ adhogh indra staryo daṃsupatnīḥ ||
[4.19.8] पूर्वीर उषसः शरदश च गूर्ता वर्त्रं जघन्वां अस्र्जद वि सिन्धून |
 परिष्ठिता अत्र्णद बद्बधानाः सीरा इन्द्रः सरवितवे पर्थिव्या ||
pūrvīr uṣasaḥ śaradaś ca ghūrtā vṛtraṃ jaghanvāṃ asṛjad vi sindhūn |
 pariṣṭhitā atṛṇad badbadhānāḥ sīrā indraḥ sravitave pṛthivyā ||
[4.19.9] वम्रीभिः पुत्रम अग्रुवो अदानं निवेशनाद धरिव आ जभर्थ |
 वय अन्धो अख्यद अहिम आददानो निर भूद उखछित सम अरन्त पर्व ||
vamrībhiḥ putram aghruvo adānaṃ niveśanād dhariva ā jabhartha |
 vy andho akhyad ahim ādadāno nir bhūd ukhachit sam aranta parva ||
[4.19.10] पर ते पूर्वाणि करणानि विप्राविद्वां आह विदुषे करांसि |
 यथा-यथा वर्ष्ण्यानि सवगूर्तापांसि राजन नर्याविवेषीः ||
pra te pūrvāṇi karaṇāni viprāvidvāṃ āha viduṣe karāṃsi |
 yathā-yathā vṛṣṇyāni svaghūrtāpāṃsi rājan naryāviveṣīḥ ||
[4.19.11] नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः |
 अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
nū ṣṭuta indra nū ghṛṇāna iṣaṃ jaritre nadyo na pīpeḥ |
 akāri te harivo brahma navyaṃ dhiyā syāma rathyaḥ sadāsāḥ ||

### Hymn 4.20

[4.20.1] आ न इन्द्रो दूराद आ न आसाद अभिष्टिक्र्द अवसे यासद उग्रः |
 ओजिष्ठेभिर नर्पतिर वज्रबाहुः संगे समत्सु तुर्वणिः पर्तन्यून ||
ā na indro dūrād ā na āsād abhiṣṭikṛd avase yāsad ughraḥ |
 ojiṣṭhebhir nṛpatir vajrabāhuḥ saṃghe samatsu turvaṇiḥ pṛtanyūn ||
[4.20.2] आ न इन्द्रो हरिभिर यात्व अछार्वाचीनो ऽवसे राधसे च |
 तिष्ठाति वज्री मघवा विरप्शीमं यज्ञम अनु नो वाजसातौ ||
ā na indro haribhir yātv achārvācīno ‘vase rādhase ca |
 tiṣṭhāti vajrī maghavā virapśīmaṃ yajñam anu no vājasātau ||
[4.20.3] इमं यज्ञं तवम अस्माकम इन्द्र पुरो दधत सनिष्यसि करतुं नः |
 शवघ्नीव वज्रिन सनये धनानां तवया वयम अर्य आजिं जयेम ||
imaṃ yajñaṃ tvam asmākam indra puro dadhat saniṣyasi kratuṃ naḥ |
 śvaghnīva vajrin sanaye dhanānāṃ tvayā vayam arya ājiṃ jayema ||
[4.20.4] उशन्न उ षु णः सुमना उपाके सोमस्य नु सुषुतस्य सवधावः |
 पा इन्द्र परतिभ्र्तस्य मध्वः सम अन्धसा ममदः पर्ष्ठ्येन ||
uśann u ṣu ṇaḥ sumanā upāke somasya nu suṣutasya svadhāvaḥ |
 pā indra pratibhṛtasya madhvaḥ sam andhasā mamadaḥ pṛṣṭhyena ||
[4.20.5] वि यो ररप्श रषिभिर नवेभिर वर्क्षो न पक्वः सर्ण्यो न जेता |
 मर्यो न योषाम अभि मन्यमानो ऽछा विवक्मि पुरुहूतम इन्द्रम ||
vi yo rarapśa ṛṣibhir navebhir vṛkṣo na pakvaḥ sṛṇyo na jetā |
 maryo na yoṣām abhi manyamāno ‘chā vivakmi puruhūtam indram ||
[4.20.6] गिरिर न यः सवतवां रष्व इन्द्रः सनाद एव सहसे जात उग्रः |
 आदर्ता वज्रं सथविरं न भीम उद्नेव कोशं वसुना नयॄष्टम ||
ghirir na yaḥ svatavāṃ ṛṣva indraḥ sanād eva sahase jāta ughraḥ |
 ādartā vajraṃ sthaviraṃ na bhīma udneva kośaṃ vasunā nyṝṣṭam ||
[4.20.7] न यस्य वर्ता जनुषा नव अस्ति न राधस आमरीता मघस्य |
 उद्वाव्र्षाणस तविषीव उग्रास्मभ्यं दद्धि पुरुहूत रायः ||
na yasya vartā januṣā nv asti na rādhasa āmarītā maghasya |
 udvāvṛṣāṇas taviṣīva ughrāsmabhyaṃ daddhi puruhūta rāyaḥ ||
[4.20.8] ईक्षे रायः कषयस्य चर्षणीनाम उत वरजम अपवर्तासि गोनाम |
 शिक्षानरः समिथेषु परहावान वस्वो राशिम अभिनेतासि भूरिम ||
īkṣe rāyaḥ kṣayasya carṣaṇīnām uta vrajam apavartāsi ghonām |
 śikṣānaraḥ samitheṣu prahāvān vasvo rāśim abhinetāsi bhūrim ||
[4.20.9] कया तच छर्ण्वे शच्या शचिष्ठो यया कर्णोति मुहु का चिद रष्वः |
 पुरु दाशुषे विचयिष्ठो अंहो ऽथा दधाति दरविणं जरित्रे ||
kayā tac chṛṇve śacyā śaciṣṭho yayā kṛṇoti muhu kā cid ṛṣvaḥ |
 puru dāśuṣe vicayiṣṭho aṃho ‘thā dadhāti draviṇaṃ jaritre ||
[4.20.10] मा नो मर्धीर आ भरा दद्धि तन नः पर दाशुषे दातवे भूरि यत ते |
 नव्ये देष्णे शस्ते अस्मिन त उक्थे पर बरवाम वयम इन्द्र सतुवन्तः ||
mā no mardhīr ā bharā daddhi tan naḥ pra dāśuṣe dātave bhūri yat te |
 navye deṣṇe śaste asmin ta ukthe pra bravāma vayam indra stuvantaḥ ||
[4.20.11] नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः |
 अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
nū ṣṭuta indra nū ghṛṇāna iṣaṃ jaritre nadyo na pīpeḥ |
 akāri te harivo brahma navyaṃ dhiyā syāma rathyaḥ sadāsāḥ ||

### Hymn 4.21

[4.21.1] आ यात्व इन्द्रो ऽवस उप न इह सतुतः सधमाद अस्तु शूरः |
 वाव्र्धानस तविषीर यस्य पूर्वीर दयौर न कषत्रम अभिभूति पुष्यात ||
ā yātv indro ‘vasa upa na iha stutaḥ sadhamād astu śūraḥ |
 vāvṛdhānas taviṣīr yasya pūrvīr dyaur na kṣatram abhibhūti puṣyāt ||
[4.21.2] तस्येद इह सतवथ वर्ष्ण्यानि तुविद्युम्नस्य तुविराधसो नॄन |
 यस्य करतुर विदथ्यो न सम्राट साह्वान तरुत्रो अभ्य अस्ति कर्ष्टीः ||
tasyed iha stavatha vṛṣṇyāni tuvidyumnasya tuvirādhaso nṝn |
 yasya kratur vidathyo na samrāṭ sāhvān tarutro abhy asti kṛṣṭīḥ ||
[4.21.3] आ यात्व इन्द्रो दिव आ पर्थिव्या मक्षू समुद्राद उत वा पुरीषात |
 सवर्णराद अवसे नो मरुत्वान परावतो वा सदनाद रतस्य ||
ā yātv indro diva ā pṛthivyā makṣū samudrād uta vā purīṣāt |
 svarṇarād avase no marutvān parāvato vā sadanād ṛtasya ||
[4.21.4] सथूरस्य रायो बर्हतो य ईशे तम उ षटवाम विदथेष्व इन्द्रम |
 यो वायुना जयति गोमतीषु पर धर्ष्णुया नयति वस्यो अछ ||
sthūrasya rāyo bṛhato ya īśe tam u ṣṭavāma vidatheṣv indram |
 yo vāyunā jayati ghomatīṣu pra dhṛṣṇuyā nayati vasyo acha ||
[4.21.5] उप यो नमो नमसि सतभायन्न इयर्ति वाचं जनयन यजध्यै |
 रञ्जसानः पुरुवार उक्थैर एन्द्रं कर्ण्वीत सदनेषु होता ||
upa yo namo namasi stabhāyann iyarti vācaṃ janayan yajadhyai |
 ṛñjasānaḥ puruvāra ukthair endraṃ kṛṇvīta sadaneṣu hotā ||
[4.21.6] धिषा यदि धिषण्यन्तः सरण्यान सदन्तो अद्रिम औशिजस्य गोहे |
 आ दुरोषाः पास्त्यस्य होता यो नो महान संवरणेषु वह्निः ||
dhiṣā yadi dhiṣaṇyantaḥ saraṇyān sadanto adrim auśijasya ghohe |
 ā duroṣāḥ pāstyasya hotā yo no mahān saṃvaraṇeṣu vahniḥ ||
[4.21.7] सत्रा यद ईम भार्वरस्य वर्ष्णः सिषक्ति शुष्म सतुवते भराय |
 गुहा यद ईम औशिजस्य गोहे पर यद धिये परायसे मदाय ||
satrā yad īm bhārvarasya vṛṣṇaḥ siṣakti śuṣma stuvate bharāya |
 ghuhā yad īm auśijasya ghohe pra yad dhiye prāyase madāya ||
[4.21.8] वि यद वरांसि पर्वतस्य वर्ण्वे पयोभिर जिन्वे अपां जवांसि |
 विदद गौरस्य गवयस्य गोहे यदी वाजाय सुध्यो वहन्ति ||
vi yad varāṃsi parvatasya vṛṇve payobhir jinve apāṃ javāṃsi |
 vidad ghaurasya ghavayasya ghohe yadī vājāya sudhyo vahanti ||
[4.21.9] भद्रा ते हस्ता सुक्र्तोत पाणी परयन्तारा सतुवते राध इन्द्र |
 का ते निषत्तिः किम उ नो ममत्सि किं नोद-उद उ हर्षसे दातवा उ ||
bhadrā te hastā sukṛtota pāṇī prayantārā stuvate rādha indra |
 kā te niṣattiḥ kim u no mamatsi kiṃ nod-ud u harṣase dātavā u ||
[4.21.10] एवा वस्व इन्द्रः सत्यः सम्राड ढन्ता वर्त्रं वरिवः पूरवे कः |
 पुरुष्टुत करत्वा नः शग्धि रायो भक्षीय ते ऽवसो दैव्यस्य ||
evā vasva indraḥ satyaḥ samrāḍ ḍhantā vṛtraṃ varivaḥ pūrave kaḥ |
 puruṣṭuta kratvā naḥ śaghdhi rāyo bhakṣīya te ‘vaso daivyasya ||
[4.21.11] नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः |
 अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
nū ṣṭuta indra nū ghṛṇāna iṣaṃ jaritre nadyo na pīpeḥ |
 akāri te harivo brahma navyaṃ dhiyā syāma rathyaḥ sadāsāḥ ||

### Hymn 4.22

[4.22.1] यन न इन्द्रो जुजुषे यच च वष्टि तन नो महान करति शुष्म्य आ चित |
 बरह्म सतोमम मघवा सोमम उक्था यो अश्मानं शवसा बिभ्रद एति ||
yan na indro jujuṣe yac ca vaṣṭi tan no mahān karati śuṣmy ā cit |
 brahma stomam maghavā somam ukthā yo aśmānaṃ śavasā bibhrad eti ||
[4.22.2] वर्षा वर्षन्धिं चतुरश्रिम अस्यन्न उग्रो बाहुभ्यां नर्तमः शचीवान |
 शरिये परुष्णीम उषमाण ऊर्णां यस्याः पर्वाणि सख्याय विव्ये ||
vṛṣā vṛṣandhiṃ caturaśrim asyann ughro bāhubhyāṃ nṛtamaḥ śacīvān |
 śriye paruṣṇīm uṣamāṇa ūrṇāṃ yasyāḥ parvāṇi sakhyāya vivye ||
[4.22.3] यो देवो देवतमो जायमानो महो वाजेभिर महद्भिश च शुष्मैः |
 दधानो वज्रम बाह्वोर उशन्तं दयाम अमेन रेजयत पर भूम ||
yo devo devatamo jāyamāno maho vājebhir mahadbhiś ca śuṣmaiḥ |
 dadhāno vajram bāhvor uśantaṃ dyām amena rejayat pra bhūma ||
[4.22.4] विश्वा रोधांसि परवतश च पूर्वीर दयौर रष्वाज जनिमन रेजत कषाः |
 आ मातरा भरति शुष्म्य आ गोर नर्वत परिज्मन नोनुवन्त वाताः ||
viśvā rodhāṃsi pravataś ca pūrvīr dyaur ṛṣvāj janiman rejata kṣāḥ |
 ā mātarā bharati śuṣmy ā ghor nṛvat parijman nonuvanta vātāḥ ||
[4.22.5] ता तू त इन्द्र महतो महानि विश्वेष्व इत सवनेषु परवाच्या |
 यच छूर धर्ष्णो धर्षता दध्र्ष्वान अहिं वज्रेण शवसाविवेषीः ||
tā tū ta indra mahato mahāni viśveṣv it savaneṣu pravācyā |
 yac chūra dhṛṣṇo dhṛṣatā dadhṛṣvān ahiṃ vajreṇa śavasāviveṣīḥ ||
[4.22.6] ता तू ते सत्या तुविन्र्म्ण विश्वा पर धेनवः सिस्रते वर्ष्ण ऊध्नः |
 अधा ह तवद वर्षमणो भियानाः पर सिन्धवो जवसा चक्रमन्त ||
tā tū te satyā tuvinṛmṇa viśvā pra dhenavaḥ sisrate vṛṣṇa ūdhnaḥ |
 adhā ha tvad vṛṣamaṇo bhiyānāḥ pra sindhavo javasā cakramanta ||
[4.22.7] अत्राह ते हरिवस ता उ देवीर अवोभिर इन्द्र सतवन्त सवसारः |
 यत सीम अनु पर मुचो बद्बधाना दीर्घाम अनु परसितिं सयन्दयध्यै ||
atrāha te harivas tā u devīr avobhir indra stavanta svasāraḥ |
 yat sīm anu pra muco badbadhānā dīrghām anu prasitiṃ syandayadhyai ||
[4.22.8] पिपीळे अंशुर मद्यो न सिन्धुर आ तवा शमी शशमानस्य शक्तिः |
 अस्मद्र्यक छुशुचानस्य यम्या आशुर न रश्मिं तुव्योजसं गोः ||
pipīḷe aṃśur madyo na sindhur ā tvā śamī śaśamānasya śaktiḥ |
 asmadryak chuśucānasya yamyā āśur na raśmiṃ tuvyojasaṃ ghoḥ ||
[4.22.9] अस्मे वर्षिष्ठा कर्णुहि जयेष्ठा नर्म्णानि सत्रा सहुरे सहांसि |
 अस्मभ्यं वर्त्रा सुहनानि रन्धि जहि वधर वनुषो मर्त्यस्य ||
asme varṣiṣṭhā kṛṇuhi jyeṣṭhā nṛmṇāni satrā sahure sahāṃsi |
 asmabhyaṃ vṛtrā suhanāni randhi jahi vadhar vanuṣo martyasya ||
[4.22.10] अस्माकम इत सु शर्णुहि तवम इन्द्रास्मभ्यं चित्रां उप माहि वाजान |
 अस्मभ्यं विश्वा इषणः पुरंधीर अस्माकं सु मघवन बोधि गोदाः ||
asmākam it su śṛṇuhi tvam indrāsmabhyaṃ citrāṃ upa māhi vājān |
 asmabhyaṃ viśvā iṣaṇaḥ puraṃdhīr asmākaṃ su maghavan bodhi ghodāḥ ||
[4.22.11] नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः |
 अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
nū ṣṭuta indra nū ghṛṇāna iṣaṃ jaritre nadyo na pīpeḥ |
 akāri te harivo brahma navyaṃ dhiyā syāma rathyaḥ sadāsāḥ ||

### Hymn 4.23

[4.23.1] कथा महाम अव्र्धत कस्य होतुर यज्ञं जुषाणो अभि सोमम ऊधः |
 पिबन्न उशानो जुषमाणो अन्धो ववक्ष रष्वः शुचते धनाय ||
kathā mahām avṛdhat kasya hotur yajñaṃ juṣāṇo abhi somam ūdhaḥ |
 pibann uśāno juṣamāṇo andho vavakṣa ṛṣvaḥ śucate dhanāya ||
[4.23.2] को अस्य वीरः सधमादम आप सम आनंश सुमतिभिः को अस्य |
 कद अस्य चित्रं चिकिते कद ऊती वर्धे भुवच छशमानस्य यज्योः ||
ko asya vīraḥ sadhamādam āpa sam ānaṃśa sumatibhiḥ ko asya |
 kad asya citraṃ cikite kad ūtī vṛdhe bhuvac chaśamānasya yajyoḥ ||
[4.23.3] कथा शर्णोति हूयमानम इन्द्रः कथा शर्ण्वन्न अवसाम अस्य वेद |
 का अस्य पूर्वीर उपमातयो ह कथैनम आहुः पपुरिं जरित्रे ||
kathā śṛṇoti hūyamānam indraḥ kathā śṛṇvann avasām asya veda |
 kā asya pūrvīr upamātayo ha kathainam āhuḥ papuriṃ jaritre ||
[4.23.4] कथा सबाधः शशमानो अस्य नशद अभि दरविणं दीध्यानः |
 देवो भुवन नवेदा म रतानां नमो जग्र्भ्वां अभि यज जुजोषत ||
kathā sabādhaḥ śaśamāno asya naśad abhi draviṇaṃ dīdhyānaḥ |
 devo bhuvan navedā ma ṛtānāṃ namo jaghṛbhvāṃ abhi yaj jujoṣat ||
[4.23.5] कथा कद अस्या उषसो वयुष्टौ देवो मर्तस्य सख्यं जुजोष |
 कथा कद अस्य सख्यं सखिभ्यो ये अस्मिन कामं सुयुजं ततस्रे ||
kathā kad asyā uṣaso vyuṣṭau devo martasya sakhyaṃ jujoṣa |
 kathā kad asya sakhyaṃ sakhibhyo ye asmin kāmaṃ suyujaṃ tatasre ||
[4.23.6] किम आद अमत्रं सख्यं सखिभ्यः कदा नु ते भरात्रम पर बरवाम |
 शरिये सुद्र्शो वपुर अस्य सर्गाः सवर ण चित्रतमम इष आ गोः ||
kim ād amatraṃ sakhyaṃ sakhibhyaḥ kadā nu te bhrātram pra bravāma |
 śriye sudṛśo vapur asya sarghāḥ svar ṇa citratamam iṣa ā ghoḥ ||
[4.23.7] दरुहं जिघांसन धवरसम अनिन्द्रां तेतिक्ते तिग्मा तुजसे अनीका |
 रणा चिद यत्र रणया न उग्रो दूरे अज्ञाता उषसो बबाधे ||
druhaṃ jighāṃsan dhvarasam anindrāṃ tetikte tighmā tujase anīkā |
 ṛṇā cid yatra ṛṇayā na ughro dūre ajñātā uṣaso babādhe ||
[4.23.8] रतस्य हि शुरुधः सन्ति पूर्वीर रतस्य धीतिर वर्जिनानि हन्ति |
 रतस्य शलोको बधिरा ततर्द कर्णा बुधानः शुचमान आयोः ||
ṛtasya hi śurudhaḥ santi pūrvīr ṛtasya dhītir vṛjināni hanti |
 ṛtasya śloko badhirā tatarda karṇā budhānaḥ śucamāna āyoḥ ||
[4.23.9] रतस्य दर्ळ्हा धरुणानि सन्ति पुरूणि चन्द्रा वपुषे वपूंषि |
 रतेन दीर्घम इषणन्त पर्क्ष रतेन गाव रतम आ विवेशुः ||
ṛtasya dṛḷhā dharuṇāni santi purūṇi candrā vapuṣe vapūṃṣi |
 ṛtena dīrgham iṣaṇanta pṛkṣa ṛtena ghāva ṛtam ā viveśuḥ ||
[4.23.10] रतं येमान रतम इद वनोत्य रतस्य शुष्मस तुरया उ गव्युः |
 रताय पर्थ्वी बहुले गभीरे रताय धेनू परमे दुहाते ||
ṛtaṃ yemāna ṛtam id vanoty ṛtasya śuṣmas turayā u ghavyuḥ |
 ṛtāya pṛthvī bahule ghabhīre ṛtāya dhenū parame duhāte ||
[4.23.11] नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः |
 अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
nū ṣṭuta indra nū ghṛṇāna iṣaṃ jaritre nadyo na pīpeḥ |
 akāri te harivo brahma navyaṃ dhiyā syāma rathyaḥ sadāsāḥ ||

### Hymn 4.24

[4.24.1] का सुष्टुतिः शवसः सूनुम इन्द्रम अर्वाचीनं राधस आ ववर्तत |
 ददिर हि वीरो गर्णते वसूनि स गोपतिर निष्षिधां नो जनासः ||
kā suṣṭutiḥ śavasaḥ sūnum indram arvācīnaṃ rādhasa ā vavartat |
 dadir hi vīro ghṛṇate vasūni sa ghopatir niṣṣidhāṃ no janāsaḥ ||
[4.24.2] स वर्त्रहत्ये हव्यः स ईड्यः स सुष्टुत इन्द्रः सत्यराधाः |
 स यामन्न आ मघवा मर्त्याय बरह्मण्यते सुष्वये वरिवो धात ||
sa vṛtrahatye havyaḥ sa īḍyaḥ sa suṣṭuta indraḥ satyarādhāḥ |
 sa yāmann ā maghavā martyāya brahmaṇyate suṣvaye varivo dhāt ||
[4.24.3] तम इन नरो वि हवयन्ते समीके रिरिक्वांसस तन्वः कर्ण्वत तराम |
 मिथो यत तयागम उभयासो अग्मन नरस तोकस्य तनयस्य सातौ ||
tam in naro vi hvayante samīke ririkvāṃsas tanvaḥ kṛṇvata trām |
 mitho yat tyāgham ubhayāso aghman naras tokasya tanayasya sātau ||
[4.24.4] करतूयन्ति कषितयो योग उग्राशुषाणासो मिथो अर्णसातौ |
 सं यद विशो ऽवव्र्त्रन्त युध्मा आद इन नेम इन्द्रयन्ते अभीके ||
kratūyanti kṣitayo yogha ughrāśuṣāṇāso mitho arṇasātau |
 saṃ yad viśo ‘vavṛtranta yudhmā ād in nema indrayante abhīke ||
[4.24.5] आद इद ध नेम इन्द्रियं यजन्त आद इत पक्तिः पुरोळाशं रिरिच्यात |
 आद इत सोमो वि पप्र्च्याद असुष्वीन आद इज जुजोष वर्षभं यजध्यै ||
ād id dha nema indriyaṃ yajanta ād it paktiḥ puroḷāśaṃ riricyāt |
 ād it somo vi papṛcyād asuṣvīn ād ij jujoṣa vṛṣabhaṃ yajadhyai ||
[4.24.6] कर्णोत्य अस्मै वरिवो य इत्थेन्द्राय सोमम उशते सुनोति |
 सध्रीचीनेन मनसाविवेनन तम इत सखायं कर्णुते समत्सु ||
kṛṇoty asmai varivo ya itthendrāya somam uśate sunoti |
 sadhrīcīnena manasāvivenan tam it sakhāyaṃ kṛṇute samatsu ||
[4.24.7] य इन्द्राय सुनवत सोमम अद्य पचात पक्तीर उत भर्ज्जाति धानाः |
 परति मनायोर उचथानि हर्यन तस्मिन दधद वर्षणं शुष्मम इन्द्रः ||
ya indrāya sunavat somam adya pacāt paktīr uta bhṛjjāti dhānāḥ |
 prati manāyor ucathāni haryan tasmin dadhad vṛṣaṇaṃ śuṣmam indraḥ ||
[4.24.8] यदा समर्यं वय अचेद रघावा दीर्घं यद आजिम अभ्य अख्यद अर्यः |
 अचिक्रदद वर्षणम पत्न्य अछा दुरोण आ निशितं सोमसुद्भिः ||
yadā samaryaṃ vy aced ṛghāvā dīrghaṃ yad ājim abhy akhyad aryaḥ |
 acikradad vṛṣaṇam patny achā duroṇa ā niśitaṃ somasudbhiḥ ||
[4.24.9] भूयसा वस्नम अचरत कनीयो ऽविक्रीतो अकानिषम पुनर यन |
 स भूयसा कनीयो नारिरेचीद दीना दक्षा वि दुहन्ति पर वाणम ||
bhūyasā vasnam acarat kanīyo ‘vikrīto akāniṣam punar yan |
 sa bhūyasā kanīyo nārirecīd dīnā dakṣā vi duhanti pra vāṇam ||
[4.24.10] क इमं दशभिर ममेन्द्रं करीणाति धेनुभिः |
 यदा वर्त्राणि जङघनद अथैनम मे पुनर ददत ||
ka imaṃ daśabhir mamendraṃ krīṇāti dhenubhiḥ |
 yadā vṛtrāṇi jaṅghanad athainam me punar dadat ||
[4.24.11] नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः |
 अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
nū ṣṭuta indra nū ghṛṇāna iṣaṃ jaritre nadyo na pīpeḥ |
 akāri te harivo brahma navyaṃ dhiyā syāma rathyaḥ sadāsāḥ ||

### Hymn 4.25

[4.25.1] को अद्य नर्यो देवकाम उशन्न इन्द्रस्य सख्यं जुजोष |
 को वा महे ऽवसे पार्याय समिद्धे अग्नौ सुतसोम ईट्टे ||
ko adya naryo devakāma uśann indrasya sakhyaṃ jujoṣa |
 ko vā mahe ‘vase pāryāya samiddhe aghnau sutasoma īṭṭe ||
[4.25.2] को नानाम वचसा सोम्याय मनायुर वा भवति वस्त उस्राः |
 क इन्द्रस्य युज्यं कः सखित्वं को भरात्रं वष्टि कवये क ऊती ||
ko nānāma vacasā somyāya manāyur vā bhavati vasta usrāḥ |
 ka indrasya yujyaṃ kaḥ sakhitvaṃ ko bhrātraṃ vaṣṭi kavaye ka ūtī ||
[4.25.3] को देवानाम अवो अद्या वर्णीते क आदित्यां अदितिं जयोतिर ईट्टे |
 कस्याश्विनाव इन्द्रो अग्निः सुतस्यांशोः पिबन्ति मनसाविवेनम ||
ko devānām avo adyā vṛṇīte ka ādityāṃ aditiṃ jyotir īṭṭe |
 kasyāśvināv indro aghniḥ sutasyāṃśoḥ pibanti manasāvivenam ||
[4.25.4] तस्मा अग्निर भारतः शर्म यंसज जयोक पश्यात सूर्यम उच्चरन्तम |
 य इन्द्राय सुनवामेत्य आह नरे नर्याय नर्तमाय नर्णाम ||
tasmā aghnir bhārataḥ śarma yaṃsaj jyok paśyāt sūryam uccarantam |
 ya indrāya sunavāmety āha nare naryāya nṛtamāya nṛṇām ||
[4.25.5] न तं जिनन्ति बहवो न दभ्रा उर्व अस्मा अदितिः शर्म यंसत |
 परियः सुक्र्त परिय इन्द्रे मनायुः परियः सुप्रावीः परियो अस्य सोमी ||
na taṃ jinanti bahavo na dabhrā urv asmā aditiḥ śarma yaṃsat |
 priyaḥ sukṛt priya indre manāyuḥ priyaḥ suprāvīḥ priyo asya somī ||
[4.25.6] सुप्राव्यः पराशुषाळ एष वीरः सुष्वेः पक्तिं कर्णुते केवलेन्द्रः |
 नासुष्वेर आपिर न सखा न जामिर दुष्प्राव्यो ऽवहन्तेद अवाचः ||
suprāvyaḥ prāśuṣāḷ eṣa vīraḥ suṣveḥ paktiṃ kṛṇute kevalendraḥ |
 nāsuṣver āpir na sakhā na jāmir duṣprāvyo ‘vahanted avācaḥ ||
[4.25.7] न रेवता पणिना सख्यम इन्द्रो ऽसुन्वता सुतपाः सं गर्णीते |
 आस्य वेदः खिदति हन्ति नग्नं वि सुष्वये पक्तये केवलो भूत ||
na revatā paṇinā sakhyam indro ‘sunvatā sutapāḥ saṃ ghṛṇīte |
 āsya vedaḥ khidati hanti naghnaṃ vi suṣvaye paktaye kevalo bhūt ||
[4.25.8] इन्द्रम परे ऽवरे मध्यमास इन्द्रं यान्तो ऽवसितास इन्द्रम |
 इन्द्रं कषियन्त उत युध्यमाना इन्द्रं नरो वाजयन्तो हवन्ते ||
indram pare ‘vare madhyamāsa indraṃ yānto ‘vasitāsa indram |
 indraṃ kṣiyanta uta yudhyamānā indraṃ naro vājayanto havante ||

### Hymn 4.26

[4.26.1] अहम मनुर अभवं सूर्यश चाहं कक्षीवां रषिर अस्मि विप्रः |
 अहं कुत्सम आर्जुनेयं नय ॠञ्जे ऽहं कविर उशना पश्यता मा ||
aham manur abhavaṃ sūryaś cāhaṃ kakṣīvāṃ ṛṣir asmi vipraḥ |
 ahaṃ kutsam ārjuneyaṃ ny ṝñje ‘haṃ kavir uśanā paśyatā mā ||
[4.26.2] अहम भूमिम अददाम आर्यायाहं वर्ष्टिं दाशुषे मर्त्याय |
 अहम अपो अनयं वावशाना मम देवासो अनु केतम आयन ||
aham bhūmim adadām āryāyāhaṃ vṛṣṭiṃ dāśuṣe martyāya |
 aham apo anayaṃ vāvaśānā mama devāso anu ketam āyan ||
[4.26.3] अहम पुरो मन्दसानो वय ऐरं नव साकं नवतीः शम्बरस्य |
 शततमं वेश्यं सर्वताता दिवोदासम अतिथिग्वं यद आवम ||
aham puro mandasāno vy airaṃ nava sākaṃ navatīḥ śambarasya |
 śatatamaṃ veśyaṃ sarvatātā divodāsam atithighvaṃ yad āvam ||
[4.26.4] पर सु ष विभ्यो मरुतो विर अस्तु पर शयेनः शयेनेभ्य आशुपत्वा |
 अचक्रया यत सवधया सुपर्णो हव्यम भरन मनवे देवजुष्टम ||
pra su ṣa vibhyo maruto vir astu pra śyenaḥ śyenebhya āśupatvā |
 acakrayā yat svadhayā suparṇo havyam bharan manave devajuṣṭam ||
[4.26.5] भरद यदि विर अतो वेविजानः पथोरुणा मनोजवा असर्जि |
 तूयं ययौ मधुना सोम्येनोत शरवो विविदे शयेनो अत्र ||
bharad yadi vir ato vevijānaḥ pathoruṇā manojavā asarji |
 tūyaṃ yayau madhunā somyenota śravo vivide śyeno atra ||
[4.26.6] रजीपी शयेनो ददमानो अंशुम परावतः शकुनो मन्द्रम मदम |
 सोमम भरद दाद्र्हाणो देवावान दिवो अमुष्माद उत्तराद आदाय ||
ṛjīpī śyeno dadamāno aṃśum parāvataḥ śakuno mandram madam |
 somam bharad dādṛhāṇo devāvān divo amuṣmād uttarād ādāya ||
[4.26.7] आदाय शयेनो अभरत सोमं सहस्रं सवां अयुतं च साकम |
 अत्रा पुरंधिर अजहाद अरातीर मदे सोमस्य मूरा अमूरः ||
ādāya śyeno abharat somaṃ sahasraṃ savāṃ ayutaṃ ca sākam |
 atrā puraṃdhir ajahād arātīr made somasya mūrā amūraḥ ||

### Hymn 4.27

[4.27.1] गर्भे नु सन्न अन्व एषाम अवेदम अहं देवानां जनिमानि विश्वा |
 शतम मा पुर आयसीर अरक्षन्न अध शयेनो जवसा निर अदीयम ||
gharbhe nu sann anv eṣām avedam ahaṃ devānāṃ janimāni viśvā |
 śatam mā pura āyasīr arakṣann adha śyeno javasā nir adīyam ||
[4.27.2] न घा स माम अप जोषं जभाराभीम आस तवक्षसा वीर्येण |
 ईर्मा पुरंधिर अजहाद अरातीर उत वातां अतरच छूशुवानः ||
na ghā sa mām apa joṣaṃ jabhārābhīm āsa tvakṣasā vīryeṇa |
 īrmā puraṃdhir ajahād arātīr uta vātāṃ atarac chūśuvānaḥ ||
[4.27.3] अव यच छयेनो अस्वनीद अध दयोर वि यद यदि वात ऊहुः पुरंधिम |
 सर्जद यद अस्मा अव ह कषिपज जयां कर्शानुर अस्ता मनसा भुरण्यन ||
ava yac chyeno asvanīd adha dyor vi yad yadi vāta ūhuḥ puraṃdhim |
 sṛjad yad asmā ava ha kṣipaj jyāṃ kṛśānur astā manasā bhuraṇyan ||
[4.27.4] रजिप्य ईम इन्द्रावतो न भुज्युं शयेनो जभार बर्हतो अधि षणोः |
 अन्तः पतत पतत्र्य अस्य पर्णम अध यामनि परसितस्य तद वेः ||
ṛjipya īm indrāvato na bhujyuṃ śyeno jabhāra bṛhato adhi ṣṇoḥ |
 antaḥ patat patatry asya parṇam adha yāmani prasitasya tad veḥ ||
[4.27.5] अध शवेतं कलशं गोभिर अक्तम आपिप्यानम मघवा शुक्रम अन्धः |
 अध्वर्युभिः परयतम मध्वो अग्रम इन्द्रो मदाय परति धत पिबध्यै शूरो मदाय परति धत पिबध्यै ||
adha śvetaṃ kalaśaṃ ghobhir aktam āpipyānam maghavā śukram andhaḥ |
 adhvaryubhiḥ prayatam madhvo aghram indro madāya prati dhat pibadhyai śūro madāya prati dhat pibadhyai ||

### Hymn 4.28

[4.28.1] तवा युजा तव तत सोम सख्य इन्द्रो अपो मनवे सस्रुतस कः |
 अहन्न अहिम अरिणात सप्त सिन्धून अपाव्र्णोद अपिहितेव खानि ||
tvā yujā tava tat soma sakhya indro apo manave sasrutas kaḥ |
 ahann ahim ariṇāt sapta sindhūn apāvṛṇod apihiteva khāni ||
[4.28.2] तवा युजा नि खिदत सूर्यस्येन्द्रश चक्रं सहसा सद्य इन्दो |
 अधि षणुना बर्हता वर्तमानम महो दरुहो अप विश्वायु धायि ||
tvā yujā ni khidat sūryasyendraś cakraṃ sahasā sadya indo |
 adhi ṣṇunā bṛhatā vartamānam maho druho apa viśvāyu dhāyi ||
[4.28.3] अहन्न इन्द्रो अदहद अग्निर इन्दो पुरा दस्यून मध्यंदिनाद अभीके |
 दुर्गे दुरोणे करत्वा न याताम पुरू सहस्रा शर्वा नि बर्हीत ||
ahann indro adahad aghnir indo purā dasyūn madhyaṃdinād abhīke |
 durghe duroṇe kratvā na yātām purū sahasrā śarvā ni barhīt ||
[4.28.4] विश्वस्मात सीम अधमां इन्द्र दस्यून विशो दासीर अक्र्णोर अप्रशस्ताः |
 अबाधेथाम अम्र्णतं नि शत्रून अविन्देथाम अपचितिं वधत्रैः ||
viśvasmāt sīm adhamāṃ indra dasyūn viśo dāsīr akṛṇor apraśastāḥ |
 abādhethām amṛṇataṃ ni śatrūn avindethām apacitiṃ vadhatraiḥ ||
[4.28.5] एवा सत्यम मघवाना युवं तद इन्द्रश च सोमोर्वम अश्व्यं गोः |
 आदर्द्र्तम अपिहितान्य अश्ना रिरिचथुः कषाश चित तत्र्दाना ||
evā satyam maghavānā yuvaṃ tad indraś ca somorvam aśvyaṃ ghoḥ |
 ādardṛtam apihitāny aśnā riricathuḥ kṣāś cit tatṛdānā ||

### Hymn 4.29

[4.29.1] आ न सतुत उप वाजेभिर ऊती इन्द्र याहि हरिभिर मन्दसानः |
 तिरश चिद अर्यः सवना पुरूण्य आङगूषेभिर गर्णानः सत्यराधाः ||
ā na stuta upa vājebhir ūtī indra yāhi haribhir mandasānaḥ |
 tiraś cid aryaḥ savanā purūṇy āṅghūṣebhir ghṛṇānaḥ satyarādhāḥ ||
[4.29.2] आ हि षमा याति नर्यश चिकित्वान हूयमानः सोत्र्भिर उप यज्ञम |
 सवश्वो यो अभीरुर मन्यमानः सुष्वाणेभिर मदति सं ह वीरैः ||
ā hi ṣmā yāti naryaś cikitvān hūyamānaḥ sotṛbhir upa yajñam |
 svaśvo yo abhīrur manyamānaḥ suṣvāṇebhir madati saṃ ha vīraiḥ ||
[4.29.3] शरावयेद अस्य कर्णा वाजयध्यै जुष्टाम अनु पर दिशम मन्दयध्यै |
 उद्वाव्र्षाणो राधसे तुविष्मान करन न इन्द्रः सुतीर्थाभयं च ||
śrāvayed asya karṇā vājayadhyai juṣṭām anu pra diśam mandayadhyai |
 udvāvṛṣāṇo rādhase tuviṣmān karan na indraḥ sutīrthābhayaṃ ca ||
[4.29.4] अछा यो गन्ता नाधमानम ऊती इत्था विप्रं हवमानं गर्णन्तम |
 उप तमनि दधानो धुर्य आशून सहस्राणि शतानि वज्रबाहुः ||
achā yo ghantā nādhamānam ūtī itthā vipraṃ havamānaṃ ghṛṇantam |
 upa tmani dadhāno dhury āśūn sahasrāṇi śatāni vajrabāhuḥ ||
[4.29.5] तवोतासो मघवन्न इन्द्र विप्रा वयं ते सयाम सूरयो गर्णन्तः |
 भेजानासो बर्हद्दिवस्य राय आकाय्यस्य दावने पुरुक्षोः ||
tvotāso maghavann indra viprā vayaṃ te syāma sūrayo ghṛṇantaḥ |
 bhejānāso bṛhaddivasya rāya ākāyyasya dāvane purukṣoḥ ||

### Hymn 4.30

[4.30.1] नकिर इन्द्र तवद उत्तरो न जयायां अस्ति वर्त्रहन |
 नकिर एवा यथा तवम ||
nakir indra tvad uttaro na jyāyāṃ asti vṛtrahan |
 nakir evā yathā tvam ||
[4.30.2] सत्रा ते अनु कर्ष्टयो विश्वा चक्रेव वाव्र्तुः |
 सत्रा महां असि शरुतः ||
satrā te anu kṛṣṭayo viśvā cakreva vāvṛtuḥ |
 satrā mahāṃ asi śrutaḥ ||
[4.30.3] विश्वे चनेद अना तवा देवास इन्द्र युयुधुः |
 यद अहा नक्तम आतिरः ||
viśve caned anā tvā devāsa indra yuyudhuḥ |
 yad ahā naktam ātiraḥ ||
[4.30.4] यत्रोत बाधितेभ्यश चक्रं कुत्साय युध्यते |
 मुषाय इन्द्र सूर्यम ||
yatrota bādhitebhyaś cakraṃ kutsāya yudhyate |
 muṣāya indra sūryam ||
[4.30.5] यत्र देवां रघायतो विश्वां अयुध्य एक इत |
 तवम इन्द्र वनूंर अहन ||
yatra devāṃ ṛghāyato viśvāṃ ayudhya eka it |
 tvam indra vanūṃr ahan ||
[4.30.6] यत्रोत मर्त्याय कम अरिणा इन्द्र सूर्यम |
 परावः शचीभिर एतशम ||
yatrota martyāya kam ariṇā indra sūryam |
 prāvaḥ śacībhir etaśam ||
[4.30.7] किम आद उतासि वर्त्रहन मघवन मन्युमत्तमः |
 अत्राह दानुम आतिरः ||
kim ād utāsi vṛtrahan maghavan manyumattamaḥ |
 atrāha dānum ātiraḥ ||
[4.30.8] एतद घेद उत वीर्यम इन्द्र चकर्थ पौंस्यम |
 सत्रियं यद दुर्हणायुवं वधीर दुहितरं दिवः ||
etad ghed uta vīryam indra cakartha pauṃsyam |
 striyaṃ yad durhaṇāyuvaṃ vadhīr duhitaraṃ divaḥ ||
[4.30.9] दिवश चिद घा दुहितरम महान महीयमानाम |
 उषासम इन्द्र सम पिणक ||
divaś cid ghā duhitaram mahān mahīyamānām |
 uṣāsam indra sam piṇak ||
[4.30.10] अपोषा अनसः सरत सम्पिष्टाद अह बिभ्युषी |
 नि यत सीं शिश्नथद वर्षा ||
apoṣā anasaḥ sarat sampiṣṭād aha bibhyuṣī |
 ni yat sīṃ śiśnathad vṛṣā ||
[4.30.11] एतद अस्या अनः शये सुसम्पिष्टं विपाश्य आ |
 ससार सीम परावतः ||
etad asyā anaḥ śaye susampiṣṭaṃ vipāśy ā |
 sasāra sīm parāvataḥ ||
[4.30.12] उत सिन्धुं विबाल्यं वितस्थानाम अधि कषमि |
 परि षठा इन्द्र मायया ||
uta sindhuṃ vibālyaṃ vitasthānām adhi kṣami |
 pari ṣṭhā indra māyayā ||
[4.30.13] उत शुष्णस्य धर्ष्णुया पर मर्क्षो अभि वेदनम |
 पुरो यद अस्य सम्पिणक ||
uta śuṣṇasya dhṛṣṇuyā pra mṛkṣo abhi vedanam |
 puro yad asya sampiṇak ||
[4.30.14] उत दासं कौलितरम बर्हतः पर्वताद अधि |
 अवाहन्न इन्द्र शम्बरम ||
uta dāsaṃ kaulitaram bṛhataḥ parvatād adhi |
 avāhann indra śambaram ||
[4.30.15] उत दासस्य वर्चिनः सहस्राणि शतावधीः |
 अधि पञ्च परधींर इव ||
uta dāsasya varcinaḥ sahasrāṇi śatāvadhīḥ |
 adhi pañca pradhīṃr iva ||
[4.30.16] उत तयम पुत्रम अग्रुवः पराव्र्क्तं शतक्रतुः |
 उक्थेष्व इन्द्र आभजत ||
uta tyam putram aghruvaḥ parāvṛktaṃ śatakratuḥ |
 uktheṣv indra ābhajat ||
[4.30.17] उत तया तुर्वशायदू अस्नातारा शचीपतिः |
 इन्द्रो विद्वां अपारयत ||
uta tyā turvaśāyadū asnātārā śacīpatiḥ |
 indro vidvāṃ apārayat ||
[4.30.18] उत तया सद्य आर्या सरयोर इन्द्र पारतः |
 अर्णाचित्ररथावधीः ||
uta tyā sadya āryā sarayor indra pārataḥ |
 arṇācitrarathāvadhīḥ ||
[4.30.19] अनु दवा जहिता नयो ऽनधं शरोणं च वर्त्रहन |
 न तत ते सुम्नम अष्टवे ||
anu dvā jahitā nayo ‘ndhaṃ śroṇaṃ ca vṛtrahan |
 na tat te sumnam aṣṭave ||
[4.30.20] शतम अश्मन्मयीनाम पुराम इन्द्रो वय आस्यत |
 दिवोदासाय दाशुषे ||
śatam aśmanmayīnām purām indro vy āsyat |
 divodāsāya dāśuṣe ||
[4.30.21] अस्वापयद दभीतये सहस्रा तरिंशतं हथैः |
 दासानाम इन्द्रो मायया ||
asvāpayad dabhītaye sahasrā triṃśataṃ hathaiḥ |
 dāsānām indro māyayā ||
[4.30.22] स घेद उतासि वर्त्रहन समान इन्द्र गोपतिः |
 यस ता विश्वानि चिच्युषे ||
sa ghed utāsi vṛtrahan samāna indra ghopatiḥ |
 yas tā viśvāni cicyuṣe ||
[4.30.23] उत नूनं यद इन्द्रियं करिष्या इन्द्र पौंस्यम |
 अद्या नकिष टद आ मिनत ||
uta nūnaṃ yad indriyaṃ kariṣyā indra pauṃsyam |
 adyā nakiṣ ṭad ā minat ||
[4.30.24] वामं-वामं त आदुरे देवो ददात्व अर्यमा |
 वामम पूषा वामम भगो वामं देवः करूळती ||
vāmaṃ-vāmaṃ ta ādure devo dadātv aryamā |
 vāmam pūṣā vāmam bhagho vāmaṃ devaḥ karūḷatī ||

### Hymn 4.31

[4.31.1] कया नश चित्र आ भुवद ऊती सदाव्र्धः सखा |
 कया शचिष्ठया वर्ता ||
kayā naś citra ā bhuvad ūtī sadāvṛdhaḥ sakhā |
 kayā śaciṣṭhayā vṛtā ||
[4.31.2] कस तवा सत्यो मदानाम मंहिष्ठो मत्सद अन्धसः |
 दर्ळ्हा चिद आरुजे वसु ||
kas tvā satyo madānām maṃhiṣṭho matsad andhasaḥ |
 dṛḷhā cid āruje vasu ||
[4.31.3] अभी षु णः सखीनाम अविता जरित्णाम |
 शतम भवास्य ऊतिभिः ||
abhī ṣu ṇaḥ sakhīnām avitā jaritṇām |
 śatam bhavāsy ūtibhiḥ ||
[4.31.4] अभी न आ वव्र्त्स्व चक्रं न वर्त्तम अर्वतः |
 नियुद्भिश चर्षणीनाम ||
abhī na ā vavṛtsva cakraṃ na vṛttam arvataḥ |
 niyudbhiś carṣaṇīnām ||
[4.31.5] परवता हि करतूनाम आ हा पदेव गछसि |
 अभक्षि सूर्ये सचा ||
pravatā hi kratūnām ā hā padeva ghachasi |
 abhakṣi sūrye sacā ||
[4.31.6] सं यत त इन्द्र मन्यवः सं चक्राणि दधन्विरे |
 अध तवे अध सूर्ये ||
saṃ yat ta indra manyavaḥ saṃ cakrāṇi dadhanvire |
 adha tve adha sūrye ||
[4.31.7] उत समा हि तवाम आहुर इन मघवानं शचीपते |
 दातारम अविदीधयुम ||
uta smā hi tvām āhur in maghavānaṃ śacīpate |
 dātāram avidīdhayum ||
[4.31.8] उत समा सद्य इत परि शशमानाय सुन्वते |
 पुरू चिन मंहसे वसु ||
uta smā sadya it pari śaśamānāya sunvate |
 purū cin maṃhase vasu ||
[4.31.9] नहि षमा ते शतं चन राधो वरन्त आमुरः |
 न चयौत्नानि करिष्यतः ||
nahi ṣmā te śataṃ cana rādho varanta āmuraḥ |
 na cyautnāni kariṣyataḥ ||
[4.31.10] अस्मां अवन्तु ते शतम अस्मान सहस्रम ऊतयः |
 अस्मान विश्वा अभिष्टयः ||
asmāṃ avantu te śatam asmān sahasram ūtayaḥ |
 asmān viśvā abhiṣṭayaḥ ||
[4.31.11] अस्मां इहा वर्णीष्व सख्याय सवस्तये |
 महो राये दिवित्मते ||
asmāṃ ihā vṛṇīṣva sakhyāya svastaye |
 maho rāye divitmate ||
[4.31.12] अस्मां अविड्ढि विश्वहेन्द्र राया परीणसा |
 अस्मान विश्वाभिर ऊतिभिः ||
asmāṃ aviḍḍhi viśvahendra rāyā parīṇasā |
 asmān viśvābhir ūtibhiḥ ||
[4.31.13] अस्मभ्यं तां अपा वर्धि वरजां अस्तेव गोमतः |
 नवाभिर इन्द्रोतिभिः ||
asmabhyaṃ tāṃ apā vṛdhi vrajāṃ asteva ghomataḥ |
 navābhir indrotibhiḥ ||
[4.31.14] अस्माकं धर्ष्णुया रथो दयुमां इन्द्रानपच्युतः |
 गव्युर अश्वयुर ईयते ||
asmākaṃ dhṛṣṇuyā ratho dyumāṃ indrānapacyutaḥ |
 ghavyur aśvayur īyate ||
[4.31.15] अस्माकम उत्तमं कर्धि शरवो देवेषु सूर्य |
 वर्षिष्ठं दयाम इवोपरि ||
asmākam uttamaṃ kṛdhi śravo deveṣu sūrya |
 varṣiṣṭhaṃ dyām ivopari ||

### Hymn 4.32

[4.32.1] आ तू न इन्द्र वर्त्रहन्न अस्माकम अर्धम आ गहि |
 महान महीभिर ऊतिभिः ||
ā tū na indra vṛtrahann asmākam ardham ā ghahi |
 mahān mahībhir ūtibhiḥ ||
[4.32.2] भर्मिश चिद घासि तूतुजिर आ चित्र चित्रिणीष्व आ |
 चित्रं कर्णोष्य ऊतये ||
bhṛmiś cid ghāsi tūtujir ā citra citriṇīṣv ā |
 citraṃ kṛṇoṣy ūtaye ||
[4.32.3] दभ्रेभिश चिच छशीयांसं हंसि वराधन्तम ओजसा |
 सखिभिर ये तवे सचा ||
dabhrebhiś cic chaśīyāṃsaṃ haṃsi vrādhantam ojasā |
 sakhibhir ye tve sacā ||
[4.32.4] वयम इन्द्र तवे सचा वयं तवाभि नोनुमः |
 अस्मां-अस्मां इद उद अव ||
vayam indra tve sacā vayaṃ tvābhi nonumaḥ |
 asmāṃ-asmāṃ id ud ava ||
[4.32.5] स नश चित्राभिर अद्रिवो ऽनवद्याभिर ऊतिभिः |
 अनाध्र्ष्टाभिर आ गहि ||
sa naś citrābhir adrivo ‘navadyābhir ūtibhiḥ |
 anādhṛṣṭābhir ā ghahi ||
[4.32.6] भूयामो षु तवावतः सखाय इन्द्र गोमतः |
 युजो वाजाय घर्ष्वये ||
bhūyāmo ṣu tvāvataḥ sakhāya indra ghomataḥ |
 yujo vājāya ghṛṣvaye ||
[4.32.7] तवं हय एक ईशिष इन्द्र वाजस्य गोमतः |
 स नो यन्धि महीम इषम ||
tvaṃ hy eka īśiṣa indra vājasya ghomataḥ |
 sa no yandhi mahīm iṣam ||
[4.32.8] न तवा वरन्ते अन्यथा यद दित्ससि सतुतो मघम |
 सतोत्र्भ्य इन्द्र गिर्वणः ||
na tvā varante anyathā yad ditsasi stuto magham |
 stotṛbhya indra ghirvaṇaḥ ||
[4.32.9] अभि तवा गोतमा गिरानूषत पर दावने |
 इन्द्र वाजाय घर्ष्वये ||
abhi tvā ghotamā ghirānūṣata pra dāvane |
 indra vājāya ghṛṣvaye ||
[4.32.10] पर ते वोचाम वीर्या या मन्दसान आरुजः |
 पुरो दासीर अभीत्य ||
pra te vocāma vīryā yā mandasāna ārujaḥ |
 puro dāsīr abhītya ||
[4.32.11] ता ते गर्णन्ति वेधसो यानि चकर्थ पौंस्या |
 सुतेष्व इन्द्र गिर्वणः ||
tā te ghṛṇanti vedhaso yāni cakartha pauṃsyā |
 suteṣv indra ghirvaṇaḥ ||
[4.32.12] अवीव्र्धन्त गोतमा इन्द्र तवे सतोमवाहसः |
 ऐषु धा वीरवद यशः ||
avīvṛdhanta ghotamā indra tve stomavāhasaḥ |
 aiṣu dhā vīravad yaśaḥ ||
[4.32.13] यच चिद धि शश्वताम असीन्द्र साधारणस तवम |
 तं तवा वयं हवामहे ||
yac cid dhi śaśvatām asīndra sādhāraṇas tvam |
 taṃ tvā vayaṃ havāmahe ||
[4.32.14] अर्वाचीनो वसो भवास्मे सु मत्स्वान्धसः |
 सोमानाम इन्द्र सोमपाः ||
arvācīno vaso bhavāsme su matsvāndhasaḥ |
 somānām indra somapāḥ ||
[4.32.15] अस्माकं तवा मतीनाम आ सतोम इन्द्र यछतु |
 अर्वाग आ वर्तया हरी ||
asmākaṃ tvā matīnām ā stoma indra yachatu |
 arvāgh ā vartayā harī ||
[4.32.16] पुरोळाशं च नो घसो जोषयासे गिरश च नः |
 वधूयुर इव योषणाम ||
puroḷāśaṃ ca no ghaso joṣayāse ghiraś ca naḥ |
 vadhūyur iva yoṣaṇām ||
[4.32.17] सहस्रं वयतीनां युक्तानाम इन्द्रम ईमहे |
 शतं सोमस्य खार्यः ||
sahasraṃ vyatīnāṃ yuktānām indram īmahe |
 śataṃ somasya khāryaḥ ||
[4.32.18] सहस्रा ते शता वयं गवाम आ चयावयामसि |
 अस्मत्रा राध एतु ते ||
sahasrā te śatā vayaṃ ghavām ā cyāvayāmasi |
 asmatrā rādha etu te ||
[4.32.19] दश ते कलशानां हिरण्यानाम अधीमहि |
 भूरिदा असि वर्त्रहन ||
daśa te kalaśānāṃ hiraṇyānām adhīmahi |
 bhūridā asi vṛtrahan ||
[4.32.20] भूरिदा भूरि देहि नो मा दभ्रम भूर्य आ भर |
 भूरि घेद इन्द्र दित्ससि ||
bhūridā bhūri dehi no mā dabhram bhūry ā bhara |
 bhūri ghed indra ditsasi ||
[4.32.21] भूरिदा हय असि शरुतः पुरुत्रा शूर वर्त्रहन |
 आ नो भजस्व राधसि ||
bhūridā hy asi śrutaḥ purutrā śūra vṛtrahan |
 ā no bhajasva rādhasi ||
[4.32.22] पर ते बभ्रू विचक्षण शंसामि गोषणो नपात |
 माभ्यां गा अनु शिश्रथः ||
pra te babhrū vicakṣaṇa śaṃsāmi ghoṣaṇo napāt |
 mābhyāṃ ghā anu śiśrathaḥ ||
[4.32.23] कनीनकेव विद्रधे नवे दरुपदे अर्भके |
 बभ्रू यामेषु शोभेते ||
kanīnakeva vidradhe nave drupade arbhake |
 babhrū yāmeṣu śobhete ||
[4.32.24] अरम म उस्रयाम्णे ऽरम अनुस्रयाम्णे |
 बभ्रू यामेष्व अस्रिधा ||
aram ma usrayāmṇe ‘ram anusrayāmṇe |
 babhrū yāmeṣv asridhā ||

### Hymn 4.33

[4.33.1] पर रभुभ्यो दूतम इव वाचम इष्य उपस्तिरे शवैतरीं धेनुम ईळे |
 ये वातजूतास तरणिभिर एवैः परि दयां सद्यो अपसो बभूवुः ||
pra ṛbhubhyo dūtam iva vācam iṣya upastire śvaitarīṃ dhenum īḷe |
 ye vātajūtās taraṇibhir evaiḥ pari dyāṃ sadyo apaso babhūvuḥ ||
[4.33.2] यदारम अक्रन्न रभवः पित्र्भ्याम परिविष्टी वेषणा दंसनाभिः |
 आद इद देवानाम उप सख्यम आयन धीरासः पुष्टिम अवहन मनायै ||
yadāram akrann ṛbhavaḥ pitṛbhyām pariviṣṭī veṣaṇā daṃsanābhiḥ |
 ād id devānām upa sakhyam āyan dhīrāsaḥ puṣṭim avahan manāyai ||
[4.33.3] पुनर ये चक्रुः पितरा युवाना सना यूपेव जरणा शयाना |
 ते वाजो विभ्वां रभुर इन्द्रवन्तो मधुप्सरसो नो ऽवन्तु यज्ञम ||
punar ye cakruḥ pitarā yuvānā sanā yūpeva jaraṇā śayānā |
 te vājo vibhvāṃ ṛbhur indravanto madhupsaraso no ‘vantu yajñam ||
[4.33.4] यत संवत्सम रभवो गाम अरक्षन यत संवत्सम रभवो मा अपिंशन |
 यत संवत्सम अभरन भासो अस्यास ताभिः शमीभिर अम्र्तत्वम आशुः ||
yat saṃvatsam ṛbhavo ghām arakṣan yat saṃvatsam ṛbhavo mā apiṃśan |
 yat saṃvatsam abharan bhāso asyās tābhiḥ śamībhir amṛtatvam āśuḥ ||
[4.33.5] जयेष्ठ आह चमसा दवा करेति कनीयान तरीन कर्णवामेत्य आह |
 कनिष्ठ आह चतुरस करेति तवष्ट रभवस तत पनयद वचो वः ||
jyeṣṭha āha camasā dvā kareti kanīyān trīn kṛṇavāmety āha |
 kaniṣṭha āha caturas kareti tvaṣṭa ṛbhavas tat panayad vaco vaḥ ||
[4.33.6] सत्यम ऊचुर नर एवा हि चक्रुर अनु सवधाम रभवो जग्मुर एताम |
 विभ्राजमानांश चमसां अहेवावेनत तवष्टा चतुरो दद्र्श्वान ||
satyam ūcur nara evā hi cakrur anu svadhām ṛbhavo jaghmur etām |
 vibhrājamānāṃś camasāṃ ahevāvenat tvaṣṭā caturo dadṛśvān ||
[4.33.7] दवादश दयून यद अगोह्यस्यातिथ्ये रणन्न रभवः ससन्तः |
 सुक्षेत्राक्र्ण्वन्न अनयन्त सिन्धून धन्वातिष्ठन्न ओषधीर निम्नम आपः ||
dvādaśa dyūn yad aghohyasyātithye raṇann ṛbhavaḥ sasantaḥ |
 sukṣetrākṛṇvann anayanta sindhūn dhanvātiṣṭhann oṣadhīr nimnam āpaḥ ||
[4.33.8] रथं ये चक्रुः सुव्र्तं नरेष्ठां ये धेनुं विश्वजुवं विश्वरूपाम |
 त आ तक्षन्त्व रभवो रयिं नः सववसः सवपसः सुहस्ताः ||
rathaṃ ye cakruḥ suvṛtaṃ nareṣṭhāṃ ye dhenuṃ viśvajuvaṃ viśvarūpām |
 ta ā takṣantv ṛbhavo rayiṃ naḥ svavasaḥ svapasaḥ suhastāḥ ||
[4.33.9] अपो हय एषाम अजुषन्त देवा अभि करत्वा मनसा दीध्यानाः |
 वाजो देवानाम अभवत सुकर्मेन्द्रस्य रभुक्षा वरुणस्य विभ्वा ||
apo hy eṣām ajuṣanta devā abhi kratvā manasā dīdhyānāḥ |
 vājo devānām abhavat sukarmendrasya ṛbhukṣā varuṇasya vibhvā ||
[4.33.10] ये हरी मेधयोक्था मदन्त इन्द्राय चक्रुः सुयुजा ये अश्वा |
 ते रायस पोषं दरविणान्य अस्मे धत्त रभवः कषेमयन्तो न मित्रम ||
ye harī medhayokthā madanta indrāya cakruḥ suyujā ye aśvā |
 te rāyas poṣaṃ draviṇāny asme dhatta ṛbhavaḥ kṣemayanto na mitram ||
[4.33.11] इदाह्नः पीतिम उत वो मदं धुर न रते शरान्तस्य सख्याय देवाः |
 ते नूनम अस्मे रभवो वसूनि तर्तीये अस्मिन सवने दधात ||
idāhnaḥ pītim uta vo madaṃ dhur na ṛte śrāntasya sakhyāya devāḥ |
 te nūnam asme ṛbhavo vasūni tṛtīye asmin savane dadhāta ||

### Hymn 4.34

[4.34.1] रभुर विभ्वा वाज इन्द्रो नो अछेमं यज्ञं रत्नधेयोप यात |
 इदा हि वो धिषणा देव्य अह्नाम अधात पीतिं सम मदा अग्मता वः ||
ṛbhur vibhvā vāja indro no achemaṃ yajñaṃ ratnadheyopa yāta |
 idā hi vo dhiṣaṇā devy ahnām adhāt pītiṃ sam madā aghmatā vaḥ ||
[4.34.2] विदानासो जन्मनो वाजरत्ना उत रतुभिर रभवो मादयध्वम |
 सं वो मदा अग्मत सम पुरंधिः सुवीराम अस्मे रयिम एरयध्वम ||
vidānāso janmano vājaratnā uta ṛtubhir ṛbhavo mādayadhvam |
 saṃ vo madā aghmata sam puraṃdhiḥ suvīrām asme rayim erayadhvam ||
[4.34.3] अयं वो यज्ञ रभवो ऽकारि यम आ मनुष्वत परदिवो दधिध्वे |
 पर वो ऽछा जुजुषाणासो अस्थुर अभूत विश्वे अग्रियोत वाजाः ||
ayaṃ vo yajña ṛbhavo ‘kāri yam ā manuṣvat pradivo dadhidhve |
 pra vo ‘chā jujuṣāṇāso asthur abhūta viśve aghriyota vājāḥ ||
[4.34.4] अभूद उ वो विधते रत्नधेयम इदा नरो दाशुषे मर्त्याय |
 पिबत वाजा रभवो ददे वो महि तर्तीयं सवनम मदाय ||
abhūd u vo vidhate ratnadheyam idā naro dāśuṣe martyāya |
 pibata vājā ṛbhavo dade vo mahi tṛtīyaṃ savanam madāya ||
[4.34.5] आ वाजा यातोप न रभुक्षा महो नरो दरविणसो गर्णानाः |
 आ वः पीतयो ऽभिपित्वे अह्नाम इमा अस्तं नवस्व इव गमन ||
ā vājā yātopa na ṛbhukṣā maho naro draviṇaso ghṛṇānāḥ |
 ā vaḥ pītayo ‘bhipitve ahnām imā astaṃ navasva iva ghman ||
[4.34.6] आ नपातः शवसो यातनोपेमं यज्ञं नमसा हूयमानाः |
 सजोषसः सूरयो यस्य च सथ मध्वः पात रत्नधा इन्द्रवन्तः ||
ā napātaḥ śavaso yātanopemaṃ yajñaṃ namasā hūyamānāḥ |
 sajoṣasaḥ sūrayo yasya ca stha madhvaḥ pāta ratnadhā indravantaḥ ||
[4.34.7] सजोषा इन्द्र वरुणेन सोमं सजोषाः पाहि गिर्वणो मरुद्भिः |
 अग्रेपाभिर रतुपाभिः सजोषा गनास्पत्नीभी रत्नधाभिः सजोषाः ||
sajoṣā indra varuṇena somaṃ sajoṣāḥ pāhi ghirvaṇo marudbhiḥ |
 aghrepābhir ṛtupābhiḥ sajoṣā ghnāspatnībhī ratnadhābhiḥ sajoṣāḥ ||
[4.34.8] सजोषस आदित्यैर मादयध्वं सजोषस रभवः पर्वतेभिः |
 सजोषसो दैव्येना सवित्रा सजोषसः सिन्धुभी रत्नधेभिः ||
sajoṣasa ādityair mādayadhvaṃ sajoṣasa ṛbhavaḥ parvatebhiḥ |
 sajoṣaso daivyenā savitrā sajoṣasaḥ sindhubhī ratnadhebhiḥ ||
[4.34.9] ये अश्विना ये पितरा य ऊती धेनुं ततक्षुर रभवो ये अश्वा |
 ये अंसत्रा य रधग रोदसी ये विभ्वो नरः सवपत्यानि चक्रुः ||
ye aśvinā ye pitarā ya ūtī dhenuṃ tatakṣur ṛbhavo ye aśvā |
 ye aṃsatrā ya ṛdhagh rodasī ye vibhvo naraḥ svapatyāni cakruḥ ||
[4.34.10] ये गोमन्तं वाजवन्तं सुवीरं रयिं धत्थ वसुमन्तम पुरुक्षुम |
 ते अग्रेपा रभवो मन्दसाना अस्मे धत्त ये च रातिं गर्णन्ति ||
ye ghomantaṃ vājavantaṃ suvīraṃ rayiṃ dhattha vasumantam purukṣum |
 te aghrepā ṛbhavo mandasānā asme dhatta ye ca rātiṃ ghṛṇanti ||
[4.34.11] नापाभूत न वो ऽतीत्र्षामानिःशस्ता रभवो यज्ञे अस्मिन |
 सम इन्द्रेण मदथ सम मरुद्भिः सं राजभी रत्नधेयाय देवाः ||
nāpābhūta na vo ‘tītṛṣāmāniḥśastā ṛbhavo yajñe asmin |
 sam indreṇa madatha sam marudbhiḥ saṃ rājabhī ratnadheyāya devāḥ ||

### Hymn 4.35

[4.35.1] इहोप यात शवसो नपातः सौधन्वना रभवो माप भूत |
 अस्मिन हि वः सवने रत्नधेयं गमन्त्व इन्द्रम अनु वो मदासः ||
ihopa yāta śavaso napātaḥ saudhanvanā ṛbhavo māpa bhūta |
 asmin hi vaḥ savane ratnadheyaṃ ghamantv indram anu vo madāsaḥ ||
[4.35.2] आगन्न रभूणाम इह रत्नधेयम अभूत सोमस्य सुषुतस्य पीतिः |
 सुक्र्त्यया यत सवपस्यया चं एकं विचक्र चमसं चतुर्धा ||
āghann ṛbhūṇām iha ratnadheyam abhūt somasya suṣutasya pītiḥ |
 sukṛtyayā yat svapasyayā caṃ ekaṃ vicakra camasaṃ caturdhā ||
[4.35.3] वय अक्र्णोत चमसं चतुर्धा सखे वि शिक्षेत्य अब्रवीत |
 अथैत वाजा अम्र्तस्य पन्थां गणं देवानाम रभवः सुहस्ताः ||
vy akṛṇota camasaṃ caturdhā sakhe vi śikṣety abravīta |
 athaita vājā amṛtasya panthāṃ ghaṇaṃ devānām ṛbhavaḥ suhastāḥ ||
[4.35.4] किम्मयः सविच चमस एष आस यं काव्येन चतुरो विचक्र |
 अथा सुनुध्वं सवनम मदाय पात रभवो मधुनः सोम्यस्य ||
kimmayaḥ svic camasa eṣa āsa yaṃ kāvyena caturo vicakra |
 athā sunudhvaṃ savanam madāya pāta ṛbhavo madhunaḥ somyasya ||
[4.35.5] शच्याकर्त पितरा युवाना शच्याकर्त चमसं देवपानम |
 शच्या हरी धनुतराव अतष्टेन्द्रवाहाव रभवो वाजरत्नाः ||
śacyākarta pitarā yuvānā śacyākarta camasaṃ devapānam |
 śacyā harī dhanutarāv ataṣṭendravāhāv ṛbhavo vājaratnāḥ ||
[4.35.6] यो वः सुनोत्य अभिपित्वे अह्नां तीव्रं वाजासः सवनम मदाय |
 तस्मै रयिम रभवः सर्ववीरम आ तक्षत वर्षणो मन्दसानाः ||
yo vaḥ sunoty abhipitve ahnāṃ tīvraṃ vājāsaḥ savanam madāya |
 tasmai rayim ṛbhavaḥ sarvavīram ā takṣata vṛṣaṇo mandasānāḥ ||
[4.35.7] परातः सुतम अपिबो हर्यश्व माध्यंदिनं सवनं केवलं ते |
 सम रभुभिः पिबस्व रत्नधेभिः सखींर यां इन्द्र चक्र्षे सुक्र्त्या ||
prātaḥ sutam apibo haryaśva mādhyaṃdinaṃ savanaṃ kevalaṃ te |
 sam ṛbhubhiḥ pibasva ratnadhebhiḥ sakhīṃr yāṃ indra cakṛṣe sukṛtyā ||
[4.35.8] ये देवासो अभवता सुक्र्त्या शयेना इवेद अधि दिवि निषेद |
 ते रत्नं धात शवसो नपातः सौधन्वना अभवताम्र्तासः ||
ye devāso abhavatā sukṛtyā śyenā ived adhi divi niṣeda |
 te ratnaṃ dhāta śavaso napātaḥ saudhanvanā abhavatāmṛtāsaḥ ||
[4.35.9] यत तर्तीयं सवनं रत्नधेयम अक्र्णुध्वं सवपस्या सुहस्ताः |
 तद रभवः परिषिक्तं व एतत सम मदेभिर इन्द्रियेभिः पिबध्वम ||
yat tṛtīyaṃ savanaṃ ratnadheyam akṛṇudhvaṃ svapasyā suhastāḥ |
 tad ṛbhavaḥ pariṣiktaṃ va etat sam madebhir indriyebhiḥ pibadhvam ||

### Hymn 4.36

[4.36.1] अनश्वो जातो अनभीशुर उक्थ्यो रथस तरिचक्रः परि वर्तते रजः |
 महत तद वो देव्यस्य परवाचनं दयाम रभवः पर्थिवीं यच च पुष्यथ ||
anaśvo jāto anabhīśur ukthyo rathas tricakraḥ pari vartate rajaḥ |
 mahat tad vo devyasya pravācanaṃ dyām ṛbhavaḥ pṛthivīṃ yac ca puṣyatha ||
[4.36.2] रथं ये चक्रुः सुव्र्तं सुचेतसो ऽविह्वरन्तम मनसस परि धयया |
 तां ऊ नव अस्य सवनस्य पीतय आ वो वाजा रभवो वेदयामसि ||
rathaṃ ye cakruḥ suvṛtaṃ sucetaso ‘vihvarantam manasas pari dhyayā |
 tāṃ ū nv asya savanasya pītaya ā vo vājā ṛbhavo vedayāmasi ||
[4.36.3] तद वो वाजा रभवः सुप्रवाचनं देवेषु विभ्वो अभवन महित्वनम |
 जिव्री यत सन्ता पितरा सनाजुरा पुनर युवाना चरथाय तक्षथ ||
tad vo vājā ṛbhavaḥ supravācanaṃ deveṣu vibhvo abhavan mahitvanam |
 jivrī yat santā pitarā sanājurā punar yuvānā carathāya takṣatha ||
[4.36.4] एकं वि चक्र चमसं चतुर्वयं निश चर्मणो गाम अरिणीत धीतिभिः |
 अथा देवेष्व अम्र्तत्वम आनश शरुष्टी वाजा रभवस तद व उक्थ्यम ||
ekaṃ vi cakra camasaṃ caturvayaṃ niś carmaṇo ghām ariṇīta dhītibhiḥ |
 athā deveṣv amṛtatvam ānaśa śruṣṭī vājā ṛbhavas tad va ukthyam ||
[4.36.5] रभुतो रयिः परथमश्रवस्तमो वाजश्रुतासो यम अजीजनन नरः |
 विभ्वतष्टो विदथेषु परवाच्यो यं देवासो ऽवथा स विचर्षणिः ||
ṛbhuto rayiḥ prathamaśravastamo vājaśrutāso yam ajījanan naraḥ |
 vibhvataṣṭo vidatheṣu pravācyo yaṃ devāso ‘vathā sa vicarṣaṇiḥ ||
[4.36.6] स वाज्य अर्वा स रषिर वचस्यया स शूरो अस्ता पर्तनासु दुष्टरः |
 स रायस पोषं स सुवीर्यं दधे यं वाजो विभ्वां रभवो यम आविषुः ||
sa vājy arvā sa ṛṣir vacasyayā sa śūro astā pṛtanāsu duṣṭaraḥ |
 sa rāyas poṣaṃ sa suvīryaṃ dadhe yaṃ vājo vibhvāṃ ṛbhavo yam āviṣuḥ ||
[4.36.7] शरेष्ठं वः पेशो अधि धायि दर्शतं सतोमो वाजा रभवस तं जुजुष्टन |
 धीरासो हि षठा कवयो विपश्चितस तान व एना बरह्मणा वेदयामसि ||
śreṣṭhaṃ vaḥ peśo adhi dhāyi darśataṃ stomo vājā ṛbhavas taṃ jujuṣṭana |
 dhīrāso hi ṣṭhā kavayo vipaścitas tān va enā brahmaṇā vedayāmasi ||
[4.36.8] यूयम अस्मभ्यं धिषणाभ्यस परि विद्वांसो विश्वा नर्याणि भोजना |
 दयुमन्तं वाजं वर्षशुष्मम उत्तमम आ नो रयिम रभवस तक्षता वयः ||
yūyam asmabhyaṃ dhiṣaṇābhyas pari vidvāṃso viśvā naryāṇi bhojanā |
 dyumantaṃ vājaṃ vṛṣaśuṣmam uttamam ā no rayim ṛbhavas takṣatā vayaḥ ||
[4.36.9] इह परजाम इह रयिं रराणा इह शरवो वीरवत तक्षता नः |
 येन वयं चितयेमात्य अन्यान तं वाजं चित्रम रभवो ददा नः ||
iha prajām iha rayiṃ rarāṇā iha śravo vīravat takṣatā naḥ |
 yena vayaṃ citayemāty anyān taṃ vājaṃ citram ṛbhavo dadā naḥ ||

### Hymn 4.37

[4.37.1] उप नो वाजा अध्वरम रभुक्षा देवा यात पथिभिर देवयानैः |
 यथा यज्ञम मनुषो विक्ष्व आसु दधिध्वे रण्वाः सुदिनेष्व अह्नाम ||
upa no vājā adhvaram ṛbhukṣā devā yāta pathibhir devayānaiḥ |
 yathā yajñam manuṣo vikṣv āsu dadhidhve raṇvāḥ sudineṣv ahnām ||
[4.37.2] ते वो हर्दे मनसे सन्तु यज्ञा जुष्टासो अद्य घर्तनिर्णिजो गुः |
 पर वः सुतासो हरयन्त पूर्णाः करत्वे दक्षाय हर्षयन्त पीताः ||
te vo hṛde manase santu yajñā juṣṭāso adya ghṛtanirṇijo ghuḥ |
 pra vaḥ sutāso harayanta pūrṇāḥ kratve dakṣāya harṣayanta pītāḥ ||
[4.37.3] तर्युदायं देवहितं यथा व सतोमो वाजा रभुक्षणो ददे वः |
 जुह्वे मनुष्वद उपरासु विक्षु युष्मे सचा बर्हद्दिवेषु सोमम ||
tryudāyaṃ devahitaṃ yathā va stomo vājā ṛbhukṣaṇo dade vaḥ |
 juhve manuṣvad uparāsu vikṣu yuṣme sacā bṛhaddiveṣu somam ||
[4.37.4] पीवोश्वाः शुचद्रथा हि भूतायःशिप्रा वाजिनः सुनिष्काः |
 इन्द्रस्य सूनो शवसो नपातो ऽनु वश चेत्य अग्रियम मदाय ||
pīvoaśvāḥ śucadrathā hi bhūtāyaḥśiprā vājinaḥ suniṣkāḥ |
 indrasya sūno śavaso napāto ‘nu vaś cety aghriyam madāya ||
[4.37.5] रभुम रभुक्षणो रयिं वाजे वाजिन्तमं युजम |
 इन्द्रस्वन्तं हवामहे सदासातमम अश्विनम ||
ṛbhum ṛbhukṣaṇo rayiṃ vāje vājintamaṃ yujam |
 indrasvantaṃ havāmahe sadāsātamam aśvinam ||
[4.37.6] सेद रभवो यम अवथ यूयम इन्द्रश च मर्त्यम |
 स धीभिर अस्तु सनिता मेधसाता सो अर्वता ||
sed ṛbhavo yam avatha yūyam indraś ca martyam |
 sa dhībhir astu sanitā medhasātā so arvatā ||
[4.37.7] वि नो वाजा रभुक्षणः पथश चितन यष्टवे |
 अस्मभ्यं सूरय सतुता विश्वा आशास तरीषणि ||
vi no vājā ṛbhukṣaṇaḥ pathaś citana yaṣṭave |
 asmabhyaṃ sūraya stutā viśvā āśās tarīṣaṇi ||
[4.37.8] तं नो वाजा रभुक्षण इन्द्र नासत्या रयिम |
 सम अश्वं चर्षणिभ्य आ पुरु शस्त मघत्तये ||
taṃ no vājā ṛbhukṣaṇa indra nāsatyā rayim |
 sam aśvaṃ carṣaṇibhya ā puru śasta maghattaye ||

### Hymn 4.38

[4.38.1] उतो हि वां दात्रा सन्ति पूर्वा या पूरुभ्यस तरसदस्युर नितोशे |
 कषेत्रासां ददथुर उर्वरासां घनं दस्युभ्यो अभिभूतिम उग्रम ||
uto hi vāṃ dātrā santi pūrvā yā pūrubhyas trasadasyur nitośe |
 kṣetrāsāṃ dadathur urvarāsāṃ ghanaṃ dasyubhyo abhibhūtim ughram ||
[4.38.2] उत वाजिनम पुरुनिष्षिध्वानं दधिक्राम उ ददथुर विश्वक्र्ष्टिम |
 रजिप्यं शयेनम परुषितप्सुम आशुं चर्क्र्त्यम अर्यो नर्पतिं न शूरम ||
uta vājinam puruniṣṣidhvānaṃ dadhikrām u dadathur viśvakṛṣṭim |
 ṛjipyaṃ śyenam pruṣitapsum āśuṃ carkṛtyam aryo nṛpatiṃ na śūram ||
[4.38.3] यं सीम अनु परवतेव दरवन्तं विश्वः पूरुर मदति हर्षमाणः |
 पड्भिर गर्ध्यन्तम मेधयुं न शूरं रथतुरं वातम इव धरजन्तम ||
yaṃ sīm anu pravateva dravantaṃ viśvaḥ pūrur madati harṣamāṇaḥ |
 paḍbhir ghṛdhyantam medhayuṃ na śūraṃ rathaturaṃ vātam iva dhrajantam ||
[4.38.4] यः समारुन्धानो गध्या समत्सु सनुतरश चरति गोषु गछन |
 आविर्र्जीको विदथा निचिक्यत तिरो अरतिम पर्य आप आयोः ||
yaḥ smārundhāno ghadhyā samatsu sanutaraś carati ghoṣu ghachan |
 āvirṛjīko vidathā nicikyat tiro aratim pary āpa āyoḥ ||
[4.38.5] उत समैनं वस्त्रमथिं न तायुम अनु करोशन्ति कषितयो भरेषु |
 नीचायमानं जसुरिं न शयेनं शरवश चाछा पशुमच च यूथम ||
uta smainaṃ vastramathiṃ na tāyum anu krośanti kṣitayo bhareṣu |
 nīcāyamānaṃ jasuriṃ na śyenaṃ śravaś cāchā paśumac ca yūtham ||
[4.38.6] उत समासु परथमः सरिष्यन नि वेवेति शरेणिभी रथानाम |
 सरजं कर्ण्वानो जन्यो न शुभ्वा रेणुं रेरिहत किरणं ददश्वान ||
uta smāsu prathamaḥ sariṣyan ni veveti śreṇibhī rathānām |
 srajaṃ kṛṇvāno janyo na śubhvā reṇuṃ rerihat kiraṇaṃ dadaśvān ||
[4.38.7] उत सय वाजी सहुरिर रतावा शुश्रूषमाणस तन्वा समर्ये |
 तुरं यतीषु तुरयन्न रजिप्यो ऽधि भरुवोः किरते रेणुम रञ्जन ||
uta sya vājī sahurir ṛtāvā śuśrūṣamāṇas tanvā samarye |
 turaṃ yatīṣu turayann ṛjipyo ‘dhi bhruvoḥ kirate reṇum ṛñjan ||
[4.38.8] उत समास्य तन्यतोर इव दयोर रघायतो अभियुजो भयन्ते |
 यदा सहस्रम अभि षीम अयोधीद दुर्वर्तुः समा भवति भीम रञ्जन ||
uta smāsya tanyator iva dyor ṛghāyato abhiyujo bhayante |
 yadā sahasram abhi ṣīm ayodhīd durvartuḥ smā bhavati bhīma ṛñjan ||
[4.38.9] उत समास्य पनयन्ति जना जूतिं कर्ष्टिप्रो अभिभूतिम आशोः |
 उतैनम आहुः समिथे वियन्तः परा दधिक्रा असरत सहस्रैः ||
uta smāsya panayanti janā jūtiṃ kṛṣṭipro abhibhūtim āśoḥ |
 utainam āhuḥ samithe viyantaḥ parā dadhikrā asarat sahasraiḥ ||
[4.38.10] आ दधिक्राः शवसा पञ्च कर्ष्टीः सूर्य इव जयोतिषापस ततान |
 सहस्रसाः शतसा वाज्य अर्वा पर्णक्तु मध्वा सम इमा वचांसि ||
ā dadhikrāḥ śavasā pañca kṛṣṭīḥ sūrya iva jyotiṣāpas tatāna |
 sahasrasāḥ śatasā vājy arvā pṛṇaktu madhvā sam imā vacāṃsi ||

### Hymn 4.39

[4.39.1] आशुं दधिक्रां तम उ नु षटवाम दिवस पर्थिव्या उत चर्किराम |
 उछन्तीर माम उषसः सूदयन्त्व अति विश्वानि दुरितानि पर्षन ||
āśuṃ dadhikrāṃ tam u nu ṣṭavāma divas pṛthivyā uta carkirāma |
 uchantīr mām uṣasaḥ sūdayantv ati viśvāni duritāni parṣan ||
[4.39.2] महश चर्कर्म्य अर्वतः करतुप्रा दधिक्राव्णः पुरुवारस्य वर्ष्णः |
 यम पूरुभ्यो दीदिवांसं नाग्निं ददथुर मित्रावरुणा ततुरिम ||
mahaś carkarmy arvataḥ kratuprā dadhikrāvṇaḥ puruvārasya vṛṣṇaḥ |
 yam pūrubhyo dīdivāṃsaṃ nāghniṃ dadathur mitrāvaruṇā taturim ||
[4.39.3] यो अश्वस्य दधिक्राव्णो अकारीत समिद्धे अग्ना उषसो वयुष्टौ |
 अनागसं तम अदितिः कर्णोतु स मित्रेण वरुणेना सजोषाः ||
yo aśvasya dadhikrāvṇo akārīt samiddhe aghnā uṣaso vyuṣṭau |
 anāghasaṃ tam aditiḥ kṛṇotu sa mitreṇa varuṇenā sajoṣāḥ ||
[4.39.4] दधिक्राव्ण इष ऊर्जो महो यद अमन्महि मरुतां नाम भद्रम |
 सवस्तये वरुणम मित्रम अग्निं हवामह इन्द्रं वज्रबाहुम ||
dadhikrāvṇa iṣa ūrjo maho yad amanmahi marutāṃ nāma bhadram |
 svastaye varuṇam mitram aghniṃ havāmaha indraṃ vajrabāhum ||
[4.39.5] इन्द्रम इवेद उभये वि हवयन्त उदीराणा यज्ञम उपप्रयन्तः |
 दधिक्राम उ सूदनम मर्त्याय ददथुर मित्रावरुणा नो अश्वम ||
indram ived ubhaye vi hvayanta udīrāṇā yajñam upaprayantaḥ |
 dadhikrām u sūdanam martyāya dadathur mitrāvaruṇā no aśvam ||
[4.39.6] दधिक्राव्णो अकारिषं जिष्णोर अश्वस्य वाजिनः |
 सुरभि नो मुखा करत पर ण आयूंषि तारिषत ||
dadhikrāvṇo akāriṣaṃ jiṣṇor aśvasya vājinaḥ |
 surabhi no mukhā karat pra ṇa āyūṃṣi tāriṣat ||

### Hymn 4.40

[4.40.1] दधिक्राव्ण इद उ नु चर्किराम विश्वा इन माम उषसः सूदयन्तु |
 अपाम अग्नेर उषसः सूर्यस्य बर्हस्पतेर आङगिरसस्य जिष्णोः ||
dadhikrāvṇa id u nu carkirāma viśvā in mām uṣasaḥ sūdayantu |
 apām aghner uṣasaḥ sūryasya bṛhaspater āṅghirasasya jiṣṇoḥ ||
[4.40.2] सत्वा भरिषो गविषो दुवन्यसच छरवस्याद इष उषसस तुरण्यसत |
 सत्यो दरवो दरवरः पतंगरो दधिक्रावेषम ऊर्जं सवर जनत ||
satvā bhariṣo ghaviṣo duvanyasac chravasyād iṣa uṣasas turaṇyasat |
 satyo dravo dravaraḥ pataṃgharo dadhikrāveṣam ūrjaṃ svar janat ||
[4.40.3] उत समास्य दरवतस तुरण्यतः पर्णं न वेर अनु वाति परगर्धिनः |
 शयेनस्येव धरजतो अङकसम परि दधिक्राव्णः सहोर्जा तरित्रतः ||
uta smāsya dravatas turaṇyataḥ parṇaṃ na ver anu vāti praghardhinaḥ |
 śyenasyeva dhrajato aṅkasam pari dadhikrāvṇaḥ sahorjā taritrataḥ ||
[4.40.4] उत सय वाजी कषिपणिं तुरण्यति गरीवायाम बद्धो अपिकक्ष आसनि |
 करतुं दधिक्रा अनु संतवीत्वत पथाम अङकांस्य अन्व आपनीफणत ||
uta sya vājī kṣipaṇiṃ turaṇyati ghrīvāyām baddho apikakṣa āsani |
 kratuṃ dadhikrā anu saṃtavītvat pathām aṅkāṃsy anv āpanīphaṇat ||
[4.40.5] हंसः शुचिषद वसुर अन्तरिक्षसद धोता वेदिषद अतिथिर दुरोणसत |
 नर्षद वरसद रतसद वयोमसद अब्जा गोजा रतजा अद्रिजा रतम ||
haṃsaḥ śuciṣad vasur antarikṣasad dhotā vediṣad atithir duroṇasat |
 nṛṣad varasad ṛtasad vyomasad abjā ghojā ṛtajā adrijā ṛtam ||

### Hymn 4.41

[4.41.1] इन्द्रा को वां वरुणा सुम्नम आप सतोमो हविष्मां अम्र्तो न होता |
 यो वां हर्दि करतुमां अस्मद उक्तः पस्पर्शद इन्द्रावरुणा नमस्वान ||
indrā ko vāṃ varuṇā sumnam āpa stomo haviṣmāṃ amṛto na hotā |
 yo vāṃ hṛdi kratumāṃ asmad uktaḥ pasparśad indrāvaruṇā namasvān ||
[4.41.2] इन्द्रा ह यो वरुणा चक्र आपी देवौ मर्तः सख्याय परयस्वान |
 स हन्ति वर्त्रा समिथेषु शत्रून अवोभिर वा महद्भिः स पर शर्ण्वे ||
indrā ha yo varuṇā cakra āpī devau martaḥ sakhyāya prayasvān |
 sa hanti vṛtrā samitheṣu śatrūn avobhir vā mahadbhiḥ sa pra śṛṇve ||
[4.41.3] इन्द्रा ह रत्नं वरुणा धेष्ठेत्था नर्भ्यः शशमानेभ्यस ता |
 यदी सखाया सख्याय सोमैः सुतेभिः सुप्रयसा मादयैते ||
indrā ha ratnaṃ varuṇā dheṣṭhetthā nṛbhyaḥ śaśamānebhyas tā |
 yadī sakhāyā sakhyāya somaiḥ sutebhiḥ suprayasā mādayaite ||
[4.41.4] इन्द्रा युवं वरुणा दिद्युम अस्मिन्न ओजिष्ठम उग्रा नि वधिष्टं वज्रम |
 यो नो दुरेवो वर्कतिर दभीतिस तस्मिन मिमाथाम अभिभूत्य ओजः ||
indrā yuvaṃ varuṇā didyum asminn ojiṣṭham ughrā ni vadhiṣṭaṃ vajram |
 yo no durevo vṛkatir dabhītis tasmin mimāthām abhibhūty ojaḥ ||
[4.41.5] इन्द्रा युवं वरुणा भूतम अस्या धियः परेतारा वर्षभेव धेनोः |
 सा नो दुहीयद यवसेव गत्वी सहस्रधारा पयसा मही गौः ||
indrā yuvaṃ varuṇā bhūtam asyā dhiyaḥ pretārā vṛṣabheva dhenoḥ |
 sā no duhīyad yavaseva ghatvī sahasradhārā payasā mahī ghauḥ ||
[4.41.6] तोके हिते तनय उर्वरासु सूरो दर्शीके वर्षणश च पौंस्ये |
 इन्द्रा नो अत्र वरुणा सयाताम अवोभिर दस्मा परितक्म्यायाम ||
toke hite tanaya urvarāsu sūro dṛśīke vṛṣaṇaś ca pauṃsye |
 indrā no atra varuṇā syātām avobhir dasmā paritakmyāyām ||
[4.41.7] युवाम इद धय अवसे पूर्व्याय परि परभूती गविषः सवापी |
 वर्णीमहे सख्याय परियाय शूरा मंहिष्ठा पितरेव शम्भू ||
yuvām id dhy avase pūrvyāya pari prabhūtī ghaviṣaḥ svāpī |
 vṛṇīmahe sakhyāya priyāya śūrā maṃhiṣṭhā pitareva śambhū ||
[4.41.8] ता वां धियो ऽवसे वाजयन्तीर आजिं न जग्मुर युवयूः सुदानू |
 शरिये न गाव उप सोमम अस्थुर इन्द्रं गिरो वरुणम मे मनीषाः ||
tā vāṃ dhiyo ‘vase vājayantīr ājiṃ na jaghmur yuvayūḥ sudānū |
 śriye na ghāva upa somam asthur indraṃ ghiro varuṇam me manīṣāḥ ||
[4.41.9] इमा इन्द्रं वरुणम मे मनीषा अग्मन्न उप दरविणम इछमानाः |
 उपेम अस्थुर जोष्टार इव वस्वो रघ्वीर इव शरवसो भिक्षमाणाः ||
imā indraṃ varuṇam me manīṣā aghmann upa draviṇam ichamānāḥ |
 upem asthur joṣṭāra iva vasvo raghvīr iva śravaso bhikṣamāṇāḥ ||
[4.41.10] अश्व्यस्य तमना रथ्यस्य पुष्टेर नित्यस्य रायः पतयः सयाम |
 ता चक्राणा ऊतिभिर नव्यसीभिर अस्मत्रा रायो नियुतः सचन्ताम ||
aśvyasya tmanā rathyasya puṣṭer nityasya rāyaḥ patayaḥ syāma |
 tā cakrāṇā ūtibhir navyasībhir asmatrā rāyo niyutaḥ sacantām ||
[4.41.11] आ नो बर्हन्ता बर्हतीभिर ऊती इन्द्र यातं वरुण वाजसातौ |
 यद दिद्यवः पर्तनासु परक्रीळान तस्य वां सयाम सनितार आजेः ||
ā no bṛhantā bṛhatībhir ūtī indra yātaṃ varuṇa vājasātau |
 yad didyavaḥ pṛtanāsu prakrīḷān tasya vāṃ syāma sanitāra ājeḥ ||

### Hymn 4.42

[4.42.1] मम दविता राष्ट्रं कषत्रियस्य विश्वायोर विश्वे अम्र्ता यथा नः |
 करतुं सचन्ते वरुणस्य देवा राजामि कर्ष्टेर उपमस्य वव्रेः ||
mama dvitā rāṣṭraṃ kṣatriyasya viśvāyor viśve amṛtā yathā naḥ |
 kratuṃ sacante varuṇasya devā rājāmi kṛṣṭer upamasya vavreḥ ||
[4.42.2] अहं राजा वरुणो मह्यं तान्य असुर्याणि परथमा धारयन्त |
 करतुं सचन्ते वरुणस्य देवा राजामि कर्ष्टेर उपमस्य वव्रेः ||
ahaṃ rājā varuṇo mahyaṃ tāny asuryāṇi prathamā dhārayanta |
 kratuṃ sacante varuṇasya devā rājāmi kṛṣṭer upamasya vavreḥ ||
[4.42.3] अहम इन्द्रो वरुणस ते महित्वोर्वी गभीरे रजसी सुमेके |
 तवष्टेव विश्वा भुवनानि विद्वान सम ऐरयं रोदसी धारयं च ||
aham indro varuṇas te mahitvorvī ghabhīre rajasī sumeke |
 tvaṣṭeva viśvā bhuvanāni vidvān sam airayaṃ rodasī dhārayaṃ ca ||
[4.42.4] अहम अपो अपिन्वम उक्षमाणा धारयं दिवं सदन रतस्य |
 रतेन पुत्रो अदितेर रतावोत तरिधातु परथयद वि भूम ||
aham apo apinvam ukṣamāṇā dhārayaṃ divaṃ sadana ṛtasya |
 ṛtena putro aditer ṛtāvota tridhātu prathayad vi bhūma ||
[4.42.5] मां नरः सवश्वा वाजयन्तो मां वर्ताः समरणे हवन्ते |
 कर्णोम्य आजिम मघवाहम इन्द्र इयर्मि रेणुम अभिभूत्योजाः ||
māṃ naraḥ svaśvā vājayanto māṃ vṛtāḥ samaraṇe havante |
 kṛṇomy ājim maghavāham indra iyarmi reṇum abhibhūtyojāḥ ||
[4.42.6] अहं ता विश्वा चकरं नकिर मा दैव्यं सहो वरते अप्रतीतम |
 यन मा सोमासो ममदन यद उक्थोभे भयेते रजसी अपारे ||
ahaṃ tā viśvā cakaraṃ nakir mā daivyaṃ saho varate apratītam |
 yan mā somāso mamadan yad ukthobhe bhayete rajasī apāre ||
[4.42.7] विदुष ते विश्वा भुवनानि तस्य ता पर बरवीषि वरुणाय वेधः |
 तवं वर्त्राणि शर्ण्विषे जघन्वान तवं वर्तां अरिणा इन्द्र सिन्धून ||
viduṣ te viśvā bhuvanāni tasya tā pra bravīṣi varuṇāya vedhaḥ |
 tvaṃ vṛtrāṇi śṛṇviṣe jaghanvān tvaṃ vṛtāṃ ariṇā indra sindhūn ||
[4.42.8] अस्माकम अत्र पितरस त आसन सप्त रषयो दौर्गहे बध्यमाने |
 त आयजन्त तरसदस्युम अस्या इन्द्रं न वर्त्रतुरम अर्धदेवम ||
asmākam atra pitaras ta āsan sapta ṛṣayo daurghahe badhyamāne |
 ta āyajanta trasadasyum asyā indraṃ na vṛtraturam ardhadevam ||
[4.42.9] पुरुकुत्सानी हि वाम अदाशद धव्येभिर इन्द्रावरुणा नमोभिः |
 अथा राजानं तरसदस्युम अस्या वर्त्रहणं ददथुर अर्धदेवम ||
purukutsānī hi vām adāśad dhavyebhir indrāvaruṇā namobhiḥ |
 athā rājānaṃ trasadasyum asyā vṛtrahaṇaṃ dadathur ardhadevam ||
[4.42.10] राया वयं ससवांसो मदेम हव्येन देवा यवसेन गावः |
 तां धेनुम इन्द्रावरुणा युवं नो विश्वाहा धत्तम अनपस्फुरन्तीम ||
rāyā vayaṃ sasavāṃso madema havyena devā yavasena ghāvaḥ |
 tāṃ dhenum indrāvaruṇā yuvaṃ no viśvāhā dhattam anapasphurantīm ||

### Hymn 4.43

[4.43.1] क उ शरवत कतमो यज्ञियानां वन्दारु देवः कतमो जुषाते |
 कस्येमां देवीम अम्र्तेषु परेष्ठां हर्दि शरेषाम सुष्टुतिं सुहव्याम ||
ka u śravat katamo yajñiyānāṃ vandāru devaḥ katamo juṣāte |
 kasyemāṃ devīm amṛteṣu preṣṭhāṃ hṛdi śreṣāma suṣṭutiṃ suhavyām ||
[4.43.2] को मर्ळाति कतम आगमिष्ठो देवानाम उ कतमः शम्भविष्ठः |
 रथं कम आहुर दरवदश्वम आशुं यं सूर्यस्य दुहिताव्र्णीत ||
ko mṛḷāti katama āghamiṣṭho devānām u katamaḥ śambhaviṣṭhaḥ |
 rathaṃ kam āhur dravadaśvam āśuṃ yaṃ sūryasya duhitāvṛṇīta ||
[4.43.3] मक्षू हि षमा गछथ ईवतो दयून इन्द्रो न शक्तिम परितक्म्यायाम |
 दिव आजाता दिव्या सुपर्णा कया शचीनाम भवथः शचिष्ठा ||
makṣū hi ṣmā ghachatha īvato dyūn indro na śaktim paritakmyāyām |
 diva ājātā divyā suparṇā kayā śacīnām bhavathaḥ śaciṣṭhā ||
[4.43.4] का वाम भूद उपमातिः कया न आश्विना गमथो हूयमाना |
 को वाम महश चित तयजसो अभीक उरुष्यतम माध्वी दस्रा न ऊती ||
kā vām bhūd upamātiḥ kayā na āśvinā ghamatho hūyamānā |
 ko vām mahaś cit tyajaso abhīka uruṣyatam mādhvī dasrā na ūtī ||
[4.43.5] उरु वां रथः परि नक्षति दयाम आ यत समुद्राद अभि वर्तते वाम |
 मध्वा माध्वी मधु वाम परुषायन यत सीं वाम पर्क्षो भुरजन्त पक्वाः ||
uru vāṃ rathaḥ pari nakṣati dyām ā yat samudrād abhi vartate vām |
 madhvā mādhvī madhu vām pruṣāyan yat sīṃ vām pṛkṣo bhurajanta pakvāḥ ||
[4.43.6] सिन्धुर ह वां रसया सिञ्चद अश्वान घर्णा वयो ऽरुषासः परि गमन |
 तद ऊ षु वाम अजिरं चेति यानं येन पती भवथः सूर्यायाः ||
sindhur ha vāṃ rasayā siñcad aśvān ghṛṇā vayo ‘ruṣāsaḥ pari ghman |
 tad ū ṣu vām ajiraṃ ceti yānaṃ yena patī bhavathaḥ sūryāyāḥ ||
[4.43.7] इहेह यद वां समना पप्र्क्षे सेयम अस्मे सुमतिर वाजरत्ना |
 उरुष्यतं जरितारं युवं ह शरितः कामो नासत्या युवद्रिक ||
iheha yad vāṃ samanā papṛkṣe seyam asme sumatir vājaratnā |
 uruṣyataṃ jaritāraṃ yuvaṃ ha śritaḥ kāmo nāsatyā yuvadrik ||

### Hymn 4.44

[4.44.1] तं वां रथं वयम अद्या हुवेम पर्थुज्रयम अश्विना संगतिं गोः |
 यः सूर्यां वहति वन्धुरायुर गिर्वाहसम पुरुतमं वसूयुम ||
taṃ vāṃ rathaṃ vayam adyā huvema pṛthujrayam aśvinā saṃghatiṃ ghoḥ |
 yaḥ sūryāṃ vahati vandhurāyur ghirvāhasam purutamaṃ vasūyum ||
[4.44.2] युवं शरियम अश्विना देवता तां दिवो नपाता वनथः शचीभिः |
 युवोर वपुर अभि पर्क्षः सचन्ते वहन्ति यत ककुहासो रथे वाम ||
yuvaṃ śriyam aśvinā devatā tāṃ divo napātā vanathaḥ śacībhiḥ |
 yuvor vapur abhi pṛkṣaḥ sacante vahanti yat kakuhāso rathe vām ||
[4.44.3] को वाम अद्या करते रातहव्य ऊतये वा सुतपेयाय वार्कैः |
 रतस्य वा वनुषे पूर्व्याय नमो येमानो अश्विना ववर्तत ||
ko vām adyā karate rātahavya ūtaye vā sutapeyāya vārkaiḥ |
 ṛtasya vā vanuṣe pūrvyāya namo yemāno aśvinā vavartat ||
[4.44.4] हिरण्ययेन पुरुभू रथेनेमं यज्ञं नासत्योप यातम |
 पिबाथ इन मधुनः सोम्यस्य दधथो रत्नं विधते जनाय ||
hiraṇyayena purubhū rathenemaṃ yajñaṃ nāsatyopa yātam |
 pibātha in madhunaḥ somyasya dadhatho ratnaṃ vidhate janāya ||
[4.44.5] आ नो यातं दिवो अछा पर्थिव्या हिरण्ययेन सुव्र्ता रथेन |
 मा वाम अन्ये नि यमन देवयन्तः सं यद ददे नाभिः पूर्व्या वाम ||
ā no yātaṃ divo achā pṛthivyā hiraṇyayena suvṛtā rathena |
 mā vām anye ni yaman devayantaḥ saṃ yad dade nābhiḥ pūrvyā vām ||
[4.44.6] नू नो रयिम पुरुवीरम बर्हन्तं दस्रा मिमाथाम उभयेष्व अस्मे |
 नरो यद वाम अश्विना सतोमम आवन सधस्तुतिम आजमीळ्हासो अग्मन ||
nū no rayim puruvīram bṛhantaṃ dasrā mimāthām ubhayeṣv asme |
 naro yad vām aśvinā stomam āvan sadhastutim ājamīḷhāso aghman ||
[4.44.7] इहेह यद वां समना पप्र्क्षे सेयम अस्मे सुमतिर वाजरत्ना |
 उरुष्यतं जरितारं युवं ह शरितः कामो नासत्या युवद्रिक ||
iheha yad vāṃ samanā papṛkṣe seyam asme sumatir vājaratnā |
 uruṣyataṃ jaritāraṃ yuvaṃ ha śritaḥ kāmo nāsatyā yuvadrik ||

### Hymn 4.45

[4.45.1] एष सय भानुर उद इयर्ति युज्यते रथः परिज्मा दिवो अस्य सानवि |
 पर्क्षासो अस्मिन मिथुना अधि तरयो दर्तिस तुरीयो मधुनो वि रप्शते ||
eṣa sya bhānur ud iyarti yujyate rathaḥ parijmā divo asya sānavi |
 pṛkṣāso asmin mithunā adhi trayo dṛtis turīyo madhuno vi rapśate ||
[4.45.2] उद वाम पर्क्षासो मधुमन्त ईरते रथा अश्वास उषसो वयुष्टिषु |
 अपोर्णुवन्तस तम आ परीव्र्तं सवर ण शुक्रं तन्वन्त आ रजः ||
ud vām pṛkṣāso madhumanta īrate rathā aśvāsa uṣaso vyuṣṭiṣu |
 aporṇuvantas tama ā parīvṛtaṃ svar ṇa śukraṃ tanvanta ā rajaḥ ||
[4.45.3] मध्वः पिबतम मधुपेभिर आसभिर उत परियम मधुने युञ्जाथां रथम |
 आ वर्तनिम मधुना जिन्वथस पथो दर्तिं वहेथे मधुमन्तम अश्विना ||
madhvaḥ pibatam madhupebhir āsabhir uta priyam madhune yuñjāthāṃ ratham |
 ā vartanim madhunā jinvathas patho dṛtiṃ vahethe madhumantam aśvinā ||
[4.45.4] हंसासो ये वाम मधुमन्तो अस्रिधो हिरण्यपर्णा उहुव उषर्बुधः |
 उदप्रुतो मन्दिनो मन्दिनिस्प्र्शो मध्वो न मक्षः सवनानि गछथः ||
haṃsāso ye vām madhumanto asridho hiraṇyaparṇā uhuva uṣarbudhaḥ |
 udapruto mandino mandinispṛśo madhvo na makṣaḥ savanāni ghachathaḥ ||
[4.45.5] सवध्वरासो मधुमन्तो अग्नय उस्रा जरन्ते परति वस्तोर अश्विना |
 यन निक्तहस्तस तरणिर विचक्षणः सोमं सुषाव मधुमन्तम अद्रिभिः ||
svadhvarāso madhumanto aghnaya usrā jarante prati vastor aśvinā |
 yan niktahastas taraṇir vicakṣaṇaḥ somaṃ suṣāva madhumantam adribhiḥ ||
[4.45.6] आकेनिपासो अहभिर दविध्वतः सवर ण शुक्रं तन्वन्त आ रजः |
 सूरश चिद अश्वान युयुजान ईयते विश्वां अनु सवधया चेतथस पथः ||
ākenipāso ahabhir davidhvataḥ svar ṇa śukraṃ tanvanta ā rajaḥ |
 sūraś cid aśvān yuyujāna īyate viśvāṃ anu svadhayā cetathas pathaḥ ||
[4.45.7] पर वाम अवोचम अश्विना धियंधा रथः सवश्वो अजरो यो अस्ति |
 येन सद्यः परि रजांसि याथो हविष्मन्तं तरणिम भोजम अछ ||
pra vām avocam aśvinā dhiyaṃdhā rathaḥ svaśvo ajaro yo asti |
 yena sadyaḥ pari rajāṃsi yātho haviṣmantaṃ taraṇim bhojam acha ||

### Hymn 4.46

[4.46.1] अग्रम पिबा मधूनां सुतं वायो दिविष्टिषु |
 तवं हि पूर्वपा असि ||
aghram pibā madhūnāṃ sutaṃ vāyo diviṣṭiṣu |
 tvaṃ hi pūrvapā asi ||
[4.46.2] शतेना नो अभिष्टिभिर नियुत्वां इन्द्रसारथिः |
 वायो सुतस्य तर्म्पतम ||
śatenā no abhiṣṭibhir niyutvāṃ indrasārathiḥ |
 vāyo sutasya tṛmpatam ||
[4.46.3] आ वां सहस्रं हरय इन्द्रवायू अभि परयः |
 वहन्तु सोमपीतये ||
ā vāṃ sahasraṃ haraya indravāyū abhi prayaḥ |
 vahantu somapītaye ||
[4.46.4] रथं हिरण्यवन्धुरम इन्द्रवायू सवध्वरम |
 आ हि सथाथो दिविस्प्र्शम ||
rathaṃ hiraṇyavandhuram indravāyū svadhvaram |
 ā hi sthātho divispṛśam ||
[4.46.5] रथेन पर्थुपाजसा दाश्वांसम उप गछतम |
 इन्द्रवायू इहा गतम ||
rathena pṛthupājasā dāśvāṃsam upa ghachatam |
 indravāyū ihā ghatam ||
[4.46.6] इन्द्रवायू अयं सुतस तं देवेभिः सजोषसा |
 पिबतं दाशुषो गर्हे ||
indravāyū ayaṃ sutas taṃ devebhiḥ sajoṣasā |
 pibataṃ dāśuṣo ghṛhe ||
[4.46.7] इह परयाणम अस्तु वाम इन्द्रवायू विमोचनम |
 इह वां सोमपीतये ||
iha prayāṇam astu vām indravāyū vimocanam |
 iha vāṃ somapītaye ||

### Hymn 4.47

[4.47.1] वायो शुक्रो अयामि ते मध्वो अग्रं दिविष्टिषु |
 आ याहि सोमपीतये सपार्हो देव नियुत्वता ||
vāyo śukro ayāmi te madhvo aghraṃ diviṣṭiṣu |
 ā yāhi somapītaye spārho deva niyutvatā ||
[4.47.2] इन्द्रश च वायव एषां सोमानाम पीतिम अर्हथः |
 युवां हि यन्तीन्दवो निम्नम आपो न सध्र्यक ||
indraś ca vāyav eṣāṃ somānām pītim arhathaḥ |
 yuvāṃ hi yantīndavo nimnam āpo na sadhryak ||
[4.47.3] वायव इन्द्रश च शुष्मिणा सरथं शवसस पती |
 नियुत्वन्ता न ऊतय आ यातं सोमपीतये ||
vāyav indraś ca śuṣmiṇā sarathaṃ śavasas patī |
 niyutvantā na ūtaya ā yātaṃ somapītaye ||
[4.47.4] या वां सन्ति पुरुस्प्र्हो नियुतो दाशुषे नरा |
 अस्मे ता यज्ञवाहसेन्द्रवायू नि यछतम ||
yā vāṃ santi puruspṛho niyuto dāśuṣe narā |
 asme tā yajñavāhasendravāyū ni yachatam ||

### Hymn 4.48

[4.48.1] विहि होत्रा अवीता विपो न रायो अर्यः |
 वायव आ चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये ||
vihi hotrā avītā vipo na rāyo aryaḥ |
 vāyav ā candreṇa rathena yāhi sutasya pītaye ||
[4.48.2] निर्युवाणो अशस्तीर नियुत्वां इन्द्रसारथिः |
 वायव आ चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये ||
niryuvāṇo aśastīr niyutvāṃ indrasārathiḥ |
 vāyav ā candreṇa rathena yāhi sutasya pītaye ||
[4.48.3] अनु कर्ष्णे वसुधिती येमाते विश्वपेशसा |
 वायव आ चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये ||
anu kṛṣṇe vasudhitī yemāte viśvapeśasā |
 vāyav ā candreṇa rathena yāhi sutasya pītaye ||
[4.48.4] वहन्तु तवा मनोयुजो युक्तासो नवतिर नव |
 वायव आ चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये ||
vahantu tvā manoyujo yuktāso navatir nava |
 vāyav ā candreṇa rathena yāhi sutasya pītaye ||
[4.48.5] वायो शतं हरीणां युवस्व पोष्याणाम |
 उत वा ते सहस्रिणो रथ आ यातु पाजसा ||
vāyo śataṃ harīṇāṃ yuvasva poṣyāṇām |
 uta vā te sahasriṇo ratha ā yātu pājasā ||

### Hymn 4.49

[4.49.1] इदं वाम आस्य हविः परियम इन्द्राब्र्हस्पती |
 उक्थम मदश च शस्यते ||
idaṃ vām āsy haviḥ priyam indrābṛhaspatī |
 uktham madaś ca śasyate ||
[4.49.2] अयं वाम परि षिच्यते सोम इन्द्राब्र्हस्पती |
 चारुर मदाय पीतये ||
ayaṃ vām pari ṣicyate soma indrābṛhaspatī |
 cārur madāya pītaye ||
[4.49.3] आ न इन्द्राब्र्हस्पती गर्हम इन्द्रश च गछतम |
 सोमपा सोमपीतये ||
ā na indrābṛhaspatī ghṛham indraś ca ghachatam |
 somapā somapītaye ||
[4.49.4] अस्मे इन्द्राब्र्हस्पती रयिं धत्तं शतग्विनम |
 अश्वावन्तं सहस्रिणम ||
asme indrābṛhaspatī rayiṃ dhattaṃ śataghvinam |
 aśvāvantaṃ sahasriṇam ||
[4.49.5] इन्द्राब्र्हस्पती वयं सुते गीर्भिर हवामहे |
 अस्य सोमस्य पीतये ||
indrābṛhaspatī vayaṃ sute ghīrbhir havāmahe |
 asya somasya pītaye ||
[4.49.6] सोमम इन्द्राब्र्हस्पती पिबतं दाशुषो गर्हे |
 मादयेथां तदोकसा ||
somam indrābṛhaspatī pibataṃ dāśuṣo ghṛhe |
 mādayethāṃ tadokasā ||

### Hymn 4.50

[4.50.1] यस तस्तम्भ सहसा वि जमो अन्तान बर्हस्पतिस तरिषधस्थो रवेण |
 तम परत्नास रषयो दीध्यानाः पुरो विप्रा दधिरे मन्द्रजिह्वम ||
yas tastambha sahasā vi jmo antān bṛhaspatis triṣadhastho raveṇa |
 tam pratnāsa ṛṣayo dīdhyānāḥ puro viprā dadhire mandrajihvam ||
[4.50.2] धुनेतयः सुप्रकेतम मदन्तो बर्हस्पते अभि ये नस ततस्रे |
 पर्षन्तं सर्प्रम अदब्धम ऊर्वम बर्हस्पते रक्षताद अस्य योनिम ||
dhunetayaḥ supraketam madanto bṛhaspate abhi ye nas tatasre |
 pṛṣantaṃ sṛpram adabdham ūrvam bṛhaspate rakṣatād asya yonim ||
[4.50.3] बर्हस्पते या परमा परावद अत आ त रतस्प्र्शो नि षेदुः |
 तुभ्यं खाता अवता अद्रिदुग्धा मध्व शचोतन्त्य अभितो विरप्शम ||
bṛhaspate yā paramā parāvad ata ā ta ṛtaspṛśo ni ṣeduḥ |
 tubhyaṃ khātā avatā adridughdhā madhva ścotanty abhito virapśam ||
[4.50.4] बर्हस्पतिः परथमं जायमानो महो जयोतिषः परमे वयोमन |
 सप्तास्यस तुविजातो रवेण वि सप्तरश्मिर अधमत तमांसि ||
bṛhaspatiḥ prathamaṃ jāyamāno maho jyotiṣaḥ parame vyoman |
 saptāsyas tuvijāto raveṇa vi saptaraśmir adhamat tamāṃsi ||
[4.50.5] स सुष्टुभा स रक्वता गणेन वलं रुरोज फलिगं रवेण |
 बर्हस्पतिर उस्रिया हव्यसूदः कनिक्रदद वावशतीर उद आजत ||
sa suṣṭubhā sa ṛkvatā ghaṇena valaṃ ruroja phalighaṃ raveṇa |
 bṛhaspatir usriyā havyasūdaḥ kanikradad vāvaśatīr ud ājat ||
[4.50.6] एवा पित्रे विश्वदेवाय वर्ष्णे यज्ञैर विधेम नमसा हविर्भिः |
 बर्हस्पते सुप्रजा वीरवन्तो वयं सयाम पतयो रयीणाम ||
evā pitre viśvadevāya vṛṣṇe yajñair vidhema namasā havirbhiḥ |
 bṛhaspate suprajā vīravanto vayaṃ syāma patayo rayīṇām ||
[4.50.7] स इद राजा परतिजन्यानि विश्वा शुष्मेण तस्थाव अभि वीर्य्ण |
 बर्हस्पतिं यः सुभ्र्तम बिभर्ति वल्गूयति वन्दते पूर्वभाजम ||
sa id rājā pratijanyāni viśvā śuṣmeṇa tasthāv abhi vīryṇa |
 bṛhaspatiṃ yaḥ subhṛtam bibharti valghūyati vandate pūrvabhājam ||
[4.50.8] स इत कषेति सुधित ओकसि सवे तस्मा इळा पिन्वते विश्वदानीम |
 तस्मै विशः सवयम एवा नमन्ते यस्मिन बरह्मा राजनि पूर्व एति ||
sa it kṣeti sudhita okasi sve tasmā iḷā pinvate viśvadānīm |
 tasmai viśaḥ svayam evā namante yasmin brahmā rājani pūrva eti ||
[4.50.9] अप्रतीतो जयति सं धनानि परतिजन्यान्य उत या सजन्या |
 अवस्यवे यो वरिवः कर्णोति बरह्मणे राजा तम अवन्ति देवाः ||
apratīto jayati saṃ dhanāni pratijanyāny uta yā sajanyā |
 avasyave yo varivaḥ kṛṇoti brahmaṇe rājā tam avanti devāḥ ||
[4.50.10] इन्द्रश च सोमम पिबतम बर्हस्पते ऽसमिन यज्ञे मन्दसाना वर्षण्वसू |
 आ वां विशन्त्व इन्दवः सवाभुवो ऽसमे रयिं सर्ववीरं नि यछतम ||
indraś ca somam pibatam bṛhaspate ‘smin yajñe mandasānā vṛṣaṇvasū |
 ā vāṃ viśantv indavaḥ svābhuvo ‘sme rayiṃ sarvavīraṃ ni yachatam ||
[4.50.11] बर्हस्पत इन्द्र वर्धतं नः सचा सा वां सुमतिर भूत्व अस्मे |
 अविष्टं धियो जिग्र्तम पुरंधीर जजस्तम अर्यो वनुषाम अरातीः ||
bṛhaspata indra vardhataṃ naḥ sacā sā vāṃ sumatir bhūtv asme |
 aviṣṭaṃ dhiyo jighṛtam puraṃdhīr jajastam aryo vanuṣām arātīḥ ||

### Hymn 4.51

[4.51.1] इदम उ तयत पुरुतमम पुरस्ताज जयोतिस तमसो वयुनावद अस्थात |
 नूनं दिवो दुहितरो विभातीर गातुं कर्णवन्न उषसो जनाय ||
idam u tyat purutamam purastāj jyotis tamaso vayunāvad asthāt |
 nūnaṃ divo duhitaro vibhātīr ghātuṃ kṛṇavann uṣaso janāya ||
[4.51.2] अस्थुर उ चित्रा उषसः पुरस्तान मिता इव सवरवो ऽधवरेषु |
 वय ऊ वरजस्य तमसो दवारोछन्तीर अव्रञ छुचयः पावकाः ||
asthur u citrā uṣasaḥ purastān mitā iva svaravo ‘dhvareṣu |
 vy ū vrajasya tamaso dvārochantīr avrañ chucayaḥ pāvakāḥ ||
[4.51.3] उछन्तीर अद्य चितयन्त भोजान राधोदेयायोषसो मघोनीः |
 अचित्रे अन्तः पणयः ससन्त्व अबुध्यमानास तमसो विमध्ये ||
uchantīr adya citayanta bhojān rādhodeyāyoṣaso maghonīḥ |
 acitre antaḥ paṇayaḥ sasantv abudhyamānās tamaso vimadhye ||
[4.51.4] कुवित स देवीः सनयो नवो वा यामो बभूयाद उषसो वो अद्य |
 येना नवग्वे अङगिरे दशग्वे सप्तास्ये रेवती रेवद ऊष ||
kuvit sa devīḥ sanayo navo vā yāmo babhūyād uṣaso vo adya |
 yenā navaghve aṅghire daśaghve saptāsye revatī revad ūṣa ||
[4.51.5] यूयं हि देवीर रतयुग्भिर अश्वैः परिप्रयाथ भुवनानि सद्यः |
 परबोधयन्तीर उषसः ससन्तं दविपाच चतुष्पाच चरथाय जीवम ||
yūyaṃ hi devīr ṛtayughbhir aśvaiḥ pariprayātha bhuvanāni sadyaḥ |
 prabodhayantīr uṣasaḥ sasantaṃ dvipāc catuṣpāc carathāya jīvam ||
[4.51.6] कव सविद आसां कतमा पुराणी यया विधाना विदधुर रभूणाम |
 शुभं यच छुभ्रा उषसश चरन्ति न वि जञायन्ते सद्र्शीर अजुर्याः ||
kva svid āsāṃ katamā purāṇī yayā vidhānā vidadhur ṛbhūṇām |
 śubhaṃ yac chubhrā uṣasaś caranti na vi jñāyante sadṛśīr ajuryāḥ ||
[4.51.7] ता घा ता भद्रा उषसः पुरासुर अभिष्टिद्युम्ना रतजातसत्याः |
 यास्व ईजानः शशमान उक्थै सतुवञ छंसन दरविणं सद्य आप ||
tā ghā tā bhadrā uṣasaḥ purāsur abhiṣṭidyumnā ṛtajātasatyāḥ |
 yāsv ījānaḥ śaśamāna ukthai stuvañ chaṃsan draviṇaṃ sadya āpa ||
[4.51.8] ता आ चरन्ति समना पुरस्तात समानतः समना पप्रथानाः |
 रतस्य देवीः सदसो बुधाना गवां न सर्गा उषसो जरन्ते ||
tā ā caranti samanā purastāt samānataḥ samanā paprathānāḥ |
 ṛtasya devīḥ sadaso budhānā ghavāṃ na sarghā uṣaso jarante ||
[4.51.9] ता इन नव एव समना समानीर अमीतवर्णा उषसश चरन्ति |
 गूहन्तीर अभ्वम असितं रुशद्भिः शुक्रास तनूभिः शुचयो रुचानाः ||
tā in nv eva samanā samānīr amītavarṇā uṣasaś caranti |
 ghūhantīr abhvam asitaṃ ruśadbhiḥ śukrās tanūbhiḥ śucayo rucānāḥ ||
[4.51.10] रयिं दिवो दुहितरो विभातीः परजावन्तं यछतास्मासु देवीः |
 सयोनाद आ वः परतिबुध्यमानाः सुवीर्यस्य पतयः सयाम ||
rayiṃ divo duhitaro vibhātīḥ prajāvantaṃ yachatāsmāsu devīḥ |
 syonād ā vaḥ pratibudhyamānāḥ suvīryasya patayaḥ syāma ||
[4.51.11] तद वो दिवो दुहितरो विभातीर उप बरुव उषसो यज्ञकेतुः |
 वयं सयाम यशसो जनेषु तद दयौश च धत्ताम पर्थिवी च देवी ||
tad vo divo duhitaro vibhātīr upa bruva uṣaso yajñaketuḥ |
 vayaṃ syāma yaśaso janeṣu tad dyauś ca dhattām pṛthivī ca devī ||

### Hymn 4.52

[4.52.1] परति षया सूनरी जनी वयुछन्ती परि सवसुः |
 दिवो अदर्शि दुहिता ||
prati ṣyā sūnarī janī vyuchantī pari svasuḥ |
 divo adarśi duhitā ||
[4.52.2] अश्वेव चित्रारुषी माता गवाम रतावरी |
 सखाभूद अश्विनोर उषाः ||
aśveva citrāruṣī mātā ghavām ṛtāvarī |
 sakhābhūd aśvinor uṣāḥ ||
[4.52.3] उत सखास्य अश्विनोर उत माता गवाम असि |
 उतोषो वस्व ईशिषे ||
uta sakhāsy aśvinor uta mātā ghavām asi |
 utoṣo vasva īśiṣe ||
[4.52.4] यावयद्द्वेषसं तवा चिकित्वित सून्र्तावरि |
 परति सतोमैर अभुत्स्महि ||
yāvayaddveṣasaṃ tvā cikitvit sūnṛtāvari |
 prati stomair abhutsmahi ||
[4.52.5] परति भद्रा अद्र्क्षत गवां सर्गा न रश्मयः |
 ओषा अप्रा उरु जरयः ||
prati bhadrā adṛkṣata ghavāṃ sarghā na raśmayaḥ |
 oṣā aprā uru jrayaḥ ||
[4.52.6] आपप्रुषी विभावरि वय आवर जयोतिषा तमः |
 उषो अनु सवधाम अव ||
āpapruṣī vibhāvari vy āvar jyotiṣā tamaḥ |
 uṣo anu svadhām ava ||
[4.52.7] आ दयां तनोषि रश्मिभिर आन्तरिक्षम उरु परियम |
 उषः शुक्रेण शोचिषा ||
ā dyāṃ tanoṣi raśmibhir āntarikṣam uru priyam |
 uṣaḥ śukreṇa śociṣā ||

### Hymn 4.53

[4.53.1] तद देवस्य सवितुर वार्यम महद वर्णीमहे असुरस्य परचेतसः |
 छर्दिर येन दाशुषे यछति तमना तन नो महां उद अयान देवो अक्तुभिः ||
tad devasya savitur vāryam mahad vṛṇīmahe asurasya pracetasaḥ |
 chardir yena dāśuṣe yachati tmanā tan no mahāṃ ud ayān devo aktubhiḥ ||
[4.53.2] दिवो धर्ता भुवनस्य परजापतिः पिशङगं दरापिम परति मुञ्चते कविः |
 विचक्षणः परथयन्न आप्र्णन्न उर्व अजीजनत सविता सुम्नम उक्थ्यम ||
divo dhartā bhuvanasya prajāpatiḥ piśaṅghaṃ drāpim prati muñcate kaviḥ |
 vicakṣaṇaḥ prathayann āpṛṇann urv ajījanat savitā sumnam ukthyam ||
[4.53.3] आप्रा रजांसि दिव्यानि पार्थिवा शलोकं देवः कर्णुते सवाय धर्मणे |
 पर बाहू अस्राक सविता सवीमनि निवेशयन परसुवन्न अक्तुभिर जगत ||
āprā rajāṃsi divyāni pārthivā ślokaṃ devaḥ kṛṇute svāya dharmaṇe |
 pra bāhū asrāk savitā savīmani niveśayan prasuvann aktubhir jaghat ||
[4.53.4] अदाभ्यो भुवनानि परचाकशद वरतानि देवः सविताभि रक्षते |
 परास्राग बाहू भुवनस्य परजाभ्यो धर्तव्रतो महो अज्मस्य राजति ||
adābhyo bhuvanāni pracākaśad vratāni devaḥ savitābhi rakṣate |
 prāsrāgh bāhū bhuvanasya prajābhyo dhṛtavrato maho ajmasya rājati ||
[4.53.5] तरिर अन्तरिक्षं सविता महित्वना तरी रजांसि परिभुस तरीणि रोचना |
 तिस्रो दिवः पर्थिवीस तिस्र इन्वति तरिभिर वरतैर अभि नो रक्षति तमना ||
trir antarikṣaṃ savitā mahitvanā trī rajāṃsi paribhus trīṇi rocanā |
 tisro divaḥ pṛthivīs tisra invati tribhir vratair abhi no rakṣati tmanā ||
[4.53.6] बर्हत्सुम्नः परसवीता निवेशनो जगत सथातुर उभयस्य यो वशी |
 स नो देवः सविता शर्म यछत्व अस्मे कषयाय तरिवरूथम अंहसः ||
bṛhatsumnaḥ prasavītā niveśano jaghata sthātur ubhayasya yo vaśī |
 sa no devaḥ savitā śarma yachatv asme kṣayāya trivarūtham aṃhasaḥ ||
[4.53.7] आगन देव रतुभिर वर्धतु कषयं दधातु नः सविता सुप्रजाम इषम |
 स नः कषपाभिर अहभिश च जिन्वतु परजावन्तं रयिम अस्मे सम इन्वतु ||
āghan deva ṛtubhir vardhatu kṣayaṃ dadhātu naḥ savitā suprajām iṣam |
 sa naḥ kṣapābhir ahabhiś ca jinvatu prajāvantaṃ rayim asme sam invatu ||

### Hymn 4.54

[4.54.1] अभूद देवः सविता वन्द्यो नु न इदानीम अह्न उपवाच्यो नर्भिः |
 वि यो रत्ना भजति मानवेभ्यः शरेष्ठं नो अत्र दरविणं यथा दधत ||
abhūd devaḥ savitā vandyo nu na idānīm ahna upavācyo nṛbhiḥ |
 vi yo ratnā bhajati mānavebhyaḥ śreṣṭhaṃ no atra draviṇaṃ yathā dadhat ||
[4.54.2] देवेभ्यो हि परथमं यज्ञियेभ्यो ऽमर्तत्वं सुवसि भागम उत्तमम |
 आद इद दामानं सवितर वय ्र्णुषे ऽनूचीना जीविता मानुषेभ्यः ||
devebhyo hi prathamaṃ yajñiyebhyo ‘mṛtatvaṃ suvasi bhāgham uttamam |
 ād id dāmānaṃ savitar vy rṇuṣe ‘nūcīnā jīvitā mānuṣebhyaḥ ||
[4.54.3] अचित्ती यच चक्र्मा दैव्ये जने दीनैर दक्षैः परभूती पूरुषत्वता |
 देवेषु च सवितर मानुषेषु च तवं नो अत्र सुवताद अनागसः ||
acittī yac cakṛmā daivye jane dīnair dakṣaiḥ prabhūtī pūruṣatvatā |
 deveṣu ca savitar mānuṣeṣu ca tvaṃ no atra suvatād anāghasaḥ ||
[4.54.4] न परमिये सवितुर दैव्यस्य तद यथा विश्वम भुवनं धारयिष्यति |
 यत पर्थिव्या वरिमन्न आ सवङगुरिर वर्ष्मन दिवः सुवति सत्यम अस्य तत ||
na pramiye savitur daivyasya tad yathā viśvam bhuvanaṃ dhārayiṣyati |
 yat pṛthivyā varimann ā svaṅghurir varṣman divaḥ suvati satyam asya tat ||
[4.54.5] इन्द्रज्येष्ठान बर्हद्भ्यः पर्वतेभ्यः कषयां एभ्यः सुवसि पस्त्यावतः |
 यथा-यथा पतयन्तो वियेमिर एवैव तस्थुः सवितः सवाय ते ||
indrajyeṣṭhān bṛhadbhyaḥ parvatebhyaḥ kṣayāṃ ebhyaḥ suvasi pastyāvataḥ |
 yathā-yathā patayanto viyemira evaiva tasthuḥ savitaḥ savāya te ||
[4.54.6] ये ते तरिर अहन सवितः सवासो दिवे-दिवे सौभगम आसुवन्ति |
 इन्द्रो दयावाप्र्थिवी सिन्धुर अद्भिर आदित्यैर नो अदितिः शर्म यंसत ||
ye te trir ahan savitaḥ savāso dive-dive saubhagham āsuvanti |
 indro dyāvāpṛthivī sindhur adbhir ādityair no aditiḥ śarma yaṃsat ||

### Hymn 4.55

[4.55.1] को वस तराता वसवः को वरूता दयावाभूमी अदिते तरासीथां नः |
 सहीयसो वरुण मित्र मर्तात को वो ऽधवरे वरिवो धाति देवाः ||
ko vas trātā vasavaḥ ko varūtā dyāvābhūmī adite trāsīthāṃ naḥ |
 sahīyaso varuṇa mitra martāt ko vo ‘dhvare varivo dhāti devāḥ ||
[4.55.2] पर ये धामानि पूर्व्याण्य अर्चान वि यद उछान वियोतारो अमूराः |
 विधातारो वि ते दधुर अजस्रा रतधीतयो रुरुचन्त दस्माः ||
pra ye dhāmāni pūrvyāṇy arcān vi yad uchān viyotāro amūrāḥ |
 vidhātāro vi te dadhur ajasrā ṛtadhītayo rurucanta dasmāḥ ||
[4.55.3] पर पस्त्याम अदितिं सिन्धुम अर्कैः सवस्तिम ईळे सख्याय देवीम |
 उभे यथा नो अहनी निपात उषासानक्ता करताम अदब्धे ||
pra pastyām aditiṃ sindhum arkaiḥ svastim īḷe sakhyāya devīm |
 ubhe yathā no ahanī nipāta uṣāsānaktā karatām adabdhe ||
[4.55.4] वय अर्यमा वरुणश चेति पन्थाम इषस पतिः सुवितं गातुम अग्निः |
 इन्द्राविष्णू नर्वद उ षु सतवाना शर्म नो यन्तम अमवद वरूथम ||
vy aryamā varuṇaś ceti panthām iṣas patiḥ suvitaṃ ghātum aghniḥ |
 indrāviṣṇū nṛvad u ṣu stavānā śarma no yantam amavad varūtham ||
[4.55.5] आ पर्वतस्य मरुताम अवांसि देवस्य तरातुर अव्रि भगस्य |
 पात पतिर जन्याद अंहसो नो मित्रो मित्रियाद उत न उरुष्येत ||
ā parvatasya marutām avāṃsi devasya trātur avri bhaghasya |
 pāt patir janyād aṃhaso no mitro mitriyād uta na uruṣyet ||
[4.55.6] नू रोदसी अहिना बुध्न्येन सतुवीत देवी अप्येभिर इष्टैः |
 समुद्रं न संचरणे सनिष्यवो घर्मस्वरसो नद्यो अप वरन ||
nū rodasī ahinā budhnyena stuvīta devī apyebhir iṣṭaiḥ |
 samudraṃ na saṃcaraṇe saniṣyavo gharmasvaraso nadyo apa vran ||
[4.55.7] देवैर नो देव्य अदितिर नि पातु देवस तराता तरायताम अप्रयुछन |
 नहि मित्रस्य वरुणस्य धासिम अर्हामसि परमियं सान्व अग्नेः ||
devair no devy aditir ni pātu devas trātā trāyatām aprayuchan |
 nahi mitrasya varuṇasya dhāsim arhāmasi pramiyaṃ sānv aghneḥ ||
[4.55.8] अग्निर ईशे वसव्यस्याग्निर महः सौभगस्य |
 तान्य अस्मभ्यं रासते ||
aghnir īśe vasavyasyāghnir mahaḥ saubhaghasya |
 tāny asmabhyaṃ rāsate ||
[4.55.9] उषो मघोन्य आ वह सून्र्ते वार्या पुरु |
 अस्मभ्यं वाजिनीवति ||
uṣo maghony ā vaha sūnṛte vāryā puru |
 asmabhyaṃ vājinīvati ||
[4.55.10] तत सु नः सविता भगो वरुणो मित्रो अर्यमा |
 इन्द्रो नो राधसा गमत ||
tat su naḥ savitā bhagho varuṇo mitro aryamā |
 indro no rādhasā ghamat ||

### Hymn 4.56

[4.56.1] मही दयावाप्र्थिवी इह जयेष्ठे रुचा भवतां शुचयद्भिर अर्कैः |
 यत सीं वरिष्ठे बर्हती विमिन्वन रुवद धोक्षा पप्रथानेभिर एवैः ||
mahī dyāvāpṛthivī iha jyeṣṭhe rucā bhavatāṃ śucayadbhir arkaiḥ |
 yat sīṃ variṣṭhe bṛhatī viminvan ruvad dhokṣā paprathānebhir evaiḥ ||
[4.56.2] देवी देवेभिर यजते यजत्रैर अमिनती तस्थतुर उक्षमाणे |
 रतावरी अद्रुहा देवपुत्रे यज्ञस्य नेत्री शुचयद्भिर अर्कैः ||
devī devebhir yajate yajatrair aminatī tasthatur ukṣamāṇe |
 ṛtāvarī adruhā devaputre yajñasya netrī śucayadbhir arkaiḥ ||
[4.56.3] स इत सवपा भुवनेष्व आस य इमे दयावाप्र्थिवी जजान |
 उर्वी गभीरे रजसी सुमेके अवंशे धीरः शच्या सम ऐरत ||
sa it svapā bhuvaneṣv āsa ya ime dyāvāpṛthivī jajāna |
 urvī ghabhīre rajasī sumeke avaṃśe dhīraḥ śacyā sam airat ||
[4.56.4] नू रोदसी बर्हद्भिर नो वरूथैः पत्नीवद्भिर इषयन्ती सजोषाः |
 उरूची विश्वे यजते नि पातं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
nū rodasī bṛhadbhir no varūthaiḥ patnīvadbhir iṣayantī sajoṣāḥ |
 urūcī viśve yajate ni pātaṃ dhiyā syāma rathyaḥ sadāsāḥ ||
[4.56.5] पर वाम महि दयवी अभ्य उपस्तुतिम भरामहे |
 शुची उप परशस्तये ||
pra vām mahi dyavī abhy upastutim bharāmahe |
 śucī upa praśastaye ||
[4.56.6] पुनाने तन्वा मिथः सवेन दक्षेण राजथः |
 ऊह्याथे सनाद रतम ||
punāne tanvā mithaḥ svena dakṣeṇa rājathaḥ |
 ūhyāthe sanād ṛtam ||
[4.56.7] मही मित्रस्य साधथस तरन्ती पिप्रती रतम |
 परि यज्ञं नि षेदथुः ||
mahī mitrasya sādhathas tarantī pipratī ṛtam |
 pari yajñaṃ ni ṣedathuḥ ||

### Hymn 4.57

[4.57.1] कषेत्रस्य पतिना वयं हितेनेव जयामसि |
 गाम अश्वम पोषयित्न्व आ स नो मर्ळातीद्र्शे ||
kṣetrasya patinā vayaṃ hiteneva jayāmasi |
 ghām aśvam poṣayitnv ā sa no mṛḷātīdṛśe ||
[4.57.2] कषेत्रस्य पते मधुमन्तम ऊर्मिं धेनुर इव पयो अस्मासु धुक्ष्व |
 मधुश्चुतं घर्तम इव सुपूतम रतस्य नः पतयो मर्ळयन्तु ||
kṣetrasya pate madhumantam ūrmiṃ dhenur iva payo asmāsu dhukṣva |
 madhuścutaṃ ghṛtam iva supūtam ṛtasya naḥ patayo mṛḷayantu ||
[4.57.3] मधुमतीर ओषधीर दयाव आपो मधुमन नो भवत्व अन्तरिक्षम |
 कषेत्रस्य पतिर मधुमान नो अस्त्व अरिष्यन्तो अन्व एनं चरेम ||
madhumatīr oṣadhīr dyāva āpo madhuman no bhavatv antarikṣam |
 kṣetrasya patir madhumān no astv ariṣyanto anv enaṃ carema ||
[4.57.4] शुनं वाहाः शुनं नरः शुनं कर्षतु लाङगलम |
 शुनं वरत्रा बध्यन्तां शुनम अष्ट्राम उद इङगय ||
śunaṃ vāhāḥ śunaṃ naraḥ śunaṃ kṛṣatu lāṅghalam |
 śunaṃ varatrā badhyantāṃ śunam aṣṭrām ud iṅghaya ||
[4.57.5] शुनासीराव इमां वाचं जुषेथां यद दिवि चक्रथुः पयः |
 तेनेमाम उप सिञ्चतम ||
śunāsīrāv imāṃ vācaṃ juṣethāṃ yad divi cakrathuḥ payaḥ |
 tenemām upa siñcatam ||
[4.57.6] अर्वाची सुभगे भव सीते वन्दामहे तवा |
 यथा नः सुभगाससि यथा नः सुफलाससि ||
arvācī subhaghe bhava sīte vandāmahe tvā |
 yathā naḥ subhaghāsasi yathā naḥ suphalāsasi ||
[4.57.7] इन्द्रः सीतां नि गर्ह्णातु ताम पूषानु यछतु |
 सा नः पयस्वती दुहाम उत्तराम-उत्तरां समाम ||
indraḥ sītāṃ ni ghṛhṇātu tām pūṣānu yachatu |
 sā naḥ payasvatī duhām uttarām-uttarāṃ samām ||
[4.57.8] शुनं नः फाला वि कर्षन्तु भूमिं शुनं कीनाशा अभि यन्तु वाहैः |
 शुनम पर्जन्यो मधुना पयोभिः शुनासीरा शुनम अस्मासु धत्तम ||
śunaṃ naḥ phālā vi kṛṣantu bhūmiṃ śunaṃ kīnāśā abhi yantu vāhaiḥ |
 śunam parjanyo madhunā payobhiḥ śunāsīrā śunam asmāsu dhattam ||

### Hymn 4.58

[4.58.1] समुद्राद ऊर्मिर मधुमां उद आरद उपांशुना सम अम्र्तत्वम आनट |
 घर्तस्य नाम गुह्यं यद अस्ति जिह्वा देवानाम अम्र्तस्य नाभिः ||
samudrād ūrmir madhumāṃ ud ārad upāṃśunā sam amṛtatvam ānaṭ |
 ghṛtasya nāma ghuhyaṃ yad asti jihvā devānām amṛtasya nābhiḥ ||
[4.58.2] वयं नाम पर बरवामा घर्तस्यास्मिन यज्ञे धारयामा नमोभिः |
 उप बरह्मा शर्णवच छस्यमानं चतुःश्र्ङगो ऽवमीद गौर एतत ||
vayaṃ nāma pra bravāmā ghṛtasyāsmin yajñe dhārayāmā namobhiḥ |
 upa brahmā śṛṇavac chasyamānaṃ catuḥśṛṅgho ‘vamīd ghaura etat ||
[4.58.3] चत्वारि शर्ङगा तरयो अस्य पादा दवे शीर्षे सप्त हस्तासो अस्य |
 तरिधा बद्धो वर्षभो रोरवीति महो देवो मर्त्यां आ विवेश ||
catvāri śṛṅghā trayo asya pādā dve śīrṣe sapta hastāso asya |
 tridhā baddho vṛṣabho roravīti maho devo martyāṃ ā viveśa ||
[4.58.4] तरिधा हितम पणिभिर गुह्यमानं गवि देवासो घर्तम अन्व अविन्दन |
 इन्द्र एकं सूर्य एकं जजान वेनाद एकं सवधया निष टतक्षुः ||
tridhā hitam paṇibhir ghuhyamānaṃ ghavi devāso ghṛtam anv avindan |
 indra ekaṃ sūrya ekaṃ jajāna venād ekaṃ svadhayā niṣ ṭatakṣuḥ ||
[4.58.5] एता अर्षन्ति हर्द्यात समुद्राच छतव्रजा रिपुणा नावचक्षे |
 घर्तस्य धारा अभि चाकशीमि हिरण्ययो वेतसो मध्य आसाम ||
etā arṣanti hṛdyāt samudrāc chatavrajā ripuṇā nāvacakṣe |
 ghṛtasya dhārā abhi cākaśīmi hiraṇyayo vetaso madhya āsām ||
[4.58.6] सम्यक सरवन्ति सरितो न धेना अन्तर हर्दा मनसा पूयमानाः |
 एते अर्षन्त्य ऊर्मयो घर्तस्य मर्गा इव कषिपणोर ईषमाणाः ||
samyak sravanti sarito na dhenā antar hṛdā manasā pūyamānāḥ |
 ete arṣanty ūrmayo ghṛtasya mṛghā iva kṣipaṇor īṣamāṇāḥ ||
[4.58.7] सिन्धोर इव पराध्वने शूघनासो वातप्रमियः पतयन्ति यह्वाः |
 घर्तस्य धारा अरुषो न वाजी काष्ठा भिन्दन्न ऊर्मिभिः पिन्वमानः ||
sindhor iva prādhvane śūghanāso vātapramiyaḥ patayanti yahvāḥ |
 ghṛtasya dhārā aruṣo na vājī kāṣṭhā bhindann ūrmibhiḥ pinvamānaḥ ||
[4.58.8] अभि परवन्त समनेव योषाः कल्याण्यः समयमानासो अग्निम |
 घर्तस्य धाराः समिधो नसन्त ता जुषाणो हर्यति जातवेदाः ||
abhi pravanta samaneva yoṣāḥ kalyāṇyaḥ smayamānāso aghnim |
 ghṛtasya dhārāḥ samidho nasanta tā juṣāṇo haryati jātavedāḥ ||
[4.58.9] कन्या इव वहतुम एतवा उ अञ्ज्य अञ्जाना अभि चाकशीमि |
 यत्र सोमः सूयते यत्र यज्ञो घर्तस्य धारा अभि तत पवन्ते ||
kanyā iva vahatum etavā u añjy añjānā abhi cākaśīmi |
 yatra somaḥ sūyate yatra yajño ghṛtasya dhārā abhi tat pavante ||
[4.58.10] अभ्य अर्षत सुष्टुतिं गव्यम आजिम अस्मासु भद्रा दरविणानि धत्त |
 इमं यज्ञं नयत देवता नो घर्तस्य धारा मधुमत पवन्ते ||
abhy arṣata suṣṭutiṃ ghavyam ājim asmāsu bhadrā draviṇāni dhatta |
 imaṃ yajñaṃ nayata devatā no ghṛtasya dhārā madhumat pavante ||
[4.58.11] धामन ते विश्वम भुवनम अधि शरितम अन्तः समुद्रे हर्द्य अन्तर आयुषि |
 अपाम अनीके समिथे य आभ्र्तस तम अश्याम मधुमन्तं त ऊर्मिम ||
dhāman te viśvam bhuvanam adhi śritam antaḥ samudre hṛdy antar āyuṣi |
 apām anīke samithe ya ābhṛtas tam aśyāma madhumantaṃ ta ūrmim ||

## Maṇḍala 5


### Hymn 5.1

[5.1.1] अबोध्य अग्निः समिधा जनानाम परति धेनुम इवायतीम उषासम |
 यह्वा इव पर वयाम उज्जिहानाः पर भानवः सिस्रते नाकम अछ ||
abodhy aghniḥ samidhā janānām prati dhenum ivāyatīm uṣāsam |
 yahvā iva pra vayām ujjihānāḥ pra bhānavaḥ sisrate nākam acha ||
[5.1.2] अबोधि होता यजथाय देवान ऊर्ध्वो अग्निः सुमनाः परातर अस्थात |
 समिद्धस्य रुशद अदर्शि पाजो महान देवस तमसो निर अमोचि ||
abodhi hotā yajathāya devān ūrdhvo aghniḥ sumanāḥ prātar asthāt |
 samiddhasya ruśad adarśi pājo mahān devas tamaso nir amoci ||
[5.1.3] यद ईं गणस्य रशनाम अजीगः शुचिर अङकते शुचिभिर गोभिर अग्निः |
 आद दक्षिणा युज्यते वाजयन्त्य उत्तानाम ऊर्ध्वो अधयज जुहूभिः ||
yad īṃ ghaṇasya raśanām ajīghaḥ śucir aṅkte śucibhir ghobhir aghniḥ |
 ād dakṣiṇā yujyate vājayanty uttānām ūrdhvo adhayaj juhūbhiḥ ||
[5.1.4] अग्निम अछा देवयताम मनांसि चक्षूंषीव सूर्ये सं चरन्ति |
 यद ईं सुवाते उषसा विरूपे शवेतो वाजी जायते अग्रे अह्नाम ||
aghnim achā devayatām manāṃsi cakṣūṃṣīva sūrye saṃ caranti |
 yad īṃ suvāte uṣasā virūpe śveto vājī jāyate aghre ahnām ||
[5.1.5] जनिष्ट हि जेन्यो अग्रे अह्नां हितो हितेष्व अरुषो वनेषु |
 दमे-दमे सप्त रत्ना दधानो ऽगनिर होता नि षसादा यजीयान ||
janiṣṭa hi jenyo aghre ahnāṃ hito hiteṣv aruṣo vaneṣu |
 dame-dame sapta ratnā dadhāno ‘ghnir hotā ni ṣasādā yajīyān ||
[5.1.6] अग्निर होता नय असीदद यजीयान उपस्थे मातुः सुरभा उलोके |
 युवा कविः पुरुनिष्ठ रतावा धर्ता कर्ष्टीनाम उत मध्य इद्धः ||
aghnir hotā ny asīdad yajīyān upasthe mātuḥ surabhā uloke |
 yuvā kaviḥ puruniṣṭha ṛtāvā dhartā kṛṣṭīnām uta madhya iddhaḥ ||
[5.1.7] पर णु तयं विप्रम अध्वरेषु साधुम अग्निं होतारम ईळते नमोभिः |
 आ यस ततान रोदसी रतेन नित्यम मर्जन्ति वाजिनं घर्तेन ||
pra ṇu tyaṃ vipram adhvareṣu sādhum aghniṃ hotāram īḷate namobhiḥ |
 ā yas tatāna rodasī ṛtena nityam mṛjanti vājinaṃ ghṛtena ||
[5.1.8] मार्जाल्यो मर्ज्यते सवे दमूनाः कविप्रशस्तो अतिथिः शिवो नः |
 सहस्रश्र्ङगो वर्षभस तदोजा विश्वां अग्ने सहसा परास्य अन्यान ||
mārjālyo mṛjyate sve damūnāḥ kavipraśasto atithiḥ śivo naḥ |
 sahasraśṛṅgho vṛṣabhas tadojā viśvāṃ aghne sahasā prāsy anyān ||
[5.1.9] पर सद्यो अग्ने अत्य एष्य अन्यान आविर यस्मै चारुतमो बभूथ |
 ईळेन्यो वपुष्यो विभावा परियो विशाम अतिथिर मानुषीणाम ||
pra sadyo aghne aty eṣy anyān āvir yasmai cārutamo babhūtha |
 īḷenyo vapuṣyo vibhāvā priyo viśām atithir mānuṣīṇām ||
[5.1.10] तुभ्यम भरन्ति कषितयो यविष्ठ बलिम अग्ने अन्तित ओत दूरात |
 आ भन्दिष्ठस्य सुमतिं चिकिद्धि बर्हत ते अग्ने महि शर्म भद्रम ||
tubhyam bharanti kṣitayo yaviṣṭha balim aghne antita ota dūrāt |
 ā bhandiṣṭhasya sumatiṃ cikiddhi bṛhat te aghne mahi śarma bhadram ||
[5.1.11] आद्य रथम भानुमो भानुमन्तम अग्ने तिष्ठ यजतेभिः समन्तम |
 विद्वान पथीनाम उर्व अन्तरिक्षम एह देवान हविरद्याय वक्षि ||
ādya ratham bhānumo bhānumantam aghne tiṣṭha yajatebhiḥ samantam |
 vidvān pathīnām urv antarikṣam eha devān haviradyāya vakṣi ||
[5.1.12] अवोचाम कवये मेध्याय वचो वन्दारु वर्षभाय वर्ष्णे |
 गविष्ठिरो नमसा सतोमम अग्नौ दिव्ञ्व रुक्मम उरुव्यञ्चम अश्रेत ||
avocāma kavaye medhyāya vaco vandāru vṛṣabhāya vṛṣṇe |
 ghaviṣṭhiro namasā stomam aghnau divñva rukmam uruvyañcam aśret ||

### Hymn 5.2

[5.2.1] कुमारम माता युवतिः समुब्धं गुहा बिभर्ति न ददाति पित्रे |
 अनीकम अस्य न मिनज जनासः पुरः पश्यन्ति निहितम अरतौ ||
kumāram mātā yuvatiḥ samubdhaṃ ghuhā bibharti na dadāti pitre |
 anīkam asya na minaj janāsaḥ puraḥ paśyanti nihitam aratau ||
[5.2.2] कम एतं तवं युवते कुमारम पेषी बिभर्षि महिषी जजान |
 पूर्वीर हि गर्भः शरदो ववर्धापश्यं जातं यद असूत माता ||
kam etaṃ tvaṃ yuvate kumāram peṣī bibharṣi mahiṣī jajāna |
 pūrvīr hi gharbhaḥ śarado vavardhāpaśyaṃ jātaṃ yad asūta mātā ||
[5.2.3] हिरण्यदन्तं शुचिवर्णम आरात कषेत्राद अपश्यम आयुधा मिमानम |
 ददानो अस्मा अम्र्तं विप्र्क्वत किम माम अनिन्द्राः कर्णवन्न अनुक्थाः ||
hiraṇyadantaṃ śucivarṇam ārāt kṣetrād apaśyam āyudhā mimānam |
 dadāno asmā amṛtaṃ vipṛkvat kim mām anindrāḥ kṛṇavann anukthāḥ ||
[5.2.4] कषेत्राद अपश्यं सनुतश चरन्तं सुमद यूथं न पुरु शोभमानम |
 न ता अग्र्भ्रन्न अजनिष्ट हि षः पलिक्नीर इद युवतयो भवन्ति ||
kṣetrād apaśyaṃ sanutaś carantaṃ sumad yūthaṃ na puru śobhamānam |
 na tā aghṛbhrann ajaniṣṭa hi ṣaḥ paliknīr id yuvatayo bhavanti ||
[5.2.5] के मे मर्यकं वि यवन्त गोभिर न येषां गोपा अरणश चिद आस |
 य ईं जग्र्भुर अव ते सर्जन्त्व आजाति पश्व उप नश चिकित्वान ||
ke me maryakaṃ vi yavanta ghobhir na yeṣāṃ ghopā araṇaś cid āsa |
 ya īṃ jaghṛbhur ava te sṛjantv ājāti paśva upa naś cikitvān ||
[5.2.6] वसां राजानं वसतिं जनानाम अरातयो नि दधुर मर्त्येषु |
 बरह्माण्य अत्रेर अव तं सर्जन्तु निन्दितारो निन्द्यासो भवन्तु ||
vasāṃ rājānaṃ vasatiṃ janānām arātayo ni dadhur martyeṣu |
 brahmāṇy atrer ava taṃ sṛjantu ninditāro nindyāso bhavantu ||
[5.2.7] शुनश चिच छेपं निदितं सहस्राद यूपाद अमुञ्चो अशमिष्ट हि षः |
 एवास्मद अग्ने वि मुमुग्धि पाशान होतश चिकित्व इह तू निषद्य ||
śunaś cic chepaṃ niditaṃ sahasrād yūpād amuñco aśamiṣṭa hi ṣaḥ |
 evāsmad aghne vi mumughdhi pāśān hotaś cikitva iha tū niṣadya ||
[5.2.8] हर्णीयमानो अप हि मद ऐयेः पर मे देवानां वरतपा उवाच |
 इन्द्रो विद्वां अनु हि तवा चचक्ष तेनाहम अग्ने अनुशिष्ट आगाम ||
hṛṇīyamāno apa hi mad aiyeḥ pra me devānāṃ vratapā uvāca |
 indro vidvāṃ anu hi tvā cacakṣa tenāham aghne anuśiṣṭa āghām ||
[5.2.9] वि जयोतिषा बर्हता भात्य अग्निर आविर विश्वानि कर्णुते महित्वा |
 परादेवीर मायाः सहते दुरेवाः शिशीते शर्ङगे रक्षसे विनिक्षे ||
vi jyotiṣā bṛhatā bhāty aghnir āvir viśvāni kṛṇute mahitvā |
 prādevīr māyāḥ sahate durevāḥ śiśīte śṛṅghe rakṣase vinikṣe ||
[5.2.10] उत सवानासो दिवि षन्त्व अग्नेस तिग्मायुधा रक्षसे हन्तवा उ |
 मदे चिद अस्य पर रुजन्ति भामा न वरन्ते परिबाधो अदेवीः ||
uta svānāso divi ṣantv aghnes tighmāyudhā rakṣase hantavā u |
 made cid asya pra rujanti bhāmā na varante paribādho adevīḥ ||
[5.2.11] एतं ते सतोमं तुविजात विप्रो रथं न धीरः सवपा अतक्षम |
 यदीद अग्ने परति तवं देव हर्याः सवर्वतीर अप एना जयेम ||
etaṃ te stomaṃ tuvijāta vipro rathaṃ na dhīraḥ svapā atakṣam |
 yadīd aghne prati tvaṃ deva haryāḥ svarvatīr apa enā jayema ||
[5.2.12] तुविग्रीवो वर्षभो वाव्र्धानो ऽशत्र्व अर्यः सम अजाति वेदः |
 इतीमम अग्निम अम्र्ता अवोचन बर्हिष्मते मनवे शर्म यंसद धविष्मते मनवे शर्म यंसत ||
tuvighrīvo vṛṣabho vāvṛdhāno ‘śatrv aryaḥ sam ajāti vedaḥ |
 itīmam aghnim amṛtā avocan barhiṣmate manave śarma yaṃsad dhaviṣmate manave śarma yaṃsat ||

### Hymn 5.3

[5.3.1] तवम अग्ने वरुणो जायसे यत तवम मित्रो भवसि यत समिद्धः |
 तवे विश्वे सहसस पुत्र देवास तवम इन्द्रो दाशुषे मर्त्याय ||
tvam aghne varuṇo jāyase yat tvam mitro bhavasi yat samiddhaḥ |
 tve viśve sahasas putra devās tvam indro dāśuṣe martyāya ||
[5.3.2] तवम अर्यमा भवसि यत कनीनां नाम सवधावन गुह्यम बिभर्षि |
 अञ्जन्ति मित्रं सुधितं न गोभिर यद दम्पती समनसा कर्णोषि ||
tvam aryamā bhavasi yat kanīnāṃ nāma svadhāvan ghuhyam bibharṣi |
 añjanti mitraṃ sudhitaṃ na ghobhir yad dampatī samanasā kṛṇoṣi ||
[5.3.3] तव शरिये मरुतो मर्जयन्त रुद्र यत ते जनिम चारु चित्रम |
 पदं यद विष्णोर उपमं निधायि तेन पासि गुह्यं नाम गोनाम ||
tava śriye maruto marjayanta rudra yat te janima cāru citram |
 padaṃ yad viṣṇor upamaṃ nidhāyi tena pāsi ghuhyaṃ nāma ghonām ||
[5.3.4] तव शरिया सुद्र्शो देव देवाः पुरू दधाना अम्र्तं सपन्त |
 होतारम अग्निम मनुषो नि षेदुर दशस्यन्त उशिजः शंसम आयोः ||
tava śriyā sudṛśo deva devāḥ purū dadhānā amṛtaṃ sapanta |
 hotāram aghnim manuṣo ni ṣedur daśasyanta uśijaḥ śaṃsam āyoḥ ||
[5.3.5] न तवद धोता पूर्वो अग्ने यजीयान न काव्यैः परो अस्ति सवधावः |
 विशश च यस्या अतिथिर भवासि स यज्ञेन वनवद देव मर्तान ||
na tvad dhotā pūrvo aghne yajīyān na kāvyaiḥ paro asti svadhāvaḥ |
 viśaś ca yasyā atithir bhavāsi sa yajñena vanavad deva martān ||
[5.3.6] वयम अग्ने वनुयाम तवोता वसूयवो हविषा बुध्यमानाः |
 वयं समर्ये विदथेष्व अह्नां वयं राया सहसस पुत्र मर्तान ||
vayam aghne vanuyāma tvotā vasūyavo haviṣā budhyamānāḥ |
 vayaṃ samarye vidatheṣv ahnāṃ vayaṃ rāyā sahasas putra martān ||
[5.3.7] यो न आगो अभ्य एनो भरात्य अधीद अघम अघशंसे दधात |
 जही चिकित्वो अभिशस्तिम एताम अग्ने यो नो मर्चयति दवयेन ||
yo na āgho abhy eno bharāty adhīd agham aghaśaṃse dadhāta |
 jahī cikitvo abhiśastim etām aghne yo no marcayati dvayena ||
[5.3.8] तवाम अस्या वयुषि देव पूर्वे दूतं कर्ण्वाना अयजन्त हव्यैः |
 संस्थे यद अग्न ईयसे रयीणां देवो मर्तैर वसुभिर इध्यमानः ||
tvām asyā vyuṣi deva pūrve dūtaṃ kṛṇvānā ayajanta havyaiḥ |
 saṃsthe yad aghna īyase rayīṇāṃ devo martair vasubhir idhyamānaḥ ||
[5.3.9] अव सप्र्धि पितरं योधि विद्वान पुत्रो यस ते सहसः सून ऊहे |
 कदा चिकित्वो अभि चक्षसे नो ऽगने कदां रतचिद यातयासे ||
ava spṛdhi pitaraṃ yodhi vidvān putro yas te sahasaḥ sūna ūhe |
 kadā cikitvo abhi cakṣase no ‘ghne kadāṃ ṛtacid yātayāse ||
[5.3.10] भूरि नाम वन्दमानो दधाति पिता वसो यदि तज जोषयासे |
 कुविद देवस्य सहसा चकानः सुम्नम अग्निर वनते वाव्र्धानः ||
bhūri nāma vandamāno dadhāti pitā vaso yadi taj joṣayāse |
 kuvid devasya sahasā cakānaḥ sumnam aghnir vanate vāvṛdhānaḥ ||
[5.3.11] तवम अङग जरितारं यविष्ठ विश्वान्य अग्ने दुरिताति पर्षि |
 सतेना अद्र्श्रन रिपवो जनासो ऽजञातकेता वर्जिना अभूवन ||
tvam aṅgha jaritāraṃ yaviṣṭha viśvāny aghne duritāti parṣi |
 stenā adṛśran ripavo janāso ‘jñātaketā vṛjinā abhūvan ||
[5.3.12] इमे यामासस तवद्रिग अभूवन वसवे वा तद इद आगो अवाचि |
 नाहायम अग्निर अभिशस्तये नो न रीषते वाव्र्धानः परा दात ||
ime yāmāsas tvadrigh abhūvan vasave vā tad id āgho avāci |
 nāhāyam aghnir abhiśastaye no na rīṣate vāvṛdhānaḥ parā dāt ||

### Hymn 5.4

[5.4.1] तवाम अग्ने वसुपतिं वसूनाम अभि पर मन्दे अध्वरेषु राजन |
 तवया वाजं वाजयन्तो जयेमाभि षयाम पर्त्सुतीर मर्त्यानाम ||
tvām aghne vasupatiṃ vasūnām abhi pra mande adhvareṣu rājan |
 tvayā vājaṃ vājayanto jayemābhi ṣyāma pṛtsutīr martyānām ||
[5.4.2] हव्यवाळ अग्निर अजरः पिता नो विभुर विभावा सुद्र्शीको अस्मे |
 सुगार्हपत्याः सम इषो दिदीह्य अस्मद्र्यक सम मिमीहि शरवांसि ||
havyavāḷ aghnir ajaraḥ pitā no vibhur vibhāvā sudṛśīko asme |
 sughārhapatyāḥ sam iṣo didīhy asmadryak sam mimīhi śravāṃsi ||
[5.4.3] विशां कविं विश्पतिम मानुषीणां शुचिम पावकं घर्तप्र्ष्ठम अग्निम |
 नि होतारं विश्वविदं दधिध्वे स देवेषु वनते वार्याणि ||
viśāṃ kaviṃ viśpatim mānuṣīṇāṃ śucim pāvakaṃ ghṛtapṛṣṭham aghnim |
 ni hotāraṃ viśvavidaṃ dadhidhve sa deveṣu vanate vāryāṇi ||
[5.4.4] जुषस्वाग्न इळया सजोषा यतमानो रश्मिभिः सूर्यस्य |
 जुषस्व नः समिधं जातवेद आ च देवान हविरद्याय वक्षि ||
juṣasvāghna iḷayā sajoṣā yatamāno raśmibhiḥ sūryasya |
 juṣasva naḥ samidhaṃ jātaveda ā ca devān haviradyāya vakṣi ||
[5.4.5] जुष्टो दमूना अतिथिर दुरोण इमं नो यज्ञम उप याहि विद्वान |
 विश्वा अग्ने अभियुजो विहत्या शत्रूयताम आ भरा भोजनानि ||
juṣṭo damūnā atithir duroṇa imaṃ no yajñam upa yāhi vidvān |
 viśvā aghne abhiyujo vihatyā śatrūyatām ā bharā bhojanāni ||
[5.4.6] वधेन दस्युम पर हि चातयस्व वयः कर्ण्वानस तन्वे सवायै |
 पिपर्षि यत सहसस पुत्र देवान्त सो अग्ने पाहि नर्तम वाजे अस्मान ||
vadhena dasyum pra hi cātayasva vayaḥ kṛṇvānas tanve svāyai |
 piparṣi yat sahasas putra devānt so aghne pāhi nṛtama vāje asmān ||
[5.4.7] वयं ते अग्न उक्थैर विधेम वयं हव्यैः पावक भद्रशोचे |
 अस्मे रयिं विश्ववारं सम इन्वास्मे विश्वानि दरविणानि धेहि ||
vayaṃ te aghna ukthair vidhema vayaṃ havyaiḥ pāvaka bhadraśoce |
 asme rayiṃ viśvavāraṃ sam invāsme viśvāni draviṇāni dhehi ||
[5.4.8] अस्माकम अग्ने अध्वरं जुषस्व सहसः सूनो तरिषधस्थ हव्यम |
 वयं देवेषु सुक्र्तः सयाम शर्मणा नस तरिवरूथेन पाहि ||
asmākam aghne adhvaraṃ juṣasva sahasaḥ sūno triṣadhastha havyam |
 vayaṃ deveṣu sukṛtaḥ syāma śarmaṇā nas trivarūthena pāhi ||
[5.4.9] विश्वानि नो दुर्गहा जातवेदः सिन्धुं न नावा दुरिताति पर्षि |
 अग्ने अत्रिवन नमसा गर्णानो ऽसमाकम बोध्य अविता तनूनाम ||
viśvāni no durghahā jātavedaḥ sindhuṃ na nāvā duritāti parṣi |
 aghne atrivan namasā ghṛṇāno ‘smākam bodhy avitā tanūnām ||
[5.4.10] यस तवा हर्दा कीरिणा मन्यमानो ऽमर्त्यम मर्त्यो जोहवीमि |
 जातवेदो यशो अस्मासु धेहि परजाभिर अग्ने अम्र्तत्वम अश्याम ||
yas tvā hṛdā kīriṇā manyamāno ‘martyam martyo johavīmi |
 jātavedo yaśo asmāsu dhehi prajābhir aghne amṛtatvam aśyām ||
[5.4.11] यस्मै तवं सुक्र्ते जातवेद उलोकम अग्ने कर्णवः सयोनम |
 अश्विनं स पुत्र्णं वीरवन्तं गोमन्तं रयिं नशते सवस्ति ||
yasmai tvaṃ sukṛte jātaveda ulokam aghne kṛṇavaḥ syonam |
 aśvinaṃ sa putṛṇaṃ vīravantaṃ ghomantaṃ rayiṃ naśate svasti ||

### Hymn 5.5

[5.5.1] सुसमिद्धाय शोचिषे घर्तं तीव्रं जुहोतन |
 अग्नये जातवेदसे ||
susamiddhāya śociṣe ghṛtaṃ tīvraṃ juhotana |
 aghnaye jātavedase ||
[5.5.2] नराशंसः सुषूदतीमं यज्ञम अदाभ्यः |
 कविर हि मधुहस्त्यः ||
narāśaṃsaḥ suṣūdatīmaṃ yajñam adābhyaḥ |
 kavir hi madhuhastyaḥ ||
[5.5.3] ईळितो अग्न आ वहेन्द्रं चित्रम इह परियम |
 सुखै रथेभिर ऊतये ||
īḷito aghna ā vahendraṃ citram iha priyam |
 sukhai rathebhir ūtaye ||
[5.5.4] ऊर्णम्रदा वि परथस्वाभ्य अर्का अनूषत |
 भवा नः शुभ्र सातये ||
ūrṇamradā vi prathasvābhy arkā anūṣata |
 bhavā naḥ śubhra sātaye ||
[5.5.5] देवीर दवारो वि शरयध्वं सुप्रायणा न ऊतये |
 पर-पर यज्ञम पर्णीतन ||
devīr dvāro vi śrayadhvaṃ suprāyaṇā na ūtaye |
 pra-pra yajñam pṛṇītana ||
[5.5.6] सुप्रतीके वयोव्र्धा यह्वी रतस्य मातरा |
 दोषाम उषासम ईमहे ||
supratīke vayovṛdhā yahvī ṛtasya mātarā |
 doṣām uṣāsam īmahe ||
[5.5.7] वातस्य पत्मन्न ईळिता दैव्या होतारा मनुषः |
 इमं नो यज्ञम आ गतम ||
vātasya patmann īḷitā daivyā hotārā manuṣaḥ |
 imaṃ no yajñam ā ghatam ||
[5.5.8] इळा सरस्वती मही तिस्रो देवीर मयोभुवः |
 बर्हिः सीदन्त्व अस्रिधः ||
iḷā sarasvatī mahī tisro devīr mayobhuvaḥ |
 barhiḥ sīdantv asridhaḥ ||
[5.5.9] शिवस तवष्टर इहा गहि विभुः पोष उत तमना |
 यज्ञे-यज्ञे न उद अव ||
śivas tvaṣṭar ihā ghahi vibhuḥ poṣa uta tmanā |
 yajñe-yajñe na ud ava ||
[5.5.10] यत्र वेत्थ वनस्पते देवानां गुह्या नामानि |
 तत्र हव्यानि गामय ||
yatra vettha vanaspate devānāṃ ghuhyā nāmāni |
 tatra havyāni ghāmaya ||
[5.5.11] सवाहाग्नये वरुणाय सवाहेन्द्राय मरुद्भ्यः सवाहा देवेभ्यो हविः ||
svāhāghnaye varuṇāya svāhendrāya marudbhyaḥ svāhā devebhyo haviḥ ||

### Hymn 5.6

[5.6.1] अग्निं तम मन्ये यो वसुर अस्तं यं यन्ति धेनवः |
 अस्तम अर्वन्त आशवो ऽसतं नित्यासो वाजिन इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
aghniṃ tam manye yo vasur astaṃ yaṃ yanti dhenavaḥ |
 astam arvanta āśavo ‘staṃ nityāso vājina iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
[5.6.2] सो अग्निर यो वसुर गर्णे सं यम आयन्ति धेनवः |
 सम अर्वन्तो रघुद्रुवः सं सुजातासः सूरय इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
so aghnir yo vasur ghṛṇe saṃ yam āyanti dhenavaḥ |
 sam arvanto raghudruvaḥ saṃ sujātāsaḥ sūraya iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
[5.6.3] अग्निर हि वाजिनं विशे ददाति विश्वचर्षणिः |
 अग्नी राये सवाभुवं स परीतो याति वार्यम इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
aghnir hi vājinaṃ viśe dadāti viśvacarṣaṇiḥ |
 aghnī rāye svābhuvaṃ sa prīto yāti vāryam iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
[5.6.4] आ ते अग्न इधीमहि दयुमन्तं देवाजरम |
 यद ध सया ते पनीयसी समिद दीदयति दयवीषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
ā te aghna idhīmahi dyumantaṃ devājaram |
 yad dha syā te panīyasī samid dīdayati dyavīṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
[5.6.5] आ ते अग्न रचा हविः शुक्रस्य शोचिषस पते |
 सुश्चन्द्र दस्म विश्पते हव्यवाट तुभ्यं हूयत इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
ā te aghna ṛcā haviḥ śukrasya śociṣas pate |
 suścandra dasma viśpate havyavāṭ tubhyaṃ hūyata iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
[5.6.6] परो तये अग्नयो ऽगनिषु विश्वम पुष्यन्ति वार्यम |
 ते हिन्विरे त इन्विरे त इषण्यन्त्य आनुषग इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
pro tye aghnayo ‘ghniṣu viśvam puṣyanti vāryam |
 te hinvire ta invire ta iṣaṇyanty ānuṣagh iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
[5.6.7] तव तये अग्ने अर्चयो महि वराधन्त वाजिनः |
 ये पत्वभिः शफानां वरजा भुरन्त गोनाम इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
tava tye aghne arcayo mahi vrādhanta vājinaḥ |
 ye patvabhiḥ śaphānāṃ vrajā bhuranta ghonām iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
[5.6.8] नवा नो अग्न आ भर सतोत्र्भ्यः सुक्षितीर इषः |
 ते सयाम य आन्र्चुस तवादूतासो दमे-दम इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
navā no aghna ā bhara stotṛbhyaḥ sukṣitīr iṣaḥ |
 te syāma ya ānṛcus tvādūtāso dame-dama iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
[5.6.9] उभे सुश्चन्द्र सर्पिषो दर्वी शरीणीष आसनि |
 उतो न उत पुपूर्या उक्थेषु शवसस पत इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
ubhe suścandra sarpiṣo darvī śrīṇīṣa āsani |
 uto na ut pupūryā uktheṣu śavasas pata iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
[5.6.10] एवां अग्निम अजुर्यमुर गीर्भिर यज्ञेभिर आनुषक |
 दधद अस्मे सुवीर्यम उत तयद आश्वश्व्यम इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
evāṃ aghnim ajuryamur ghīrbhir yajñebhir ānuṣak |
 dadhad asme suvīryam uta tyad āśvaśvyam iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||

### Hymn 5.7

[5.7.1] सखायः सं वः सम्यञ्चम इषं सतोमं चाग्नये |
 वर्षिष्ठाय कषितीनाम ऊर्जो नप्त्रे सहस्वते ||
sakhāyaḥ saṃ vaḥ samyañcam iṣaṃ stomaṃ cāghnaye |
 varṣiṣṭhāya kṣitīnām ūrjo naptre sahasvate ||
[5.7.2] कुत्रा चिद यस्य सम्र्तौ रण्वा नरो नर्षदने |
 अर्हन्तश चिद यम इन्धते संजनयन्ति जन्तवः ||
kutrā cid yasya samṛtau raṇvā naro nṛṣadane |
 arhantaś cid yam indhate saṃjanayanti jantavaḥ ||
[5.7.3] सं यद इषो वनामहे सं हव्या मानुषाणाम |
 उत दयुम्नस्य शवस रतस्य रश्मिम आ ददे ||
saṃ yad iṣo vanāmahe saṃ havyā mānuṣāṇām |
 uta dyumnasya śavasa ṛtasya raśmim ā dade ||
[5.7.4] स समा कर्णोति केतुम आ नक्तं चिद दूर आ सते |
 पावको यद वनस्पतीन पर समा मिनात्य अजरः ||
sa smā kṛṇoti ketum ā naktaṃ cid dūra ā sate |
 pāvako yad vanaspatīn pra smā mināty ajaraḥ ||
[5.7.5] अव सम यस्य वेषणे सवेदम पथिषु जुह्वति |
 अभीम अह सवजेन्यम भूमा पर्ष्ठेव रुरुहुः ||
ava sma yasya veṣaṇe svedam pathiṣu juhvati |
 abhīm aha svajenyam bhūmā pṛṣṭheva ruruhuḥ ||
[5.7.6] यम मर्त्यः पुरुस्प्र्हं विदद विश्वस्य धायसे |
 पर सवादनम पितूनाम अस्ततातिं चिद आयवे ||
yam martyaḥ puruspṛhaṃ vidad viśvasya dhāyase |
 pra svādanam pitūnām astatātiṃ cid āyave ||
[5.7.7] स हि षमा धन्वाक्षितं दाता न दात्य आ पशुः |
 हिरिश्मश्रुः शुचिदन्न रभुर अनिभ्र्ष्टतविषिः ||
sa hi ṣmā dhanvākṣitaṃ dātā na dāty ā paśuḥ |
 hiriśmaśruḥ śucidann ṛbhur anibhṛṣṭataviṣiḥ ||
[5.7.8] शुचिः षमा यस्मा अत्रिवत पर सवधितीव रीयते |
 सुषूर असूत माता कराणा यद आनशे भगम ||
śuciḥ ṣmā yasmā atrivat pra svadhitīva rīyate |
 suṣūr asūta mātā krāṇā yad ānaśe bhagham ||
[5.7.9] आ यस ते सर्पिरासुते ऽगने शम अस्ति धायसे |
 ऐषु दयुम्नम उत शरव आ चित्तम मर्त्येषु धाः ||
ā yas te sarpirāsute ‘ghne śam asti dhāyase |
 aiṣu dyumnam uta śrava ā cittam martyeṣu dhāḥ ||
[5.7.10] इति चिन मन्युम अध्रिजस तवादातम आ पशुं ददे |
 आद अग्ने अप्र्णतो ऽतरिः सासह्याद दस्यून इषः सासह्यान नॄन ||
iti cin manyum adhrijas tvādātam ā paśuṃ dade |
 ād aghne apṛṇato ‘triḥ sāsahyād dasyūn iṣaḥ sāsahyān nṝn ||

### Hymn 5.8

[5.8.1] तवाम अग्न रतायवः सम ईधिरे परत्नम परत्नास ऊतये सहस्क्र्त |
 पुरुश्चन्द्रं यजतं विश्वधायसं दमूनसं गर्हपतिं वरेण्यम ||
tvām aghna ṛtāyavaḥ sam īdhire pratnam pratnāsa ūtaye sahaskṛta |
 puruścandraṃ yajataṃ viśvadhāyasaṃ damūnasaṃ ghṛhapatiṃ vareṇyam ||
[5.8.2] तवाम अग्ने अतिथिम पूर्व्यं विशः शोचिष्केशं गर्हपतिं नि षेदिरे |
 बर्हत्केतुम पुरुरूपं धनस्प्र्तं सुशर्माणं सववसं जरद्विषम ||
tvām aghne atithim pūrvyaṃ viśaḥ śociṣkeśaṃ ghṛhapatiṃ ni ṣedire |
 bṛhatketum pururūpaṃ dhanaspṛtaṃ suśarmāṇaṃ svavasaṃ jaradviṣam ||
[5.8.3] तवाम अग्ने मानुषीर ईळते विशो होत्राविदं विविचिं रत्नधातमम |
 गुहा सन्तं सुभग विश्वदर्शतं तुविष्वणसं सुयजं घर्तश्रियम ||
tvām aghne mānuṣīr īḷate viśo hotrāvidaṃ viviciṃ ratnadhātamam |
 ghuhā santaṃ subhagha viśvadarśataṃ tuviṣvaṇasaṃ suyajaṃ ghṛtaśriyam ||
[5.8.4] तवाम अग्ने धर्णसिं विश्वधा वयं गीर्भिर गर्णन्तो नमसोप सेदिम |
 स नो जुषस्व समिधानो अङगिरो देवो मर्तस्य यशसा सुदीतिभिः ||
tvām aghne dharṇasiṃ viśvadhā vayaṃ ghīrbhir ghṛṇanto namasopa sedima |
 sa no juṣasva samidhāno aṅghiro devo martasya yaśasā sudītibhiḥ ||
[5.8.5] तवम अग्ने पुरुरूपो विशे-विशे वयो दधासि परत्नथा पुरुष्टुत |
 पुरूण्य अन्ना सहसा वि राजसि तविषिः सा ते तित्विषाणस्य नाध्र्षे ||
tvam aghne pururūpo viśe-viśe vayo dadhāsi pratnathā puruṣṭuta |
 purūṇy annā sahasā vi rājasi tviṣiḥ sā te titviṣāṇasya nādhṛṣe ||
[5.8.6] तवाम अग्ने समिधानं यविष्ठ्य देवा दूतं चक्रिरे हव्यवाहनम |
 उरुज्रयसं घर्तयोनिम आहुतं तवेषं चक्षुर दधिरे चोदयन्मति ||
tvām aghne samidhānaṃ yaviṣṭhya devā dūtaṃ cakrire havyavāhanam |
 urujrayasaṃ ghṛtayonim āhutaṃ tveṣaṃ cakṣur dadhire codayanmati ||
[5.8.7] तवाम अग्ने परदिव आहुतं घर्तैः सुम्नायवः सुषमिधा सम ईधिरे |
 स वाव्र्धान ओषधीभिर उक्षितो ऽभि जरयांसि पार्थिवा वि तिष्ठसे ||
tvām aghne pradiva āhutaṃ ghṛtaiḥ sumnāyavaḥ suṣamidhā sam īdhire |
 sa vāvṛdhāna oṣadhībhir ukṣito ‘bhi jrayāṃsi pārthivā vi tiṣṭhase ||

### Hymn 5.9

[5.9.1] तवाम अग्ने हविष्मन्तो देवम मर्तास ईळते |
 मन्ये तवा जातवेदसं स हव्या वक्ष्य आनुषक ||
tvām aghne haviṣmanto devam martāsa īḷate |
 manye tvā jātavedasaṃ sa havyā vakṣy ānuṣak ||
[5.9.2] अग्निर होता दास्वतः कषयस्य वर्क्तबर्हिषः |
 सं यज्ञासश चरन्ति यं सं वाजासः शरवस्यवः ||
aghnir hotā dāsvataḥ kṣayasya vṛktabarhiṣaḥ |
 saṃ yajñāsaś caranti yaṃ saṃ vājāsaḥ śravasyavaḥ ||
[5.9.3] उत सम यं शिशुं यथा नवं जनिष्टारणी |
 धर्तारम मानुषीणां विशाम अग्निं सवध्वरम ||
uta sma yaṃ śiśuṃ yathā navaṃ janiṣṭāraṇī |
 dhartāram mānuṣīṇāṃ viśām aghniṃ svadhvaram ||
[5.9.4] उत सम दुर्ग्र्भीयसे पुत्रो न हवार्याणाम |
 पुरू यो दग्धासि वनाग्ने पशुर न यवसे ||
uta sma durghṛbhīyase putro na hvāryāṇām |
 purū yo daghdhāsi vanāghne paśur na yavase ||
[5.9.5] अध सम यस्यार्चयः सम्यक संयन्ति धूमिनः |
 यद ईम अह तरितो दिव्य उप धमातेव धमति शिशीते धमातरी यथा ||
adha sma yasyārcayaḥ samyak saṃyanti dhūminaḥ |
 yad īm aha trito divy upa dhmāteva dhamati śiśīte dhmātarī yathā ||
[5.9.6] तवाहम अग्न ऊतिभिर मित्रस्य च परशस्तिभिः |
 दवेषोयुतो न दुरिता तुर्याम मर्त्यानाम ||
tavāham aghna ūtibhir mitrasya ca praśastibhiḥ |
 dveṣoyuto na duritā turyāma martyānām ||
[5.9.7] तं नो अग्ने अभी नरो रयिं सहस्व आ भर |
 स कषेपयत स पोषयद भुवद वाजस्य सातय उतैधि पर्त्सु नो वर्धे ||
taṃ no aghne abhī naro rayiṃ sahasva ā bhara |
 sa kṣepayat sa poṣayad bhuvad vājasya sātaya utaidhi pṛtsu no vṛdhe ||

### Hymn 5.10

[5.10.1] अग्न ओजिष्ठम आ भर दयुम्नम अस्मभ्यम अध्रिगो |
 पर नो राया परीणसा रत्सि वाजाय पन्थाम ||
aghna ojiṣṭham ā bhara dyumnam asmabhyam adhrigho |
 pra no rāyā parīṇasā ratsi vājāya panthām ||
[5.10.2] तवं नो अग्ने अद्भुत करत्वा दक्षस्य मंहना |
 तवे असुर्यम आरुहत कराणा मित्रो न यज्ञियः ||
tvaṃ no aghne adbhuta kratvā dakṣasya maṃhanā |
 tve asuryam āruhat krāṇā mitro na yajñiyaḥ ||
[5.10.3] तवं नो अग्न एषां गयम पुष्टिं च वर्धय |
 ये सतोमेभिः पर सूरयो नरो मघान्य आनशुः ||
tvaṃ no aghna eṣāṃ ghayam puṣṭiṃ ca vardhaya |
 ye stomebhiḥ pra sūrayo naro maghāny ānaśuḥ ||
[5.10.4] ये अग्ने चन्द्र ते गिरः शुम्भन्त्य अश्वराधसः |
 शुष्मेभिः शुष्मिणो नरो दिवश चिद येषाम बर्हत सुकीर्तिर बोधति तमना ||
ye aghne candra te ghiraḥ śumbhanty aśvarādhasaḥ |
 śuṣmebhiḥ śuṣmiṇo naro divaś cid yeṣām bṛhat sukīrtir bodhati tmanā ||
[5.10.5] तव तये अग्ने अर्चयो भराजन्तो यन्ति धर्ष्णुया |
 परिज्मानो न विद्युतः सवानो रथो न वाजयुः ||
tava tye aghne arcayo bhrājanto yanti dhṛṣṇuyā |
 parijmāno na vidyutaḥ svāno ratho na vājayuḥ ||
[5.10.6] नू नो अग्न ऊतये सबाधसश च रातये |
 अस्माकासश च सूरयो विश्वा आशास तरीषणि ||
nū no aghna ūtaye sabādhasaś ca rātaye |
 asmākāsaś ca sūrayo viśvā āśās tarīṣaṇi ||
[5.10.7] तवं नो अग्ने अङगिर सतुत सतवान आ भर |
 होतर विभ्वासहं रयिं सतोत्र्भ्य सतवसे च न उतैधि पर्त्सु नो वर्धे ||
tvaṃ no aghne aṅghira stuta stavāna ā bhara |
 hotar vibhvāsahaṃ rayiṃ stotṛbhya stavase ca na utaidhi pṛtsu no vṛdhe ||

### Hymn 5.11

[5.11.1] जनस्य गोपा अजनिष्ट जाग्र्विर अग्निः सुदक्षः सुविताय नव्यसे |
 घर्तप्रतीको बर्हता दिविस्प्र्शा दयुमद वि भाति भरतेभ्यः शुचिः ||
janasya ghopā ajaniṣṭa jāghṛvir aghniḥ sudakṣaḥ suvitāya navyase |
 ghṛtapratīko bṛhatā divispṛśā dyumad vi bhāti bharatebhyaḥ śuciḥ ||
[5.11.2] यज्ञस्य केतुम परथमम पुरोहितम अग्निं नरस तरिषधस्थे सम ईधिरे |
 इन्द्रेण देवैः सरथं स बर्हिषि सीदन नि होता यजथाय सुक्रतुः ||
yajñasya ketum prathamam purohitam aghniṃ naras triṣadhasthe sam īdhire |
 indreṇa devaiḥ sarathaṃ sa barhiṣi sīdan ni hotā yajathāya sukratuḥ ||
[5.11.3] असम्म्र्ष्टो जायसे मात्रोः शुचिर मन्द्रः कविर उद अतिष्ठो विवस्वतः |
 घर्तेन तवावर्धयन्न अग्न आहुत धूमस ते केतुर अभवद दिवि शरितः ||
asammṛṣṭo jāyase mātroḥ śucir mandraḥ kavir ud atiṣṭho vivasvataḥ |
 ghṛtena tvāvardhayann aghna āhuta dhūmas te ketur abhavad divi śritaḥ ||
[5.11.4] अग्निर नो यज्ञम उप वेतु साधुयाग्निं नरो वि भरन्ते गर्हे-गर्हे |
 अग्निर दूतो अभवद धव्यवाहनो ऽगनिं वर्णाना वर्णते कविक्रतुम ||
aghnir no yajñam upa vetu sādhuyāghniṃ naro vi bharante ghṛhe-ghṛhe |
 aghnir dūto abhavad dhavyavāhano ‘ghniṃ vṛṇānā vṛṇate kavikratum ||
[5.11.5] तुभ्येदम अग्ने मधुमत्तमं वचस तुभ्यम मनीषा इयम अस्तु शं हर्दे |
 तवां गिरः सिन्धुम इवावनीर महीर आ पर्णन्ति शवसा वर्धयन्ति च ||
tubhyedam aghne madhumattamaṃ vacas tubhyam manīṣā iyam astu śaṃ hṛde |
 tvāṃ ghiraḥ sindhum ivāvanīr mahīr ā pṛṇanti śavasā vardhayanti ca ||
[5.11.6] तवाम अग्ने अङगिरसो गुहा हितम अन्व अविन्दञ छिश्रियाणं वने वने |
 स जायसे मथ्यमानः सहो महत तवाम आहुः सहसस पुत्रम अङगिरः ||
tvām aghne aṅghiraso ghuhā hitam anv avindañ chiśriyāṇaṃ vane vane |
 sa jāyase mathyamānaḥ saho mahat tvām āhuḥ sahasas putram aṅghiraḥ ||

### Hymn 5.12

[5.12.1] पराग्नये बर्हते यज्ञियाय रतस्य वर्ष्णे असुराय मन्म |
 घर्तं न यज्ञ आस्य सुपूतं गिरम भरे वर्षभाय परतीचीम ||
prāghnaye bṛhate yajñiyāya ṛtasya vṛṣṇe asurāya manma |
 ghṛtaṃ na yajña āsy supūtaṃ ghiram bhare vṛṣabhāya pratīcīm ||
[5.12.2] रतं चिकित्व रतम इच चिकिद्ध्य रतस्य धारा अनु तर्न्धि पूर्वीः |
 नाहं यातुं सहसा न दवयेन रतं सपाम्य अरुषस्य वर्ष्णः ||
ṛtaṃ cikitva ṛtam ic cikiddhy ṛtasya dhārā anu tṛndhi pūrvīḥ |
 nāhaṃ yātuṃ sahasā na dvayena ṛtaṃ sapāmy aruṣasya vṛṣṇaḥ ||
[5.12.3] कया नो अग्न रतयन्न रतेन भुवो नवेदा उचथस्य नव्यः |
 वेदा मे देव रतुपा रतूनां नाहम पतिं सनितुर अस्य रायः ||
kayā no aghna ṛtayann ṛtena bhuvo navedā ucathasya navyaḥ |
 vedā me deva ṛtupā ṛtūnāṃ nāham patiṃ sanitur asya rāyaḥ ||
[5.12.4] के ते अग्ने रिपवे बन्धनासः के पायवः सनिषन्त दयुमन्तः |
 के धासिम अग्ने अन्र्तस्य पान्ति क आसतो वचसः सन्ति गोपाः ||
ke te aghne ripave bandhanāsaḥ ke pāyavaḥ saniṣanta dyumantaḥ |
 ke dhāsim aghne anṛtasya pānti ka āsato vacasaḥ santi ghopāḥ ||
[5.12.5] सखायस ते विषुणा अग्न एते शिवासः सन्तो अशिवा अभूवन |
 अधूर्षत सवयम एते वचोभिर रजूयते वर्जिनानि बरुवन्तः ||
sakhāyas te viṣuṇā aghna ete śivāsaḥ santo aśivā abhūvan |
 adhūrṣata svayam ete vacobhir ṛjūyate vṛjināni bruvantaḥ ||
[5.12.6] यस ते अग्ने नमसा यज्ञम ईट्ट रतं स पात्य अरुषस्य वर्ष्णः |
 तस्य कषयः पर्थुर आ साधुर एतु परसर्स्राणस्य नहुषस्य शेषः ||
yas te aghne namasā yajñam īṭṭa ṛtaṃ sa pāty aruṣasya vṛṣṇaḥ |
 tasya kṣayaḥ pṛthur ā sādhur etu prasarsrāṇasya nahuṣasya śeṣaḥ ||

### Hymn 5.13

[5.13.1] अर्चन्तस तवा हवामहे ऽरचन्तः सम इधीमहि |
 अग्ने अर्चन्त ऊतये ||
arcantas tvā havāmahe ‘rcantaḥ sam idhīmahi |
 aghne arcanta ūtaye ||
[5.13.2] अग्ने सतोमम मनामहे सिध्रम अद्य दिविस्प्र्शः |
 देवस्य दरविणस्यवः ||
aghne stomam manāmahe sidhram adya divispṛśaḥ |
 devasya draviṇasyavaḥ ||
[5.13.3] अग्निर जुषत नो गिरो होता यो मानुषेष्व आ |
 स यक्षद दैव्यं जनम ||
aghnir juṣata no ghiro hotā yo mānuṣeṣv ā |
 sa yakṣad daivyaṃ janam ||
[5.13.4] तवम अग्ने सप्रथा असि जुष्टो होता वरेण्यः |
 तवया यज्ञं वि तन्वते ||
tvam aghne saprathā asi juṣṭo hotā vareṇyaḥ |
 tvayā yajñaṃ vi tanvate ||
[5.13.5] तवाम अग्ने वाजसातमं विप्रा वर्धन्ति सुष्टुतम |
 स नो रास्व सुवीर्यम ||
tvām aghne vājasātamaṃ viprā vardhanti suṣṭutam |
 sa no rāsva suvīryam ||
[5.13.6] अग्ने नेमिर अरां इव देवांस तवम परिभूर असि |
 आ राधश चित्रम रञ्जसे ||
aghne nemir arāṃ iva devāṃs tvam paribhūr asi |
 ā rādhaś citram ṛñjase ||

### Hymn 5.14

[5.14.1] अग्निं सतोमेन बोधय समिधानो अमर्त्यम |
 हव्या देवेषु नो दधत ||
aghniṃ stomena bodhaya samidhāno amartyam |
 havyā deveṣu no dadhat ||
[5.14.2] तम अध्वरेष्व ईळते देवम मर्ता अमर्त्यम |
 यजिष्ठम मानुषे जने ||
tam adhvareṣv īḷate devam martā amartyam |
 yajiṣṭham mānuṣe jane ||
[5.14.3] तं हि शश्वन्त ईळते सरुचा देवं घर्तश्चुता |
 अग्निं हव्याय वोळ्हवे ||
taṃ hi śaśvanta īḷate srucā devaṃ ghṛtaścutā |
 aghniṃ havyāya voḷhave ||
[5.14.4] अग्निर जातो अरोचत घनन दस्यूञ जयोतिषा तमः |
 अविन्दद गा अपः सवः ||
aghnir jāto arocata ghnan dasyūñ jyotiṣā tamaḥ |
 avindad ghā apaḥ svaḥ ||
[5.14.5] अग्निम ईळेन्यं कविं घर्तप्र्ष्ठं सपर्यत |
 वेतु मे शर्णवद धवम ||
aghnim īḷenyaṃ kaviṃ ghṛtapṛṣṭhaṃ saparyata |
 vetu me śṛṇavad dhavam ||
[5.14.6] अग्निं घर्तेन वाव्र्धु सतोमेभिर विश्वचर्षणिम |
 सवाधीभिर वचस्युभिः ||
aghniṃ ghṛtena vāvṛdhu stomebhir viśvacarṣaṇim |
 svādhībhir vacasyubhiḥ ||

### Hymn 5.15

[5.15.1] पर वेधसे कवये वेद्याय गिरम भरे यशसे पूर्व्याय |
 घर्तप्रसत्तो असुरः सुशेवो रायो धर्ता धरुणो वस्वो अग्निः ||
pra vedhase kavaye vedyāya ghiram bhare yaśase pūrvyāya |
 ghṛtaprasatto asuraḥ suśevo rāyo dhartā dharuṇo vasvo aghniḥ ||
[5.15.2] रतेन रतं धरुणं धारयन्त यज्ञस्य शाके परमे वयोमन |
 दिवो धर्मन धरुणे सेदुषो नञ्ञ जातैर अजातां अभि ये ननक्षुः ||
ṛtena ṛtaṃ dharuṇaṃ dhārayanta yajñasya śāke parame vyoman |
 divo dharman dharuṇe seduṣo nññ jātair ajātāṃ abhi ye nanakṣuḥ ||
[5.15.3] अङहोयुवस तन्वस तन्वते वि वयो महद दुष्टरम पूर्व्याय |
 स संवतो नवजातस तुतुर्यात सिङहं न करुद्धम अभितः परि षठुः ||
aṅhoyuvas tanvas tanvate vi vayo mahad duṣṭaram pūrvyāya |
 sa saṃvato navajātas tuturyāt siṅhaṃ na kruddham abhitaḥ pari ṣṭhuḥ ||
[5.15.4] मातेव यद भरसे पप्रथानो जनं-जनं धायसे चक्षसे च |
 वयो-वयो जरसे यद दधानः परि तमना विषुरूपो जिगासि ||
māteva yad bharase paprathāno janaṃ-janaṃ dhāyase cakṣase ca |
 vayo-vayo jarase yad dadhānaḥ pari tmanā viṣurūpo jighāsi ||
[5.15.5] वाजो नु ते शवसस पात्व अन्तम उरुं दोघं धरुणं देव रायः |
 पदं न तायुर गुहा दधानो महो राये चितयन्न अत्रिम अस्पः ||
vājo nu te śavasas pātv antam uruṃ doghaṃ dharuṇaṃ deva rāyaḥ |
 padaṃ na tāyur ghuhā dadhāno maho rāye citayann atrim aspaḥ ||

### Hymn 5.16

[5.16.1] बर्हद वयो हि भानवे ऽरचा देवायाग्नये |
 यम मित्रं न परशस्तिभिर मर्तासो दधिरे पुरः ||
bṛhad vayo hi bhānave ‘rcā devāyāghnaye |
 yam mitraṃ na praśastibhir martāso dadhire puraḥ ||
[5.16.2] स हि दयुभिर जनानां होता दक्षस्य बाह्वोः |
 वि हव्यम अग्निर आनुषग भगो न वारम रण्वति ||
sa hi dyubhir janānāṃ hotā dakṣasya bāhvoḥ |
 vi havyam aghnir ānuṣagh bhagho na vāram ṛṇvati ||
[5.16.3] अस्य सतोमे मघोनः सख्ये वर्द्धशोचिषः |
 विश्वा यस्मिन तुविष्वणि सम अर्ये शुष्मम आदधुः ||
asya stome maghonaḥ sakhye vṛddhaśociṣaḥ |
 viśvā yasmin tuviṣvaṇi sam arye śuṣmam ādadhuḥ ||
[5.16.4] अधा हय अग्न एषां सुवीर्यस्य मंहना |
 तम इद यह्वं न रोदसी परि शरवो बभूवतुः ||
adhā hy aghna eṣāṃ suvīryasya maṃhanā |
 tam id yahvaṃ na rodasī pari śravo babhūvatuḥ ||
[5.16.5] नू न एहि वार्यम अग्ने गर्णान आ भर |
 ये वयं ये च सूरयः सवस्ति धामहे सचोतैधि पर्त्सु नो वर्धे ||
nū na ehi vāryam aghne ghṛṇāna ā bhara |
 ye vayaṃ ye ca sūrayaḥ svasti dhāmahe sacotaidhi pṛtsu no vṛdhe ||

### Hymn 5.17

[5.17.1] आ यज्ञैर देव मर्त्य इत्था तव्यांसम ऊतये |
 अग्निं कर्ते सवध्वरे पूरुर ईळीतावसे ||
ā yajñair deva martya itthā tavyāṃsam ūtaye |
 aghniṃ kṛte svadhvare pūrur īḷītāvase ||
[5.17.2] अस्य हि सवयशस्तर आसा विधर्मन मन्यसे |
 तं नाकं चित्रशोचिषम मन्द्रम परो मनीषया ||
asya hi svayaśastara āsā vidharman manyase |
 taṃ nākaṃ citraśociṣam mandram paro manīṣayā ||
[5.17.3] अस्य वासा उ अर्चिषा य आयुक्त तुजा गिरा |
 दिवो न यस्य रेतसा बर्हच छोचन्त्य अर्चयः ||
asya vāsā u arciṣā ya āyukta tujā ghirā |
 divo na yasya retasā bṛhac chocanty arcayaḥ ||
[5.17.4] अस्य करत्वा विचेतसो दस्मस्य वसु रथ आ |
 अधा विश्वासु हव्यो ऽगनिर विक्षु पर शस्यते ||
asya kratvā vicetaso dasmasya vasu ratha ā |
 adhā viśvāsu havyo ‘ghnir vikṣu pra śasyate ||
[5.17.5] नू न इद धि वार्यम आसा सचन्त सूरयः |
 ऊर्जो नपाद अभिष्टये पाहि शग्धि सवस्तय उतैधि पर्त्सु नो वर्धे ||
nū na id dhi vāryam āsā sacanta sūrayaḥ |
 ūrjo napād abhiṣṭaye pāhi śaghdhi svastaya utaidhi pṛtsu no vṛdhe ||

### Hymn 5.18

[5.18.1] परातर अग्निः पुरुप्रियो विश सतवेतातिथिः |
 विश्वानि यो अमर्त्यो हव्या मर्तेषु रण्यति ||
prātar aghniḥ purupriyo viśa stavetātithiḥ |
 viśvāni yo amartyo havyā marteṣu raṇyati ||
[5.18.2] दविताय मर्क्तवाहसे सवस्य दक्षस्य मंहना |
 इन्दुं स धत्त आनुषक सतोता चित ते अमर्त्य ||
dvitāya mṛktavāhase svasya dakṣasya maṃhanā |
 induṃ sa dhatta ānuṣak stotā cit te amartya ||
[5.18.3] तं वो दीर्घायुशोचिषं गिरा हुवे मघोनाम |
 अरिष्टो येषां रथो वय अश्वदावन्न ईयते ||
taṃ vo dīrghāyuśociṣaṃ ghirā huve maghonām |
 ariṣṭo yeṣāṃ ratho vy aśvadāvann īyate ||
[5.18.4] चित्रा वा येषु दीधितिर आसन्न उक्था पान्ति ये |
 सतीर्णम बर्हिः सवर्णरे शरवांसि दधिरे परि ||
citrā vā yeṣu dīdhitir āsann ukthā pānti ye |
 stīrṇam barhiḥ svarṇare śravāṃsi dadhire pari ||
[5.18.5] ये मे पञ्चाशतं ददुर अश्वानां सधस्तुति |
 दयुमद अग्ने महि शरवो बर्हत कर्धि मघोनां नर्वद अम्र्त नर्णाम ||
ye me pañcāśataṃ dadur aśvānāṃ sadhastuti |
 dyumad aghne mahi śravo bṛhat kṛdhi maghonāṃ nṛvad amṛta nṛṇām ||

### Hymn 5.19

[5.19.1] अभ्य अवस्थाः पर जायन्ते पर वव्रेर वव्रिश चिकेत |
 उपस्थे मातुर वि चष्टे ||
abhy avasthāḥ pra jāyante pra vavrer vavriś ciketa |
 upasthe mātur vi caṣṭe ||
[5.19.2] जुहुरे वि चितयन्तो ऽनिमिषं नर्म्णम पान्ति |
 आ दर्ळ्हाम पुरं विविशुः ||
juhure vi citayanto ‘nimiṣaṃ nṛmṇam pānti |
 ā dṛḷhām puraṃ viviśuḥ ||
[5.19.3] आ शवैत्रेयस्य जन्तवो दयुमद वर्धन्त कर्ष्टयः |
 निष्कग्रीवो बर्हदुक्थ एना मध्वा न वाजयुः ||
ā śvaitreyasya jantavo dyumad vardhanta kṛṣṭayaḥ |
 niṣkaghrīvo bṛhaduktha enā madhvā na vājayuḥ ||
[5.19.4] परियं दुग्धं न काम्यम अजामि जाम्योः सचा |
 घर्मो न वाजजठरो ऽदब्धः शश्वतो दभः ||
priyaṃ dughdhaṃ na kāmyam ajāmi jāmyoḥ sacā |
 gharmo na vājajaṭharo ‘dabdhaḥ śaśvato dabhaḥ ||
[5.19.5] करीळन नो रश्म आ भुवः सम भस्मना वायुना वेविदानः |
 ता अस्य सन धर्षजो न तिग्माः सुसंशिता वक्ष्यो वक्षणेस्थाः ||
krīḷan no raśma ā bhuvaḥ sam bhasmanā vāyunā vevidānaḥ |
 tā asya san dhṛṣajo na tighmāḥ susaṃśitā vakṣyo vakṣaṇesthāḥ ||

### Hymn 5.20

[5.20.1] यम अग्ने वाजसातम तवं चिन मन्यसे रयिम |
 तं नो गीर्भिः शरवाय्यं देवत्रा पनया युजम ||
yam aghne vājasātama tvaṃ cin manyase rayim |
 taṃ no ghīrbhiḥ śravāyyaṃ devatrā panayā yujam ||
[5.20.2] ये अग्ने नेरयन्ति ते वर्द्धा उग्रस्य शवसः |
 अप दवेषो अप हवरो ऽनयव्रतस्य सश्चिरे ||
ye aghne nerayanti te vṛddhā ughrasya śavasaḥ |
 apa dveṣo apa hvaro ‘nyavratasya saścire ||
[5.20.3] होतारं तवा वर्णीमहे ऽगने दक्षस्य साधनम |
 यज्ञेषु पूर्व्यं गिरा परयस्वन्तो हवामहे ||
hotāraṃ tvā vṛṇīmahe ‘ghne dakṣasya sādhanam |
 yajñeṣu pūrvyaṃ ghirā prayasvanto havāmahe ||
[5.20.4] इत्था यथा त ऊतये सहसावन दिवे-दिवे |
 राय रताय सुक्रतो गोभिः षयाम सधमादो वीरैः सयाम सधमादः ||
itthā yathā ta ūtaye sahasāvan dive-dive |
 rāya ṛtāya sukrato ghobhiḥ ṣyāma sadhamādo vīraiḥ syāma sadhamādaḥ ||

### Hymn 5.21

[5.21.1] मनुष्वत तवा नि धीमहि मनुष्वत सम इधीमहि |
 अग्ने मनुष्वद अङगिरो देवान देवयते यज ||
manuṣvat tvā ni dhīmahi manuṣvat sam idhīmahi |
 aghne manuṣvad aṅghiro devān devayate yaja ||
[5.21.2] तवं हि मानुषे जने ऽगने सुप्रीत इध्यसे |
 सरुचस तवा यन्त्य आनुषक सुजात सर्पिरासुते ||
tvaṃ hi mānuṣe jane ‘ghne suprīta idhyase |
 srucas tvā yanty ānuṣak sujāta sarpirāsute ||
[5.21.3] तवां विश्वे सजोषसो देवासो दूतम अक्रत |
 सपर्यन्तस तवा कवे यज्ञेषु देवम ईळते ||
tvāṃ viśve sajoṣaso devāso dūtam akrata |
 saparyantas tvā kave yajñeṣu devam īḷate ||
[5.21.4] देवं वो देवयज्ययाग्निम ईळीत मर्त्यः |
 समिद्धः शुक्र दीदिह्य रतस्य योनिम आसदः ससस्य योनिम आसदः ||
devaṃ vo devayajyayāghnim īḷīta martyaḥ |
 samiddhaḥ śukra dīdihy ṛtasya yonim āsadaḥ sasasya yonim āsadaḥ ||

### Hymn 5.22

[5.22.1] पर विश्वसामन्न अत्रिवद अर्चा पावकशोचिषे |
 यो अध्वरेष्व ईड्यो होता मन्द्रतमो विशि ||
pra viśvasāmann atrivad arcā pāvakaśociṣe |
 yo adhvareṣv īḍyo hotā mandratamo viśi ||
[5.22.2] नय अग्निं जातवेदसं दधाता देवम रत्विजम |
 पर यज्ञ एत्व आनुषग अद्या देवव्यचस्तमः ||
ny aghniṃ jātavedasaṃ dadhātā devam ṛtvijam |
 pra yajña etv ānuṣagh adyā devavyacastamaḥ ||
[5.22.3] चिकित्विन्मनसं तवा देवम मर्तास ऊतये |
 वरेण्यस्य ते ऽवस इयानासो अमन्महि ||
cikitvinmanasaṃ tvā devam martāsa ūtaye |
 vareṇyasya te ‘vasa iyānāso amanmahi ||
[5.22.4] अग्ने चिकिद्ध्य अस्य न इदं वचः सहस्य |
 तं तवा सुशिप्र दम्पते सतोमैर वर्धन्त्य अत्रयो गीर्भिः शुम्भन्त्य अत्रयः ||
aghne cikiddhy asya na idaṃ vacaḥ sahasya |
 taṃ tvā suśipra dampate stomair vardhanty atrayo ghīrbhiḥ śumbhanty atrayaḥ ||

### Hymn 5.23

[5.23.1] अग्ने सहन्तम आ भर दयुम्नस्य परासहा रयिम |
 विश्वा यश चर्षणीर अभ्य रसा वाजेषु सासहत ||
aghne sahantam ā bhara dyumnasya prāsahā rayim |
 viśvā yaś carṣaṇīr abhy ṛsā vājeṣu sāsahat ||
[5.23.2] तम अग्ने पर्तनाषहं रयिं सहस्व आ भर |
 तवं हि सत्यो अद्भुतो दाता वाजस्य गोमतः ||
tam aghne pṛtanāṣahaṃ rayiṃ sahasva ā bhara |
 tvaṃ hi satyo adbhuto dātā vājasya ghomataḥ ||
[5.23.3] विश्वे हि तवा सजोषसो जनासो वर्क्तबर्हिषः |
 होतारं सद्मसु परियं वयन्ति वार्या पुरु ||
viśve hi tvā sajoṣaso janāso vṛktabarhiṣaḥ |
 hotāraṃ sadmasu priyaṃ vyanti vāryā puru ||
[5.23.4] स हि षमा विश्वचर्षणिर अभिमाति सहो दधे |
 अग्न एषु कषयेष्व आ रेवन नः शुक्र दीदिहि दयुमत पावक दीदिहि ||
sa hi ṣmā viśvacarṣaṇir abhimāti saho dadhe |
 aghna eṣu kṣayeṣv ā revan naḥ śukra dīdihi dyumat pāvaka dīdihi ||

### Hymn 5.24

[5.24.1] अग्ने तवं नो अन्तम उत तराता शिवो भवा वरूथ्यः |
 वसुर अग्निर वसुश्रवा अछा नक्षि दयुमत्तमं रयिं दाः |
 स नो बोधि शरुधी हवम उरुष्या णो अघायतः समस्मात |
 तं तवा शोचिष्ठ दीदिवः सुम्नाय नूनम ईमहे सखिभ्यः ||
aghne tvaṃ no antama uta trātā śivo bhavā varūthyaḥ |
 vasur aghnir vasuśravā achā nakṣi dyumattamaṃ rayiṃ dāḥ |
 sa no bodhi śrudhī havam uruṣyā ṇo aghāyataḥ samasmāt |
 taṃ tvā śociṣṭha dīdivaḥ sumnāya nūnam īmahe sakhibhyaḥ ||

### Hymn 5.25

[5.25.1] अछा वो अग्निम अवसे देवं गासि स नो वसुः |
 रासत पुत्र रषूणाम रतावा पर्षति दविषः ||
achā vo aghnim avase devaṃ ghāsi sa no vasuḥ |
 rāsat putra ṛṣūṇām ṛtāvā parṣati dviṣaḥ ||
[5.25.2] स हि सत्यो यम पूर्वे चिद देवासश चिद यम ईधिरे |
 होतारम मन्द्रजिह्वम इत सुदीतिभिर विभावसुम ||
sa hi satyo yam pūrve cid devāsaś cid yam īdhire |
 hotāram mandrajihvam it sudītibhir vibhāvasum ||
[5.25.3] स नो धीती वरिष्ठया शरेष्ठया च सुमत्या |
 अग्ने रायो दिदीहि नः सुव्र्क्तिभिर वरेण्य ||
sa no dhītī variṣṭhayā śreṣṭhayā ca sumatyā |
 aghne rāyo didīhi naḥ suvṛktibhir vareṇya ||
[5.25.4] अग्निर देवेषु राजत्य अग्निर मर्तेष्व आविशन |
 अग्निर नो हव्यवाहनो ऽगनिं धीभिः सपर्यत ||
aghnir deveṣu rājaty aghnir marteṣv āviśan |
 aghnir no havyavāhano ‘ghniṃ dhībhiḥ saparyata ||
[5.25.5] अग्निस तुविश्रवस्तमं तुविब्रह्माणम उत्तमम |
 अतूर्तं शरावयत्पतिम पुत्रं ददाति दाशुषे ||
aghnis tuviśravastamaṃ tuvibrahmāṇam uttamam |
 atūrtaṃ śrāvayatpatim putraṃ dadāti dāśuṣe ||
[5.25.6] अग्निर ददाति सत्पतिं सासाह यो युधा नर्भिः |
 अग्निर अत्यं रघुष्यदं जेतारम अपराजितम ||
aghnir dadāti satpatiṃ sāsāha yo yudhā nṛbhiḥ |
 aghnir atyaṃ raghuṣyadaṃ jetāram aparājitam ||
[5.25.7] यद वाहिष्ठं तद अग्नये बर्हद अर्च विभावसो |
 महिषीव तवद रयिस तवद वाजा उद ईरते ||
yad vāhiṣṭhaṃ tad aghnaye bṛhad arca vibhāvaso |
 mahiṣīva tvad rayis tvad vājā ud īrate ||
[5.25.8] तव दयुमन्तो अर्चयो गरावेवोच्यते बर्हत |
 उतो ते तन्यतुर यथा सवानो अर्त तमना दिवः ||
tava dyumanto arcayo ghrāvevocyate bṛhat |
 uto te tanyatur yathā svāno arta tmanā divaḥ ||
[5.25.9] एवां अग्निं वसूयवः सहसानं ववन्दिम |
 स नो विश्वा अति दविषः पर्षन नावेव सुक्रतुः ||
evāṃ aghniṃ vasūyavaḥ sahasānaṃ vavandima |
 sa no viśvā ati dviṣaḥ parṣan nāveva sukratuḥ ||

### Hymn 5.26

[5.26.1] अग्ने पावक रोचिषा मन्द्रया देव जिह्वया |
 आ देवान वक्षि यक्षि च ||
aghne pāvaka rociṣā mandrayā deva jihvayā |
 ā devān vakṣi yakṣi ca ||
[5.26.2] तं तवा घर्तस्नव ईमहे चित्रभानो सवर्द्र्शम |
 देवां आ वीतये वह ||
taṃ tvā ghṛtasnav īmahe citrabhāno svardṛśam |
 devāṃ ā vītaye vaha ||
[5.26.3] वीतिहोत्रं तवा कवे दयुमन्तं सम इधीमहि |
 अग्ने बर्हन्तम अध्वरे ||
vītihotraṃ tvā kave dyumantaṃ sam idhīmahi |
 aghne bṛhantam adhvare ||
[5.26.4] अग्ने विश्वेभिर आ गहि देवेभिर हव्यदातये |
 होतारं तवा वर्णीमहे ||
aghne viśvebhir ā ghahi devebhir havyadātaye |
 hotāraṃ tvā vṛṇīmahe ||
[5.26.5] यजमानाय सुन्वत आग्ने सुवीर्यं वह |
 देवैर आ सत्सि बर्हिषि ||
yajamānāya sunvata āghne suvīryaṃ vaha |
 devair ā satsi barhiṣi ||
[5.26.6] समिधानः सहस्रजिद अग्ने धर्माणि पुष्यसि |
 देवानां दूत उक्थ्यः ||
samidhānaḥ sahasrajid aghne dharmāṇi puṣyasi |
 devānāṃ dūta ukthyaḥ ||
[5.26.7] नय अग्निं जातवेदसं होत्रवाहं यविष्ठ्यम |
 दधाता देवम रत्विजम ||
ny aghniṃ jātavedasaṃ hotravāhaṃ yaviṣṭhyam |
 dadhātā devam ṛtvijam ||
[5.26.8] पर यज्ञ एत्व आनुषग अद्या देवव्यचस्तमः |
 सत्र्णीत बर्हिर आसदे ||
pra yajña etv ānuṣagh adyā devavyacastamaḥ |
 stṛṇīta barhir āsade ||
[5.26.9] एदम मरुतो अश्विना मित्रः सीदन्तु वरुणः |
 देवासः सर्वया विशा ||
edam maruto aśvinā mitraḥ sīdantu varuṇaḥ |
 devāsaḥ sarvayā viśā ||

### Hymn 5.27

[5.27.1] अनस्वन्ता सत्पतिर मामहे मे गावा चेतिष्ठो असुरो मघोनः |
 तरैव्र्ष्णो अग्ने दशभिः सहस्रैर वैश्वानर तर्यरुणश चिकेत ||
anasvantā satpatir māmahe me ghāvā cetiṣṭho asuro maghonaḥ |
 traivṛṣṇo aghne daśabhiḥ sahasrair vaiśvānara tryaruṇaś ciketa ||
[5.27.2] यो मे शता च विंशतिं च गोनां हरी च युक्ता सुधुरा ददाति |
 वैश्वानर सुष्टुतो वाव्र्धानो ऽगने यछ तर्यरुणाय शर्म ||
yo me śatā ca viṃśatiṃ ca ghonāṃ harī ca yuktā sudhurā dadāti |
 vaiśvānara suṣṭuto vāvṛdhāno ‘ghne yacha tryaruṇāya śarma ||
[5.27.3] एवा ते अग्ने सुमतिं चकानो नविष्ठाय नवमं तरसदस्युः |
 यो मे गिरस तुविजातस्य पूर्वीर युक्तेनाभि तर्यरुणो गर्णाति ||
evā te aghne sumatiṃ cakāno naviṣṭhāya navamaṃ trasadasyuḥ |
 yo me ghiras tuvijātasya pūrvīr yuktenābhi tryaruṇo ghṛṇāti ||
[5.27.4] यो म इति परवोचत्य अश्वमेधाय सूरये |
 ददद रचा सनिं यते ददन मेधाम रतायते ||
yo ma iti pravocaty aśvamedhāya sūraye |
 dadad ṛcā saniṃ yate dadan medhām ṛtāyate ||
[5.27.5] यस्य मा परुषाः शतम उद्धर्षयन्त्य उक्षणः |
 अश्वमेधस्य दानाः सोमा इव तर्य्र्शिरः ||
yasya mā paruṣāḥ śatam uddharṣayanty ukṣaṇaḥ |
 aśvamedhasya dānāḥ somā iva tryṛśiraḥ ||
[5.27.6] इन्द्राग्नी शतदाव्न्य अश्वमेधे सुवीर्यम |
 कषत्रं धारयतम बर्हद दिवि सूर्यम इवाजरम ||
indrāghnī śatadāvny aśvamedhe suvīryam |
 kṣatraṃ dhārayatam bṛhad divi sūryam ivājaram ||

### Hymn 5.28

[5.28.1] समिद्धो अग्निर दिवि शोचिर अश्रेत परत्यङङ उषसम उर्विया वि भाति |
 एति पराची विश्ववारा नमोभिर देवां ईळाना हविषा घर्ताची ||
samiddho aghnir divi śocir aśret pratyaṅṅ uṣasam urviyā vi bhāti |
 eti prācī viśvavārā namobhir devāṃ īḷānā haviṣā ghṛtācī ||
[5.28.2] समिध्यमानो अम्र्तस्य राजसि हविष कर्ण्वन्तं सचसे सवस्तये |
 विश्वं स धत्ते दरविणं यम इन्वस्य आतिथ्यम अग्ने नि च धत्त इत पुरः ||
samidhyamāno amṛtasya rājasi haviṣ kṛṇvantaṃ sacase svastaye |
 viśvaṃ sa dhatte draviṇaṃ yam invasy ātithyam aghne ni ca dhatta it puraḥ ||
[5.28.3] अग्ने शर्ध महते सौभगाय तव दयुम्नान्य उत्तमानि सन्तु |
 सं जास्पत्यं सुयमम आ कर्णुष्व शत्रूयताम अभि तिष्ठा महांसि ||
aghne śardha mahate saubhaghāya tava dyumnāny uttamāni santu |
 saṃ jāspatyaṃ suyamam ā kṛṇuṣva śatrūyatām abhi tiṣṭhā mahāṃsi ||
[5.28.4] समिद्धस्य परमहसो ऽगने वन्दे तव शरियम |
 वर्षभो दयुम्नवां असि सम अध्वरेष्व इध्यसे ||
samiddhasya pramahaso ‘ghne vande tava śriyam |
 vṛṣabho dyumnavāṃ asi sam adhvareṣv idhyase ||
[5.28.5] समिद्धो अग्न आहुत देवान यक्षि सवध्वर |
 तवं हि हव्यवाळ असि ||
samiddho aghna āhuta devān yakṣi svadhvara |
 tvaṃ hi havyavāḷ asi ||
[5.28.6] आ जुहोता दुवस्यताग्निम परयत्य अध्वरे |
 वर्णीध्वं हव्यवाहनम ||
ā juhotā duvasyatāghnim prayaty adhvare |
 vṛṇīdhvaṃ havyavāhanam ||

### Hymn 5.29

[5.29.1] तर्य अर्यमा मनुषो देवताता तरी रोचना दिव्या धारयन्त |
 अर्चन्ति तवा मरुतः पूतदक्षास तवम एषाम रषिर इन्द्रासि धीरः ||
try aryamā manuṣo devatātā trī rocanā divyā dhārayanta |
 arcanti tvā marutaḥ pūtadakṣās tvam eṣām ṛṣir indrāsi dhīraḥ ||
[5.29.2] अनु यद ईम मरुतो मन्दसानम आर्चन्न इन्द्रम पपिवांसं सुतस्य |
 आदत्त वज्रम अभि यद अहिं हन्न अपो यह्वीर अस्र्जत सर्तवा उ ||
anu yad īm maruto mandasānam ārcann indram papivāṃsaṃ sutasya |
 ādatta vajram abhi yad ahiṃ hann apo yahvīr asṛjat sartavā u ||
[5.29.3] उत बरह्माणो मरुतो मे अस्येन्द्रः सोमस्य सुषुतस्य पेयाः |
 तद धि हव्यम मनुषे गा अविन्दद अहन्न अहिम पपिवां इन्द्रो अस्य ||
uta brahmāṇo maruto me asyendraḥ somasya suṣutasya peyāḥ |
 tad dhi havyam manuṣe ghā avindad ahann ahim papivāṃ indro asya ||
[5.29.4] आद रोदसी वितरं वि षकभायत संविव्यानश चिद भियसे मर्गं कः |
 जिगर्तिम इन्द्रो अपजर्गुराणः परति शवसन्तम अव दानवं हन ||
ād rodasī vitaraṃ vi ṣkabhāyat saṃvivyānaś cid bhiyase mṛghaṃ kaḥ |
 jighartim indro apajarghurāṇaḥ prati śvasantam ava dānavaṃ han ||
[5.29.5] अध करत्वा मघवन तुभ्यं देवा अनु विश्वे अददुः सोमपेयम |
 यत सूर्यस्य हरितः पतन्तीः पुरः सतीर उपरा एतशे कः ||
adha kratvā maghavan tubhyaṃ devā anu viśve adaduḥ somapeyam |
 yat sūryasya haritaḥ patantīḥ puraḥ satīr uparā etaśe kaḥ ||
[5.29.6] नव यद अस्य नवतिं च भोगान साकं वज्रेण मघवा विव्र्श्चत |
 अर्चन्तीन्द्रम मरुतः सधस्थे तरैष्टुभेन वचसा बाधत दयाम ||
nava yad asya navatiṃ ca bhoghān sākaṃ vajreṇa maghavā vivṛścat |
 arcantīndram marutaḥ sadhasthe traiṣṭubhena vacasā bādhata dyām ||
[5.29.7] सखा सख्ये अपचत तूयम अग्निर अस्य करत्वा महिषा तरी शतानि |
 तरी साकम इन्द्रो मनुषः सरांसि सुतम पिबद वर्त्रहत्याय सोमम ||
sakhā sakhye apacat tūyam aghnir asya kratvā mahiṣā trī śatāni |
 trī sākam indro manuṣaḥ sarāṃsi sutam pibad vṛtrahatyāya somam ||
[5.29.8] तरी यच छता महिषाणाम अघो मास तरी सरांसि मघवा सोम्यापाः |
 कारं न विश्वे अह्वन्त देवा भरम इन्द्राय यद अहिं जघान ||
trī yac chatā mahiṣāṇām agho mās trī sarāṃsi maghavā somyāpāḥ |
 kāraṃ na viśve ahvanta devā bharam indrāya yad ahiṃ jaghāna ||
[5.29.9] उशना यत सहस्यैर अयातं गर्हम इन्द्र जूजुवानेभिर अश्वैः |
 वन्वानो अत्र सरथं ययाथ कुत्सेन देवैर अवनोर ह शुष्णम ||
uśanā yat sahasyair ayātaṃ ghṛham indra jūjuvānebhir aśvaiḥ |
 vanvāno atra sarathaṃ yayātha kutsena devair avanor ha śuṣṇam ||
[5.29.10] परान्यच चक्रम अव्र्हः सूर्यस्य कुत्सायान्यद वरिवो यातवे ऽकः |
 अनासो दस्यूंर अम्र्णो वधेन नि दुर्योण आव्र्णङ मर्ध्रवाचः ||
prānyac cakram avṛhaḥ sūryasya kutsāyānyad varivo yātave ‘kaḥ |
 anāso dasyūṃr amṛṇo vadhena ni duryoṇa āvṛṇaṅ mṛdhravācaḥ ||
[5.29.11] सतोमासस तवा गौरिवीतेर अवर्धन्न अरन्धयो वैदथिनाय पिप्रुम |
 आ तवाम रजिश्वा सख्याय चक्रे पचन पक्तीर अपिबः सोमम अस्य ||
stomāsas tvā ghaurivīter avardhann arandhayo vaidathināya piprum |
 ā tvām ṛjiśvā sakhyāya cakre pacan paktīr apibaḥ somam asya ||
[5.29.12] नवग्वासः सुतसोमास इन्द्रं दशग्वासो अभ्य अर्चन्त्य अर्कैः |
 गव्यं चिद ऊर्वम अपिधानवन्तं तं चिन नरः शशमाना अप वरन ||
navaghvāsaḥ sutasomāsa indraṃ daśaghvāso abhy arcanty arkaiḥ |
 ghavyaṃ cid ūrvam apidhānavantaṃ taṃ cin naraḥ śaśamānā apa vran ||
[5.29.13] कथो नु ते परि चराणि विद्वान वीर्य्र मघवन या चकर्थ |
 या चो नु नव्या कर्णवः शविष्ठ परेद उ ता ते विदथेषु बरवाम ||
katho nu te pari carāṇi vidvān vīryṛ maghavan yā cakartha |
 yā co nu navyā kṛṇavaḥ śaviṣṭha pred u tā te vidatheṣu bravāma ||
[5.29.14] एता विश्वा चक्र्वां इन्द्र भूर्य अपरीतो जनुषा वीर्येण |
 या चिन नु वज्रिन कर्णवो दध्र्ष्वान न ते वर्ता तविष्या अस्ति तस्याः ||
etā viśvā cakṛvāṃ indra bhūry aparīto januṣā vīryeṇa |
 yā cin nu vajrin kṛṇavo dadhṛṣvān na te vartā taviṣyā asti tasyāḥ ||
[5.29.15] इन्द्र बरह्म करियमाणा जुषस्व या ते शविष्ठ नव्या अकर्म |
 वस्त्रेव भद्रा सुक्र्ता वसूयू रथं न धीरः सवपा अतक्षम ||
indra brahma kriyamāṇā juṣasva yā te śaviṣṭha navyā akarma |
 vastreva bhadrā sukṛtā vasūyū rathaṃ na dhīraḥ svapā atakṣam ||

### Hymn 5.30

[5.30.1] कव सय वीरः को अपश्यद इन्द्रं सुखरथम ईयमानं हरिभ्याम |
 यो राया वज्री सुतसोमम इछन तद ओको गन्ता पुरुहूत ऊती ||
kva sya vīraḥ ko apaśyad indraṃ sukharatham īyamānaṃ haribhyām |
 yo rāyā vajrī sutasomam ichan tad oko ghantā puruhūta ūtī ||
[5.30.2] अवाचचक्षम पदम अस्य सस्वर उग्रं निधातुर अन्व आयम इछन |
 अप्र्छम अन्यां उत ते म आहुर इन्द्रं नरो बुबुधाना अशेम ||
avācacakṣam padam asya sasvar ughraṃ nidhātur anv āyam ichan |
 apṛcham anyāṃ uta te ma āhur indraṃ naro bubudhānā aśema ||
[5.30.3] पर नु वयं सुते या ते कर्तानीन्द्र बरवाम यानि नो जुजोषः |
 वेदद अविद्वाञ छर्णवच च विद्वान वहते ऽयम मघवा सर्वसेनः ||
pra nu vayaṃ sute yā te kṛtānīndra bravāma yāni no jujoṣaḥ |
 vedad avidvāñ chṛṇavac ca vidvān vahate ‘yam maghavā sarvasenaḥ ||
[5.30.4] सथिरम मनश चक्र्षे जात इन्द्र वेषीद एको युधये भूयसश चित |
 अश्मानं चिच छवसा दिद्युतो वि विदो गवाम ऊर्वम उस्रियाणाम ||
sthiram manaś cakṛṣe jāta indra veṣīd eko yudhaye bhūyasaś cit |
 aśmānaṃ cic chavasā didyuto vi vido ghavām ūrvam usriyāṇām ||
[5.30.5] परो यत तवम परम आजनिष्ठाः परावति शरुत्यं नाम बिभ्रत |
 अतश चिद इन्द्राद अभयन्त देवा विश्वा अपो अजयद दासपत्नीः ||
paro yat tvam parama ājaniṣṭhāḥ parāvati śrutyaṃ nāma bibhrat |
 ataś cid indrād abhayanta devā viśvā apo ajayad dāsapatnīḥ ||
[5.30.6] तुभ्येद एते मरुतः सुशेवा अर्चन्त्य अर्कं सुन्वन्त्य अन्धः |
 अहिम ओहानम अप आशयानम पर मायाभिर मायिनं सक्षद इन्द्रः ||
tubhyed ete marutaḥ suśevā arcanty arkaṃ sunvanty andhaḥ |
 ahim ohānam apa āśayānam pra māyābhir māyinaṃ sakṣad indraḥ ||
[5.30.7] वि षू मर्धो जनुषा दानम इन्वन्न अहन गवा मघवन संचकानः |
 अत्रा दासस्य नमुचेः शिरो यद अवर्तयो मनवे गातुम इछन ||
vi ṣū mṛdho januṣā dānam invann ahan ghavā maghavan saṃcakānaḥ |
 atrā dāsasya namuceḥ śiro yad avartayo manave ghātum ichan ||
[5.30.8] युजं हि माम अक्र्था आद इद इन्द्र शिरो दासस्य नमुचेर मथायन |
 अश्मानं चित सवर्यं वर्तमानम पर चक्रियेव रोदसी मरुद्भ्यः ||
yujaṃ hi mām akṛthā ād id indra śiro dāsasya namucer mathāyan |
 aśmānaṃ cit svaryaṃ vartamānam pra cakriyeva rodasī marudbhyaḥ ||
[5.30.9] सत्रियो हि दास आयुधानि चक्रे किम मा करन्न अबला अस्य सेनाः |
 अन्तर हय अख्यद उभे अस्य धेने अथोप परैद युधये दस्युम इन्द्रः ||
striyo hi dāsa āyudhāni cakre kim mā karann abalā asya senāḥ |
 antar hy akhyad ubhe asya dhene athopa praid yudhaye dasyum indraḥ ||
[5.30.10] सम अत्र गावो ऽभितो ऽनवन्तेहेह वत्सैर वियुता यद आसन |
 सं ता इन्द्रो अस्र्जद अस्य शाकैर यद ईं सोमासः सुषुता अमन्दन ||
sam atra ghāvo ‘bhito ‘navanteheha vatsair viyutā yad āsan |
 saṃ tā indro asṛjad asya śākair yad īṃ somāsaḥ suṣutā amandan ||
[5.30.11] यद ईं सोमा बभ्रुधूता अमन्दन्न अरोरवीद वर्षभः सादनेषु |
 पुरंदरः पपिवां इन्द्रो अस्य पुनर गवाम अददाद उस्रियाणाम ||
yad īṃ somā babhrudhūtā amandann aroravīd vṛṣabhaḥ sādaneṣu |
 puraṃdaraḥ papivāṃ indro asya punar ghavām adadād usriyāṇām ||
[5.30.12] भद्रम इदं रुशमा अग्ने अक्रन गवां चत्वारि ददतः सहस्रा |
 रणंचयस्य परयता मघानि परत्य अग्रभीष्म नर्तमस्य नर्णाम ||
bhadram idaṃ ruśamā aghne akran ghavāṃ catvāri dadataḥ sahasrā |
 ṛṇaṃcayasya prayatā maghāni praty aghrabhīṣma nṛtamasya nṛṇām ||
[5.30.13] सुपेशसम माव सर्जन्त्य अस्तं गवां सहस्रै रुशमासो अग्ने |
 तीव्रा इन्द्रम अममन्दुः सुतासो ऽकतोर वयुष्टौ परितक्म्यायाः ||
supeśasam māva sṛjanty astaṃ ghavāṃ sahasrai ruśamāso aghne |
 tīvrā indram amamanduḥ sutāso ‘ktor vyuṣṭau paritakmyāyāḥ ||
[5.30.14] औछत सा रात्री परितक्म्या यां रणंचये राजनि रुशमानाम |
 अत्यो न वाजी रघुर अज्यमानो बभ्रुश चत्वार्य असनत सहस्रा ||
auchat sā rātrī paritakmyā yāṃ ṛṇaṃcaye rājani ruśamānām |
 atyo na vājī raghur ajyamāno babhruś catvāry asanat sahasrā ||
[5.30.15] चतुःसहस्रं गव्यस्य पश्वः परत्य अग्रभीष्म रुशमेष्व अग्ने |
 घर्मश चित तप्तः परव्र्जे य आसीद अयस्मयस तं व आदाम विप्राः ||
catuḥsahasraṃ ghavyasya paśvaḥ praty aghrabhīṣma ruśameṣv aghne |
 gharmaś cit taptaḥ pravṛje ya āsīd ayasmayas taṃ v ādāma viprāḥ ||

### Hymn 5.31

[5.31.1] इन्द्रो रथाय परवतं कर्णोति यम अध्यस्थान मघवा वाजयन्तम |
 यूथेव पश्वो वय उनोति गोपा अरिष्टो याति परथमः सिषासन ||
indro rathāya pravataṃ kṛṇoti yam adhyasthān maghavā vājayantam |
 yūtheva paśvo vy unoti ghopā aṛiṣṭo yāti prathamaḥ siṣāsan ||
[5.31.2] आ पर दरव हरिवो मा वि वेनः पिशङगराते अभि नः सचस्व |
 नहि तवद इन्द्र वस्यो अन्यद अस्त्य अमेनांश चिज जनिवतश चकर्थ ||
ā pra drava harivo mā vi venaḥ piśaṅgharāte abhi naḥ sacasva |
 nahi tvad indra vasyo anyad asty amenāṃś cij janivataś cakartha ||
[5.31.3] उद यत सहः सहस आजनिष्ट देदिष्ट इन्द्र इन्द्रियाणि विश्वा |
 पराचोदयत सुदुघा वव्रे अन्तर वि जयोतिषा संवव्र्त्वत तमो ऽवः ||
ud yat sahaḥ sahasa ājaniṣṭa dediṣṭa indra indriyāṇi viśvā |
 prācodayat sudughā vavre antar vi jyotiṣā saṃvavṛtvat tamo ‘vaḥ ||
[5.31.4] अनवस ते रथम अश्वाय तक्षन तवष्टा वज्रम पुरुहूत दयुमन्तम |
 बरह्माण इन्द्रम महयन्तो अर्कैर अवर्धयन्न अहये हन्तवा उ ||
anavas te ratham aśvāya takṣan tvaṣṭā vajram puruhūta dyumantam |
 brahmāṇa indram mahayanto arkair avardhayann ahaye hantavā u ||
[5.31.5] वर्ष्णे यत ते वर्षणो अर्कम अर्चान इन्द्र गरावाणो अदितिः सजोषाः |
 अनश्वासो ये पवयो ऽरथा इन्द्रेषिता अभ्य अवर्तन्त दस्यून ||
vṛṣṇe yat te vṛṣaṇo arkam arcān indra ghrāvāṇo aditiḥ sajoṣāḥ |
 anaśvāso ye pavayo ‘rathā indreṣitā abhy avartanta dasyūn ||
[5.31.6] पर ते पूर्वाणि करणानि वोचम पर नूतना मघवन या चकर्थ |
 शक्तीवो यद विभरा रोदसी उभे जयन्न अपो मनवे दानुचित्राः ||
pra te pūrvāṇi karaṇāni vocam pra nūtanā maghavan yā cakartha |
 śaktīvo yad vibharā rodasī ubhe jayann apo manave dānucitrāḥ ||
[5.31.7] तद इन नु ते करणं दस्म विप्राहिं यद घनन्न ओजो अत्रामिमीथाः |
 शुष्णस्य चित परि माया अग्र्भ्णाः परपित्वं यन्न अप दस्यूंर असेधः ||
tad in nu te karaṇaṃ dasma viprāhiṃ yad ghnann ojo atrāmimīthāḥ |
 śuṣṇasya cit pari māyā aghṛbhṇāḥ prapitvaṃ yann apa dasyūṃr asedhaḥ ||
[5.31.8] तवम अपो यदवे तुर्वशायारमयः सुदुघाः पार इन्द्र |
 उग्रम अयातम अवहो ह कुत्सं सं ह यद वाम उशनारन्त देवाः ||
tvam apo yadave turvaśāyāramayaḥ sudughāḥ pāra indra |
 ughram ayātam avaho ha kutsaṃ saṃ ha yad vām uśanāranta devāḥ ||
[5.31.9] इन्द्राकुत्सा वहमाना रथेना वाम अत्या अपि कर्णे वहन्तु |
 निः षीम अद्भ्यो धमथो निः षधस्थान मघोनो हर्दो वरथस तमांसि ||
indrākutsā vahamānā rathenā vām atyā api karṇe vahantu |
 niḥ ṣīm adbhyo dhamatho niḥ ṣadhasthān maghono hṛdo varathas tamāṃsi ||
[5.31.10] वातस्य युक्तान सुयुजश चिद अश्वान कविश चिद एषो अजगन्न अवस्युः |
 विश्वे ते अत्र मरुतः सखाय इन्द्र बरह्माणि तविषीम अवर्धन ||
vātasya yuktān suyujaś cid aśvān kaviś cid eṣo ajaghann avasyuḥ |
 viśve te atra marutaḥ sakhāya indra brahmāṇi taviṣīm avardhan ||
[5.31.11] सूरश चिद रथम परितक्म्यायाम पूर्वं करद उपरं जूजुवांसम |
 भरच चक्रम एतशः सं रिणाति पुरो दधत सनिष्यति करतुं नः ||
sūraś cid ratham paritakmyāyām pūrvaṃ karad uparaṃ jūjuvāṃsam |
 bharac cakram etaśaḥ saṃ riṇāti puro dadhat saniṣyati kratuṃ naḥ ||
[5.31.12] आयं जना अभिचक्षे जगामेन्द्रः सखायं सुतसोमम इछन |
 वदन गरावाव वेदिम भरियाते यस्य जीरम अध्वर्यवश चरन्ति ||
āyaṃ janā abhicakṣe jaghāmendraḥ sakhāyaṃ sutasomam ichan |
 vadan ghrāvāva vedim bhriyāte yasya jīram adhvaryavaś caranti ||
[5.31.13] ये चाकनन्त चाकनन्त नू ते मर्ता अम्र्त मो ते अंह आरन |
 वावन्धि यज्यूंर उत तेषु धेह्य ओजो जनेषु येषु ते सयाम ||
ye cākananta cākananta nū te martā amṛta mo te aṃha āran |
 vāvandhi yajyūṃr uta teṣu dhehy ojo janeṣu yeṣu te syāma ||

### Hymn 5.32

[5.32.1] अदर्दर उत्सम अस्र्जो वि खानि तवम अर्णवान बद्बधानां अरम्णाः |
 महान्तम इन्द्र पर्वतं वि यद वः सर्जो वि धारा अव दानवं हन ||
adardar utsam asṛjo vi khāni tvam arṇavān badbadhānāṃ aramṇāḥ |
 mahāntam indra parvataṃ vi yad vaḥ sṛjo vi dhārā ava dānavaṃ han ||
[5.32.2] तवम उत्सां रतुभिर बद्बधानां अरंह ऊधः पर्वतस्य वज्रिन |
 अहिं चिद उग्र परयुतं शयानं जघन्वां इन्द्र तविषीम अधत्थाः ||
tvam utsāṃ ṛtubhir badbadhānāṃ araṃha ūdhaḥ parvatasya vajrin |
 ahiṃ cid ughra prayutaṃ śayānaṃ jaghanvāṃ indra taviṣīm adhatthāḥ ||
[5.32.3] तयस्य चिन महतो निर मर्गस्य वधर जघान तविषीभिर इन्द्रः |
 य एक इद अप्रतिर मन्यमान आद अस्माद अन्यो अजनिष्ट तव्यान ||
tyasya cin mahato nir mṛghasya vadhar jaghāna taviṣībhir indraḥ |
 ya eka id apratir manyamāna ād asmād anyo ajaniṣṭa tavyān ||
[5.32.4] तयं चिद एषां सवधया मदन्तम मिहो नपातं सुव्र्धं तमोगाम |
 वर्षप्रभर्मा दानवस्य भामं वज्रेण वज्री नि जघान शुष्णम ||
tyaṃ cid eṣāṃ svadhayā madantam miho napātaṃ suvṛdhaṃ tamoghām |
 vṛṣaprabharmā dānavasya bhāmaṃ vajreṇa vajrī ni jaghāna śuṣṇam ||
[5.32.5] तयं चिद अस्य करतुभिर निषत्तम अमर्मणो विदद इद अस्य मर्म |
 यद ईं सुक्षत्र परभ्र्ता मदस्य युयुत्सन्तं तमसि हर्म्ये धाः ||
tyaṃ cid asya kratubhir niṣattam amarmaṇo vidad id asya marma |
 yad īṃ sukṣatra prabhṛtā madasya yuyutsantaṃ tamasi harmye dhāḥ ||
[5.32.6] तयं चिद इत्था कत्पयं शयानम असूर्ये तमसि वाव्र्धानम |
 तं चिन मन्दानो वर्षभः सुतस्योच्चैर इन्द्रो अपगूर्या जघान ||
tyaṃ cid itthā katpayaṃ śayānam asūrye tamasi vāvṛdhānam |
 taṃ cin mandāno vṛṣabhaḥ sutasyoccair indro apaghūryā jaghāna ||
[5.32.7] उद यद इन्द्रो महते दानवाय वधर यमिष्ट सहो अप्रतीतम |
 यद ईं वज्रस्य परभ्र्तौ ददाभ विश्वस्य जन्तोर अधमं चकार ||
ud yad indro mahate dānavāya vadhar yamiṣṭa saho apratītam |
 yad īṃ vajrasya prabhṛtau dadābha viśvasya jantor adhamaṃ cakāra ||
[5.32.8] तयं चिद अर्णम मधुपं शयानम असिन्वं वव्रम मह्य आदद उग्रः |
 अपादम अत्रम महता वधेन नि दुर्योण आव्र्णङ मर्ध्रवाचम ||
tyaṃ cid arṇam madhupaṃ śayānam asinvaṃ vavram mahy ādad ughraḥ |
 apādam atram mahatā vadhena ni duryoṇa āvṛṇaṅ mṛdhravācam ||
[5.32.9] को अस्य शुष्मं तविषीं वरात एको धना भरते अप्रतीतः |
 इमे चिद अस्य जरयसो नु देवी इन्द्रस्यौजसो भियसा जिहाते ||
ko asya śuṣmaṃ taviṣīṃ varāta eko dhanā bharate apratītaḥ |
 ime cid asya jrayaso nu devī indrasyaujaso bhiyasā jihāte ||
[5.32.10] नय अस्मै देवी सवधितिर जिहीत इन्द्राय गातुर उशतीव येमे |
 सं यद ओजो युवते विश्वम आभिर अनु सवधाव्ने कषितयो नमन्त ||
ny asmai devī svadhitir jihīta indrāya ghātur uśatīva yeme |
 saṃ yad ojo yuvate viśvam ābhir anu svadhāvne kṣitayo namanta ||
[5.32.11] एकं नु तवा सत्पतिम पाञ्चजन्यं जातं शर्णोमि यशसं जनेषु |
 तम मे जग्र्भ्र आशसो नविष्ठं दोषा वस्तोर हवमानास इन्द्रम ||
ekaṃ nu tvā satpatim pāñcajanyaṃ jātaṃ śṛṇomi yaśasaṃ janeṣu |
 tam me jaghṛbhra āśaso naviṣṭhaṃ doṣā vastor havamānāsa indram ||
[5.32.12] एवा हि तवाम रतुथा यातयन्तम मघा विप्रेभ्यो ददतं शर्णोमि |
 किं ते बरह्माणो गर्हते सखायो ये तवाया निदधुः कामम इन्द्र ||
evā hi tvām ṛtuthā yātayantam maghā viprebhyo dadataṃ śṛṇomi |
 kiṃ te brahmāṇo ghṛhate sakhāyo ye tvāyā nidadhuḥ kāmam indra ||

### Hymn 5.33

[5.33.1] महि महे तवसे दीध्ये नॄन इन्द्रायेत्था तवसे अतव्यान |
 यो अस्मै सुमतिं वाजसातौ सतुतो जने समर्यश चिकेत ||
mahi mahe tavase dīdhye nṝn indrāyetthā tavase atavyān |
 yo asmai sumatiṃ vājasātau stuto jane samaryaś ciketa ||
[5.33.2] स तवं न इन्द्र धियसानो अर्कैर हरीणां वर्षन योक्त्रम अश्रेः |
 या इत्था मघवन्न अनु जोषं वक्षो अभि परार्यः सक्षि जनान ||
sa tvaṃ na indra dhiyasāno arkair harīṇāṃ vṛṣan yoktram aśreḥ |
 yā itthā maghavann anu joṣaṃ vakṣo abhi prāryaḥ sakṣi janān ||
[5.33.3] न ते त इन्द्राभ्य अस्मद रष्वायुक्तासो अब्रह्मता यद असन |
 तिष्ठा रथम अधि तं वज्रहस्ता रश्मिं देव यमसे सवश्वः ||
na te ta indrābhy asmad ṛṣvāyuktāso abrahmatā yad asan |
 tiṣṭhā ratham adhi taṃ vajrahastā raśmiṃ deva yamase svaśvaḥ ||
[5.33.4] पुरू यत त इन्द्र सन्त्य उक्था गवे चकर्थोर्वरासु युध्यन |
 ततक्षे सूर्याय चिद ओकसि सवे वर्षा समत्सु दासस्य नाम चित ||
purū yat ta indra santy ukthā ghave cakarthorvarāsu yudhyan |
 tatakṣe sūryāya cid okasi sve vṛṣā samatsu dāsasya nāma cit ||
[5.33.5] वयं ते त इन्द्र ये च नरः शर्धो जज्ञाना याताश च रथाः |
 आस्माञ जगम्याद अहिशुष्म सत्वा भगो न हव्यः परभ्र्थेषु चारुः ||
vayaṃ te ta indra ye ca naraḥ śardho jajñānā yātāś ca rathāḥ |
 āsmāñ jaghamyād ahiśuṣma satvā bhagho na havyaḥ prabhṛtheṣu cāruḥ ||
[5.33.6] पप्र्क्षेण्यम इन्द्र तवे हय ओजो नर्म्णानि च नर्तमानो अमर्तः |
 स न एनीं वसवानो रयिं दाः परार्य सतुषे तुविमघस्य दानम ||
papṛkṣeṇyam indra tve hy ojo nṛmṇāni ca nṛtamāno amartaḥ |
 sa na enīṃ vasavāno rayiṃ dāḥ prārya stuṣe tuvimaghasya dānam ||
[5.33.7] एवा न इन्द्रोतिभिर अव पाहि गर्णतः शूर कारून |
 उत तवचं ददतो वाजसातौ पिप्रीहि मध्वः सुषुतस्य चारोः ||
evā na indrotibhir ava pāhi ghṛṇataḥ śūra kārūn |
 uta tvacaṃ dadato vājasātau piprīhi madhvaḥ suṣutasya cāroḥ ||
[5.33.8] उत तये मा पौरुकुत्स्यस्य सूरेस तरसदस्योर हिरणिनो रराणाः |
 वहन्तु मा दश शयेतासो अस्य गैरिक्षितस्य करतुभिर नु सश्चे ||
uta tye mā paurukutsyasya sūres trasadasyor hiraṇino rarāṇāḥ |
 vahantu mā daśa śyetāso asya ghairikṣitasya kratubhir nu saśce ||
[5.33.9] उत तये मा मारुताश्वस्य शोणाः करत्वामघासो विदथस्य रातौ |
 सहस्रा मे चयवतानो ददान आनूकम अर्यो वपुषे नार्चत ||
uta tye mā mārutāśvasya śoṇāḥ kratvāmaghāso vidathasya rātau |
 sahasrā me cyavatāno dadāna ānūkam aryo vapuṣe nārcat ||
[5.33.10] उत तये मा धवन्यस्य जुष्टा लक्ष्मण्यस्य सुरुचो यतानाः |
 मह्ना रायः संवरणस्य रषेर वरजं न गावः परयता अपि गमन ||
uta tye mā dhvanyasya juṣṭā lakṣmaṇyasya suruco yatānāḥ |
 mahnā rāyaḥ saṃvaraṇasya ṛṣer vrajaṃ na ghāvaḥ prayatā api ghman ||

### Hymn 5.34

[5.34.1] अजातशत्रुम अजरा सवर्वत्य अनु सवधामिता दस्मम ईयते |
 सुनोतन पचत बरह्मवाहसे पुरुष्टुताय परतरं दधातन ||
ajātaśatrum ajarā svarvaty anu svadhāmitā dasmam īyate |
 sunotana pacata brahmavāhase puruṣṭutāya prataraṃ dadhātana ||
[5.34.2] आ यः सोमेन जठरम अपिप्रतामन्दत मघवा मध्वो अन्धसः |
 यद ईम मर्गाय हन्तवे महावधः सहस्रभ्र्ष्टिम उशना वधं यमत ||
ā yaḥ somena jaṭharam apipratāmandata maghavā madhvo andhasaḥ |
 yad īm mṛghāya hantave mahāvadhaḥ sahasrabhṛṣṭim uśanā vadhaṃ yamat ||
[5.34.3] यो अस्मै घरंस उत वा य ऊधनि सोमं सुनोति भवति दयुमां अह |
 अपाप शक्रस ततनुष्टिम ऊहति तनूशुभ्रम मघवा यः कवासखः ||
yo asmai ghraṃsa uta vā ya ūdhani somaṃ sunoti bhavati dyumāṃ aha |
 apāpa śakras tatanuṣṭim ūhati tanūśubhram maghavā yaḥ kavāsakhaḥ ||
[5.34.4] यस्यावधीत पितरं यस्य मातरं यस्य शक्रो भरातरं नात ईषते |
 वेतीद व अस्य परयता यतंकरो न किल्बिषाद ईषते वस्व आकरः ||
yasyāvadhīt pitaraṃ yasya mātaraṃ yasya śakro bhrātaraṃ nāta īṣate |
 vetīd v asya prayatā yataṃkaro na kilbiṣād īṣate vasva ākaraḥ ||
[5.34.5] न पञ्चभिर दशभिर वष्ट्य आरभं नासुन्वता सचते पुष्यता चन |
 जिनाति वेद अमुया हन्ति वा धुनिर आ देवयुम भजति गोमति वरजे ||
na pañcabhir daśabhir vaṣṭy ārabhaṃ nāsunvatā sacate puṣyatā cana |
 jināti ved amuyā hanti vā dhunir ā devayum bhajati ghomati vraje ||
[5.34.6] वित्वक्षणः सम्र्तौ चक्रमासजो ऽसुन्वतो विषुणः सुन्वतो वर्धः |
 इन्द्रो विश्वस्य दमिता विभीषणो यथावशं नयति दासम आर्यः ||
vitvakṣaṇaḥ samṛtau cakramāsajo ‘sunvato viṣuṇaḥ sunvato vṛdhaḥ |
 indro viśvasya damitā vibhīṣaṇo yathāvaśaṃ nayati dāsam āryaḥ ||
[5.34.7] सम ईम पणेर अजति भोजनम मुषे वि दाशुषे भजति सूनरं वसु |
 दुर्गे चन धरियते विश्व आ पुरु जनो यो अस्य तविषीम अचुक्रुधत ||
sam īm paṇer ajati bhojanam muṣe vi dāśuṣe bhajati sūnaraṃ vasu |
 durghe cana dhriyate viśva ā puru jano yo asya taviṣīm acukrudhat ||
[5.34.8] सं यज जनौ सुधनौ विश्वशर्धसाव अवेद इन्द्रो मघवा गोषु शुभ्रिषु |
 युजं हय अन्यम अक्र्त परवेपन्य उद ईं गव्यं सर्जते सत्वभिर धुनिः ||
saṃ yaj janau sudhanau viśvaśardhasāv aved indro maghavā ghoṣu śubhriṣu |
 yujaṃ hy anyam akṛta pravepany ud īṃ ghavyaṃ sṛjate satvabhir dhuniḥ ||
[5.34.9] सहस्रसाम आग्निवेशिं गर्णीषे शत्रिम अग्न उपमां केतुम अर्यः |
 तस्मा आपः संयतः पीपयन्त तस्मिन कषत्रम अमवत तवेषम अस्तु ||
sahasrasām āghniveśiṃ ghṛṇīṣe śatrim aghna upamāṃ ketum aryaḥ |
 tasmā āpaḥ saṃyataḥ pīpayanta tasmin kṣatram amavat tveṣam astu ||

### Hymn 5.35

[5.35.1] यस ते साधिष्ठो ऽवस इन्द्र करतुष टम आ भर |
 अस्मभ्यं चर्षणीसहं सस्निं वाजेषु दुष्टरम ||
yas te sādhiṣṭho ‘vasa indra kratuṣ ṭam ā bhara |
 asmabhyaṃ carṣaṇīsahaṃ sasniṃ vājeṣu duṣṭaram ||
[5.35.2] यद इन्द्र ते चतस्रो यच छूर सन्ति तिस्रः |
 यद वा पञ्च कषितीनाम अवस तत सु न आ भर ||
yad indra te catasro yac chūra santi tisraḥ |
 yad vā pañca kṣitīnām avas tat su na ā bhara ||
[5.35.3] आ ते ऽवो वरेण्यं वर्षन्तमस्य हूमहे |
 वर्षजूतिर हि जज्ञिष आभूभिर इन्द्र तुर्वणिः ||
ā te ‘vo vareṇyaṃ vṛṣantamasya hūmahe |
 vṛṣajūtir hi jajñiṣa ābhūbhir indra turvaṇiḥ ||
[5.35.4] वर्षा हय असि राधसे जज्ञिषे वर्ष्णि ते शवः |
 सवक्षत्रं ते धर्षन मनः सत्राहम इन्द्र पौंस्यम ||
vṛṣā hy asi rādhase jajñiṣe vṛṣṇi te śavaḥ |
 svakṣatraṃ te dhṛṣan manaḥ satrāham indra pauṃsyam ||
[5.35.5] तवं तम इन्द्र मर्त्यम अमित्रयन्तम अद्रिवः |
 सर्वरथा शतक्रतो नि याहि शवसस पते ||
tvaṃ tam indra martyam amitrayantam adrivaḥ |
 sarvarathā śatakrato ni yāhi śavasas pate ||
[5.35.6] तवाम इद वर्त्रहन्तम जनासो वर्क्तबर्हिषः |
 उग्रम पूर्वीषु पूर्व्यं हवन्ते वाजसातये ||
tvām id vṛtrahantama janāso vṛktabarhiṣaḥ |
 ughram pūrvīṣu pūrvyaṃ havante vājasātaye ||
[5.35.7] अस्माकम इन्द्र दुष्टरम पुरोयावानम आजिषु |
 सयावानं धने-धने वाजयन्तम अवा रथम ||
asmākam indra duṣṭaram puroyāvānam ājiṣu |
 sayāvānaṃ dhane-dhane vājayantam avā ratham ||
[5.35.8] अस्माकम इन्द्रेहि नो रथम अवा पुरंध्या |
 वयं शविष्ठ वार्यं दिवि शरवो दधीमहि दिवि सतोमम मनामहे ||
asmākam indrehi no ratham avā puraṃdhyā |
 vayaṃ śaviṣṭha vāryaṃ divi śravo dadhīmahi divi stomam manāmahe ||

### Hymn 5.36

[5.36.1] स आ गमद इन्द्रो यो वसूनां चिकेतद दातुं दामनो रयीणाम |
 धन्वचरो न वंसगस तर्षाणश चकमानः पिबतु दुग्धम अंशुम ||
sa ā ghamad indro yo vasūnāṃ ciketad dātuṃ dāmano rayīṇām |
 dhanvacaro na vaṃsaghas tṛṣāṇaś cakamānaḥ pibatu dughdham aṃśum ||
[5.36.2] आ ते हनू हरिवः शूर शिप्रे रुहत सोमो न पर्वतस्य पर्ष्ठे |
 अनु तवा राजन्न अर्वतो न हिन्वन गीर्भिर मदेम पुरुहूत विश्वे ||
ā te hanū harivaḥ śūra śipre ruhat somo na parvatasya pṛṣṭhe |
 anu tvā rājann arvato na hinvan ghīrbhir madema puruhūta viśve ||
[5.36.3] चक्रं न वर्त्तम पुरुहूत वेपते मनो भिया मे अमतेर इद अद्रिवः |
 रथाद अधि तवा जरिता सदाव्र्ध कुविन नु सतोषन मघवन पुरूवसुः ||
cakraṃ na vṛttam puruhūta vepate mano bhiyā me amater id adrivaḥ |
 rathād adhi tvā jaritā sadāvṛdha kuvin nu stoṣan maghavan purūvasuḥ ||
[5.36.4] एष गरावेव जरिता त इन्द्रेयर्ति वाचम बर्हद आशुषाणः |
 पर सव्येन मघवन यंसि रायः पर दक्षिणिद धरिवो मा वि वेनः ||
eṣa ghrāveva jaritā ta indreyarti vācam bṛhad āśuṣāṇaḥ |
 pra savyena maghavan yaṃsi rāyaḥ pra dakṣiṇid dharivo mā vi venaḥ ||
[5.36.5] वर्षा तवा वर्षणं वर्धतु दयौर वर्षा वर्षभ्यां वहसे हरिभ्याम |
 स नो वर्षा वर्षरथः सुशिप्र वर्षक्रतो वर्षा वज्रिन भरे धाः ||
vṛṣā tvā vṛṣaṇaṃ vardhatu dyaur vṛṣā vṛṣabhyāṃ vahase haribhyām |
 sa no vṛṣā vṛṣarathaḥ suśipra vṛṣakrato vṛṣā vajrin bhare dhāḥ ||
[5.36.6] यो रोहितौ वाजिनौ वाजिनीवान तरिभिः शतैः सचमानाव अदिष्ट |
 यूने सम अस्मै कषितयो नमन्तां शरुतरथाय मरुतो दुवोया ||
yo rohitau vājinau vājinīvān tribhiḥ śataiḥ sacamānāv adiṣṭa |
 yūne sam asmai kṣitayo namantāṃ śrutarathāya maruto duvoyā ||

### Hymn 5.37

[5.37.1] सम भानुना यतते सूर्यस्याजुह्वानो घर्तप्र्ष्ठः सवञ्चाः |
 तस्मा अम्र्ध्रा उषसो वय उछान य इन्द्राय सुनवामेत्य आह ||
sam bhānunā yatate sūryasyājuhvāno ghṛtapṛṣṭhaḥ svañcāḥ |
 tasmā amṛdhrā uṣaso vy uchān ya indrāya sunavāmety āha ||
[5.37.2] समिद्धाग्निर वनवत सतीर्णबर्हिर युक्तग्रावा सुतसोमो जराते |
 गरावाणो यस्येषिरं वदन्त्य अयद अध्वर्युर हविषाव सिन्धुम ||
samiddhāghnir vanavat stīrṇabarhir yuktaghrāvā sutasomo jarāte |
 ghrāvāṇo yasyeṣiraṃ vadanty ayad adhvaryur haviṣāva sindhum ||
[5.37.3] वधूर इयम पतिम इछन्त्य एति य ईं वहाते महिषीम इषिराम |
 आस्य शरवस्याद रथ आ च घोषात पुरू सहस्रा परि वर्तयाते ||
vadhūr iyam patim ichanty eti ya īṃ vahāte mahiṣīm iṣirām |
 āsya śravasyād ratha ā ca ghoṣāt purū sahasrā pari vartayāte ||
[5.37.4] न स राजा वयथते यस्मिन्न इन्द्रस तीव्रं सोमम पिबति गोसखायम |
 आ सत्वनैर अजति हन्ति वर्त्रं कषेति कषितीः सुभगो नाम पुष्यन ||
na sa rājā vyathate yasminn indras tīvraṃ somam pibati ghosakhāyam |
 ā satvanair ajati hanti vṛtraṃ kṣeti kṣitīḥ subhagho nāma puṣyan ||
[5.37.5] पुष्यात कषेमे अभि योगे भवात्य उभे वर्तौ संयती सं जयाति |
 परियः सूर्ये परियो अग्ना भवाति य इन्द्राय सुतसोमो ददाशत ||
puṣyāt kṣeme abhi yoghe bhavāty ubhe vṛtau saṃyatī saṃ jayāti |
 priyaḥ sūrye priyo aghnā bhavāti ya indrāya sutasomo dadāśat ||

### Hymn 5.38

[5.38.1] उरोष ट इन्द्र राधसो विभ्वी रातिः शतक्रतो |
 अधा नो विश्वचर्षणे दयुम्ना सुक्षत्र मंहय ||
uroṣ ṭa indra rādhaso vibhvī rātiḥ śatakrato |
 adhā no viśvacarṣaṇe dyumnā sukṣatra maṃhaya ||
[5.38.2] यद ईम इन्द्र शरवाय्यम इषं शविष्ठ दधिषे |
 पप्रथे दीर्घश्रुत्तमं हिरण्यवर्ण दुष्टरम ||
yad īm indra śravāyyam iṣaṃ śaviṣṭha dadhiṣe |
 paprathe dīrghaśruttamaṃ hiraṇyavarṇa duṣṭaram ||
[5.38.3] शुष्मासो ये ते अद्रिवो मेहना केतसापः |
 उभा देवाव अभिष्टये दिवश च गमश च राजथः ||
śuṣmāso ye te adrivo mehanā ketasāpaḥ |
 ubhā devāv abhiṣṭaye divaś ca ghmaś ca rājathaḥ ||
[5.38.4] उतो नो अस्य कस्य चिद दक्षस्य तव वर्त्रहन |
 अस्मभ्यं नर्म्णम आ भरास्मभ्यं नर्मणस्यसे ||
uto no asya kasya cid dakṣasya tava vṛtrahan |
 asmabhyaṃ nṛmṇam ā bharāsmabhyaṃ nṛmaṇasyase ||
[5.38.5] नू त आभिर अभिष्टिभिस तव शर्मञ छतक्रतो |
 इन्द्र सयाम सुगोपाः शूर सयाम सुगोपाः ||
nū ta ābhir abhiṣṭibhis tava śarmañ chatakrato |
 indra syāma sughopāḥ śūra syāma sughopāḥ ||

### Hymn 5.39

[5.39.1] यद इन्द्र चित्र मेहनास्ति तवादातम अद्रिवः |
 राधस तन नो विदद्वस उभयाहस्त्य आ भर ||
yad indra citra mehanāsti tvādātam adrivaḥ |
 rādhas tan no vidadvasa ubhayāhasty ā bhara ||
[5.39.2] यन मन्यसे वरेण्यम इन्द्र दयुक्षं तद आ भर |
 विद्याम तस्य ते वयम अकूपारस्य दावने ||
yan manyase vareṇyam indra dyukṣaṃ tad ā bhara |
 vidyāma tasya te vayam akūpārasya dāvane ||
[5.39.3] यत ते दित्सु परराध्यम मनो अस्ति शरुतम बर्हत |
 तेन दर्ळ्हा चिद अद्रिव आ वाजं दर्षि सातये ||
yat te ditsu prarādhyam mano asti śrutam bṛhat |
 tena dṛḷhā cid adriva ā vājaṃ darṣi sātaye ||
[5.39.4] मंहिष्ठं वो मघोनां राजानं चर्षणीनाम |
 इन्द्रम उप परशस्तये पूर्वीभिर जुजुषे गिरः ||
maṃhiṣṭhaṃ vo maghonāṃ rājānaṃ carṣaṇīnām |
 indram upa praśastaye pūrvībhir jujuṣe ghiraḥ ||
[5.39.5] अस्मा इत काव्यं वच उक्थम इन्द्राय शंस्यम |
 तस्मा उ बरह्मवाहसे गिरो वर्धन्त्य अत्रयो गिरः शुम्भन्त्य अत्रयः ||
asmā it kāvyaṃ vaca uktham indrāya śaṃsyam |
 tasmā u brahmavāhase ghiro vardhanty atrayo ghiraḥ śumbhanty atrayaḥ ||

### Hymn 5.40

[5.40.1] आ याह्य अद्रिभिः सुतं सोमं सोमपते पिब |
 वर्षन्न इन्द्र वर्षभिर वर्त्रहन्तम ||
ā yāhy adribhiḥ sutaṃ somaṃ somapate piba |
 vṛṣann indra vṛṣabhir vṛtrahantama ||
[5.40.2] वर्षा गरावा वर्षा मदो वर्षा सोमो अयं सुतः |
 वर्षन्न इन्द्र वर्षभिर वर्त्रहन्तम ||
vṛṣā ghrāvā vṛṣā mado vṛṣā somo ayaṃ sutaḥ |
 vṛṣann indra vṛṣabhir vṛtrahantama ||
[5.40.3] वर्षा तवा वर्षणं हुवे वज्रिञ चित्राभिर ऊतिभिः |
 वर्षन्न इन्द्र वर्षभिर वर्त्रहन्तम ||
vṛṣā tvā vṛṣaṇaṃ huve vajriñ citrābhir ūtibhiḥ |
 vṛṣann indra vṛṣabhir vṛtrahantama ||
[5.40.4] रजीषी वज्री वर्षभस तुराषाट छुष्मी राजा वर्त्रहा सोमपावा |
 युक्त्वा हरिभ्याम उप यासद अर्वाङ माध्यंदिने सवने मत्सद इन्द्रः ||
ṛjīṣī vajrī vṛṣabhas turāṣāṭ chuṣmī rājā vṛtrahā somapāvā |
 yuktvā haribhyām upa yāsad arvāṅ mādhyaṃdine savane matsad indraḥ ||
[5.40.5] यत तवा सूर्य सवर्भानुस तमसाविध्यद आसुरः |
 अक्षेत्रविद यथा मुग्धो भुवनान्य अदीधयुः ||
yat tvā sūrya svarbhānus tamasāvidhyad āsuraḥ |
 akṣetravid yathā mughdho bhuvanāny adīdhayuḥ ||
[5.40.6] सवर्भानोर अध यद इन्द्र माया अवो दिवो वर्तमाना अवाहन |
 गूळ्हं सूर्यं तमसापव्रतेन तुरीयेण बरह्मणाविन्दद अत्रिः ||
svarbhānor adha yad indra māyā avo divo vartamānā avāhan |
 ghūḷhaṃ sūryaṃ tamasāpavratena turīyeṇa brahmaṇāvindad atriḥ ||
[5.40.7] मा माम इमं तव सन्तम अत्र इरस्या दरुग्धो भियसा नि गारीत |
 तवम मित्रो असि सत्यराधास तौ मेहावतं वरुणश च राजा ||
mā mām imaṃ tava santam atra irasyā drughdho bhiyasā ni ghārīt |
 tvam mitro asi satyarādhās tau mehāvataṃ varuṇaś ca rājā ||
[5.40.8] गराव्णो बरह्मा युयुजानः सपर्यन कीरिणा देवान नमसोपशिक्षन |
 अत्रिः सूर्यस्य दिवि चक्षुर आधात सवर्भानोर अप माया अघुक्षत ||
ghrāvṇo brahmā yuyujānaḥ saparyan kīriṇā devān namasopaśikṣan |
 atriḥ sūryasya divi cakṣur ādhāt svarbhānor apa māyā aghukṣat ||
[5.40.9] यं वै सूर्यं सवर्भानुस तमसाविध्यद आसुरः |
 अत्रयस तम अन्व अविन्दन नह्य अन्ये अशक्नुवन ||
yaṃ vai sūryaṃ svarbhānus tamasāvidhyad āsuraḥ |
 atrayas tam anv avindan nahy anye aśaknuvan ||

### Hymn 5.41

[5.41.1] को नु वाम मित्रावरुणाव रतायन दिवो वा महः पार्थिवस्य वा दे |
 रतस्य वा सदसि तरासीथां नो यज्ञायते वा पशुषो न वाजान ||
ko nu vām mitrāvaruṇāv ṛtāyan divo vā mahaḥ pārthivasya vā de |
 ṛtasya vā sadasi trāsīthāṃ no yajñāyate vā paśuṣo na vājān ||
[5.41.2] ते नो मित्रो वरुणो अर्यमायुर इन्द्र रभुक्षा मरुतो जुषन्त |
 नमोभिर वा ये दधते सुव्र्क्तिं सतोमं रुद्राय मीळ्हुषे सजोषाः ||
te no mitro varuṇo aryamāyur indra ṛbhukṣā maruto juṣanta |
 namobhir vā ye dadhate suvṛktiṃ stomaṃ rudrāya mīḷhuṣe sajoṣāḥ ||
[5.41.3] आ वां येष्ठाश्विना हुवध्यै वातस्य पत्मन रथ्यस्य पुष्टौ |
 उत वा दिवो असुराय मन्म परान्धांसीव यज्यवे भरध्वम ||
ā vāṃ yeṣṭhāśvinā huvadhyai vātasya patman rathyasya puṣṭau |
 uta vā divo asurāya manma prāndhāṃsīva yajyave bharadhvam ||
[5.41.4] पर सक्षणो दिव्यः कण्वहोता तरितो दिवः सजोषा वातो अग्निः |
 पूषा भगः परभ्र्थे विश्वभोजा आजिं न जग्मुर आश्वश्वतमाः ||
pra sakṣaṇo divyaḥ kaṇvahotā trito divaḥ sajoṣā vāto aghniḥ |
 pūṣā bhaghaḥ prabhṛthe viśvabhojā ājiṃ na jaghmur āśvaśvatamāḥ ||
[5.41.5] पर वो रयिं युक्ताश्वम भरध्वं राय एषे ऽवसे दधीत धीः |
 सुशेव एवैर औशिजस्य होता ये व एवा मरुतस तुराणाम ||
pra vo rayiṃ yuktāśvam bharadhvaṃ rāya eṣe ‘vase dadhīta dhīḥ |
 suśeva evair auśijasya hotā ye va evā marutas turāṇām ||
[5.41.6] पर वो वायुं रथयुजं कर्णुध्वम पर देवं विप्रम पनितारम अर्कैः |
 इषुध्यव रतसापः पुरंधीर वस्वीर नो अत्र पत्नीर आ धिये धुः ||
pra vo vāyuṃ rathayujaṃ kṛṇudhvam pra devaṃ vipram panitāram arkaiḥ |
 iṣudhyava ṛtasāpaḥ puraṃdhīr vasvīr no atra patnīr ā dhiye dhuḥ ||
[5.41.7] उप व एषे वन्द्येभिः शूषैः पर यह्वी दिवश चितयद्भिर अर्कैः |
 उषासानक्ता विदुषीव विश्वम आ हा वहतो मर्त्याय यज्ञम ||
upa va eṣe vandyebhiḥ śūṣaiḥ pra yahvī divaś citayadbhir arkaiḥ |
 uṣāsānaktā viduṣīva viśvam ā hā vahato martyāya yajñam ||
[5.41.8] अभि वो अर्चे पोष्यावतो नॄन वास्तोष पतिं तवष्टारं रराणः |
 धन्या सजोषा धिषणा नमोभिर वनस्पतींर ओषधी राय एषे ||
abhi vo arce poṣyāvato nṝn vāstoṣ patiṃ tvaṣṭāraṃ rarāṇaḥ |
 dhanyā sajoṣā dhiṣaṇā namobhir vanaspatīṃr oṣadhī rāya eṣe ||
[5.41.9] तुजे नस तने पर्वताः सन्तु सवैतवो ये वसवो न वीराः |
 पनित आप्त्यो यजतः सदा नो वर्धान नः शंसं नर्यो अभिष्टौ ||
tuje nas tane parvatāḥ santu svaitavo ye vasavo na vīrāḥ |
 panita āptyo yajataḥ sadā no vardhān naḥ śaṃsaṃ naryo abhiṣṭau ||
[5.41.10] वर्ष्णो अस्तोषि भूम्यस्य गर्भं तरितो नपातम अपां सुव्र्क्ति |
 गर्णीते अग्निर एतरी न शूषैः शोचिष्केशो नि रिणाति वना ||
vṛṣṇo astoṣi bhūmyasya gharbhaṃ trito napātam apāṃ suvṛkti |
 ghṛṇīte aghnir etarī na śūṣaiḥ śociṣkeśo ni riṇāti vanā ||
[5.41.11] कथा महे रुद्रियाय बरवाम कद राये चिकितुषे भगाय |
 आप ओषधीर उत नो ऽवन्तु दयौर वना गिरयो वर्क्षकेशाः ||
kathā mahe rudriyāya bravāma kad rāye cikituṣe bhaghāya |
 āpa oṣadhīr uta no ‘vantu dyaur vanā ghirayo vṛkṣakeśāḥ ||
[5.41.12] शर्णोतु न ऊर्जाम पतिर गिरः स नभस तरीयां इषिरः परिज्मा |
 शर्ण्वन्त्व आपः पुरो न शुभ्राः परि सरुचो बब्र्हाणस्याद्रेः ||
śṛṇotu na ūrjām patir ghiraḥ sa nabhas tarīyāṃ iṣiraḥ parijmā |
 śṛṇvantv āpaḥ puro na śubhrāḥ pari sruco babṛhāṇasyādreḥ ||
[5.41.13] विदा चिन नु महान्तो ये व एवा बरवाम दस्मा वार्यं दधानाः |
 वयश चन सुभ्व आव यन्ति कषुभा मर्तम अनुयतं वधस्नैः ||
vidā cin nu mahānto ye va evā bravāma dasmā vāryaṃ dadhānāḥ |
 vayaś cana subhva āva yanti kṣubhā martam anuyataṃ vadhasnaiḥ ||
[5.41.14] आ दैव्यानि पार्थिवानि जन्मापश चाछा सुमखाय वोचम |
 वर्धन्तां दयावो गिरश चन्द्राग्रा उदा वर्धन्ताम अभिषाता अर्णाः ||
ā daivyāni pārthivāni janmāpaś cāchā sumakhāya vocam |
 vardhantāṃ dyāvo ghiraś candrāghrā udā vardhantām abhiṣātā arṇāḥ ||
[5.41.15] पदे-पदे मे जरिमा नि धायि वरूत्री वा शक्रा या पायुभिश च |
 सिषक्तु माता मही रसा नः समत सूरिभिर रजुहस्त रजुवनिः ||
pade-pade me jarimā ni dhāyi varūtrī vā śakrā yā pāyubhiś ca |
 siṣaktu mātā mahī rasā naḥ smat sūribhir ṛjuhasta ṛjuvaniḥ ||
[5.41.16] कथा दाशेम नमसा सुदानून एवया मरुतो अछोक्तौ परश्रवसो मरुतो अछोक्तौ |
 मा नो ऽहिर बुध्न्यो रिषे धाद अस्माकम भूद उपमातिवनिः ||
kathā dāśema namasā sudānūn evayā maruto achoktau praśravaso maruto achoktau |
 mā no ‘hir budhnyo riṣe dhād asmākam bhūd upamātivaniḥ ||
[5.41.17] इति चिन नु परजायै पशुमत्यै देवासो वनते मर्त्यो व आ देवासो वनते मर्त्यो वः |
 अत्रा शिवां तन्वो धासिम अस्या जरां चिन मे निर्र्तिर जग्रसीत ||
iti cin nu prajāyai paśumatyai devāso vanate martyo va ā devāso vanate martyo vaḥ |
 atrā śivāṃ tanvo dhāsim asyā jarāṃ cin me nirṛtir jaghrasīta ||
[5.41.18] तां वो देवाः सुमतिम ऊर्जयन्तीम इषम अश्याम वसवः शसा गोः |
 सा नः सुदानुर मर्ळयन्ती देवी परति दरवन्ती सुविताय गम्याः ||
tāṃ vo devāḥ sumatim ūrjayantīm iṣam aśyāma vasavaḥ śasā ghoḥ |
 sā naḥ sudānur mṛḷayantī devī prati dravantī suvitāya ghamyāḥ ||
[5.41.19] अभि न इळा यूथस्य माता समन नदीभिर उर्वशी वा गर्णातु |
 उर्वशी वा बर्हद्दिवा गर्णानाभ्यूर्ण्वाना परभ्र्थस्यायोः ||
abhi na iḷā yūthasya mātā sman nadībhir urvaśī vā ghṛṇātu |
 urvaśī vā bṛhaddivā ghṛṇānābhyūrṇvānā prabhṛthasyāyoḥ ||
[5.41.20] सिषक्तु न ऊर्जव्यस्य पुष्टेः ||
siṣaktu na ūrjavyasya puṣṭeḥ ||

### Hymn 5.42

[5.42.1] पर शंतमा वरुणं दीधिती गीर मित्रम भगम अदितिं नूनम अश्याः |
 पर्षद्योनिः पञ्चहोता शर्णोत्व अतूर्तपन्था असुरो मयोभुः ||
pra śaṃtamā varuṇaṃ dīdhitī ghīr mitram bhagham aditiṃ nūnam aśyāḥ |
 pṛṣadyoniḥ pañcahotā śṛṇotv atūrtapanthā asuro mayobhuḥ ||
[5.42.2] परति मे सतोमम अदितिर जग्र्भ्यात सूनुं न माता हर्द्यं सुशेवम |
 बरह्म परियं देवहितं यद अस्त्य अहम मित्रे वरुणे यन मयोभु ||
prati me stomam aditir jaghṛbhyāt sūnuṃ na mātā hṛdyaṃ suśevam |
 brahma priyaṃ devahitaṃ yad asty aham mitre varuṇe yan mayobhu ||
[5.42.3] उद ईरय कवितमं कवीनाम उनत्तैनम अभि मध्वा घर्तेन |
 स नो वसूनि परयता हितानि चन्द्राणि देवः सविता सुवाति ||
ud īraya kavitamaṃ kavīnām unattainam abhi madhvā ghṛtena |
 sa no vasūni prayatā hitāni candrāṇi devaḥ savitā suvāti ||
[5.42.4] सम इन्द्र णो मनसा नेषि गोभिः सं सूरिभिर हरिवः सं सवस्ति |
 सम बरह्मणा देवहितं यद अस्ति सं देवानां सुमत्या यज्ञियानाम ||
sam indra ṇo manasā neṣi ghobhiḥ saṃ sūribhir harivaḥ saṃ svasti |
 sam brahmaṇā devahitaṃ yad asti saṃ devānāṃ sumatyā yajñiyānām ||
[5.42.5] देवो भगः सविता रायो अंश इन्द्रो वर्त्रस्य संजितो धनानाम |
 रभुक्षा वाज उत वा पुरंधिर अवन्तु नो अम्र्तासस तुरासः ||
devo bhaghaḥ savitā rāyo aṃśa indro vṛtrasya saṃjito dhanānām |
 ṛbhukṣā vāja uta vā puraṃdhir avantu no amṛtāsas turāsaḥ ||
[5.42.6] मरुत्वतो अप्रतीतस्य जिष्णोर अजूर्यतः पर बरवामा कर्तानि |
 न ते पूर्वे मघवन नापरासो न वीर्यं नूतनः कश चनाप ||
marutvato apratītasya jiṣṇor ajūryataḥ pra bravāmā kṛtāni |
 na te pūrve maghavan nāparāso na vīryaṃ nūtanaḥ kaś canāpa ||
[5.42.7] उप सतुहि परथमं रत्नधेयम बर्हस्पतिं सनितारं धनानाम |
 यः शंसते सतुवते शम्भविष्ठः पुरूवसुर आगमज जोहुवानम ||
upa stuhi prathamaṃ ratnadheyam bṛhaspatiṃ sanitāraṃ dhanānām |
 yaḥ śaṃsate stuvate śambhaviṣṭhaḥ purūvasur āghamaj johuvānam ||
[5.42.8] तवोतिभिः सचमाना अरिष्टा बर्हस्पते मघवानः सुवीराः |
 ये अश्वदा उत वा सन्ति गोदा ये वस्त्रदाः सुभगास तेषु रायः ||
tavotibhiḥ sacamānā ariṣṭā bṛhaspate maghavānaḥ suvīrāḥ |
 ye aśvadā uta vā santi ghodā ye vastradāḥ subhaghās teṣu rāyaḥ ||
[5.42.9] विसर्माणं कर्णुहि वित्तम एषां ये भुञ्जते अप्र्णन्तो न उक्थैः |
 अपव्रतान परसवे वाव्र्धानान बरह्मद्विषः सूर्याद यावयस्व ||
visarmāṇaṃ kṛṇuhi vittam eṣāṃ ye bhuñjate apṛṇanto na ukthaiḥ |
 apavratān prasave vāvṛdhānān brahmadviṣaḥ sūryād yāvayasva ||
[5.42.10] य ओहते रक्षसो देववीताव अचक्रेभिस तम मरुतो नि यात |
 यो वः शमीं शशमानस्य निन्दात तुछ्यान कामान करते सिष्विदानः ||
ya ohate rakṣaso devavītāv acakrebhis tam maruto ni yāta |
 yo vaḥ śamīṃ śaśamānasya nindāt tuchyān kāmān karate siṣvidānaḥ ||
[5.42.11] तम उ षटुहि यः सविषुः सुधन्वा यो विश्वस्य कषयति भेषजस्य |
 यक्ष्वा महे सौमनसाय रुद्रं नमोभिर देवम असुरं दुवस्य ||
tam u ṣṭuhi yaḥ sviṣuḥ sudhanvā yo viśvasya kṣayati bheṣajasya |
 yakṣvā mahe saumanasāya rudraṃ namobhir devam asuraṃ duvasya ||
[5.42.12] दमूनसो अपसो ये सुहस्ता वर्ष्णः पत्नीर नद्यो विभ्वतष्टाः |
 सरस्वती बर्हद्दिवोत राका दशस्यन्तीर वरिवस्यन्तु शुभ्राः ||
damūnaso apaso ye suhastā vṛṣṇaḥ patnīr nadyo vibhvataṣṭāḥ |
 sarasvatī bṛhaddivota rākā daśasyantīr varivasyantu śubhrāḥ ||
[5.42.13] पर सू महे सुशरणाय मेधां गिरम भरे नव्यसीं जायमानाम |
 य आहना दुहितुर वक्षणासु रूपा मिनानो अक्र्णोद इदं नः ||
pra sū mahe suśaraṇāya medhāṃ ghiram bhare navyasīṃ jāyamānām |
 ya āhanā duhitur vakṣaṇāsu rūpā mināno akṛṇod idaṃ naḥ ||
[5.42.14] पर सुष्टुति सतनयन्तं रुवन्तम इळस पतिं जरितर नूनम अश्याः |
 यो अब्दिमां उदनिमां इयर्ति पर विद्युता रोदसी उक्षमाणः ||
pra suṣṭuti stanayantaṃ ruvantam iḷas patiṃ jaritar nūnam aśyāḥ |
 yo abdimāṃ udanimāṃ iyarti pra vidyutā rodasī ukṣamāṇaḥ ||
[5.42.15] एष सतोमो मारुतं शर्धो अछा रुद्रस्य सूनूंर युवन्यूंर उद अश्याः |
 कामो राये हवते मा सवस्त्य उप सतुहि पर्षदश्वां अयासः ||
eṣa stomo mārutaṃ śardho achā rudrasya sūnūṃr yuvanyūṃr ud aśyāḥ |
 kāmo rāye havate mā svasty upa stuhi pṛṣadaśvāṃ ayāsaḥ ||
[5.42.16] परैष सतोमः पर्थिवीम अन्तरिक्षं वनस्पतींर ओषधी राये अश्याः |
 देवो-देवः सुहवो भूतु मह्यम मा नो माता पर्थिवी दुर्मतौ धात ||
praiṣa stomaḥ pṛthivīm antarikṣaṃ vanaspatīṃr oṣadhī rāye aśyāḥ |
 devo-devaḥ suhavo bhūtu mahyam mā no mātā pṛthivī durmatau dhāt ||
[5.42.17] उरौ देवा अनिबाधे सयाम |
 सम अश्विनोर अवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम |
 आ नो रयिं वहतम ओत वीरान आ विश्वान्य अम्र्ता सौभगानि ||
urau devā anibādhe syāma |
 sam aśvinor avasā nūtanena mayobhuvā supraṇītī ghamema |
 ā no rayiṃ vahatam ota vīrān ā viśvāny amṛtā saubhaghāni ||

### Hymn 5.43

[5.43.1] आ धेनवः पयसा तूर्ण्यर्था अमर्धन्तीर उप नो यन्तु मध्वा |
 महो राये बर्हतीः सप्त विप्रो मयोभुवो जरिता जोहवीति ||
ā dhenavaḥ payasā tūrṇyarthā amardhantīr upa no yantu madhvā |
 maho rāye bṛhatīḥ sapta vipro mayobhuvo jaritā johavīti ||
[5.43.2] आ सुष्टुती नमसा वर्तयध्यै दयावा वाजाय पर्थिवी अम्र्ध्रे |
 पिता माता मधुवचाः सुहस्ता भरे-भरे नो यशसाव अविष्टाम ||
ā suṣṭutī namasā vartayadhyai dyāvā vājāya pṛthivī amṛdhre |
 pitā mātā madhuvacāḥ suhastā bhare-bhare no yaśasāv aviṣṭām ||
[5.43.3] अध्वर्यवश चक्र्वांसो मधूनि पर वायवे भरत चारु शुक्रम |
 होतेव नः परथमः पाह्य अस्य देव मध्वो ररिमा ते मदाय ||
adhvaryavaś cakṛvāṃso madhūni pra vāyave bharata cāru śukram |
 hoteva naḥ prathamaḥ pāhy asya deva madhvo rarimā te madāya ||
[5.43.4] दश कषिपो युञ्जते बाहू अद्रिं सोमस्य या शमितारा सुहस्ता |
 मध्वो रसं सुगभस्तिर गिरिष्ठां चनिश्चदद दुदुहे शुक्रम अंशुः ||
daśa kṣipo yuñjate bāhū adriṃ somasya yā śamitārā suhastā |
 madhvo rasaṃ sughabhastir ghiriṣṭhāṃ caniścadad duduhe śukram aṃśuḥ ||
[5.43.5] असावि ते जुजुषाणाय सोमः करत्वे दक्षाय बर्हते मदाय |
 हरी रथे सुधुरा योगे अर्वाग इन्द्र परिया कर्णुहि हूयमानः ||
asāvi te jujuṣāṇāya somaḥ kratve dakṣāya bṛhate madāya |
 harī rathe sudhurā yoghe arvāgh indra priyā kṛṇuhi hūyamānaḥ ||
[5.43.6] आ नो महीम अरमतिं सजोषा गनां देवीं नमसा रातहव्याम |
 मधोर मदाय बर्हतीम रतज्ञाम आग्ने वह पथिभिर देवयानैः ||
ā no mahīm aramatiṃ sajoṣā ghnāṃ devīṃ namasā rātahavyām |
 madhor madāya bṛhatīm ṛtajñām āghne vaha pathibhir devayānaiḥ ||
[5.43.7] अञ्जन्ति यम परथयन्तो न विप्रा वपावन्तं नाग्निना तपन्तः |
 पितुर न पुत्र उपसि परेष्ठ आ घर्मो अग्निम रतयन्न असादि ||
añjanti yam prathayanto na viprā vapāvantaṃ nāghninā tapantaḥ |
 pitur na putra upasi preṣṭha ā gharmo aghnim ṛtayann asādi ||
[5.43.8] अछा मही बर्हती शंतमा गीर दूतो न गन्त्व अश्विना हुवध्यै |
 मयोभुवा सरथा यातम अर्वाग गन्तं निधिं धुरम आणिर न नाभिम ||
achā mahī bṛhatī śaṃtamā ghīr dūto na ghantv aśvinā huvadhyai |
 mayobhuvā sarathā yātam arvāgh ghantaṃ nidhiṃ dhuram āṇir na nābhim ||
[5.43.9] पर तव्यसो नमक्तिं तुरस्याहम पूष्ण उत वायोर अदिक्षि |
 या राधसा चोदितारा मतीनां या वाजस्य दरविणोदा उत तमन ||
pra tavyaso namaktiṃ turasyāham pūṣṇa uta vāyor adikṣi |
 yā rādhasā coditārā matīnāṃ yā vājasya draviṇodā uta tman ||
[5.43.10] आ नामभिर मरुतो वक्षि विश्वान आ रूपेभिर जातवेदो हुवानः |
 यज्ञं गिरो जरितुः सुष्टुतिं च विश्वे गन्त मरुतो विश्व ऊती ||
ā nāmabhir maruto vakṣi viśvān ā rūpebhir jātavedo huvānaḥ |
 yajñaṃ ghiro jarituḥ suṣṭutiṃ ca viśve ghanta maruto viśva ūtī ||
[5.43.11] आ नो दिवो बर्हतः पर्वताद आ सरस्वती यजता गन्तु यज्ञम |
 हवं देवी जुजुषाणा घर्ताची शग्मां नो वाचम उशती शर्णोतु ||
ā no divo bṛhataḥ parvatād ā sarasvatī yajatā ghantu yajñam |
 havaṃ devī jujuṣāṇā ghṛtācī śaghmāṃ no vācam uśatī śṛṇotu ||
[5.43.12] आ वेधसं नीलप्र्ष्ठम बर्हन्तम बर्हस्पतिं सदने सादयध्वम |
 सादद्योनिं दम आ दीदिवांसं हिरण्यवर्णम अरुषं सपेम ||
ā vedhasaṃ nīlapṛṣṭham bṛhantam bṛhaspatiṃ sadane sādayadhvam |
 sādadyoniṃ dama ā dīdivāṃsaṃ hiraṇyavarṇam aruṣaṃ sapema ||
[5.43.13] आ धर्णसिर बर्हद्दिवो रराणो विश्वेभिर गन्त्व ओमभिर हुवानः |
 गना वसान ओषधीर अम्र्ध्रस तरिधातुश्र्ङगो वर्षभो वयोधाः ||
ā dharṇasir bṛhaddivo rarāṇo viśvebhir ghantv omabhir huvānaḥ |
 ghnā vasāna oṣadhīr amṛdhras tridhātuśṛṅgho vṛṣabho vayodhāḥ ||
[5.43.14] मातुष पदे परमे शुक्र आयोर विपन्यवो रास्पिरासो अग्मन |
 सुशेव्यं नमसा रातहव्याः शिशुम मर्जन्त्य आयवो न वासे ||
mātuṣ pade parame śukra āyor vipanyavo rāspirāso aghman |
 suśevyaṃ namasā rātahavyāḥ śiśum mṛjanty āyavo na vāse ||
[5.43.15] बर्हद वयो बर्हते तुभ्यम अग्ने धियाजुरो मिथुनासः सचन्त |
 देवो-देवः सुहवो भूतु मह्यम मा नो माता पर्थिवी दुर्मतौ धात ||
bṛhad vayo bṛhate tubhyam aghne dhiyājuro mithunāsaḥ sacanta |
 devo-devaḥ suhavo bhūtu mahyam mā no mātā pṛthivī durmatau dhāt ||
[5.43.16] उरौ देवा अनिबाधे सयाम |
 सम अश्विनोर अवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम |
 आ नो रयिं वहतम ओत वीरान आ विश्वान्य अम्र्ता सौभगानि ||
urau devā anibādhe syāma |
 sam aśvinor avasā nūtanena mayobhuvā supraṇītī ghamema |
 ā no rayiṃ vahatam ota vīrān ā viśvāny amṛtā saubhaghāni ||

### Hymn 5.44

[5.44.1] तम परत्नथा पूर्वथा विश्वथेमथा जयेष्ठतातिम बर्हिषदं सवर्विदम |
 परतीचीनं वर्जनं दोहसे गिराशुं जयन्तम अनु यासु वर्धसे ||
tam pratnathā pūrvathā viśvathemathā jyeṣṭhatātim barhiṣadaṃ svarvidam |
 pratīcīnaṃ vṛjanaṃ dohase ghirāśuṃ jayantam anu yāsu vardhase ||
[5.44.2] शरिये सुद्र्शीर उपरस्य याः सवर विरोचमानः ककुभाम अचोदते |
 सुगोपा असि न दभाय सुक्रतो परो मायाभिर रत आस नाम ते ||
śriye sudṛśīr uparasya yāḥ svar virocamānaḥ kakubhām acodate |
 sughopā asi na dabhāya sukrato paro māyābhir ṛta āsa nāma te ||
[5.44.3] अत्यं हविः सचते सच च धातु चारिष्टगातुः स होता सहोभरिः |
 परसर्स्राणो अनु बर्हिर वर्षा शिशुर मध्ये युवाजरो विस्रुहा हितः ||
atyaṃ haviḥ sacate sac ca dhātu cāriṣṭaghātuḥ sa hotā sahobhariḥ |
 prasarsrāṇo anu barhir vṛṣā śiśur madhye yuvājaro visruhā hitaḥ ||
[5.44.4] पर व एते सुयुजो यामन्न इष्टये नीचीर अमुष्मै यम्य रताव्र्धः |
 सुयन्तुभिः सर्वशासैर अभीशुभिः करिविर नामानि परवणे मुषायति ||
pra va ete suyujo yāmann iṣṭaye nīcīr amuṣmai yamya ṛtāvṛdhaḥ |
 suyantubhiḥ sarvaśāsair abhīśubhiḥ krivir nāmāni pravaṇe muṣāyati ||
[5.44.5] संजर्भुराणस तरुभिः सुतेग्र्भं वयाकिनं चित्तगर्भासु सुस्वरुः |
 धारवाकेष्व रजुगाथ शोभसे वर्धस्व पत्नीर अभि जीवो अध्वरे ||
saṃjarbhurāṇas tarubhiḥ suteghṛbhaṃ vayākinaṃ cittagharbhāsu susvaruḥ |
 dhāravākeṣv ṛjughātha śobhase vardhasva patnīr abhi jīvo adhvare ||
[5.44.6] याद्र्ग एव दद्र्शे ताद्र्ग उच्यते सं छायया दधिरे सिध्रयाप्स्व आ |
 महीम अस्मभ्यम उरुषाम उरु जरयो बर्हत सुवीरम अनपच्युतं सहः ||
yādṛgh eva dadṛśe tādṛgh ucyate saṃ chāyayā dadhire sidhrayāpsv ā |
 mahīm asmabhyam uruṣām uru jrayo bṛhat suvīram anapacyutaṃ sahaḥ ||
[5.44.7] वेत्य अग्रुर जनिवान वा अति सप्र्धः समर्यता मनसा सूर्यः कविः |
 घरंसं रक्षन्तम परि विश्वतो गयम अस्माकं शर्म वनवत सवावसुः ||
vety aghrur janivān vā ati spṛdhaḥ samaryatā manasā sūryaḥ kaviḥ |
 ghraṃsaṃ rakṣantam pari viśvato ghayam asmākaṃ śarma vanavat svāvasuḥ ||
[5.44.8] जयायांसम अस्य यतुनस्य केतुन रषिस्वरं चरति यासु नाम ते |
 याद्र्श्मिन धायि तम अपस्यया विदद य उ सवयं वहते सो अरं करत ||
jyāyāṃsam asya yatunasya ketuna ṛṣisvaraṃ carati yāsu nāma te |
 yādṛśmin dhāyi tam apasyayā vidad ya u svayaṃ vahate so araṃ karat ||
[5.44.9] समुद्रम आसाम अव तस्थे अग्रिमा न रिष्यति सवनं यस्मिन्न आयता |
 अत्रा न हार्दि करवणस्य रेजते यत्रा मतिर विद्यते पूतबन्धनी ||
samudram āsām ava tasthe aghrimā na riṣyati savanaṃ yasminn āyatā |
 atrā na hārdi kravaṇasya rejate yatrā matir vidyate pūtabandhanī ||
[5.44.10] स हि कषत्रस्य मनसस्य चित्तिभिर एवावदस्य यजतस्य सध्रेः |
 अवत्सारस्य सप्र्णवाम रण्वभिः शविष्ठं वाजं विदुषा चिद अर्ध्यम ||
sa hi kṣatrasya manasasya cittibhir evāvadasya yajatasya sadhreḥ |
 avatsārasya spṛṇavāma raṇvabhiḥ śaviṣṭhaṃ vājaṃ viduṣā cid ardhyam ||
[5.44.11] शयेन आसाम अदितिः कक्ष्यो मदो विश्ववारस्य यजतस्य मायिनः |
 सम अन्यम-अन्यम अर्थयन्त्य एतवे विदुर विषाणम परिपानम अन्ति ते ||
śyena āsām aditiḥ kakṣyo mado viśvavārasya yajatasya māyinaḥ |
 sam anyam-anyam arthayanty etave vidur viṣāṇam paripānam anti te ||
[5.44.12] सदाप्र्णो यजतो वि दविषो वधीद बाहुव्र्क्तः शरुतवित तर्यो वः सचा |
 उभा स वरा परत्य एति भाति च यद ईं गणम भजते सुप्रयावभिः ||
sadāpṛṇo yajato vi dviṣo vadhīd bāhuvṛktaḥ śrutavit taryo vaḥ sacā |
 ubhā sa varā praty eti bhāti ca yad īṃ ghaṇam bhajate suprayāvabhiḥ ||
[5.44.13] सुतम्भरो यजमानस्य सत्पतिर विश्वासाम ऊधः स धियाम उदञ्चनः |
 भरद धेनू रसवच छिश्रिये पयो ऽनुब्रुवाणो अध्य एति न सवपन ||
sutambharo yajamānasya satpatir viśvāsām ūdhaḥ sa dhiyām udañcanaḥ |
 bharad dhenū rasavac chiśriye payo ‘nubruvāṇo adhy eti na svapan ||
[5.44.14] यो जागार तम रचः कामयन्ते यो जागार तम उ सामानि यन्ति |
 यो जागार तम अयं सोम आह तवाहम अस्मि सख्ये नयोकाः ||
yo jāghāra tam ṛcaḥ kāmayante yo jāghāra tam u sāmāni yanti |
 yo jāghāra tam ayaṃ soma āha tavāham asmi sakhye nyokāḥ ||
[5.44.15] अग्निर जागार तम रचः कामयन्ते ऽगनिर जागार तम उ सामानि यन्ति |
 अग्निर जागार तम अयं सोम आह तवाहम अस्मि सख्ये नयोकाः ||
aghnir jāghāra tam ṛcaḥ kāmayante ‘ghnir jāghāra tam u sāmāni yanti |
 aghnir jāghāra tam ayaṃ soma āha tavāham asmi sakhye nyokāḥ ||

### Hymn 5.45

[5.45.1] विदा दिवो विष्यन्न अद्रिम उक्थैर आयत्या उषसो अर्चिनो गुः |
 अपाव्र्त वरजिनीर उत सवर गाद वि दुरो मानुषीर देव आवः ||
vidā divo viṣyann adrim ukthair āyatyā uṣaso arcino ghuḥ |
 apāvṛta vrajinīr ut svar ghād vi duro mānuṣīr deva āvaḥ ||
[5.45.2] वि सूर्यो अमतिं न शरियं साद ओर्वाद गवाम माता जानती गात |
 धन्वर्णसो नद्यः खादोर्णा सथूणेव सुमिता दरंहत दयौः ||
vi sūryo amatiṃ na śriyaṃ sād orvād ghavām mātā jānatī ghāt |
 dhanvarṇaso nadyaḥ khādoarṇā sthūṇeva sumitā dṛṃhata dyauḥ ||
[5.45.3] अस्मा उक्थाय पर्वतस्य गर्भो महीनां जनुषे पूर्व्याय |
 वि पर्वतो जिहीत साधत दयौर आविवासन्तो दसयन्त भूम ||
asmā ukthāya parvatasya gharbho mahīnāṃ januṣe pūrvyāya |
 vi parvato jihīta sādhata dyaur āvivāsanto dasayanta bhūma ||
[5.45.4] सूक्तेभिर वो वचोभिर देवजुष्टैर इन्द्रा नव अग्नी अवसे हुवध्यै |
 उक्थेभिर हि षमा कवयः सुयज्ञा आविवासन्तो मरुतो यजन्ति ||
sūktebhir vo vacobhir devajuṣṭair indrā nv aghnī avase huvadhyai |
 ukthebhir hi ṣmā kavayaḥ suyajñā āvivāsanto maruto yajanti ||
[5.45.5] एतो नव अद्य सुध्यो भवाम पर दुछुना मिनवामा वरीयः |
 आरे दवेषांसि सनुतर दधामायाम पराञ्चो यजमानम अछ ||
eto nv adya sudhyo bhavāma pra duchunā minavāmā varīyaḥ |
 āre dveṣāṃsi sanutar dadhāmāyāma prāñco yajamānam acha ||
[5.45.6] एता धियं कर्णवामा सखायो ऽप या मातां रणुत वरजं गोः |
 यया मनुर विशिशिप्रं जिगाय यया वणिग वङकुर आपा पुरीषम ||
etā dhiyaṃ kṛṇavāmā sakhāyo ‘pa yā mātāṃ ṛṇuta vrajaṃ ghoḥ |
 yayā manur viśiśipraṃ jighāya yayā vaṇigh vaṅkur āpā purīṣam ||
[5.45.7] अनूनोद अत्र हस्तयतो अद्रिर आर्चन येन दश मासो नवग्वाः |
 रतं यती सरमा गा अविन्दद विश्वानि सत्याङगिराश चकार ||
anūnod atra hastayato adrir ārcan yena daśa māso navaghvāḥ |
 ṛtaṃ yatī saramā ghā avindad viśvāni satyāṅghirāś cakāra ||
[5.45.8] विश्वे अस्या वयुषि माहिनायाः सं यद गोभिर अङगिरसो नवन्त |
 उत्स आसाम परमे सधस्थ रतस्य पथा सरमा विदद गाः ||
viśve asyā vyuṣi māhināyāḥ saṃ yad ghobhir aṅghiraso navanta |
 utsa āsām parame sadhastha ṛtasya pathā saramā vidad ghāḥ ||
[5.45.9] आ सूर्यो यातु सप्ताश्वः कषेत्रं यद अस्योर्विया दीर्घयाथे |
 रघुः शयेनः पतयद अन्धो अछा युवा कविर दीदयद गोषु गछन ||
ā sūryo yātu saptāśvaḥ kṣetraṃ yad asyorviyā dīrghayāthe |
 raghuḥ śyenaḥ patayad andho achā yuvā kavir dīdayad ghoṣu ghachan ||
[5.45.10] आ सूर्यो अरुहच छुक्रम अर्णो ऽयुक्त यद धरितो वीतप्र्ष्ठाः |
 उद्ना न नावम अनयन्त धीरा आश्र्ण्वतीर आपो अर्वाग अतिष्ठन ||
ā sūryo aruhac chukram arṇo ‘yukta yad dharito vītapṛṣṭhāḥ |
 udnā na nāvam anayanta dhīrā āśṛṇvatīr āpo arvāgh atiṣṭhan ||
[5.45.11] धियं वो अप्सु दधिषे सवर्षां ययातरन दश मासो नवग्वाः |
 अया धिया सयाम देवगोपा अया धिया तुतुर्यामात्य अंहः ||
dhiyaṃ vo apsu dadhiṣe svarṣāṃ yayātaran daśa māso navaghvāḥ |
 ayā dhiyā syāma devaghopā ayā dhiyā tuturyāmāty aṃhaḥ ||

### Hymn 5.46

[5.46.1] हयो न विद्वां अयुजि सवयं धुरि तां वहामि परतरणीम अवस्युवम |
 नास्या वश्मि विमुचं नाव्र्तम पुनर विद्वान पथः पुरेत रजु नेषति ||
hayo na vidvāṃ ayuji svayaṃ dhuri tāṃ vahāmi prataraṇīm avasyuvam |
 nāsyā vaśmi vimucaṃ nāvṛtam punar vidvān pathaḥ puraeta ṛju neṣati ||
[5.46.2] अग्न इन्द्र वरुण मित्र देवाः शर्धः पर यन्त मारुतोत विष्णो |
 उभा नासत्या रुद्रो अध गनाः पूषा भगः सरस्वती जुषन्त ||
aghna indra varuṇa mitra devāḥ śardhaḥ pra yanta mārutota viṣṇo |
 ubhā nāsatyā rudro adha ghnāḥ pūṣā bhaghaḥ sarasvatī juṣanta ||
[5.46.3] इन्द्राग्नी मित्रावरुणादितिं सवः पर्थिवीं दयाम मरुतः पर्वतां अपः |
 हुवे विष्णुम पूषणम बरह्मणस पतिम भगं नु शंसं सवितारम ऊतये ||
indrāghnī mitrāvaruṇāditiṃ svaḥ pṛthivīṃ dyām marutaḥ parvatāṃ apaḥ |
 huve viṣṇum pūṣaṇam brahmaṇas patim bhaghaṃ nu śaṃsaṃ savitāram ūtaye ||
[5.46.4] उत नो विष्णुर उत वातो अस्रिधो दरविणोदा उत सोमो मयस करत |
 उत रभव उत राये नो अश्विनोत तवष्टोत विभ्वानु मंसते ||
uta no viṣṇur uta vāto asridho draviṇodā uta somo mayas karat |
 uta ṛbhava uta rāye no aśvinota tvaṣṭota vibhvānu maṃsate ||
[5.46.5] उत तयन नो मारुतं शर्ध आ गमद दिविक्षयं यजतम बर्हिर आसदे |
 बर्हस्पतिः शर्म पूषोत नो यमद वरूथ्यं वरुणो मित्रो अर्यमा ||
uta tyan no mārutaṃ śardha ā ghamad divikṣayaṃ yajatam barhir āsade |
 bṛhaspatiḥ śarma pūṣota no yamad varūthyaṃ varuṇo mitro aryamā ||
[5.46.6] उत तये नः पर्वतासः सुशस्तयः सुदीतयो नद्यस तरामणे भुवन |
 भगो विभक्ता शवसावसा गमद उरुव्यचा अदितिः शरोतु मे हवम ||
uta tye naḥ parvatāsaḥ suśastayaḥ sudītayo nadyas trāmaṇe bhuvan |
 bhagho vibhaktā śavasāvasā ghamad uruvyacā aditiḥ śrotu me havam ||
[5.46.7] देवानाम पत्नीर उशतीर अवन्तु नः परावन्तु नस तुजये वाजसातये |
 याः पार्थिवासो या अपाम अपि वरते ता नो देवीः सुहवाः शर्म यछत ||
devānām patnīr uśatīr avantu naḥ prāvantu nas tujaye vājasātaye |
 yāḥ pārthivāso yā apām api vrate tā no devīḥ suhavāḥ śarma yachata ||
[5.46.8] उत गना वयन्तु देवपत्नीर इन्द्राण्य अग्नाय्य अश्विनी राट |
 आ रोदसी वरुणानी शर्णोतु वयन्तु देवीर य रतुर जनीनाम ||
uta ghnā vyantu devapatnīr indrāṇy aghnāyy aśvinī rāṭ |
 ā rodasī varuṇānī śṛṇotu vyantu devīr ya ṛtur janīnām ||

### Hymn 5.47

[5.47.1] परयुञ्जती दिव एति बरुवाणा मही माता दुहितुर बोधयन्ती |
 आविवासन्ती युवतिर मनीषा पित्र्भ्य आ सदने जोहुवाना ||
prayuñjatī diva eti bruvāṇā mahī mātā duhitur bodhayantī |
 āvivāsantī yuvatir manīṣā pitṛbhya ā sadane johuvānā ||
[5.47.2] अजिरासस तदप ईयमाना आतस्थिवांसो अम्र्तस्य नाभिम |
 अनन्तास उरवो विश्वतः सीम परि दयावाप्र्थिवी यन्ति पन्थाः ||
ajirāsas tadapa īyamānā ātasthivāṃso amṛtasya nābhim |
 anantāsa uravo viśvataḥ sīm pari dyāvāpṛthivī yanti panthāḥ ||
[5.47.3] उक्षा समुद्रो अरुषः सुपर्णः पूर्वस्य योनिम पितुर आ विवेश |
 मध्ये दिवो निहितः पर्श्निर अश्मा वि चक्रमे रजसस पात्य अन्तौ ||
ukṣā samudro aruṣaḥ suparṇaḥ pūrvasya yonim pitur ā viveśa |
 madhye divo nihitaḥ pṛśnir aśmā vi cakrame rajasas pāty antau ||
[5.47.4] चत्वार ईम बिभ्रति कषेमयन्तो दश गर्भं चरसे धापयन्ते |
 तरिधातवः परमा अस्य गावो दिवश चरन्ति परि सद्यो अन्तान ||
catvāra īm bibhrati kṣemayanto daśa gharbhaṃ carase dhāpayante |
 tridhātavaḥ paramā asya ghāvo divaś caranti pari sadyo antān ||
[5.47.5] इदं वपुर निवचनं जनासश चरन्ति यन नद्यस तस्थुर आपः |
 दवे यद ईम बिभ्र्तो मातुर अन्ये इहेह जाते यम्य्र सबन्धू ||
idaṃ vapur nivacanaṃ janāsaś caranti yan nadyas tasthur āpaḥ |
 dve yad īm bibhṛto mātur anye iheha jāte yamyṛ sabandhū ||
[5.47.6] वि तन्वते धियो अस्मा अपांसि वस्त्रा पुत्राय मातरो वयन्ति |
 उपप्रक्षे वर्षणो मोदमाना दिवस पथा वध्वो यन्त्य अछ ||
vi tanvate dhiyo asmā apāṃsi vastrā putrāya mātaro vayanti |
 upaprakṣe vṛṣaṇo modamānā divas pathā vadhvo yanty acha ||
[5.47.7] तद अस्तु मित्रावरुणा तद अग्ने शं योर अस्मभ्यम इदम अस्तु शस्तम |
 अशीमहि गाधम उत परतिष्ठां नमो दिवे बर्हते सादनाय ||
tad astu mitrāvaruṇā tad aghne śaṃ yor asmabhyam idam astu śastam |
 aśīmahi ghādham uta pratiṣṭhāṃ namo dive bṛhate sādanāya ||

### Hymn 5.48

[5.48.1] कद उ परियाय धाम्ने मनामहे सवक्षत्राय सवयशसे महे वयम |
 आमेन्यस्य रजसो यद अभ्र आं अपो वर्णाना वितनोति मायिनी ||
kad u priyāya dhāmne manāmahe svakṣatrāya svayaśase mahe vayam |
 āmenyasya rajaso yad abhra āṃ apo vṛṇānā vitanoti māyinī ||
[5.48.2] ता अत्नत वयुनं वीरवक्षणं समान्या वर्तया विश्वम आ रजः |
 अपो अपाचीर अपरा अपेजते पर पूर्वाभिस तिरते देवयुर जनः ||
tā atnata vayunaṃ vīravakṣaṇaṃ samānyā vṛtayā viśvam ā rajaḥ |
 apo apācīr aparā apejate pra pūrvābhis tirate devayur janaḥ ||
[5.48.3] आ गरावभिर अहन्येभिर अक्तुभिर वरिष्ठं वज्रम आ जिघर्ति मायिनि |
 शतं वा यस्य परचरन सवे दमे संवर्तयन्तो वि च वर्तयन्न अहा ||
ā ghrāvabhir ahanyebhir aktubhir variṣṭhaṃ vajram ā jigharti māyini |
 śataṃ vā yasya pracaran sve dame saṃvartayanto vi ca vartayann ahā ||
[5.48.4] ताम अस्य रीतिम परशोर इव परत्य अनीकम अख्यम भुजे अस्य वर्पसः |
 सचा यदि पितुमन्तम इव कषयं रत्नं दधाति भरहूतये विशे ||
tām asya rītim paraśor iva praty anīkam akhyam bhuje asya varpasaḥ |
 sacā yadi pitumantam iva kṣayaṃ ratnaṃ dadhāti bharahūtaye viśe ||
[5.48.5] स जिह्वया चतुरनीक रञ्जते चारु वसानो वरुणो यतन्न अरिम |
 न तस्य विद्म पुरुषत्वता वयं यतो भगः सविता दाति वार्यम ||
sa jihvayā caturanīka ṛñjate cāru vasāno varuṇo yatann arim |
 na tasya vidma puruṣatvatā vayaṃ yato bhaghaḥ savitā dāti vāryam ||

### Hymn 5.49

[5.49.1] देवं वो अद्य सवितारम एषे भगं च रत्नं विभजन्तम आयोः |
 आ वां नरा पुरुभुजा वव्र्त्यां दिवे-दिवे चिद अश्विना सखीयन ||
devaṃ vo adya savitāram eṣe bhaghaṃ ca ratnaṃ vibhajantam āyoḥ |
 ā vāṃ narā purubhujā vavṛtyāṃ dive-dive cid aśvinā sakhīyan ||
[5.49.2] परति परयाणम असुरस्य विद्वान सूक्तैर देवं सवितारं दुवस्य |
 उप बरुवीत नमसा विजानञ जयेष्ठं च रत्नं विभजन्तम आयोः ||
prati prayāṇam asurasya vidvān sūktair devaṃ savitāraṃ duvasya |
 upa bruvīta namasā vijānañ jyeṣṭhaṃ ca ratnaṃ vibhajantam āyoḥ ||
[5.49.3] अदत्रया दयते वार्याणि पूषा भगो अदितिर वस्त उस्रः |
 इन्द्रो विष्णुर वरुणो मित्रो अग्निर अहानि भद्रा जनयन्त दस्माः ||
adatrayā dayate vāryāṇi pūṣā bhagho aditir vasta usraḥ |
 indro viṣṇur varuṇo mitro aghnir ahāni bhadrā janayanta dasmāḥ ||
[5.49.4] तन नो अनर्वा सविता वरूथं तत सिन्धव इषयन्तो अनु गमन |
 उप यद वोचे अध्वरस्य होता रायः सयाम पतयो वाजरत्नाः ||
tan no anarvā savitā varūthaṃ tat sindhava iṣayanto anu ghman |
 upa yad voce adhvarasya hotā rāyaḥ syāma patayo vājaratnāḥ ||
[5.49.5] पर ये वसुभ्य ईवद आ नमो दुर ये मित्रे वरुणे सूक्तवाचः |
 अवैत्व अभ्वं कर्णुता वरीयो दिवस्प्र्थिव्योर अवसा मदेम ||
pra ye vasubhya īvad ā namo dur ye mitre varuṇe sūktavācaḥ |
 avaitv abhvaṃ kṛṇutā varīyo divaspṛthivyor avasā madema ||

### Hymn 5.50

[5.50.1] विश्वो देवस्य नेतुर मर्तो वुरीत सख्यम |
 विश्वो राय इषुध्यति दयुम्नं वर्णीत पुष्यसे ||
viśvo devasya netur marto vurīta sakhyam |
 viśvo rāya iṣudhyati dyumnaṃ vṛṇīta puṣyase ||
[5.50.2] ते ते देव नेतर ये चेमां अनुशसे |
 ते राया ते हय रप्र्चे सचेमहि सचथ्यः ||
te te deva netar ye cemāṃ anuśase |
 te rāyā te hy ṛpṛce sacemahi sacathyaḥ ||
[5.50.3] अतो न आ नञ्न अतिथीन अतः पत्नीर दशस्यत |
 आरे विश्वम पथेष्ठां दविषो युयोतु यूयुविः ||
ato na ā nñn atithīn ataḥ patnīr daśasyata |
 āre viśvam patheṣṭhāṃ dviṣo yuyotu yūyuviḥ ||
[5.50.4] यत्र वह्निर अभिहितो दुद्रवद दरोण्यः पशुः |
 नर्मणा वीरपस्त्यो ऽरणा धीरेव सनिता ||
yatra vahnir abhihito dudravad droṇyaḥ paśuḥ |
 nṛmaṇā vīrapastyo ‘rṇā dhīreva sanitā ||
[5.50.5] एष ते देव नेता रथस्पतिः शं रयिः |
 शं राये शं सवस्तय इषस्तुतो मनामहे देवस्तुतो मनामहे ||
eṣa te deva netā rathaspatiḥ śaṃ rayiḥ |
 śaṃ rāye śaṃ svastaya iṣastuto manāmahe devastuto manāmahe ||

### Hymn 5.51

[5.51.1] अग्ने सुतस्य पीतये विश्वैर ऊमेभिर आ गहि |
 देवेभिर हव्यदातये ||
aghne sutasya pītaye viśvair ūmebhir ā ghahi |
 devebhir havyadātaye ||
[5.51.2] रतधीतय आ गत सत्यधर्माणो अध्वरम |
 अग्नेः पिबत जिह्वया ||
ṛtadhītaya ā ghata satyadharmāṇo adhvaram |
 aghneḥ pibata jihvayā ||
[5.51.3] विप्रेभिर विप्र सन्त्य परातर्यावभिर आ गहि |
 देवेभिः सोमपीतये ||
viprebhir vipra santya prātaryāvabhir ā ghahi |
 devebhiḥ somapītaye ||
[5.51.4] अयं सोमश चमू सुतो ऽमत्रे परि षिच्यते |
 परिय इन्द्राय वायवे ||
ayaṃ somaś camū suto ‘matre pari ṣicyate |
 priya indrāya vāyave ||
[5.51.5] वायव आ याहि वीतये जुषाणो हव्यदातये |
 पिबा सुतस्यान्धसो अभि परयः ||
vāyav ā yāhi vītaye juṣāṇo havyadātaye |
 pibā sutasyāndhaso abhi prayaḥ ||
[5.51.6] इन्द्रश च वायव एषां सुतानाम पीतिम अर्हथः |
 ताञ जुषेथाम अरेपसाव अभि परयः ||
indraś ca vāyav eṣāṃ sutānām pītim arhathaḥ |
 tāñ juṣethām arepasāv abhi prayaḥ ||
[5.51.7] सुता इन्द्राय वायवे सोमासो दध्याशिरः |
 निम्नं न यन्ति सिन्धवो ऽभि परयः ||
sutā indrāya vāyave somāso dadhyāśiraḥ |
 nimnaṃ na yanti sindhavo ‘bhi prayaḥ ||
[5.51.8] सजूर विश्वेभिर देवेभिर अश्विभ्याम उषसा सजूः |
 आ याह्य अग्ने अत्रिवत सुते रण ||
sajūr viśvebhir devebhir aśvibhyām uṣasā sajūḥ |
 ā yāhy aghne atrivat sute raṇa ||
[5.51.9] सजूर मित्रावरुणाभ्यां सजूः सोमेन विष्णुना |
 आ याह्य अग्ने अत्रिवत सुते रण ||
sajūr mitrāvaruṇābhyāṃ sajūḥ somena viṣṇunā |
 ā yāhy aghne atrivat sute raṇa ||
[5.51.10] सजूर आदित्यैर वसुभिः सजूर इन्द्रेण वायुना |
 आ याह्य अग्ने अत्रिवत सुते रण ||
sajūr ādityair vasubhiḥ sajūr indreṇa vāyunā |
 ā yāhy aghne atrivat sute raṇa ||
[5.51.11] सवस्ति नो मिमीताम अश्विना भगः सवस्ति देव्य अदितिर अनर्वणः |
 सवस्ति पूषा असुरो दधातु नः सवस्ति दयावाप्र्थिवी सुचेतुना ||
svasti no mimītām aśvinā bhaghaḥ svasti devy aditir anarvaṇaḥ |
 svasti pūṣā asuro dadhātu naḥ svasti dyāvāpṛthivī sucetunā ||
[5.51.12] सवस्तये वायुम उप बरवामहै सोमं सवस्ति भुवनस्य यस पतिः |
 बर्हस्पतिं सर्वगणं सवस्तये सवस्तय आदित्यासो भवन्तु नः ||
svastaye vāyum upa bravāmahai somaṃ svasti bhuvanasya yas patiḥ |
 bṛhaspatiṃ sarvaghaṇaṃ svastaye svastaya ādityāso bhavantu naḥ ||
[5.51.13] विश्वे देवा नो अद्या सवस्तये वैश्वानरो वसुर अग्निः सवस्तये |
 देवा अवन्त्व रभवः सवस्तये सवस्ति नो रुद्रः पात्व अंहसः ||
viśve devā no adyā svastaye vaiśvānaro vasur aghniḥ svastaye |
 devā avantv ṛbhavaḥ svastaye svasti no rudraḥ pātv aṃhasaḥ ||
[5.51.14] सवस्ति मित्रावरुणा सवस्ति पथ्ये रेवति |
 सवस्ति न इन्द्रश चाग्निश च सवस्ति नो अदिते कर्धि ||
svasti mitrāvaruṇā svasti pathye revati |
 svasti na indraś cāghniś ca svasti no adite kṛdhi ||
[5.51.15] सवस्ति पन्थाम अनु चरेम सूर्याचन्द्रमसाव इव |
 पुनर ददताघ्नता जानता सं गमेमहि ||
svasti panthām anu carema sūryācandramasāv iva |
 punar dadatāghnatā jānatā saṃ ghamemahi ||

### Hymn 5.52

[5.52.1] पर शयावाश्व धर्ष्णुयार्चा मरुद्भिर रक्वभिः |
 ये अद्रोघम अनुष्वधं शरवो मदन्ति यज्ञियाः ||
pra śyāvāśva dhṛṣṇuyārcā marudbhir ṛkvabhiḥ |
 ye adrogham anuṣvadhaṃ śravo madanti yajñiyāḥ ||
[5.52.2] ते हि सथिरस्य शवसः सखायः सन्ति धर्ष्णुया |
 ते यामन्न आ धर्षद्विनस तमना पान्ति शश्वतः ||
te hi sthirasya śavasaḥ sakhāyaḥ santi dhṛṣṇuyā |
 te yāmann ā dhṛṣadvinas tmanā pānti śaśvataḥ ||
[5.52.3] ते सयन्द्रासो नोक्षणो ऽति षकन्दन्ति शर्वरीः |
 मरुताम अधा महो दिवि कषमा च मन्महे ||
te syandrāso nokṣaṇo ‘ti ṣkandanti śarvarīḥ |
 marutām adhā maho divi kṣamā ca manmahe ||
[5.52.4] मरुत्सु वो दधीमहि सतोमं यज्ञं च धर्ष्णुया |
 विश्वे ये मानुषा युगा पान्ति मर्त्यं रिषः ||
marutsu vo dadhīmahi stomaṃ yajñaṃ ca dhṛṣṇuyā |
 viśve ye mānuṣā yughā pānti martyaṃ riṣaḥ ||
[5.52.5] अर्हन्तो ये सुदानवो नरो असामिशवसः |
 पर यज्ञं यज्ञियेभ्यो दिवो अर्चा मरुद्भ्यः ||
arhanto ye sudānavo naro asāmiśavasaḥ |
 pra yajñaṃ yajñiyebhyo divo arcā marudbhyaḥ ||
[5.52.6] आ रुक्मैर आ युधा नर रष्वा रष्टीर अस्र्क्षत |
 अन्व एनां अह विद्युतो मरुतो जज्झतीर इव भानुर अर्त तमना दिवः ||
ā rukmair ā yudhā nara ṛṣvā ṛṣṭīr asṛkṣata |
 anv enāṃ aha vidyuto maruto jajjhatīr iva bhānur arta tmanā divaḥ ||
[5.52.7] ये वाव्र्धन्त पार्थिवा य उराव अन्तरिक्ष आ |
 वर्जने वा नदीनां सधस्थे वा महो दिवः ||
ye vāvṛdhanta pārthivā ya urāv antarikṣa ā |
 vṛjane vā nadīnāṃ sadhasthe vā maho divaḥ ||
[5.52.8] शर्धो मारुतम उच छंस सत्यशवसम रभ्वसम |
 उत सम ते शुभे नरः पर सयन्द्रा युजत तमना ||
śardho mārutam uc chaṃsa satyaśavasam ṛbhvasam |
 uta sma te śubhe naraḥ pra syandrā yujata tmanā ||
[5.52.9] उत सम ते परुष्ण्याम ऊर्णा वसत शुन्ध्यवः |
 उत पव्या रथानाम अद्रिम भिन्दन्त्य ओजसा ||
uta sma te paruṣṇyām ūrṇā vasata śundhyavaḥ |
 uta pavyā rathānām adrim bhindanty ojasā ||
[5.52.10] आपथयो विपथयो ऽनतस्पथा अनुपथाः |
 एतेभिर मह्यं नामभिर यज्ञं विष्टार ओहते ||
āpathayo vipathayo ‘ntaspathā anupathāḥ |
 etebhir mahyaṃ nāmabhir yajñaṃ viṣṭāra ohate ||
[5.52.11] अधा नरो नय ओहते ऽधा नियुत ओहते |
 अधा पारावता इति चित्रा रूपाणि दर्श्या ||
adhā naro ny ohate ‘dhā niyuta ohate |
 adhā pārāvatā iti citrā rūpāṇi darśyā ||
[5.52.12] छन्दस्तुभः कुभन्यव उत्सम आ कीरिणो नर्तुः |
 ते मे के चिन न तायव ऊमा आसन दर्शि तविषे ||
chandastubhaḥ kubhanyava utsam ā kīriṇo nṛtuḥ |
 te me ke cin na tāyava ūmā āsan dṛśi tviṣe ||
[5.52.13] य रष्वा रष्टिविद्युतः कवयः सन्ति वेधसः |
 तम रषे मारुतं गणं नमस्या रमया गिरा ||
ya ṛṣvā ṛṣṭividyutaḥ kavayaḥ santi vedhasaḥ |
 tam ṛṣe mārutaṃ ghaṇaṃ namasyā ramayā ghirā ||
[5.52.14] अछ रषे मारुतं गणं दाना मित्रं न योषणा |
 दिवो वा धर्ष्णव ओजसा सतुता धीभिर इषण्यत ||
acha ṛṣe mārutaṃ ghaṇaṃ dānā mitraṃ na yoṣaṇā |
 divo vā dhṛṣṇava ojasā stutā dhībhir iṣaṇyata ||
[5.52.15] नू मन्वान एषां देवां अछा न वक्षणा |
 दाना सचेत सूरिभिर यामश्रुतेभिर अञ्जिभिः ||
nū manvāna eṣāṃ devāṃ achā na vakṣaṇā |
 dānā saceta sūribhir yāmaśrutebhir añjibhiḥ ||
[5.52.16] पर ये मे बन्ध्वेषे गां वोचन्त सूरयः पर्श्निं वोचन्त मातरम |
 अधा पितरम इष्मिणं रुद्रं वोचन्त शिक्वसः ||
pra ye me bandhveṣe ghāṃ vocanta sūrayaḥ pṛśniṃ vocanta mātaram |
 adhā pitaram iṣmiṇaṃ rudraṃ vocanta śikvasaḥ ||
[5.52.17] सप्त मे सप्त शाकिन एकम-एका शता ददुः |
 यमुनायाम अधि शरुतम उद राधो गव्यम मर्जे नि राधो अश्व्यम मर्जे ||
sapta me sapta śākina ekam-ekā śatā daduḥ |
 yamunāyām adhi śrutam ud rādho ghavyam mṛje ni rādho aśvyam mṛje ||

### Hymn 5.53

[5.53.1] को वेद जानम एषां को वा पुरा सुम्नेष्व आस मरुताम |
 यद युयुज्रे किलास्यः ||
ko veda jānam eṣāṃ ko vā purā sumneṣv āsa marutām |
 yad yuyujre kilāsyaḥ ||
[5.53.2] ऐतान रथेषु तस्थुषः कः शुश्राव कथा ययुः |
 कस्मै सस्रुः सुदासे अन्व आपय इळाभिर वर्ष्टयः सह ||
aitān ratheṣu tasthuṣaḥ kaḥ śuśrāva kathā yayuḥ |
 kasmai sasruḥ sudāse anv āpaya iḷābhir vṛṣṭayaḥ saha ||
[5.53.3] ते म आहुर य आययुर उप दयुभिर विभिर मदे |
 नरो मर्या अरेपस इमान पश्यन्न इति षटुहि ||
te ma āhur ya āyayur upa dyubhir vibhir made |
 naro maryā arepasa imān paśyann iti ṣṭuhi ||
[5.53.4] ये अञ्जिषु ये वाशीषु सवभानवः सरक्षु रुक्मेषु खादिषु |
 शराया रथेषु धन्वसु ||
ye añjiṣu ye vāśīṣu svabhānavaḥ srakṣu rukmeṣu khādiṣu |
 śrāyā ratheṣu dhanvasu ||
[5.53.5] युष्माकं समा रथां अनु मुदे दधे मरुतो जीरदानवः |
 वर्ष्टी दयावो यतीर इव ||
yuṣmākaṃ smā rathāṃ anu mude dadhe maruto jīradānavaḥ |
 vṛṣṭī dyāvo yatīr iva ||
[5.53.6] आ यं नरः सुदानवो ददाशुषे दिवः कोशम अचुच्यवुः |
 वि पर्जन्यं सर्जन्ति रोदसी अनु धन्वना यन्ति वर्ष्टयः ||
ā yaṃ naraḥ sudānavo dadāśuṣe divaḥ kośam acucyavuḥ |
 vi parjanyaṃ sṛjanti rodasī anu dhanvanā yanti vṛṣṭayaḥ ||
[5.53.7] तत्र्दानाः सिन्धवः कषोदसा रजः पर सस्रुर धेनवो यथा |
 सयन्ना अश्वा इवाध्वनो विमोचने वि यद वर्तन्त एन्यः ||
tatṛdānāḥ sindhavaḥ kṣodasā rajaḥ pra sasrur dhenavo yathā |
 syannā aśvā ivādhvano vimocane vi yad vartanta enyaḥ ||
[5.53.8] आ यात मरुतो दिव आन्तरिक्षाद अमाद उत |
 माव सथात परावतः ||
ā yāta maruto diva āntarikṣād amād uta |
 māva sthāta parāvataḥ ||
[5.53.9] मा वो रसानितभा कुभा करुमुर मा वः सिन्धुर नि रीरमत |
 मा वः परि षठात सरयुः पुरीषिण्य अस्मे ईत सुम्नम अस्तु वः ||
mā vo rasānitabhā kubhā krumur mā vaḥ sindhur ni rīramat |
 mā vaḥ pari ṣṭhāt sarayuḥ purīṣiṇy asme īt sumnam astu vaḥ ||
[5.53.10] तं वः शर्धं रथानां तवेषं गणम मारुतं नव्यसीनाम |
 अनु पर यन्ति वर्ष्टयः ||
taṃ vaḥ śardhaṃ rathānāṃ tveṣaṃ ghaṇam mārutaṃ navyasīnām |
 anu pra yanti vṛṣṭayaḥ ||
[5.53.11] शर्धं-शर्धं व एषां वरातं-वरातं गणं-गणं सुशस्तिभिः |
 अनु करामेम धीतिभिः ||
śardhaṃ-śardhaṃ va eṣāṃ vrātaṃ-vrātaṃ ghaṇaṃ-ghaṇaṃ suśastibhiḥ |
 anu krāmema dhītibhiḥ ||
[5.53.12] कस्मा अद्य सुजाताय रातहव्याय पर ययुः |
 एना यामेन मरुतः ||
kasmā adya sujātāya rātahavyāya pra yayuḥ |
 enā yāmena marutaḥ ||
[5.53.13] येन तोकाय तनयाय धान्यम बीजं वहध्वे अक्षितम |
 अस्मभ्यं तद धत्तन यद व ईमहे राधो विश्वायु सौभगम ||
yena tokāya tanayāya dhānyam bījaṃ vahadhve akṣitam |
 asmabhyaṃ tad dhattana yad va īmahe rādho viśvāyu saubhagham ||
[5.53.14] अतीयाम निदस तिरः सवस्तिभिर हित्वावद्यम अरातीः |
 वर्ष्ट्वी शं योर आप उस्रि भेषजं सयाम मरुतः सह ||
atīyāma nidas tiraḥ svastibhir hitvāvadyam arātīḥ |
 vṛṣṭvī śaṃ yor āpa usri bheṣajaṃ syāma marutaḥ saha ||
[5.53.15] सुदेवः समहासति सुवीरो नरो मरुतः स मर्त्यः |
 यं तरायध्वे सयाम ते ||
sudevaḥ samahāsati suvīro naro marutaḥ sa martyaḥ |
 yaṃ trāyadhve syāma te ||
[5.53.16] सतुहि भोजान सतुवतो अस्य यामनि रणन गावो न यवसे |
 यतः पूर्वां इव सखींर अनु हवय गिरा गर्णीहि कामिनः ||
stuhi bhojān stuvato asya yāmani raṇan ghāvo na yavase |
 yataḥ pūrvāṃ iva sakhīṃr anu hvaya ghirā ghṛṇīhi kāminaḥ ||

### Hymn 5.54

[5.54.1] पर शर्धाय मारुताय सवभानव इमां वाचम अनजा पर्वतच्युते |
 घर्मस्तुभे दिव आ पर्ष्ठयज्वने दयुम्नश्रवसे महि नर्म्णम अर्चत ||
pra śardhāya mārutāya svabhānava imāṃ vācam anajā parvatacyute |
 gharmastubhe diva ā pṛṣṭhayajvane dyumnaśravase mahi nṛmṇam arcata ||
[5.54.2] पर वो मरुतस तविषा उदन्यवो वयोव्र्धो अश्वयुजः परिज्रयः |
 सं विद्युता दधति वाशति तरितः सवरन्त्य आपो ऽवना परिज्रयः ||
pra vo marutas taviṣā udanyavo vayovṛdho aśvayujaḥ parijrayaḥ |
 saṃ vidyutā dadhati vāśati tritaḥ svaranty āpo ‘vanā parijrayaḥ ||
[5.54.3] विद्युन्महसो नरो अश्मदिद्यवो वातत्विषो मरुतः पर्वतच्युतः |
 अब्दया चिन मुहुर आ हरादुनीव्र्त सतनयदमा रभसा उदोजसः ||
vidyunmahaso naro aśmadidyavo vātatviṣo marutaḥ parvatacyutaḥ |
 abdayā cin muhur ā hrādunīvṛta stanayadamā rabhasā udojasaḥ ||
[5.54.4] वय अक्तून रुद्रा वय अहानि शिक्वसो वय अन्तरिक्षं वि रजांसि धूतयः |
 वि यद अज्रां अजथ नाव ईं यथा वि दुर्गाणि मरुतो नाह रिष्यथ ||
vy aktūn rudrā vy ahāni śikvaso vy antarikṣaṃ vi rajāṃsi dhūtayaḥ |
 vi yad ajrāṃ ajatha nāva īṃ yathā vi durghāṇi maruto nāha riṣyatha ||
[5.54.5] तद वीर्यं वो मरुतो महित्वनं दीर्घं ततान सूर्यो न योजनम |
 एता न यामे अग्र्भीतशोचिषो ऽनश्वदां यन नय अयातना गिरिम ||
tad vīryaṃ vo maruto mahitvanaṃ dīrghaṃ tatāna sūryo na yojanam |
 etā na yāme aghṛbhītaśociṣo ‘naśvadāṃ yan ny ayātanā ghirim ||
[5.54.6] अभ्राजि शर्धो मरुतो यद अर्णसम मोषथा वर्क्षं कपनेव वेधसः |
 अध समा नो अरमतिं सजोषसश चक्षुर इव यन्तम अनु नेषथा सुगम ||
abhrāji śardho maruto yad arṇasam moṣathā vṛkṣaṃ kapaneva vedhasaḥ |
 adha smā no aramatiṃ sajoṣasaś cakṣur iva yantam anu neṣathā sugham ||
[5.54.7] न स जीयते मरुतो न हन्यते न सरेधति न वयथते न रिष्यति |
 नास्य राय उप दस्यन्ति नोतय रषिं वा यं राजानं वा सुषूदथ ||
na sa jīyate maruto na hanyate na sredhati na vyathate na riṣyati |
 nāsya rāya upa dasyanti notaya ṛṣiṃ vā yaṃ rājānaṃ vā suṣūdatha ||
[5.54.8] नियुत्वन्तो गरामजितो यथा नरो ऽरयमणो न मरुतः कबन्धिनः |
 पिन्वन्त्य उत्सं यद इनासो अस्वरन वय उन्दन्ति पर्थिवीम मध्वो अन्धसा ||
niyutvanto ghrāmajito yathā naro ‘ryamaṇo na marutaḥ kabandhinaḥ |
 pinvanty utsaṃ yad ināso asvaran vy undanti pṛthivīm madhvo andhasā ||
[5.54.9] परवत्वतीयम पर्थिवी मरुद्भ्यः परवत्वती दयौर भवति परयद्भ्यः |
 परवत्वतीः पथ्य्र अन्तरिक्ष्याः परवत्वन्तः पर्वता जीरदानवः ||
pravatvatīyam pṛthivī marudbhyaḥ pravatvatī dyaur bhavati prayadbhyaḥ |
 pravatvatīḥ pathyṛ antarikṣyāḥ pravatvantaḥ parvatā jīradānavaḥ ||
[5.54.10] यन मरुतः सभरसः सवर्णरः सूर्य उदिते मदथा दिवो नरः |
 न वो ऽशवाः शरथयन्ताह सिस्रतः सद्यो अस्याध्वनः पारम अश्नुथ ||
yan marutaḥ sabharasaḥ svarṇaraḥ sūrya udite madathā divo naraḥ |
 na vo ‘śvāḥ śrathayantāha sisrataḥ sadyo asyādhvanaḥ pāram aśnutha ||
[5.54.11] अंसेषु व रष्टयः पत्सु खादयो वक्षस्सु रुक्मा मरुतो रथे शुभः |
 अग्निभ्राजसो विद्युतो गभस्त्योः शिप्राः शीर्षसु वितता हिरण्ययीः ||
aṃseṣu va ṛṣṭayaḥ patsu khādayo vakṣassu rukmā maruto rathe śubhaḥ |
 aghnibhrājaso vidyuto ghabhastyoḥ śiprāḥ śīrṣasu vitatā hiraṇyayīḥ ||
[5.54.12] तं नाकम अर्यो अग्र्भीतशोचिषं रुशत पिप्पलम मरुतो वि धूनुथ |
 सम अच्यन्त वर्जनातित्विषन्त यत सवरन्ति घोषं विततम रतायवः ||
taṃ nākam aryo aghṛbhītaśociṣaṃ ruśat pippalam maruto vi dhūnutha |
 sam acyanta vṛjanātitviṣanta yat svaranti ghoṣaṃ vitatam ṛtāyavaḥ ||
[5.54.13] युष्मादत्तस्य मरुतो विचेतसो रायः सयाम रथ्यो वयस्वतः |
 न यो युछति तिष्यो यथा दिवो ऽसमे रारन्त मरुतः सहस्रिणम ||
yuṣmādattasya maruto vicetaso rāyaḥ syāma rathyo vayasvataḥ |
 na yo yuchati tiṣyo yathā divo ‘sme rāranta marutaḥ sahasriṇam ||
[5.54.14] यूयं रयिम मरुत सपार्हवीरं यूयम रषिम अवथ सामविप्रम |
 यूयम अर्वन्तम भरताय वाजं यूयं धत्थ राजानं शरुष्टिमन्तम ||
yūyaṃ rayim maruta spārhavīraṃ yūyam ṛṣim avatha sāmavipram |
 yūyam arvantam bharatāya vājaṃ yūyaṃ dhattha rājānaṃ śruṣṭimantam ||
[5.54.15] तद वो यामि दरविणं सद्यूतयो येना सवर ण ततनाम नॄंर अभि |
 इदं सु मे मरुतो हर्यता वचो यस्य तरेम तरसा शतं हिमाः ||
tad vo yāmi draviṇaṃ sadyaūtayo yenā svar ṇa tatanāma nṝṃr abhi |
 idaṃ su me maruto haryatā vaco yasya tarema tarasā śataṃ himāḥ ||

### Hymn 5.55

[5.55.1] परयज्यवो मरुतो भराजद्र्ष्टयो बर्हद वयो दधिरे रुक्मवक्षसः |
 ईयन्ते अश्वैः सुयमेभिर आशुभिः शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
prayajyavo maruto bhrājadṛṣṭayo bṛhad vayo dadhire rukmavakṣasaḥ |
 īyante aśvaiḥ suyamebhir āśubhiḥ śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
[5.55.2] सवयं दधिध्वे तविषीं यथा विद बर्हन महान्त उर्विया वि राजथ |
 उतान्तरिक्षम ममिरे वय ओजसा शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
svayaṃ dadhidhve taviṣīṃ yathā vida bṛhan mahānta urviyā vi rājatha |
 utāntarikṣam mamire vy ojasā śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
[5.55.3] साकं जाताः सुभ्वः साकम उक्षिताः शरिये चिद आ परतरं वाव्र्धुर नरः |
 विरोकिणः सूर्यस्येव रश्मयः शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
sākaṃ jātāḥ subhvaḥ sākam ukṣitāḥ śriye cid ā prataraṃ vāvṛdhur naraḥ |
 virokiṇaḥ sūryasyeva raśmayaḥ śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
[5.55.4] आभूषेण्यं वो मरुतो महित्वनं दिद्र्क्षेण्यं सूर्यस्येव चक्षणम |
 उतो अस्मां अम्र्तत्वे दधातन शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
ābhūṣeṇyaṃ vo maruto mahitvanaṃ didṛkṣeṇyaṃ sūryasyeva cakṣaṇam |
 uto asmāṃ amṛtatve dadhātana śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
[5.55.5] उद ईरयथा मरुतः समुद्रतो यूयं वर्ष्टिं वर्षयथा पुरीषिणः |
 न वो दस्रा उप दस्यन्ति धेनवः शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
ud īrayathā marutaḥ samudrato yūyaṃ vṛṣṭiṃ varṣayathā purīṣiṇaḥ |
 na vo dasrā upa dasyanti dhenavaḥ śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
[5.55.6] यद अश्वान धूर्षु पर्षतीर अयुग्ध्वं हिरण्ययान परत्य अत्कां अमुग्ध्वम |
 विश्वा इत सप्र्धो मरुतो वय अस्यथ शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
yad aśvān dhūrṣu pṛṣatīr ayughdhvaṃ hiraṇyayān praty atkāṃ amughdhvam |
 viśvā it spṛdho maruto vy asyatha śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
[5.55.7] न पर्वता न नद्यो वरन्त वो यत्राचिध्वम मरुतो गछथेद उ तत |
 उत दयावाप्र्थिवी याथना परि शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
na parvatā na nadyo varanta vo yatrācidhvam maruto ghachathed u tat |
 uta dyāvāpṛthivī yāthanā pari śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
[5.55.8] यत पूर्व्यम मरुतो यच च नूतनं यद उद्यते वसवो यच च शस्यते |
 विश्वस्य तस्य भवथा नवेदसः शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
yat pūrvyam maruto yac ca nūtanaṃ yad udyate vasavo yac ca śasyate |
 viśvasya tasya bhavathā navedasaḥ śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
[5.55.9] मर्ळत नो मरुतो मा वधिष्टनास्मभ्यं शर्म बहुलं वि यन्तन |
 अधि सतोत्रस्य सख्यस्य गातन शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
mṛḷata no maruto mā vadhiṣṭanāsmabhyaṃ śarma bahulaṃ vi yantana |
 adhi stotrasya sakhyasya ghātana śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
[5.55.10] यूयम अस्मान नयत वस्यो अछा निर अंहतिभ्यो मरुतो गर्णानाः |
 जुषध्वं नो हव्यदातिं यजत्रा वयं सयाम पतयो रयीणाम ||
yūyam asmān nayata vasyo achā nir aṃhatibhyo maruto ghṛṇānāḥ |
 juṣadhvaṃ no havyadātiṃ yajatrā vayaṃ syāma patayo rayīṇām ||

### Hymn 5.56

[5.56.1] अग्ने शर्धन्तम आ गणम पिष्टं रुक्मेभिर अञ्जिभिः |
 विशो अद्य मरुताम अव हवये दिवश चिद रोचनाद अधि ||
aghne śardhantam ā ghaṇam piṣṭaṃ rukmebhir añjibhiḥ |
 viśo adya marutām ava hvaye divaś cid rocanād adhi ||
[5.56.2] यथा चिन मन्यसे हर्दा तद इन मे जग्मुर आशसः |
 ये ते नेदिष्ठं हवनान्य आगमन तान वर्ध भीमसंद्र्शः ||
yathā cin manyase hṛdā tad in me jaghmur āśasaḥ |
 ye te nediṣṭhaṃ havanāny āghaman tān vardha bhīmasaṃdṛśaḥ ||
[5.56.3] मीळ्हुष्मतीव पर्थिवी पराहता मदन्त्य एत्य अस्मद आ |
 रक्षो न वो मरुतः शिमीवां अमो दुध्रो गौर इव भीमयुः ||
mīḷhuṣmatīva pṛthivī parāhatā madanty ety asmad ā |
 ṛkṣo na vo marutaḥ śimīvāṃ amo dudhro ghaur iva bhīmayuḥ ||
[5.56.4] नि ये रिणन्त्य ओजसा वर्था गावो न दुर्धुरः |
 अश्मानं चित सवर्यम पर्वतं गिरिम पर चयावयन्ति यामभिः ||
ni ye riṇanty ojasā vṛthā ghāvo na durdhuraḥ |
 aśmānaṃ cit svaryam parvataṃ ghirim pra cyāvayanti yāmabhiḥ ||
[5.56.5] उत तिष्ठ नूनम एषां सतोमैः समुक्षितानाम |
 मरुताम पुरुतमम अपूर्व्यं गवां सर्गम इव हवये ||
ut tiṣṭha nūnam eṣāṃ stomaiḥ samukṣitānām |
 marutām purutamam apūrvyaṃ ghavāṃ sargham iva hvaye ||
[5.56.6] युङगध्वं हय अरुषी रथे युङगध्वं रथेषु रोहितः |
 युङगध्वं हरी अजिरा धुरि वोळ्हवे वहिष्ठा धुरि वोळ्हवे ||
yuṅghdhvaṃ hy aruṣī rathe yuṅghdhvaṃ ratheṣu rohitaḥ |
 yuṅghdhvaṃ harī ajirā dhuri voḷhave vahiṣṭhā dhuri voḷhave ||
[5.56.7] उत सय वाज्य अरुषस तुविष्वणिर इह सम धायि दर्शतः |
 मा वो यामेषु मरुतश चिरं करत पर तं रथेषु चोदत ||
uta sya vājy aruṣas tuviṣvaṇir iha sma dhāyi darśataḥ |
 mā vo yāmeṣu marutaś ciraṃ karat pra taṃ ratheṣu codata ||
[5.56.8] रथं नु मारुतं वयं शरवस्युम आ हुवामहे |
 आ यस्मिन तस्थौ सुरणानि बिभ्रती सचा मरुत्सु रोदसी ||
rathaṃ nu mārutaṃ vayaṃ śravasyum ā huvāmahe |
 ā yasmin tasthau suraṇāni bibhratī sacā marutsu rodasī ||
[5.56.9] तं वः शर्धं रथेशुभं तवेषम पनस्युम आ हुवे |
 यस्मिन सुजाता सुभगा महीयते सचा मरुत्सु मीळ्हुषी ||
taṃ vaḥ śardhaṃ ratheśubhaṃ tveṣam panasyum ā huve |
 yasmin sujātā subhaghā mahīyate sacā marutsu mīḷhuṣī ||

### Hymn 5.57

[5.57.1] आ रुद्रास इन्द्रवन्तः सजोषसो हिरण्यरथाः सुविताय गन्तन |
 इयं वो अस्मत परति हर्यते मतिस तर्ष्णजे न दिव उत्सा उदन्यवे ||
ā rudrāsa indravantaḥ sajoṣaso hiraṇyarathāḥ suvitāya ghantana |
 iyaṃ vo asmat prati haryate matis tṛṣṇaje na diva utsā udanyave ||
[5.57.2] वाशीमन्त रष्टिमन्तो मनीषिणः सुधन्वान इषुमन्तो निषङगिणः |
 सवश्वा सथ सुरथाः पर्श्निमातरः सवायुधा मरुतो याथना शुभम ||
vāśīmanta ṛṣṭimanto manīṣiṇaḥ sudhanvāna iṣumanto niṣaṅghiṇaḥ |
 svaśvā stha surathāḥ pṛśnimātaraḥ svāyudhā maruto yāthanā śubham ||
[5.57.3] धूनुथ दयाम पर्वतान दाशुषे वसु नि वो वना जिहते यामनो भिया |
 कोपयथ पर्थिवीम पर्श्निमातरः शुभे यद उग्राः पर्षतीर अयुग्ध्वम ||
dhūnutha dyām parvatān dāśuṣe vasu ni vo vanā jihate yāmano bhiyā |
 kopayatha pṛthivīm pṛśnimātaraḥ śubhe yad ughrāḥ pṛṣatīr ayughdhvam ||
[5.57.4] वातत्विषो मरुतो वर्षनिर्णिजो यमा इव सुसद्र्शः सुपेशसः |
 पिशङगाश्वा अरुणाश्वा अरेपसः परत्वक्षसो महिना दयौर इवोरवः ||
vātatviṣo maruto varṣanirṇijo yamā iva susadṛśaḥ supeśasaḥ |
 piśaṅghāśvā aruṇāśvā arepasaḥ pratvakṣaso mahinā dyaur ivoravaḥ ||
[5.57.5] पुरुद्रप्सा अञ्जिमन्तः सुदानवस तवेषसंद्र्शो अनवभ्रराधसः |
 सुजातासो जनुषा रुक्मवक्षसो दिवो अर्का अम्र्तं नाम भेजिरे ||
purudrapsā añjimantaḥ sudānavas tveṣasaṃdṛśo anavabhrarādhasaḥ |
 sujātāso januṣā rukmavakṣaso divo arkā amṛtaṃ nāma bhejire ||
[5.57.6] रष्टयो वो मरुतो अंसयोर अधि सह ओजो बाह्वोर वो बलं हितम |
 नर्म्णा शीर्षस्व आयुधा रथेषु वो विश्वा वः शरीर अधि तनूषु पिपिशे ||
ṛṣṭayo vo maruto aṃsayor adhi saha ojo bāhvor vo balaṃ hitam |
 nṛmṇā śīrṣasv āyudhā ratheṣu vo viśvā vaḥ śrīr adhi tanūṣu pipiśe ||
[5.57.7] गोमद अश्वावद रथवत सुवीरं चन्द्रवद राधो मरुतो ददा नः |
 परशस्तिं नः कर्णुत रुद्रियासो भक्षीय वो ऽवसो दैव्यस्य ||
ghomad aśvāvad rathavat suvīraṃ candravad rādho maruto dadā naḥ |
 praśastiṃ naḥ kṛṇuta rudriyāso bhakṣīya vo ‘vaso daivyasya ||
[5.57.8] हये नरो मरुतो मर्ळता नस तुवीमघासो अम्र्ता रतज्ञाः |
 सत्यश्रुतः कवयो युवानो बर्हद्गिरयो बर्हद उक्षमाणाः ||
haye naro maruto mṛḷatā nas tuvīmaghāso amṛtā ṛtajñāḥ |
 satyaśrutaḥ kavayo yuvāno bṛhadghirayo bṛhad ukṣamāṇāḥ ||

### Hymn 5.58

[5.58.1] तम उ नूनं तविषीमन्तम एषां सतुषे गणम मारुतं नव्यसीनाम |
 य आश्वश्वा अमवद वहन्त उतेशिरे अम्र्तस्य सवराजः ||
tam u nūnaṃ taviṣīmantam eṣāṃ stuṣe ghaṇam mārutaṃ navyasīnām |
 ya āśvaśvā amavad vahanta uteśire amṛtasya svarājaḥ ||
[5.58.2] तवेषं गणं तवसं खादिहस्तं धुनिव्रतम मायिनं दातिवारम |
 मयोभुवो ये अमिता महित्वा वन्दस्व विप्र तुविराधसो नॄन ||
tveṣaṃ ghaṇaṃ tavasaṃ khādihastaṃ dhunivratam māyinaṃ dātivāram |
 mayobhuvo ye amitā mahitvā vandasva vipra tuvirādhaso nṝn ||
[5.58.3] आ वो यन्तूदवाहासो अद्य वर्ष्टिं ये विश्वे मरुतो जुनन्ति |
 अयं यो अग्निर मरुतः समिद्ध एतं जुषध्वं कवयो युवानः ||
ā vo yantūdavāhāso adya vṛṣṭiṃ ye viśve maruto junanti |
 ayaṃ yo aghnir marutaḥ samiddha etaṃ juṣadhvaṃ kavayo yuvānaḥ ||
[5.58.4] यूयं राजानम इर्यं जनाय विभ्वतष्टं जनयथा यजत्राः |
 युष्मद एति मुष्टिहा बाहुजूतो युष्मद सदश्वो मरुतः सुवीरः ||
yūyaṃ rājānam iryaṃ janāya vibhvataṣṭaṃ janayathā yajatrāḥ |
 yuṣmad eti muṣṭihā bāhujūto yuṣmad sadaśvo marutaḥ suvīraḥ ||
[5.58.5] अरा इवेद अचरमा अहेव पर-पर जायन्ते अकवा महोभिः |
 पर्श्नेः पुत्रा उपमासो रभिष्ठाः सवया मत्या मरुतः सम मिमिक्षुः ||
arā ived acaramā aheva pra-pra jāyante akavā mahobhiḥ |
 pṛśneḥ putrā upamāso rabhiṣṭhāḥ svayā matyā marutaḥ sam mimikṣuḥ ||
[5.58.6] यत परायासिष्ट पर्षतीभिर अश्वैर वीळुपविभिर मरुतो रथेभिः |
 कषोदन्त आपो रिणते वनान्य अवोस्रियो वर्षभः करन्दतु दयौः ||
yat prāyāsiṣṭa pṛṣatībhir aśvair vīḷupavibhir maruto rathebhiḥ |
 kṣodanta āpo riṇate vanāny avosriyo vṛṣabhaḥ krandatu dyauḥ ||
[5.58.7] परथिष्ट यामन पर्थिवी चिद एषाम भर्तेव गर्भं सवम इच छवो धुः |
 वातान हय अश्वान धुर्य रयुयुज्रे वर्षं सवेदं चक्रिरे रुद्रियासः ||
prathiṣṭa yāman pṛthivī cid eṣām bharteva gharbhaṃ svam ic chavo dhuḥ |
 vātān hy aśvān dhury ṛyuyujre varṣaṃ svedaṃ cakrire rudriyāsaḥ ||
[5.58.8] हये नरो मरुतो मर्ळता नस तुवीमघासो अम्र्ता रतज्ञाः |
 सत्यश्रुतः कवयो युवानो बर्हद्गिरयो बर्हद उक्षमाणाः ||
haye naro maruto mṛḷatā nas tuvīmaghāso amṛtā ṛtajñāḥ |
 satyaśrutaḥ kavayo yuvāno bṛhadghirayo bṛhad ukṣamāṇāḥ ||

### Hymn 5.59

[5.59.1] पर व सपळ अक्रन सुविताय दावने ऽरचा दिवे पर पर्थिव्या रतम भरे |
 उक्षन्ते अश्वान तरुषन्त आ रजो ऽनु सवम भानुं शरथयन्ते अर्णवैः ||
pra va spaḷ akran suvitāya dāvane ‘rcā dive pra pṛthivyā ṛtam bhare |
 ukṣante aśvān taruṣanta ā rajo ‘nu svam bhānuṃ śrathayante arṇavaiḥ ||
[5.59.2] अमाद एषाम भियसा भूमिर एजति नौर न पूर्णा कषरति वयथिर यती |
 दूरेद्र्शो ये चितयन्त एमभिर अन्तर महे विदथे येतिरे नरः ||
amād eṣām bhiyasā bhūmir ejati naur na pūrṇā kṣarati vyathir yatī |
 dūredṛśo ye citayanta emabhir antar mahe vidathe yetire naraḥ ||
[5.59.3] गवाम इव शरियसे शर्ङगम उत्तमं सूर्यो न चक्षू रजसो विसर्जने |
 अत्या इव सुभ्वश चारव सथन मर्या इव शरियसे चेतथा नरः ||
ghavām iva śriyase śṛṅgham uttamaṃ sūryo na cakṣū rajaso visarjane |
 atyā iva subhvaś cārava sthana maryā iva śriyase cetathā naraḥ ||
[5.59.4] को वो महान्ति महताम उद अश्नवत कस काव्या मरुतः को ह पौंस्या |
 यूयं ह भूमिं किरणं न रेजथ पर यद भरध्वे सुविताय दावने ||
ko vo mahānti mahatām ud aśnavat kas kāvyā marutaḥ ko ha pauṃsyā |
 yūyaṃ ha bhūmiṃ kiraṇaṃ na rejatha pra yad bharadhve suvitāya dāvane ||
[5.59.5] अश्वा इवेद अरुषासः सबन्धवः शूरा इव परयुधः परोत युयुधुः |
 मर्या इव सुव्र्धो वाव्र्धुर नरः सूर्यस्य चक्षुः पर मिनन्ति वर्ष्टिभिः ||
aśvā ived aruṣāsaḥ sabandhavaḥ śūrā iva prayudhaḥ prota yuyudhuḥ |
 maryā iva suvṛdho vāvṛdhur naraḥ sūryasya cakṣuḥ pra minanti vṛṣṭibhiḥ ||
[5.59.6] ते अज्येष्ठा अकनिष्ठास उद्भिदो ऽमध्यमासो महसा वि वाव्र्धुः |
 सुजातासो जनुषा पर्श्निमातरो दिवो मर्या आ नो अछा जिगातन ||
te ajyeṣṭhā akaniṣṭhāsa udbhido ‘madhyamāso mahasā vi vāvṛdhuḥ |
 sujātāso januṣā pṛśnimātaro divo maryā ā no achā jighātana ||
[5.59.7] वयो न ये शरेणीः पप्तुर ओजसान्तान दिवो बर्हतः सानुनस परि |
 अश्वास एषाम उभये यथा विदुः पर पर्वतस्य नभनूंर अचुच्यवुः ||
vayo na ye śreṇīḥ paptur ojasāntān divo bṛhataḥ sānunas pari |
 aśvāsa eṣām ubhaye yathā viduḥ pra parvatasya nabhanūṃr acucyavuḥ ||
[5.59.8] मिमातु दयौर अदितिर वीतये नः सं दानुचित्रा उषसो यतन्ताम |
 आचुच्यवुर दिव्यं कोशम एत रषे रुद्रस्य मरुतो गर्णानाः ||
mimātu dyaur aditir vītaye naḥ saṃ dānucitrā uṣaso yatantām |
 ācucyavur divyaṃ kośam eta ṛṣe rudrasya maruto ghṛṇānāḥ ||

### Hymn 5.60

[5.60.1] ईळे अग्निं सववसं नमोभिर इह परसत्तो वि चयत कर्तं नः |
 रथैर इव पर भरे वाजयद्भिः परदक्षिणिन मरुतां सतोमम रध्याम ||
īḷe aghniṃ svavasaṃ namobhir iha prasatto vi cayat kṛtaṃ naḥ |
 rathair iva pra bhare vājayadbhiḥ pradakṣiṇin marutāṃ stomam ṛdhyām ||
[5.60.2] आ ये तस्थुः पर्षतीषु शरुतासु सुखेषु रुद्रा मरुतो रथेषु |
 वना चिद उग्रा जिहते नि वो भिया पर्थिवी चिद रेजते पर्वतश चित ||
ā ye tasthuḥ pṛṣatīṣu śrutāsu sukheṣu rudrā maruto ratheṣu |
 vanā cid ughrā jihate ni vo bhiyā pṛthivī cid rejate parvataś cit ||
[5.60.3] पर्वतश चिन महि वर्द्धो बिभाय दिवश चित सानु रेजत सवने वः |
 यत करीळथ मरुत रष्टिमन्त आप इव सध्र्यञ्चो धवध्वे ||
parvataś cin mahi vṛddho bibhāya divaś cit sānu rejata svane vaḥ |
 yat krīḷatha maruta ṛṣṭimanta āpa iva sadhryañco dhavadhve ||
[5.60.4] वरा इवेद रैवतासो हिरण्यैर अभि सवधाभिस तन्वः पिपिश्रे |
 शरिये शरेयांसस तवसो रथेषु सत्रा महांसि चक्रिरे तनूषु ||
varā ived raivatāso hiraṇyair abhi svadhābhis tanvaḥ pipiśre |
 śriye śreyāṃsas tavaso ratheṣu satrā mahāṃsi cakrire tanūṣu ||
[5.60.5] अज्येष्ठासो अकनिष्ठास एते सम भरातरो वाव्र्धुः सौभगाय |
 युवा पिता सवपा रुद्र एषां सुदुघा पर्श्निः सुदिना मरुद्भ्यः ||
ajyeṣṭhāso akaniṣṭhāsa ete sam bhrātaro vāvṛdhuḥ saubhaghāya |
 yuvā pitā svapā rudra eṣāṃ sudughā pṛśniḥ sudinā marudbhyaḥ ||
[5.60.6] यद उत्तमे मरुतो मध्यमे वा यद वावमे सुभगासो दिवि षठ |
 अतो नो रुद्रा उत वा नव अस्याग्ने वित्ताद धविषो यद यजाम ||
yad uttame maruto madhyame vā yad vāvame subhaghāso divi ṣṭha |
 ato no rudrā uta vā nv asyāghne vittād dhaviṣo yad yajāma ||
[5.60.7] अग्निश च यन मरुतो विश्ववेदसो दिवो वहध्व उत्तराद अधि षणुभिः |
 ते मन्दसाना धुनयो रिशादसो वामं धत्त यजमानाय सुन्वते ||
aghniś ca yan maruto viśvavedaso divo vahadhva uttarād adhi ṣṇubhiḥ |
 te mandasānā dhunayo riśādaso vāmaṃ dhatta yajamānāya sunvate ||
[5.60.8] अग्ने मरुद्भिः शुभयद्भिर रक्वभिः सोमम पिब मन्दसानो गणश्रिभिः |
 पावकेभिर विश्वमिन्वेभिर आयुभिर वैश्वानर परदिवा केतुना सजूः ||
aghne marudbhiḥ śubhayadbhir ṛkvabhiḥ somam piba mandasāno ghaṇaśribhiḥ |
 pāvakebhir viśvaminvebhir āyubhir vaiśvānara pradivā ketunā sajūḥ ||

### Hymn 5.61

[5.61.1] के षठा नरः शरेष्ठतमा य एक-एक आयय |
 परमस्याः परावतः ||
ke ṣṭhā naraḥ śreṣṭhatamā ya eka-eka āyaya |
 paramasyāḥ parāvataḥ ||
[5.61.2] कव वो ऽशवाः कव्र्भीशवः कथं शेक कथा यय |
 पर्ष्ठे सदो नसोर यमः ||
kva vo ‘śvāḥ kvṛbhīśavaḥ kathaṃ śeka kathā yaya |
 pṛṣṭhe sado nasor yamaḥ ||
[5.61.3] जघने चोद एषां वि सक्थानि नरो यमुः |
 पुत्रक्र्थे न जनयः ||
jaghane coda eṣāṃ vi sakthāni naro yamuḥ |
 putrakṛthe na janayaḥ ||
[5.61.4] परा वीरास एतन मर्यासो भद्रजानयः |
 अग्नितपो यथासथ ||
parā vīrāsa etana maryāso bhadrajānayaḥ |
 aghnitapo yathāsatha ||
[5.61.5] सनत साश्व्यम पशुम उत गव्यं शतावयम |
 शयावाश्वस्तुताय या दोर वीरायोपबर्ब्र्हत ||
sanat sāśvyam paśum uta ghavyaṃ śatāvayam |
 śyāvāśvastutāya yā dor vīrāyopabarbṛhat ||
[5.61.6] उत तवा सत्री शशीयसी पुंसो भवति वस्यसी |
 अदेवत्राद अराधसः ||
uta tvā strī śaśīyasī puṃso bhavati vasyasī |
 adevatrād arādhasaḥ ||
[5.61.7] वि या जानाति जसुरिं वि तर्ष्यन्तं वि कामिनम |
 देवत्रा कर्णुते मनः ||
vi yā jānāti jasuriṃ vi tṛṣyantaṃ vi kāminam |
 devatrā kṛṇute manaḥ ||
[5.61.8] उत घा नेमो अस्तुतः पुमां इति बरुवे पणिः |
 स वैरदेय इत समः ||
uta ghā nemo astutaḥ pumāṃ iti bruve paṇiḥ |
 sa vairadeya it samaḥ ||
[5.61.9] उत मे ऽरपद युवतिर ममन्दुषी परति शयावाय वर्तनिम |
 वि रोहिता पुरुमीळ्हाय येमतुर विप्राय दीर्घयशसे ||
uta me ‘rapad yuvatir mamanduṣī prati śyāvāya vartanim |
 vi rohitā purumīḷhāya yematur viprāya dīrghayaśase ||
[5.61.10] यो मे धेनूनां शतं वैददश्विर यथा ददत |
 तरन्त इव मंहना ||
yo me dhenūnāṃ śataṃ vaidadaśvir yathā dadat |
 taranta iva maṃhanā ||
[5.61.11] य ईं वहन्त आशुभिः पिबन्तो मदिरम मधु |
 अत्र शरवांसि दधिरे ||
ya īṃ vahanta āśubhiḥ pibanto madiram madhu |
 atra śravāṃsi dadhire ||
[5.61.12] येषां शरियाधि रोदसी विभ्राजन्ते रथेष्व आ |
 दिवि रुक्म इवोपरि ||
yeṣāṃ śriyādhi rodasī vibhrājante ratheṣv ā |
 divi rukma ivopari ||
[5.61.13] युवा स मारुतो गणस तवेषरथो अनेद्यः |
 शुभंयावाप्रतिष्कुतः ||
yuvā sa māruto ghaṇas tveṣaratho anedyaḥ |
 śubhaṃyāvāpratiṣkutaḥ ||
[5.61.14] को वेद नूनम एषां यत्रा मदन्ति धूतयः |
 रतजाता अरेपसः ||
ko veda nūnam eṣāṃ yatrā madanti dhūtayaḥ |
 ṛtajātā arepasaḥ ||
[5.61.15] यूयम मर्तं विपन्यवः परणेतार इत्था धिया |
 शरोतारो यामहूतिषु ||
yūyam martaṃ vipanyavaḥ praṇetāra itthā dhiyā |
 śrotāro yāmahūtiṣu ||
[5.61.16] ते नो वसूनि काम्या पुरुश्चन्द्रा रिशादसः |
 आ यज्ञियासो वव्र्त्तन ||
te no vasūni kāmyā puruścandrā riśādasaḥ |
 ā yajñiyāso vavṛttana ||
[5.61.17] एतम मे सतोमम ऊर्म्ये दार्भ्याय परा वह |
 गिरो देवि रथीर इव ||
etam me stomam ūrmye dārbhyāya parā vaha |
 ghiro devi rathīr iva ||
[5.61.18] उत मे वोचताद इति सुतसोमे रथवीतौ |
 न कामो अप वेति मे ||
uta me vocatād iti sutasome rathavītau |
 na kāmo apa veti me ||
[5.61.19] एष कषेति रथवीतिर मघवा गोमतीर अनु |
 पर्वतेष्व अपश्रितः ||
eṣa kṣeti rathavītir maghavā ghomatīr anu |
 parvateṣv apaśritaḥ ||

### Hymn 5.62

[5.62.1] रतेन रतम अपिहितं धरुवं वां सूर्यस्य यत्र विमुचन्त्य अश्वान |
 दश शता सह तस्थुस तद एकं देवानां शरेष्ठं वपुषाम अपश्यम ||
ṛtena ṛtam apihitaṃ dhruvaṃ vāṃ sūryasya yatra vimucanty aśvān |
 daśa śatā saha tasthus tad ekaṃ devānāṃ śreṣṭhaṃ vapuṣām apaśyam ||
[5.62.2] तत सु वाम मित्रावरुणा महित्वम ईर्मा तस्थुषीर अहभिर दुदुह्रे |
 विश्वाः पिन्वथः सवसरस्य धेना अनु वाम एकः पविर आ ववर्त ||
tat su vām mitrāvaruṇā mahitvam īrmā tasthuṣīr ahabhir duduhre |
 viśvāḥ pinvathaḥ svasarasya dhenā anu vām ekaḥ pavir ā vavarta ||
[5.62.3] अधारयतम पर्थिवीम उत दयाम मित्रराजाना वरुणा महोभिः |
 वर्धयतम ओषधीः पिन्वतं गा अव वर्ष्टिं सर्जतं जीरदानू ||
adhārayatam pṛthivīm uta dyām mitrarājānā varuṇā mahobhiḥ |
 vardhayatam oṣadhīḥ pinvataṃ ghā ava vṛṣṭiṃ sṛjataṃ jīradānū ||
[5.62.4] आ वाम अश्वासः सुयुजो वहन्तु यतरश्मय उप यन्त्व अर्वाक |
 घर्तस्य निर्णिग अनु वर्तते वाम उप सिन्धवः परदिवि कषरन्ति ||
ā vām aśvāsaḥ suyujo vahantu yataraśmaya upa yantv arvāk |
 ghṛtasya nirṇigh anu vartate vām upa sindhavaḥ pradivi kṣaranti ||
[5.62.5] अनु शरुताम अमतिं वर्धद उर्वीम बर्हिर इव यजुषा रक्षमाणा |
 नमस्वन्ता धर्तदक्षाधि गर्ते मित्रासाथे वरुणेळास्व अन्तः ||
anu śrutām amatiṃ vardhad urvīm barhir iva yajuṣā rakṣamāṇā |
 namasvantā dhṛtadakṣādhi gharte mitrāsāthe varuṇeḷāsv antaḥ ||
[5.62.6] अक्रविहस्ता सुक्र्ते परस्पा यं तरासाथे वरुणेळास्व अन्तः |
 राजाना कषत्रम अह्र्णीयमाना सहस्रस्थूणम बिभ्र्थः सह दवौ ||
akravihastā sukṛte paraspā yaṃ trāsāthe varuṇeḷāsv antaḥ |
 rājānā kṣatram ahṛṇīyamānā sahasrasthūṇam bibhṛthaḥ saha dvau ||
[5.62.7] हिरण्यनिर्णिग अयो अस्य सथूणा वि भराजते दिव्य अश्वाजनीव |
 भद्रे कषेत्रे निमिता तिल्विले वा सनेम मध्वो अधिगर्त्यस्य ||
hiraṇyanirṇigh ayo asya sthūṇā vi bhrājate divy aśvājanīva |
 bhadre kṣetre nimitā tilvile vā sanema madhvo adhighartyasya ||
[5.62.8] हिरण्यरूपम उषसो वयुष्टाव अयस्थूणम उदिता सूर्यस्य |
 आ रोहथो वरुण मित्र गर्तम अतश चक्षाथे अदितिं दितिं च ||
hiraṇyarūpam uṣaso vyuṣṭāv ayasthūṇam uditā sūryasya |
 ā rohatho varuṇa mitra ghartam ataś cakṣāthe aditiṃ ditiṃ ca ||
[5.62.9] यद बंहिष्ठं नातिविधे सुदानू अछिद्रं शर्म भुवनस्य गोपा |
 तेन नो मित्रावरुणाव अविष्टं सिषासन्तो जिगीवांसः सयाम ||
yad baṃhiṣṭhaṃ nātividhe sudānū achidraṃ śarma bhuvanasya ghopā |
 tena no mitrāvaruṇāv aviṣṭaṃ siṣāsanto jighīvāṃsaḥ syāma ||

### Hymn 5.63

[5.63.1] रतस्य गोपाव अधि तिष्ठथो रथं सत्यधर्माणा परमे वयोमनि |
 यम अत्र मित्रावरुणावथो युवं तस्मै वर्ष्टिर मधुमत पिन्वते दिवः ||
ṛtasya ghopāv adhi tiṣṭhatho rathaṃ satyadharmāṇā parame vyomani |
 yam atra mitrāvaruṇāvatho yuvaṃ tasmai vṛṣṭir madhumat pinvate divaḥ ||
[5.63.2] सम्राजाव अस्य भुवनस्य राजथो मित्रावरुणा विदथे सवर्द्र्शा |
 वर्ष्टिं वां राधो अम्र्तत्वम ईमहे दयावाप्र्थिवी वि चरन्ति तन्यवः ||
samrājāv asya bhuvanasya rājatho mitrāvaruṇā vidathe svardṛśā |
 vṛṣṭiṃ vāṃ rādho amṛtatvam īmahe dyāvāpṛthivī vi caranti tanyavaḥ ||
[5.63.3] सम्राजा उग्रा वर्षभा दिवस पती पर्थिव्या मित्रावरुणा विचर्षणी |
 चित्रेभिर अभ्रैर उप तिष्ठथो रवं दयां वर्षयथो असुरस्य मायया ||
samrājā ughrā vṛṣabhā divas patī pṛthivyā mitrāvaruṇā vicarṣaṇī |
 citrebhir abhrair upa tiṣṭhatho ravaṃ dyāṃ varṣayatho asurasya māyayā ||
[5.63.4] माया वाम मित्रावरुणा दिवि शरिता सूर्यो जयोतिश चरति चित्रम आयुधम |
 तम अभ्रेण वर्ष्ट्या गूहथो दिवि पर्जन्य दरप्सा मधुमन्त ईरते ||
māyā vām mitrāvaruṇā divi śritā sūryo jyotiś carati citram āyudham |
 tam abhreṇa vṛṣṭyā ghūhatho divi parjanya drapsā madhumanta īrate ||
[5.63.5] रथं युञ्जते मरुतः शुभे सुखं शूरो न मित्रावरुणा गविष्टिषु |
 रजांसि चित्रा वि चरन्ति तन्यवो दिवः सम्राजा पयसा न उक्षतम ||
rathaṃ yuñjate marutaḥ śubhe sukhaṃ śūro na mitrāvaruṇā ghaviṣṭiṣu |
 rajāṃsi citrā vi caranti tanyavo divaḥ samrājā payasā na ukṣatam ||
[5.63.6] वाचं सु मित्रावरुणाव इरावतीम पर्जन्यश चित्रां वदति तविषीमतीम |
 अभ्रा वसत मरुतः सु मायया दयां वर्षयतम अरुणाम अरेपसम ||
vācaṃ su mitrāvaruṇāv irāvatīm parjanyaś citrāṃ vadati tviṣīmatīm |
 abhrā vasata marutaḥ su māyayā dyāṃ varṣayatam aruṇām arepasam ||
[5.63.7] धर्मणा मित्रावरुणा विपश्चिता वरता रक्षेथे असुरस्य मायया |
 रतेन विश्वम भुवनं वि राजथः सूर्यम आ धत्थो दिवि चित्र्यं रथम ||
dharmaṇā mitrāvaruṇā vipaścitā vratā rakṣethe asurasya māyayā |
 ṛtena viśvam bhuvanaṃ vi rājathaḥ sūryam ā dhattho divi citryaṃ ratham ||

### Hymn 5.64

[5.64.1] वरुणं वो रिशादसम रचा मित्रं हवामहे |
 परि वरजेव बाह्वोर जगन्वांसा सवर्णरम ||
varuṇaṃ vo riśādasam ṛcā mitraṃ havāmahe |
 pari vrajeva bāhvor jaghanvāṃsā svarṇaram ||
[5.64.2] ता बाहवा सुचेतुना पर यन्तम अस्मा अर्चते |
 शेवं हि जार्यं वां विश्वासु कषासु जोगुवे ||
tā bāhavā sucetunā pra yantam asmā arcate |
 śevaṃ hi jāryaṃ vāṃ viśvāsu kṣāsu joghuve ||
[5.64.3] यन नूनम अश्यां गतिम मित्रस्य यायाम पथा |
 अस्य परियस्य शर्मण्य अहिंसानस्य सश्चिरे ||
yan nūnam aśyāṃ ghatim mitrasya yāyām pathā |
 asya priyasya śarmaṇy ahiṃsānasya saścire ||
[5.64.4] युवाभ्याम मित्रावरुणोपमं धेयाम रचा |
 यद ध कषये मघोनां सतोत्णां च सपूर्धसे ||
yuvābhyām mitrāvaruṇopamaṃ dheyām ṛcā |
 yad dha kṣaye maghonāṃ stotṇāṃ ca spūrdhase ||
[5.64.5] आ नो मित्र सुदीतिभिर वरुणश च सधस्थ आ |
 सवे कषये मघोनां सखीनां च वर्धसे ||
ā no mitra sudītibhir varuṇaś ca sadhastha ā |
 sve kṣaye maghonāṃ sakhīnāṃ ca vṛdhase ||
[5.64.6] युवं नो येषु वरुण कषत्रम बर्हच च बिभ्र्थः |
 उरु णो वाजसातये कर्तं राये सवस्तये ||
yuvaṃ no yeṣu varuṇa kṣatram bṛhac ca bibhṛthaḥ |
 uru ṇo vājasātaye kṛtaṃ rāye svastaye ||
[5.64.7] उछन्त्याम मे यजता देवक्षत्रे रुशद्गवि |
 सुतं सोमं न हस्तिभिर आ पड्भिर धावतं नरा बिभ्रताव अर्चनानसम ||
uchantyām me yajatā devakṣatre ruśadghavi |
 sutaṃ somaṃ na hastibhir ā paḍbhir dhāvataṃ narā bibhratāv arcanānasam ||

### Hymn 5.65

[5.65.1] यश चिकेत स सुक्रतुर देवत्रा स बरवीतु नः |
 वरुणो यस्य दर्शतो मित्रो वा वनते गिरः ||
yaś ciketa sa sukratur devatrā sa bravītu naḥ |
 varuṇo yasya darśato mitro vā vanate ghiraḥ ||
[5.65.2] ता हि शरेष्ठवर्चसा राजाना दीर्घश्रुत्तमा |
 ता सत्पती रताव्र्ध रतावाना जने-जने ||
tā hi śreṣṭhavarcasā rājānā dīrghaśruttamā |
 tā satpatī ṛtāvṛdha ṛtāvānā jane-jane ||
[5.65.3] ता वाम इयानो ऽवसे पूर्वा उप बरुवे सचा |
 सवश्वासः सु चेतुना वाजां अभि पर दावने ||
tā vām iyāno ‘vase pūrvā upa bruve sacā |
 svaśvāsaḥ su cetunā vājāṃ abhi pra dāvane ||
[5.65.4] मित्रो अंहोश चिद आद उरु कषयाय गातुं वनते |
 मित्रस्य हि परतूर्वतः सुमतिर अस्ति विधतः ||
mitro aṃhoś cid ād uru kṣayāya ghātuṃ vanate |
 mitrasya hi pratūrvataḥ sumatir asti vidhataḥ ||
[5.65.5] वयम मित्रस्यावसि सयाम सप्रथस्तमे |
 अनेहसस तवोतयः सत्रा वरुणशेषसः ||
vayam mitrasyāvasi syāma saprathastame |
 anehasas tvotayaḥ satrā varuṇaśeṣasaḥ ||
[5.65.6] युवम मित्रेमं जनं यतथः सं च नयथः |
 मा मघोनः परि खयतम मो अस्माकम रषीणां गोपीथे न उरुष्यतम ||
yuvam mitremaṃ janaṃ yatathaḥ saṃ ca nayathaḥ |
 mā maghonaḥ pari khyatam mo asmākam ṛṣīṇāṃ ghopīthe na uruṣyatam ||

### Hymn 5.66

[5.66.1] आ चिकितान सुक्रतू देवौ मर्त रिशादसा |
 वरुणाय रतपेशसे दधीत परयसे महे ||
ā cikitāna sukratū devau marta riśādasā |
 varuṇāya ṛtapeśase dadhīta prayase mahe ||
[5.66.2] ता हि कषत्रम अविह्रुतं सम्यग असुर्यम आशाते |
 अध वरतेव मानुषं सवर ण धायि दर्शतम ||
tā hi kṣatram avihrutaṃ samyagh asuryam āśāte |
 adha vrateva mānuṣaṃ svar ṇa dhāyi darśatam ||
[5.66.3] ता वाम एषे रथानाम उर्वीं गव्यूतिम एषाम |
 रातहव्यस्य सुष्टुतिं दध्र्क सतोमैर मनामहे ||
tā vām eṣe rathānām urvīṃ ghavyūtim eṣām |
 rātahavyasya suṣṭutiṃ dadhṛk stomair manāmahe ||
[5.66.4] अधा हि काव्या युवं दक्षस्य पूर्भिर अद्भुता |
 नि केतुना जनानां चिकेथे पूतदक्षसा ||
adhā hi kāvyā yuvaṃ dakṣasya pūrbhir adbhutā |
 ni ketunā janānāṃ cikethe pūtadakṣasā ||
[5.66.5] तद रतम पर्थिवि बर्हच छरवेष रषीणाम |
 जरयसानाव अरम पर्थ्व अति कषरन्ति यामभिः ||
tad ṛtam pṛthivi bṛhac chravaeṣa ṛṣīṇām |
 jrayasānāv aram pṛthv ati kṣaranti yāmabhiḥ ||
[5.66.6] आ यद वाम ईयचक्षसा मित्र वयं च सूरयः |
 वयचिष्ठे बहुपाय्ये यतेमहि सवराज्ये ||
ā yad vām īyacakṣasā mitra vayaṃ ca sūrayaḥ |
 vyaciṣṭhe bahupāyye yatemahi svarājye ||

### Hymn 5.67

[5.67.1] बळ इत्था देव निष्क्र्तम आदित्या यजतम बर्हत |
 वरुण मित्रार्यमन वर्षिष्ठं कषत्रम आशाथे ||
baḷ itthā deva niṣkṛtam ādityā yajatam bṛhat |
 varuṇa mitrāryaman varṣiṣṭhaṃ kṣatram āśāthe ||
[5.67.2] आ यद योनिं हिरण्ययं वरुण मित्र सदथः |
 धर्तारा चर्षणीनां यन्तं सुम्नं रिशादसा ||
ā yad yoniṃ hiraṇyayaṃ varuṇa mitra sadathaḥ |
 dhartārā carṣaṇīnāṃ yantaṃ sumnaṃ riśādasā ||
[5.67.3] विश्वे हि विश्ववेदसो वरुणो मित्रो अर्यमा |
 वरता पदेव सश्चिरे पान्ति मर्त्यं रिषः ||
viśve hi viśvavedaso varuṇo mitro aryamā |
 vratā padeva saścire pānti martyaṃ riṣaḥ ||
[5.67.4] ते हि सत्या रतस्प्र्श रतावानो जने-जने |
 सुनीथासः सुदानवो ऽंहोश चिद उरुचक्रयः ||
te hi satyā ṛtaspṛśa ṛtāvāno jane-jane |
 sunīthāsaḥ sudānavo ‘ṃhoś cid urucakrayaḥ ||
[5.67.5] को नु वाम मित्रास्तुतो वरुणो वा तनूनाम |
 तत सु वाम एषते मतिर अत्रिभ्य एषते मतिः ||
ko nu vām mitrāstuto varuṇo vā tanūnām |
 tat su vām eṣate matir atribhya eṣate matiḥ ||

### Hymn 5.68

[5.68.1] पर वो मित्राय गायत वरुणाय विपा गिरा |
 महिक्षत्राव रतम बर्हत ||
pra vo mitrāya ghāyata varuṇāya vipā ghirā |
 mahikṣatrāv ṛtam bṛhat ||
[5.68.2] सम्राजा या घर्तयोनी मित्रश चोभा वरुणश च |
 देवा देवेषु परशस्ता ||
samrājā yā ghṛtayonī mitraś cobhā varuṇaś ca |
 devā deveṣu praśastā ||
[5.68.3] ता नः शक्तम पार्थिवस्य महो रायो दिव्यस्य |
 महि वां कषत्रं देवेषु ||
tā naḥ śaktam pārthivasya maho rāyo divyasya |
 mahi vāṃ kṣatraṃ deveṣu ||
[5.68.4] रतम रतेन सपन्तेषिरं दक्षम आशाते |
 अद्रुहा देवौ वर्धेते ||
ṛtam ṛtena sapanteṣiraṃ dakṣam āśāte |
 adruhā devau vardhete ||
[5.68.5] वर्ष्टिद्यावा रीत्य्र्पेषस पती दानुमत्याः |
 बर्हन्तं गर्तम आशाते ||
vṛṣṭidyāvā rītyṛpeṣas patī dānumatyāḥ |
 bṛhantaṃ ghartam āśāte ||

### Hymn 5.69

[5.69.1] तरी रोचना वरुण तरींर उत दयून तरीणि मित्र धारयथो रजांसि |
 वाव्र्धानाव अमतिं कषत्रियस्यानु वरतं रक्षमाणाव अजुर्यम ||
trī rocanā varuṇa trīṃr uta dyūn trīṇi mitra dhārayatho rajāṃsi |
 vāvṛdhānāv amatiṃ kṣatriyasyānu vrataṃ rakṣamāṇāv ajuryam ||
[5.69.2] इरावतीर वरुण धेनवो वाम मधुमद वां सिन्धवो मित्र दुह्रे |
 तरयस तस्थुर वर्षभासस तिस्र्णां धिषणानां रेतोधा वि दयुमन्तः ||
irāvatīr varuṇa dhenavo vām madhumad vāṃ sindhavo mitra duhre |
 trayas tasthur vṛṣabhāsas tisṛṇāṃ dhiṣaṇānāṃ retodhā vi dyumantaḥ ||
[5.69.3] परातर देवीम अदितिं जोहवीमि मध्यंदिन उदिता सूर्यस्य |
 राये मित्रावरुणा सर्वतातेळे तोकाय तनयाय शं योः ||
prātar devīm aditiṃ johavīmi madhyaṃdina uditā sūryasya |
 rāye mitrāvaruṇā sarvatāteḷe tokāya tanayāya śaṃ yoḥ ||
[5.69.4] या धर्तारा रजसो रोचनस्योतादित्या दिव्या पार्थिवस्य |
 न वां देवा अम्र्ता आ मिनन्ति वरतानि मित्रावरुणा धरुवाणि ||
yā dhartārā rajaso rocanasyotādityā divyā pārthivasya |
 na vāṃ devā amṛtā ā minanti vratāni mitrāvaruṇā dhruvāṇi ||

### Hymn 5.70

[5.70.1] पुरूरुणा चिद धय अस्त्य अवो नूनं वां वरुण |
 मित्र वंसि वां सुमतिम ||
purūruṇā cid dhy asty avo nūnaṃ vāṃ varuṇa |
 mitra vaṃsi vāṃ sumatim ||
[5.70.2] ता वां सम्यग अद्रुह्वाणेषम अश्याम धायसे |
 वयं ते रुद्रा सयाम ||
tā vāṃ samyagh adruhvāṇeṣam aśyāma dhāyase |
 vayaṃ te rudrā syāma ||
[5.70.3] पातं नो रुद्रा पायुभिर उत तरायेथां सुत्रात्रा |
 तुर्याम दस्यून तनूभिः ||
pātaṃ no rudrā pāyubhir uta trāyethāṃ sutrātrā |
 turyāma dasyūn tanūbhiḥ ||
[5.70.4] मा कस्याद्भुतक्रतू यक्षम भुजेमा तनूभिः |
 मा शेषसा मा तनसा ||
mā kasyādbhutakratū yakṣam bhujemā tanūbhiḥ |
 mā śeṣasā mā tanasā ||

### Hymn 5.71

[5.71.1] आ नो गन्तं रिशादसा वरुण मित्र बर्हणा |
 उपेमं चारुम अध्वरम ||
ā no ghantaṃ riśādasā varuṇa mitra barhaṇā |
 upemaṃ cārum adhvaram ||
[5.71.2] विश्वस्य हि परचेतसा वरुण मित्र राजथः |
 ईशाना पिप्यतं धियः ||
viśvasya hi pracetasā varuṇa mitra rājathaḥ |
 īśānā pipyataṃ dhiyaḥ ||
[5.71.3] उप नः सुतम आ गतं वरुण मित्र दाशुषः |
 अस्य सोमस्य पीतये ||
upa naḥ sutam ā ghataṃ varuṇa mitra dāśuṣaḥ |
 asya somasya pītaye ||

### Hymn 5.72

[5.72.1] आ मित्रे वरुणे वयं गीर्भिर जुहुमो अत्रिवत |
 नि बर्हिषि सदतं सोमपीतये ||
ā mitre varuṇe vayaṃ ghīrbhir juhumo atrivat |
 ni barhiṣi sadataṃ somapītaye ||
[5.72.2] वरतेन सथो धरुवक्षेमा धर्मणा यातयज्जना |
 नि बर्हिषि सदतं सोमपीतये ||
vratena stho dhruvakṣemā dharmaṇā yātayajjanā |
 ni barhiṣi sadataṃ somapītaye ||
[5.72.3] मित्रश च नो वरुणश च जुषेतां यज्ञम इष्टये |
 नि बर्हिषि सदतां सोमपीतये ||
mitraś ca no varuṇaś ca juṣetāṃ yajñam iṣṭaye |
 ni barhiṣi sadatāṃ somapītaye ||

### Hymn 5.73

[5.73.1] यद अद्य सथः परावति यद अर्वावत्य अश्विना |
 यद वा पुरू पुरुभुजा यद अन्तरिक्ष आ गतम ||
yad adya sthaḥ parāvati yad arvāvaty aśvinā |
 yad vā purū purubhujā yad antarikṣa ā ghatam ||
[5.73.2] इह तया पुरुभूतमा पुरू दंसांसि बिभ्रता |
 वरस्या याम्य अध्रिगू हुवे तुविष्टमा भुजे ||
iha tyā purubhūtamā purū daṃsāṃsi bibhratā |
 varasyā yāmy adhrighū huve tuviṣṭamā bhuje ||
[5.73.3] ईर्मान्यद वपुषे वपुश चक्रं रथस्य येमथुः |
 पर्य अन्या नाहुषा युगा मह्ना रजांसि दीयथः ||
īrmānyad vapuṣe vapuś cakraṃ rathasya yemathuḥ |
 pary anyā nāhuṣā yughā mahnā rajāṃsi dīyathaḥ ||
[5.73.4] तद ऊ षु वाम एना कर्तं विश्वा यद वाम अनु षटवे |
 नाना जाताव अरेपसा सम अस्मे बन्धुम एयथुः ||
tad ū ṣu vām enā kṛtaṃ viśvā yad vām anu ṣṭave |
 nānā jātāv arepasā sam asme bandhum eyathuḥ ||
[5.73.5] आ यद वां सूर्या रथं तिष्ठद रघुष्यदं सदा |
 परि वाम अरुषा वयो घर्णा वरन्त आतपः ||
ā yad vāṃ sūryā rathaṃ tiṣṭhad raghuṣyadaṃ sadā |
 pari vām aruṣā vayo ghṛṇā varanta ātapaḥ ||
[5.73.6] युवोर अत्रिश चिकेतति नरा सुम्नेन चेतसा |
 घर्मं यद वाम अरेपसं नासत्यास्ना भुरण्यति ||
yuvor atriś ciketati narā sumnena cetasā |
 gharmaṃ yad vām arepasaṃ nāsatyāsnā bhuraṇyati ||
[5.73.7] उग्रो वां ककुहो ययिः शर्ण्वे यामेषु संतनिः |
 यद वां दंसोभिर अश्विनात्रिर नराववर्तति ||
ughro vāṃ kakuho yayiḥ śṛṇve yāmeṣu saṃtaniḥ |
 yad vāṃ daṃsobhir aśvinātrir narāvavartati ||
[5.73.8] मध्व ऊ षु मधूयुवा रुद्रा सिषक्ति पिप्युषी |
 यत समुद्राति पर्षथः पक्वाः पर्क्षो भरन्त वाम ||
madhva ū ṣu madhūyuvā rudrā siṣakti pipyuṣī |
 yat samudrāti parṣathaḥ pakvāḥ pṛkṣo bharanta vām ||
[5.73.9] सत्यम इद वा उ अश्विना युवाम आहुर मयोभुवा |
 ता यामन यामहूतमा यामन्न आ मर्ळयत्तमा ||
satyam id vā u aśvinā yuvām āhur mayobhuvā |
 tā yāman yāmahūtamā yāmann ā mṛḷayattamā ||
[5.73.10] इमा बरह्माणि वर्धनाश्विभ्यां सन्तु शंतमा |
 या तक्षाम रथां इवावोचाम बर्हन नमः ||
imā brahmāṇi vardhanāśvibhyāṃ santu śaṃtamā |
 yā takṣāma rathāṃ ivāvocāma bṛhan namaḥ ||

### Hymn 5.74

[5.74.1] कूष्ठो देवाव अश्विनाद्या दिवो मनावसू |
 तच छरवथो वर्षण्वसू अत्रिर वाम आ विवासति ||
kūṣṭho devāv aśvinādyā divo manāvasū |
 tac chravatho vṛṣaṇvasū atrir vām ā vivāsati ||
[5.74.2] कुह तया कुह नु शरुता दिवि देवा नासत्या |
 कस्मिन्न आ यतथो जने को वां नदीनां सचा ||
kuha tyā kuha nu śrutā divi devā nāsatyā |
 kasminn ā yatatho jane ko vāṃ nadīnāṃ sacā ||
[5.74.3] कं याथः कं ह गछथः कम अछा युञ्जाथे रथम |
 कस्य बरह्माणि रण्यथो वयं वाम उश्मसीष्टये ||
kaṃ yāthaḥ kaṃ ha ghachathaḥ kam achā yuñjāthe ratham |
 kasya brahmāṇi raṇyatho vayaṃ vām uśmasīṣṭaye ||
[5.74.4] पौरं चिद धय उदप्रुतम पौर पौराय जिन्वथः |
 यद ईं गर्भीततातये सिंहम इव दरुहस पदे ||
pauraṃ cid dhy udaprutam paura paurāya jinvathaḥ |
 yad īṃ ghṛbhītatātaye siṃham iva druhas pade ||
[5.74.5] पर चयवानाज जुजुरुषो वव्रिम अत्कं न मुञ्चथः |
 युवा यदी कर्थः पुनर आ कामम रण्वे वध्वः ||
pra cyavānāj jujuruṣo vavrim atkaṃ na muñcathaḥ |
 yuvā yadī kṛthaḥ punar ā kāmam ṛṇve vadhvaḥ ||
[5.74.6] अस्ति हि वाम इह सतोता समसि वां संद्र्शि शरिये |
 नू शरुतम म आ गतम अवोभिर वाजिनीवसू ||
asti hi vām iha stotā smasi vāṃ saṃdṛśi śriye |
 nū śrutam ma ā ghatam avobhir vājinīvasū ||
[5.74.7] को वाम अद्य पुरूणाम आ वव्ने मर्त्यानाम |
 को विप्रो विप्रवाहसा को यज्ञैर वाजिनीवसू ||
ko vām adya purūṇām ā vavne martyānām |
 ko vipro vipravāhasā ko yajñair vājinīvasū ||
[5.74.8] आ वां रथो रथानां येष्ठो यात्व अश्विना |
 पुरू चिद अस्मयुस तिर आङगूषो मर्त्येष्व आ ||
ā vāṃ ratho rathānāṃ yeṣṭho yātv aśvinā |
 purū cid asmayus tira āṅghūṣo martyeṣv ā ||
[5.74.9] शम ऊ षु वाम मधूयुवास्माकम अस्तु चर्क्र्तिः |
 अर्वाचीना विचेतसा विभिः शयेनेव दीयतम ||
śam ū ṣu vām madhūyuvāsmākam astu carkṛtiḥ |
 arvācīnā vicetasā vibhiḥ śyeneva dīyatam ||
[5.74.10] अश्विना यद ध कर्हि चिच छुश्रूयातम इमं हवम |
 वस्वीर ऊ षु वाम भुजः पर्ञ्चन्ति सु वाम पर्चः ||
aśvinā yad dha karhi cic chuśrūyātam imaṃ havam |
 vasvīr ū ṣu vām bhujaḥ pṛñcanti su vām pṛcaḥ ||

### Hymn 5.75

[5.75.1] परति परियतमं रथं वर्षणं वसुवाहनम |
 सतोता वाम अश्विनाव रषि सतोमेन परति भूषति माध्वी मम शरुतं हवम ||
prati priyatamaṃ rathaṃ vṛṣaṇaṃ vasuvāhanam |
 stotā vām aśvināv ṛṣi stomena prati bhūṣati mādhvī mama śrutaṃ havam ||
[5.75.2] अत्यायातम अश्विना तिरो विश्वा अहं सना |
 दस्रा हिरण्यवर्तनी सुषुम्ना सिन्धुवाहसा माध्वी मम शरुतं हवम ||
atyāyātam aśvinā tiro viśvā ahaṃ sanā |
 dasrā hiraṇyavartanī suṣumnā sindhuvāhasā mādhvī mama śrutaṃ havam ||
[5.75.3] आ नो रत्नानि बिभ्रताव अश्विना गछतं युवम |
 रुद्रा हिरण्यवर्तनी जुषाणा वाजिनीवसू माध्वी मम शरुतं हवम ||
ā no ratnāni bibhratāv aśvinā ghachataṃ yuvam |
 rudrā hiraṇyavartanī juṣāṇā vājinīvasū mādhvī mama śrutaṃ havam ||
[5.75.4] सुष्टुभो वां वर्षण्वसू रथे वाणीच्य आहिता |
 उत वां ककुहो मर्गः पर्क्षः कर्णोति वापुषो माध्वी मम शरुतं हवम ||
suṣṭubho vāṃ vṛṣaṇvasū rathe vāṇīcy āhitā |
 uta vāṃ kakuho mṛghaḥ pṛkṣaḥ kṛṇoti vāpuṣo mādhvī mama śrutaṃ havam ||
[5.75.5] बोधिन्मनसा रथ्येषिरा हवनश्रुता |
 विभिश चयवानम अश्विना नि याथो अद्वयाविनम माध्वी मम शरुतं हवम ||
bodhinmanasā rathyeṣirā havanaśrutā |
 vibhiś cyavānam aśvinā ni yātho advayāvinam mādhvī mama śrutaṃ havam ||
[5.75.6] आ वां नरा मनोयुजो ऽशवासः परुषितप्सवः |
 वयो वहन्तु पीतये सह सुम्नेभिर अश्विना माध्वी मम शरुतं हवम ||
ā vāṃ narā manoyujo ‘śvāsaḥ pruṣitapsavaḥ |
 vayo vahantu pītaye saha sumnebhir aśvinā mādhvī mama śrutaṃ havam ||
[5.75.7] अश्विनाव एह गछतं नासत्या मा वि वेनतम |
 तिरश चिद अर्यया परि वर्तिर यातम अदाभ्या माध्वी मम शरुतं हवम ||
aśvināv eha ghachataṃ nāsatyā mā vi venatam |
 tiraś cid aryayā pari vartir yātam adābhyā mādhvī mama śrutaṃ havam ||
[5.75.8] अस्मिन यज्ञे अदाभ्या जरितारं शुभस पती |
 अवस्युम अश्विना युवं गर्णन्तम उप भूषथो माध्वी मम शरुतं हवम ||
asmin yajñe adābhyā jaritāraṃ śubhas patī |
 avasyum aśvinā yuvaṃ ghṛṇantam upa bhūṣatho mādhvī mama śrutaṃ havam ||
[5.75.9] अभूद उषा रुशत्पशुर आग्निर अधाय्य रत्वियः |
 अयोजि वां वर्षण्वसू रथो दस्राव अमर्त्यो माध्वी मम शरुतं हवम ||
abhūd uṣā ruśatpaśur āghnir adhāyy ṛtviyaḥ |
 ayoji vāṃ vṛṣaṇvasū ratho dasrāv amartyo mādhvī mama śrutaṃ havam ||

### Hymn 5.76

[5.76.1] आ भात्य अग्निर उषसाम अनीकम उद विप्राणां देवया वाचो अस्थुः |
 अर्वाञ्चा नूनं रथ्येह यातम पीपिवांसम अश्विना घर्मम अछ ||
ā bhāty aghnir uṣasām anīkam ud viprāṇāṃ devayā vāco asthuḥ |
 arvāñcā nūnaṃ rathyeha yātam pīpivāṃsam aśvinā gharmam acha ||
[5.76.2] न संस्क्र्तम पर मिमीतो गमिष्ठान्ति नूनम अश्विनोपस्तुतेह |
 दिवाभिपित्वे ऽवसागमिष्ठा परत्य अवर्तिं दाशुषे शम्भविष्ठा ||
na saṃskṛtam pra mimīto ghamiṣṭhānti nūnam aśvinopastuteha |
 divābhipitve ‘vasāghamiṣṭhā praty avartiṃ dāśuṣe śambhaviṣṭhā ||
[5.76.3] उता यातं संगवे परातर अह्नो मध्यंदिन उदिता सूर्यस्य |
 दिवा नक्तम अवसा शंतमेन नेदानीम पीतिर अश्विना ततान ||
utā yātaṃ saṃghave prātar ahno madhyaṃdina uditā sūryasya |
 divā naktam avasā śaṃtamena nedānīm pītir aśvinā tatāna ||
[5.76.4] इदं हि वाम परदिवि सथानम ओक इमे गर्हा अश्विनेदं दुरोणम |
 आ नो दिवो बर्हतः पर्वताद आद्भ्यो यातम इषम ऊर्जं वहन्ता ||
idaṃ hi vām pradivi sthānam oka ime ghṛhā aśvinedaṃ duroṇam |
 ā no divo bṛhataḥ parvatād ādbhyo yātam iṣam ūrjaṃ vahantā ||
[5.76.5] सम अश्विनोर अवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम |
 आ नो रयिं वहतम ओत वीरान आ विश्वान्य अम्र्ता सौभगानि ||
sam aśvinor avasā nūtanena mayobhuvā supraṇītī ghamema |
 ā no rayiṃ vahatam ota vīrān ā viśvāny amṛtā saubhaghāni ||

### Hymn 5.77

[5.77.1] परातर्यावाणा परथमा यजध्वम पुरा गर्ध्राद अररुषः पिबातः |
 परातर हि यज्ञम अश्विना दधाते पर शंसन्ति कवयः पूर्वभाजः ||
prātaryāvāṇā prathamā yajadhvam purā ghṛdhrād araruṣaḥ pibātaḥ |
 prātar hi yajñam aśvinā dadhāte pra śaṃsanti kavayaḥ pūrvabhājaḥ ||
[5.77.2] परातर यजध्वम अश्विना हिनोत न सायम अस्ति देवया अजुष्टम |
 उतान्यो अस्मद यजते वि चावः पूर्वः-पूर्वो यजमानो वनीयान ||
prātar yajadhvam aśvinā hinota na sāyam asti devayā ajuṣṭam |
 utānyo asmad yajate vi cāvaḥ pūrvaḥ-pūrvo yajamāno vanīyān ||
[5.77.3] हिरण्यत्वङ मधुवर्णो घर्तस्नुः पर्क्षो वहन्न आ रथो वर्तते वाम |
 मनोजवा अश्विना वातरंहा येनातियाथो दुरितानि विश्वा ||
hiraṇyatvaṅ madhuvarṇo ghṛtasnuḥ pṛkṣo vahann ā ratho vartate vām |
 manojavā aśvinā vātaraṃhā yenātiyātho duritāni viśvā ||
[5.77.4] यो भूयिष्ठं नासत्याभ्यां विवेष चनिष्ठम पित्वो ररते विभागे |
 स तोकम अस्य पीपरच छमीभिर अनूर्ध्वभासः सदम इत तुतुर्यात ||
yo bhūyiṣṭhaṃ nāsatyābhyāṃ viveṣa caniṣṭham pitvo rarate vibhāghe |
 sa tokam asya pīparac chamībhir anūrdhvabhāsaḥ sadam it tuturyāt ||
[5.77.5] सम अश्विनोर अवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम |
 आ नो रयिं वहतम ओत वीरान आ विश्वान्य अम्र्ता सौभगानि ||
sam aśvinor avasā nūtanena mayobhuvā supraṇītī ghamema |
 ā no rayiṃ vahatam ota vīrān ā viśvāny amṛtā saubhaghāni ||

### Hymn 5.78

[5.78.1] अश्विनाव एह गछतं नासत्या मा वि वेनतम |
 हंसाव इव पततम आ सुतां उप ||
aśvināv eha ghachataṃ nāsatyā mā vi venatam |
 haṃsāv iva patatam ā sutāṃ upa ||
[5.78.2] अश्विना हरिणाव इव गौराव इवानु यवसम |
 हंसाव इव पततम आ सुतां उप ||
aśvinā hariṇāv iva ghaurāv ivānu yavasam |
 haṃsāv iva patatam ā sutāṃ upa ||
[5.78.3] अश्विना वाजिनीवसू जुषेथां यज्ञम इष्टये |
 हंसाव इव पततम आ सुतां उप ||
aśvinā vājinīvasū juṣethāṃ yajñam iṣṭaye |
 haṃsāv iva patatam ā sutāṃ upa ||
[5.78.4] अत्रिर यद वाम अवरोहन्न रबीसम अजोहवीन नाधमानेव योषा |
 शयेनस्य चिज जवसा नूतनेनागछतम अश्विना शंतमेन ||
atrir yad vām avarohann ṛbīsam ajohavīn nādhamāneva yoṣā |
 śyenasya cij javasā nūtanenāghachatam aśvinā śaṃtamena ||
[5.78.5] वि जिहीष्व वनस्पते योनिः सूष्यन्त्या इव |
 शरुतम मे अश्विना हवं सप्तवध्रिं च मुञ्चतम ||
vi jihīṣva vanaspate yoniḥ sūṣyantyā iva |
 śrutam me aśvinā havaṃ saptavadhriṃ ca muñcatam ||
[5.78.6] भीताय नाधमानाय रषये सप्तवध्रये |
 मायाभिर अश्विना युवं वर्क्षं सं च वि चाचथः ||
bhītāya nādhamānāya ṛṣaye saptavadhraye |
 māyābhir aśvinā yuvaṃ vṛkṣaṃ saṃ ca vi cācathaḥ ||
[5.78.7] यथा वातः पुष्करिणीं समिङगयति सर्वतः |
 एवा ते गर्भ एजतु निरैतु दशमास्यः ||
yathā vātaḥ puṣkariṇīṃ samiṅghayati sarvataḥ |
 evā te gharbha ejatu niraitu daśamāsyaḥ ||
[5.78.8] यथा वातो यथा वनं यथा समुद्र एजति |
 एवा तवं दशमास्य सहावेहि जरायुणा ||
yathā vāto yathā vanaṃ yathā samudra ejati |
 evā tvaṃ daśamāsya sahāvehi jarāyuṇā ||
[5.78.9] दश मासाञ छशयानः कुमारो अधि मातरि |
 निरैतु जीवो अक्षतो जीवो जीवन्त्या अधि ||
daśa māsāñ chaśayānaḥ kumāro adhi mātari |
 niraitu jīvo akṣato jīvo jīvantyā adhi ||

### Hymn 5.79

[5.79.1] महे नो अद्य बोधयोषो राये दिवित्मती |
 यथा चिन नो अबोधयः सत्यश्रवसि वाय्ये सुजाते अश्वसून्र्ते ||
mahe no adya bodhayoṣo rāye divitmatī |
 yathā cin no abodhayaḥ satyaśravasi vāyye sujāte aśvasūnṛte ||
[5.79.2] या सुनीथे शौचद्रथे वय औछो दुहितर दिवः |
 सा वय उछ सहीयसि सत्यश्रवसि वाय्ये सुजाते अश्वसून्र्ते ||
yā sunīthe śaucadrathe vy aucho duhitar divaḥ |
 sā vy ucha sahīyasi satyaśravasi vāyye sujāte aśvasūnṛte ||
[5.79.3] सा नो अद्याभरद्वसुर वय उछा दुहितर दिवः |
 यो वय औछः सहीयसि सत्यश्रवसि वाय्ये सुजाते अश्वसून्र्ते ||
sā no adyābharadvasur vy uchā duhitar divaḥ |
 yo vy auchaḥ sahīyasi satyaśravasi vāyye sujāte aśvasūnṛte ||
[5.79.4] अभि ये तवा विभावरि सतोमैर गर्णन्ति वह्नयः |
 मघैर मघोनि सुश्रियो दामन्वन्तः सुरातयः सुजाते अश्वसून्र्ते ||
abhi ye tvā vibhāvari stomair ghṛṇanti vahnayaḥ |
 maghair maghoni suśriyo dāmanvantaḥ surātayaḥ sujāte aśvasūnṛte ||
[5.79.5] यच चिद धि ते गणा इमे छदयन्ति मघत्तये |
 परि चिद वष्टयो दधुर ददतो राधो अह्रयं सुजाते अश्वसून्र्ते ||
yac cid dhi te ghaṇā ime chadayanti maghattaye |
 pari cid vaṣṭayo dadhur dadato rādho ahrayaṃ sujāte aśvasūnṛte ||
[5.79.6] ऐषु धा वीरवद यश उषो मघोनि सूरिषु |
 ये नो राधांस्य अह्रया मघवानो अरासत सुजाते अश्वसून्र्ते ||
aiṣu dhā vīravad yaśa uṣo maghoni sūriṣu |
 ye no rādhāṃsy ahrayā maghavāno arāsata sujāte aśvasūnṛte ||
[5.79.7] तेभ्यो दयुम्नम बर्हद यश उषो मघोन्य आ वह |
 ये नो राधांस्य अश्व्या गव्या भजन्त सूरयः सुजाते अश्वसून्र्ते ||
tebhyo dyumnam bṛhad yaśa uṣo maghony ā vaha |
 ye no rādhāṃsy aśvyā ghavyā bhajanta sūrayaḥ sujāte aśvasūnṛte ||
[5.79.8] उत नो गोमतीर इष आ वहा दुहितर दिवः |
 साकं सूर्यस्य रश्मिभिः शुक्रैः शोचद्भिर अर्चिभिः सुजाते अश्वसून्र्ते ||
uta no ghomatīr iṣa ā vahā duhitar divaḥ |
 sākaṃ sūryasya raśmibhiḥ śukraiḥ śocadbhir arcibhiḥ sujāte aśvasūnṛte ||
[5.79.9] वय उछा दुहितर दिवो मा चिरं तनुथा अपः |
 नेत तवा सतेनं यथा रिपुं तपाति सूरो अर्चिषा सुजाते अश्वसून्र्ते ||
vy uchā duhitar divo mā ciraṃ tanuthā apaḥ |
 net tvā stenaṃ yathā ripuṃ tapāti sūro arciṣā sujāte aśvasūnṛte ||
[5.79.10] एतावद वेद उषस तवम भूयो वा दातुम अर्हसि |
 या सतोत्र्भ्यो विभावर्य उछन्ती न परमीयसे सुजाते अश्वसून्र्ते ||
etāvad ved uṣas tvam bhūyo vā dātum arhasi |
 yā stotṛbhyo vibhāvary uchantī na pramīyase sujāte aśvasūnṛte ||

### Hymn 5.80

[5.80.1] दयुतद्यामानम बर्हतीम रतेन रतावरीम अरुणप्सुं विभातीम |
 देवीम उषसं सवर आवहन्तीम परति विप्रासो मतिभिर जरन्ते ||
dyutadyāmānam bṛhatīm ṛtena ṛtāvarīm aruṇapsuṃ vibhātīm |
 devīm uṣasaṃ svar āvahantīm prati viprāso matibhir jarante ||
[5.80.2] एषा जनं दर्शता बोधयन्ती सुगान पथः कर्ण्वती यात्य अग्रे |
 बर्हद्रथा बर्हती विश्वमिन्वोषा जयोतिर यछत्य अग्रे अह्नाम ||
eṣā janaṃ darśatā bodhayantī sughān pathaḥ kṛṇvatī yāty aghre |
 bṛhadrathā bṛhatī viśvaminvoṣā jyotir yachaty aghre ahnām ||
[5.80.3] एषा गोभिर अरुणेभिर युजानास्रेधन्ती रयिम अप्रायु चक्रे |
 पथो रदन्ती सुविताय देवी पुरुष्टुता विश्ववारा वि भाति ||
eṣā ghobhir aruṇebhir yujānāsredhantī rayim aprāyu cakre |
 patho radantī suvitāya devī puruṣṭutā viśvavārā vi bhāti ||
[5.80.4] एषा वयेनी भवति दविबर्हा आविष्क्र्ण्वाना तन्वम पुरस्तात |
 रतस्य पन्थाम अन्व एति साधु परजानतीव न दिशो मिनाति ||
eṣā vyenī bhavati dvibarhā āviṣkṛṇvānā tanvam purastāt |
 ṛtasya panthām anv eti sādhu prajānatīva na diśo mināti ||
[5.80.5] एषा शुभ्रा न तन्वो विदानोर्ध्वेव सनाती दर्शये नो अस्थात |
 अप दवेषो बाधमाना तमांस्य उषा दिवो दुहिता जयोतिषागात ||
eṣā śubhrā na tanvo vidānordhveva snātī dṛśaye no asthāt |
 apa dveṣo bādhamānā tamāṃsy uṣā divo duhitā jyotiṣāghāt ||
[5.80.6] एषा परतीची दुहिता दिवो नॄन योषेव भद्रा नि रिणीते अप्सः |
 वयूर्ण्वती दाशुषे वार्याणि पुनर जयोतिर युवतिः पूर्वथाकः ||
eṣā pratīcī duhitā divo nṝn yoṣeva bhadrā ni riṇīte apsaḥ |
 vyūrṇvatī dāśuṣe vāryāṇi punar jyotir yuvatiḥ pūrvathākaḥ ||

### Hymn 5.81

[5.81.1] युञ्जते मन उत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बर्हतो विपश्चितः |
 वि होत्रा दधे वयुनाविद एक इन मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः ||
yuñjate mana uta yuñjate dhiyo viprā viprasya bṛhato vipaścitaḥ |
 vi hotrā dadhe vayunāvid eka in mahī devasya savituḥ pariṣṭutiḥ ||
[5.81.2] विश्वा रूपाणि परति मुञ्चते कविः परासावीद भद्रं दविपदे चतुष्पदे |
 वि नाकम अख्यत सविता वरेण्यो ऽनु परयाणम उषसो वि राजति ||
viśvā rūpāṇi prati muñcate kaviḥ prāsāvīd bhadraṃ dvipade catuṣpade |
 vi nākam akhyat savitā vareṇyo ‘nu prayāṇam uṣaso vi rājati ||
[5.81.3] यस्य परयाणम अन्व अन्य इद ययुर देवा देवस्य महिमानम ओजसा |
 यः पार्थिवानि विममे स एतशो रजांसि देवः सविता महित्वना ||
yasya prayāṇam anv anya id yayur devā devasya mahimānam ojasā |
 yaḥ pārthivāni vimame sa etaśo rajāṃsi devaḥ savitā mahitvanā ||
[5.81.4] उत यासि सवितस तरीणि रोचनोत सूर्यस्य रश्मिभिः सम उच्यसि |
 उत रात्रीम उभयतः परीयस उत मित्रो भवसि देव धर्मभिः ||
uta yāsi savitas trīṇi rocanota sūryasya raśmibhiḥ sam ucyasi |
 uta rātrīm ubhayataḥ parīyasa uta mitro bhavasi deva dharmabhiḥ ||
[5.81.5] उतेशिषे परसवस्य तवम एक इद उत पूषा भवसि देव यामभिः |
 उतेदं विश्वम भुवनं वि राजसि शयावाश्वस ते सवित सतोमम आनशे ||
uteśiṣe prasavasya tvam eka id uta pūṣā bhavasi deva yāmabhiḥ |
 utedaṃ viśvam bhuvanaṃ vi rājasi śyāvāśvas te savita stomam ānaśe ||

### Hymn 5.82

[5.82.1] तत सवितुर वर्णीमहे वयं देवस्य भोजनम |
 शरेष्ठं सर्वधातमं तुरम भगस्य धीमहि ||
tat savitur vṛṇīmahe vayaṃ devasya bhojanam |
 śreṣṭhaṃ sarvadhātamaṃ turam bhaghasya dhīmahi ||
[5.82.2] अस्य हि सवयशस्तरं सवितुः कच चन परियम |
 न मिनन्ति सवराज्यम ||
asya hi svayaśastaraṃ savituḥ kac cana priyam |
 na minanti svarājyam ||
[5.82.3] स हि रत्नानि दाशुषे सुवाति सविता भगः |
 तम भागं चित्रम ईमहे ||
sa hi ratnāni dāśuṣe suvāti savitā bhaghaḥ |
 tam bhāghaṃ citram īmahe ||
[5.82.4] अद्या नो देव सवितः परजावत सावीः सौभगम |
 परा दुष्वप्न्यं सुव ||
adyā no deva savitaḥ prajāvat sāvīḥ saubhagham |
 parā duṣvapnyaṃ suva ||
[5.82.5] विश्वानि देव सवितर दुरितानि परा सुव |
 यद भद्रं तन न आ सुव ||
viśvāni deva savitar duritāni parā suva |
 yad bhadraṃ tan na ā suva ||
[5.82.6] अनागसो अदितये देवस्य सवितुः सवे |
 विश्वा वामानि धीमहि ||
anāghaso aditaye devasya savituḥ save |
 viśvā vāmāni dhīmahi ||
[5.82.7] आ विश्वदेवं सत्पतिं सूक्तैर अद्या वर्णीमहे |
 सत्यसवं सवितारम ||
ā viśvadevaṃ satpatiṃ sūktair adyā vṛṇīmahe |
 satyasavaṃ savitāram ||
[5.82.8] य इमे उभे अहनी पुर एत्य अप्रयुछन |
 सवाधीर देवः सविता ||
ya ime ubhe ahanī pura ety aprayuchan |
 svādhīr devaḥ savitā ||
[5.82.9] य इमा विश्वा जातान्य आश्रावयति शलोकेन |
 पर च सुवाति सविता ||
ya imā viśvā jātāny āśrāvayati ślokena |
 pra ca suvāti savitā ||

### Hymn 5.83

[5.83.1] अछा वद तवसं गीर्भिर आभि सतुहि पर्जन्यं नमसा विवास |
 कनिक्रदद वर्षभो जीरदानू रेतो दधात्य ओषधीषु गर्भम ||
achā vada tavasaṃ ghīrbhir ābhi stuhi parjanyaṃ namasā vivāsa |
 kanikradad vṛṣabho jīradānū reto dadhāty oṣadhīṣu gharbham ||
[5.83.2] वि वर्क्षान हन्त्य उत हन्ति रक्षसो विश्वम बिभाय भुवनम महावधात |
 उतानागा ईषते वर्ष्ण्यावतो यत पर्जन्य सतनयन हन्ति दुष्क्र्तः ||
vi vṛkṣān hanty uta hanti rakṣaso viśvam bibhāya bhuvanam mahāvadhāt |
 utānāghā īṣate vṛṣṇyāvato yat parjanya stanayan hanti duṣkṛtaḥ ||
[5.83.3] रथीव कशयाश्वां अभिक्षिपन्न आविर दूतान कर्णुते वर्ष्य्रं अह |
 दूरात सिंहस्य सतनथा उद ईरते यत पर्जन्यः कर्णुते वर्ष्यं नभः ||
rathīva kaśayāśvāṃ abhikṣipann āvir dūtān kṛṇute varṣyṛṃ aha |
 dūrāt siṃhasya stanathā ud īrate yat parjanyaḥ kṛṇute varṣyaṃ nabhaḥ ||
[5.83.4] पर वाता वान्ति पतयन्ति विद्युत उद ओषधीर जिहते पिन्वते सवः |
 इरा विश्वस्मै भुवनाय जायते यत पर्जन्यः पर्थिवीं रेतसावति ||
pra vātā vānti patayanti vidyuta ud oṣadhīr jihate pinvate svaḥ |
 irā viśvasmai bhuvanāya jāyate yat parjanyaḥ pṛthivīṃ retasāvati ||
[5.83.5] यस्य वरते पर्थिवी नन्नमीति यस्य वरते शफवज जर्भुरीति |
 यस्य वरत ओषधीर विश्वरूपाः स नः पर्जन्य महि शर्म यछ ||
yasya vrate pṛthivī nannamīti yasya vrate śaphavaj jarbhurīti |
 yasya vrata oṣadhīr viśvarūpāḥ sa naḥ parjanya mahi śarma yacha ||
[5.83.6] दिवो नो वर्ष्टिम मरुतो ररीध्वम पर पिन्वत वर्ष्णो अश्वस्य धाराः |
 अर्वाङ एतेन सतनयित्नुनेह्य अपो निषिञ्चन्न असुरः पिता नः ||
divo no vṛṣṭim maruto rarīdhvam pra pinvata vṛṣṇo aśvasya dhārāḥ |
 arvāṅ etena stanayitnunehy apo niṣiñcann asuraḥ pitā naḥ ||
[5.83.7] अभि करन्द सतनय गर्भम आ धा उदन्वता परि दीया रथेन |
 दर्तिं सु कर्ष विषितं नयञ्चं समा भवन्तूद्वतो निपादाः ||
abhi kranda stanaya gharbham ā dhā udanvatā pari dīyā rathena |
 dṛtiṃ su karṣa viṣitaṃ nyañcaṃ samā bhavantūdvato nipādāḥ ||
[5.83.8] महान्तं कोशम उद अचा नि षिञ्च सयन्दन्तां कुल्या विषिताः पुरस्तात |
 घर्तेन दयावाप्र्थिवी वय उन्धि सुप्रपाणम भवत्व अघ्न्याभ्यः ||
mahāntaṃ kośam ud acā ni ṣiñca syandantāṃ kulyā viṣitāḥ purastāt |
 ghṛtena dyāvāpṛthivī vy undhi suprapāṇam bhavatv aghnyābhyaḥ ||
[5.83.9] यत पर्जन्य कनिक्रदत सतनयन हंसि दुष्क्र्तः |
 परतीदं विश्वम मोदते यत किं च पर्थिव्याम अधि ||
yat parjanya kanikradat stanayan haṃsi duṣkṛtaḥ |
 pratīdaṃ viśvam modate yat kiṃ ca pṛthivyām adhi ||
[5.83.10] अवर्षीर वर्षम उद उ षू गर्भायाकर धन्वान्य अत्येतवा उ |
 अजीजन ओषधीर भोजनाय कम उत परजाभ्यो ऽविदो मनीषाम ||
avarṣīr varṣam ud u ṣū ghṛbhāyākar dhanvāny atyetavā u |
 ajījana oṣadhīr bhojanāya kam uta prajābhyo ‘vido manīṣām ||

### Hymn 5.84

[5.84.1] बळ इत्था पर्वतानां खिद्रम बिभर्षि पर्थिवि |
 पर या भूमिम परवत्वति मह्ना जिनोषि महिनि ||
baḷ itthā parvatānāṃ khidram bibharṣi pṛthivi |
 pra yā bhūmim pravatvati mahnā jinoṣi mahini ||
[5.84.2] सतोमासस तवा विचारिणि परति षटोभन्त्य अक्तुभिः |
 पर या वाजं न हेषन्तम पेरुम अस्यस्य अर्जुनि ||
stomāsas tvā vicāriṇi prati ṣṭobhanty aktubhiḥ |
 pra yā vājaṃ na heṣantam perum asyasy arjuni ||
[5.84.3] दर्ळ्हा चिद या वनस्पतीन कष्मया दर्धर्ष्य ओजसा |
 यत ते अभ्रस्य विद्युतो दिवो वर्षन्ति वर्ष्टयः ||
dṛḷhā cid yā vanaspatīn kṣmayā dardharṣy ojasā |
 yat te abhrasya vidyuto divo varṣanti vṛṣṭayaḥ ||

### Hymn 5.85

[5.85.1] पर सम्राजे बर्हद अर्चा गभीरम बरह्म परियं वरुणाय शरुताय |
 वि यो जघान शमितेव चर्मोपस्तिरे पर्थिवीं सूर्याय ||
pra samrāje bṛhad arcā ghabhīram brahma priyaṃ varuṇāya śrutāya |
 vi yo jaghāna śamiteva carmopastire pṛthivīṃ sūryāya ||
[5.85.2] वनेषु वय अन्तरिक्षं ततान वाजम अर्वत्सु पय उस्रियासु |
 हर्त्सु करतुं वरुणो अप्स्व अग्निं दिवि सूर्यम अदधात सोमम अद्रौ ||
vaneṣu vy antarikṣaṃ tatāna vājam arvatsu paya usriyāsu |
 hṛtsu kratuṃ varuṇo apsv aghniṃ divi sūryam adadhāt somam adrau ||
[5.85.3] नीचीनबारं वरुणः कवन्धम पर ससर्ज रोदसी अन्तरिक्षम |
 तेन विश्वस्य भुवनस्य राजा यवं न वर्ष्टिर वय उनत्ति भूम ||
nīcīnabāraṃ varuṇaḥ kavandham pra sasarja rodasī antarikṣam |
 tena viśvasya bhuvanasya rājā yavaṃ na vṛṣṭir vy unatti bhūma ||
[5.85.4] उनत्ति भूमिम पर्थिवीम उत दयां यदा दुग्धं वरुणो वष्ट्य आद इत |
 सम अभ्रेण वसत पर्वतासस तविषीयन्तः शरथयन्त वीराः ||
unatti bhūmim pṛthivīm uta dyāṃ yadā dughdhaṃ varuṇo vaṣṭy ād it |
 sam abhreṇa vasata parvatāsas taviṣīyantaḥ śrathayanta vīrāḥ ||
[5.85.5] इमाम ऊ षव रसुरस्य शरुतस्य महीम मायां वरुणस्य पर वोचम |
 मानेनेव तस्थिवां अन्तरिक्षे वि यो ममे पर्थिवीं सूर्येण ||
imām ū ṣv ṛsurasya śrutasya mahīm māyāṃ varuṇasya pra vocam |
 māneneva tasthivāṃ antarikṣe vi yo mame pṛthivīṃ sūryeṇa ||
[5.85.6] इमाम ऊ नु कवितमस्य मायाम महीं देवस्य नकिर आ दधर्ष |
 एकं यद उद्ना न पर्णन्त्य एनीर आसिञ्चन्तीर अवनयः समुद्रम ||
imām ū nu kavitamasya māyām mahīṃ devasya nakir ā dadharṣa |
 ekaṃ yad udnā na pṛṇanty enīr āsiñcantīr avanayaḥ samudram ||
[5.85.7] अर्यम्यं वरुण मित्र्यं वा सखायं वा सदम इद भरातरं वा |
 वेशं वा नित्यं वरुणारणं वा यत सीम आगश चक्र्मा शिश्रथस तत ||
aryamyaṃ varuṇa mitryaṃ vā sakhāyaṃ vā sadam id bhrātaraṃ vā |
 veśaṃ vā nityaṃ varuṇāraṇaṃ vā yat sīm āghaś cakṛmā śiśrathas tat ||
[5.85.8] कितवासो यद रिरिपुर न दीवि यद वा घा सत्यम उत यन न विद्म |
 सर्वा ता वि षय शिथिरेव देवाधा ते सयाम वरुण परियासः ||
kitavāso yad riripur na dīvi yad vā ghā satyam uta yan na vidma |
 sarvā tā vi ṣya śithireva devādhā te syāma varuṇa priyāsaḥ ||

### Hymn 5.86

[5.86.1] इन्द्राग्नी यम अवथ उभा वाजेषु मर्त्यम |
 दर्ळ्हा चित स पर भेदति दयुम्ना वाणीर इव तरितः ||
indrāghnī yam avatha ubhā vājeṣu martyam |
 dṛḷhā cit sa pra bhedati dyumnā vāṇīr iva tritaḥ ||
[5.86.2] या पर्तनासु दुष्टरा या वाजेषु शरवाय्या |
 या पञ्च चर्षणीर अभॄन्द्राग्नी ता हवामहे ||
yā pṛtanāsu duṣṭarā yā vājeṣu śravāyyā |
 yā pañca carṣaṇīr abhṝndrāghnī tā havāmahe ||
[5.86.3] तयोर इद अमवच छवस तिग्मा दिद्युन मघोनोः |
 परति दरुणा गभस्त्योर गवां वर्त्रघ्न एषते ||
tayor id amavac chavas tighmā didyun maghonoḥ |
 prati druṇā ghabhastyor ghavāṃ vṛtraghna eṣate ||
[5.86.4] ता वाम एषे रथानाम इन्द्राग्नी हवामहे |
 पती तुरस्य राधसो विद्वांसा गिर्वणस्तमा ||
tā vām eṣe rathānām indrāghnī havāmahe |
 patī turasya rādhaso vidvāṃsā ghirvaṇastamā ||
[5.86.5] ता वर्धन्ताव अनु दयून मर्ताय देवाव अदभा |
 अर्हन्ता चित पुरो दधे ऽंशेव देवाव अर्वते ||
tā vṛdhantāv anu dyūn martāya devāv adabhā |
 arhantā cit puro dadhe ‘ṃśeva devāv arvate ||
[5.86.6] एवेन्द्राग्निभ्याम अहावि हव्यं शूष्यं घर्तं न पूतम अद्रिभिः |
 ता सूरिषु शरवो बर्हद रयिं गर्णत्सु दिध्र्तम इषं गर्णत्सु दिध्र्तम ||
evendrāghnibhyām ahāvi havyaṃ śūṣyaṃ ghṛtaṃ na pūtam adribhiḥ |
 tā sūriṣu śravo bṛhad rayiṃ ghṛṇatsu didhṛtam iṣaṃ ghṛṇatsu didhṛtam ||

### Hymn 5.87

[5.87.1] पर वो महे मतयो यन्तु विष्णवे मरुत्वते गिरिजा एवयामरुत |
 पर शर्धाय परयज्यवे सुखादये तवसे भन्ददिष्टये धुनिव्रताय शवसे ||
pra vo mahe matayo yantu viṣṇave marutvate ghirijā evayāmarut |
 pra śardhāya prayajyave sukhādaye tavase bhandadiṣṭaye dhunivratāya śavase ||
[5.87.2] पर ये जाता महिना ये च नु सवयम पर विद्मना बरुवत एवयामरुत |
 करत्वा तद वो मरुतो नाध्र्षे शवो दाना मह्ना तद एषाम अध्र्ष्टासो नाद्रयः ||
pra ye jātā mahinā ye ca nu svayam pra vidmanā bruvata evayāmarut |
 kratvā tad vo maruto nādhṛṣe śavo dānā mahnā tad eṣām adhṛṣṭāso nādrayaḥ ||
[5.87.3] पर ये दिवो बर्हतः शर्ण्विरे गिरा सुशुक्वानः सुभ्व एवयामरुत |
 न येषाम इरी सधस्थ ईष्ट आं अग्नयो न सवविद्युतः पर सयन्द्रासो धुनीनाम ||
pra ye divo bṛhataḥ śṛṇvire ghirā suśukvānaḥ subhva evayāmarut |
 na yeṣām irī sadhastha īṣṭa āṃ aghnayo na svavidyutaḥ pra syandrāso dhunīnām ||
[5.87.4] स चक्रमे महतो निर उरुक्रमः समानस्मात सदस एवयामरुत |
 यदायुक्त तमना सवाद अधि षणुभिर विष्पर्धसो विमहसो जिगाति शेव्र्धो नर्भिः ||
sa cakrame mahato nir urukramaḥ samānasmāt sadasa evayāmarut |
 yadāyukta tmanā svād adhi ṣṇubhir viṣpardhaso vimahaso jighāti śevṛdho nṛbhiḥ ||
[5.87.5] सवनो न वो ऽमवान रेजयद वर्षा तवेषो ययिस तविष एवयामरुत |
 येना सहन्त रञ्जत सवरोचिष सथारश्मानो हिरण्ययाः सवायुधास इष्मिणः ||
svano na vo ‘mavān rejayad vṛṣā tveṣo yayis taviṣa evayāmarut |
 yenā sahanta ṛñjata svarociṣa sthāraśmāno hiraṇyayāḥ svāyudhāsa iṣmiṇaḥ ||
[5.87.6] अपारो वो महिमा वर्द्धशवसस तवेषं शवो ऽवत्व एवयामरुत |
 सथातारो हि परसितौ संद्र्शि सथन ते न उरुष्यता निदः शुशुक्वांसो नाग्नयः ||
apāro vo mahimā vṛddhaśavasas tveṣaṃ śavo ‘vatv evayāmarut |
 sthātāro hi prasitau saṃdṛśi sthana te na uruṣyatā nidaḥ śuśukvāṃso nāghnayaḥ ||
[5.87.7] ते रुद्रासः सुमखा अग्नयो यथा तुविद्युम्ना अवन्त्व एवयामरुत |
 दीर्घम पर्थु पप्रथे सद्म पार्थिवं येषाम अज्मेष्व आ महः शर्धांस्य अद्भुतैनसाम ||
te rudrāsaḥ sumakhā aghnayo yathā tuvidyumnā avantv evayāmarut |
 dīrgham pṛthu paprathe sadma pārthivaṃ yeṣām ajmeṣv ā mahaḥ śardhāṃsy adbhutainasām ||
[5.87.8] अद्वेषो नो मरुतो गातुम एतन शरोता हवं जरितुर एवयामरुत |
 विष्णोर महः समन्यवो युयोतन समद रथ्यो न दंसनाप दवेषांसि सनुतः ||
adveṣo no maruto ghātum etana śrotā havaṃ jaritur evayāmarut |
 viṣṇor mahaḥ samanyavo yuyotana smad rathyo na daṃsanāpa dveṣāṃsi sanutaḥ ||
[5.87.9] गन्ता नो यज्ञं यज्ञियाः सुशमि शरोता हवम अरक्ष एवयामरुत |
 जयेष्ठासो न पर्वतासो वयोमनि यूयं तस्य परचेतसः सयात दुर्धर्तवो निदः ||
ghantā no yajñaṃ yajñiyāḥ suśami śrotā havam arakṣa evayāmarut |
 jyeṣṭhāso na parvatāso vyomani yūyaṃ tasya pracetasaḥ syāta durdhartavo nidaḥ ||

## Maṇḍala 6


### Hymn 6.1

[6.1.1] तवं हयग्ने परथमो मनोतास्या धियो अभवो दस्म होता |
 तवं सीं वर्षन्नक्र्णोर्दुष्टरीतु सहो विश्वस्मै सहसे सहध्यै ||
tvaṃ hyaghne prathamo manotāsyā dhiyo abhavo dasma hotā |
 tvaṃ sīṃ vṛṣannakṛṇorduṣṭarītu saho viśvasmai sahase sahadhyai ||
[6.1.2] अधा होता नयसीदो यजीयानिळस पद इषयन्नीड्यः सन |
 तं तवा नरः परथमं देवयन्तो महो राये चितयन्तो अनु गमन ||
adhā hotā nyasīdo yajīyāniḷas pada iṣayannīḍyaḥ san |
 taṃ tvā naraḥ prathamaṃ devayanto maho rāye citayanto anu ghman ||
[6.1.3] वर्तेव यन्तं बहुभिर्वसव्यैस्त्वे रयिं जाग्र्वांसो अनु गमन |
 रुशन्तमग्निं दर्शतं बर्हन्तं वपावन्तं विश्वहा दीदिवांसम ||
vṛteva yantaṃ bahubhirvasavyaistve rayiṃ jāghṛvāṃso anu ghman |
 ruśantamaghniṃ darśataṃ bṛhantaṃ vapāvantaṃ viśvahā dīdivāṃsam ||
[6.1.4] पदं देवस्य नमसा वयन्तः शरवस्यवः शरव आपन्नम्र्क्तम |
 नामानि चिद दधिरे यज्ञियानि भद्रायां ते रणयन्तसन्द्र्ष्टौ ||
padaṃ devasya namasā vyantaḥ śravasyavaḥ śrava āpannamṛktam |
 nāmāni cid dadhire yajñiyāni bhadrāyāṃ te raṇayantasandṛṣṭau ||
[6.1.5] तवां वर्धन्ति कषितयः पर्थिव्यां तवां राय उभयासो जनानाम |
 तवं तराता तरणे चेत्यो भूः पिता माता सदमिन मानुषाणाम ||
tvāṃ vardhanti kṣitayaḥ pṛthivyāṃ tvāṃ rāya ubhayāso janānām |
 tvaṃ trātā taraṇe cetyo bhūḥ pitā mātā sadamin mānuṣāṇām ||
[6.1.6] सपर्येण्यः स परियो विक्ष्वग्निर्होता मन्द्रो नि षसादा यजीयान |
 तं तवा वयं दम आ दीदिवांसमुप जञुबाधो नमसा सदेम ||
saparyeṇyaḥ sa priyo vikṣvaghnirhotā mandro ni ṣasādā yajīyān |
 taṃ tvā vayaṃ dama ā dīdivāṃsamupa jñubādho namasā sadema ||
[6.1.7] तं तवा वयं सुध्यो नव्यमग्ने-सुम्नायव ईमहे देवयन्तः |
 तवं विशो अनयो दीद्यानो दिवो अग्ने बर्हता रोचनेन ||
taṃ tvā vayaṃ sudhyo navyamaghne-sumnāyava īmahe devayantaḥ |
 tvaṃ viśo anayo dīdyāno divo aghne bṛhatā rocanena ||
[6.1.8] विशां कविं विश्पतिं शश्वतीनां नितोशनं वर्षभं चर्षणीनाम |
 परेतीषणिमिषयन्तं पावकं राजन्तमग्निं यजतं रयीणाम ||
viśāṃ kaviṃ viśpatiṃ śaśvatīnāṃ nitośanaṃ vṛṣabhaṃ carṣaṇīnām |
 pretīṣaṇimiṣayantaṃ pāvakaṃ rājantamaghniṃ yajataṃ rayīṇām ||
[6.1.9] सो अग्न ईजे शशमे च मर्तो यस्त आनट समिधा हव्यदातिम |
 य आहुतिं परि वेदा नमोभिर्विश्वेत स वामा दधतेत्वोतः ||
so aghna īje śaśame ca marto yasta ānaṭ samidhā havyadātim |
 ya āhutiṃ pari vedā namobhirviśvet sa vāmā dadhatetvotaḥ ||
[6.1.10] अस्मा उ ते महि महे विधेम नमोभिरग्ने समिधोत हव्यैः |
 वेदी सूनो सहसो गीर्भिरुक्थैरा ते भद्रायां सुमतौयतेम ||
asmā u te mahi mahe vidhema namobhiraghne samidhota havyaiḥ |
 vedī sūno sahaso ghīrbhirukthairā te bhadrāyāṃ sumatauyatema ||
[6.1.11] आ यस्ततन्थ रोदसी वि भासा शरवोभिश्च शरवस्यस्तरुत्रः |
 बर्हद्भिर्वाजै सथविरेभिरस्मे रेवद्भिरग्ने वितरं वि भाहि ||
ā yastatantha rodasī vi bhāsā śravobhiśca śravasyastarutraḥ |
 bṛhadbhirvājai sthavirebhirasme revadbhiraghne vitaraṃ vi bhāhi ||
[6.1.12] नर्वद वसो सदमिद धेह्यस्मे भूरि तोकाय तनयाय पश्वः |
 पूर्वीरिषो बर्हतीरारेघा अस्मे भद्रा सौश्रवसानि सन्तु ||
nṛvad vaso sadamid dhehyasme bhūri tokāya tanayāya paśvaḥ |
 pūrvīriṣo bṛhatīrāreaghā asme bhadrā sauśravasāni santu ||
[6.1.13] पुरूण्यग्ने पुरुधा तवाया वसूनि राजन वसुता ते अश्याम |
 पुरूणि हि तवे पुरुवार सन्त्यग्ने वसु विधते राजनि तवे ||
purūṇyaghne purudhā tvāyā vasūni rājan vasutā te aśyām |
 purūṇi hi tve puruvāra santyaghne vasu vidhate rājani tve ||

### Hymn 6.2

[6.2.1] तवं हि कषैतवद यशो.अग्ने मित्रो न पत्यसे |
 तवं विचर्षणे शरवो वसो पुष्टिं न पुष्यसि ||
tvaṃ hi kṣaitavad yaśo.aghne mitro na patyase |
 tvaṃ vicarṣaṇe śravo vaso puṣṭiṃ na puṣyasi ||
[6.2.2] तवां हि षमा चर्षणयो यज्ञेभिर्गीर्भिरीळते |
 तवां वाजी यात्यव्र्को रजस्तूर्विश्वचर्षणिः ||
tvāṃ hi ṣmā carṣaṇayo yajñebhirghīrbhirīḷate |
 tvāṃ vājī yātyavṛko rajastūrviśvacarṣaṇiḥ ||
[6.2.3] सजोषस्त्वा दिवो नरो यज्ञस्य केतुमिन्धते |
 यद ध सय मानुषो जनः सुम्नायुर्जुह्वे अध्वरे ||
sajoṣastvā divo naro yajñasya ketumindhate |
 yad dha sya mānuṣo janaḥ sumnāyurjuhve adhvare ||
[6.2.4] रधद यस्ते सुदानवे धिया मर्तः शशमते |
 ऊती ष बर्हतो दिवो दविषो अंहो न तरति ||
ṛdhad yaste sudānave dhiyā martaḥ śaśamate |
 ūtī ṣa bṛhato divo dviṣo aṃho na tarati ||
[6.2.5] समिधा यस्त आहुतिं निशितिं मर्त्यो नशत |
 वयावन्तंस पुष्यति कषयमग्ने शतायुषम ||
samidhā yasta āhutiṃ niśitiṃ martyo naśat |
 vayāvantaṃsa puṣyati kṣayamaghne śatāyuṣam ||
[6.2.6] तवेषस्ते धूम रण्वति दिवि षञ्छुक्र आततः |
 सूरो न हि दयुता तवं कर्पा पावक रोचसे ||
tveṣaste dhūma ṛṇvati divi ṣañchukra ātataḥ |
 sūro na hi dyutā tvaṃ kṛpā pāvaka rocase ||
[6.2.7] अधा हि विक्ष्वीड्यो.असि परियो नो अतिथिः |
 रण्वः पुरीव जूर्यः सूनुर्न तरययाय्यः ||
adhā hi vikṣvīḍyo.asi priyo no atithiḥ |
 raṇvaḥ purīva jūryaḥ sūnurna trayayāyyaḥ ||
[6.2.8] करत्वा हि दरोणे अज्यसे.अग्ने वाजी न कर्त्व्यः |
 परिज्मेवस्वधा गयो.अत्यो न हवार्यः शिशुः ||
kratvā hi droṇe ajyase.aghne vājī na kṛtvyaḥ |
 parijmevasvadhā ghayo.atyo na hvāryaḥ śiśuḥ ||
[6.2.9] तवं तया चिदच्युताग्ने पशुर्न यवसे |
 धामा ह यत ते अजर वना वर्श्चन्ति शिक्वसः ||
tvaṃ tyā cidacyutāghne paśurna yavase |
 dhāmā ha yat te ajara vanā vṛścanti śikvasaḥ ||
[6.2.10] वेषि हयध्वरीयतामग्ने होता दमे विशाम |
 सम्र्धो विश्पते कर्णु जुषस्व हव्यमङगिरः ||
veṣi hyadhvarīyatāmaghne hotā dame viśām |
 samṛdho viśpate kṛṇu juṣasva havyamaṅghiraḥ ||
[6.2.11] अछा नो मित्रमहो देव देवानग्ने वोचः सुमतिं रोदस्योः |
 वीहि सवस्तिं सुक्षितिं दिवो नॄन दविषो अंहांसि दुरितातरेम ता तरेम तवावसा तरेम ||
achā no mitramaho deva devānaghne vocaḥ sumatiṃ rodasyoḥ |
 vīhi svastiṃ sukṣitiṃ divo nṝn dviṣo aṃhāṃsi duritātarema tā tarema tavāvasā tarema ||

### Hymn 6.3

[6.3.1] अग्ने स कषेषद रतपा रतेजा उरु जयोतिर्नशते देवयुष टे |
 यं तवं मित्रेण वरुणः सजोषा देव पासि तयजसा मर्तमंहः ||
aghne sa kṣeṣad ṛtapā ṛtejā uru jyotirnaśate devayuṣ ṭe |
 yaṃ tvaṃ mitreṇa varuṇaḥ sajoṣā deva pāsi tyajasā martamaṃhaḥ ||
[6.3.2] ईजे यज्ञेभिह शशमे शमीभिर्र्धद्वारायाग्नये ददाश |
 एवा चन तं यशसामजुष्टिर्नांहो मर्तं नशते न परद्र्प्तिः ||
īje yajñebhih śaśame śamībhirṛdhadvārāyāghnaye dadāśa |
 evā cana taṃ yaśasāmajuṣṭirnāṃho martaṃ naśate na pradṛptiḥ ||
[6.3.3] सूरो न यस्य दर्शतिररेपा भीमा यदेति शुचतस्त आ धीः |
 हेषस्वतः शुरुधो नायमक्तोः कुत्रा चिद रण्वो वसतिर्वनेजाः ||
sūro na yasya dṛśatirarepā bhīmā yadeti śucatasta ā dhīḥ |
 heṣasvataḥ śurudho nāyamaktoḥ kutrā cid raṇvo vasatirvanejāḥ ||
[6.3.4] तिग्मं चिदेम महि वर्पो अस्य भसदश्वो न यमसान आसा |
 विजेहमानः परशुर्न जिह्वां दरविर्न दरावयति दारु धक्षत ||
tighmaṃ cidema mahi varpo asya bhasadaśvo na yamasāna āsā |
 vijehamānaḥ paraśurna jihvāṃ dravirna drāvayati dāru dhakṣat ||
[6.3.5] स इदस्तेव परति धादसिष्यञ्छिशीत तेजो.अयसो न धाराम |
 चित्रध्रजतिररतिर्यो अक्तोर्वेर्न दरुषद्वा रघुपत्मजंहाः ||
sa idasteva prati dhādasiṣyañchiśīta tejo.ayaso na dhārām |
 citradhrajatiraratiryo aktorverna druṣadvā raghupatmajaṃhāḥ ||
[6.3.6] स ईं रेभो न परति वस्त उस्राः शोचिषा रारपीति मित्रमहाः |
 नक्तं य ईमरुषो यो दिवा नॄनमर्त्यो अरुषो यो दिवा नॄन ||
sa īṃ rebho na prati vasta usrāḥ śociṣā rārapīti mitramahāḥ |
 naktaṃ ya īmaruṣo yo divā nṝnamartyo aruṣo yo divā nṝn ||
[6.3.7] दिवो न यस्य विधतो नवीनोद वर्षा रुक्ष ओषधीषु नूनोत |
 घर्णा न यो धरजसा पत्मना यन्ना रोदसी वसुनादं सुपत्नी ||
divo na yasya vidhato navīnod vṛṣā rukṣa oṣadhīṣu nūnot |
 ghṛṇā na yo dhrajasā patmanā yannā rodasī vasunādaṃ supatnī ||
[6.3.8] धायोभिर्वा यो युज्येभिरर्कैर्विद्युन न दविद्योत सवेभिःशुष्मैह |
 शर्धो वा यो मरुतां ततक्ष रभुर्न तवेषोरभसानो अद्यौत ||
dhāyobhirvā yo yujyebhirarkairvidyun na davidyot svebhiḥśuṣmaih |
 śardho vā yo marutāṃ tatakṣa ṛbhurna tveṣorabhasāno adyaut ||

### Hymn 6.4

[6.4.1] यथा होतर्मनुषो देवताता यज्ञेभिः सूनो सहसो यजासि |
 एवा नो अद्य समना समानानुशन्नग्न उशतो यक्षि देवान ||
yathā hotarmanuṣo devatātā yajñebhiḥ sūno sahaso yajāsi |
 evā no adya samanā samānānuśannaghna uśato yakṣi devān ||
[6.4.2] स नो विभावा चक्षणिर्न वस्तोरग्निर्वन्दारु वेद्यश्चनो धात |
 विश्वायुर्यो अम्र्तो मर्त्येषूषर्भुद भूदतिथिर्जातवेदाः ||
sa no vibhāvā cakṣaṇirna vastoraghnirvandāru vedyaścano dhāt |
 viśvāyuryo amṛto martyeṣūṣarbhud bhūdatithirjātavedāḥ ||
[6.4.3] दयावो न यस्य पनयन्त्यभ्वं भासांसि वस्ते सूर्यो न शुक्रः |
 वि य इनोत्यजरः पावको.अश्नस्य चिच्छिश्नथत पूर्व्याणि ||
dyāvo na yasya panayantyabhvaṃ bhāsāṃsi vaste sūryo na śukraḥ |
 vi ya inotyajaraḥ pāvako.aśnasya cicchiśnathat pūrvyāṇi ||
[6.4.4] वद्मा हि सूनो अस्यद्मसद्वा चक्रे अग्निर्जनुषाज्मान्नम |
 स तवं न ऊर्जसन ऊर्जं धा राजेव जेरव्र्के कषेष्यन्तः ||
vadmā hi sūno asyadmasadvā cakre aghnirjanuṣājmānnam |
 sa tvaṃ na ūrjasana ūrjaṃ dhā rājeva jeravṛke kṣeṣyantaḥ ||
[6.4.5] नितिक्ति यो वारणमन्नमत्ति वायुर्न राष्ट्र्यत्येत्यक्तून |
 तुर्याम यस्त आदिशामरातीरत्यो न हरुतः पततः परिह्रुत ||
nitikti yo vāraṇamannamatti vāyurna rāṣṭryatyetyaktūn |
 turyāma yasta ādiśāmarātīratyo na hrutaḥ patataḥ parihrut ||
[6.4.6] आ सूर्यो न भानुमद्भिरर्कैरग्ने ततन्थ रोदसी वि भासा |
 चित्रो नयत परि तमांस्यक्तः शोचिषा पत्मन्नौशिजो न दीयन ||
ā sūryo na bhānumadbhirarkairaghne tatantha rodasī vi bhāsā |
 citro nayat pari tamāṃsyaktaḥ śociṣā patmannauśijo na dīyan ||
[6.4.7] तवां हि मन्द्रतममर्कशोकैर्वव्र्महे महि नः शरोष्यग्ने |
 इन्द्रं न तवा शवसा देवता वायुं पर्णन्ति राधसान्र्तमाः ||
tvāṃ hi mandratamamarkaśokairvavṛmahe mahi naḥ śroṣyaghne |
 indraṃ na tvā śavasā devatā vāyuṃ pṛṇanti rādhasānṛtamāḥ ||
[6.4.8] नू नो अग्ने.अव्र्केभिः सवस्ति वेषि रायः पथिभिः पर्ष्यंहः |
 ता सूरिभ्यो गर्णते रासि सुम्नं मदेम शतहिमाःसुवीराः ||
nū no aghne.avṛkebhiḥ svasti veṣi rāyaḥ pathibhiḥ parṣyaṃhaḥ |
 tā sūribhyo ghṛṇate rāsi sumnaṃ madema śatahimāḥsuvīrāḥ ||

### Hymn 6.5

[6.5.1] हुवे वः सूनुं सहसो युवानमद्रोघवाचं मतिभिर्यविष्ठम |
 य इन्वति दरविणानि परचेता विश्ववाराणि पुरुवारोध्रुक ||
huve vaḥ sūnuṃ sahaso yuvānamadroghavācaṃ matibhiryaviṣṭham |
 ya invati draviṇāni pracetā viśvavārāṇi puruvāroadhruk ||
[6.5.2] तवे वसूनि पुर्वणीक होतर्दोषा वस्तोरेरिरे यज्ञियासः |
 कषामेव विश्वा भुवनानि यस्मिन सं सौभगानि दधिरेपावके ||
tve vasūni purvaṇīka hotardoṣā vastorerire yajñiyāsaḥ |
 kṣāmeva viśvā bhuvanāni yasmin saṃ saubhaghāni dadhirepāvake ||
[6.5.3] तवं विक्षु परदिवः सीद आसु करत्वा रथीरभवो वार्याणाम |
 अत इनोषि विधते चिकित्वो वयानुषग जातवेदो वसूनि ||
tvaṃ vikṣu pradivaḥ sīda āsu kratvā rathīrabhavo vāryāṇām |
 ata inoṣi vidhate cikitvo vyānuṣagh jātavedo vasūni ||
[6.5.4] यो नः सनुत्यो अभिदासदग्ने यो अन्तरो मित्रमहो वनुष्यात |
 तमजरेभिर्व्र्षभिस्तव सवैस्तपा तपिष्ठ तपसा तपस्वान ||
yo naḥ sanutyo abhidāsadaghne yo antaro mitramaho vanuṣyāt |
 tamajarebhirvṛṣabhistava svaistapā tapiṣṭha tapasā tapasvān ||
[6.5.5] यस्ते यज्ञेन समिधा य उक्थैरर्केभिः सूनो सहसो ददाशत |
 स मर्त्येष्वम्र्त परचेता राया दयुम्नेन शरवसा वि भाति ||
yaste yajñena samidhā ya ukthairarkebhiḥ sūno sahaso dadāśat |
 sa martyeṣvamṛta pracetā rāyā dyumnena śravasā vi bhāti ||
[6.5.6] स तत कर्धीषितस्तूयमग्ने सप्र्धो बाधस्व सहसा सहस्वान |
 यच्छस्यसे दयुभिरक्तो वचोभिस्तज्जुषस्व जरितुर्घोषि मन्म ||
sa tat kṛdhīṣitastūyamaghne spṛdho bādhasva sahasā sahasvān |
 yacchasyase dyubhirakto vacobhistajjuṣasva jariturghoṣi manma ||
[6.5.7] अश्याम तं काममग्ने तवोती अश्याम रयिं रयिवः सुवीरम |
 अश्याम वाजमभि वाजयन्तो.अश्याम दयुम्नमजराजरं ते ||
aśyāma taṃ kāmamaghne tavotī aśyāma rayiṃ rayivaḥ suvīram |
 aśyāma vājamabhi vājayanto.aśyāma dyumnamajarājaraṃ te ||

### Hymn 6.6

[6.6.1] पर नव्यसा सहसः सूनुमछा यज्ञेन गातुमव इछमानः |
 वर्श्चद्वनं कर्ष्णयामं रुशन्तं वीती होतारन्दिव्यं जिगाति ||
pra navyasā sahasaḥ sūnumachā yajñena ghātumava ichamānaḥ |
 vṛścadvanaṃ kṛṣṇayāmaṃ ruśantaṃ vītī hotārandivyaṃ jighāti ||
[6.6.2] स शवितानस्तन्यतू रोचनस्था अजरेभिर्नानदद्भिर्यविष्ठः |
 यः पावकः पुरुतमः पुरूणि पर्थून्यग्निरनुयाति भर्वन ||
sa śvitānastanyatū rocanasthā ajarebhirnānadadbhiryaviṣṭhaḥ |
 yaḥ pāvakaḥ purutamaḥ purūṇi pṛthūnyaghniranuyāti bharvan ||
[6.6.3] वि ते विष्वग वातजूतासो अग्ने भामासः शुचे शुचयश्चरन्ति |
 तुविम्रक्षासो दिव्या नवग्वा वना वनन्ति धर्षता रुजन्तः ||
vi te viṣvagh vātajūtāso aghne bhāmāsaḥ śuce śucayaścaranti |
 tuvimrakṣāso divyā navaghvā vanā vananti dhṛṣatā rujantaḥ ||
[6.6.4] ये ते शुक्रासः शुचयः शुचिष्मः कषां वपन्ति विषितासो अश्वाः |
 अध भरमस्त उर्विया वि भाति यातयमानो अधि सानु पर्श्नेः ||
ye te śukrāsaḥ śucayaḥ śuciṣmaḥ kṣāṃ vapanti viṣitāso aśvāḥ |
 adha bhramasta urviyā vi bhāti yātayamāno adhi sānu pṛśneḥ ||
[6.6.5] अध जिह्वा पापतीति पर वर्ष्णो गोषुयुधो नाशनिः सर्जाना |
 शूरस्येव परसितिः कषातिरग्नेर्दुर्वर्तुर्भीमो दयते वनानि ||
adha jihvā pāpatīti pra vṛṣṇo ghoṣuyudho nāśaniḥ sṛjānā |
 śūrasyeva prasitiḥ kṣātiraghnerdurvarturbhīmo dayate vanāni ||
[6.6.6] आ भानुना पार्थिवानि जरयांसि महस्तोदस्य धर्षता ततन्थ |
 स बाधस्वाप भया सहोभि सप्र्धो वनुष्यन वनुषो नि जूर्व ||
ā bhānunā pārthivāni jrayāṃsi mahastodasya dhṛṣatā tatantha |
 sa bādhasvāpa bhayā sahobhi spṛdho vanuṣyan vanuṣo ni jūrva ||
[6.6.7] स चित्र चित्रं चितयन्तमस्मे चित्रक्षत्र चित्रतमं वयोधाम |
 चन्द्रं रयिं पुरुवीरं बर्हन्तं चन्द्र चन्द्राभिर्ग्र्णते युवस्व ||
sa citra citraṃ citayantamasme citrakṣatra citratamaṃ vayodhām |
 candraṃ rayiṃ puruvīraṃ bṛhantaṃ candra candrābhirghṛṇate yuvasva ||

### Hymn 6.7

[6.7.1] मूर्धानं दिवो अरतिं पर्थिव्या वैश्वानरं रत आ जातमग्निम |
 कविं सम्राजमतिथिं जनानामासन्ना पात्रं जनयन्त देवाः ||
mūrdhānaṃ divo aratiṃ pṛthivyā vaiśvānaraṃ ṛta ā jātamaghnim |
 kaviṃ samrājamatithiṃ janānāmāsannā pātraṃ janayanta devāḥ ||
[6.7.2] नाभिं यज्ञानां सदनं रयीणां महामाहावमभिसं नवन्त |
 वैश्वानरं रथ्यमध्वराणां यज्ञस्य केतुं जनयन्त देवाः ||
nābhiṃ yajñānāṃ sadanaṃ rayīṇāṃ mahāmāhāvamabhisaṃ navanta |
 vaiśvānaraṃ rathyamadhvarāṇāṃ yajñasya ketuṃ janayanta devāḥ ||
[6.7.3] तवद विप्रो जायते वाज्यग्ने तवद वीरासो अभिमातिषाहः |
 वैश्वानर तवमस्मासु धेहि वसूनि राजन सप्र्हयाय्याणि ||
tvad vipro jāyate vājyaghne tvad vīrāso abhimātiṣāhaḥ |
 vaiśvānara tvamasmāsu dhehi vasūni rājan spṛhayāyyāṇi ||
[6.7.4] तवां विश्वे अम्र्त जायमानं शिशुं न देवा अभि सं नवन्ते |
 तव करतुभिरम्र्तत्वमायन वैश्वानर यत पित्रोरदीदेः ||
tvāṃ viśve amṛta jāyamānaṃ śiśuṃ na devā abhi saṃ navante |
 tava kratubhiramṛtatvamāyan vaiśvānara yat pitroradīdeḥ ||
[6.7.5] वैश्वानर तव तानि वरतानि महान्यग्ने नकिरा दधर्ष |
 यज्जायमानः पित्रोरुपस्थे.अविन्दः केतुं वयुनेष्वह्नाम ||
vaiśvānara tava tāni vratāni mahānyaghne nakirā dadharṣa |
 yajjāyamānaḥ pitrorupasthe.avindaḥ ketuṃ vayuneṣvahnām ||
[6.7.6] वैश्वानरस्य विमितानि चक्षसा सानूनि दिवो अम्र्तस्य केतुना |
 तस्येदु विश्वा भुवनाधि मूर्धनि वया इव रुरुहुःसप्त विस्रुहः ||
vaiśvānarasya vimitāni cakṣasā sānūni divo amṛtasya ketunā |
 tasyedu viśvā bhuvanādhi mūrdhani vayā iva ruruhuḥsapta visruhaḥ ||
[6.7.7] वि यो रजांस्यमिमीत सुक्रतुर्वैश्वानरो वि दिवो रोचना कविः |
 परि यो विश्वा भुवनानि पप्रथे.अदब्धो गोपा अम्र्तस्य रक्षिता ||
vi yo rajāṃsyamimīta sukraturvaiśvānaro vi divo rocanā kaviḥ |
 pari yo viśvā bhuvanāni paprathe.adabdho ghopā amṛtasya rakṣitā ||

### Hymn 6.8

[6.8.1] पर्क्षस्य वर्ष्णो अरुषस्य नू सहः पर नु वोचं विदथाजातवेदसः |
 वैश्वानराय मतिर्नव्यसी शुचिः सोम इवपवते चारुरग्नये ||
pṛkṣasya vṛṣṇo aruṣasya nū sahaḥ pra nu vocaṃ vidathājātavedasaḥ |
 vaiśvānarāya matirnavyasī śuciḥ soma ivapavate cāruraghnaye ||
[6.8.2] स जायमानः परमे वयोमनि वरतान्यग्निर्व्रतपा अरक्षत |
 वयन्तरिक्षममिमीत सुक्रतुर्वैश्वानरो महिना नाकमस्प्र्शत ||
sa jāyamānaḥ parame vyomani vratānyaghnirvratapā arakṣata |
 vyantarikṣamamimīta sukraturvaiśvānaro mahinā nākamaspṛśat ||
[6.8.3] वयस्तभ्नाद रोदसी मित्रो अद्भुतो.अन्तर्वावदक्र्णोज्ज्योतिषा तमः |
 वि चर्मणीव धिषणे अवर्तयद वैश्वानरो विश्वमधत्त वर्ष्ण्यम ||
vyastabhnād rodasī mitro adbhuto.antarvāvadakṛṇojjyotiṣā tamaḥ |
 vi carmaṇīva dhiṣaṇe avartayad vaiśvānaro viśvamadhatta vṛṣṇyam ||
[6.8.4] अपामुपस्थे महिषा अग्र्भ्णत विशो राजानमुप तस्थुर्र्ग्मियम |
 आ दूतो अग्निमभरद विवस्वतो वैश्वानरं मातरिश्वा परावतः ||
apāmupasthe mahiṣā aghṛbhṇata viśo rājānamupa tasthurṛghmiyam |
 ā dūto aghnimabharad vivasvato vaiśvānaraṃ mātariśvā parāvataḥ ||
[6.8.5] युगे-युगे विदथ्यं गर्णद्भ्यो.अग्ने रयिं यशसं धेहि नव्यसीम |
 पव्येव राजन्नघशंसमजर नीचा नि वर्श्च वनिनं न तेजसा ||
yughe-yughe vidathyaṃ ghṛṇadbhyo.aghne rayiṃ yaśasaṃ dhehi navyasīm |
 pavyeva rājannaghaśaṃsamajara nīcā ni vṛśca vaninaṃ na tejasā ||
[6.8.6] अस्माकमग्ने मघवत्सु धारयानामि कषत्रमजरं सुवीर्यम |
 वयं जयेम शतिनं सहस्रिणं वैश्वानर वाजमग्ने तवोतिभिः ||
asmākamaghne maghavatsu dhārayānāmi kṣatramajaraṃ suvīryam |
 vayaṃ jayema śatinaṃ sahasriṇaṃ vaiśvānara vājamaghne tavotibhiḥ ||
[6.8.7] अदब्धेभिस्तव गोपाभिरिष्टे.अस्माकं पाहि तरिषधस्थ सूरीन |
 रक्षा च नो ददुषां शर्धो अग्ने वैश्वानर पर चतारी सतवानः ||
adabdhebhistava ghopābhiriṣṭe.asmākaṃ pāhi triṣadhastha sūrīn |
 rakṣā ca no daduṣāṃ śardho aghne vaiśvānara pra catārī stavānaḥ ||

### Hymn 6.9

[6.9.1] अहश्च कर्ष्णमहरर्जुनं च वि वर्तेते रजसी वेद्याभिः |
 वैश्वानरो जायमानो न राजावातिरज्ज्योतिषाग्निस्तमांसि ||
ahaśca kṛṣṇamahararjunaṃ ca vi vartete rajasī vedyābhiḥ |
 vaiśvānaro jāyamāno na rājāvātirajjyotiṣāghnistamāṃsi ||
[6.9.2] नाहं तन्तुं न वि जानाम्योतुं न यं वयन्ति समरेऽतमानाः |
 कस्य सवित पुत्र इह वक्त्वानि परो वदात्यवरेण पित्रा ||
nāhaṃ tantuṃ na vi jānāmyotuṃ na yaṃ vayanti samare’tamānāḥ |
 kasya svit putra iha vaktvāni paro vadātyavareṇa pitrā ||
[6.9.3] स इत तन्तुं स वि जानात्योतुं स वक्त्वान्य रतुथा वदाति |
 य ईं चिकेतदम्र्तस्य गोपा अवश्चरन परो अन्येन पश्यन ||
sa it tantuṃ sa vi jānātyotuṃ sa vaktvāny ṛtuthā vadāti |
 ya īṃ ciketadamṛtasya ghopā avaścaran paro anyena paśyan ||
[6.9.4] अयं होता परथमः पश्यतेममिदं जयोतिरम्र्तं मर्त्येषु |
 अयं स जज्ञे धरुव आ निषत्तो.अमर्त्यस्तन्वा वर्धमानः ||
ayaṃ hotā prathamaḥ paśyatemamidaṃ jyotiramṛtaṃ martyeṣu |
 ayaṃ sa jajñe dhruva ā niṣatto.amartyastanvā vardhamānaḥ ||
[6.9.5] धरुवं जयोतिर्निहितं दर्शये कं मनो जविष्ठं पतयत्स्वन्तः |
 विश्वे देवाः समनसः सकेता एकं करतुमभिवि यन्ति साधु ||
dhruvaṃ jyotirnihitaṃ dṛśaye kaṃ mano javiṣṭhaṃ patayatsvantaḥ |
 viśve devāḥ samanasaḥ saketā ekaṃ kratumabhivi yanti sādhu ||
[6.9.6] वि मे कर्णा पतयतो वि चक्षुर्वीदं जयोतिर्ह्र्दय आहितं यत |
 वि मे मनश्चरति दूराधीः किं सविद वक्ष्यामिकिमु नू मनिष्ये ||
vi me karṇā patayato vi cakṣurvīdaṃ jyotirhṛdaya āhitaṃ yat |
 vi me manaścarati dūraādhīḥ kiṃ svid vakṣyāmikimu nū maniṣye ||
[6.9.7] विश्वे देवा अनमस्यन भियानास्त्वामग्ने तमसि तस्थिवांसम |
 वैश्वानरो.अवतूतये नो.अमर्त्यो.अवतूतये नः ||
viśve devā anamasyan bhiyānāstvāmaghne tamasi tasthivāṃsam |
 vaiśvānaro.avatūtaye no.amartyo.avatūtaye naḥ ||

### Hymn 6.10

[6.10.1] पुरो वो मन्द्रं दिव्यं सुव्र्क्तिं परयति यज्ञे अग्निमध्वरेदधिध्वम |
 पुर उक्थेभिः स हि नो विभावा सवध्वरा करति जातवेदाः ||
puro vo mandraṃ divyaṃ suvṛktiṃ prayati yajñe aghnimadhvaredadhidhvam |
 pura ukthebhiḥ sa hi no vibhāvā svadhvarā karati jātavedāḥ ||
[6.10.2] तमु दयुमः पुर्वणीक होतरग्ने अग्निभिर्मनुष इधानः |
 सतोमं यमस्मै ममतेव शूषं घर्तं न शुचि मतयः पवन्ते ||
tamu dyumaḥ purvaṇīka hotaraghne aghnibhirmanuṣa idhānaḥ |
 stomaṃ yamasmai mamateva śūṣaṃ ghṛtaṃ na śuci matayaḥ pavante ||
[6.10.3] पीपाय स शरवसा मर्त्येषु यो अग्नये ददाश विप्र उक्थैः |
 चित्राभिस्तमूतिभिश्चित्रशोचिर्व्रजस्य साता गोमतो दधाति ||
pīpāya sa śravasā martyeṣu yo aghnaye dadāśa vipra ukthaiḥ |
 citrābhistamūtibhiścitraśocirvrajasya sātā ghomato dadhāti ||
[6.10.4] आ यः पप्रौ जायमान उर्वी दूरेद्र्शा भासा कर्ष्णाध्वा |
 अध बहु चित तम ऊर्म्यायास्तिरः शोचिषा दद्र्शे पावकः ||
ā yaḥ paprau jāyamāna urvī dūredṛśā bhāsā kṛṣṇādhvā |
 adha bahu cit tama ūrmyāyāstiraḥ śociṣā dadṛśe pāvakaḥ ||
[6.10.5] नू नश्चित्रं पुरुवाजाभिरूती अग्ने रयिं मघवद्भ्यश्च धेहि |
 ये राधसा शरवसा चात्यन्यान सुवीर्येभिश्चाभि सन्ति जनान ||
nū naścitraṃ puruvājābhirūtī aghne rayiṃ maghavadbhyaśca dhehi |
 ye rādhasā śravasā cātyanyān suvīryebhiścābhi santi janān ||
[6.10.6] इमं यज्ञं चनो धा अग्न उशन यं त आसानो जुहुते हविष्मान |
 भरद्वाजेषु दधिषे सुव्र्क्तिमवीर्वाजस्य गध्यस्य सातौ ||
imaṃ yajñaṃ cano dhā aghna uśan yaṃ ta āsāno juhute haviṣmān |
 bharadvājeṣu dadhiṣe suvṛktimavīrvājasya ghadhyasya sātau ||
[6.10.7] वि दवेषांसीनुहि वर्धयेळां मदेम शतहिमाः सुवीराः ||
vi dveṣāṃsīnuhi vardhayeḷāṃ madema śatahimāḥ suvīrāḥ ||

### Hymn 6.11

[6.11.1] यजस्व होतरिषितो यजीयानग्ने बाधो मरुतां न परयुक्ति |
 आ नो मित्रावरुणा नासत्या दयावा होत्राय पर्थिवी वव्र्त्याः ||
yajasva hotariṣito yajīyānaghne bādho marutāṃ na prayukti |
 ā no mitrāvaruṇā nāsatyā dyāvā hotrāya pṛthivī vavṛtyāḥ ||
[6.11.2] तवं होता मन्द्रतमो नो अध्रुगन्तर्देवो विदथा मर्त्येषु |
 पावकया जुह्वा वह्निरासाग्ने यजस्व तन्वं तव सवाम ||
tvaṃ hotā mandratamo no adhrughantardevo vidathā martyeṣu |
 pāvakayā juhvā vahnirāsāghne yajasva tanvaṃ tava svām ||
[6.11.3] धन्या चिद धि तवे धिषणा वष्टि पर देवाञ जन्म गर्णते यजध्यै |
 वेपिष्ठो अङगिरसां यद ध विप्रो मधु छन्दो भनति रेभ इष्टौ ||
dhanyā cid dhi tve dhiṣaṇā vaṣṭi pra devāñ janma ghṛṇate yajadhyai |
 vepiṣṭho aṅghirasāṃ yad dha vipro madhu chando bhanati rebha iṣṭau ||
[6.11.4] अदिद्युतत सवपाको विभावाग्ने यजस्व रोदसी उरूची |
 आयुं न यं नमसा रातहव्या अञ्जन्ति सुप्रयसं पञ्च जनाः ||
adidyutat svapāko vibhāvāghne yajasva rodasī urūcī |
 āyuṃ na yaṃ namasā rātahavyā añjanti suprayasaṃ pañca janāḥ ||
[6.11.5] वर्ञ्जे ह यन नमसा बर्हिरग्नावयामि सरुग घर्तवती सुव्र्क्तिः |
 अम्यक्षि सद्म सदने पर्थिव्या अश्रायि यज्ञः सूर्ये न चक्षुः ||
vṛñje ha yan namasā barhiraghnāvayāmi srugh ghṛtavatī suvṛktiḥ |
 amyakṣi sadma sadane pṛthivyā aśrāyi yajñaḥ sūrye na cakṣuḥ ||
[6.11.6] दशस्या नः पुर्वणीक होतर्देवेभिरग्ने अग्निभिरिधानः |
 रायः सूनो सहसो वावसाना अति सरसेम वर्जनं नांहः ||
daśasyā naḥ purvaṇīka hotardevebhiraghne aghnibhiridhānaḥ |
 rāyaḥ sūno sahaso vāvasānā ati srasema vṛjanaṃ nāṃhaḥ ||

### Hymn 6.12

[6.12.1] मध्ये होता दुरोणे बर्हिषो राळ अग्निस्तोदस्य रोदसी यजध्यै |
 अयं स सूनुः सहस रतावा दूरात सूर्यो न शोचिषा ततान ||
madhye hotā duroṇe barhiṣo rāḷ aghnistodasya rodasī yajadhyai |
 ayaṃ sa sūnuḥ sahasa ṛtāvā dūrāt sūryo na śociṣā tatāna ||
[6.12.2] आ यस्मिन तवे सवपाके यजत्र यक्षद राजन सर्वतातेव नुद्यौः |
 तरिषधस्थस्ततरुषो न जंहो हव्या मघानि मानुषा यजध्यै ||
ā yasmin tve svapāke yajatra yakṣad rājan sarvatāteva nudyauḥ |
 triṣadhasthastataruṣo na jaṃho havyā maghāni mānuṣā yajadhyai ||
[6.12.3] तेजिष्ठा यस्यारतिर्वनेराट तोदो अध्वन न वर्धसानो अद्यौत |
 अद्रोघो न दरविता चेतति तमन्नमर्त्यो.अवर्त्र ओषधीषु ||
tejiṣṭhā yasyāratirvanerāṭ todo adhvan na vṛdhasāno adyaut |
 adrogho na dravitā cetati tmannamartyo.avartra oṣadhīṣu ||
[6.12.4] सास्माकेभिरेतरी न शूषैरग्नि षटवे दम आ जातवेदाः |
 दर्वन्नो वन्वन करत्वा नार्वोस्रः पितेव जारयायि यज्ञैः ||
sāsmākebhiretarī na śūṣairaghni ṣṭave dama ā jātavedāḥ |
 drvanno vanvan kratvā nārvosraḥ piteva jārayāyi yajñaiḥ ||
[6.12.5] अध समास्य पनयन्ति भासो वर्था यत तक्षदनुयाति पर्थ्वीम |
 सद्यो यः सयन्द्रो विषितो धवीयान रणो न तायुरति धन्वा राट ||
adha smāsya panayanti bhāso vṛthā yat takṣadanuyāti pṛthvīm |
 sadyo yaḥ syandro viṣito dhavīyān ṛṇo na tāyurati dhanvā rāṭ ||
[6.12.6] स तवं नो अर्वन निदाया विश्वेभिरग्ने अग्निभिरिधानः |
 वेषि रायो वि यासि दुछुना मदेम शतहिमाः सुवीराः ||
sa tvaṃ no arvan nidāyā viśvebhiraghne aghnibhiridhānaḥ |
 veṣi rāyo vi yāsi duchunā madema śatahimāḥ suvīrāḥ ||

### Hymn 6.13

[6.13.1] तवद विश्वा सुभग सौभगान्यग्ने वि यन्ति वनिनो न वयाः |
 शरुष्टी रयिर्वाजो वर्त्रतूर्ये दिवो वर्ष्टिरीड्यो रीतिरपाम ||
tvad viśvā subhagha saubhaghānyaghne vi yanti vanino na vayāḥ |
 śruṣṭī rayirvājo vṛtratūrye divo vṛṣṭirīḍyo rītirapām ||
[6.13.2] तवं भगो न आ हि रत्नमिषे परिज्मेव कषयसि दस्मवर्चाः |
 अग्ने मित्रो न बर्हत रतस्यासि कषत्ता वामस्य देव भूरेः ||
tvaṃ bhagho na ā hi ratnamiṣe parijmeva kṣayasi dasmavarcāḥ |
 aghne mitro na bṛhata ṛtasyāsi kṣattā vāmasya deva bhūreḥ ||
[6.13.3] स सत्पतिः शवसा हन्ति वर्त्रमग्ने विप्रो वि पणेर्भर्तिवाजम |
 यं तवं परचेत रतजात राया सजोषा नप्त्रापां हिनोषि ||
sa satpatiḥ śavasā hanti vṛtramaghne vipro vi paṇerbhartivājam |
 yaṃ tvaṃ praceta ṛtajāta rāyā sajoṣā naptrāpāṃ hinoṣi ||
[6.13.4] यस्ते सूनो सहसो गीर्भिरुक्थैर्यज्ञैर्मर्तो निशितिं वेद्यानट |
 विश्वं स देव परति वारमग्ने धत्ते धान्यं पत्यते वसव्यैः ||
yaste sūno sahaso ghīrbhirukthairyajñairmarto niśitiṃ vedyānaṭ |
 viśvaṃ sa deva prati vāramaghne dhatte dhānyaṃ patyate vasavyaiḥ ||
[6.13.5] ता नर्भ्य आ सौश्रवसा सुवीराग्ने सूनो सहसः पुष्यसेधाः |
 कर्णोषि यच्छवसा भूरि पश्वो वयो वर्कायारयेजसुरये ||
tā nṛbhya ā sauśravasā suvīrāghne sūno sahasaḥ puṣyasedhāḥ |
 kṛṇoṣi yacchavasā bhūri paśvo vayo vṛkāyārayejasuraye ||
[6.13.6] वद्मा सूनो सहसो नो विहाया अग्ने तोकं तनयं वाजि नो दाः |
 विश्वाभिर्गीर्भिरभि पूर्तिमश्यां मदेम शतहिमाः सुवीराः ||
vadmā sūno sahaso no vihāyā aghne tokaṃ tanayaṃ vāji no dāḥ |
 viśvābhirghīrbhirabhi pūrtimaśyāṃ madema śatahimāḥ suvīrāḥ ||

### Hymn 6.14

[6.14.1] अग्ना यो मर्त्यो दुवो धियं जुजोष धीतिभिः |
 भसन नुष पर पूर्व्य इषं वुरीतावसे ||
aghnā yo martyo duvo dhiyaṃ jujoṣa dhītibhiḥ |
 bhasan nuṣa pra pūrvya iṣaṃ vurītāvase ||
[6.14.2] अग्निरिद धि परचेता अग्निर्वेधस्तम रषिः |
 अग्निं होतारमीळते यज्ञेषु मनुषो विशः ||
aghnirid dhi pracetā aghnirvedhastama ṛṣiḥ |
 aghniṃ hotāramīḷate yajñeṣu manuṣo viśaḥ ||
[6.14.3] नाना हयग्ने.अवसे सपर्धन्ते रायो अर्यः |
 तूर्वन्तो दस्युमायवो वरतैः सीक्षन्तो अव्रतम ||
nānā hyaghne.avase spardhante rāyo aryaḥ |
 tūrvanto dasyumāyavo vrataiḥ sīkṣanto avratam ||
[6.14.4] अग्निरप्सां रतीषहं वीरं ददाति सत्पतिम |
 यस्य तरसन्ति शवसः संचक्षि शत्रवो भिया ||
aghnirapsāṃ ṛtīṣahaṃ vīraṃ dadāti satpatim |
 yasya trasanti śavasaḥ saṃcakṣi śatravo bhiyā ||
[6.14.5] अग्निर्हि विद्मना निदो देवो मर्तमुरुष्यति |
 सहावा यस्याव्र्तो रयिर्वाजेष्वव्र्तः ||
aghnirhi vidmanā nido devo martamuruṣyati |
 sahāvā yasyāvṛto rayirvājeṣvavṛtaḥ ||
[6.14.6] अछा नो मित्रमहो... ||
achā no mitramaho... ||

### Hymn 6.15

[6.15.1] इममू षु वो अतिथिमुषर्बुधं विश्वासां विशां पतिम्र्ञ्जसे गिरा |
 वेतीद दिवो जनुषा कच्चिदा शुचिर्ज्योक चिदत्ति गर्भो यदच्युतम ||
imamū ṣu vo atithimuṣarbudhaṃ viśvāsāṃ viśāṃ patimṛñjase ghirā |
 vetīd divo januṣā kaccidā śucirjyok cidatti gharbho yadacyutam ||
[6.15.2] मित्रं न यं सुधितं भर्गवो दधुर्वनस्पतावीड्यमूर्ध्वशोचिषम |
 स तवं सुप्रीतो वीतहव्ये अद्भुत परशस्तिभिर्महयसे दिवे दिवे ||
mitraṃ na yaṃ sudhitaṃ bhṛghavo dadhurvanaspatāvīḍyamūrdhvaśociṣam |
 sa tvaṃ suprīto vītahavye adbhuta praśastibhirmahayase dive dive ||
[6.15.3] स तवं दक्षस्याव्र्को वर्धो भूरर्यः परस्यान्तरस्य तरुषः |
 रायः सूनो सहसो मर्त्येष्वा छर्दिर्यछ वीतहव्याय सप्रथो भरद्वाजाय सप्रथः ||
sa tvaṃ dakṣasyāvṛko vṛdho bhūraryaḥ parasyāntarasya taruṣaḥ |
 rāyaḥ sūno sahaso martyeṣvā chardiryacha vītahavyāya sapratho bharadvājāya saprathaḥ ||
[6.15.4] दयुतानं वो अतिथिं सवर्णरमग्निं होतारं मनुषः सवध्वरम |
 विप्रं न दयुक्षवचसं सुव्र्क्तिभिर्हव्यवाहमरतिं देवं रञ्जसे ||
dyutānaṃ vo atithiṃ svarṇaramaghniṃ hotāraṃ manuṣaḥ svadhvaram |
 vipraṃ na dyukṣavacasaṃ suvṛktibhirhavyavāhamaratiṃ devaṃ ṛñjase ||
[6.15.5] पावकया यश्चितयन्त्या कर्पा कषामन रुरुच उषसो न भानुना |
 तूर्वन न यामन्नेतशस्य नू रण आ यो घर्णे न तत्र्षाणो अजरः ||
pāvakayā yaścitayantyā kṛpā kṣāman ruruca uṣaso na bhānunā |
 tūrvan na yāmannetaśasya nū raṇa ā yo ghṛṇe na tatṛṣāṇo ajaraḥ ||
[6.15.6] अग्निम-अग्निं वः समिधा दुवस्यत परियम-परियं वो अतिथिं गर्णीषणि |
 उप वो गीर्भिरम्र्तं विवासत देवो देवेषु वनते हि वार्यं देवो देवेषु वनते हि नो दुवः ||
aghnim-aghniṃ vaḥ samidhā duvasyata priyam-priyaṃ vo atithiṃ ghṛṇīṣaṇi |
 upa vo ghīrbhiramṛtaṃ vivāsata devo deveṣu vanate hi vāryaṃ devo deveṣu vanate hi no duvaḥ ||
[6.15.7] समिद्धमग्निं समिधा गिरा गर्णे शुचिं पावकं पुरो अध्वरे धरुवम |
 विप्रं होतारं पुरुवारमद्रुहं कविं सुम्नैरीमहे जातवेदसम ||
samiddhamaghniṃ samidhā ghirā ghṛṇe śuciṃ pāvakaṃ puro adhvare dhruvam |
 vipraṃ hotāraṃ puruvāramadruhaṃ kaviṃ sumnairīmahe jātavedasam ||
[6.15.8] तवां दूतमग्ने अम्र्तं युगे-युगे हव्यवाहं दधिरे पायुमीड्यम |
 देवासश्च मर्तासश्च जाग्र्विं विभुं विश्पतिं नमसा नि षेदिरे ||
tvāṃ dūtamaghne amṛtaṃ yughe-yughe havyavāhaṃ dadhire pāyumīḍyam |
 devāsaśca martāsaśca jāghṛviṃ vibhuṃ viśpatiṃ namasā ni ṣedire ||
[6.15.9] विभूषन्नग्न उभयाननु वरता दूतो देवानां रजसी समीयसे |
 यत ते धीतिं सुमतिमाव्र्णीमहे.अध समा नस्त्रिवरूथः शिवो भव ||
vibhūṣannaghna ubhayānanu vratā dūto devānāṃ rajasī samīyase |
 yat te dhītiṃ sumatimāvṛṇīmahe.adha smā nastrivarūthaḥ śivo bhava ||
[6.15.10] तं सुप्रतीकं सुद्र्शं सवञ्चमविद्वांसो विदुष्टरं सपेम |
 स यक्षद विश्वा वयुनानि विद्वान पर हव्यमग्निरम्र्तेषु वोचत ||
taṃ supratīkaṃ sudṛśaṃ svañcamavidvāṃso viduṣṭaraṃ sapema |
 sa yakṣad viśvā vayunāni vidvān pra havyamaghniramṛteṣu vocat ||
[6.15.11] तमग्ने पास्युत तं पिपर्षि यस्त आनट कवये शूर धीतिम |
 यज्ञस्य वा निशितिं वोदितिं वा तमित पर्णक्षि शवसोत राया ||
tamaghne pāsyuta taṃ piparṣi yasta ānaṭ kavaye śūra dhītim |
 yajñasya vā niśitiṃ voditiṃ vā tamit pṛṇakṣi śavasota rāyā ||
[6.15.12] तवमग्ने वनुष्यतो नि पाहि तवमु नः सहसावन्नवद्यात |
 सं तवा धवस्मन्वदभ्येतु पाथः सं रयि सप्र्हयाय्यःसहस्री ||
tvamaghne vanuṣyato ni pāhi tvamu naḥ sahasāvannavadyāt |
 saṃ tvā dhvasmanvadabhyetu pāthaḥ saṃ rayi spṛhayāyyaḥsahasrī ||
[6.15.13] अग्निर्होता गर्हपतिः स राजा विश्वा वेद जनिमा जातवेदः |
 देवानामुत यो मर्त्यानां यजिष्ठः स पर यजतां रतावा ||
aghnirhotā ghṛhapatiḥ sa rājā viśvā veda janimā jātavedaḥ |
 devānāmuta yo martyānāṃ yajiṣṭhaḥ sa pra yajatāṃ ṛtāvā ||
[6.15.14] अग्ने यदद्य विशो अध्वरस्य होतः पावकशोचे वेष टवं हि यज्वा |
 रता यजासि महिना वि यद भूर्हव्या वह यविष्ठ या ते अद्य ||
aghne yadadya viśo adhvarasya hotaḥ pāvakaśoce veṣ ṭvaṃ hi yajvā |
 ṛtā yajāsi mahinā vi yad bhūrhavyā vaha yaviṣṭha yā te adya ||
[6.15.15] अभि परयांसि सुधितानि हि खयो नि तवा दधीत रोदसी यजध्यै |
 अवा नो मघवन वाजसातावग्ने विश्वानि दुरिता तरेम ता तरेम तवावसा तरेम ||
abhi prayāṃsi sudhitāni hi khyo ni tvā dadhīta rodasī yajadhyai |
 avā no maghavan vājasātāvaghne viśvāni duritā tarema tā tarema tavāvasā tarema ||
[6.15.16] अग्ने विश्वेभिः सवनीक देवैरूर्णावन्तं परथमः सीद योनिम |
 कुलायिनं घर्तवन्तं सवित्रे यज्ञं नय यजमानाय साधु ||
aghne viśvebhiḥ svanīka devairūrṇāvantaṃ prathamaḥ sīda yonim |
 kulāyinaṃ ghṛtavantaṃ savitre yajñaṃ naya yajamānāya sādhu ||
[6.15.17] इममु तयमथर्ववदग्निं मन्थन्ति वेधसः |
 यमङकूयन्तमानयन्नमूरं शयाव्याभ्यः ||
imamu tyamatharvavadaghniṃ manthanti vedhasaḥ |
 yamaṅkūyantamānayannamūraṃ śyāvyābhyaḥ ||
[6.15.18] जनिष्वा देववीतये सर्वताता सवस्तये |
 आ देवान वक्ष्यम्र्तान रताव्र्धो यज्ञं देवेषु पिस्प्र्शः ||
janiṣvā devavītaye sarvatātā svastaye |
 ā devān vakṣyamṛtān ṛtāvṛdho yajñaṃ deveṣu pispṛśaḥ ||
[6.15.19] वयमु तवा गर्हपते जनानामग्ने अकर्म समिधा बर्हन्तम |
 अस्थूरि नो गार्हपत्यानि सन्तु तिग्मेन नस्तेजसा सं शिशाधि ||
vayamu tvā ghṛhapate janānāmaghne akarma samidhā bṛhantam |
 asthūri no ghārhapatyāni santu tighmena nastejasā saṃ śiśādhi ||

### Hymn 6.16

[6.16.1] तवमग्ने यज्ञानां होता विश्वेषां हितः |
 देवेभिर्मानुषे जने ||
tvamaghne yajñānāṃ hotā viśveṣāṃ hitaḥ |
 devebhirmānuṣe jane ||
[6.16.2] स नो मन्द्राभिरध्वरे जिह्वाभिर्यजा महः |
 आ देवान वक्षि यक्षि च ||
sa no mandrābhiradhvare jihvābhiryajā mahaḥ |
 ā devān vakṣi yakṣi ca ||
[6.16.3] वेत्था हि वेधो अध्वनः पथश्च देवाञ्जसा |
 अग्ने यज्ञेषु सुक्रतो ||
vetthā hi vedho adhvanaḥ pathaśca devāñjasā |
 aghne yajñeṣu sukrato ||
[6.16.4] तवामीळे अध दविता भरतो वाजिभिः शुनम |
 ईजे यज्ञेयत दिवि ||
tvāmīḷe adha dvitā bharato vājibhiḥ śunam |
 īje yajñeayat divi ||
[6.16.5] तवमिमा वार्या पुरु दिवोदासाय सुन्वते |
 भरद्वाजाय दाशुषे ||
tvamimā vāryā puru divodāsāya sunvate |
 bharadvājāya dāśuṣe ||
[6.16.6] तवं दूतो अमर्त्य आ वहा दैव्यं जनम |
 शर्ण्वन विप्रस्य सुष्टुतिम ||
tvaṃ dūto amartya ā vahā daivyaṃ janam |
 śṛṇvan viprasya suṣṭutim ||
[6.16.7] तवामग्ने सवाध्यो मर्तासो देव वीतये |
 यज्ञेषु देवमीळते ||
tvāmaghne svādhyo martāso deva vītaye |
 yajñeṣu devamīḷate ||
[6.16.8] तव पर यक्षि सन्द्र्शमुत करतुं सुदानवः |
 विश्वे जुषन्त कामिनः ||
tava pra yakṣi sandṛśamuta kratuṃ sudānavaḥ |
 viśve juṣanta kāminaḥ ||
[6.16.9] तवं होता मनुर्हितो वह्निरासा विदुष्टरः |
 अग्ने यक्षिदिवो विशः ||
tvaṃ hotā manurhito vahnirāsā viduṣṭaraḥ |
 aghne yakṣidivo viśaḥ ||
[6.16.10] अग्न आ याहि वीतये गर्णानो हव्यदातये |
 नि होता सत्सि बर्हिषि ||
aghna ā yāhi vītaye ghṛṇāno havyadātaye |
 ni hotā satsi barhiṣi ||
[6.16.11] तं तवा समिद्भिरङगिरो घर्तेन वर्धयामसि |
 बर्हच्छोचा यविष्ठ्य ||
taṃ tvā samidbhiraṅghiro ghṛtena vardhayāmasi |
 bṛhacchocā yaviṣṭhya ||
[6.16.12] स नः पर्थु शरवाय्यमछा देव विवाससि |
 बर्हदग्ने सुवीर्यम ||
sa naḥ pṛthu śravāyyamachā deva vivāsasi |
 bṛhadaghne suvīryam ||
[6.16.13] तवामग्ने पुष्करादध्यथर्वा निरमन्थत |
 मूर्ध्नो विश्वस्य वाघतः ||
tvāmaghne puṣkarādadhyatharvā niramanthata |
 mūrdhno viśvasya vāghataḥ ||
[6.16.14] तमु तवा दध्यंं रषिः पुत्र ईधे अथर्वणः |
 वर्त्रहणं पुरन्दरम ||
tamu tvā dadhyaṃṃ ṛṣiḥ putra īdhe atharvaṇaḥ |
 vṛtrahaṇaṃ purandaram ||
[6.16.15] तमु तवा पाथ्यो वर्षा समीधे दस्युहन्तमम |
 धनंजयं रणे-रणे ||
tamu tvā pāthyo vṛṣā samīdhe dasyuhantamam |
 dhanaṃjayaṃ raṇe-raṇe ||
[6.16.16] एह्यू षु बरवाणि ते.अग्न इत्थेतरा गिरः |
 एभिर्वर्धास इन्दुभिः ||
ehyū ṣu bravāṇi te.aghna itthetarā ghiraḥ |
 ebhirvardhāsa indubhiḥ ||
[6.16.17] यत्र कव च ते मनो दक्षं दधस उत्तरम |
 तत्रा सदः कर्णवसे ||
yatra kva ca te mano dakṣaṃ dadhasa uttaram |
 tatrā sadaḥ kṛṇavase ||
[6.16.18] नहि ते पूर्तमक्षिपद भुवन नेमानां वसो |
 अथा दुवो वनवसे ||
nahi te pūrtamakṣipad bhuvan nemānāṃ vaso |
 athā duvo vanavase ||
[6.16.19] आग्निरगामि भारतो वर्त्रहा पुरुचेतनः |
 दिवोदासस्य सत्पतिः ||
āghniraghāmi bhārato vṛtrahā purucetanaḥ |
 divodāsasya satpatiḥ ||
[6.16.20] स हि विश्वाति पार्थिवा रयिं दाशन महित्वना |
 वन्वन्नवातो अस्त्र्तः ||
sa hi viśvāti pārthivā rayiṃ dāśan mahitvanā |
 vanvannavāto astṛtaḥ ||
[6.16.21] स परत्नवन नवीयसाग्ने दयुम्नेन संयता |
 बर्हत ततन्थभानुना ||
sa pratnavan navīyasāghne dyumnena saṃyatā |
 bṛhat tatanthabhānunā ||
[6.16.22] पर वः सखायो अग्नये सतोमं यज्ञं च धर्ष्णुया |
 अर्चगाय च वेधसे ||
pra vaḥ sakhāyo aghnaye stomaṃ yajñaṃ ca dhṛṣṇuyā |
 arcaghāya ca vedhase ||
[6.16.23] स हि यो मानुषा युगा सीदद धोता कविक्रतुः |
 दूतश्च हव्यवाहनः ||
sa hi yo mānuṣā yughā sīdad dhotā kavikratuḥ |
 dūtaśca havyavāhanaḥ ||
[6.16.24] ता राजाना शुचिव्रतादित्यान मारुतं गणम |
 वसो यक्षीह रोदसी ||
tā rājānā śucivratādityān mārutaṃ ghaṇam |
 vaso yakṣīha rodasī ||
[6.16.25] वस्वी ते अग्ने सन्द्र्ष्टिरिषयते मर्त्याय |
 ऊर्जो नपादम्र्तस्य ||
vasvī te aghne sandṛṣṭiriṣayate martyāya |
 ūrjo napādamṛtasya ||
[6.16.26] करत्वा दा अस्तु शरेष्ठो.अद्य तवा वन्वन सुरेक्णाः |
 मर्त आनाश सुव्र्क्तिम ||
kratvā dā astu śreṣṭho.adya tvā vanvan surekṇāḥ |
 marta ānāśa suvṛktim ||
[6.16.27] ते ते अग्ने तवोता इषयन्तो विश्वमायुः |
 तरन्तो अर्यो अरातीर्वन्वन्तो अर्यो अरातीः ||
te te aghne tvotā iṣayanto viśvamāyuḥ |
 taranto aryo arātīrvanvanto aryo arātīḥ ||
[6.16.28] अग्निस्तिग्मेन शोचिषा यासद विश्वं नयत्रिणम |
 अग्निर्नोवनते रयिम ||
aghnistighmena śociṣā yāsad viśvaṃ nyatriṇam |
 aghnirnovanate rayim ||
[6.16.29] सुवीरं रयिमा भर जातवेदो विचर्षणे |
 जहि रक्षांसि सुक्रतो ||
suvīraṃ rayimā bhara jātavedo vicarṣaṇe |
 jahi rakṣāṃsi sukrato ||
[6.16.30] तवं नः पाह्यंहसो जातवेदो अघायतः |
 रक्षा णो बरह्मणस कवे ||
tvaṃ naḥ pāhyaṃhaso jātavedo aghāyataḥ |
 rakṣā ṇo brahmaṇas kave ||
[6.16.31] यो नो अग्ने दुरेव आ मर्तो वधाय दाशति |
 तस्मान नः पाह्यंहसः ||
yo no aghne dureva ā marto vadhāya dāśati |
 tasmān naḥ pāhyaṃhasaḥ ||
[6.16.32] तवं तं देव जिह्वया परि बाधस्व दुष्क्र्तम |
 मर्तो यो नोजिघांसति ||
tvaṃ taṃ deva jihvayā pari bādhasva duṣkṛtam |
 marto yo nojighāṃsati ||
[6.16.33] भरद्वाजाय सप्रथः शर्म यछ सहन्त्य |
 अग्ने वरेण्यंवसु ||
bharadvājāya saprathaḥ śarma yacha sahantya |
 aghne vareṇyaṃvasu ||
[6.16.34] अग्निर्व्र्त्राणि जङघनद दरविणस्युर्विपन्यया |
 समिद्धः शुक्र आहुतः ||
aghnirvṛtrāṇi jaṅghanad draviṇasyurvipanyayā |
 samiddhaḥ śukra āhutaḥ ||
[6.16.35] गर्भे मातुः पितुष पिता विदिद्युतानो अक्षरे |
 सीदन्न्र्तस्य योनिमा ||
gharbhe mātuḥ pituṣ pitā vididyutāno akṣare |
 sīdannṛtasya yonimā ||
[6.16.36] बरह्म परजावदा भर जातवेदो विचर्षणे |
 अग्ने यद दीद अयद दिवि ||
brahma prajāvadā bhara jātavedo vicarṣaṇe |
 aghne yad dīd ayad divi ||
[6.16.37] उप तवा रण्वसन्द्र्शं परयस्वन्तः सहस्क्र्त |
 अग्ने सस्र्ज्महे गिरः ||
upa tvā raṇvasandṛśaṃ prayasvantaḥ sahaskṛta |
 aghne sasṛjmahe ghiraḥ ||
[6.16.38] उप छायामिव घर्णेरगन्म शर्म ते वयम |
 अग्ने हिरण्यसन्द्र्शः ||
upa chāyāmiva ghṛṇeraghanma śarma te vayam |
 aghne hiraṇyasandṛśaḥ ||
[6.16.39] य उग्र इव शर्यहा तिग्मश्र्ङगो न वंसगः |
 अग्ने पुरो रुरोजिथ ||
ya ughra iva śaryahā tighmaśṛṅgho na vaṃsaghaḥ |
 aghne puro rurojitha ||
[6.16.40] आ यं हस्ते न खादिनं शिशुं जातं न बिभ्रति |
 विशामग्निं सवध्वरम ||
ā yaṃ haste na khādinaṃ śiśuṃ jātaṃ na bibhrati |
 viśāmaghniṃ svadhvaram ||
[6.16.41] पर देवं देववीतये भरता वसुवित्तमम |
 आ सवे योनौ नि षीदतु ||
pra devaṃ devavītaye bharatā vasuvittamam |
 ā sve yonau ni ṣīdatu ||
[6.16.42] आ जातं जातवेदसि परियं शिशीतातिथिम |
 सयोन आ गर्हपतिम ||
ā jātaṃ jātavedasi priyaṃ śiśītātithim |
 syona ā ghṛhapatim ||
[6.16.43] अग्ने युक्ष्वा हि ये तवाश्वासो देव साधवः |
 अरं वहन्ति मन्यवे ||
aghne yukṣvā hi ye tavāśvāso deva sādhavaḥ |
 araṃ vahanti manyave ||
[6.16.44] अछा नो याह्या वहाभि परयांसि वीतये |
 आ देवान सोमपीतये ||
achā no yāhyā vahābhi prayāṃsi vītaye |
 ā devān somapītaye ||
[6.16.45] उदग्ने भारत दयुमदजस्रेण दविद्युतत |
 शोचा वि भाह्यजर ||
udaghne bhārata dyumadajasreṇa davidyutat |
 śocā vi bhāhyajara ||
[6.16.46] वीती यो देवं मर्तो दुवस्येदग्निमीळीताध्वरे हविष्मान |
 होतारं सत्ययजं रोदस्योरुत्तानहस्तो नमसा विवासेत ||
vītī yo devaṃ marto duvasyedaghnimīḷītādhvare haviṣmān |
 hotāraṃ satyayajaṃ rodasyoruttānahasto namasā vivāset ||
[6.16.47] आ ते अग्न रचा हविर्ह्र्दा तष्टं भरामसि |
 ते ते भवन्तूक्षण रषभासो वशा उत ||
ā te aghna ṛcā havirhṛdā taṣṭaṃ bharāmasi |
 te te bhavantūkṣaṇa ṛṣabhāso vaśā uta ||
[6.16.48] अग्निं देवासो अग्रियमिन्धते वर्त्रहन्तमम |
 येना वसून्याभ्र्ता तर्ळ्हा रक्षांसि वाजिनाषु यज्ञियम ||
aghniṃ devāso aghriyamindhate vṛtrahantamam |
 yenā vasūnyābhṛtā tṛḷhā rakṣāṃsi vājināṣu yajñiyam ||

### Hymn 6.17

[6.17.1] पिबा सोममभि यमुग्र तर्द ऊर्वं गव्यं महि गर्णानैन्द्र |
 वि यो धर्ष्णो वधिषो वज्रहस्त विश्वा वर्त्रममित्रिया शवोभिः ||
pibā somamabhi yamughra tarda ūrvaṃ ghavyaṃ mahi ghṛṇānaindra |
 vi yo dhṛṣṇo vadhiṣo vajrahasta viśvā vṛtramamitriyā śavobhiḥ ||
[6.17.2] स ईं पाहि य रजीषी तरुत्रो यः शिप्रवान वर्षभो यो मतीनाम |
 यो गोत्रभिद वज्रभ्र्द यो हरिष्ठाः स इन्द्र चित्रानभि तर्न्धि वाजान ||
sa īṃ pāhi ya ṛjīṣī tarutro yaḥ śipravān vṛṣabho yo matīnām |
 yo ghotrabhid vajrabhṛd yo hariṣṭhāḥ sa indra citrānabhi tṛndhi vājān ||
[6.17.3] एवा पाहि परत्नथा मन्दतु तवा शरुधि बरह्म वाव्र्धस्वोतगीर्भिः |
 आविः सूर्यं कर्णुहि पीपिहीषो जहि शत्रून्रभि गा इन्द्र तर्न्धि ||
evā pāhi pratnathā mandatu tvā śrudhi brahma vāvṛdhasvotaghīrbhiḥ |
 āviḥ sūryaṃ kṛṇuhi pīpihīṣo jahi śatrūnrabhi ghā indra tṛndhi ||
[6.17.4] ते तवा मदा बर्हदिन्द्र सवधाव इमे पीता उक्षयन्त दयुमन्तम |
 महामनूनं तवसं विभूतिं मत्सरासो जर्ह्र्षन्त परसाहम ||
te tvā madā bṛhadindra svadhāva ime pītā ukṣayanta dyumantam |
 mahāmanūnaṃ tavasaṃ vibhūtiṃ matsarāso jarhṛṣanta prasāham ||
[6.17.5] येभिः सूर्यमुषसं मन्दसानो.अवासयो.अप दर्ल्हानि दर्द्रत |
 महामद्रिं परि गा इन्द्र सन्तं नुत्था अच्युतं सदसस परि सवात ||
yebhiḥ sūryamuṣasaṃ mandasāno.avāsayo.apa dṛlhāni dardrat |
 mahāmadriṃ pari ghā indra santaṃ nutthā acyutaṃ sadasas pari svāt ||
[6.17.6] तव करत्वा तव तद दंसनाभिरामासु पक्वं शच्या नि दीधः |
 और्णोर्दुर उस्रियाभ्यो वि दर्ळ्होदूर्वाद गा अस्र्जो अङगिरस्वान ||
tava kratvā tava tad daṃsanābhirāmāsu pakvaṃ śacyā ni dīdhaḥ |
 aurṇordura usriyābhyo vi dṛḷhodūrvād ghā asṛjo aṅghirasvān ||
[6.17.7] पप्राथ कषां महि दण्सो वयुर्वीमुप दयां रष्वो बर्हदिन्द्र सतभायः |
 अधारयो रोदसी देवपुत्रे परत्ने मातरा यह्वी रतस्य ||
paprātha kṣāṃ mahi daṇso vyurvīmupa dyāṃ ṛṣvo bṛhadindra stabhāyaḥ |
 adhārayo rodasī devaputre pratne mātarā yahvī ṛtasya ||
[6.17.8] अध तवा विश्वे पुर इन्द्र देवा एकं तवसं दधिरे भराय |
 अदेवो यदभ्यौहिष्ट देवान सवर्षाता वर्णत इन्द्रमत्र ||
adha tvā viśve pura indra devā ekaṃ tavasaṃ dadhire bharāya |
 adevo yadabhyauhiṣṭa devān svarṣātā vṛṇata indramatra ||
[6.17.9] अध दयौश्चित ते अप सा नु वज्राद दवितानमद भियसा सवस्य मन्योः |
 अहिं यदिन्द्रो अभ्योहसानं नि चिद विश्वायुः शयथे जघान ||
adha dyauścit te apa sā nu vajrād dvitānamad bhiyasā svasya manyoḥ |
 ahiṃ yadindro abhyohasānaṃ ni cid viśvāyuḥ śayathe jaghāna ||
[6.17.10] अध तवष्टा ते मह उग्र वज्रं सहस्रभ्र्ष्टिं वव्र्तच्छताश्रिम |
 निकाममरमणसं येन नवन्तमहिं सं पिणग्र्जीषिन ||
adha tvaṣṭā te maha ughra vajraṃ sahasrabhṛṣṭiṃ vavṛtacchatāśrim |
 nikāmamaramaṇasaṃ yena navantamahiṃ saṃ piṇaghṛjīṣin ||
[6.17.11] वर्धान यं विश्वे मरुतः सजोषाः पचच्छतं महिषानिन्द्र तुभ्यम |
 पूषा विष्णुस्त्रीणि सरांसि धावन वर्त्रहणं मदिरमंशुमस्मै ||
vardhān yaṃ viśve marutaḥ sajoṣāḥ pacacchataṃ mahiṣānindra tubhyam |
 pūṣā viṣṇustrīṇi sarāṃsi dhāvan vṛtrahaṇaṃ madiramaṃśumasmai ||
[6.17.12] आ कषोदो महि वर्तं नदीनां परिष्ठितमस्र्ज ऊर्मिमपाम |
 तासामनु परवत इन्द्र पन्थां परार्दयो नीचीरपसः समुद्रम ||
ā kṣodo mahi vṛtaṃ nadīnāṃ pariṣṭhitamasṛja ūrmimapām |
 tāsāmanu pravata indra panthāṃ prārdayo nīcīrapasaḥ samudram ||
[6.17.13] एवा ता विश्वा चक्र्वांसमिन्द्रं महामुग्रमजुर्यं सहोदाम |
 सुवीरं तवा सवायुधं सुवज्रमा बरह्म नव्यमवसे वव्र्त्यात ||
evā tā viśvā cakṛvāṃsamindraṃ mahāmughramajuryaṃ sahodām |
 suvīraṃ tvā svāyudhaṃ suvajramā brahma navyamavase vavṛtyāt ||
[6.17.14] स नो वाजाय शरवस इषे च राये धेहि दयुमत इन्द्र विप्रान |
 भरद्वाजे नर्वत इन्द्र सूरीन दिवि च समैधि पार्ये न इन्द्र ||
sa no vājāya śravasa iṣe ca rāye dhehi dyumata indra viprān |
 bharadvāje nṛvata indra sūrīn divi ca smaidhi pārye na indra ||
[6.17.15] अया वाजं देवहितं सनेम मदेम शतहिमाः सुवीराः ||
ayā vājaṃ devahitaṃ sanema madema śatahimāḥ suvīrāḥ ||

### Hymn 6.18

[6.18.1] तमु षटुहि यो अभिभूत्योजा वन्वन्नवातः पुरुहूत इन्द्रः |
 अषाळ्हमुग्रं सहमानमाभिर्गीर्भिर्वर्ध वर्षभं चर्षणीनाम ||
tamu ṣṭuhi yo abhibhūtyojā vanvannavātaḥ puruhūta indraḥ |
 aṣāḷhamughraṃ sahamānamābhirghīrbhirvardha vṛṣabhaṃ carṣaṇīnām ||
[6.18.2] स युध्मः सत्वा खजक्र्त समद्वा तुविम्रक्षो नदनुमान रजीषी |
 बर्हद्रेणुश्च्यवनो मानुषीणामेकः कर्ष्टीनामभवत सहावा ||
sa yudhmaḥ satvā khajakṛt samadvā tuvimrakṣo nadanumān ṛjīṣī |
 bṛhadreṇuścyavano mānuṣīṇāmekaḥ kṛṣṭīnāmabhavat sahāvā ||
[6.18.3] तवं ह नु तयददमायो दस्यून्रेकः कर्ष्टीरवनोरार्याय |
 अस्ति सविन नु वीर्यं तत त इन्द्र न सविदस्ति तद रतुथा वि वोचः ||
tvaṃ ha nu tyadadamāyo dasyūnrekaḥ kṛṣṭīravanorāryāya |
 asti svin nu vīryaṃ tat ta indra na svidasti tad ṛtuthā vi vocaḥ ||
[6.18.4] सदिद धि ते तुविजातस्य मन्ये सहः सहिष्ठ तुरतस्तुरस्य |
 उग्रमुग्रस्य तवसस्तवीयो.अरध्रस्य रध्रतुरो बभूव ||
sadid dhi te tuvijātasya manye sahaḥ sahiṣṭha turatasturasya |
 ughramughrasya tavasastavīyo.aradhrasya radhraturo babhūva ||
[6.18.5] तन नः परत्नं सख्यमस्तु युष्मे इत्था वदद्भिर्वलमङगिरोभिः |
 हन्नच्युतच्युद दस्मेषयन्तं रणोः पुरो वि दुरोस्य विश्वाः ||
tan naḥ pratnaṃ sakhyamastu yuṣme itthā vadadbhirvalamaṅghirobhiḥ |
 hannacyutacyud dasmeṣayantaṃ ṛṇoḥ puro vi duroasya viśvāḥ ||
[6.18.6] स हि धीभिर्हव्यो अस्त्युग्र ईशानक्र्न महति वर्त्रतूर्ये |
 स तोकसाता तनये स वज्री वितन्तसाय्यो अभवत समत्सु ||
sa hi dhībhirhavyo astyughra īśānakṛn mahati vṛtratūrye |
 sa tokasātā tanaye sa vajrī vitantasāyyo abhavat samatsu ||
[6.18.7] स मज्मना जनिम मानुषाणाममर्त्येन नाम्नाति पर सर्स्रे |
 स दयुम्नेन स शवसोत राया स वीर्येण नर्तमः समोकाः ||
sa majmanā janima mānuṣāṇāmamartyena nāmnāti pra sarsre |
 sa dyumnena sa śavasota rāyā sa vīryeṇa nṛtamaḥ samokāḥ ||
[6.18.8] स यो न मुहे न मिथू जनो भूत सुमन्तुनामा चुमुरिं धुनिं च |
 वर्णक पिप्रुं शम्बरं शुष्णमिन्द्रः पुरांच्यौत्नाय शयथाय नू चित ||
sa yo na muhe na mithū jano bhūt sumantunāmā cumuriṃ dhuniṃ ca |
 vṛṇak pipruṃ śambaraṃ śuṣṇamindraḥ purāṃcyautnāya śayathāya nū cit ||
[6.18.9] उदावता तवक्षसा पन्यसा च वर्त्रहत्याय रथमिन्द्र तिष्ठ |
 धिष्व वज्रं हस्त आ दक्षिणत्राभि पर मन्द पुरुदत्र मायाः ||
udāvatā tvakṣasā panyasā ca vṛtrahatyāya rathamindra tiṣṭha |
 dhiṣva vajraṃ hasta ā dakṣiṇatrābhi pra manda purudatra māyāḥ ||
[6.18.10] अग्निर्न शुष्कं वनमिन्द्र हेती रक्षो नि धक्ष्यशनिर्न भीमा |
 गम्भीरय रष्वया यो रुरोजाध्वानयद दुरिता दम्भयच्च ||
aghnirna śuṣkaṃ vanamindra hetī rakṣo ni dhakṣyaśanirna bhīmā |
 ghambhīraya ṛṣvayā yo rurojādhvānayad duritā dambhayacca ||
[6.18.11] आ सहस्रं पथिभिरिन्द्र राया तुविद्युम्न तुविवाजेभिरर्वाक |
 याहि सूनो सहसो यस्य नू चिददेव ईशे पुरुहूत योतोः ||
ā sahasraṃ pathibhirindra rāyā tuvidyumna tuvivājebhirarvāk |
 yāhi sūno sahaso yasya nū cidadeva īśe puruhūta yotoḥ ||
[6.18.12] पर तुविद्युम्नस्य सथविरस्य घर्ष्वेर्दिवो ररप्शे महिमा पर्थिव्याः |
 नास्य शत्रुर्न परतिमानमस्ति न परतिष्ठिःपुरुमायस्य सह्योः ||
pra tuvidyumnasya sthavirasya ghṛṣverdivo rarapśe mahimā pṛthivyāḥ |
 nāsya śatrurna pratimānamasti na pratiṣṭhiḥpurumāyasya sahyoḥ ||
[6.18.13] पर तत ते अद्या करणं कर्तं भूत कुत्सं यदायुमतिथिग्वमस्मै |
 पुरू सहस्रा नि शिशा अभि कषामुत तूर्वयाणं धर्षता निनेथ ||
pra tat te adyā karaṇaṃ kṛtaṃ bhūt kutsaṃ yadāyumatithighvamasmai |
 purū sahasrā ni śiśā abhi kṣāmut tūrvayāṇaṃ dhṛṣatā ninetha ||
[6.18.14] अनु तवाहिघ्ने अध देव देवा मदन विश्वे कवितमं कवीनाम |
 करो यत्र वरिवो बाधिताय दिवे जनाय तन्वे गर्णानः ||
anu tvāhighne adha deva devā madan viśve kavitamaṃ kavīnām |
 karo yatra varivo bādhitāya dive janāya tanve ghṛṇānaḥ ||
[6.18.15] अनु दयावाप्र्थिवी तत त ओजो.अमर्त्या जिहत इन्द्र देवाः |
 कर्ष्वा कर्त्नो अक्र्तं यत ते अस्त्युक्थं नवीयो जनयस्व यज्ञैः ||
anu dyāvāpṛthivī tat ta ojo.amartyā jihata indra devāḥ |
 kṛṣvā kṛtno akṛtaṃ yat te astyukthaṃ navīyo janayasva yajñaiḥ ||

### Hymn 6.19

[6.19.1] महानिन्द्रो नर्वदा चर्षणिप्रा उत दविबर्हा अमिनः सहोभिः |
 अस्मद्र्यग वाव्र्धे विर्यायोरुः पर्थुः सुक्र्तः कर्त्र्भिर्भूत ||
mahānindro nṛvadā carṣaṇiprā uta dvibarhā aminaḥ sahobhiḥ |
 asmadryagh vāvṛdhe viryāyoruḥ pṛthuḥ sukṛtaḥ kartṛbhirbhūt ||
[6.19.2] इन्द्रमेव धिषणा सातये धाद बर्हन्तं रष्वमजरं युवानम |
 अषाळ्हेन सवसा शूशुवांसं सद्यश्चिद यो वाव्र्धे असामि ||
indrameva dhiṣaṇā sātaye dhād bṛhantaṃ ṛṣvamajaraṃ yuvānam |
 aṣāḷhena savasā śūśuvāṃsaṃ sadyaścid yo vāvṛdhe asāmi ||
[6.19.3] पर्थू करस्ना बहुला गभस्ती अस्मद्र्यक सं मिमीहि शरवांसि |
 यूथेव पश्वः पशुपा दमूना अस्मानिन्द्राभ्या वव्र्त्स्वाजौ ||
pṛthū karasnā bahulā ghabhastī asmadryak saṃ mimīhi śravāṃsi |
 yūtheva paśvaḥ paśupā damūnā asmānindrābhyā vavṛtsvājau ||
[6.19.4] तं व इन्द्रं चतिनमस्य शाकैरिह नूनं वाजयन्तो हुवेम |
 यथा चित पूर्वे जरितार आसुरनेद्या अनवद्या अरिष्टाः ||
taṃ va indraṃ catinamasya śākairiha nūnaṃ vājayanto huvema |
 yathā cit pūrve jaritāra āsuranedyā anavadyā ariṣṭāḥ ||
[6.19.5] धर्तव्रतो धनदाः सोमव्र्द्धः स हि वामस्य वसुनः पुरुक्षुः |
 सं जग्मिरे पथ्या रायो अस्मिन समुद्रे न सिन्धवो यादमानाः ||
dhṛtavrato dhanadāḥ somavṛddhaḥ sa hi vāmasya vasunaḥ purukṣuḥ |
 saṃ jaghmire pathyā rāyo asmin samudre na sindhavo yādamānāḥ ||
[6.19.6] शविष्ठं न आ भर शूर शव ओजिष्ठमोजो अभिभूतौग्रम |
 विश्वा दयुम्ना वर्ष्ण्या मानुषाणामस्मभ्यं दाहरिवो मादयध्यै ||
śaviṣṭhaṃ na ā bhara śūra śava ojiṣṭhamojo abhibhūtaughram |
 viśvā dyumnā vṛṣṇyā mānuṣāṇāmasmabhyaṃ dāharivo mādayadhyai ||
[6.19.7] यस्ते मदः पर्तणाषाळ अम्र्ध्र इन्द्र तं न आ भर शूशुवांसम |
 येन तोकस्य तनयस्य सातौ मंसीमहि जिगीवांसस्त्वोताः ||
yaste madaḥ pṛtaṇāṣāḷ amṛdhra indra taṃ na ā bhara śūśuvāṃsam |
 yena tokasya tanayasya sātau maṃsīmahi jighīvāṃsastvotāḥ ||
[6.19.8] आ नो भर वर्षणं शुष्ममिन्द्र धनस्प्र्तं शूशुवांसं सुदक्षम |
 येन वंसाम पर्तनासु शत्रून तवोतिभिरुत जामीन्रजामीन ||
ā no bhara vṛṣaṇaṃ śuṣmamindra dhanaspṛtaṃ śūśuvāṃsaṃ sudakṣam |
 yena vaṃsāma pṛtanāsu śatrūn tavotibhiruta jāmīnrajāmīn ||
[6.19.9] आ ते शुष्मो वर्षभ एतु पश्चादोत्तरादधरादा पुरस्तात |
 आ विश्वतो अभि समेत्वर्वां इन्द्र दयुम्नं सवर्वद धेह्यस्मे ||
ā te śuṣmo vṛṣabha etu paścādottarādadharādā purastāt |
 ā viśvato abhi sametvarvāṃ indra dyumnaṃ svarvad dhehyasme ||
[6.19.10] नर्वत त इन्द्र नर्तमाभिरूती वंसीमहि वामं शरोमतेभिः |
 ईक्षे हि वस्व उभयस्य राजन धा रत्नं महि सथूरं बर्हन्तम ||
nṛvat ta indra nṛtamābhirūtī vaṃsīmahi vāmaṃ śromatebhiḥ |
 īkṣe hi vasva ubhayasya rājan dhā ratnaṃ mahi sthūraṃ bṛhantam ||
[6.19.11] मरुत्वन्तं वर्षभं... ||
marutvantaṃ vṛṣabhaṃ... ||
[6.19.12] जनं वज्रिन महि चिन मन्यमानमेभ्यो नर्भ्यो रन्धया येष्वस्मि |
 अधा हि तवा पर्थिव्यां शूरसातौ हवामहे तनयेगोष्वप्सु ||
janaṃ vajrin mahi cin manyamānamebhyo nṛbhyo randhayā yeṣvasmi |
 adhā hi tvā pṛthivyāṃ śūrasātau havāmahe tanayeghoṣvapsu ||
[6.19.13] वयं त एभिः पुरुहूत सख्यैः शत्रोः-शत्रोरुत्तर इत्स्याम |
 घनन्तो वर्त्राण्युभयानि शूर राया मदेम बर्हतात्वोताः ||
vayaṃ ta ebhiḥ puruhūta sakhyaiḥ śatroḥ-śatroruttara itsyāma |
 ghnanto vṛtrāṇyubhayāni śūra rāyā madema bṛhatātvotāḥ ||

### Hymn 6.20

[6.20.1] दयौर्न य इन्द्राभि भूमार्यस्तस्थौ रयिः शवसा पर्त्सु जनान |
 तं नः सहस्रभरमुर्वरासां दद्धि सूनो सहसो वर्त्रतुरम ||
dyaurna ya indrābhi bhūmāryastasthau rayiḥ śavasā pṛtsu janān |
 taṃ naḥ sahasrabharamurvarāsāṃ daddhi sūno sahaso vṛtraturam ||
[6.20.2] दिवो न तुभ्यमन्विन्द्र सत्रासुर्यं देवेभिर्धायि विश्वम |
 अहिं यद वर्त्रमपो वव्रिवांसं हन्न्र्जीषिन विष्णुनासचानः ||
divo na tubhyamanvindra satrāsuryaṃ devebhirdhāyi viśvam |
 ahiṃ yad vṛtramapo vavrivāṃsaṃ hannṛjīṣin viṣṇunāsacānaḥ ||
[6.20.3] तूर्वन्नोजीयान तवसस्तवीयान कर्तब्रह्मेन्द्रो वर्द्धमहाः |
 राजाभवन मधुनः सोम्यस्य विश्वासां यत पुरां दर्त्नुमावत ||
tūrvannojīyān tavasastavīyān kṛtabrahmendro vṛddhamahāḥ |
 rājābhavan madhunaḥ somyasya viśvāsāṃ yat purāṃ dartnumāvat ||
[6.20.4] शतैरपद्रन पणय इन्द्रात्र दशोणये कवये.अर्कसातौ |
 वधैः शुष्णस्याशुषस्य मायाः पित्वो नारिरेचीत किंचन पर ||
śatairapadran paṇaya indrātra daśoṇaye kavaye.arkasātau |
 vadhaiḥ śuṣṇasyāśuṣasya māyāḥ pitvo nārirecīt kiṃcana pra ||
[6.20.5] महो दरुहो अप विश्वायु धायि वज्रस्य यत पतने पादि शुष्णः |
 उरु ष सरथं सारथये करिन्द्रः कुत्साय सूर्यस्य सातौ ||
maho druho apa viśvāyu dhāyi vajrasya yat patane pādi śuṣṇaḥ |
 uru ṣa sarathaṃ sārathaye karindraḥ kutsāya sūryasya sātau ||
[6.20.6] पर शयेनो न मदिरमंशुमस्मै शिरो दासस्य नमुचेर्मथायन |
 परावन नमीं साप्यं ससन्तं पर्णग राया समिषा सं सवस्ति ||
pra śyeno na madiramaṃśumasmai śiro dāsasya namucermathāyan |
 prāvan namīṃ sāpyaṃ sasantaṃ pṛṇagh rāyā samiṣā saṃ svasti ||
[6.20.7] वि पिप्रोरहिमायस्य दर्ळ्हाः पुरो वज्रिञ्छवसा न दर्दः |
 सुदामन तद रेक्णो अप्रम्र्ष्यं रजिश्वने दात्रं दाशुषे दाः ||
vi piprorahimāyasya dṛḷhāḥ puro vajriñchavasā na dardaḥ |
 sudāman tad rekṇo apramṛṣyaṃ ṛjiśvane dātraṃ dāśuṣe dāḥ ||
[6.20.8] स वेतसुं दशमायं दशोणिं तूतुजिमिन्द्रः सवभिष्टिसुम्नः |
 आ तुग्रं शश्वदिभं दयोतनाय मातुर्न सीमुप सर्जा इयध्यै ||
sa vetasuṃ daśamāyaṃ daśoṇiṃ tūtujimindraḥ svabhiṣṭisumnaḥ |
 ā tughraṃ śaśvadibhaṃ dyotanāya māturna sīmupa sṛjā iyadhyai ||
[6.20.9] स ईं सप्र्धो वनते अप्रतीतो बिभ्रद वज्रं वर्त्रहणं गभस्तौ |
 तिष्ठद धरी अध्यस्तेव गर्ते वचोयुजा वहत इन्द्रं रष्वम ||
sa īṃ spṛdho vanate apratīto bibhrad vajraṃ vṛtrahaṇaṃ ghabhastau |
 tiṣṭhad dharī adhyasteva gharte vacoyujā vahata indraṃ ṛṣvam ||
[6.20.10] सनेम ते.अवसा नव्य इन्द्र पर पूरव सतवन्त एना यज्ञैः |
 सप्त यत पुरः शर्म शारदीर्दर्द धन दासीः पुरुकुत्साय शिक्षन ||
sanema te.avasā navya indra pra pūrava stavanta enā yajñaiḥ |
 sapta yat puraḥ śarma śāradīrdard dhan dāsīḥ purukutsāya śikṣan ||
[6.20.11] तवं वर्ध इन्द्र पूर्व्यो भूर्वरिवस्यन्नुशने काव्याय |
 परा नववास्त्वमनुदेयं महे पित्रे ददाथ सवं नपातम ||
tvaṃ vṛdha indra pūrvyo bhūrvarivasyannuśane kāvyāya |
 parā navavāstvamanudeyaṃ mahe pitre dadātha svaṃ napātam ||
[6.20.12] तवं धुनिरिन्द्र... ||
tvaṃ dhunirindra... ||
[6.20.13] तव ह तयदिन्द्र विष्वमाजौ सस्तो धुनीचुमुरी या ह सिष्वप |
 दीदयदित तुभ्यं सोमेभिः सुन्वन दभीतिरिध्मभ्र्तिः पक्थ्यर्कैः ||
tava ha tyadindra viṣvamājau sasto dhunīcumurī yā ha siṣvap |
 dīdayadit tubhyaṃ somebhiḥ sunvan dabhītiridhmabhṛtiḥ pakthyarkaiḥ ||

### Hymn 6.21

[6.21.1] इमा उ तवा पुरुतमस्य कारोर्हव्यं वीर हव्या हवन्ते |
 धियो रथेष्ठामजरं नवीयो रयिर्विभूतिरीयते वचस्या ||
imā u tvā purutamasya kārorhavyaṃ vīra havyā havante |
 dhiyo ratheṣṭhāmajaraṃ navīyo rayirvibhūtirīyate vacasyā ||
[6.21.2] तमु सतुष इन्द्रं यो विदानो गिर्वाहसं गीर्भीर्यज्ञव्र्द्धम |
 यस्य दिवमति मह्ना पर्थिव्याः पुरुमायस्य रिरिचेमहित्वम ||
tamu stuṣa indraṃ yo vidāno ghirvāhasaṃ ghīrbhīryajñavṛddham |
 yasya divamati mahnā pṛthivyāḥ purumāyasya riricemahitvam ||
[6.21.3] स इत तमो.अवयुनं ततन्वत सूर्येण वयुनवच्चकार |
 कदा ते मर्ता अम्र्तस्य धामेयक्षन्तो न मिनन्ति सवधावः ||
sa it tamo.avayunaṃ tatanvat sūryeṇa vayunavaccakāra |
 kadā te martā amṛtasya dhāmeyakṣanto na minanti svadhāvaḥ ||
[6.21.4] यस्ता चकार स कुह सविदिन्द्रः कमा जनं चरति कासु विक्षु |
 कस्ते यज्ञो मनसे शं वराय को अर्क इन्द्रकतमः स होता ||
yastā cakāra sa kuha svidindraḥ kamā janaṃ carati kāsu vikṣu |
 kaste yajño manase śaṃ varāya ko arka indrakatamaḥ sa hotā ||
[6.21.5] इदा हि ते वेविषतः पुराजाः परत्नास आसुः पुरुक्र्त सखायः |
 ये मध्यमास उत नूतनास उतावमस्य पुरुहूत बोधि ||
idā hi te veviṣataḥ purājāḥ pratnāsa āsuḥ purukṛt sakhāyaḥ |
 ye madhyamāsa uta nūtanāsa utāvamasya puruhūta bodhi ||
[6.21.6] तं पर्छन्तो.अवरासः पराणि परत्ना त इन्द्र शरुत्यानु येमुः |
 अर्चामसि वीर बरह्मवाहो यादेव विद्म तात तवा महान्तम ||
taṃ pṛchanto.avarāsaḥ parāṇi pratnā ta indra śrutyānu yemuḥ |
 arcāmasi vīra brahmavāho yādeva vidma tāt tvā mahāntam ||
[6.21.7] अभि तवा पाजो रक्षसो वि तस्थे महि जज्ञानमभि तत सु तिष्ठ |
 तव परत्नेन युज्येन सख्या वज्रेण धर्ष्णो अपता नुदस्व ||
abhi tvā pājo rakṣaso vi tasthe mahi jajñānamabhi tat su tiṣṭha |
 tava pratnena yujyena sakhyā vajreṇa dhṛṣṇo apatā nudasva ||
[6.21.8] स तु शरुधीन्द्र नूतनस्य बरह्मण्यतो वीर कारुधायः |
 तवं हयापिः परदिवि पितॄणां शश्वद बभूथ सुहव एष्टौ ||
sa tu śrudhīndra nūtanasya brahmaṇyato vīra kārudhāyaḥ |
 tvaṃ hyāpiḥ pradivi pitṝṇāṃ śaśvad babhūtha suhava eṣṭau ||
[6.21.9] परोतये वरुणं मित्रमिन्द्रं मरुतः कर्ष्वावसे नो अद्य |
 पर पूषणं विष्णुमग्निं पुरन्धिं सवितारमोषधीः पर्वतांश्च ||
protaye varuṇaṃ mitramindraṃ marutaḥ kṛṣvāvase no adya |
 pra pūṣaṇaṃ viṣṇumaghniṃ purandhiṃ savitāramoṣadhīḥ parvatāṃśca ||
[6.21.10] इम उ तवा पुरुशाक परयज्यो जरितारो अभ्यर्चन्त्यर्कैः |
 शरुधी हवमा हुवतो हुवानो न तवावानन्यो अम्र्त तवदस्ति ||
ima u tvā puruśāka prayajyo jaritāro abhyarcantyarkaiḥ |
 śrudhī havamā huvato huvāno na tvāvānanyo amṛta tvadasti ||
[6.21.11] नू म आ वाचमुप याहि विद्वान विश्वेभिः सूनो सहसो यजत्रैः |
 ये अग्निजिह्वा रतसाप आसुर्ये मनुं चक्रुरुपरं दसाय ||
nū ma ā vācamupa yāhi vidvān viśvebhiḥ sūno sahaso yajatraiḥ |
 ye aghnijihvā ṛtasāpa āsurye manuṃ cakruruparaṃ dasāya ||
[6.21.12] स नो बोधि पुरेता सुगेषूत दुर्गेषु पथिक्र्द विदानः |
 ये अश्रमास उरवो वहिष्ठास्तेभिर्न इन्द्राभि वक्षि वाजम ||
sa no bodhi puraetā sugheṣūta durgheṣu pathikṛd vidānaḥ |
 ye aśramāsa uravo vahiṣṭhāstebhirna indrābhi vakṣi vājam ||

### Hymn 6.22

[6.22.1] य एक इद धव्यश्चर्षणीनामिन्द्रं तं गीर्भिरभ्यर्च आभिः |
 यः पत्यते वर्षभो वर्ष्ण्यावान सत्यः सत्वा पुरुमायः सहस्वान ||
ya eka id dhavyaścarṣaṇīnāmindraṃ taṃ ghīrbhirabhyarca ābhiḥ |
 yaḥ patyate vṛṣabho vṛṣṇyāvān satyaḥ satvā purumāyaḥ sahasvān ||
[6.22.2] तमु नः पूर्वे पितरो नवग्वाः सप्त विप्रासो अभि वाजयन्तः |
 नक्षद्दाभं ततुरिं पर्वतेष्ठामद्रोघवाचं मतिभिः शविष्ठम ||
tamu naḥ pūrve pitaro navaghvāḥ sapta viprāso abhi vājayantaḥ |
 nakṣaddābhaṃ taturiṃ parvateṣṭhāmadroghavācaṃ matibhiḥ śaviṣṭham ||
[6.22.3] तमीमह इन्द्रमस्य रायः पुरुवीरस्य नर्वतः पुरुक्षोः |
 यो अस्क्र्धोयुरजरः सवर्वान तमा भर हरिवो मादयध्यै ||
tamīmaha indramasya rāyaḥ puruvīrasya nṛvataḥ purukṣoḥ |
 yo askṛdhoyurajaraḥ svarvān tamā bhara harivo mādayadhyai ||
[6.22.4] तन नो वि वोचो यदि ते पुरा चिज्जरितार आनशुः सुम्नमिन्द्र |
 कस्ते भागः किं वयो दुध्र खिद्वः पुरुहूत पुरूवसो.असुरघ्नः ||
tan no vi voco yadi te purā cijjaritāra ānaśuḥ sumnamindra |
 kaste bhāghaḥ kiṃ vayo dudhra khidvaḥ puruhūta purūvaso.asuraghnaḥ ||
[6.22.5] तं पर्छन्ती वज्रहस्तं रथेष्ठामिन्द्रं वेपी वक्वरीयस्य नू गीः |
 तुविग्राभं तुविकूर्मिं रभोदां गातुमिषे नक्षते तुम्रमछ ||
taṃ pṛchantī vajrahastaṃ ratheṣṭhāmindraṃ vepī vakvarīyasya nū ghīḥ |
 tuvighrābhaṃ tuvikūrmiṃ rabhodāṃ ghātumiṣe nakṣate tumramacha ||
[6.22.6] अया ह तयं मायया वाव्र्धानं मनोजुवा सवतवः पर्वतेन |
 अच्युता चिद वीळिता सवोजो रुजो वि दर्ळ्हा धर्षता विरप्शिन ||
ayā ha tyaṃ māyayā vāvṛdhānaṃ manojuvā svatavaḥ parvatena |
 acyutā cid vīḷitā svojo rujo vi dṛḷhā dhṛṣatā virapśin ||
[6.22.7] तं वो धिया नव्यस्या शविष्ठं परत्नं परत्नवत परितंसयध्यै |
 स नो वक्षदनिमानः सुवह्मेन्द्रो विश्वान्यतिदुर्गहाणि ||
taṃ vo dhiyā navyasyā śaviṣṭhaṃ pratnaṃ pratnavat paritaṃsayadhyai |
 sa no vakṣadanimānaḥ suvahmendro viśvānyatidurghahāṇi ||
[6.22.8] आ जनाय दरुह्वणे पार्थिवानि दिव्यानि दीपयो.अन्तरिक्षा |
 तपा वर्षन विश्वतः शोचिषा तान बरह्मद्विषे शोचय कषामपश्च ||
ā janāya druhvaṇe pārthivāni divyāni dīpayo.antarikṣā |
 tapā vṛṣan viśvataḥ śociṣā tān brahmadviṣe śocaya kṣāmapaśca ||
[6.22.9] भुवो जनस्य दिव्यस्य राजा पार्थिवस्य जगतस्त्वेषसन्द्र्क |
 धिष्व वज्रं दक्षिण इन्द्र हस्ते विश्वा अजुर्य दयसे वि मायाः ||
bhuvo janasya divyasya rājā pārthivasya jaghatastveṣasandṛk |
 dhiṣva vajraṃ dakṣiṇa indra haste viśvā ajurya dayase vi māyāḥ ||
[6.22.10] आ संयतमिन्द्र णः सवस्तिं शत्रुतूर्याय बर्हतीमम्र्ध्राम |
 यया दासान्यार्याणि वर्त्रा करो वज्रिन सुतुका नाहुषाणि ||
ā saṃyatamindra ṇaḥ svastiṃ śatrutūryāya bṛhatīmamṛdhrām |
 yayā dāsānyāryāṇi vṛtrā karo vajrin sutukā nāhuṣāṇi ||
[6.22.11] स नो नियुद्भिः पुरुहूत वेधो विश्ववाराभिरा गहि परयज्यो |
 न या अदेवो वरते न देव आभिर्याहि तूयमा मद्र्यद्रिक ||
sa no niyudbhiḥ puruhūta vedho viśvavārābhirā ghahi prayajyo |
 na yā adevo varate na deva ābhiryāhi tūyamā madryadrik ||

### Hymn 6.23

[6.23.1] सुत इत तवं निमिश्ल इन्द्र सोमे सतोमे बरह्मणि शस्यमानौक्थे |
 यद वा युक्ताभ्यां मघवन हरिभ्यां बिभ्रद वज्रम्बाह्वोरिन्द्र यासि ||
suta it tvaṃ nimiśla indra some stome brahmaṇi śasyamānaukthe |
 yad vā yuktābhyāṃ maghavan haribhyāṃ bibhrad vajrambāhvorindra yāsi ||
[6.23.2] यद वा दिवि पार्ये सुष्विमिन्द्र वर्त्रहत्ये.अवसि शूरसातौ |
 यद वा दक्षस्य बिभ्युषो अबिभ्यदरन्धयः शर्धत इन्द्र दस्यून ||
yad vā divi pārye suṣvimindra vṛtrahatye.avasi śūrasātau |
 yad vā dakṣasya bibhyuṣo abibhyadarandhayaḥ śardhata indra dasyūn ||
[6.23.3] पाता सुतमिन्द्रो अस्तु सोमं परणेनीरुग्रो जरितारमूती |
 कर्ता वीराय सुष्वय उ लोकं दाता वसु सतुवते कीरये चित ||
pātā sutamindro astu somaṃ praṇenīrughro jaritāramūtī |
 kartā vīrāya suṣvaya u lokaṃ dātā vasu stuvate kīraye cit ||
[6.23.4] गन्तेयान्ति सवना हरिभ्यां बभ्रिर्वज्रं पपिः सोमं ददिर्गाः |
 कर्ता वीरं नर्यं सर्ववीरं शरोता हवंग्र्णत सतोमवाहाः ||
ghanteyānti savanā haribhyāṃ babhrirvajraṃ papiḥ somaṃ dadirghāḥ |
 kartā vīraṃ naryaṃ sarvavīraṃ śrotā havaṃghṛṇata stomavāhāḥ ||
[6.23.5] अस्मै वयं यद वावान तद विविष्म इन्द्राय यो नः परदिवो अपस कः |
 सुते सोमे सतुमसि शंसदुक्थेन्द्राय बरह्म वर्धनं यथासत ||
asmai vayaṃ yad vāvāna tad viviṣma indrāya yo naḥ pradivo apas kaḥ |
 sute some stumasi śaṃsadukthendrāya brahma vardhanaṃ yathāsat ||
[6.23.6] बरह्माणि हि चक्र्षे वर्धनानि तावत त इन्द्र मतिभिर्विविष्मः |
 सुते सोमे सुतपाः शन्तमानि रान्द्र्या करियास्म वक्षणानि यज्ञैः ||
brahmāṇi hi cakṛṣe vardhanāni tāvat ta indra matibhirviviṣmaḥ |
 sute some sutapāḥ śantamāni rāndryā kriyāsma vakṣaṇāni yajñaiḥ ||
[6.23.7] स नो बोधि पुरोळाशं रराणः पिबा तु सोमं गोर्जीकमिन्द्र |
 एदं बर्हिर्यजमानस्य सीदोरुं कर्धि तवायत उ लोकम ||
sa no bodhi puroḷāśaṃ rarāṇaḥ pibā tu somaṃ ghoṛjīkamindra |
 edaṃ barhiryajamānasya sīdoruṃ kṛdhi tvāyata u lokam ||
[6.23.8] स मन्दस्वा हयनु जोषमुग्र पर तवा यज्ञास इमे अश्नुवन्तु |
 परेमे हवासः पुरुहूतमस्मे आ तवेयं धीरवस इन्द्र यम्याः ||
sa mandasvā hyanu joṣamughra pra tvā yajñāsa ime aśnuvantu |
 preme havāsaḥ puruhūtamasme ā tveyaṃ dhīravasa indra yamyāḥ ||
[6.23.9] तं वः सखायः सं यथा सुतेषु सोमेभिरीं पर्णता भोजमिन्द्रम |
 कुवित तस्मा असति नो भराय न सुष्विमिन्द्रो.अवसे मर्धाति ||
taṃ vaḥ sakhāyaḥ saṃ yathā suteṣu somebhirīṃ pṛṇatā bhojamindram |
 kuvit tasmā asati no bharāya na suṣvimindro.avase mṛdhāti ||
[6.23.10] एवेदिन्द्रः सुते अस्तावि सोमे भरद्वाजेषु कषयदिन मघोनः |
 असद यथा जरित्र उत सूरिरिन्द्रो रायो विश्ववारस्य दाता ||
evedindraḥ sute astāvi some bharadvājeṣu kṣayadin maghonaḥ |
 asad yathā jaritra uta sūririndro rāyo viśvavārasya dātā ||

### Hymn 6.24

[6.24.1] वर्षा मद इन्द्रे शलोक उक्था सचा सोमेषु सुतपा रजीषी |
 अर्चत्र्यो मघवा नर्भ्य उक्थैर्द्युक्षो राजा गिरामक्षितोतिः ||
vṛṣā mada indre śloka ukthā sacā someṣu sutapā ṛjīṣī |
 arcatryo maghavā nṛbhya ukthairdyukṣo rājā ghirāmakṣitotiḥ ||
[6.24.2] ततुरिर्वीरो नर्यो विचेताः शरोता हवं गर्णत उर्व्यूतिः |
 वसुः शंसो नरां कारुधाया वाजी सतुतो विदथे दाति वाजम ||
taturirvīro naryo vicetāḥ śrotā havaṃ ghṛṇata urvyūtiḥ |
 vasuḥ śaṃso narāṃ kārudhāyā vājī stuto vidathe dāti vājam ||
[6.24.3] अक्षो न चक्र्योः शूर बर्हन पर ते मह्ना रिरिचे रोदस्योः |
 वर्क्षस्य नु ते पुरुहूत वया वयूतयो रुरुहुरिन्द्र पूर्वीः ||
akṣo na cakryoḥ śūra bṛhan pra te mahnā ririce rodasyoḥ |
 vṛkṣasya nu te puruhūta vayā vyūtayo ruruhurindra pūrvīḥ ||
[6.24.4] शचीवतस्ते पुरुशाक शाका गवामिव सरुतयः संचरणीः |
 वत्सानां न तन्तयस्त इन्द्र दामन्वन्तो अदामानः सुदामन ||
śacīvataste puruśāka śākā ghavāmiva srutayaḥ saṃcaraṇīḥ |
 vatsānāṃ na tantayasta indra dāmanvanto adāmānaḥ sudāman ||
[6.24.5] अन्यदद्य कर्वरमन्यदु शवो.असच्च सन मुहुराचक्रिरिन्द्रः |
 मित्रो नो अत्र वरुणश्च पूषार्यो वशस्य पर्येतास्ति ||
anyadadya karvaramanyadu śvo.asacca san muhurācakririndraḥ |
 mitro no atra varuṇaśca pūṣāryo vaśasya paryetāsti ||
[6.24.6] वि तवदापो न पर्वतस्य पर्ष्ठादुक्थेभिरिन्द्रानयन्त यज्ञैः |
 तं तवाभिः सुष्टुतिभिर्वाजयन्त आजिं न जग्मुर्गिर्वाहो अश्वाः ||
vi tvadāpo na parvatasya pṛṣṭhādukthebhirindrānayanta yajñaiḥ |
 taṃ tvābhiḥ suṣṭutibhirvājayanta ājiṃ na jaghmurghirvāho aśvāḥ ||
[6.24.7] न यं जरन्ति शरदो न मासा न दयाव इन्द्रमवकर्शयन्ति |
 वर्द्धस्य चिद वर्धतामस्य तनू सतोमेभिरुक्थैश्चशस्यमाना ||
na yaṃ jaranti śarado na māsā na dyāva indramavakarśayanti |
 vṛddhasya cid vardhatāmasya tanū stomebhirukthaiścaśasyamānā ||
[6.24.8] न वीळवे नमते न सथिराय न शर्धते दस्युजूताय सतवान |
 अज्रा इन्द्रस्य गिरयश्चिद रष्वा गम्भीरे चिद भवतिगाधमस्मै ||
na vīḷave namate na sthirāya na śardhate dasyujūtāya stavān |
 ajrā indrasya ghirayaścid ṛṣvā ghambhīre cid bhavatighādhamasmai ||
[6.24.9] गम्भीरेण न उरुणामत्रिन परेषो यन्धि सुतपावन वाजान |
 सथा ऊ षु ऊर्ध्व ऊती अरिषण्यन्नक्तोर्व्युष्टौ परितक्म्यायाम ||
ghambhīreṇa na uruṇāmatrin preṣo yandhi sutapāvan vājān |
 sthā ū ṣu ūrdhva ūtī ariṣaṇyannaktorvyuṣṭau paritakmyāyām ||
[6.24.10] सचस्व नायमवसे अभीक इतो वा तमिन्द्र पाहि रिषः |
 अमा चैनमरण्ये पाहि रिषो मदेम शतहिमाः सुवीराः ||
sacasva nāyamavase abhīka ito vā tamindra pāhi riṣaḥ |
 amā cainamaraṇye pāhi riṣo madema śatahimāḥ suvīrāḥ ||

### Hymn 6.25

[6.25.1] या त ऊतिरवमा या परमा या मध्यमेन्द्र शुष्मिन्नस्ति |
 ताभिरू षु वर्त्रहत्ये.अवीर्न एभिश्च वाजैर्महान्न उग्र ||
yā ta ūtiravamā yā paramā yā madhyamendra śuṣminnasti |
 tābhirū ṣu vṛtrahatye.avīrna ebhiśca vājairmahānna ughra ||
[6.25.2] आभि सप्र्धो मिथतीररिषण्यन्नमित्रस्य वयथया मन्युमिन्द्र |
 आभिर्विश्वा अभियुजो विषूचीरार्याय विशो.अव तारीर्दासीः ||
ābhi spṛdho mithatīrariṣaṇyannamitrasya vyathayā manyumindra |
 ābhirviśvā abhiyujo viṣūcīrāryāya viśo.ava tārīrdāsīḥ ||
[6.25.3] इन्द्र जामय उत ये.अजामयो.अर्वाचीनासो वनुषो युयुज्रे |
 तवमेषां विथुरा शवांसि जहि वर्ष्ण्यानि कर्णुही पराचः ||
indra jāmaya uta ye.ajāmayo.arvācīnāso vanuṣo yuyujre |
 tvameṣāṃ vithurā śavāṃsi jahi vṛṣṇyāni kṛṇuhī parācaḥ ||
[6.25.4] शूरो वा शूरं वनते शरीरैस्तनूरुचा तरुषि यत कर्ण्वैते |
 तोके वा गोषु तनये यदप्सु वि करन्दसी उर्वरासु बरवैते ||
śūro vā śūraṃ vanate śarīraistanūrucā taruṣi yat kṛṇvaite |
 toke vā ghoṣu tanaye yadapsu vi krandasī urvarāsu bravaite ||
[6.25.5] नहि तवा शूरो न तुरो न धर्ष्णुर्न तवा योधो मन्यमानो युयोध |
 इन्द्र नकिष टवा परत्यस्त्येषां विश्वा जातान्यभ्यसि तानि ||
nahi tvā śūro na turo na dhṛṣṇurna tvā yodho manyamāno yuyodha |
 indra nakiṣ ṭvā pratyastyeṣāṃ viśvā jātānyabhyasi tāni ||
[6.25.6] स पत्यत उभयोर्न्र्म्णमयोर्यदी वेधसः समिथे हवन्ते |
 वर्त्रे वा महो नर्वति कषये वा वयचस्वन्ता यदि वितन्तसैते ||
sa patyata ubhayornṛmṇamayoryadī vedhasaḥ samithe havante |
 vṛtre vā maho nṛvati kṣaye vā vyacasvantā yadi vitantasaite ||
[6.25.7] अध समा ते चर्षणयो यदेजानिन्द्र तरातोत भवा वरूता |
 अस्माकासो ये नर्तमासो अर्य इन्द्र सूरयो दधिरे पुरोनः ||
adha smā te carṣaṇayo yadejānindra trātota bhavā varūtā |
 asmākāso ye nṛtamāso arya indra sūrayo dadhire puronaḥ ||
[6.25.8] अनु ते दायि मह इन्द्रियाय सत्रा ते विष्वमनु वर्त्रहत्ये |
 अनु कषत्रमनु सहो यजत्रेन्द्र देवेभिरनु ते नर्षह्ये ||
anu te dāyi maha indriyāya satrā te viṣvamanu vṛtrahatye |
 anu kṣatramanu saho yajatrendra devebhiranu te nṛṣahye ||
[6.25.9] एवा न सप्र्धः समजा समत्स्विन्द्र रारन्धि मिथतीरदेवीः |
 विद्याम वस्तोरवसा गर्णन्तो भरद्वाजा उत त इन्द्र नूनम ||
evā na spṛdhaḥ samajā samatsvindra rārandhi mithatīradevīḥ |
 vidyāma vastoravasā ghṛṇanto bharadvājā uta ta indra nūnam ||

### Hymn 6.26

[6.26.1] शरुधी न इन्द्र हवयामसि तवा महो वाजस्य सातौ वाव्र्षाणाः |
 सं यद विशो.अयन्त शूरसाता उग्रं नो.अवः पार्ये अहन दाः ||
śrudhī na indra hvayāmasi tvā maho vājasya sātau vāvṛṣāṇāḥ |
 saṃ yad viśo.ayanta śūrasātā ughraṃ no.avaḥ pārye ahan dāḥ ||
[6.26.2] तवां वाजी हवते वाजिनेयो महो वाजस्य गध्यस्य सातौ |
 तवां वर्त्रेष्विन्द्र सत्पतिं तरुत्रं तवां चष्टे मुष्टिहा गोषु युध्यन ||
tvāṃ vājī havate vājineyo maho vājasya ghadhyasya sātau |
 tvāṃ vṛtreṣvindra satpatiṃ tarutraṃ tvāṃ caṣṭe muṣṭihā ghoṣu yudhyan ||
[6.26.3] तवं कविं चोदयो.अर्कसातौ तवं कुत्साय शुष्णं दाशुषे वर्क |
 तवं शिरो अमर्मणः पराहन्नतिथिग्वाय शंस्यं करिष्यन ||
tvaṃ kaviṃ codayo.arkasātau tvaṃ kutsāya śuṣṇaṃ dāśuṣe vark |
 tvaṃ śiro amarmaṇaḥ parāhannatithighvāya śaṃsyaṃ kariṣyan ||
[6.26.4] तवं रथं पर भरो योधं रष्वमावो युध्यन्तं वर्षभं दशद्युम |
 तवं तुग्रं वेतसवे सचाहन तवं तुजिं गर्णन्तमिन्द्र तूतोः ||
tvaṃ rathaṃ pra bharo yodhaṃ ṛṣvamāvo yudhyantaṃ vṛṣabhaṃ daśadyum |
 tvaṃ tughraṃ vetasave sacāhan tvaṃ tujiṃ ghṛṇantamindra tūtoḥ ||
[6.26.5] तवं तदुक्थमिन्द्र बर्हणा कः पर यच्छता सहस्राशूर दर्षि |
 अव गिरेर्दासं शम्बरं हन परावो दिवोदासं चित्राभिरूती ||
tvaṃ tadukthamindra barhaṇā kaḥ pra yacchatā sahasrāśūra darṣi |
 ava ghirerdāsaṃ śambaraṃ han prāvo divodāsaṃ citrābhirūtī ||
[6.26.6] तवं शरद्धाभिर्मन्दसानः सोमैर्दभीतये चुमुरिमिन्द्रसिष्वप |
 तवं रजिं पिठीनसे दशस्यन षष्टिं सहस्राशच्या सचाहन ||
tvaṃ śraddhābhirmandasānaḥ somairdabhītaye cumurimindrasiṣvap |
 tvaṃ rajiṃ piṭhīnase daśasyan ṣaṣṭiṃ sahasrāśacyā sacāhan ||
[6.26.7] अहं चन तत सूरिभिरानश्यां तव जयाय इन्द्र सुम्नमोजः |
 तवया यत सतवन्ते सधवीर वीरास्त्रिवरूथेन नहुषा शविष्ठ ||
ahaṃ cana tat sūribhirānaśyāṃ tava jyāya indra sumnamojaḥ |
 tvayā yat stavante sadhavīra vīrāstrivarūthena nahuṣā śaviṣṭha ||
[6.26.8] वयं ते अस्यामिन्द्र दयुम्नहूतौ सखायः सयाम महिन परेष्ठाः |
 परातर्दनिः कषत्रश्रीरस्तु शरेष्ठो घने वर्त्राणां सनये धनानाम ||
vayaṃ te asyāmindra dyumnahūtau sakhāyaḥ syāma mahina preṣṭhāḥ |
 prātardaniḥ kṣatraśrīrastu śreṣṭho ghane vṛtrāṇāṃ sanaye dhanānām ||

### Hymn 6.27

[6.27.1] किमस्य मदे किं वस्य पीताविन्द्रः किमस्य सख्ये चकार |
 रणा वा ये निषदि किं ते अस्य पुर विविद्रे किमु नूतनासः ||
kimasya made kiṃ vasya pītāvindraḥ kimasya sakhye cakāra |
 raṇā vā ye niṣadi kiṃ te asya pura vividre kimu nūtanāsaḥ ||
[6.27.2] सदस्य मदे सद वस्य पितविन्द्रः सदस्य सख्ये चकार |
 रणा वा ये निषदि सत ते अस्य पुर विविद्रे सदु नूतनासः ||
sadasya made sad vasya pitavindraḥ sadasya sakhye cakāra |
 raṇā vā ye niṣadi sat te asya pura vividre sadu nūtanāsaḥ ||
[6.27.3] नहि नु ते महिमनः समस्य न मघवन मघवत्त्वस्य विद्म |
 न राधसो-राधसो नूतनस्येन्द्र नकिर्दद्र्श इन्द्रियं ते ||
nahi nu te mahimanaḥ samasya na maghavan maghavattvasya vidma |
 na rādhaso-rādhaso nūtanasyendra nakirdadṛśa indriyaṃ te ||
[6.27.4] एतत तयत त इन्द्रियमचेति येनावधीर्वरशिखस्य शेषः |
 वज्रस्य यत ते निहतस्य शुष्मात सवनाच्चिदिन्द्र परमोददार ||
etat tyat ta indriyamaceti yenāvadhīrvaraśikhasya śeṣaḥ |
 vajrasya yat te nihatasya śuṣmāt svanāccidindra paramodadāra ||
[6.27.5] वधीदिन्द्रो वरशिखस्य शेषो.अभ्यावर्तिने चायमानाय शिक्षन |
 वर्चीवतो यद धरियूपीयायां हन पूर्वे अर्धे भियसापरो दर्त ||
vadhīdindro varaśikhasya śeṣo.abhyāvartine cāyamānāya śikṣan |
 vṛcīvato yad dhariyūpīyāyāṃ han pūrve ardhe bhiyasāparo dart ||
[6.27.6] तरिंशच्छतं वर्मिण इन्द्र साकं यव्यावत्यां पुरुहूत शरवस्या |
 वर्चीवन्तः शरवे पत्यमानाः पात्रा भिन्दानन्यर्थान्यायन ||
triṃśacchataṃ varmiṇa indra sākaṃ yavyāvatyāṃ puruhūta śravasyā |
 vṛcīvantaḥ śarave patyamānāḥ pātrā bhindānanyarthānyāyan ||
[6.27.7] यस्य गावावरुषा सूयवस्यू अन्तरू षु चरतो रेरिहाणा |
 स सर्ञ्जयाय तुर्वशं परादाद वर्चीवतो दैववातायशिक्षन ||
yasya ghāvāvaruṣā sūyavasyū antarū ṣu carato rerihāṇā |
 sa sṛñjayāya turvaśaṃ parādād vṛcīvato daivavātāyaśikṣan ||
[6.27.8] दवयानग्ने रथिनो विंशतिं गा वधूमतो मघवा मह्यं सम्राट |
 अभ्यावर्ती चायमानो ददाति दूणाशेयं दक्षिणा पार्थवानाम ||
dvayānaghne rathino viṃśatiṃ ghā vadhūmato maghavā mahyaṃ samrāṭ |
 abhyāvartī cāyamāno dadāti dūṇāśeyaṃ dakṣiṇā pārthavānām ||

### Hymn 6.28

[6.28.1] आ गावो अग्मन्नुत भद्रमक्रन सीदन्तु गोष्ठे रणयन्त्वस्मे |
 परजावतीः पुरुरूपा इह सयुरिन्द्राय पूर्वीरुषसो दुहानाः ||
ā ghāvo aghmannuta bhadramakran sīdantu ghoṣṭhe raṇayantvasme |
 prajāvatīḥ pururūpā iha syurindrāya pūrvīruṣaso duhānāḥ ||
[6.28.2] इन्द्रो यज्वने पर्णते च शिक्षत्युपेद ददाति न सवं मुषायति |
 भूयो-भूयो रयिमिदस्य वर्धयन्नभिन्ने खिल्ये निदधाति देवयुम ||
indro yajvane pṛṇate ca śikṣatyuped dadāti na svaṃ muṣāyati |
 bhūyo-bhūyo rayimidasya vardhayannabhinne khilye nidadhāti devayum ||
[6.28.3] न ता नशन्ति न दभाति तस्करो नासामामित्रो वयथिरादधर्षति |
 देवांश्च याभिर्यजते ददाति च जयोगित ताभिः सचते गोपतिः सह ||
na tā naśanti na dabhāti taskaro nāsāmāmitro vyathirādadharṣati |
 devāṃśca yābhiryajate dadāti ca jyoghit tābhiḥ sacate ghopatiḥ saha ||
[6.28.4] न ता अर्वा रेणुककाटो अश्नुते न संस्क्र्तत्रमुप यन्ति ता अभि |
 उरुगायमभयं तस्य ता अनु गावो मर्तस्य विचरन्ति यज्वनः ||
na tā arvā reṇukakāṭo aśnute na saṃskṛtatramupa yanti tā abhi |
 urughāyamabhayaṃ tasya tā anu ghāvo martasya vicaranti yajvanaḥ ||
[6.28.5] गावो भगो गाव इन्द्रो मे अछान गावः सोमस्य परथमस्य भक्षः |
 इमा या गावः स जनास इन्द्र इछामीद धर्दामनसा चिदिन्द्रम ||
ghāvo bhagho ghāva indro me achān ghāvaḥ somasya prathamasya bhakṣaḥ |
 imā yā ghāvaḥ sa janāsa indra ichāmīd dhṛdāmanasā cidindram ||
[6.28.6] यूयं गावो मेदयथा कर्शं चिदश्रीरं चित कर्णुथा सुप्रतीकम |
 भद्रं गर्हं कर्णुथ भद्रवाचो बर्हद वो वय उच्यते सभासु ||
yūyaṃ ghāvo medayathā kṛśaṃ cidaśrīraṃ cit kṛṇuthā supratīkam |
 bhadraṃ ghṛhaṃ kṛṇutha bhadravāco bṛhad vo vaya ucyate sabhāsu ||
[6.28.7] परजावतीः सूयवसं रिशन्तीः शुद्धा अपः सुप्रपाणेपिबन्तीः |
 मा व सतेन ईशत माघशंसः परि वो हेती रुद्रस्य वर्ज्याः ||
prajāvatīḥ sūyavasaṃ riśantīḥ śuddhā apaḥ suprapāṇepibantīḥ |
 mā va stena īśata māghaśaṃsaḥ pari vo hetī rudrasya vṛjyāḥ ||
[6.28.8] उपेदमुपपर्चनमासु गोषूप पर्च्यताम |
 उप रषभस्य रेतस्युपेन्द्र तव वीर्ये ||
upedamupaparcanamāsu ghoṣūpa pṛcyatām |
 upa ṛṣabhasya retasyupendra tava vīrye ||

### Hymn 6.29

[6.29.1] इन्द्रं वो नरः सख्याय सेपुर्महो यन्तः सुमतये चकानाः |
 महो हि दाता वज्रहस्तो अस्ति महामु रण्वमवसे यजध्वम ||
indraṃ vo naraḥ sakhyāya sepurmaho yantaḥ sumataye cakānāḥ |
 maho hi dātā vajrahasto asti mahāmu raṇvamavase yajadhvam ||
[6.29.2] आ यस्मिन हस्ते नर्या मिमिक्षुरा रथे हिरण्यये रथेष्ठाः |
 आ रश्मयो गभस्त्यो सथूरयोराध्वन्नश्वासो वर्षणो युजानाः ||
ā yasmin haste naryā mimikṣurā rathe hiraṇyaye ratheṣṭhāḥ |
 ā raśmayo ghabhastyo sthūrayorādhvannaśvāso vṛṣaṇo yujānāḥ ||
[6.29.3] शरिये ते पादा दुव आ मिमिक्षुर्ध्र्ष्णुर्वज्री शवसा दक्षिणावान |
 वसानो अत्कं सुरभिं दर्शे कं सवर्ण नर्तविषिरो बभूथ ||
śriye te pādā duva ā mimikṣurdhṛṣṇurvajrī śavasā dakṣiṇāvān |
 vasāno atkaṃ surabhiṃ dṛśe kaṃ svarṇa nṛtaviṣiro babhūtha ||
[6.29.4] स सोम आमिश्लतमः सुतो भूद यस्मिन पक्तिः पच्यते सन्तिधानाः |
 इन्द्रं नर सतुवन्तो बरह्मकारा उक्था शंसन्तो देववाततमाः ||
sa soma āmiślatamaḥ suto bhūd yasmin paktiḥ pacyate santidhānāḥ |
 indraṃ nara stuvanto brahmakārā ukthā śaṃsanto devavātatamāḥ ||
[6.29.5] न ते अन्तः शवसो धाय्यस्य वि तु बाबधे रोदसी महित्वा |
 आ ता सूरिः पर्णति तूतुजानो यूथेवाप्सु समीजमान ऊती ||
na te antaḥ śavaso dhāyyasya vi tu bābadhe rodasī mahitvā |
 ā tā sūriḥ pṛṇati tūtujāno yūthevāpsu samījamāna ūtī ||
[6.29.6] एवेदिन्द्रः सुहव रष्वो अस्तूती अनूती हिरिशिप्रः सत्वा |
 एवा हि जातो असमात्योजाः पुरू च वर्त्रा हनति नि दस्यून ||
evedindraḥ suhava ṛṣvo astūtī anūtī hiriśipraḥ satvā |
 evā hi jāto asamātyojāḥ purū ca vṛtrā hanati ni dasyūn ||

### Hymn 6.30

[6.30.1] भूय इद वाव्र्धे वीर्यायनेको अजुर्यो दयते वसूनि |
 पर रिरिचे दिव इन्द्रः पर्थिव्या अर्धमिदस्य परति रोदसी उभे ||
bhūya id vāvṛdhe vīryāyaneko ajuryo dayate vasūni |
 pra ririce diva indraḥ pṛthivyā ardhamidasya prati rodasī ubhe ||
[6.30.2] अधा मन्ये बर्हदसुर्यमस्य यानि दाधार नकिरा मिनाति |
 दिवे-दिवे सूर्यो दर्शतो भूद वि सद्मान्युर्विया सुक्रतुर्धात ||
adhā manye bṛhadasuryamasya yāni dādhāra nakirā mināti |
 dive-dive sūryo darśato bhūd vi sadmānyurviyā sukraturdhāt ||
[6.30.3] अद्या चिन नू चित तदपो नदीनां यदाभ्यो अरदो गातुमिन्द्र |
 नि पर्वता अद्मसदो न सेदुस्त्वया दर्ळ्हानि सुक्रतो रजांसि ||
adyā cin nū cit tadapo nadīnāṃ yadābhyo arado ghātumindra |
 ni parvatā admasado na sedustvayā dṛḷhāni sukrato rajāṃsi ||
[6.30.4] सत्यमित तन न तवावानन्यो अस्तीन्द्र देवो न मर्त्यो जयायान |
 अहन्नहिं परिशयानमर्णो.अवास्र्जो अपो अछा समुद्रम ||
satyamit tan na tvāvānanyo astīndra devo na martyo jyāyān |
 ahannahiṃ pariśayānamarṇo.avāsṛjo apo achā samudram ||
[6.30.5] तवमपो वि दुरो विषूचीरिन्द्र दर्ळ्हमरुजः पर्वतस्य |
 राजाभवो जगतश्चर्षणीनां साकं सूर्यं जनयन दयामुषासम ||
tvamapo vi duro viṣūcīrindra dṛḷhamarujaḥ parvatasya |
 rājābhavo jaghataścarṣaṇīnāṃ sākaṃ sūryaṃ janayan dyāmuṣāsam ||

### Hymn 6.31

[6.31.1] अभूरेको रयिपते रयीणामा हस्तयोरधिथा इन्द्र कर्ष्टीः |
 वि तोके अप्सु तनये च सूरे.अवोचन्त चर्षणयो विवाचः ||
abhūreko rayipate rayīṇāmā hastayoradhithā indra kṛṣṭīḥ |
 vi toke apsu tanaye ca sūre.avocanta carṣaṇayo vivācaḥ ||
[6.31.2] तवद भियेन्द्र पार्थिवानि विश्वाच्युता चिच्च्यावयन्ते रजांसि |
 दयावाक्षामा पर्वतासो वनानि विश्वं दर्ळ्हं भयते अज्मन्ना ते ||
tvad bhiyendra pārthivāni viśvācyutā ciccyāvayante rajāṃsi |
 dyāvākṣāmā parvatāso vanāni viśvaṃ dṛḷhaṃ bhayate ajmannā te ||
[6.31.3] तवं कुत्सेनाभि शुष्णमिन्द्राशुषं युध्य कुयवं गविष्टौ |
 दश परपित्वे अध सूर्यस्य मुषायश्चक्रमविवेरपांसि ||
tvaṃ kutsenābhi śuṣṇamindrāśuṣaṃ yudhya kuyavaṃ ghaviṣṭau |
 daśa prapitve adha sūryasya muṣāyaścakramaviverapāṃsi ||
[6.31.4] तवं शतान्यव शम्बरस्य पुरो जघन्थाप्रतीनि सस्योः |
 अशिक्षो यत्र शच्या शचीवो दिवोदासाय सुन्वते सुतक्रे भरद्वाजाय गर्णते वसूनि ||
tvaṃ śatānyava śambarasya puro jaghanthāpratīni sasyoḥ |
 aśikṣo yatra śacyā śacīvo divodāsāya sunvate sutakre bharadvājāya ghṛṇate vasūni ||
[6.31.5] स सत्यसत्वन महते रणाय रथमा तिष्ठ तुविन्र्म्ण भीमम |
 याहि परपथिन्नवसोप मद्रिक पर च शरुत शरावय चर्षणिभ्यः ||
sa satyasatvan mahate raṇāya rathamā tiṣṭha tuvinṛmṇa bhīmam |
 yāhi prapathinnavasopa madrik pra ca śruta śrāvaya carṣaṇibhyaḥ ||

### Hymn 6.32

[6.32.1] अपूर्व्या पुरुतमान्यस्मै महे वीराय तवसे तुराय |
 विरप्शिने वज्रिणे शन्तमानि वचांस्यासा सथविराय तक्षम ||
apūrvyā purutamānyasmai mahe vīrāya tavase turāya |
 virapśine vajriṇe śantamāni vacāṃsyāsā sthavirāya takṣam ||
[6.32.2] स मातरा सूर्येणा कवीनामवासयद रुजदद्रिं गर्णानः |
 सवाधीभिर्र्क्वभिर्वावशान उदुस्रियाणामस्र्जन निदानम ||
sa mātarā sūryeṇā kavīnāmavāsayad rujadadriṃ ghṛṇānaḥ |
 svādhībhirṛkvabhirvāvaśāna udusriyāṇāmasṛjan nidānam ||
[6.32.3] स वह्निभिर्र्क्वभिर्गोषु शश्वन मितज्ञुभिः पुरुक्र्त्वा जिगाय |
 पुरः पुरोहा सखिभिः सखीयन दर्ळ्हा रुरोज कविभिः कविः सन ||
sa vahnibhirṛkvabhirghoṣu śaśvan mitajñubhiḥ purukṛtvā jighāya |
 puraḥ purohā sakhibhiḥ sakhīyan dṛḷhā ruroja kavibhiḥ kaviḥ san ||
[6.32.4] स नीव्याभिर्जरितारमछा महो वाजेभिर्महद्भिश्च शुष्मैः |
 पुरुवीराभिर्व्र्षभ कषितीनामा गिर्वणः सुविताय पर याहि ||
sa nīvyābhirjaritāramachā maho vājebhirmahadbhiśca śuṣmaiḥ |
 puruvīrābhirvṛṣabha kṣitīnāmā ghirvaṇaḥ suvitāya pra yāhi ||
[6.32.5] स सर्गेण शवसा तक्तो अत्यैरप इन्द्रो दक्षिणतस्तुराषाट |
 इत्था सर्जाना अनपाव्र्दर्थं दिवे-दिवे विविषुरप्रम्र्ष्यम ||
sa sargheṇa śavasā takto atyairapa indro dakṣiṇatasturāṣāṭ |
 itthā sṛjānā anapāvṛdarthaṃ dive-dive viviṣurapramṛṣyam ||

### Hymn 6.33

[6.33.1] य ओजिष्ठ इन्द्र तं सु नो दा मदो वर्षन सवभिष्टिर्दास्वान |
 सौवश्व्यं यो वनवत सवश्वो वर्त्रा समत्सु सासहदमित्रान ||
ya ojiṣṭha indra taṃ su no dā mado vṛṣan svabhiṣṭirdāsvān |
 sauvaśvyaṃ yo vanavat svaśvo vṛtrā samatsu sāsahadamitrān ||
[6.33.2] तवां हीन्द्रावसे विवाचो हवन्ते चर्षणयः शूरसातौ |
 तवं विप्रेभिर्वि पणीन्रशायस्त्वोत इत सनिता वाजमर्वा ||
tvāṃ hīndrāvase vivāco havante carṣaṇayaḥ śūrasātau |
 tvaṃ viprebhirvi paṇīnraśāyastvota it sanitā vājamarvā ||
[6.33.3] तवं तानिन्द्रोभयानमित्रान दासा वर्त्राण्यार्या च शूर |
 वधीर्वनेव सुधितेभिरत्कैरा पर्त्सु दर्षि नर्णां नर्तम ||
tvaṃ tānindrobhayānamitrān dāsā vṛtrāṇyāryā ca śūra |
 vadhīrvaneva sudhitebhiratkairā pṛtsu darṣi nṛṇāṃ nṛtama ||
[6.33.4] स तवं न इन्द्राकवाभिरूती सखा विश्वायुरविता वर्धे भूः |
 सवर्षाता यद धवयामसि तवा युध्यन्तो नेमधिताप्र्त्सु शूर ||
sa tvaṃ na indrākavābhirūtī sakhā viśvāyuravitā vṛdhe bhūḥ |
 svarṣātā yad dhvayāmasi tvā yudhyanto nemadhitāpṛtsu śūra ||
[6.33.5] नूनं न इन्द्रापराय च सया भवा मर्ळीक उत नो अभिष्टौ |
 इत्था गर्णन्तो महिनस्य शर्मन दिवि षयाम पार्ये गोषतमाः ||
nūnaṃ na indrāparāya ca syā bhavā mṛḷīka uta no abhiṣṭau |
 itthā ghṛṇanto mahinasya śarman divi ṣyāma pārye ghoṣatamāḥ ||

### Hymn 6.34

[6.34.1] सं च तवे जग्मुर्गिर इन्द्र पूर्वीर्वि च तवद यन्ति विभ्वोमनीषाः |
 पूरा नूनं च सतुतय रषीणां पस्प्र्ध्र इन्द्रे अध्युक्थार्का ||
saṃ ca tve jaghmurghira indra pūrvīrvi ca tvad yanti vibhvomanīṣāḥ |
 pūrā nūnaṃ ca stutaya ṛṣīṇāṃ paspṛdhra indre adhyukthārkā ||
[6.34.2] पुरुहूतो यः पुरुगूर्त रभ्वानेकः पुरुप्रशस्तो अस्ति यज्ञैः |
 रथो न महे शवसे युजानो.अस्माभिरिन्द्रो अनुमाद्यो भूत ||
puruhūto yaḥ purughūrta ṛbhvānekaḥ purupraśasto asti yajñaiḥ |
 ratho na mahe śavase yujāno.asmābhirindro anumādyo bhūt ||
[6.34.3] न यं हिंसन्ति धीतयो न वाणीरिन्द्रं नक्षन्तीदभि वर्धयन्तीः |
 यदि सतोतारः शतं यत सहस्रं गर्णन्ति गिर्वणसं शं तदस्मै ||
na yaṃ hiṃsanti dhītayo na vāṇīrindraṃ nakṣantīdabhi vardhayantīḥ |
 yadi stotāraḥ śataṃ yat sahasraṃ ghṛṇanti ghirvaṇasaṃ śaṃ tadasmai ||
[6.34.4] अस्मा एतद दिव्यर्चेव मासा मिमिक्ष इन्द्रे नययामि सोमः |
 जनं न धन्वन्नभि सं यदापः सत्रा वाव्र्धुर्हवनानि यज्ञैः ||
asmā etad divyarceva māsā mimikṣa indre nyayāmi somaḥ |
 janaṃ na dhanvannabhi saṃ yadāpaḥ satrā vāvṛdhurhavanāni yajñaiḥ ||
[6.34.5] अस्मा एतन मह्याङगूषमस्मा इन्द्राय सतोत्रं मतिभिरवाचि |
 असद यथा महति वर्त्रतूर्य इन्द्रो विश्वायुरविता वर्धश्च ||
asmā etan mahyāṅghūṣamasmā indrāya stotraṃ matibhiravāci |
 asad yathā mahati vṛtratūrya indro viśvāyuravitā vṛdhaśca ||

### Hymn 6.35

[6.35.1] कदा भुवन रथक्षयाणि बरह्म कदा सतोत्रे सहस्रपोष्यन्दाः |
 कदा सतोमं वासयो.अस्य राया कदा धियः करसि वाजरत्नाः ||
kadā bhuvan rathakṣayāṇi brahma kadā stotre sahasrapoṣyandāḥ |
 kadā stomaṃ vāsayo.asya rāyā kadā dhiyaḥ karasi vājaratnāḥ ||
[6.35.2] कर्हि सवित तदिन्द्र यन नर्भिर्नॄन वीरैर्वीरान नीळयासे जयाजीन |
 तरिधातु गा अधि जयासि गोष्विन्द्र दयुम्नंस्वर्वद धेह्यस्मे ||
karhi svit tadindra yan nṛbhirnṝn vīrairvīrān nīḷayāse jayājīn |
 tridhātu ghā adhi jayāsi ghoṣvindra dyumnaṃsvarvad dhehyasme ||
[6.35.3] कर्हि सवित तदिन्द्र यज्जरित्रे विष्वप्सु बरह्म कर्णवः शविष्ठ |
 कदा धियो न नियुतो युवासे कदा गोमघा हवनानि गछाः ||
karhi svit tadindra yajjaritre viṣvapsu brahma kṛṇavaḥ śaviṣṭha |
 kadā dhiyo na niyuto yuvāse kadā ghomaghā havanāni ghachāḥ ||
[6.35.4] स गोमघा जरित्रे अश्वश्चन्द्रा वाजश्रवसो अधि धेहि पर्क्षः |
 पीपिहीषः सुदुघामिन्द्र धेनुं भरद्वाजेषु सुरुचो रुरुच्याः ||
sa ghomaghā jaritre aśvaścandrā vājaśravaso adhi dhehi pṛkṣaḥ |
 pīpihīṣaḥ sudughāmindra dhenuṃ bharadvājeṣu suruco rurucyāḥ ||
[6.35.5] तमा नूनं वर्जनमन्यथा चिच्छूरो यच्छक्र वि दुरोग्र्णीषे |
 मा निररं शुक्रदुघस्य धेनोराङगिरसान बरह्मणा विप्र जिन्व ||
tamā nūnaṃ vṛjanamanyathā cicchūro yacchakra vi duroghṛṇīṣe |
 mā niraraṃ śukradughasya dhenorāṅghirasān brahmaṇā vipra jinva ||

### Hymn 6.36

[6.36.1] सत्रा मदासस्तव विश्वजन्याः सत्रा रायो.अध ये पार्थिवासः |
 सत्रा वाजानामभवो विभक्ता यद देवेषु धारयथा असुर्यम ||
satrā madāsastava viśvajanyāḥ satrā rāyo.adha ye pārthivāsaḥ |
 satrā vājānāmabhavo vibhaktā yad deveṣu dhārayathā asuryam ||
[6.36.2] अनु पर येजे जन ओजो अस्य सत्रा दधिरे अनु वीर्याय |
 सयूमग्र्भे दुधये.अर्वते च करतुं वर्ञ्जन्त्यपि वर्त्रहत्ये ||
anu pra yeje jana ojo asya satrā dadhire anu vīryāya |
 syūmaghṛbhe dudhaye.arvate ca kratuṃ vṛñjantyapi vṛtrahatye ||
[6.36.3] तं सध्रीचीरूतयो वर्ष्ण्यानि पौंस्यानि नियुतः सश्चुरिन्द्रम |
 समुद्रं न सिन्धव उक्थशुष्मा उरुव्यचसं गिरा विशन्ति ||
taṃ sadhrīcīrūtayo vṛṣṇyāni pauṃsyāni niyutaḥ saścurindram |
 samudraṃ na sindhava ukthaśuṣmā uruvyacasaṃ ghiraā viśanti ||
[6.36.4] स रायस खामुप सर्जा गर्णानः पुरुश्चन्द्रस्य तवमिन्द्रवस्वः |
 पतिर्बभूथासमो जनानामेको विश्वस्य भुवनस्य राजा ||
sa rāyas khāmupa sṛjā ghṛṇānaḥ puruścandrasya tvamindravasvaḥ |
 patirbabhūthāsamo janānāmeko viśvasya bhuvanasya rājā ||
[6.36.5] स तु शरुधि शरुत्या यो दुवोयुर्द्यौर्न भूमाभि रायोर्यः |
 असो यथा नः शवसा चकानो युगे-युगे वयसा चेकितानः ||
sa tu śrudhi śrutyā yo duvoyurdyaurna bhūmābhi rāyoaryaḥ |
 aso yathā naḥ śavasā cakāno yughe-yughe vayasā cekitānaḥ ||

### Hymn 6.37

[6.37.1] अर्वाग रथं विश्ववारं त उग्रेन्द्र युक्तासो हरयो वहन्तु |
 कीरिश्चिद धि तवा हवते सवर्वान रधीमहि सधमादस्तेद्य ||
arvāgh rathaṃ viśvavāraṃ ta ughrendra yuktāso harayo vahantu |
 kīriścid dhi tvā havate svarvān ṛdhīmahi sadhamādasteadya ||
[6.37.2] परो दरोणे हरयः कर्माग्मन पुनानास रज्यन्तो अभूवन |
 इन्द्रो नो अस्य पूर्व्यः पपीयाद दयुक्षो मदस्य सोम्यस्य राजा ||
pro droṇe harayaḥ karmāghman punānāsa ṛjyanto abhūvan |
 indro no asya pūrvyaḥ papīyād dyukṣo madasya somyasya rājā ||
[6.37.3] आसस्राणासः शवसानमछेन्द्रं सुचक्रे रथ्यासो अश्वाः |
 अभि शरव रज्यन्तो वहेयुर्नू चिन नु वायोरम्र्तं विदस्येत ||
āsasrāṇāsaḥ śavasānamachendraṃ sucakre rathyāso aśvāḥ |
 abhi śrava ṛjyanto vaheyurnū cin nu vāyoramṛtaṃ vidasyet ||
[6.37.4] वरिष्ठो अस्य दक्षिणामियर्तीन्द्रो मघोनां तुविकूर्मितमः |
 यया वज्रिवः परियास्यंहो मघा च धर्ष्णो दयसे वि सूरीन ||
variṣṭho asya dakṣiṇāmiyartīndro maghonāṃ tuvikūrmitamaḥ |
 yayā vajrivaḥ pariyāsyaṃho maghā ca dhṛṣṇo dayase vi sūrīn ||
[6.37.5] इन्द्रो वाजस्य सथविरस्य दातेन्द्रो गीर्भिर्वर्धतां वर्द्धमहाः |
 इन्द्रो वर्त्रं हनिष्ठो अस्तु सत्वा ता सूरिः पर्णति तूतुजानः ||
indro vājasya sthavirasya dātendro ghīrbhirvardhatāṃ vṛddhamahāḥ |
 indro vṛtraṃ haniṣṭho astu satvā tā sūriḥ pṛṇati tūtujānaḥ ||

### Hymn 6.38

[6.38.1] अपादित उदु नश्चित्रतमो महीं भर्षद दयुमतीमिन्द्रहूतिम |
 पन्यसीं धीतिं दैव्यस्य यामञ जनस्य रातिं वनते सुदानुः ||
apādita udu naścitratamo mahīṃ bharṣad dyumatīmindrahūtim |
 panyasīṃ dhītiṃ daivyasya yāmañ janasya rātiṃ vanate sudānuḥ ||
[6.38.2] दूराच्चिदा वसतो अस्य कर्णा घोषादिन्द्रस्य तन्यति बरुवाणः |
 एयमेनं देवहूतिर्वव्र्त्यान मद्र्यगिन्द्रमियं रच्यमाना ||
dūrāccidā vasato asya karṇā ghoṣādindrasya tanyati bruvāṇaḥ |
 eyamenaṃ devahūtirvavṛtyān madryaghindramiyaṃ ṛcyamānā ||
[6.38.3] तं वो धिया परमया पुराजामजरमिन्द्रमभ्यनूष्यर्कैः |
 बरह्मा च गिरो दधिरे समस्मिन महांश्च सतोमो अधि वर्धदिन्द्रे ||
taṃ vo dhiyā paramayā purājāmajaramindramabhyanūṣyarkaiḥ |
 brahmā ca ghiro dadhire samasmin mahāṃśca stomo adhi vardhadindre ||
[6.38.4] वर्धाद यं यज्ञ उत सोम इन्द्रं वर्धाद बरह्म गिर उक्था च मन्म |
 वर्धाहैनमुषसो यामन्नक्तोर्वर्धान मासाः शरदो दयाव इन्द्रम ||
vardhād yaṃ yajña uta soma indraṃ vardhād brahma ghira ukthā ca manma |
 vardhāhainamuṣaso yāmannaktorvardhān māsāḥ śarado dyāva indram ||
[6.38.5] एवा जज्ञानं सहसे असामि वाव्र्धानं राधसे च शरुताय |
 महामुग्रमवसे विप्र नूनमा विवासेम वर्त्रतूर्येषु ||
evā jajñānaṃ sahase asāmi vāvṛdhānaṃ rādhase ca śrutāya |
 mahāmughramavase vipra nūnamā vivāsema vṛtratūryeṣu ||

### Hymn 6.39

[6.39.1] मन्द्रस्य कवेर्दिव्यस्य वह्नेर्विप्रमन्मनो वचनस्य मध्वः |
 अपा नस्तस्य सचनस्य देवेषो युवस्व गर्णते गोग्राः ||
mandrasya kaverdivyasya vahnervipramanmano vacanasya madhvaḥ |
 apā nastasya sacanasya deveṣo yuvasva ghṛṇate ghoaghrāḥ ||
[6.39.2] अयमुशानः पर्यद्रिमुस्र रतधीतिभिर्र्तयुग युजानः |
 रुजदरुग्णं वि वलस्य सानुं पणीन्र्वचोभिरभि योधदिन्द्रः ||
ayamuśānaḥ paryadrimusra ṛtadhītibhirṛtayugh yujānaḥ |
 rujadarughṇaṃ vi valasya sānuṃ paṇīnrvacobhirabhi yodhadindraḥ ||
[6.39.3] अयं दयोतयदद्युतो वयक्तून दोषा वस्तोः शरद इन्दुरिन्द्र |
 इमं केतुमदधुर्नू चिदह्नां शुचिजन्मन उषसश्चकार ||
ayaṃ dyotayadadyuto vyaktūn doṣā vastoḥ śarada indurindra |
 imaṃ ketumadadhurnū cidahnāṃ śucijanmana uṣasaścakāra ||
[6.39.4] अयं रोचयदरुचो रुचानो.अयं वासयद वय रतेन पूर्वीः |
 अयमीयत रतयुग्भिरश्वैः सवर्विदा नाभिना चर्षणिप्राः ||
ayaṃ rocayadaruco rucāno.ayaṃ vāsayad vy ṛtena pūrvīḥ |
 ayamīyata ṛtayughbhiraśvaiḥ svarvidā nābhinā carṣaṇiprāḥ ||
[6.39.5] नू गर्णानो गर्णते परत्न राजन्निषः पिन्व वसुदेयाय पूर्वीः |
 अप ओषधीरविषा वनानि गा अर्वतो नॄन रचसे रिरीहि ||
nū ghṛṇāno ghṛṇate pratna rājanniṣaḥ pinva vasudeyāya pūrvīḥ |
 apa oṣadhīraviṣā vanāni ghā arvato nṝn ṛcase rirīhi ||

### Hymn 6.40

[6.40.1] इन्द्र पिब तुभ्यं सुतो मदायाव सय हरी वि मुचा सखाया |
 उत पर गाय गण आ निषद्याथा यज्ञाय गर्णते वयो धाः ||
indra piba tubhyaṃ suto madāyāva sya harī vi mucā sakhāyā |
 uta pra ghāya ghaṇa ā niṣadyāthā yajñāya ghṛṇate vayo dhāḥ ||
[6.40.2] अस्य पिब यस्य जज्ञान इन्द्र मदाय करत्वे अपिबो विरप्शिन |
 तमु ते गावो नर आपो अद्रिरिन्दुं समह्यन पीतये समस्मै ||
asya piba yasya jajñāna indra madāya kratve apibo virapśin |
 tamu te ghāvo nara āpo adririnduṃ samahyan pītaye samasmai ||
[6.40.3] समिद्धे अग्नौ सुत इन्द्र सोम आ तवा वहन्तु हरयो वहिष्ठाः |
 तवायता मनसा जोहवीमीन्द्रा याहि सुविताय महे नः ||
samiddhe aghnau suta indra soma ā tvā vahantu harayo vahiṣṭhāḥ |
 tvāyatā manasā johavīmīndrā yāhi suvitāya mahe naḥ ||
[6.40.4] आ याहि शश्वदुशता ययाथेन्द्र महा मनसा सोमपेयम |
 उप बरह्माणि शर्णव इमा नो.अथा ते यज्ञस्तन्वे वयो धात ||
ā yāhi śaśvaduśatā yayāthendra mahā manasā somapeyam |
 upa brahmāṇi śṛṇava imā no.athā te yajñastanve vayo dhāt ||
[6.40.5] यदिन्द्र दिवि पार्ये यद रधग यद वा सवे सदने यत्र वासि |
 अतो नो यज्ञमवसे नियुत्वान सजोषाः पाहि गिर्वणो मरुद्भिः ||
yadindra divi pārye yad ṛdhagh yad vā sve sadane yatra vāsi |
 ato no yajñamavase niyutvān sajoṣāḥ pāhi ghirvaṇo marudbhiḥ ||

### Hymn 6.41

[6.41.1] अहेळमान उप याहि यज्ञं तुभ्यं पवन्त इन्दवः सुतासः |
 गावो न वज्रिन सवमोको अछेन्द्रा गहि परथमो यज्ञियानाम ||
aheḷamāna upa yāhi yajñaṃ tubhyaṃ pavanta indavaḥ sutāsaḥ |
 ghāvo na vajrin svamoko achendrā ghahi prathamo yajñiyānām ||
[6.41.2] या ते काकुत सुक्र्ता या वरिष्ठा यया शश्वत पिबसि मध्व ऊर्मिम |
 तया पाहि पर ते अध्वर्युरस्थात सं ते वज्रोवर्ततामिन्द्र गव्युः ||
yā te kākut sukṛtā yā variṣṭhā yayā śaśvat pibasi madhva ūrmim |
 tayā pāhi pra te adhvaryurasthāt saṃ te vajrovartatāmindra ghavyuḥ ||
[6.41.3] एष दरप्सो वर्षभो विश्वरूप इन्द्राय वर्ष्णे समकारि सोमः |
 एतं पिब हरिव सथातरुग्र यस्येशिषे परदिवि यस्तेन्नम ||
eṣa drapso vṛṣabho viśvarūpa indrāya vṛṣṇe samakāri somaḥ |
 etaṃ piba hariva sthātarughra yasyeśiṣe pradivi yasteannam ||
[6.41.4] सुतः सोमो असुतादिन्द्र वस्यानयं शरेयाञ्चिकितुषे रणाय |
 एतं तितिर्व उप याहि यज्ञं तेन विश्वास्तविषीरा पर्णस्व ||
sutaḥ somo asutādindra vasyānayaṃ śreyāñcikituṣe raṇāya |
 etaṃ titirva upa yāhi yajñaṃ tena viśvāstaviṣīrā pṛṇasva ||
[6.41.5] हवयामसि तवेन्द्र याह्यर्वां अरं ते सोमस्तन्वे भवाति |
 शतक्रतो मादयस्वा सुतेषु परास्मानव पर्तनासु पर विक्षु ||
hvayāmasi tvendra yāhyarvāṃ araṃ te somastanve bhavāti |
 śatakrato mādayasvā suteṣu prāsmānava pṛtanāsu pra vikṣu ||

### Hymn 6.42

[6.42.1] परत्यस्मै पिपीषते विश्वानि विदुषे भर |
 अरंगमाय जग्मये.अपश्चाद्दघ्वने नरे ||
pratyasmai pipīṣate viśvāni viduṣe bhara |
 araṃghamāya jaghmaye.apaścāddaghvane nare ||
[6.42.2] एमेनं परत्येतन सोमेभिः सोमपातमम |
 अमत्रेभिर्र्जीषिणमिन्द्रं सुतेभिरिन्दुभिः ||
emenaṃ pratyetana somebhiḥ somapātamam |
 amatrebhirṛjīṣiṇamindraṃ sutebhirindubhiḥ ||
[6.42.3] यदी सुतेभिरिन्दुभिः सोमेभिः परतिभूषथ |
 वेदा विश्वस्य मेधिरो धर्षत तं-तमिदेषते ||
yadī sutebhirindubhiḥ somebhiḥ pratibhūṣatha |
 vedā viśvasya medhiro dhṛṣat taṃ-tamideṣate ||
[6.42.4] अस्मा-अस्मा इदन्धसो.अध्वर्यो पर भरा सुतम |
 कुवित समस्य जेन्यस्य शर्धतो.अभिशस्तेरवस्परत ||
asmā-asmā idandhaso.adhvaryo pra bharā sutam |
 kuvit samasya jenyasya śardhato.abhiśasteravasparat ||

### Hymn 6.43

[6.43.1] यस्य तयच्छम्बरं मदे दिवोदासाय रन्धयः |
 अयं स सोम इन्द्र ते सुतः पिब ||
yasya tyacchambaraṃ made divodāsāya randhayaḥ |
 ayaṃ sa soma indra te sutaḥ piba ||
[6.43.2] यस्य तीव्रसुतं मदं मध्यमन्तं च रक्षसे |
 अयं स... ||
yasya tīvrasutaṃ madaṃ madhyamantaṃ ca rakṣase |
 ayaṃ sa... ||
[6.43.3] यस्य गा अन्तरश्मनो मदे दर्ळ्हा अवास्र्जः |
 अयं स... ||
yasya ghā antaraśmano made dṛḷhā avāsṛjaḥ |
 ayaṃ sa... ||
[6.43.4] यस्य मन्दानो अन्धसो माघोनं दधिषे शवः |
 अयं स... ||
yasya mandāno andhaso māghonaṃ dadhiṣe śavaḥ |
 ayaṃ sa... ||

### Hymn 6.44

[6.44.1] यो रयिवो रयिन्तमो यो दयुम्नैर्द्युम्नवत्तमः |
 सोमः सुतः स इन्द्र ते.अस्ति सवधापते मदः ||
yo rayivo rayintamo yo dyumnairdyumnavattamaḥ |
 somaḥ sutaḥ sa indra te.asti svadhāpate madaḥ ||
[6.44.2] यः शग्मस्तुविशग्म ते रायो दामा मतीनाम |
 सोमः सुतः... ||
yaḥ śaghmastuviśaghma te rāyo dāmā matīnām |
 somaḥ sutaḥ... ||
[6.44.3] येन वर्द्धो न शवसा तुरो न सवाभिरूतिभिः |
 सोमः सुतः... ||
yena vṛddho na śavasā turo na svābhirūtibhiḥ |
 somaḥ sutaḥ... ||
[6.44.4] तयमु वो अप्रहणं गर्णीषे शवसस पतिम |
 इन्द्रं विश्वासाहं नरं मंहिष्ठं विश्वचर्षणिम ||
tyamu vo aprahaṇaṃ ghṛṇīṣe śavasas patim |
 indraṃ viśvāsāhaṃ naraṃ maṃhiṣṭhaṃ viśvacarṣaṇim ||
[6.44.5] यं वर्धयन्तीद गिरः पतिं तुरस्य राधसः |
 तमिन्न्वस्य रोदसी देवी शुष्मं सपर्यतः ||
yaṃ vardhayantīd ghiraḥ patiṃ turasya rādhasaḥ |
 taminnvasya rodasī devī śuṣmaṃ saparyataḥ ||
[6.44.6] तद व उक्थस्य बर्हणेन्द्रायोपस्त्र्णीषणि |
 विपो न यस्योतयो वि यद रोहन्ति सक्षितः ||
tad va ukthasya barhaṇendrāyopastṛṇīṣaṇi |
 vipo na yasyotayo vi yad rohanti sakṣitaḥ ||
[6.44.7] अविदद दक्षं मित्रो नवीयान पपानो देवेभ्यो वस्यो अचैत |
 ससवान सतौलाभिर्धौतरीभिरुरुष्या पायुरभवत सखिभ्यः ||
avidad dakṣaṃ mitro navīyān papāno devebhyo vasyo acait |
 sasavān staulābhirdhautarībhiruruṣyā pāyurabhavat sakhibhyaḥ ||
[6.44.8] रतस्य पथि वेधा अपायि शरिये मनांसि देवासो अक्रन |
 दधानो नाम महो वचोभिर्वपुर्द्र्शये वेन्यो वयावः ||
ṛtasya pathi vedhā apāyi śriye manāṃsi devāso akran |
 dadhāno nāma maho vacobhirvapurdṛśaye venyo vyāvaḥ ||
[6.44.9] दयुमत्तमं दक्षं धेह्यस्मे सेधा जनानां पूर्वीररातीः |
 वर्षीयो वयः कर्णुहि शचीभिर्धनस्य सातावस्मानविड्ढि ||
dyumattamaṃ dakṣaṃ dhehyasme sedhā janānāṃ pūrvīrarātīḥ |
 varṣīyo vayaḥ kṛṇuhi śacībhirdhanasya sātāvasmānaviḍḍhi ||
[6.44.10] इन्द्र तुभ्यमिन मघवन्नभूम वयं दात्रे हरिवो मा विवेनः |
 नकिरापिर्दद्र्शे मर्त्यत्रा किमङग रध्रचोदनन्त्वाहुः ||
indra tubhyamin maghavannabhūma vayaṃ dātre harivo mā vivenaḥ |
 nakirāpirdadṛśe martyatrā kimaṅgha radhracodanantvāhuḥ ||
[6.44.11] मा जस्वने वर्षभ नो ररीथा मा ते रेवतः सख्ये रिषाम |
 पूर्वीष ट इन्द्र निष्षिधो जनेषु जह्यसुष्वीन पर वर्हाप्र्णतः ||
mā jasvane vṛṣabha no rarīthā mā te revataḥ sakhye riṣāma |
 pūrvīṣ ṭa indra niṣṣidho janeṣu jahyasuṣvīn pra vṛhāpṛṇataḥ ||
[6.44.12] उदभ्राणीव सतनयन्नियर्तीन्द्रो राधांस्यश्व्यानि गव्या |
 तवमसि परदिवः कारुधाया मा तवादामान आ दभन्मघोनः ||
udabhrāṇīva stanayanniyartīndro rādhāṃsyaśvyāni ghavyā |
 tvamasi pradivaḥ kārudhāyā mā tvādāmāna ā dabhanmaghonaḥ ||
[6.44.13] अध्वर्यो वीर पर महे सुतानामिन्द्राय भर स हयस्य राजा |
 यः पूर्व्याभिरुत नूतनाभिर्गीर्भिर्वाव्र्धे गर्णतां रषीणाम ||
adhvaryo vīra pra mahe sutānāmindrāya bhara sa hyasya rājā |
 yaḥ pūrvyābhiruta nūtanābhirghīrbhirvāvṛdhe ghṛṇatāṃ ṛṣīṇām ||
[6.44.14] अस्य मदे पुरु वर्पांसि विद्वानिन्द्रो वर्त्राण्यप्रती जघान |
 तमु पर होषि मधुमन्तमस्मै सोमं वीराय शिप्रिणे पिबध्यै ||
asya made puru varpāṃsi vidvānindro vṛtrāṇyapratī jaghāna |
 tamu pra hoṣi madhumantamasmai somaṃ vīrāya śipriṇe pibadhyai ||
[6.44.15] पाता सुतमिन्द्रो अस्तु सोमं हन्ता वर्त्रं वज्रेण मन्दसानः |
 गन्ता यज्ञं परावतश्चिदछा वसुर्धीनामविता कारुधायाः ||
pātā sutamindro astu somaṃ hantā vṛtraṃ vajreṇa mandasānaḥ |
 ghantā yajñaṃ parāvataścidachā vasurdhīnāmavitā kārudhāyāḥ ||
[6.44.16] इदं तयत पात्रमिन्द्रपानमिन्द्रस्य परियमम्र्तमपायि |
 मत्सद यथा सौमनसाय देवं वयस्मद दवेषो युयवद वयंहः ||
idaṃ tyat pātramindrapānamindrasya priyamamṛtamapāyi |
 matsad yathā saumanasāya devaṃ vyasmad dveṣo yuyavad vyaṃhaḥ ||
[6.44.17] एना मन्दानो जहि शूर शत्रूञ जामिमजामिं मघवन्नमित्रान |
 अभिषेणानभ्यादेदिशानान पराच इन्द्र पर मर्णाजही च ||
enā mandāno jahi śūra śatrūñ jāmimajāmiṃ maghavannamitrān |
 abhiṣeṇānabhyādediśānān parāca indra pra mṛṇājahī ca ||
[6.44.18] आसु षमा णो मघवन्निन्द्र पर्त्स्वस्मभ्यं महि वरिवः सुगं कः |
 अपां तोकस्य तनयस्य जेष इन्द्र सूरीन कर्णुहिस्मा नो अर्धम ||
āsu ṣmā ṇo maghavannindra pṛtsvasmabhyaṃ mahi varivaḥ sughaṃ kaḥ |
 apāṃ tokasya tanayasya jeṣa indra sūrīn kṛṇuhismā no ardham ||
[6.44.19] आ तवा हरयो वर्षणो युजाना वर्षरथासो वर्षरश्मयो.अत्याः |
 अस्मत्राञ्चो वर्षणो वज्रवाहो वर्ष्णे मदाय सुयुजोवहन्तु ||
ā tvā harayo vṛṣaṇo yujānā vṛṣarathāso vṛṣaraśmayo.atyāḥ |
 asmatrāñco vṛṣaṇo vajravāho vṛṣṇe madāya suyujovahantu ||
[6.44.20] आ ते वर्षन वर्षणो दरोणमस्थुर्घ्र्तप्रुषो नोर्मयो मदन्तः |
 इन्द्र पर तुभ्यं वर्षभिः सुतानां वर्ष्णे भरन्तिव्र्षभाय सोमम ||
ā te vṛṣan vṛṣaṇo droṇamasthurghṛtapruṣo normayo madantaḥ |
 indra pra tubhyaṃ vṛṣabhiḥ sutānāṃ vṛṣṇe bharantivṛṣabhāya somam ||
[6.44.21] वर्षासि दिवो वर्षभः पर्थिव्या वर्षा सिन्धूनां वर्षभस्तियानाम |
 वर्ष्णे त इन्दुर्व्र्षभ पीपाय सवादू रसो मधुपेयो वराय ||
vṛṣāsi divo vṛṣabhaḥ pṛthivyā vṛṣā sindhūnāṃ vṛṣabhastiyānām |
 vṛṣṇe ta indurvṛṣabha pīpāya svādū raso madhupeyo varāya ||
[6.44.22] अयं देवः सहसा जायमान इन्द्रेण युजा पणिमस्तभायत |
 अयं सवस्य पितुरायुधानीन्दुरमुष्णादशिवस्य मायाः ||
ayaṃ devaḥ sahasā jāyamāna indreṇa yujā paṇimastabhāyat |
 ayaṃ svasya piturāyudhānīnduramuṣṇādaśivasya māyāḥ ||
[6.44.23] अयमक्र्णोदुषसः सुपत्नीरयं सूर्ये अदधाज्ज्योतिरन्तः |
 अयं तरिधातु दिवि रोचनेषु तरितेषु विन्ददम्र्तं निगूळ्हम ||
ayamakṛṇoduṣasaḥ supatnīrayaṃ sūrye adadhājjyotirantaḥ |
 ayaṃ tridhātu divi rocaneṣu triteṣu vindadamṛtaṃ nighūḷham ||
[6.44.24] अयं दयावाप्र्थिवी वि षकभायदयं रथमयुनक सप्तरश्मिम |
 अयं गोषु शच्या पक्वमन्तः सोमो दाधार दशयन्त्रमुत्सम ||
ayaṃ dyāvāpṛthivī vi ṣkabhāyadayaṃ rathamayunak saptaraśmim |
 ayaṃ ghoṣu śacyā pakvamantaḥ somo dādhāra daśayantramutsam ||

### Hymn 6.45

[6.45.1] य आनयत परावतः सुनीती तुर्वशं यदुम |
 इन्द्रः सनो युवा सखा ||
ya ānayat parāvataḥ sunītī turvaśaṃ yadum |
 indraḥ sano yuvā sakhā ||
[6.45.2] अविप्रे चिद वयो दधदनाशुना चिदर्वता |
 इन्द्रो जेता हितं धनम ||
avipre cid vayo dadhadanāśunā cidarvatā |
 indro jetā hitaṃ dhanam ||
[6.45.3] महीरस्य परणीतयः पूर्वीरुत परशस्तयः |
 नास्य कषीयन्त ऊतयः ||
mahīrasya praṇītayaḥ pūrvīruta praśastayaḥ |
 nāsya kṣīyanta ūtayaḥ ||
[6.45.4] सखायो बरह्मवाहसे.अर्चत पर च गायत |
 स हि नः परमतिर्मही ||
sakhāyo brahmavāhase.arcata pra ca ghāyata |
 sa hi naḥ pramatirmahī ||
[6.45.5] तवमेकस्य वर्त्रहन्नविता दवयोरसि |
 उतेद्र्शे यथा वयम ||
tvamekasya vṛtrahannavitā dvayorasi |
 utedṛśe yathā vayam ||
[6.45.6] नयसीद वति दविषः कर्णोष्युक्थशंसिनः |
 नर्भिः सुवीर उच्यसे ||
nayasīd vati dviṣaḥ kṛṇoṣyukthaśaṃsinaḥ |
 nṛbhiḥ suvīra ucyase ||
[6.45.7] बरह्माणं बरह्मवाहसं गीर्भिः सखायं रग्मियम |
 गांन दोहसे हुवे ||
brahmāṇaṃ brahmavāhasaṃ ghīrbhiḥ sakhāyaṃ ṛghmiyam |
 ghāṃna dohase huve ||
[6.45.8] यस्य विश्वानि हस्तयोरूचुर्वसूनि नि दविता |
 वीरस्य पर्तनाषहः ||
yasya viśvāni hastayorūcurvasūni ni dvitā |
 vīrasya pṛtanāṣahaḥ ||
[6.45.9] वि दर्ळ्हानि चिदद्रिवो जनानां शचीपते |
 वर्ह माया अनानत ||
vi dṛḷhāni cidadrivo janānāṃ śacīpate |
 vṛha māyā anānata ||
[6.45.10] तमु तवा सत्य सोमपा इन्द्र वाजानां पते |
 अहूमहि शरवस्यवः ||
tamu tvā satya somapā indra vājānāṃ pate |
 ahūmahi śravasyavaḥ ||
[6.45.11] तमु तवा यः पुरासिथ यो वा नूनं हिते धने |
 हव्यःस शरुधी हवम ||
tamu tvā yaḥ purāsitha yo vā nūnaṃ hite dhane |
 havyaḥsa śrudhī havam ||
[6.45.12] धीभिरर्वद्भिरर्वतो वाजानिन्द्र शरवाय्यान |
 तवया जेष्म हितं धनम ||
dhībhirarvadbhirarvato vājānindra śravāyyān |
 tvayā jeṣma hitaṃ dhanam ||
[6.45.13] अभूरु वीर गिर्वणो महानिन्द्र धने हिते |
 भरे वितन्तसाय्यः ||
abhūru vīra ghirvaṇo mahānindra dhane hite |
 bhare vitantasāyyaḥ ||
[6.45.14] या त ऊतिरमित्रहन मक्षूजवस्तमासति |
 तया नो हिनुही रथम ||
yā ta ūtiramitrahan makṣūjavastamāsati |
 tayā no hinuhī ratham ||
[6.45.15] स रथेन रथीतमो.अस्माकेनाभियुग्वना |
 जेषि जिष्णो हितं धनम ||
sa rathena rathītamo.asmākenābhiyughvanā |
 jeṣi jiṣṇo hitaṃ dhanam ||
[6.45.16] य एक इत तमु षटुहि कर्ष्टीनां विचर्षणिः |
 पतिर्जज्ञे वर्षक्रतुः ||
ya eka it tamu ṣṭuhi kṛṣṭīnāṃ vicarṣaṇiḥ |
 patirjajñe vṛṣakratuḥ ||
[6.45.17] यो गर्णतामिदासिथापिरूती शिवः सखा |
 स तवंन इन्द्र मर्ळय ||
yo ghṛṇatāmidāsithāpirūtī śivaḥ sakhā |
 sa tvaṃna indra mṛḷaya ||
[6.45.18] धिष्व वज्रं गभस्त्यो रक्षोहत्याय वज्रिवः |
 सासहीष्ठा अभि सप्र्धः ||
dhiṣva vajraṃ ghabhastyo rakṣohatyāya vajrivaḥ |
 sāsahīṣṭhā abhi spṛdhaḥ ||
[6.45.19] परत्नं रयीणां युजं सखायं कीरिचोदनम |
 बरह्मवाहस्तमं हुवे ||
pratnaṃ rayīṇāṃ yujaṃ sakhāyaṃ kīricodanam |
 brahmavāhastamaṃ huve ||
[6.45.20] स हि विश्वानि पार्थिवानेको वसूनि पत्यते |
 गिर्वणस्तमो अध्रिगुः ||
sa hi viśvāni pārthivāneko vasūni patyate |
 ghirvaṇastamo adhrighuḥ ||
[6.45.21] स नो नियुद्भिरा पर्ण कामं वाजेभिरश्विभिः |
 गोमद्भिर्गोपते धर्षत ||
sa no niyudbhirā pṛṇa kāmaṃ vājebhiraśvibhiḥ |
 ghomadbhirghopate dhṛṣat ||
[6.45.22] तद वो गाय सुते सचा पुरुहूताय सत्वने |
 शं यद गवे ||
tad vo ghāya sute sacā puruhūtāya satvane |
 śaṃ yad ghave ||
[6.45.23] न शाकिने ||
na śākine ||
[6.45.24] न घा वसुर्नि यमते दानं वाजस्य गोमतः |
 यत सीमुप शरवद गिरः ||
na ghā vasurni yamate dānaṃ vājasya ghomataḥ |
 yat sīmupa śravad ghiraḥ ||
[6.45.25] कुवित्सस्य पर हि वरजं गोमन्तं दस्युहा गमत |
 शचीभिरप नो वरत ||
kuvitsasya pra hi vrajaṃ ghomantaṃ dasyuhā ghamat |
 śacībhirapa no varat ||
[6.45.26] इमा उ तवा शतक्रतो.अभि पर णोनुवुर्गिरः |
 इन्द्र वत्संन मातरः ||
imā u tvā śatakrato.abhi pra ṇonuvurghiraḥ |
 indra vatsaṃna mātaraḥ ||
[6.45.27] दूणाशं सख्यं तव गौरसि वीर गव्यते |
 अश्वो अश्वायते भव ||
dūṇāśaṃ sakhyaṃ tava ghaurasi vīra ghavyate |
 aśvo aśvāyate bhava ||
[6.45.28] स मन्दस्वा हयन्धसो... ||
sa mandasvā hyandhaso... ||
[6.45.29] इमा उ तवा सुते-सुते नक्षन्ते गिर्वणो गिरः |
 वत्सं गावोन धेनवः ||
imā u tvā sute-sute nakṣante ghirvaṇo ghiraḥ |
 vatsaṃ ghāvona dhenavaḥ ||
[6.45.30] पुरूतमं पुरूणां सतोतॄणां विवाचि |
 वाजेभिर्वाजयताम ||
purūtamaṃ purūṇāṃ stotṝṇāṃ vivāci |
 vājebhirvājayatām ||
[6.45.31] अस्माकमिन्द्र भूतु ते सतोमो वाहिष्ठो अन्तमः |
 अस्मान राये महे हिनु ||
asmākamindra bhūtu te stomo vāhiṣṭho antamaḥ |
 asmān rāye mahe hinu ||
[6.45.32] अधि बर्बुः पणीनां वर्षिष्ठे मूर्धन्नस्थात |
 उरुः कक्षो न गाङगयः ||
adhi bṛbuḥ paṇīnāṃ varṣiṣṭhe mūrdhannasthāt |
 uruḥ kakṣo na ghāṅghyaḥ ||
[6.45.33] यस्य वायोरिव दरवद भद्रा रातिः सहस्रिणी |
 सद्यो दानाय मंहते ||
yasya vāyoriva dravad bhadrā rātiḥ sahasriṇī |
 sadyo dānāya maṃhate ||
[6.45.34] तत सु नो विश्वे अर्य आ सदा गर्णन्ति कारवः |
 बर्बुं सहस्रदातमं सूरिं सहस्रसातमम ||
tat su no viśve arya ā sadā ghṛṇanti kāravaḥ |
 bṛbuṃ sahasradātamaṃ sūriṃ sahasrasātamam ||

### Hymn 6.46

[6.46.1] तवामिद धि हवामहे साता वाजस्य कारवः |
 तवां वर्त्रेष्विन्द्र सत्पतिं नरस्त्वां काष्ठास्वर्वतः ||
tvāmid dhi havāmahe sātā vājasya kāravaḥ |
 tvāṃ vṛtreṣvindra satpatiṃ narastvāṃ kāṣṭhāsvarvataḥ ||
[6.46.2] स तवं नश्चित्र वज्रहस्त धर्ष्णुया मह सतवानो अद्रिवः |
 गामश्वं रथ्यमिन्द्र सं किर सत्रा वाजं न जिग्युषे ||
sa tvaṃ naścitra vajrahasta dhṛṣṇuyā maha stavāno adrivaḥ |
 ghāmaśvaṃ rathyamindra saṃ kira satrā vājaṃ na jighyuṣe ||
[6.46.3] यः सत्राहा विचर्षणिरिन्द्रं तं हूमहे वयम |
 सहस्रमुष्क तुविन्र्म्ण सत्पते भवा समत्सु नो वर्धे ||
yaḥ satrāhā vicarṣaṇirindraṃ taṃ hūmahe vayam |
 sahasramuṣka tuvinṛmṇa satpate bhavā samatsu no vṛdhe ||
[6.46.4] बाधसे जनान वर्षभेव मन्युना घर्षौ मीळ्ह रचीषम |
 अस्माकं बोध्यविता महाधने तनूष्वप्सु सूर्ये ||
bādhase janān vṛṣabheva manyunā ghṛṣau mīḷha ṛcīṣama |
 asmākaṃ bodhyavitā mahādhane tanūṣvapsu sūrye ||
[6.46.5] इन्द्र जयेष्ठं न आ भरनोजिष्ठं पपुरि शरवः |
 येनेमे चित्र वज्रहस्त रोदसी ओभे सुशिप्र पराः ||
indra jyeṣṭhaṃ na ā bharanojiṣṭhaṃ papuri śravaḥ |
 yeneme citra vajrahasta rodasī obhe suśipra prāḥ ||
[6.46.6] तवामुग्रमवसे चर्षणीसहं राजन देवेषु हूमहे |
 विश्वा सु नो विथुरा पिब्दना वसो.अमित्रान सुषहान कर्धि ||
tvāmughramavase carṣaṇīsahaṃ rājan deveṣu hūmahe |
 viśvā su no vithurā pibdanā vaso.amitrān suṣahān kṛdhi ||
[6.46.7] यदिन्द्र नाहुषीष्वानोजो नर्म्णं च कर्ष्टिषु |
 यद वापञ्च कषितीनां दयुम्नमा भर सत्रा विश्वानि पौंस्या ||
yadindra nāhuṣīṣvānojo nṛmṇaṃ ca kṛṣṭiṣu |
 yad vāpañca kṣitīnāṃ dyumnamā bhara satrā viśvāni pauṃsyā ||
[6.46.8] यद वा तर्क्षौ मघवन दरुह्यावा जने यत पूरौ कच्च वर्ष्ण्यम |
 अस्मभ्यं तद रिरीहि सं नर्षाह्ये.अमित्रान पर्त्सुतुर्वणे ||
yad vā tṛkṣau maghavan druhyāvā jane yat pūrau kacca vṛṣṇyam |
 asmabhyaṃ tad rirīhi saṃ nṛṣāhye.amitrān pṛtsuturvaṇe ||
[6.46.9] इन्द्र तरिधातु शरणं तरिवरूथं सवस्तिमत |
 छर्दिर्यछ मघवद्भ्यश्च मह्यं च यावया दिद्युमेभ्यः ||
indra tridhātu śaraṇaṃ trivarūthaṃ svastimat |
 chardiryacha maghavadbhyaśca mahyaṃ ca yāvayā didyumebhyaḥ ||
[6.46.10] ये गव्यता मनसा शत्रुमादभुरभिप्रघ्नन्ति धर्ष्णुया |
 अध समा नो मघवन्निन्द्र गिर्वणस्तनूपा अन्तमो भव ||
ye ghavyatā manasā śatrumādabhurabhipraghnanti dhṛṣṇuyā |
 adha smā no maghavannindra ghirvaṇastanūpā antamo bhava ||
[6.46.11] अध समा नो वर्धे भवेन्द्र नायमवा युधि |
 यदन्तरिक्षेपतयन्ति पर्णिनो दिद्यवस्तिग्ममूर्धानः ||
adha smā no vṛdhe bhavendra nāyamavā yudhi |
 yadantarikṣepatayanti parṇino didyavastighmamūrdhānaḥ ||
[6.46.12] यत्र शूरासस्तन्वो वितन्वते परिया शर्म पितॄणाम |
 अध समा यछ तन्वे तने च छर्दिरचित्तं यावय दवेषः ||
yatra śūrāsastanvo vitanvate priyā śarma pitṝṇām |
 adha smā yacha tanve tane ca chardiracittaṃ yāvaya dveṣaḥ ||
[6.46.13] यदिन्द्र सर्गे अर्वतश्चोदयासे महाधने |
 असमने अध्वनिव्र्जिने पथि शयेनानिव शरवस्यतह ||
yadindra sarghe arvataścodayāse mahādhane |
 asamane adhvanivṛjine pathi śyenāniva śravasyatah ||
[6.46.14] सिन्धून्रिव परवण आशुया यतो यदि कलोशमनु षवणि |
 आ ये वयो न वर्व्र्तत्यामिषि गर्भीता बाह्वोर्गवि ||
sindhūnriva pravaṇa āśuyā yato yadi klośamanu ṣvaṇi |
 ā ye vayo na varvṛtatyāmiṣi ghṛbhītā bāhvorghavi ||

### Hymn 6.47

[6.47.1] सवादुष किलायं मधुमानुतायं तीव्रः किलायं रसवानुतायम |
 उतो नवस्य पपिवांसमिन्द्रं न कश्चनसहत आहवेषु ||
svāduṣ kilāyaṃ madhumānutāyaṃ tīvraḥ kilāyaṃ rasavānutāyam |
 uto nvasya papivāṃsamindraṃ na kaścanasahata āhaveṣu ||
[6.47.2] अयं सवादुरिह मदिष्ठ आस यस्येन्द्रो वर्त्रहत्ये ममाद |
 पुरूणि यश्च्यौत्ना शम्बरस्य वि नवतिं नव च देह्यो हन ||
ayaṃ svāduriha madiṣṭha āsa yasyendro vṛtrahatye mamāda |
 purūṇi yaścyautnā śambarasya vi navatiṃ nava ca dehyo han ||
[6.47.3] अयं मे पीत उदियर्ति वचमयं मनीषामुशतीमजीगः |
 अयं षळ उर्वीरमिमीत धीरो न याभ्यो भुवनं कच्चनारे ||
ayaṃ me pīta udiyarti vacamayaṃ manīṣāmuśatīmajīghaḥ |
 ayaṃ ṣaḷ urvīramimīta dhīro na yābhyo bhuvanaṃ kaccanāre ||
[6.47.4] अयं स यो वरिमाणं पर्थिव्या वर्ष्माणं दिवो अक्र्णोदयं सः |
 अयं पीयूषं तिस्र्षु परवत्सु सोमो दाधारोर्वन्तरिक्षम ||
ayaṃ sa yo varimāṇaṃ pṛthivyā varṣmāṇaṃ divo akṛṇodayaṃ saḥ |
 ayaṃ pīyūṣaṃ tisṛṣu pravatsu somo dādhārorvantarikṣam ||
[6.47.5] अयं विदच्चित्रद्र्शीकमर्णः शुक्रसद्मनामुषसामनीके |
 अयं महान महता सकम्भनेनोद दयामस्तभ्नाद वर्षभोमरुत्वान ||
ayaṃ vidaccitradṛśīkamarṇaḥ śukrasadmanāmuṣasāmanīke |
 ayaṃ mahān mahatā skambhanenod dyāmastabhnād vṛṣabhomarutvān ||
[6.47.6] धर्षत पिब कलशे सोममिन्द्र वर्त्रहा शूर समरे वसूनाम |
 माध्यन्दिने सवन आ वर्षस्व रयिस्थानो रयिमस्मासु धेहि ||
dhṛṣat piba kalaśe somamindra vṛtrahā śūra samare vasūnām |
 mādhyandine savana ā vṛṣasva rayisthāno rayimasmāsu dhehi ||
[6.47.7] इन्द्र पर णः पुरेतेव पश्य पर नो नय परतरं वस्यो अछ |
 भवा सुपारो अतिपारयो नो भवा सुनीतिरुत वामनीतिः ||
indra pra ṇaḥ puraeteva paśya pra no naya prataraṃ vasyo acha |
 bhavā supāro atipārayo no bhavā sunītiruta vāmanītiḥ ||
[6.47.8] उरुं नो लोकमनु नेषि विद्वान सवर्वज्ज्योतिरभयं सवस्ति |
 रष्वा त इन्द्र सथविरस्य बाहू उप सथेयाम शरणा बर्हन्ता ||
uruṃ no lokamanu neṣi vidvān svarvajjyotirabhayaṃ svasti |
 ṛṣvā ta indra sthavirasya bāhū upa stheyāma śaraṇā bṛhantā ||
[6.47.9] वरिष्ठे न इन्द्र वन्धुरे धा वहिष्ठयोः शतावन्नश्वयोरा |
 इषमा वक्षीषां वर्षिष्ठां मा नस्तारीन मघवन रायो अर्यः ||
variṣṭhe na indra vandhure dhā vahiṣṭhayoḥ śatāvannaśvayorā |
 iṣamā vakṣīṣāṃ varṣiṣṭhāṃ mā nastārīn maghavan rāyo aryaḥ ||
[6.47.10] इन्द्र मर्ळ मह्यं जीवातुमिछ चोदय धियमयसो न धाराम |
 यत किं चाहं तवायुरिदं वदामि तज्जुषस्व कर्धि मा देववन्तम ||
indra mṛḷa mahyaṃ jīvātumicha codaya dhiyamayaso na dhārām |
 yat kiṃ cāhaṃ tvāyuridaṃ vadāmi tajjuṣasva kṛdhi mā devavantam ||
[6.47.11] तरातारमिन्द्रमवितारमिन्द्रं हवे-हवे सुहवं शूरमिन्द्रम |
 हवयामि शक्रं पुरुहूतमिन्द्रं सवस्ति नो मघवाधात्विन्द्रः ||
trātāramindramavitāramindraṃ have-have suhavaṃ śūramindram |
 hvayāmi śakraṃ puruhūtamindraṃ svasti no maghavādhātvindraḥ ||
[6.47.12] इन्द्रः सुत्रामा सववानवोभिः सुम्र्ळीको भवतु विश्ववेदाः |
 बाधतां दवेषो अभयं कर्णोतु सुवीर्यस्य पतयः सयाम ||
indraḥ sutrāmā svavānavobhiḥ sumṛḷīko bhavatu viśvavedāḥ |
 bādhatāṃ dveṣo abhayaṃ kṛṇotu suvīryasya patayaḥ syāma ||
[6.47.13] तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे सयाम |
 स सुत्रामा सववानिन्द्रो अस्मे आराच्चिद दवेषः सनुतर्युयोतु ||
tasya vayaṃ sumatau yajñiyasyāpi bhadre saumanase syāma |
 sa sutrāmā svavānindro asme ārāccid dveṣaḥ sanutaryuyotu ||
[6.47.14] अव तवे इन्द्र परवतो नोर्मिर्गिरो बरह्माणि नियुतो धवन्ते |
 उरू न राधः सवना पुरूण्यपो गा वज्रिन युवसे समिन्दून ||
ava tve indra pravato normirghiro brahmāṇi niyuto dhavante |
 urū na rādhaḥ savanā purūṇyapo ghā vajrin yuvase samindūn ||
[6.47.15] क ईं सतवत कः पर्णात को यजाते यदुग्रमिन मघवा विश्वहावेत |
 पादाविव परहरन्नन्यम-अन्यं कर्णोति पूर्वमपरं शचीभिः ||
ka īṃ stavat kaḥ pṛṇāt ko yajāte yadughramin maghavā viśvahāvet |
 pādāviva praharannanyam-anyaṃ kṛṇoti pūrvamaparaṃ śacībhiḥ ||
[6.47.16] शर्ण्वे वीर उग्रम-उग्रं दमायन्नन्यम अन्यमतिनेनीयमानः |
 एधमानद्विळ उभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान ||
śṛṇve vīra ughram-ughraṃ damāyannanyam anyamatinenīyamānaḥ |
 edhamānadviḷ ubhayasya rājā coṣkūyate viśa indro manuṣyān ||
[6.47.17] परा पूर्वेषां सख्या वर्णक्ति वितर्तुराणो अपरेभिरेति |
 अनानुभूतीरवधून्वानः पूर्वीरिन्द्रः शरदस्तर्तरीति ||
parā pūrveṣāṃ sakhyā vṛṇakti vitarturāṇo aparebhireti |
 anānubhūtīravadhūnvānaḥ pūrvīrindraḥ śaradastartarīti ||
[6.47.18] रूपं-रूपं परतिरूपो बभूव तदस्य रूपं परतिचक्षणाय |
 इन्द्रो मायाभिः पुरुरूप ईयते युक्ता हयस्य हरयःशता दश ||
rūpaṃ-rūpaṃ pratirūpo babhūva tadasya rūpaṃ praticakṣaṇāya |
 indro māyābhiḥ pururūpa īyate yuktā hyasya harayaḥśatā daśa ||
[6.47.19] युजानो हरिता रथे भूरि तवष्टेह राजति |
 को विश्वाहा दविषतः पक्ष आसत उतासीनेषु सूरिषु ||
yujāno haritā rathe bhūri tvaṣṭeha rājati |
 ko viśvāhā dviṣataḥ pakṣa āsata utāsīneṣu sūriṣu ||
[6.47.20] अगव्यूति कषेत्रमागम्न देवा उर्वी सती भूमिरंहूरणाभूत |
 बर्हस्पते पर चिकित्सा गविष्टावित्था सते जरित्रैन्द्र पन्थाम ||
aghavyūti kṣetramāghamna devā urvī satī bhūmiraṃhūraṇābhūt |
 bṛhaspate pra cikitsā ghaviṣṭāvitthā sate jaritraindra panthām ||
[6.47.21] दिवे-दिवे सद्र्शीरन्यमर्धं कर्ष्णा असेधतप सद्मनोजाः |
 अहन दासा वर्षभो वस्नयन्तोदव्रजे वर्चिनं शम्बरं च ||
dive-dive sadṛśīranyamardhaṃ kṛṣṇā asedhatapa sadmanojāḥ |
 ahan dāsā vṛṣabho vasnayantodavraje varcinaṃ śambaraṃ ca ||
[6.47.22] परस्तोक इन नु राधसस्त इन्द्र दश कोशयीर्दश वाजिनो.अदात |
 दिवोदासादतिथिग्वस्य राधः शाम्बरं वसु परत्यग्रभीष्म ||
prastoka in nu rādhasasta indra daśa kośayīrdaśa vājino.adāt |
 divodāsādatithighvasya rādhaḥ śāmbaraṃ vasu pratyaghrabhīṣma ||
[6.47.23] दशाश्वान दश कोशान दश वस्त्राधिभोजना |
 दशो हिरण्यपिण्डान दिवोदासादसानिषम ||
daśāśvān daśa kośān daśa vastrādhibhojanā |
 daśo hiraṇyapiṇḍān divodāsādasāniṣam ||
[6.47.24] दश रथान परष्टिमतः शतं गा अथर्वभ्यः |
 अश्वथः पायवे.अदात ||
daśa rathān praṣṭimataḥ śataṃ ghā atharvabhyaḥ |
 aśvathaḥ pāyave.adāt ||
[6.47.25] महि राधो विश्वजन्यं दधानान भरद्वाजान सार्ञ्जयो अभ्ययष्ट ||
mahi rādho viśvajanyaṃ dadhānān bharadvājān sārñjayo abhyayaṣṭa ||
[6.47.26] वनस्पते वीड्वङगो हि भूया अस्मत्सखा परतरणः सुवीरः |
 गोभिः संनद्धो असि वीळयस्वास्थाता ते जयतु जेत्वानि ||
vanaspate vīḍvaṅgho hi bhūyā asmatsakhā prataraṇaḥ suvīraḥ |
 ghobhiḥ saṃnaddho asi vīḷayasvāsthātā te jayatu jetvāni ||
[6.47.27] दिवस पर्थिव्याः पर्योज उद्भ्र्तं वनस्पतिभ्यः पर्याभ्र्तं सहः |
 अपामोज्मानं परि गोभिराव्र्तमिन्द्रस्य वज्रं हविषा रथं यज ||
divas pṛthivyāḥ paryoja udbhṛtaṃ vanaspatibhyaḥ paryābhṛtaṃ sahaḥ |
 apāmojmānaṃ pari ghobhirāvṛtamindrasya vajraṃ haviṣā rathaṃ yaja ||
[6.47.28] इन्द्रस्य वज्रो मरुतामनीकं मित्रस्य गर्भो वरुणस्य नाभिः |
 सेमां नो हव्यदातिं जुषाणो देव रथ परति हव्या गर्भाय ||
indrasya vajro marutāmanīkaṃ mitrasya gharbho varuṇasya nābhiḥ |
 semāṃ no havyadātiṃ juṣāṇo deva ratha prati havyā ghṛbhāya ||
[6.47.29] उप शवासय पर्थिवीमुत दयां पुरुत्रा ते मनुतां विष्ठितं जगत |
 स दुन्दुभे सजूरिन्द्रेण देवैर्दूराद दवीयोप सेध शत्रून ||
upa śvāsaya pṛthivīmuta dyāṃ purutrā te manutāṃ viṣṭhitaṃ jaghat |
 sa dundubhe sajūrindreṇa devairdūrād davīyoapa sedha śatrūn ||
[6.47.30] आ करन्दय बलमोजो न आ धा नि षटनिहि दुरिता बाधमानः |
 अप परोथ दुन्दुभे दुछुना इत इन्द्रस्य मुष्टिरसि वीळयस्व ||
ā krandaya balamojo na ā dhā ni ṣṭanihi duritā bādhamānaḥ |
 apa protha dundubhe duchunā ita indrasya muṣṭirasi vīḷayasva ||
[6.47.31] आमूरज परत्यावर्तयेमाः केतुमद दुन्दुभिर्वावदीति |
 समश्वपर्णाश्चरन्ति नो नरो.अस्माकमिन्द्र रथिनो जयन्तु ||
āmūraja pratyāvartayemāḥ ketumad dundubhirvāvadīti |
 samaśvaparṇāścaranti no naro.asmākamindra rathino jayantu ||

### Hymn 6.48

[6.48.1] यज्ञा-यज्ञा वो अग्नये गिरा-गिरा च दक्षसे |
 पर-पर वयमम्र्तं जातवेदसं परियं मित्रं न शंसिषम ||
yajñā-yajñā vo aghnaye ghirā-ghirā ca dakṣase |
 pra-pra vayamamṛtaṃ jātavedasaṃ priyaṃ mitraṃ na śaṃsiṣam ||
[6.48.2] ऊर्जो नपातं स हिनायमस्मयुर्दाशेम हव्यदातये |
 भुवद वाजेष्वविता भुवद वर्ध उत तराता तनूनाम ||
ūrjo napātaṃ sa hināyamasmayurdāśema havyadātaye |
 bhuvad vājeṣvavitā bhuvad vṛdha uta trātā tanūnām ||
[6.48.3] वर्षा हयग्ने अजरो महान विभास्यर्चिषा |
 अजस्रेण शोचिषा शोशुचच्छुचे सुदीतिभिः सु दीदिहि ||
vṛṣā hyaghne ajaro mahān vibhāsyarciṣā |
 ajasreṇa śociṣā śośucacchuce sudītibhiḥ su dīdihi ||
[6.48.4] महो देवान यजसि यक्ष्यानुषक तव करत्वोत दंसना |
 अर्वाचः सीं कर्णुह्यग्ने.अवसे रास्व वाजोत वंस्व ||
maho devān yajasi yakṣyānuṣak tava kratvota daṃsanā |
 arvācaḥ sīṃ kṛṇuhyaghne.avase rāsva vājota vaṃsva ||
[6.48.5] यमापो अद्रयो वना गर्भं रतस्य पिप्रति |
 सहसा यो मथितो जायते नर्भिः पर्थिव्या अधि सानवि ||
yamāpo adrayo vanā gharbhaṃ ṛtasya piprati |
 sahasā yo mathito jāyate nṛbhiḥ pṛthivyā adhi sānavi ||
[6.48.6] आ यः पप्रौ भानुना रोदसी उभे धूमेन धावते दिवि |
 तिरस्तमो दद्र्श ऊर्म्यास्वा शयावास्वरुषो वर्षा शयावा अरुषो वर्षा ||
ā yaḥ paprau bhānunā rodasī ubhe dhūmena dhāvate divi |
 tirastamo dadṛśa ūrmyāsvā śyāvāsvaruṣo vṛṣā śyāvā aruṣo vṛṣā ||
[6.48.7] बर्हद्भिरग्ने अर्चिभिः शुक्रेण देव शोचिषा |
 भरद्वाजे समिधानो यविष्ठ्य रेवन नः शुक्र दीदिहि दयुमत पावक दीदिहि ||
bṛhadbhiraghne arcibhiḥ śukreṇa deva śociṣā |
 bharadvāje samidhāno yaviṣṭhya revan naḥ śukra dīdihi dyumat pāvaka dīdihi ||
[6.48.8] विश्वासां गर्हपतिर्विशामसि तवमग्ने मानुषीणाम |
 शतं पूर्भिर्यविष्ठ पाह्यंहसः समेद्धारं शतं हिमा सतोत्र्भ्यो ये च ददति ||
viśvāsāṃ ghṛhapatirviśāmasi tvamaghne mānuṣīṇām |
 śataṃ pūrbhiryaviṣṭha pāhyaṃhasaḥ sameddhāraṃ śataṃ himā stotṛbhyo ye ca dadati ||
[6.48.9] तवं नश्चित्र ऊत्या वसो राधांसि चोदय |
 अस्य रायस्त्वमग्ने रथीरसि विदा गाधं तुचे तु नः ||
tvaṃ naścitra ūtyā vaso rādhāṃsi codaya |
 asya rāyastvamaghne rathīrasi vidā ghādhaṃ tuce tu naḥ ||
[6.48.10] पर्षि तोकं तनयं पर्त्र्भिष टवमदब्धैरप्रयुत्वभिः |
 अग्ने हेळांसि दैव्या युयोधि नो.अदेवानि हवरांसि च ||
parṣi tokaṃ tanayaṃ partṛbhiṣ ṭvamadabdhairaprayutvabhiḥ |
 aghne heḷāṃsi daivyā yuyodhi no.adevāni hvarāṃsi ca ||
[6.48.11] आ सखायः सबर्दुघां धेनुमजध्वमुप नव्यसा वचः |
 सर्जध्वमनपस्फुराम ||
ā sakhāyaḥ sabardughāṃ dhenumajadhvamupa navyasā vacaḥ |
 sṛjadhvamanapasphurām ||
[6.48.12] या शर्धाय मारुताय सवभानवे शरवो.अम्र्त्यु धुक्षत |
 या मर्ळीके मरुतां तुराणां या सुम्नैरेवयावरी ||
yā śardhāya mārutāya svabhānave śravo.amṛtyu dhukṣata |
 yā mṛḷīke marutāṃ turāṇāṃ yā sumnairevayāvarī ||
[6.48.13] भरद्वाजायाव धुक्षत दविता |
 धेनुं च विश्वदोहसमिषं च विश्वभोजसम ||
bharadvājāyāva dhukṣata dvitā |
 dhenuṃ ca viśvadohasamiṣaṃ ca viśvabhojasam ||
[6.48.14] तं व इन्द्रं न सुक्रतुं वरुणमिव मायिनम |
 अर्यमणं न मन्द्रं सर्प्रभोजसं विष्णुं न सतुष आदिशे ||
taṃ va indraṃ na sukratuṃ varuṇamiva māyinam |
 aryamaṇaṃ na mandraṃ sṛprabhojasaṃ viṣṇuṃ na stuṣa ādiśe ||
[6.48.15] तवेषं शर्धो न मारुतं तुविष्वण्यनर्वाणं पूषणं सं यथा शता |
 सं सहस्रा कारिषच्चर्षणिभ्य आनाविर्गूळ्हा वसू करत सुवेदा नो वसू करत ||
tveṣaṃ śardho na mārutaṃ tuviṣvaṇyanarvāṇaṃ pūṣaṇaṃ saṃ yathā śatā |
 saṃ sahasrā kāriṣaccarṣaṇibhya ānāvirghūḷhā vasū karat suvedā no vasū karat ||
[6.48.16] आ मा पूषन्नुप दरव शंसिषं नु ते अपिकर्ण आघ्र्णे |
 अघा अर्यो अरातयः ||
ā mā pūṣannupa drava śaṃsiṣaṃ nu te apikarṇa āghṛṇe |
 aghā aryo arātayaḥ ||
[6.48.17] मा काकम्बीरमुद वर्हो वनस्पतिमशस्तीर्वि हि नीनशः |
 मोत सूरो अह एवा चन गरीवा आदधते वेः ||
mā kākambīramud vṛho vanaspatimaśastīrvi hi nīnaśaḥ |
 mota sūro aha evā cana ghrīvā ādadhate veḥ ||
[6.48.18] दर्तेरिव ते.अव्र्कमस्तु सख्यम |
 अछिद्रस्य दधन्वतः सुपूर्णस्य दधन्वतः ||
dṛteriva te.avṛkamastu sakhyam |
 achidrasya dadhanvataḥ supūrṇasya dadhanvataḥ ||
[6.48.19] परो हि मर्त्यैरसि समो देवैरुत शरिया |
 अभि खयः पूषन पर्तनासु नस्त्वमवा नूनं यथा पुरा ||
paro hi martyairasi samo devairuta śriyā |
 abhi khyaḥ pūṣan pṛtanāsu nastvamavā nūnaṃ yathā purā ||
[6.48.20] वामी वामस्य धूतयः परणीतिरस्तु सून्र्ता |
 देवस्य वामरुतो मर्त्यस्य वेजानस्य परयज्यवः ||
vāmī vāmasya dhūtayaḥ praṇītirastu sūnṛtā |
 devasya vāmaruto martyasya vejānasya prayajyavaḥ ||
[6.48.21] सद्यश्चिद यस्य चर्क्र्तिः परि दयां देवो नैति सूर्यः |
 तवेषं शवो दधिरे नाम यज्ञियं मरुतो वर्त्रहं शवो जयेष्ठं वर्त्रहं शवः ||
sadyaścid yasya carkṛtiḥ pari dyāṃ devo naiti sūryaḥ |
 tveṣaṃ śavo dadhire nāma yajñiyaṃ maruto vṛtrahaṃ śavo jyeṣṭhaṃ vṛtrahaṃ śavaḥ ||
[6.48.22] सक्र्द ध दयौरजायत सक्र्द भूमिरजायत |
 पर्श्न्या दुग्धं सक्र्त पयस्तदन्यो नानु जायते ||
sakṛd dha dyaurajāyata sakṛd bhūmirajāyata |
 pṛśnyā dughdhaṃ sakṛt payastadanyo nānu jāyate ||

### Hymn 6.49

[6.49.1] सतुषे जनं सुव्रतं नव्यसीभिर्गीर्भिर्मित्रावरुणा सुम्नयन्ता |
 त आ गमन्तु त इह शरुवन्तु सुक्षत्रासो वरुणोमित्रो अग्निः ||
stuṣe janaṃ suvrataṃ navyasībhirghīrbhirmitrāvaruṇā sumnayantā |
 ta ā ghamantu ta iha śruvantu sukṣatrāso varuṇomitro aghniḥ ||
[6.49.2] विशो-विश ईड्यमध्वरेष्वद्र्प्तक्रतुमरतिं युवत्योः |
 दिवः शिशुं सहसः सूनुमग्निं यज्ञस्य केतुमरुषं यजध्यै ||
viśo-viśa īḍyamadhvareṣvadṛptakratumaratiṃ yuvatyoḥ |
 divaḥ śiśuṃ sahasaḥ sūnumaghniṃ yajñasya ketumaruṣaṃ yajadhyai ||
[6.49.3] अरुषस्य दुहितरा विरूपे सत्र्भिरन्या पिपिशे सूरो अन्या |
 मिथस्तुरा विचरन्ती पावके मन्म शरुतं नक्षत रच्यमाने ||
aruṣasya duhitarā virūpe stṛbhiranyā pipiśe sūro anyā |
 mithasturā vicarantī pāvake manma śrutaṃ nakṣata ṛcyamāne ||
[6.49.4] पर वायुमछा बर्हती मनीषा बर्हद्रयिं विश्ववारं रथप्राम |
 दयुतद्यामा नियुतः पत्यमानः कविः कविमियक्षसि परयज्यो ||
pra vāyumachā bṛhatī manīṣā bṛhadrayiṃ viśvavāraṃ rathaprām |
 dyutadyāmā niyutaḥ patyamānaḥ kaviḥ kavimiyakṣasi prayajyo ||
[6.49.5] स मे वपुश्छदयदश्विनोर्यो रथो विरुक्मान मनसा युजानः |
 येन नरा नासत्येषयध्यै वर्तिर्याथस्तनयाय तमने च ||
sa me vapuśchadayadaśvinoryo ratho virukmān manasā yujānaḥ |
 yena narā nāsatyeṣayadhyai vartiryāthastanayāya tmane ca ||
[6.49.6] पर्जन्यवाता वर्षभा पर्थिव्याः पुरीषाणि जिन्वतमप्यानि |
 सत्यश्रुतः कवयो यस्य गीर्भिर्जगत सथातर्जगदाक्र्णुध्वम ||
parjanyavātā vṛṣabhā pṛthivyāḥ purīṣāṇi jinvatamapyāni |
 satyaśrutaḥ kavayo yasya ghīrbhirjaghata sthātarjaghadākṛṇudhvam ||
[6.49.7] पावीरवी कन्या चित्रायुः सरस्वती वीरपत्नी धियं धात |
 गनाभिरछिद्रं शरणं सजोषा दुराधर्षं गर्णते शर्म यंसत ||
pāvīravī kanyā citrāyuḥ sarasvatī vīrapatnī dhiyaṃ dhāt |
 ghnābhirachidraṃ śaraṇaṃ sajoṣā durādharṣaṃ ghṛṇate śarma yaṃsat ||
[6.49.8] पथस-पथः परिपतिं वचस्या कामेन कर्तो अभ्यानळ अर्कम |
 स नो रासच्छुरुधश्चन्द्राग्रा धियं-धियं सीषधाति पर पूषा ||
pathas-pathaḥ paripatiṃ vacasyā kāmena kṛto abhyānaḷ arkam |
 sa no rāsacchurudhaścandrāghrā dhiyaṃ-dhiyaṃ sīṣadhāti pra pūṣā ||
[6.49.9] परथमभाजं यशसं वयोधां सुपाणिं देवं सुगभस्तिं रभ्वम |
 होता यक्षद यजतं पस्त्यानामग्निस्त्वष्टारं सुहवं विभावा ||
prathamabhājaṃ yaśasaṃ vayodhāṃ supāṇiṃ devaṃ sughabhastiṃ ṛbhvam |
 hotā yakṣad yajataṃ pastyānāmaghnistvaṣṭāraṃ suhavaṃ vibhāvā ||
[6.49.10] भुवनस्य पितरं गीर्भिराभी रुद्रं दिवा वर्धया रुद्रमक्तौ |
 बर्हन्तं रष्वमजरं सुषुम्नं रधग घुवेम कविनेषितासः ||
bhuvanasya pitaraṃ ghīrbhirābhī rudraṃ divā vardhayā rudramaktau |
 bṛhantaṃ ṛṣvamajaraṃ suṣumnaṃ ṛdhagh ghuvema kavineṣitāsaḥ ||
[6.49.11] आ युवानः कवयो यज्ञियासो मरुतो गन्त गर्णतो वरस्याम |
 अचित्रं चिद धि जिन्वथा वर्धन्त इत्था नक्षन्तो नरो अङगिरस्वत ||
ā yuvānaḥ kavayo yajñiyāso maruto ghanta ghṛṇato varasyām |
 acitraṃ cid dhi jinvathā vṛdhanta itthā nakṣanto naro aṅghirasvat ||
[6.49.12] पर वीराय पर तवसे तुरायाजा यूथेव पशुरक्षिरस्तम |
 स पिस्प्र्शति तन्वि शरुतस्य सत्र्भिर्न नाकं वचनस्यविपः ||
pra vīrāya pra tavase turāyājā yūtheva paśurakṣirastam |
 sa pispṛśati tanvi śrutasya stṛbhirna nākaṃ vacanasyavipaḥ ||
[6.49.13] यो रजांसि विममे पार्थिवानि तरिश्चिद विष्णुर्मनवे बाधिताय |
 तस्य ते शर्मन्नुपदद्यमाने राया मदेम तन्वा तना च ||
yo rajāṃsi vimame pārthivāni triścid viṣṇurmanave bādhitāya |
 tasya te śarmannupadadyamāne rāyā madema tanvā tanā ca ||
[6.49.14] तन नो.अहिर्बुध्न्यो अब्धिरर्कैस्तत पर्वतस्तत सविता चनो धात |
 तदोषधीभिरभि रातिषाचो भगः पुरन्धिर्जिन्वतु पर राये ||
tan no.ahirbudhnyo abdhirarkaistat parvatastat savitā cano dhāt |
 tadoṣadhībhirabhi rātiṣāco bhaghaḥ purandhirjinvatu pra rāye ||
[6.49.15] नु नो रयिं रथ्यं चर्षणिप्रां पुरुवीरं मह रतस्य गोपाम |
 कषयं दाताजरं येन जनान सप्र्धो अदेवीरभि चक्रमाम विश आदेवीरभ्यश्नवाम ||
nu no rayiṃ rathyaṃ carṣaṇiprāṃ puruvīraṃ maha ṛtasya ghopām |
 kṣayaṃ dātājaraṃ yena janān spṛdho adevīrabhi cakramāma viśa ādevīrabhyaśnavāma ||

### Hymn 6.50

[6.50.1] हुवे वो देवीमदितिं नमोभिर्म्र्ळीकाय वरुणं मित्रमग्निम |
 अभिक्षदामर्यमणं सुशेवं तरातॄन देवान सवितारं भगं च ||
huve vo devīmaditiṃ namobhirmṛḷīkāya varuṇaṃ mitramaghnim |
 abhikṣadāmaryamaṇaṃ suśevaṃ trātṝn devān savitāraṃ bhaghaṃ ca ||
[6.50.2] सुज्योतिषः सूर्य दक्षपितॄननागास्त्वे सुमहो वीहि देवान |
 दविजन्मानो य रतसापः सत्याः सवर्वन्तो यजता अग्निजिह्वाः ||
sujyotiṣaḥ sūrya dakṣapitṝnanāghāstve sumaho vīhi devān |
 dvijanmāno ya ṛtasāpaḥ satyāḥ svarvanto yajatā aghnijihvāḥ ||
[6.50.3] उत दयावाप्र्थिवी कषत्रमुरु बर्हद रोदसी शरणं सुषुम्ने |
 महस करथो वरिवो यथा नो.अस्मे कषयाय धिषणे अनेहः ||
uta dyāvāpṛthivī kṣatramuru bṛhad rodasī śaraṇaṃ suṣumne |
 mahas karatho varivo yathā no.asme kṣayāya dhiṣaṇe anehaḥ ||
[6.50.4] आ नो रुद्रस्य सूनवो नमन्तामद्या हूतासो वसवो.अध्र्ष्टाः |
 यदीमर्भे महति वा हितासो बाधे मरुतो अह्वाम देवान ||
ā no rudrasya sūnavo namantāmadyā hūtāso vasavo.adhṛṣṭāḥ |
 yadīmarbhe mahati vā hitāso bādhe maruto ahvāma devān ||
[6.50.5] मिम्यक्ष येषु रोदसी नु देवी सिषक्ति पूषा अभ्यर्धयज्वा |
 शरुत्वा हवं मरुतो यद ध याथ भूमा रेजन्ते अध्वनि परविक्ते ||
mimyakṣa yeṣu rodasī nu devī siṣakti pūṣā abhyardhayajvā |
 śrutvā havaṃ maruto yad dha yātha bhūmā rejante adhvani pravikte ||
[6.50.6] अभि तयं वीरं गिर्वणसमर्चेन्द्रं बरह्मणा जरितर्नवेन |
 शरवदिद धवमुप च सतवानो रासद वाजानुप महो गर्णानः ||
abhi tyaṃ vīraṃ ghirvaṇasamarcendraṃ brahmaṇā jaritarnavena |
 śravadid dhavamupa ca stavāno rāsad vājānupa maho ghṛṇānaḥ ||
[6.50.7] ओमानमापो मानुषीरम्र्क्तं धात तोकाय तनयाय शंयोः |
 यूयं हि षठा भिषजो मात्र्तमा विश्वस्य सथातुर्जगतो जनित्रीः ||
omānamāpo mānuṣīramṛktaṃ dhāta tokāya tanayāya śaṃyoḥ |
 yūyaṃ hi ṣṭhā bhiṣajo mātṛtamā viśvasya sthāturjaghato janitrīḥ ||
[6.50.8] आ नो देवः सविता तरायमाणो हिरण्यपाणिर्यजतो जगम्यात |
 यो दत्रवानुषसो न परतीकं वयूर्णुते दाशुषे वार्याणि ||
ā no devaḥ savitā trāyamāṇo hiraṇyapāṇiryajato jaghamyāt |
 yo datravānuṣaso na pratīkaṃ vyūrṇute dāśuṣe vāryāṇi ||
[6.50.9] उत तवं सूनो सहसो नो अद्या देवानस्मिन्नध्वरे वव्र्त्याः |
 सयामहं ते सदमिद रातौ तव सयामग्ने.अवसा सुवीरः ||
uta tvaṃ sūno sahaso no adyā devānasminnadhvare vavṛtyāḥ |
 syāmahaṃ te sadamid rātau tava syāmaghne.avasā suvīraḥ ||
[6.50.10] उत तया मे हवमा जग्म्यातं नासत्या धीभिर्युवमङग विप्रा |
 अत्रिं न महस्तमसो.अमुमुक्तं तूर्वतं नरा दुरितादभीके ||
uta tyā me havamā jaghmyātaṃ nāsatyā dhībhiryuvamaṅgha viprā |
 atriṃ na mahastamaso.amumuktaṃ tūrvataṃ narā duritādabhīke ||
[6.50.11] ते नो रायो दयुमतो वाजवतो दातारो भूत नर्वतः पुरुक्षोः |
 दशस्यन्तो दिव्याः पार्थिवासो गोजाता अप्या मर्लता चदेवाः ||
te no rāyo dyumato vājavato dātāro bhūta nṛvataḥ purukṣoḥ |
 daśasyanto divyāḥ pārthivāso ghojātā apyā mṛlatā cadevāḥ ||
[6.50.12] ते नो रुद्रः सरस्वती सजोषा मीळ्हुष्मन्तो विष्णुर्म्र्ळन्तु वायुः |
 रभुक्षा वाजो दैव्यो विधाता पर्जन्यावाता पिप्यतामिषं नः ||
te no rudraḥ sarasvatī sajoṣā mīḷhuṣmanto viṣṇurmṛḷantu vāyuḥ |
 ṛbhukṣā vājo daivyo vidhātā parjanyāvātā pipyatāmiṣaṃ naḥ ||
[6.50.13] उत सय देवः सविता भगो नो.अपां नपादवतु दानु पप्रिः |
 तवष्टा देवेभिर्जनिभिः सजोषा दयौर्देवेभिः पर्थिवी समुद्रैः ||
uta sya devaḥ savitā bhagho no.apāṃ napādavatu dānu papriḥ |
 tvaṣṭā devebhirjanibhiḥ sajoṣā dyaurdevebhiḥ pṛthivī samudraiḥ ||
[6.50.14] उत नो.अहिर्बुध्न्यः शर्णोत्वज एकपात पर्थिवी समुद्रः |
 विश्वे देवा रताव्र्धो हुवाना सतुता मन्त्राः कविशस्ता अवन्तु ||
uta no.ahirbudhnyaḥ śṛṇotvaja ekapāt pṛthivī samudraḥ |
 viśve devā ṛtāvṛdho huvānā stutā mantrāḥ kaviśastā avantu ||
[6.50.15] एवा नपातो मम तस्य धीभिर्भरद्वाजा अभ्यर्चन्त्यर्कैः |
 गना हुतासो वसवो.अध्र्ष्टा विश्वे सतुतासो भूता यजत्राः ||
evā napāto mama tasya dhībhirbharadvājā abhyarcantyarkaiḥ |
 ghnā hutāso vasavo.adhṛṣṭā viśve stutāso bhūtā yajatrāḥ ||

### Hymn 6.51

[6.51.1] उदु तयच्चक्षुर्महि मित्रयोरानेति परियं वरुणयोरदब्धम |
 रतस्य शुचि दर्शतमनीकं रुक्मो न दिव उदिताव्यद्यौत ||
udu tyaccakṣurmahi mitrayorāneti priyaṃ varuṇayoradabdham |
 ṛtasya śuci darśatamanīkaṃ rukmo na diva uditāvyadyaut ||
[6.51.2] वेद यस्त्रीणि विदथान्येषां देवानां जन्म सनुतरा च विप्रः |
 रजु मर्तेषु वर्जिना च पश्यन्नभि चष्टे सूरो अर्य एवान ||
veda yastrīṇi vidathānyeṣāṃ devānāṃ janma sanutarā ca vipraḥ |
 ṛju marteṣu vṛjinā ca paśyannabhi caṣṭe sūro arya evān ||
[6.51.3] सतुष उ वो मह रतस्य गोपानदितिं मित्रं वरुणं सुजातान |
 अर्यमणं भगमदब्धधीतीनछा वोचे सधन्यः पावकान ||
stuṣa u vo maha ṛtasya ghopānaditiṃ mitraṃ varuṇaṃ sujātān |
 aryamaṇaṃ bhaghamadabdhadhītīnachā voce sadhanyaḥ pāvakān ||
[6.51.4] रिशादसः सत्पतीन्रदब्धान महो राज्ञः सुवसनस्य दातॄन |
 यूनः सुक्षत्रान कषयतो दिवो नॄनादित्यान याम्यदितिं दुवोयु ||
riśādasaḥ satpatīnradabdhān maho rājñaḥ suvasanasya dātṝn |
 yūnaḥ sukṣatrān kṣayato divo nṝnādityān yāmyaditiṃ duvoyu ||
[6.51.5] दयौष पितः पर्थिवि मातरध्रुगग्ने भरातर्वसवो मर्ळता नः |
 विश्व आदित्या अदिते सजोषा अस्मभ्यं शर्म बहुलं वि यन्त ||
dyauṣ pitaḥ pṛthivi mātaradhrughaghne bhrātarvasavo mṛḷatā naḥ |
 viśva ādityā adite sajoṣā asmabhyaṃ śarma bahulaṃ vi yanta ||
[6.51.6] मा नो वर्काय वर्क्ये समस्मा अघायते रीरधता यजत्राः |
 यूयं हि षठा रथ्यो नस्तनूनां यूयं दक्षस्य वचसो बभूव ||
mā no vṛkāya vṛkye samasmā aghāyate rīradhatā yajatrāḥ |
 yūyaṃ hi ṣṭhā rathyo nastanūnāṃ yūyaṃ dakṣasya vacaso babhūva ||
[6.51.7] मा व एनो अन्यक्र्तं भुजेम मा तत कर्म वसवो यच्चयध्वे |
 विश्वस्य हि कषयथ विश्वदेवाः सवयं रिपुस्तन्वं रीरिषीष्ट ||
mā va eno anyakṛtaṃ bhujema mā tat karma vasavo yaccayadhve |
 viśvasya hi kṣayatha viśvadevāḥ svayaṃ ripustanvaṃ rīriṣīṣṭa ||
[6.51.8] नम इदुग्रं नम आ विवासे नमो दाधार पर्थिवीमुत दयाम |
 नमो देवेभ्यो नम ईश एषां कर्तं चिदेनो नमसाविवासे ||
nama idughraṃ nama ā vivāse namo dādhāra pṛthivīmuta dyām |
 namo devebhyo nama īśa eṣāṃ kṛtaṃ cideno namasāvivāse ||
[6.51.9] रतस्य वो रथ्यः पूतदक्षान रतस्य पस्त्यसदो अदब्धान |
 ताना नमोभिरुरुचक्षसो नॄन विश्वान व आ नमे महो यजत्राः ||
ṛtasya vo rathyaḥ pūtadakṣān ṛtasya pastyasado adabdhān |
 tānā namobhirurucakṣaso nṝn viśvān va ā name maho yajatrāḥ ||
[6.51.10] ते हि शरेष्ठवर्चसस्त उ नस्तिरो विश्वानि दुरिता नयन्ति |
 सुक्षत्रासो वरुणो मित्रो अग्निरतधीतयो वक्मराजसत्याः ||
te hi śreṣṭhavarcasasta u nastiro viśvāni duritā nayanti |
 sukṣatrāso varuṇo mitro aghnirtadhītayo vakmarājasatyāḥ ||
[6.51.11] ते न इन्द्रः पर्थिवी कषाम वर्धन पूषा भगो अदितिः पञ्च जनाः |
 सुशर्माणः सववसः सुनीथा भवन्तु नःसुत्रात्रासः सुगोपाः ||
te na indraḥ pṛthivī kṣāma vardhan pūṣā bhagho aditiḥ pañca janāḥ |
 suśarmāṇaḥ svavasaḥ sunīthā bhavantu naḥsutrātrāsaḥ sughopāḥ ||
[6.51.12] नू सद्मानं दिव्यं नंशि देवा भारद्वाजः सुमतिं याति होता |
 आसानेभिर्यजमानो मियेधैर्देवानां जन्म वसूयुर्ववन्द ||
nū sadmānaṃ divyaṃ naṃśi devā bhāradvājaḥ sumatiṃ yāti hotā |
 āsānebhiryajamāno miyedhairdevānāṃ janma vasūyurvavanda ||
[6.51.13] अप तयं वर्जिनं रिपुं सतेनमग्ने दुराध्यम |
 दविष्ठमस्य सत्पते कर्धी सुगम ||
apa tyaṃ vṛjinaṃ ripuṃ stenamaghne durādhyam |
 daviṣṭhamasya satpate kṛdhī sugham ||
[6.51.14] गरावाणः सोम नो हि कं सखित्वनाय वावशुः |
 जही नयत्रिणं पणिं वर्को हि षः ||
ghrāvāṇaḥ soma no hi kaṃ sakhitvanāya vāvaśuḥ |
 jahī nyatriṇaṃ paṇiṃ vṛko hi ṣaḥ ||
[6.51.15] यूयं हि षठा सुदानव इन्द्रज्येष्ठा अभिद्यवः |
 कर्ता नो अध्वन्ना सुगं गोपा अमा ||
yūyaṃ hi ṣṭhā sudānava indrajyeṣṭhā abhidyavaḥ |
 kartā no adhvannā sughaṃ ghopā amā ||
[6.51.16] अपि पन्थामगन्महि सवस्तिगामनेहसम |
 येन विश्वाः परिद्विषो वर्णक्ति विन्दते वसु ||
api panthāmaghanmahi svastighāmanehasam |
 yena viśvāḥ paridviṣo vṛṇakti vindate vasu ||

### Hymn 6.52

[6.52.1] न तद दिवा न पर्थिव्यानु मन्ये न यज्ञेन नोत शमीभिराभिः |
 उब्जन्तु तं सुभ्वः पर्वतासो नि हीयतामतियाजस्य यष्टा ||
na tad divā na pṛthivyānu manye na yajñena nota śamībhirābhiḥ |
 ubjantu taṃ subhvaḥ parvatāso ni hīyatāmatiyājasya yaṣṭā ||
[6.52.2] अति वा यो मरुतो मन्यते नो बरह्म वा यः करियमाणं निनित्सात |
 तपूंषि तस्मै वर्जिनानि सन्तु बरह्मद्विषमभि तं शोचतु दयौः ||
ati vā yo maruto manyate no brahma vā yaḥ kriyamāṇaṃ ninitsāt |
 tapūṃṣi tasmai vṛjināni santu brahmadviṣamabhi taṃ śocatu dyauḥ ||
[6.52.3] किमङग तवा बरह्मणः सोम गोपां किमङग तवाहुरभिशस्तिपां नः |
 किमङग नः पश्यसि निद्यमानान बरह्मद्विषे तपुषिं हेतिमस्य ||
kimaṅgha tvā brahmaṇaḥ soma ghopāṃ kimaṅgha tvāhurabhiśastipāṃ naḥ |
 kimaṅgha naḥ paśyasi nidyamānān brahmadviṣe tapuṣiṃ hetimasya ||
[6.52.4] अवन्तु मामुषसो जायमाना अवन्तु मा सिन्धवः पिन्वमानाः |
 अवन्तु मा पर्वतासो धरुवासो.अवन्तु मा पितरो देवहूतौ ||
avantu māmuṣaso jāyamānā avantu mā sindhavaḥ pinvamānāḥ |
 avantu mā parvatāso dhruvāso.avantu mā pitaro devahūtau ||
[6.52.5] विश्वदानीं सुमनसः सयाम पश्येम नु सूर्यमुच्चरन्तम |
 तथा करद वसुपतिर्वसूनां देवानोहानो.अवसागमिष्ठः ||
viśvadānīṃ sumanasaḥ syāma paśyema nu sūryamuccarantam |
 tathā karad vasupatirvasūnāṃ devānohāno.avasāghamiṣṭhaḥ ||
[6.52.6] इन्द्रो नेदिष्ठमवसागमिष्ठः सरस्वती सिन्धुभिः पिन्वमाना |
 पर्जन्यो न ओषधीभिर्मयोभुरग्निः सुशंसः सुहवः पितेव ||
indro nediṣṭhamavasāghamiṣṭhaḥ sarasvatī sindhubhiḥ pinvamānā |
 parjanyo na oṣadhībhirmayobhuraghniḥ suśaṃsaḥ suhavaḥ piteva ||
[6.52.7] विश्वे देवास आ गत शर्णुता म इमं हवम |
 एदं बर्हिर्नि षीदत ||
viśve devāsa ā ghata śṛṇutā ma imaṃ havam |
 edaṃ barhirni ṣīdata ||
[6.52.8] यो वो देवा घर्तस्नुना हव्येन परतिभूषति |
 तं विश्व उप गछथ ||
yo vo devā ghṛtasnunā havyena pratibhūṣati |
 taṃ viśva upa ghachatha ||
[6.52.9] उप नः सूनवो गिरः शर्ण्वन्त्वम्र्तस्य ये |
 सुम्र्ळीका भवन्तु नः ||
upa naḥ sūnavo ghiraḥ śṛṇvantvamṛtasya ye |
 sumṛḷīkā bhavantu naḥ ||
[6.52.10] विश्वे देवा रताव्र्ध रतुभिर्हवनश्रुतः |
 जुषन्तां युज्यं पयः ||
viśve devā ṛtāvṛdha ṛtubhirhavanaśrutaḥ |
 juṣantāṃ yujyaṃ payaḥ ||
[6.52.11] सतोत्रमिन्द्रो मरुद्गणस्त्वष्ट्र्मान मित्रो अर्यमा |
 इमा हव्या जुषन्त नः ||
stotramindro marudghaṇastvaṣṭṛmān mitro aryamā |
 imā havyā juṣanta naḥ ||
[6.52.12] इमं नो अग्ने अध्वरं होतर्वयुनशो यज |
 चिकित्वान दैव्यं जनम ||
imaṃ no aghne adhvaraṃ hotarvayunaśo yaja |
 cikitvān daivyaṃ janam ||
[6.52.13] विश्वे देवाः शर्णुतेमं हवं मे ये अन्तरिक्षे य उप दयवि षठ |
 ये अग्निजिह्वा उत वा यजत्रा आसद्यास्मिन बर्हिषि मादयध्वम ||
viśve devāḥ śṛṇutemaṃ havaṃ me ye antarikṣe ya upa dyavi ṣṭha |
 ye aghnijihvā uta vā yajatrā āsadyāsmin barhiṣi mādayadhvam ||
[6.52.14] विश्वे देवा मम शर्ण्वन्तु यज्ञिया उभे रोदसी अपां नपाच्च मन्म |
 मा वो वचांसि परिचक्ष्याणि वोचं सुम्नेष्विद वो अन्तमा मदेम ||
viśve devā mama śṛṇvantu yajñiyā ubhe rodasī apāṃ napācca manma |
 mā vo vacāṃsi paricakṣyāṇi vocaṃ sumneṣvid vo antamā madema ||
[6.52.15] ये के च जमा महिनो अहिमाया दिवो जज्ञिरे अपां सधस्थे |
 ते अस्मभ्यमिषये विश्वमायुः कषप उस्रा वरिवस्यन्तुदेवाः ||
ye ke ca jmā mahino ahimāyā divo jajñire apāṃ sadhasthe |
 te asmabhyamiṣaye viśvamāyuḥ kṣapa usrā varivasyantudevāḥ ||
[6.52.16] अग्नीपर्जन्याववतं धियं मे.अस्मिन हवे सुहवा सुष्टुतिंनः |
 इळामन्यो जनयद गर्भमन्यः परजावतीरिष आ धत्तमस्मे ||
aghnīparjanyāvavataṃ dhiyaṃ me.asmin have suhavā suṣṭutiṃnaḥ |
 iḷāmanyo janayad gharbhamanyaḥ prajāvatīriṣa ā dhattamasme ||
[6.52.17] सतीर्णे बर्हिषि समिधाने अग्नौ सूक्तेन महा नमसा विवासे |
 अस्मिन नो अद्य विदथे यजत्रा विश्वे देवा हविषि मादयध्वम ||
stīrṇe barhiṣi samidhāne aghnau sūktena mahā namasā vivāse |
 asmin no adya vidathe yajatrā viśve devā haviṣi mādayadhvam ||

### Hymn 6.53

[6.53.1] वयमु तवा पथस पते रथं न वाजसातये |
 धिये पूषन्नयुज्महि ||
vayamu tvā pathas pate rathaṃ na vājasātaye |
 dhiye pūṣannayujmahi ||
[6.53.2] अभि नो नर्यं वसु वीरं परयतदक्षिणम |
 वामं गर्हपतिं नय ||
abhi no naryaṃ vasu vīraṃ prayatadakṣiṇam |
 vāmaṃ ghṛhapatiṃ naya ||
[6.53.3] अदित्सन्तं चिदाघ्र्णे पूषन दानाय चोदय |
 पणेश्चिद विम्रदा मनः ||
aditsantaṃ cidāghṛṇe pūṣan dānāya codaya |
 paṇeścid vimradā manaḥ ||
[6.53.4] वि पथो वाजसातये चिनुहि वि मर्धो जहि |
 साधन्तामुग्र नो धियः ||
vi patho vājasātaye cinuhi vi mṛdho jahi |
 sādhantāmughra no dhiyaḥ ||
[6.53.5] परि तर्न्धि पणीनामारया हर्दया कवे |
 अथेमस्मभ्यं रन्धय ||
pari tṛndhi paṇīnāmārayā hṛdayā kave |
 athemasmabhyaṃ randhaya ||
[6.53.6] वि पूषन्नारया तुद पणेरिछ हर्दि परियम |
 अथें... ||
vi pūṣannārayā tuda paṇericha hṛdi priyam |
 atheṃ... ||
[6.53.7] आ रिख किकिरा कर्णु पणीनां हर्दया कवे |
 अथें... ||
ā rikha kikirā kṛṇu paṇīnāṃ hṛdayā kave |
 atheṃ... ||
[6.53.8] यां पूषन बरह्मचोदनीमारां बिभर्ष्याघ्र्णे |
 तया समस्य हर्दयमा रिख किकिरा कर्णु ||
yāṃ pūṣan brahmacodanīmārāṃ bibharṣyāghṛṇe |
 tayā samasya hṛdayamā rikha kikirā kṛṇu ||
[6.53.9] या ते अष्ट्रा गोोपशाघ्र्णे पशुसाधनी |
 तस्यास्ते सुम्नमीमहे ||
yā te aṣṭrā ghoopaśāghṛṇe paśusādhanī |
 tasyāste sumnamīmahe ||
[6.53.10] उत नो गोषणिं धियमश्वसां वाजसामुत |
 नर्वत कर्णुहि वीतये ||
uta no ghoṣaṇiṃ dhiyamaśvasāṃ vājasāmuta |
 nṛvat kṛṇuhi vītaye ||

### Hymn 6.54

[6.54.1] सं पूषन विदुषा नय यो अञ्जसानुशासति |
 य एवेदमिति बरवत ||
saṃ pūṣan viduṣā naya yo añjasānuśāsati |
 ya evedamiti bravat ||
[6.54.2] समु पूष्णा गमेमहि यो गर्हानभिशासति |
 इम एवेति चब्रवत ||
samu pūṣṇā ghamemahi yo ghṛhānabhiśāsati |
 ima eveti cabravat ||
[6.54.3] पूष्णश्चक्रं न रिष्यति न कोशो.अव पद्यते |
 नो अस्य वयथते पविः ||
pūṣṇaścakraṃ na riṣyati na kośo.ava padyate |
 no asya vyathate paviḥ ||
[6.54.4] यो अस्मै हविषाविधन न तं पूषापि मर्ष्यते |
 परथमो विदते वसु ||
yo asmai haviṣāvidhan na taṃ pūṣāpi mṛṣyate |
 prathamo vidate vasu ||
[6.54.5] पूषा गा अन्वेतु नः पुषा रक्षत्वर्वतः |
 पूषा वाजं सनोतु नः ||
pūṣā ghā anvetu naḥ puṣā rakṣatvarvataḥ |
 pūṣā vājaṃ sanotu naḥ ||
[6.54.6] पूषन्ननु पर गा इहि यजमानस्य सुन्वतः |
 अस्माकं सतुवतामुत ||
pūṣannanu pra ghā ihi yajamānasya sunvataḥ |
 asmākaṃ stuvatāmuta ||
[6.54.7] माकिर्नेशन माकीं रिषन माकीं सं शारि केवटे |
 अथारिष्टाभिरा गहि ||
mākirneśan mākīṃ riṣan mākīṃ saṃ śāri kevaṭe |
 athāriṣṭābhirā ghahi ||
[6.54.8] शर्ण्वन्तं पूषणं वयमिर्यमनष्टवेदसम |
 ईशानंराय ईमहे ||
śṛṇvantaṃ pūṣaṇaṃ vayamiryamanaṣṭavedasam |
 īśānaṃrāya īmahe ||
[6.54.9] पूषन तव वरते वयं न रिष्येम कदा चन |
 सतोतारस्त इह समसि ||
pūṣan tava vrate vayaṃ na riṣyema kadā cana |
 stotārasta iha smasi ||
[6.54.10] परि पूषा परस्ताद धस्तं दधातु दक्षिणम |
 पुनर्नो नष्टमाजतु ||
pari pūṣā parastād dhastaṃ dadhātu dakṣiṇam |
 punarno naṣṭamājatu ||

### Hymn 6.55

[6.55.1] एहि वां विमुचो नपादाघ्र्णे सं सचावहै |
 रथीरतस्य नो भव ||
ehi vāṃ vimuco napādāghṛṇe saṃ sacāvahai |
 rathīrtasya no bhava ||
[6.55.2] रथीतमं कपर्दिनमीशानं राधसो महः |
 रायः सखायमीमहे ||
rathītamaṃ kapardinamīśānaṃ rādhaso mahaḥ |
 rāyaḥ sakhāyamīmahe ||
[6.55.3] रायो धारास्याघ्र्णे वसो राशिरजाश्व |
 धीवतो-धीवतः सखा ||
rāyo dhārāsyāghṛṇe vaso rāśirajāśva |
 dhīvato-dhīvataḥ sakhā ||
[6.55.4] पूषणं नवजाश्वमुप सतोषाम वाजिनम |
 सवसुर्यो जार उच्यते ||
pūṣaṇaṃ nvajāśvamupa stoṣāma vājinam |
 svasuryo jāra ucyate ||
[6.55.5] मातुर्दिधिषुमब्रवं सवसुर्जारः शर्णोतु नः |
 भरातेन्द्रस्य सखा मम ||
māturdidhiṣumabravaṃ svasurjāraḥ śṛṇotu naḥ |
 bhrātendrasya sakhā mama ||
[6.55.6] आजासः पूषणं रथे निश्र्म्भास्ते जनश्रियम |
 देवं वहन्तु बिभ्रतः ||
ājāsaḥ pūṣaṇaṃ rathe niśṛmbhāste janaśriyam |
 devaṃ vahantu bibhrataḥ ||

### Hymn 6.56

[6.56.1] य एनमादिदेशति करम्भादिति पूषणम |
 न तेन देव आदिशे ||
ya enamādideśati karambhāditi pūṣaṇam |
 na tena deva ādiśe ||
[6.56.2] उत घा स रथीतमः सख्या सत्पतिर्युजा |
 इन्द्रो वर्त्राणि जिघ्नते ||
uta ghā sa rathītamaḥ sakhyā satpatiryujā |
 indro vṛtrāṇi jighnate ||
[6.56.3] उतादः परुषे गवि सूरश्चक्रं हिरण्ययम |
 नयैरयद्रथीतमः ||
utādaḥ paruṣe ghavi sūraścakraṃ hiraṇyayam |
 nyairayadrathītamaḥ ||
[6.56.4] यदद्य तवा पुरुष्टुत बरवाम दस्र मन्तुमः |
 तत सु नो मन्म साधय ||
yadadya tvā puruṣṭuta bravāma dasra mantumaḥ |
 tat su no manma sādhaya ||
[6.56.5] इमं च नो गवेषणं सातये सीषधो गणम |
 आरात पूषन्नसि शरुतः ||
imaṃ ca no ghaveṣaṇaṃ sātaye sīṣadho ghaṇam |
 ārāt pūṣannasi śrutaḥ ||
[6.56.6] आ ते सवस्तिमीमह आरेघामुपावसुम |
 अद्या च सर्वतातये शवश्च सर्वतातये ||
ā te svastimīmaha āreaghāmupāvasum |
 adyā ca sarvatātaye śvaśca sarvatātaye ||

### Hymn 6.57

[6.57.1] इन्द्रा नु पूषणा वयं सख्याय सवस्तये |
 हुवेम वाजसातये ||
indrā nu pūṣaṇā vayaṃ sakhyāya svastaye |
 huvema vājasātaye ||
[6.57.2] सोममन्य उपासदत पातवे चम्वोः सुतम |
 करम्भमन्य इछति ||
somamanya upāsadat pātave camvoḥ sutam |
 karambhamanya ichati ||
[6.57.3] अजा अन्यस्य वह्नयो हरी अन्यस्य सम्भ्र्ता |
 ताभ्यां वर्त्राणि जिघ्नते ||
ajā anyasya vahnayo harī anyasya sambhṛtā |
 tābhyāṃ vṛtrāṇi jighnate ||
[6.57.4] यदिन्द्रो अनयद रितो महीरपो वर्षन्तमः |
 तत्र पूषाभवत सचा ||
yadindro anayad rito mahīrapo vṛṣantamaḥ |
 tatra pūṣābhavat sacā ||
[6.57.5] तां पूष्णः सुमतिं वयं वर्क्षस्य पर वयामिव |
 इन्द्रस्य चा रभामहे ||
tāṃ pūṣṇaḥ sumatiṃ vayaṃ vṛkṣasya pra vayāmiva |
 indrasya cā rabhāmahe ||
[6.57.6] उत पूषणं युवामहे.अभीशून्रिव सारथिः |
 मह्या इन्द्रं सवस्तये ||
ut pūṣaṇaṃ yuvāmahe.abhīśūnriva sārathiḥ |
 mahyā indraṃ svastaye ||

### Hymn 6.58

[6.58.1] शुक्रं ते अन्यद यजतं ते अन्यद विषुरूपे अहनी दयौरिवासि |
 विश्वा हि माया अवसि सवधावो भद्रा ते पूषन्निहरातिरस्तु ||
śukraṃ te anyad yajataṃ te anyad viṣurūpe ahanī dyaurivāsi |
 viśvā hi māyā avasi svadhāvo bhadrā te pūṣanniharātirastu ||
[6.58.2] अजाश्वः पशुपा वाजपस्त्यो धियंजिन्वो भुवने विश्वे अर्पितः |
 अष्ट्रां पूषा शिथिरामुद्वरीव्र्जत संचक्षाणोभुवना देव ईयते ||
ajāśvaḥ paśupā vājapastyo dhiyaṃjinvo bhuvane viśve arpitaḥ |
 aṣṭrāṃ pūṣā śithirāmudvarīvṛjat saṃcakṣāṇobhuvanā deva īyate ||
[6.58.3] यास्ते पूषन नावो अन्तः समुद्रे हिरण्ययीरन्तरिक्षे चरन्ति |
 ताभिर्यासि दूत्यां सूर्यस्य कामेन कर्त शरव इछमानः ||
yāste pūṣan nāvo antaḥ samudre hiraṇyayīrantarikṣe caranti |
 tābhiryāsi dūtyāṃ sūryasya kāmena kṛta śrava ichamānaḥ ||
[6.58.4] पूषा सुबन्धुर्दिव आ पर्थिव्या इळस पतिर्मघवा दस्मवर्चाः |
 यं देवासो अददुः सूर्यायै कामेन कर्तं तवसं सवञ्चम ||
pūṣā subandhurdiva ā pṛthivyā iḷas patirmaghavā dasmavarcāḥ |
 yaṃ devāso adaduḥ sūryāyai kāmena kṛtaṃ tavasaṃ svañcam ||

### Hymn 6.59

[6.59.1] पर नु वोचा सुतेषु वां वीर्या यानि चक्रथुः |
 हतासो वां पितरो देवशत्रव इन्द्राग्नी जीवथो युवम ||
pra nu vocā suteṣu vāṃ vīryā yāni cakrathuḥ |
 hatāso vāṃ pitaro devaśatrava indrāghnī jīvatho yuvam ||
[6.59.2] बळ इत्था महिमा वामिन्द्राग्नी पनिष्ठ आ |
 समानो वां जनिता भरातरा युवं यमाविहेहमातरा ||
baḷ itthā mahimā vāmindrāghnī paniṣṭha ā |
 samāno vāṃ janitā bhrātarā yuvaṃ yamāvihehamātarā ||
[6.59.3] ओकिवांसा सुते सचानश्वा सप्ती इवादने |
 इन्द्रा नवग्नी अवसेह वज्रिणा वयं देवा हवामहे ||
okivāṃsā sute sacānaśvā saptī ivādane |
 indrā nvaghnī avaseha vajriṇā vayaṃ devā havāmahe ||
[6.59.4] य इन्द्राग्नी सुतेषु वां सतवत तेष्व रताव्र्धा |
 जोषवाकं वदतः पज्रहोषिणा न देवा भसथश्चन ||
ya indrāghnī suteṣu vāṃ stavat teṣv ṛtāvṛdhā |
 joṣavākaṃ vadataḥ pajrahoṣiṇā na devā bhasathaścana ||
[6.59.5] इन्द्राग्नी को अस्य वां देवौ मर्तश्चिकेतति |
 विषूचो अश्वान युयुजान ईयत एकः समान आ रथे ||
indrāghnī ko asya vāṃ devau martaściketati |
 viṣūco aśvān yuyujāna īyata ekaḥ samāna ā rathe ||
[6.59.6] इन्द्राग्नी अपादियं पूर्वागात पद्वतीभ्यः |
 हित्वी शिरो जिह्वया वावदच्चरत तरिंशत पदा नयक्रमीत ||
indrāghnī apādiyaṃ pūrvāghāt padvatībhyaḥ |
 hitvī śiro jihvayā vāvadaccarat triṃśat padā nyakramīt ||
[6.59.7] इन्द्राग्नी आ हि तन्वते नरो धन्वानि बाह्वोः |
 मा नो अस्मिन महाधने परा वर्क्तं गविष्टिषु ||
indrāghnī ā hi tanvate naro dhanvāni bāhvoḥ |
 mā no asmin mahādhane parā varktaṃ ghaviṣṭiṣu ||
[6.59.8] इन्द्राग्नी तपन्ति माघा अर्यो अरातयः |
 अप दवेषांस्या कर्तं युयुतं सूर्यादधि ||
indrāghnī tapanti māghā aryo arātayaḥ |
 apa dveṣāṃsyā kṛtaṃ yuyutaṃ sūryādadhi ||
[6.59.9] इन्द्राग्नी युवोरपि वसु दिव्यानि पार्थिवा |
 आ न इह परयछतं रयिं विश्वायुपोषसम ||
indrāghnī yuvorapi vasu divyāni pārthivā |
 ā na iha prayachataṃ rayiṃ viśvāyupoṣasam ||
[6.59.10] इन्द्राग्नी उक्थवाहसा सतोमेभिर्हवनश्रुता |
 विश्वाभिर्गीर्भिरा गतमस्य सोमस्य पीतये ||
indrāghnī ukthavāhasā stomebhirhavanaśrutā |
 viśvābhirghīrbhirā ghatamasya somasya pītaye ||

### Hymn 6.60

[6.60.1] शनथद वर्त्रमुत सनोति वाजमिन्द्रा यो अग्नी सहुरी सपर्यात |
 इरज्यन्ता वसव्यस्य भूरेः सहस्तमा सहसा वाजयन्ता ||
śnathad vṛtramuta sanoti vājamindrā yo aghnī sahurī saparyāt |
 irajyantā vasavyasya bhūreḥ sahastamā sahasā vājayantā ||
[6.60.2] ता योधिष्टमभि गा इन्द्र नूनमपः सवरुषसो अग्न ऊळ्हः |
 दिशः सवरुषस इन्द्र चित्रा अपो गा अग्ने युवसे नियुत्वान ||
tā yodhiṣṭamabhi ghā indra nūnamapaḥ svaruṣaso aghna ūḷhaḥ |
 diśaḥ svaruṣasa indra citrā apo ghā aghne yuvase niyutvān ||
[6.60.3] आ वर्त्रहणा वर्त्रहभिः शुष्मैरिन्द्र यातं नमोभिरग्ने अर्वाक |
 युवं राधोभिरकवेभिरिन्द्राग्ने अस्मे भवतमुत्तमेभिः ||
ā vṛtrahaṇā vṛtrahabhiḥ śuṣmairindra yātaṃ namobhiraghne arvāk |
 yuvaṃ rādhobhirakavebhirindrāghne asme bhavatamuttamebhiḥ ||
[6.60.4] ता हुवे ययोरिदं पप्ने विश्वं पुरा कर्तम |
 इन्द्राग्नी नमर्धतः ||
tā huve yayoridaṃ papne viśvaṃ purā kṛtam |
 indrāghnī namardhataḥ ||
[6.60.5] उग्रा विघनिना मर्ध इन्द्राग्नी हवामहे |
 ता नो मर्ळात ईद्र्शे ||
ughrā vighaninā mṛdha indrāghnī havāmahe |
 tā no mṛḷāta īdṛśe ||
[6.60.6] हतो वर्त्राण्यार्या हतो दासानि सत्पती |
 हतो विश्वा अप दविषः ||
hato vṛtrāṇyāryā hato dāsāni satpatī |
 hato viśvā apa dviṣaḥ ||
[6.60.7] इन्द्राग्नी युवामिमे.अभि सतोमा अनूषत |
 पिबतं शम्भुवा सुतम ||
indrāghnī yuvāmime.abhi stomā anūṣata |
 pibataṃ śambhuvā sutam ||
[6.60.8] या वां सन्ति पुरुस्प्र्हो नियुतो दाशुषे नरा |
 इन्द्राग्नी ताभिरा गतम ||
yā vāṃ santi puruspṛho niyuto dāśuṣe narā |
 indrāghnī tābhirā ghatam ||
[6.60.9] ताभिरा गछतं नरोपेदं सवनं सुतम |
 इन्द्राग्नी सोमपीतये ||
tābhirā ghachataṃ naropedaṃ savanaṃ sutam |
 indrāghnī somapītaye ||
[6.60.10] तमीळिष्व यो अर्चिषा वना विश्वा परिष्वजत |
 कर्ष्णाक्र्णोति जिह्वया ||
tamīḷiṣva yo arciṣā vanā viśvā pariṣvajat |
 kṛṣṇākṛṇoti jihvayā ||
[6.60.11] य इद्ध आविवासति सुम्नमिन्द्रस्य मर्त्यः |
 दयुम्नाय सुतरा अपः ||
ya iddha āvivāsati sumnamindrasya martyaḥ |
 dyumnāya sutarā apaḥ ||
[6.60.12] ता नो वाजवतीरिष आशून पिप्र्तमर्वतः |
 इन्द्रमग्निं च वोळ्हवे ||
tā no vājavatīriṣa āśūn pipṛtamarvataḥ |
 indramaghniṃ ca voḷhave ||
[6.60.13] उभा वामिन्द्राग्नी आहुवध्या उभा राधसः सह मादयध्यै |
 उभा दाताराविषां रयीणामुभा वाजस्य सातये हुवे वाम ||
ubhā vāmindrāghnī āhuvadhyā ubhā rādhasaḥ saha mādayadhyai |
 ubhā dātārāviṣāṃ rayīṇāmubhā vājasya sātaye huve vām ||
[6.60.14] आ नो गव्येभिरश्व्यैर्वसव्यैरुप गछतम |
 सखायौ देवौ सख्याय शम्भुवेन्द्राग्नी ता हवामहे ||
ā no ghavyebhiraśvyairvasavyairupa ghachatam |
 sakhāyau devau sakhyāya śambhuvendrāghnī tā havāmahe ||
[6.60.15] इन्द्राग्नी शर्णुतं हवं यजमानस्य सुन्वतः |
 वीतं हव्यान्या गतं पिबतं सोम्यं मधु ||
indrāghnī śṛṇutaṃ havaṃ yajamānasya sunvataḥ |
 vītaṃ havyānyā ghataṃ pibataṃ somyaṃ madhu ||

### Hymn 6.61

[6.61.1] इयमददाद रभसं रणच्युतं दिवोदासं वध्र्यश्वाय दाशुषे |
 या शश्वन्तमाचखादावसं पणिं ता ते दात्राणि तविषा सरस्वति ||
iyamadadād rabhasaṃ ṛṇacyutaṃ divodāsaṃ vadhryaśvāya dāśuṣe |
 yā śaśvantamācakhādāvasaṃ paṇiṃ tā te dātrāṇi taviṣā sarasvati ||
[6.61.2] इयं शुष्मेभिर्बिसखा इवारुजत सानु गिरीणां तविषेभिरूर्मिभिः |
 पारावतघ्नीमवसे सुव्र्क्तिभिः सरस्वतीमा विवासेम धीतिभिः ||
iyaṃ śuṣmebhirbisakhā ivārujat sānu ghirīṇāṃ taviṣebhirūrmibhiḥ |
 pārāvataghnīmavase suvṛktibhiḥ sarasvatīmā vivāsema dhītibhiḥ ||
[6.61.3] सरस्वति देवनिदो नि बर्हय परजां विश्वस्य बर्सयस्य मायिनः |
 उत कषितिभ्यो.अवनीरविन्दो विषमेभ्यो अस्रवो वाजिनीवति ||
sarasvati devanido ni barhaya prajāṃ viśvasya bṛsayasya māyinaḥ |
 uta kṣitibhyo.avanīravindo viṣamebhyo asravo vājinīvati ||
[6.61.4] पर णो देवी सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती |
 धीनामवित्र्यवतु ||
pra ṇo devī sarasvatī vājebhirvājinīvatī |
 dhīnāmavitryavatu ||
[6.61.5] यस्त्वा देवि सरस्वत्युपब्रूते धने हिते |
 इन्द्रं न वर्त्रतूर्ये ||
yastvā devi sarasvatyupabrūte dhane hite |
 indraṃ na vṛtratūrye ||
[6.61.6] तवं देवि सरस्वत्यवा वाजेषु वाजिनि |
 रदा पूषेव नःसनिम ||
tvaṃ devi sarasvatyavā vājeṣu vājini |
 radā pūṣeva naḥsanim ||
[6.61.7] उत सया नः सरस्वती घोरा हिरण्यवर्तनिः |
 वर्त्रघ्नी वष्टि सुष्टुतिम ||
uta syā naḥ sarasvatī ghorā hiraṇyavartaniḥ |
 vṛtraghnī vaṣṭi suṣṭutim ||
[6.61.8] यस्या अनन्तो अह्रुतस्त्वेषश्चरिष्णुरर्णवः |
 अमश्चरति रोरुवत ||
yasyā ananto ahrutastveṣaścariṣṇurarṇavaḥ |
 amaścarati roruvat ||
[6.61.9] सा नो विश्वा अति दविषः सवसॄरन्या रतावरी |
 अतन्नहेव सूर्यः ||
sā no viśvā ati dviṣaḥ svasṝranyā ṛtāvarī |
 atannaheva sūryaḥ ||
[6.61.10] उत नः परिया परियासु सप्तस्वसा सुजुष्टा |
 सरस्वती सतोम्या भूत ||
uta naḥ priyā priyāsu saptasvasā sujuṣṭā |
 sarasvatī stomyā bhūt ||
[6.61.11] आपप्रुषी पार्थिवान्युरु रजो अन्तरिक्षम |
 सरस्वती निदस पातु ||
āpapruṣī pārthivānyuru rajo antarikṣam |
 sarasvatī nidas pātu ||
[6.61.12] तरिषधस्था सप्तधातुः पञ्च जाता वर्धयन्ती |
 वाजे-वाजे हव्या भूत ||
triṣadhasthā saptadhātuḥ pañca jātā vardhayantī |
 vāje-vāje havyā bhūt ||
[6.61.13] पर या महिम्ना महिनासु चेकिते दयुम्नेभिरन्या अपसामपस्तमा |
 रथ इव बर्हती विभ्वने कर्तोपस्तुत्या चिकितुषा सरस्वती ||
pra yā mahimnā mahināsu cekite dyumnebhiranyā apasāmapastamā |
 ratha iva bṛhatī vibhvane kṛtopastutyā cikituṣā sarasvatī ||
[6.61.14] सरस्वत्यभि नो नेषि वस्यो माप सफरीः पयसा मा न आधक |
 जुषस्व नः सख्या वेश्या च मा तवत कषेत्राण्यरणानि गन्म ||
sarasvatyabhi no neṣi vasyo māpa spharīḥ payasā mā na ādhak |
 juṣasva naḥ sakhyā veśyā ca mā tvat kṣetrāṇyaraṇāni ghanma ||

### Hymn 6.62

[6.62.1] सतुषे नरा दिवो अस्य परसन्ताश्विना हुवे जरमाणो अर्कैः |
 या सद्य उस्रा वयुषि जमो अन्तान युयूषतः पर्युरूवरांसि ||
stuṣe narā divo asya prasantāśvinā huve jaramāṇo arkaiḥ |
 yā sadya usrā vyuṣi jmo antān yuyūṣataḥ paryurūvarāṃsi ||
[6.62.2] ता यज्ञमा शुचिभिश्चक्रमाणा रथस्य भानुं रुरुचूरजोभिः |
 पुरू वरांस्यमिता मिमानापो धन्वान्यति याथो अज्रान ||
tā yajñamā śucibhiścakramāṇā rathasya bhānuṃ rurucūrajobhiḥ |
 purū varāṃsyamitā mimānāpo dhanvānyati yātho ajrān ||
[6.62.3] ता ह तयद वर्तिर्यदरध्रमुग्रेत्था धिय ऊहथुः शश्वदश्वैः |
 मनोजवेभिरिषिरैः शयध्यै परि वयथिर्दाशुषो मर्त्यस्य ||
tā ha tyad vartiryadaradhramughretthā dhiya ūhathuḥ śaśvadaśvaiḥ |
 manojavebhiriṣiraiḥ śayadhyai pari vyathirdāśuṣo martyasya ||
[6.62.4] ता नव्यसो जरमाणस्य मन्मोप भूषतो युयुजानसप्ती |
 शुभं पर्क्षमिषमूर्जं वहन्ता होता यक्षत परत्नो अध्रुग युवाना ||
tā navyaso jaramāṇasya manmopa bhūṣato yuyujānasaptī |
 śubhaṃ pṛkṣamiṣamūrjaṃ vahantā hotā yakṣat pratno adhrugh yuvānā ||
[6.62.5] ता वल्गू दस्रा पुरुशाकतमा परत्ना नव्यसा वचसा विवासे |
 या शंसते सतुवते शम्भविष्ठा बभूवतुर्ग्र्णते चित्रराती ||
tā valghū dasrā puruśākatamā pratnā navyasā vacasā vivāse |
 yā śaṃsate stuvate śambhaviṣṭhā babhūvaturghṛṇate citrarātī ||
[6.62.6] ता भुज्युं विभिरद्भ्यः समुद्रात तुग्रस्य सूनुमूहथूरजोभिः |
 अरेणुभिर्योजनेभिर्भुजन्ता पतत्रिभिरर्णसोनिरुपस्थात ||
tā bhujyuṃ vibhiradbhyaḥ samudrāt tughrasya sūnumūhathūrajobhiḥ |
 areṇubhiryojanebhirbhujantā patatribhirarṇasonirupasthāt ||
[6.62.7] वि जयुषा रथ्या यातमद्रिं शरुतं हवं वर्षणा वध्रिमत्याः |
 दशस्यन्ता शयवे पिप्यथुर्गामिति चयवाना सुमतिं भुरण्यू ||
vi jayuṣā rathyā yātamadriṃ śrutaṃ havaṃ vṛṣaṇā vadhrimatyāḥ |
 daśasyantā śayave pipyathurghāmiti cyavānā sumatiṃ bhuraṇyū ||
[6.62.8] यद रोदसी परदिवो अस्ति भूमा हेळो देवानामुत मर्त्यत्रा |
 तदादित्या वसवो रुद्रियासो रक्षोयुजे तपुरघं दधात ||
yad rodasī pradivo asti bhūmā heḷo devānāmuta martyatrā |
 tadādityā vasavo rudriyāso rakṣoyuje tapuraghaṃ dadhāta ||
[6.62.9] य ईं राजानाव रतुथा विदधद रजसो मित्रो वरुणश्चिकेतत |
 गम्भीराय रक्षसे हेतिमस्य दरोघाय चिद वचस आनवाय ||
ya īṃ rājānāv ṛtuthā vidadhad rajaso mitro varuṇaściketat |
 ghambhīrāya rakṣase hetimasya droghāya cid vacasa ānavāya ||
[6.62.10] अन्तरैश्चक्रैस्तनयाय वर्तिर्द्युमता यातं नर्वता रथेन |
 सनुत्येन तयजसा मर्त्यस्य वनुष्यतामपि शीर्षावव्र्क्तम ||
antaraiścakraistanayāya vartirdyumatā yātaṃ nṛvatā rathena |
 sanutyena tyajasā martyasya vanuṣyatāmapi śīrṣāvavṛktam ||
[6.62.11] आ परमाभिरुत मध्यमाभिर्नियुद्भिर्यातमवमाभिरर्वाक |
 दर्ळ्हस्य चिद गोमतो वि वरजस्य दुरो वर्तं गर्णते चित्रराती ||
ā paramābhiruta madhyamābhirniyudbhiryātamavamābhirarvāk |
 dṛḷhasya cid ghomato vi vrajasya duro vartaṃ ghṛṇate citrarātī ||

### Hymn 6.63

[6.63.1] कव तया वल्गू पुरुहूताद्य दूतो न सतोमो.अविदन नमस्वान |
 आ यो अर्वां नासत्या ववर्त परेष्ठा हयसथो अस्य मन्मन ||
kva tyā valghū puruhūtādya dūto na stomo.avidan namasvān |
 ā yo arvāṃ nāsatyā vavarta preṣṭhā hyasatho asya manman ||
[6.63.2] अरं मे गन्तं हवनायास्मै गर्णाना यथा पिबाथो अन्धः |
 परि ह तयद वर्तिर्याथो रिषो न यत परो नान्तरस्तुतुर्यात ||
araṃ me ghantaṃ havanāyāsmai ghṛṇānā yathā pibātho andhaḥ |
 pari ha tyad vartiryātho riṣo na yat paro nāntarastuturyāt ||
[6.63.3] अकारि वामन्धसो वरीमन्नस्तारि बर्हिः सुप्रायणतमम |
 उत्तानहस्तो युवयुर्ववन्दा वां नक्षन्तो अद्रय आञ्जन ||
akāri vāmandhaso varīmannastāri barhiḥ suprāyaṇatamam |
 uttānahasto yuvayurvavandā vāṃ nakṣanto adraya āñjan ||
[6.63.4] ऊर्ध्वो वामग्निरध्वरेष्वस्थात पर रातिरेति जूर्णिनीघ्र्ताची |
 पर होता गूर्तमना उराणो.अयुक्त यो नासत्या हवीमन ||
ūrdhvo vāmaghniradhvareṣvasthāt pra rātireti jūrṇinīghṛtācī |
 pra hotā ghūrtamanā urāṇo.ayukta yo nāsatyā havīman ||
[6.63.5] अधि शरिये दुहिता सूर्यस्य रथं तस्थौ पुरुभुजा शतोतिम |
 पर मायाभिर्मायिना भूतमत्र नरा नर्तू जनिमन यज्ञियानाम ||
adhi śriye duhitā sūryasya rathaṃ tasthau purubhujā śatotim |
 pra māyābhirmāyinā bhūtamatra narā nṛtū janiman yajñiyānām ||
[6.63.6] युवं शरीभिर्दर्शताभिराभिः शुभे पुष्टिमूहथुःसूर्यायाः |
 पर वां वयो वपुषे.अनु पप्तन नक्षद वाणी सुष्टुता धिष्ण्या वाम ||
yuvaṃ śrībhirdarśatābhirābhiḥ śubhe puṣṭimūhathuḥsūryāyāḥ |
 pra vāṃ vayo vapuṣe.anu paptan nakṣad vāṇī suṣṭutā dhiṣṇyā vām ||
[6.63.7] आ वां वयो.अश्वासो वहिष्ठा अभि परयो नासत्या वहन्तु |
 पर वां रथो मनोजवा असर्जीषः पर्क्ष इषिधो अनु पूर्वीः ||
ā vāṃ vayo.aśvāso vahiṣṭhā abhi prayo nāsatyā vahantu |
 pra vāṃ ratho manojavā asarjīṣaḥ pṛkṣa iṣidho anu pūrvīḥ ||
[6.63.8] पुरु हि वां पुरुभुजा देष्णं धेनुं न इषं पिन्वतमसक्राम |
 सतुतश्च वां माध्वी सुष्टुतिश्च रसाश्च ये वामनु रातिमग्मन ||
puru hi vāṃ purubhujā deṣṇaṃ dhenuṃ na iṣaṃ pinvatamasakrām |
 stutaśca vāṃ mādhvī suṣṭutiśca rasāśca ye vāmanu rātimaghman ||
[6.63.9] उत म रज्रे पुरयस्य रघ्वी सुमीळ्हे शतं पेरुके च पक्वा |
 शाण्डो दाद धिरणिनः समद्दिष्टीन दश वशासो अभिषाच रष्वान ||
uta ma ṛjre purayasya raghvī sumīḷhe śataṃ peruke ca pakvā |
 śāṇḍo dād dhiraṇinaḥ smaddiṣṭīn daśa vaśāso abhiṣāca ṛṣvān ||
[6.63.10] सं वां शता नासत्या सहस्राश्वानां पुरुपन्था गिरे दात |
 भरद्वाजाय वीर नू गिरे दाद धता रक्षांसि पुरुदंससा सयुः ||
saṃ vāṃ śatā nāsatyā sahasrāśvānāṃ purupanthā ghire dāt |
 bharadvājāya vīra nū ghire dād dhatā rakṣāṃsi purudaṃsasā syuḥ ||
[6.63.11] आ वां सुम्ने वरिमन सूरिभिः षयाम ||
ā vāṃ sumne variman sūribhiḥ ṣyām ||

### Hymn 6.64

[6.64.1] उदु शरिय उषसो रोचमाना अस्थुरपां नोर्मयो रुशन्तः |
 कर्णोति विश्वा सुपथा सुगान्यभूदु वस्वी दक्षिणामघोनी ||
udu śriya uṣaso rocamānā asthurapāṃ normayo ruśantaḥ |
 kṛṇoti viśvā supathā sughānyabhūdu vasvī dakṣiṇāmaghonī ||
[6.64.2] भद्रा दद्र्क्ष उर्विया वि भास्युत ते शोचिर्भानवो दयामपप्तन |
 आविर्वक्षः कर्णुषे शुम्भमानोषो देवि रोचमानामहोभिः ||
bhadrā dadṛkṣa urviyā vi bhāsyut te śocirbhānavo dyāmapaptan |
 āvirvakṣaḥ kṛṇuṣe śumbhamānoṣo devi rocamānāmahobhiḥ ||
[6.64.3] वहन्ति सीमरुणासो रुशन्तो गावः सुभगामुर्विया परथानाम |
 अपेजते शूरो अस्तेव शत्रून बाधते तमो अजिरो नवोळ्हा ||
vahanti sīmaruṇāso ruśanto ghāvaḥ subhaghāmurviyā prathānām |
 apejate śūro asteva śatrūn bādhate tamo ajiro navoḷhā ||
[6.64.4] सुगोत ते सुपथा पर्वतेष्ववाते अपस्तरसि सवभानो |
 सा न आ वह पर्थुयामन्न्र्ष्वे रयिं दिवो दुहितरिषयध्यै ||
sughota te supathā parvateṣvavāte apastarasi svabhāno |
 sā na ā vaha pṛthuyāmannṛṣve rayiṃ divo duhitariṣayadhyai ||
[6.64.5] सा वह योक्षभिरवातोषो वरं वहसि जोषमनु |
 तवं दिवो दुहितर्या ह देवी पूर्वहूतौ मंहना दर्शता भूः ||
sā vaha yokṣabhiravātoṣo varaṃ vahasi joṣamanu |
 tvaṃ divo duhitaryā ha devī pūrvahūtau maṃhanā darśatā bhūḥ ||
[6.64.6] उत ते वयश... ||
ut te vayaś... ||

### Hymn 6.65

[6.65.1] एषा सया नो दुहिता दिवोजाः कषितीरुछन्ती मानुषीरजीगः |
 या भानुना रुशता राम्यास्वज्ञायि तिरस्तमसश्चिदक्तून ||
eṣā syā no duhitā divojāḥ kṣitīruchantī mānuṣīrajīghaḥ |
 yā bhānunā ruśatā rāmyāsvajñāyi tirastamasaścidaktūn ||
[6.65.2] वि तद ययुररुणयुग्भिरश्वैश्चित्रं भान्त्युषसश्चन्द्ररथाः |
 अग्रं यज्ञस्य बर्हतो नयन्तीर्वि ता बाधन्तेतम ऊर्म्यायाः ||
vi tad yayuraruṇayughbhiraśvaiścitraṃ bhāntyuṣasaścandrarathāḥ |
 aghraṃ yajñasya bṛhato nayantīrvi tā bādhantetama ūrmyāyāḥ ||
[6.65.3] शरवो वाजमिषमूर्जं वहन्तीर्नि दाशुष उषसो मर्त्याय |
 मघोनीर्वीरवत पत्यमाना अवो धात विधते रत्नमद्य ||
śravo vājamiṣamūrjaṃ vahantīrni dāśuṣa uṣaso martyāya |
 maghonīrvīravat patyamānā avo dhāta vidhate ratnamadya ||
[6.65.4] इदा हि वो विधते रत्नमस्तीदा वीराय दाशुष उषासः |
 इदा विप्राय जरते यदुक्था नि षम मावते वहथ पुर चित ||
idā hi vo vidhate ratnamastīdā vīrāya dāśuṣa uṣāsaḥ |
 idā viprāya jarate yadukthā ni ṣma māvate vahatha pura cit ||
[6.65.5] इदा हि त उषो अद्रिसानो गोत्रा गवामन्गिरसो गर्णन्ति |
 वयर्केण बिभिदुर्ब्रह्मणा च सत्या नर्णामभवद देवहूतिः ||
idā hi ta uṣo adrisāno ghotrā ghavāmanghiraso ghṛṇanti |
 vyarkeṇa bibhidurbrahmaṇā ca satyā nṛṇāmabhavad devahūtiḥ ||
[6.65.6] उछा दिवो दुहितः परत्नवन नो भरद्वाजवद विधते मघोनि |
 सुवीरं रयिं गर्णते रिरीह्युरुगायमधि धेहि शरवो नः ||
uchā divo duhitaḥ pratnavan no bharadvājavad vidhate maghoni |
 suvīraṃ rayiṃ ghṛṇate rirīhyurughāyamadhi dhehi śravo naḥ ||

### Hymn 6.66

[6.66.1] वपुर्नु तच्चिकितुषे चिदस्तु समानं नाम धेनु पत्यमानम |
 मर्तेष्वन्यद दोहसे पीपाय सक्र्च्छुक्रं दुदुहे पर्श्निरूधः ||
vapurnu taccikituṣe cidastu samānaṃ nāma dhenu patyamānam |
 marteṣvanyad dohase pīpāya sakṛcchukraṃ duduhe pṛśnirūdhaḥ ||
[6.66.2] ये अग्नयो न शोशुचन्निधाना दविर्यत तरिर्मरुतो वाव्र्धन्त |
 अरेञवो हिरण्ययास एषां साकं नर्म्णैः पौंस्येभिश्च भूवन ||
ye aghnayo na śośucannidhānā dviryat trirmaruto vāvṛdhanta |
 areñavo hiraṇyayāsa eṣāṃ sākaṃ nṛmṇaiḥ pauṃsyebhiśca bhūvan ||
[6.66.3] रुद्रस्य ये मीळ्हुषः सन्ति पुत्रा यांश्चो नु दाध्र्विर्भरध्यै |
 विदे हि माता महो मही षा सेत पर्श्निः सुभ्वे गर्भमाधात ||
rudrasya ye mīḷhuṣaḥ santi putrā yāṃśco nu dādhṛvirbharadhyai |
 vide hi mātā maho mahī ṣā set pṛśniḥ subhve gharbhamādhāt ||
[6.66.4] न य इषन्ते जनुषो.अया नवन्तः सन्तो.अवद्यानि पुनानाः |
 निर्यद दुह्रे शुचयो.अनु जोषमनु शरिया तन्वमुक्षमाणाः ||
na ya iṣante januṣo.ayā nvantaḥ santo.avadyāni punānāḥ |
 niryad duhre śucayo.anu joṣamanu śriyā tanvamukṣamāṇāḥ ||
[6.66.5] मक्षू न येषु दोहसे चिदया आ नाम धर्ष्णु मारुतन्दधानाः |
 न ये सतौना अयासो मह्ना नू चित सुदानुरव वासदुग्रान ||
makṣū na yeṣu dohase cidayā ā nāma dhṛṣṇu mārutandadhānāḥ |
 na ye staunā ayāso mahnā nū cit sudānurava vāsadughrān ||
[6.66.6] त इदुग्राः शवसा धर्ष्णुषेणा उभे युजन्त रोदसी सुमेके |
 अध समैषु रोदसी सवशोचिरामवत्सु तस्थौ न रोकः ||
ta idughrāḥ śavasā dhṛṣṇuṣeṇā ubhe yujanta rodasī sumeke |
 adha smaiṣu rodasī svaśocirāmavatsu tasthau na rokaḥ ||
[6.66.7] अनेनो वो मरुतो यामो अस्त्वनश्वश्चिद यमजत्यरथीः |
 अनवसो अनभीशू रजस्तूर्वि रोदसी पथ्या याति साधन ||
aneno vo maruto yāmo astvanaśvaścid yamajatyarathīḥ |
 anavaso anabhīśū rajastūrvi rodasī pathyā yāti sādhan ||
[6.66.8] नास्य वर्ता न तरुता नवस्ति मरुतो यमवथ वजसातौ |
 तोके वा गोषु तनये यमप्सु स वरजं दर्ता पार्ये अध दयोः ||
nāsya vartā na tarutā nvasti maruto yamavatha vajasātau |
 toke vā ghoṣu tanaye yamapsu sa vrajaṃ dartā pārye adha dyoḥ ||
[6.66.9] पर चित्रमर्कं गर्णते तुराय मारुताय सवतवसे भरध्वम |
 ये सहांसि सहसा सहन्ते रेजते अग्ने पर्थिवी मखेभ्यः ||
pra citramarkaṃ ghṛṇate turāya mārutāya svatavase bharadhvam |
 ye sahāṃsi sahasā sahante rejate aghne pṛthivī makhebhyaḥ ||
[6.66.10] तविषीमन्तो अध्वरस्येव दिद्युत तर्षुच्यवसो जुह्वो नाग्नेः |
 अर्चत्रयो धुनयो न वीरा भराजज्जन्मानो मरुतो अध्र्ष्टाः ||
tviṣīmanto adhvarasyeva didyut tṛṣucyavaso juhvo nāghneḥ |
 arcatrayo dhunayo na vīrā bhrājajjanmāno maruto adhṛṣṭāḥ ||
[6.66.11] तं वर्धन्तं मारुतं भराजद्र्ष्टिं रुद्रस्य सूनुं हवसा विवासे |
 दिवः शर्धाय शुचयो मनीषा गिरयो नाप उग्रा अस्प्र्ध्रन ||
taṃ vṛdhantaṃ mārutaṃ bhrājadṛṣṭiṃ rudrasya sūnuṃ havasā vivāse |
 divaḥ śardhāya śucayo manīṣā ghirayo nāpa ughrā aspṛdhran ||

### Hymn 6.67

[6.67.1] विश्वेषां वः सतां जयेष्ठतमा गीर्भिर्मित्रावरुणावाव्र्धध्यै |
 सं या रश्मेव यमतुर्यमिष्ठा दवा जनानसमा बाहुभिः सवैः ||
viśveṣāṃ vaḥ satāṃ jyeṣṭhatamā ghīrbhirmitrāvaruṇāvāvṛdhadhyai |
 saṃ yā raśmeva yamaturyamiṣṭhā dvā janānasamā bāhubhiḥ svaiḥ ||
[6.67.2] इयं मद वां पर सत्र्णीते मनीषोप परिया नमसा बर्हिरछ |
 यन्तं नो मित्रावरुणावध्र्ष्टं छर्दिर्यद वां वरूथ्यं सुदानू ||
iyaṃ mad vāṃ pra stṛṇīte manīṣopa priyā namasā barhiracha |
 yantaṃ no mitrāvaruṇāvadhṛṣṭaṃ chardiryad vāṃ varūthyaṃ sudānū ||
[6.67.3] आ यातं मित्रावरुणा सुशस्त्युप परिया नमसा हूयमाना |
 सं यावप्नः सथो अपसेव जनाञ्छ्रुधीयतश्चिद यतथो महित्वा ||
ā yātaṃ mitrāvaruṇā suśastyupa priyā namasā hūyamānā |
 saṃ yāvapnaḥ stho apaseva janāñchrudhīyataścid yatatho mahitvā ||
[6.67.4] अश्वा न या वाजिना पूतबन्धू रता यद गर्भमदितिर्भरध्यै |
 पर या महि महान्ता जायमाना घोरा मर्तायरिपवे नि दीधः ||
aśvā na yā vājinā pūtabandhū ṛtā yad gharbhamaditirbharadhyai |
 pra yā mahi mahāntā jāyamānā ghorā martāyaripave ni dīdhaḥ ||
[6.67.5] विश्वे यद वां मंहना मन्दमानाः कषत्रं देवासो अदधुः सजोषाः |
 परि यद भूथो रोदसी चिदुर्वी सन्ति सपशो अदब्धासो अमूराः ||
viśve yad vāṃ maṃhanā mandamānāḥ kṣatraṃ devāso adadhuḥ sajoṣāḥ |
 pari yad bhūtho rodasī cidurvī santi spaśo adabdhāso amūrāḥ ||
[6.67.6] ता हि कषत्रं धारयेथे अनु दयून दरंहेथे सानुमुपमादिव दयोः |
 दर्ळ्हो नक्षत्र उत विश्वदेवो भूमिमातान दयां धासिनायोः ||
tā hi kṣatraṃ dhārayethe anu dyūn dṛṃhethe sānumupamādiva dyoḥ |
 dṛḷho nakṣatra uta viśvadevo bhūmimātān dyāṃ dhāsināyoḥ ||
[6.67.7] ता विग्रं धैथे जठरं पर्णध्या आ यत सद्म सभ्र्तयः पर्णन्ति |
 न मर्ष्यन्ते युवतयो.अवाता वि यत पयो विश्वजिन्वा भरन्ते ||
tā vighraṃ dhaithe jaṭharaṃ pṛṇadhyā ā yat sadma sabhṛtayaḥ pṛṇanti |
 na mṛṣyante yuvatayo.avātā vi yat payo viśvajinvā bharante ||
[6.67.8] ता जिह्वया सदमेदं सुमेधा आ यद वां सत्यो अरतिरते भूत |
 तद वां महित्वं घर्तान्नावस्तु युवं दाशुषेवि चयिष्टमंहः ||
tā jihvayā sadamedaṃ sumedhā ā yad vāṃ satyo aratirte bhūt |
 tad vāṃ mahitvaṃ ghṛtānnāvastu yuvaṃ dāśuṣevi cayiṣṭamaṃhaḥ ||
[6.67.9] पर यद वां मित्रावरुणा सपूर्धन परिया धाम युवधिता मिनन्ति |
 न ये देवास ओहसा न मर्ता अयज्ञसाचो अप्यो नपुत्राः ||
pra yad vāṃ mitrāvaruṇā spūrdhan priyā dhāma yuvadhitā minanti |
 na ye devāsa ohasā na martā ayajñasāco apyo naputrāḥ ||
[6.67.10] वि यद वाचं कीस्तासो भरन्ते शंसन्ति के चिन निविदो मनानाः |
 आद वां बरवाम सत्यान्युक्था नकिर्देवेभिर्यतथो महित्वा ||
vi yad vācaṃ kīstāso bharante śaṃsanti ke cin nivido manānāḥ |
 ād vāṃ bravāma satyānyukthā nakirdevebhiryatatho mahitvā ||
[6.67.11] अवोरित्था वां छर्दिषो अभिष्टौ युवोर्मित्रावरुणावस्क्र्धोयु |
 अनु यद गाव सफुरान रजिप्यं धर्ष्णुं यद रणेव्र्षणं युनजन ||
avoritthā vāṃ chardiṣo abhiṣṭau yuvormitrāvaruṇāvaskṛdhoyu |
 anu yad ghāva sphurān ṛjipyaṃ dhṛṣṇuṃ yad raṇevṛṣaṇaṃ yunajan ||

### Hymn 6.68

[6.68.1] शरुष्टी वां यज्ञ उद्यतः सजोषा मनुष्वद वर्क्तबर्हिषो यजध्यै |
 आ य इन्द्रावरुणाविषे अद्य महे सुम्नाय मह आववर्तत ||
śruṣṭī vāṃ yajña udyataḥ sajoṣā manuṣvad vṛktabarhiṣo yajadhyai |
 ā ya indrāvaruṇāviṣe adya mahe sumnāya maha āvavartat ||
[6.68.2] ता हि शरेष्ठा देवताता तुजा शूराणां शविष्ठाता हि भूतम |
 मघोनां मंहिष्ठा तुविशुष्म रतेन वर्त्रतुरा सर्वसेना ||
tā hi śreṣṭhā devatātā tujā śūrāṇāṃ śaviṣṭhātā hi bhūtam |
 maghonāṃ maṃhiṣṭhā tuviśuṣma ṛtena vṛtraturā sarvasenā ||
[6.68.3] ता गर्णीहि नमस्येभिः शूषैः सुम्नेभिरिन्द्रावरुणा चकाना |
 वज्रेणान्यः शवसा हन्ति वर्त्रं सिषक्त्यन्यो वर्जनेषु विप्रः ||
tā ghṛṇīhi namasyebhiḥ śūṣaiḥ sumnebhirindrāvaruṇā cakānā |
 vajreṇānyaḥ śavasā hanti vṛtraṃ siṣaktyanyo vṛjaneṣu vipraḥ ||
[6.68.4] गनाश्च यन नरश्च वाव्र्धन्त विश्वे देवासो नरां सवगूर्ताः |
 परैभ्य इन्द्रावरुणा महित्वा दयौश्च पर्थिवि भूतमुर्वी ||
ghnāśca yan naraśca vāvṛdhanta viśve devāso narāṃ svaghūrtāḥ |
 praibhya indrāvaruṇā mahitvā dyauśca pṛthivi bhūtamurvī ||
[6.68.5] स इत सुदानुः सववान रतावेन्द्रा यो वां वरुण दाशतित्मन |
 इषा स दविषस्तरेद दास्वान वंसद रयिं रयिवतश्च जनान ||
sa it sudānuḥ svavān ṛtāvendrā yo vāṃ varuṇa dāśatitman |
 iṣā sa dviṣastared dāsvān vaṃsad rayiṃ rayivataśca janān ||
[6.68.6] यं युवं दाश्वध्वराय देवा रयिं धत्थो वसुमन्तं पुरुक्षुम |
 अस्मे स इन्द्रावरुणावपि षयात पर यो भनक्ति वनुषामशस्तीः ||
yaṃ yuvaṃ dāśvadhvarāya devā rayiṃ dhattho vasumantaṃ purukṣum |
 asme sa indrāvaruṇāvapi ṣyāt pra yo bhanakti vanuṣāmaśastīḥ ||
[6.68.7] उत नः सुत्रात्रो देवगोपाः सूरिभ्य इन्द्रावरुणा रयिः षयात |
 येषां शुष्मः पर्तनासु साह्वान पर सद्यो दयुम्नातिरते ततुरिः ||
uta naḥ sutrātro devaghopāḥ sūribhya indrāvaruṇā rayiḥ ṣyāt |
 yeṣāṃ śuṣmaḥ pṛtanāsu sāhvān pra sadyo dyumnātirate taturiḥ ||
[6.68.8] नू न इन्द्रावरुणा गर्णाना पर्ङकतं रयिं सौश्रवसाय देवा |
 इत्था गर्णन्तो महिनस्य शर्धो.अपो न नावा दुरितातरेम ||
nū na indrāvaruṇā ghṛṇānā pṛṅktaṃ rayiṃ sauśravasāya devā |
 itthā ghṛṇanto mahinasya śardho.apo na nāvā duritātarema ||
[6.68.9] पर सम्राजे बर्हते मन्म नु परियमर्च देवाय वरुणाय सप्रथः |
 अयं य उर्वी महिना महिव्रतः करत्वा विभात्यजरो न शोचिषा ||
pra samrāje bṛhate manma nu priyamarca devāya varuṇāya saprathaḥ |
 ayaṃ ya urvī mahinā mahivrataḥ kratvā vibhātyajaro na śociṣā ||
[6.68.10] इन्द्रावरुणा सुतपाविमं सुतं सोमं पिबतं मद्यं धर्तव्रता |
 युवो रथो अध्वरं देववीतये परति सवसरमुप याति पीतये ||
indrāvaruṇā sutapāvimaṃ sutaṃ somaṃ pibataṃ madyaṃ dhṛtavratā |
 yuvo ratho adhvaraṃ devavītaye prati svasaramupa yāti pītaye ||
[6.68.11] इन्द्रावरुणा मधुमत्तमस्य वर्ष्णः सोमस्य वर्षणा वर्षेथाम |
 इदं वामन्धः परिषिक्तमस्मे आसद्यास्मिन बर्हिषि मादयेथाम ||
indrāvaruṇā madhumattamasya vṛṣṇaḥ somasya vṛṣaṇā vṛṣethām |
 idaṃ vāmandhaḥ pariṣiktamasme āsadyāsmin barhiṣi mādayethām ||

### Hymn 6.69

[6.69.1] सं वां कर्मणा समिषा हिनोमीन्द्राविष्णू अपसस परेस्य |
 जुषेथां यज्ञं दरविणं च धत्तमरिष्टैर्नः पथिभिः पारयन्ता ||
saṃ vāṃ karmaṇā samiṣā hinomīndrāviṣṇū apasas pareasya |
 juṣethāṃ yajñaṃ draviṇaṃ ca dhattamariṣṭairnaḥ pathibhiḥ pārayantā ||
[6.69.2] या विश्वासां जनितरा मतीनामिन्द्राविष्णू कलशा सोमधाना |
 पर वां गिरः शस्यमाना अवन्तु पर सतोमासो गीयमानासो अर्कैः ||
yā viśvāsāṃ janitarā matīnāmindrāviṣṇū kalaśā somadhānā |
 pra vāṃ ghiraḥ śasyamānā avantu pra stomāso ghīyamānāso arkaiḥ ||
[6.69.3] इन्द्राविष्णू मदपती मदानामा सोमं यातं दरविणो दधाना |
 सं वामञ्जन्त्वक्तुभिर्मतीनां सं सतोमासः शस्यमानास उक्थैः ||
indrāviṣṇū madapatī madānāmā somaṃ yātaṃ draviṇo dadhānā |
 saṃ vāmañjantvaktubhirmatīnāṃ saṃ stomāsaḥ śasyamānāsa ukthaiḥ ||
[6.69.4] आ वामश्वासो अभिमातिषाह इन्द्राविष्णू सधमादो वहन्तु |
 जुषेथां विश्वा हवना मतीनामुप बरह्माणि शर्णुतं गिरो मे ||
ā vāmaśvāso abhimātiṣāha indrāviṣṇū sadhamādo vahantu |
 juṣethāṃ viśvā havanā matīnāmupa brahmāṇi śṛṇutaṃ ghiro me ||
[6.69.5] इन्द्राविष्णू तत पनयाय्यं वां सोमस्य मद उरु चक्रमाथे |
 अक्र्णुतमन्तरिक्षं वरीयो.अप्रथतं जीवसे नो रजांसि ||
indrāviṣṇū tat panayāyyaṃ vāṃ somasya mada uru cakramāthe |
 akṛṇutamantarikṣaṃ varīyo.aprathataṃ jīvase no rajāṃsi ||
[6.69.6] इन्द्राविष्णू हविषा वाव्र्धानाग्राद्वाना नमसा रातहव्या |
 घर्तासुती दरविणं धत्तमस्मे समुद्रः सथः कलशः सोमधानः ||
indrāviṣṇū haviṣā vāvṛdhānāghrādvānā namasā rātahavyā |
 ghṛtāsutī draviṇaṃ dhattamasme samudraḥ sthaḥ kalaśaḥ somadhānaḥ ||
[6.69.7] इन्द्राविष्णू पिबतं मध्वो अस्य सोमस्य दस्रा जठरं पर्णेथाम |
 आ वामन्धांसि मदिराण्यग्मन्नुप बरह्माणि शर्णुतं हवं मे ||
indrāviṣṇū pibataṃ madhvo asya somasya dasrā jaṭharaṃ pṛṇethām |
 ā vāmandhāṃsi madirāṇyaghmannupa brahmāṇi śṛṇutaṃ havaṃ me ||
[6.69.8] उभा जिग्यथुर्न परा जयेथे न परा जिग्ये कतरश्चनैनोः |
 इन्द्रश्च विष्णो यदपस्प्र्धेथां तरेधा सहस्रं वि तदैरयेथाम ||
ubhā jighyathurna parā jayethe na parā jighye kataraścanainoḥ |
 indraśca viṣṇo yadapaspṛdhethāṃ tredhā sahasraṃ vi tadairayethām ||

### Hymn 6.70

[6.70.1] घर्तवती भुवनानामभिश्रियोर्वी पर्थ्वी मधुदुघे सुपेशसा |
 दयावाप्र्थिवी वरुणस्य धर्मणा विष्कभिते अजरेभूरिरेतसा ||
ghṛtavatī bhuvanānāmabhiśriyorvī pṛthvī madhudughe supeśasā |
 dyāvāpṛthivī varuṇasya dharmaṇā viṣkabhite ajarebhūriretasā ||
[6.70.2] असश्चन्ती भूरिधारे पयस्वती घर्तं दुहाते सुक्र्ते शुचिव्रते |
 राजन्ती अस्य भुवनस्य रोदसी अस्मे रेतः सिञ्चतंयन मनुर्हितम ||
asaścantī bhūridhāre payasvatī ghṛtaṃ duhāte sukṛte śucivrate |
 rājantī asya bhuvanasya rodasī asme retaḥ siñcataṃyan manurhitam ||
[6.70.3] यो वां रजवे करमणाय रोदसी मर्तो ददाश धिषणे स साधति |
 पर परजाभिर्जायते धर्मणस परि युवोः सिक्ता विषुरूपाणि सव्रता ||
yo vāṃ ṛjave kramaṇāya rodasī marto dadāśa dhiṣaṇe sa sādhati |
 pra prajābhirjāyate dharmaṇas pari yuvoḥ siktā viṣurūpāṇi savratā ||
[6.70.4] घर्तेन दयावाप्र्थिवी अभीव्र्ते घर्तश्रिया घर्तप्र्चा घर्ताव्र्धा |
 उर्वी पर्थ्वी होत्र्वूर्ये पुरोहिते ते इद विप्रा ईळते सुम्नमिष्टये ||
ghṛtena dyāvāpṛthivī abhīvṛte ghṛtaśriyā ghṛtapṛcā ghṛtāvṛdhā |
 urvī pṛthvī hotṛvūrye purohite te id viprā īḷate sumnamiṣṭaye ||
[6.70.5] मधु नो दयावाप्र्थिवी मिमिक्षतां मधुश्चुता मधुदुघे मधुव्रते |
 दधाने यज्ञं दरविणं च देवता महि शरवो वाजमस्मे सुवीर्यम ||
madhu no dyāvāpṛthivī mimikṣatāṃ madhuścutā madhudughe madhuvrate |
 dadhāne yajñaṃ draviṇaṃ ca devatā mahi śravo vājamasme suvīryam ||
[6.70.6] ऊर्जं नो दयौश्च पर्थिवी च पिन्वतां पिता माता विश्वविदा सुदंससा |
 संरराणे रोदसी विश्वशम्भुवा सनिं वाजं रयिमस्मे समिन्वताम ||
ūrjaṃ no dyauśca pṛthivī ca pinvatāṃ pitā mātā viśvavidā sudaṃsasā |
 saṃrarāṇe rodasī viśvaśambhuvā saniṃ vājaṃ rayimasme saminvatām ||

### Hymn 6.71

[6.71.1] उदु षय देवः सविता हिरण्यया बाहू अयंस्त सवनायसुक्रतुः |
 घर्तेन पाणी अभि परुष्णुते मखो युवा सुदक्षो रजसो विधर्मणि ||
udu ṣya devaḥ savitā hiraṇyayā bāhū ayaṃsta savanāyasukratuḥ |
 ghṛtena pāṇī abhi pruṣṇute makho yuvā sudakṣo rajaso vidharmaṇi ||
[6.71.2] देवस्य वयं सवितुः सवीमनि शरेष्ठे सयाम वसुनश्चदावने |
 यो विश्वस्य दविपदो यश्चतुष्पदो निवेशने परसवे चासि भूमनः ||
devasya vayaṃ savituḥ savīmani śreṣṭhe syāma vasunaścadāvane |
 yo viśvasya dvipado yaścatuṣpado niveśane prasave cāsi bhūmanaḥ ||
[6.71.3] अदब्धेभिः सवितः पायुभिष टवं शिवेभिरद्य परि पाहि नो गयम |
 हिरण्यजिह्वः सुविताय नव्यसे रक्षा माकिर्नोघशंस ईशत ||
adabdhebhiḥ savitaḥ pāyubhiṣ ṭvaṃ śivebhiradya pari pāhi no ghayam |
 hiraṇyajihvaḥ suvitāya navyase rakṣā mākirnoaghaśaṃsa īśata ||
[6.71.4] उदु षय देवः सविता दमूना हिरण्यपाणिः परतिदोषमस्थात |
 अयोहनुर्यजतो मन्द्रजिह्व आ दाशुषे सुवति भूरिवामम ||
udu ṣya devaḥ savitā damūnā hiraṇyapāṇiḥ pratidoṣamasthāt |
 ayohanuryajato mandrajihva ā dāśuṣe suvati bhūrivāmam ||
[6.71.5] उदू अयानुपवक्तेव बाहू हिरण्यया सविता सुप्रतीका |
 दिवो रोहांस्यरुहत पर्थिव्या अरीरमत पतयत कच्चिदभ्वम ||
udū ayānupavakteva bāhū hiraṇyayā savitā supratīkā |
 divo rohāṃsyaruhat pṛthivyā arīramat patayat kaccidabhvam ||
[6.71.6] वाममद्य सवितर्वाममु शवो दिवे-दिवे वाममस्मभ्यं सावीः |
 वामस्य हि कषयस्य देव भूरेरया धिया वामभाजः सयाम ||
vāmamadya savitarvāmamu śvo dive-dive vāmamasmabhyaṃ sāvīḥ |
 vāmasya hi kṣayasya deva bhūrerayā dhiyā vāmabhājaḥ syāma ||

### Hymn 6.72

[6.72.1] इन्द्रासोमा महि तद वां महित्वं युवं महानि परथमानि चक्रथुः |
 युवं सूर्यं विविदथुर्युवं सवर्विश्वा तमांस्यहतं निदश्च ||
indrāsomā mahi tad vāṃ mahitvaṃ yuvaṃ mahāni prathamāni cakrathuḥ |
 yuvaṃ sūryaṃ vividathuryuvaṃ svarviśvā tamāṃsyahataṃ nidaśca ||
[6.72.2] इन्द्रासोमा वासयथ उषासमुत सूर्यं नयथो जयोतिषा सह |
 उप दयां सकम्भथुः सकम्भनेनाप्रथतं पर्थिवीं मातरं वि ||
indrāsomā vāsayatha uṣāsamut sūryaṃ nayatho jyotiṣā saha |
 upa dyāṃ skambhathuḥ skambhanenāprathataṃ pṛthivīṃ mātaraṃ vi ||
[6.72.3] इन्द्रासोमावहिमपः परिष्ठां हथो वर्त्रमनु वां दयौरमन्यत |
 परार्णांस्यैरयतं नदीनामा समुद्राणिपप्रथुः पुरूणि ||
indrāsomāvahimapaḥ pariṣṭhāṃ hatho vṛtramanu vāṃ dyauramanyata |
 prārṇāṃsyairayataṃ nadīnāmā samudrāṇipaprathuḥ purūṇi ||
[6.72.4] इन्द्रासोमा पक्वमामास्वन्तर्नि गवामिद दधथुर्वक्षणासु |
 जग्र्भथुरनपिनद्धमासु रुशच्चित्रासु जगतीष्वन्तः ||
indrāsomā pakvamāmāsvantarni ghavāmid dadhathurvakṣaṇāsu |
 jaghṛbhathuranapinaddhamāsu ruśaccitrāsu jaghatīṣvantaḥ ||
[6.72.5] इन्द्रासोमा युवमङग तरुत्रमपत्यसाचं शरुत्यं रराथे |
 युवं शुष्मं नर्यं चर्षणिभ्यः सं विव्यथुः पर्तनाषाहमुग्रा ||
indrāsomā yuvamaṅgha tarutramapatyasācaṃ śrutyaṃ rarāthe |
 yuvaṃ śuṣmaṃ naryaṃ carṣaṇibhyaḥ saṃ vivyathuḥ pṛtanāṣāhamughrā ||

### Hymn 6.73

[6.73.1] यो अद्रिभित परथमजा रतावा बर्हस्पतिराङगिरसो हविष्मान |
 दविबर्हज्मा पराघर्मसत पिता न आ रोदसी वर्षभो रोरवीति ||
yo adribhit prathamajā ṛtāvā bṛhaspatirāṅghiraso haviṣmān |
 dvibarhajmā prāgharmasat pitā na ā rodasī vṛṣabho roravīti ||
[6.73.2] जनाय चिद य ईवत उ लोकं बर्हस्पतिर्देवहूतौ चकार |
 घनन वर्त्राणि वि पुरो दर्दरीति जयञ्छत्रून्रमित्रान पर्त्सु साहन ||
janāya cid ya īvata u lokaṃ bṛhaspatirdevahūtau cakāra |
 ghnan vṛtrāṇi vi puro dardarīti jayañchatrūnramitrān pṛtsu sāhan ||
[6.73.3] बर्हस्पतिः समजयद वसूनि महो वरजान गोमतो देव एषः |
 अपः सिषासन सवरप्रतीतो बर्हस्पतिर्हन्त्यमित्रमर्कैः ||
bṛhaspatiḥ samajayad vasūni maho vrajān ghomato deva eṣaḥ |
 apaḥ siṣāsan svarapratīto bṛhaspatirhantyamitramarkaiḥ ||

### Hymn 6.74

[6.74.1] सोमारुद्रा धारयेथामसुर्यं पर वामिष्टयो.अरमश्नुवन्तु |
 दमे-दमे सप्त रत्ना दधाना शं नो भूतं दविपदेशं चतुष्पदे ||
somārudrā dhārayethāmasuryaṃ pra vāmiṣṭayo.aramaśnuvantu |
 dame-dame sapta ratnā dadhānā śaṃ no bhūtaṃ dvipadeśaṃ catuṣpade ||
[6.74.2] सोमारुद्रा वि वर्हतं विषूचीममीवा या नो गयमाविवेश |
 आरे बाधेथां निरतिं पराचैरस्मे भद्रा सौश्रवसानि सन्तु ||
somārudrā vi vṛhataṃ viṣūcīmamīvā yā no ghayamāviveśa |
 āre bādhethāṃ nirtiṃ parācairasme bhadrā sauśravasāni santu ||
[6.74.3] सोमारुद्रा युवमेतान्यस्मे विश्वा तनूषु भेषजानि धत्तम |
 अव सयतं मुञ्चतं यन नो अस्ति तनूषु बद्धं कर्तमेनो अस्मत ||
somārudrā yuvametānyasme viśvā tanūṣu bheṣajāni dhattam |
 ava syataṃ muñcataṃ yan no asti tanūṣu baddhaṃ kṛtameno asmat ||
[6.74.4] तिग्मायुधौ तिग्महेती सुशेवौ सोमारुद्राविह सु मर्ळतं नः |
 पर नो मुञ्चतं वरुणस्य पाशाद गोपायतं नः सुमनस्यमाना ||
tighmāyudhau tighmahetī suśevau somārudrāviha su mṛḷataṃ naḥ |
 pra no muñcataṃ varuṇasya pāśād ghopāyataṃ naḥ sumanasyamānā ||

### Hymn 6.75

[6.75.1] जीमूतस्येव भवति परतीकं यद वर्मी याति समदामुपस्थे |
 अनाविद्धया तन्वा जय तवं स तवा वर्मणो महिमा पिपर्तु ||
jīmūtasyeva bhavati pratīkaṃ yad varmī yāti samadāmupasthe |
 anāviddhayā tanvā jaya tvaṃ sa tvā varmaṇo mahimā pipartu ||
[6.75.2] धन्वना गा धन्वनाजिं जयेम धन्वना तीव्राः समदो जयेम |
 धनुः शत्रोरपकामं कर्णोति धन्वना सर्वाः परदिशो जयेम ||
dhanvanā ghā dhanvanājiṃ jayema dhanvanā tīvrāḥ samado jayema |
 dhanuḥ śatrorapakāmaṃ kṛṇoti dhanvanā sarvāḥ pradiśo jayema ||
[6.75.3] वक्ष्यन्तीवेदा गनीगन्ति कर्णं परियं सखायं परिषस्वजाना |
 योषेव शिङकते वितताधि धन्वञ जया इयं समने पारयन्ती ||
vakṣyantīvedā ghanīghanti karṇaṃ priyaṃ sakhāyaṃ pariṣasvajānā |
 yoṣeva śiṅkte vitatādhi dhanvañ jyā iyaṃ samane pārayantī ||
[6.75.4] ते आचरन्ती समनेव योषा मातेव पुत्रं बिभ्र्तामुपस्थे |
 अप शत्रून विध्यतां संविदाने आर्त्नी इमे विष्फुरन्तीमित्रान ||
te ācarantī samaneva yoṣā māteva putraṃ bibhṛtāmupasthe |
 apa śatrūn vidhyatāṃ saṃvidāne ārtnī ime viṣphurantīamitrān ||
[6.75.5] बह्वीनां पिता बहुरस्य पुत्रश्चिश्चा कर्णोति समनावगत्य |
 इषुधिः सङकाः पर्तनाश्च सर्वाः पर्ष्ठे निनद्धो जयति परसूतः ||
bahvīnāṃ pitā bahurasya putraściścā kṛṇoti samanāvaghatya |
 iṣudhiḥ saṅkāḥ pṛtanāśca sarvāḥ pṛṣṭhe ninaddho jayati prasūtaḥ ||
[6.75.6] रथे तिष्ठन नयति वाजिनः पुरो यत्र-यत्र कामयते सुषारथिः |
 अभीशूनां महिमानं पनायत मनः पश्चादनु यछन्ति रश्मयः ||
rathe tiṣṭhan nayati vājinaḥ puro yatra-yatra kāmayate suṣārathiḥ |
 abhīśūnāṃ mahimānaṃ panāyata manaḥ paścādanu yachanti raśmayaḥ ||
[6.75.7] तीव्रान घोषान कर्ण्वते वर्षपाणयो.अश्वा रथेभिः सहवाजयन्तः |
 अवक्रामन्तः परपदैरमित्रान कषिणन्ति शत्रून्रनपव्ययन्तः ||
tīvrān ghoṣān kṛṇvate vṛṣapāṇayo.aśvā rathebhiḥ sahavājayantaḥ |
 avakrāmantaḥ prapadairamitrān kṣiṇanti śatrūnranapavyayantaḥ ||
[6.75.8] रथवाहनं हविरस्य नाम यत्रायुधं निहितमस्य वर्म |
 तत्रा रथमुप शग्मं सदेम विश्वाहा वयं सुमनस्यमानाः ||
rathavāhanaṃ havirasya nāma yatrāyudhaṃ nihitamasya varma |
 tatrā rathamupa śaghmaṃ sadema viśvāhā vayaṃ sumanasyamānāḥ ||
[6.75.9] सवादुषंसदः पितरो वयोधाः कर्छ्रेश्रितः शक्तीवन्तो गभीराः |
 चित्रसेना इषुबला अम्र्ध्राः सतोवीरा उरवो वरातसाहाः ||
svāduṣaṃsadaḥ pitaro vayodhāḥ kṛchreśritaḥ śaktīvanto ghabhīrāḥ |
 citrasenā iṣubalā amṛdhrāḥ satovīrā uravo vrātasāhāḥ ||
[6.75.10] बराह्मणासः पितरः सोम्यासः शिवे नो दयावाप्र्थिवी अनेहसा |
 पूषा नः पातु दुरिताद रताव्र्धो रक्षा माकिर्नो अघशंस ईशत ||
brāhmaṇāsaḥ pitaraḥ somyāsaḥ śive no dyāvāpṛthivī anehasā |
 pūṣā naḥ pātu duritād ṛtāvṛdho rakṣā mākirno aghaśaṃsa īśata ||
[6.75.11] सुपर्णं वस्ते मर्गो अस्या दन्तो गोभिः संनद्धा पतति परसूता |
 यत्रा नरः सं च वि च दरवन्ति तत्रास्मभ्यमिषवः शर्म यंसन ||
suparṇaṃ vaste mṛgho asyā danto ghobhiḥ saṃnaddhā patati prasūtā |
 yatrā naraḥ saṃ ca vi ca dravanti tatrāsmabhyamiṣavaḥ śarma yaṃsan ||
[6.75.12] रजीते परि वरंधि नो.अश्मा भवतु नस्तनूः |
 सोमो अधि बरवीतु नो.अदितिः शर्म यछतु ||
ṛjīte pari vṛṃdhi no.aśmā bhavatu nastanūḥ |
 somo adhi bravītu no.aditiḥ śarma yachatu ||
[6.75.13] आ जङघन्ति सान्वेषां जघनानुप जिघ्नते |
 अश्वाजनि परचेतसो.अश्वान समत्सु चोदय ||
ā jaṅghanti sānveṣāṃ jaghanānupa jighnate |
 aśvājani pracetaso.aśvān samatsu codaya ||
[6.75.14] अहिरिव भोगैः पर्येति बाहुं जयाया हेतिं परिबाधमानः |
 हस्तघ्नो विश्वा वयुनानि विद्वान पुमान पुमांसं परि पातु विश्वतः ||
ahiriva bhoghaiḥ paryeti bāhuṃ jyāyā hetiṃ paribādhamānaḥ |
 hastaghno viśvā vayunāni vidvān pumān pumāṃsaṃ pari pātu viśvataḥ ||
[6.75.15] आलाक्ता या रुरुशीर्ष्ण्यथो यस्या अयो मुखम |
 इदं पर्जन्यरेतस इष्वै देव्यै बर्हन नमः ||
ālāktā yā ruruśīrṣṇyatho yasyā ayo mukham |
 idaṃ parjanyaretasa iṣvai devyai bṛhan namaḥ ||
[6.75.16] अवस्र्ष्टा परा पत शरव्ये बरह्मसंशिते |
 गछामित्रान्प्र पद्यस्व मानूषां कं चनोच्छिषः ||
avasṛṣṭā parā pata śaravye brahmasaṃśite |
 ghachāmitrānpra padyasva mānūṣāṃ kaṃ canocchiṣaḥ ||
[6.75.17] यत्र बाणाः सम्पतन्ति कुमारा विशिखा इव |
 तत्रा नो बरह्मणस पतिरदितिः शर्म यछतु विश्वाहा शर्म यछतु ||
yatra bāṇāḥ sampatanti kumārā viśikhā iva |
 tatrā no brahmaṇas patiraditiḥ śarma yachatu viśvāhā śarma yachatu ||
[6.75.18] मर्माणि ते वर्मणा छादयामि सोमस्त्वा राजाम्र्तेनानु वस्ताम |
 उरोर्वरीयो वरुणस्ते कर्णोतु जयन्तं तवानु देवामदन्तु ||
marmāṇi te varmaṇā chādayāmi somastvā rājāmṛtenānu vastām |
 urorvarīyo varuṇaste kṛṇotu jayantaṃ tvānu devāmadantu ||
[6.75.19] यो नः सवो अरणो यश्च निष्ट्यो जिघांसति |
 देवास्तंसर्वे धूर्वन्तु बरह्म वर्म ममान्तरम ||
yo naḥ svo araṇo yaśca niṣṭyo jighāṃsati |
 devāstaṃsarve dhūrvantu brahma varma mamāntaram ||

## Maṇḍala 7


### Hymn 7.1

[7.1.1] अग्निं नरो दीधितिभिररण्योर्हस्तच्युती जनयन्त परशस्तम |
 दूरेद्र्शं गर्हपतिमथर्युम ||
aghniṃ naro dīdhitibhiraraṇyorhastacyutī janayanta praśastam |
 dūredṛśaṃ ghṛhapatimatharyum ||
[7.1.2] तमग्निमस्ते वसवो नय रण्वन सुप्रतिचक्षमवसे कुतश्चित |
 दक्षाय्यो यो दम आस नित्यः ||
tamaghnimaste vasavo ny ṛṇvan supraticakṣamavase kutaścit |
 dakṣāyyo yo dama āsa nityaḥ ||
[7.1.3] परेद्धो अग्ने दीदिहि पुरो नो.अजस्रया सूर्म्या यविष्ठ |
 तवां शश्वन्त उप यन्ति वाजाः ||
preddho aghne dīdihi puro no.ajasrayā sūrmyā yaviṣṭha |
 tvāṃ śaśvanta upa yanti vājāḥ ||
[7.1.4] पर ते अग्नयो.अग्निभ्यो वरं निः सुवीरासः शोशुचन्त दयुमन्तः |
 यत्रा नरः समासते सुजाताः ||
pra te aghnayo.aghnibhyo varaṃ niḥ suvīrāsaḥ śośucanta dyumantaḥ |
 yatrā naraḥ samāsate sujātāḥ ||
[7.1.5] दा नो अग्ने धिया रयिं सुवीरं सवपत्यं सहस्य परशस्तम |
 न यं यावा तरति यातुमावान ||
dā no aghne dhiyā rayiṃ suvīraṃ svapatyaṃ sahasya praśastam |
 na yaṃ yāvā tarati yātumāvān ||
[7.1.6] उप यमेति युवतिः सुदक्षं दोषा वस्तोर्हविष्मती घर्ताची |
 उप सवैनमरमतिर्वसूयुः ||
upa yameti yuvatiḥ sudakṣaṃ doṣā vastorhaviṣmatī ghṛtācī |
 upa svainamaramatirvasūyuḥ ||
[7.1.7] विश्वा अग्ने.अप दहारातीर्येभिस्तपोभिरदहो जरूथम |
 पर निस्वरं चातयस्वामीवाम ||
viśvā aghne.apa dahārātīryebhistapobhiradaho jarūtham |
 pra nisvaraṃ cātayasvāmīvām ||
[7.1.8] आ यस्ते अग्न इधते अनीकं वसिष्ठ शुक्र दीदिवः पावक |
 उतो न एभि सतवथैरिह सयाः ||
ā yaste aghna idhate anīkaṃ vasiṣṭha śukra dīdivaḥ pāvaka |
 uto na ebhi stavathairiha syāḥ ||
[7.1.9] वि ये ते अग्ने भेजिरे अनीकं मर्ता नरः पित्र्यासः पुरुत्रा |
 उतो न एभिः सुमना इह सयाः ||
vi ye te aghne bhejire anīkaṃ martā naraḥ pitryāsaḥ purutrā |
 uto na ebhiḥ sumanā iha syāḥ ||
[7.1.10] इमे नरो वर्त्रहत्येषु शूरा विश्वा अदेवीरभि सन्तु मायाः |
 ये मे धियं पनयन्त परशस्ताम ||
ime naro vṛtrahatyeṣu śūrā viśvā adevīrabhi santu māyāḥ |
 ye me dhiyaṃ panayanta praśastām ||
[7.1.11] मा शूने अग्ने नि षदाम नर्णां माशेषसो.अवीरता परित्वा |
 परजावतीषु दुर्यासु दुर्य ||
mā śūne aghne ni ṣadāma nṛṇāṃ māśeṣaso.avīratā paritvā |
 prajāvatīṣu duryāsu durya ||
[7.1.12] यमश्वी नित्यमुपयाति यज्ञं परजावन्तं सवपत्यं कषयं नः |
 सवजन्मना शेषसा वाव्र्धानम ||
yamaśvī nityamupayāti yajñaṃ prajāvantaṃ svapatyaṃ kṣayaṃ naḥ |
 svajanmanā śeṣasā vāvṛdhānam ||
[7.1.13] पाहि नो अग्ने रक्षसो अजुष्टात पाहि धूर्तेरररुषो अघायोः |
 तवा युजा पर्तनायून्रभि षयाम ||
pāhi no aghne rakṣaso ajuṣṭāt pāhi dhūrterararuṣo aghāyoḥ |
 tvā yujā pṛtanāyūnrabhi ṣyām ||
[7.1.14] सेदग्निरग्नीन्रत्यस्त्वन्यान यत्र वाजी तनयो वीळुपाणिः |
 सहस्रपाथा अक्षरा समेति ||
sedaghniraghnīnratyastvanyān yatra vājī tanayo vīḷupāṇiḥ |
 sahasrapāthā akṣarā sameti ||
[7.1.15] सेदग्निर्यो वनुष्यतो निपाति समेद्धारमंहस उरुष्यात |
 सुजातासः परि चरन्ति वीराः ||
sedaghniryo vanuṣyato nipāti sameddhāramaṃhasa uruṣyāt |
 sujātāsaḥ pari caranti vīrāḥ ||
[7.1.16] अयं सो अग्निराहुतः पुरुत्रा यमीशानः समिदिन्धेहविष्मान |
 परि यमेत्यध्वरेषु होता ||
ayaṃ so aghnirāhutaḥ purutrā yamīśānaḥ samidindhehaviṣmān |
 pari yametyadhvareṣu hotā ||
[7.1.17] तवे अग्न आहवनानि भूरीशानास आ जुहुयाम नित्या |
 उभा कर्ण्वन्तो वहतू मियेधे ||
tve aghna āhavanāni bhūrīśānāsa ā juhuyāma nityā |
 ubhā kṛṇvanto vahatū miyedhe ||
[7.1.18] इमो अग्ने वीततमानि हव्याजस्रो वक्षि देवतातिमछ |
 परतिन ईं सुरभीणि वयन्तु ||
imo aghne vītatamāni havyājasro vakṣi devatātimacha |
 pratina īṃ surabhīṇi vyantu ||
[7.1.19] मा नो अग्ने.अवीरते परा दा दुर्वाससे.अमतये मा नो अस्यै |
 मा नः कषुधे मा रक्षस रतावो मा नो दमे मा वन आ जुहूर्थाः ||
mā no aghne.avīrate parā dā durvāsase.amataye mā no asyai |
 mā naḥ kṣudhe mā rakṣasa ṛtāvo mā no dame mā vana ā juhūrthāḥ ||
[7.1.20] नू मे बरह्माण्यग्न उच्छशाधि तवं देव मघवद्भ्यः सुषूदः |
 रातौ सयामोभयास आ ते यूयं पात सवस्तिभिः सदा नः ||
nū me brahmāṇyaghna ucchaśādhi tvaṃ deva maghavadbhyaḥ suṣūdaḥ |
 rātau syāmobhayāsa ā te yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||
[7.1.21] तवमग्ने सुहवो रण्वसन्द्र्क सुदीती सूनो सहसो दिदीहि |
 मा तवे सचा तनये नित्य आ धं मा वीरो अस्मन नर्यो वि दासीत ||
tvamaghne suhavo raṇvasandṛk sudītī sūno sahaso didīhi |
 mā tve sacā tanaye nitya ā dhaṃ mā vīro asman naryo vi dāsīt ||
[7.1.22] मा नो अग्ने दुर्भ्र्तये सचैषु देवेद्धेष्वग्निषु पर वोचः |
 मा ते अस्मान दुर्मतयो भर्माच्चिद देवस्य सूनो सहसो नशन्त ||
mā no aghne durbhṛtaye sacaiṣu deveddheṣvaghniṣu pra vocaḥ |
 mā te asmān durmatayo bhṛmāccid devasya sūno sahaso naśanta ||
[7.1.23] स मर्तो अग्ने सवनीक रेवानमर्त्ये य आजुहोति हव्यम |
 सदेवता वसुवनिं दधाति यं सूरिरर्थी पर्छमान एति ||
sa marto aghne svanīka revānamartye ya ājuhoti havyam |
 sadevatā vasuvaniṃ dadhāti yaṃ sūrirarthī pṛchamāna eti ||
[7.1.24] महो नो अग्ने सुवितस्य विद्वान रयिं सूरिभ्य आ वहा बर्हन्तम |
 येन वयं सहसावन मदेमाविक्षितास आयुषा सुवीराः ||
maho no aghne suvitasya vidvān rayiṃ sūribhya ā vahā bṛhantam |
 yena vayaṃ sahasāvan mademāvikṣitāsa āyuṣā suvīrāḥ ||
[7.1.25] नू मे बरह्माण्यग्न... ||
nū me brahmāṇyaghna... ||

### Hymn 7.2

[7.2.1] जुषस्व नः समिधमग्ने अद्य शोचा बर्हद यजतं धूमम्र्ण्वन |
 उप सप्र्श दिव्यं सानु सतूपैः सं रश्मिभिस्ततनः सूर्यस्य ||
juṣasva naḥ samidhamaghne adya śocā bṛhad yajataṃ dhūmamṛṇvan |
 upa spṛśa divyaṃ sānu stūpaiḥ saṃ raśmibhistatanaḥ sūryasya ||
[7.2.2] नराशंसस्य महिमानमेषामुप सतोषाम यजतस्य यज्ञैः |
 ये सुक्रतवः शुचयो धियन्धाः सवदन्ति देवा उभयानि हव्या ||
narāśaṃsasya mahimānameṣāmupa stoṣāma yajatasya yajñaiḥ |
 ye sukratavaḥ śucayo dhiyandhāḥ svadanti devā ubhayāni havyā ||
[7.2.3] ईळेन्यं वो असुरं सुदक्षमन्तर्दूतं रोदसी सत्यवाचम |
 मनुष्वदग्निं मनुना समिद्धं समध्वराय सदमिन महेम ||
īḷenyaṃ vo asuraṃ sudakṣamantardūtaṃ rodasī satyavācam |
 manuṣvadaghniṃ manunā samiddhaṃ samadhvarāya sadamin mahema ||
[7.2.4] सपर्यवो भरमाणा अभिज्ञु पर वर्ञ्जते नमसा बर्हिरग्नौ |
 आजुह्वाना घर्तप्र्ष्ठं पर्षद्वदध्वर्यवो हविषा मर्जयध्वम ||
saparyavo bharamāṇā abhijñu pra vṛñjate namasā barhiraghnau |
 ājuhvānā ghṛtapṛṣṭhaṃ pṛṣadvadadhvaryavo haviṣā marjayadhvam ||
[7.2.5] सवाध्यो वि दुरो देवयन्तो.अशिश्रयू रथयुर्देवताता |
 पूर्वी शिशुं न मातरा रिहाणे समग्रुवो न समनेष्वञ्जन ||
svādhyo vi duro devayanto.aśiśrayū rathayurdevatātā |
 pūrvī śiśuṃ na mātarā rihāṇe samaghruvo na samaneṣvañjan ||
[7.2.6] उत योषणे दिव्ये मही न उषासानक्ता सुदुघेव धेनुः |
 बर्हिषदा पुरुहूते मघोनी आ यज्ञिये सुविताय शरयेताम ||
uta yoṣaṇe divye mahī na uṣāsānaktā sudugheva dhenuḥ |
 barhiṣadā puruhūte maghonī ā yajñiye suvitāya śrayetām ||
[7.2.7] विप्रा यज्ञेषु मानुषेषु कारू मन्ये वां जातवेदसा यजध्यै |
 ऊर्ध्वं नो अध्वरं कर्तं हवेषु ता देवेषु वनथो वार्याणि ||
viprā yajñeṣu mānuṣeṣu kārū manye vāṃ jātavedasā yajadhyai |
 ūrdhvaṃ no adhvaraṃ kṛtaṃ haveṣu tā deveṣu vanatho vāryāṇi ||
[7.2.8] आ भारती भारतीभिः... ||
ā bhāratī bhāratībhiḥ... ||
[7.2.9] तन नस्तुरीपं... ||
tan nasturīpaṃ... ||
[7.2.10] वनस्पते.अव... ||
vanaspate.ava... ||
[7.2.11] आ याह्यग्ने... ||
ā yāhyaghne... ||

### Hymn 7.3

[7.3.1] अग्निं वो देवमग्निभिः सजोषा यजिष्ठं दूतमध्वरेक्र्णुध्वम |
 यो मर्त्येषु निध्रुविरतावा तपुर्मूर्धा घर्तान्नः पावकः ||
aghniṃ vo devamaghnibhiḥ sajoṣā yajiṣṭhaṃ dūtamadhvarekṛṇudhvam |
 yo martyeṣu nidhruvirtāvā tapurmūrdhā ghṛtānnaḥ pāvakaḥ ||
[7.3.2] परोथदश्वो न यवसे.अविष्यन यदा महः संवरणाद वयस्थात |
 आदस्य वातो अनु वाति शोचिरध सम ते वरजनं कर्ष्णमस्ति ||
prothadaśvo na yavase.aviṣyan yadā mahaḥ saṃvaraṇād vyasthāt |
 ādasya vāto anu vāti śociradha sma te vrajanaṃ kṛṣṇamasti ||
[7.3.3] उद यस्य ते नवजातस्य वर्ष्णो.अग्ने चरन्त्यजरा इधानाः |
 अछा दयामरुषो धूम एति सं दूतो अग्न ईयसे हि देवान ||
ud yasya te navajātasya vṛṣṇo.aghne carantyajarā idhānāḥ |
 achā dyāmaruṣo dhūma eti saṃ dūto aghna īyase hi devān ||
[7.3.4] वि यस्य ते पर्थिव्यां पाजो अश्रेत तर्षु यदन्ना समव्र्क्तजम्भैः |
 सेनेव सर्ष्टा परसितिष ट एति यवं न दस्म जुह्वा विवेक्षि ||
vi yasya te pṛthivyāṃ pājo aśret tṛṣu yadannā samavṛktajambhaiḥ |
 seneva sṛṣṭā prasitiṣ ṭa eti yavaṃ na dasma juhvā vivekṣi ||
[7.3.5] तमिद दोषा तमुषसि यविष्ठमग्निमत्यं न मर्जयन्त नरः |
 निशिशाना अतिथिमस्य योनौ दीदाय शोचिराहुतस्य वर्ष्णः ||
tamid doṣā tamuṣasi yaviṣṭhamaghnimatyaṃ na marjayanta naraḥ |
 niśiśānā atithimasya yonau dīdāya śocirāhutasya vṛṣṇaḥ ||
[7.3.6] सुसन्द्र्क ते सवनीक परतीकं वि यद रुक्मो न रोचस उपाके |
 दिवो न ते तन्यतुरेति शुष्मश्चित्रो न सूरः परति चक्षि भानुम ||
susandṛk te svanīka pratīkaṃ vi yad rukmo na rocasa upāke |
 divo na te tanyatureti śuṣmaścitro na sūraḥ prati cakṣi bhānum ||
[7.3.7] यथा वः सवाहाग्नये दाशेम परीळाभिर्घ्र्तवद्भिश्च हव्यैः |
 तेभिर्नो अग्ने अमितैर्महोभिः शतं पूर्भिरायसीभिर्नि पाहि ||
yathā vaḥ svāhāghnaye dāśema parīḷābhirghṛtavadbhiśca havyaiḥ |
 tebhirno aghne amitairmahobhiḥ śataṃ pūrbhirāyasībhirni pāhi ||
[7.3.8] या वा ते सन्ति दाशुषे अध्र्ष्टा गिरो वा याभिर्न्र्वतीरुरुष्याः |
 ताभिर्नः सूनो सहसो नि पाहि समत सूरीञ जरितॄञ जातवेदः ||
yā vā te santi dāśuṣe adhṛṣṭā ghiro vā yābhirnṛvatīruruṣyāḥ |
 tābhirnaḥ sūno sahaso ni pāhi smat sūrīñ jaritṝñ jātavedaḥ ||
[7.3.9] निर्यत पूतेव सवधितिः शुचिर्गात सवया कर्पा तन्वा रोचमानः |
 आ यो मात्रोरुशेन्यो जनिष्ट देवयज्याय सुक्रतुः पावकः ||
niryat pūteva svadhitiḥ śucirghāt svayā kṛpā tanvā rocamānaḥ |
 ā yo mātroruśenyo janiṣṭa devayajyāya sukratuḥ pāvakaḥ ||
[7.3.10] एता नो अग्ने सौभगा दिदीह्यपि करतुं सुचेतसं वतेम |
 विश्वा सतोत्र्भ्यो गर्णते च सन्तु यूयं पात... ||
etā no aghne saubhaghā didīhyapi kratuṃ sucetasaṃ vatema |
 viśvā stotṛbhyo ghṛṇate ca santu yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.4

[7.4.1] पर वः शुक्राय भानवे भरध्वं हव्यं मतिं चाग्नये सुपूतम |
 यो दैव्यानि मानुषा जनूंष्यन्तर्विश्वानि विद्मना जिगाति ||
pra vaḥ śukrāya bhānave bharadhvaṃ havyaṃ matiṃ cāghnaye supūtam |
 yo daivyāni mānuṣā janūṃṣyantarviśvāni vidmanā jighāti ||
[7.4.2] स गर्त्सो अग्निस्तरुणश्चिदस्तु यतो यविष्ठो अजनिष्ट मातुः |
 सं यो वना युवते शुचिदन भूरि चिदन्ना समिदत्ति सद्यः ||
sa ghṛtso aghnistaruṇaścidastu yato yaviṣṭho ajaniṣṭa mātuḥ |
 saṃ yo vanā yuvate śucidan bhūri cidannā samidatti sadyaḥ ||
[7.4.3] अस्य देवस्य संसद्यनीके यं मर्तासः शयेतं जग्र्भ्रे |
 नि यो गर्भं पौरुषेयीमुवोच दुरोकमग्निरायवे शुशोच ||
asya devasya saṃsadyanīke yaṃ martāsaḥ śyetaṃ jaghṛbhre |
 ni yo ghṛbhaṃ pauruṣeyīmuvoca durokamaghnirāyave śuśoca ||
[7.4.4] अयं कविरकविषु परचेता मर्तेष्वग्निरम्र्तो नि धायि |
 स मा नो अत्र जुहुरः सहस्वः सदा तवे सुमनसः सयाम ||
ayaṃ kavirakaviṣu pracetā marteṣvaghniramṛto ni dhāyi |
 sa mā no atra juhuraḥ sahasvaḥ sadā tve sumanasaḥ syāma ||
[7.4.5] आ यो योनिं देवक्र्तं ससाद करत्वा हयग्निरम्र्तानतारीत |
 तमोषधीश्च वनिनश्च गर्भं भूमिश्च विश्वधायसं बिभर्ति ||
ā yo yoniṃ devakṛtaṃ sasāda kratvā hyaghniramṛtānatārīt |
 tamoṣadhīśca vaninaśca gharbhaṃ bhūmiśca viśvadhāyasaṃ bibharti ||
[7.4.6] ईशे हयग्निरम्र्तस्य भूरेरीशे रायः सुवीर्यस्य दातोः |
 मा तवा वयं सहसावन्नवीरा माप्सवः परि षदाम मादुवः ||
īśe hyaghniramṛtasya bhūrerīśe rāyaḥ suvīryasya dātoḥ |
 mā tvā vayaṃ sahasāvannavīrā māpsavaḥ pari ṣadāma māduvaḥ ||
[7.4.7] परिषद्यं हयरणस्य रेक्णो नित्यस्य रायः पतयः सयाम |
 न शेषो अग्ने अन्यजातमस्त्यचेतानस्य मा पथो वि दुक्षः ||
pariṣadyaṃ hyaraṇasya rekṇo nityasya rāyaḥ patayaḥ syāma |
 na śeṣo aghne anyajātamastyacetānasya mā patho vi dukṣaḥ ||
[7.4.8] नहि गरभायारणः सुशेवो.अन्योदर्यो मनसा मन्तवा उ |
 अधा चिदोकः पुनरित स एत्या नो वाज्यभीषाळ एतु नव्यः ||
nahi ghrabhāyāraṇaḥ suśevo.anyodaryo manasā mantavā u |
 adhā cidokaḥ punarit sa etyā no vājyabhīṣāḷ etu navyaḥ ||
[7.4.9] तवमग्ने वनुष्यतो... ||
tvamaghne vanuṣyato... ||
[7.4.10] एता नो अग्ने सौभगा... ||
etā no aghne saubhaghā... ||

### Hymn 7.5

[7.5.1] पराग्नये तवसे भरध्वं गिरं दिवो अरतये पर्थिव्याः |
 यो विश्वेषामम्र्तानामुपस्थे वैश्वानरो वाव्र्धे जाग्र्वद्भिः ||
prāghnaye tavase bharadhvaṃ ghiraṃ divo arataye pṛthivyāḥ |
 yo viśveṣāmamṛtānāmupasthe vaiśvānaro vāvṛdhe jāghṛvadbhiḥ ||
[7.5.2] पर्ष्टो दिवि धाय्यग्निः पर्थिव्यां नेता सिन्धूनां वर्षभ सतियानाम |
 स मानुषीरभि विशो वि भाति वैश्वानरो वाव्र्धानो वरेण ||
pṛṣṭo divi dhāyyaghniḥ pṛthivyāṃ netā sindhūnāṃ vṛṣabha stiyānām |
 sa mānuṣīrabhi viśo vi bhāti vaiśvānaro vāvṛdhāno vareṇa ||
[7.5.3] तवद भिया विश आयन्नसिक्नीरसमना जहतीर्भोजनानि |
 वैश्वानर पूरवे शोशुचानः पुरो यदग्ने दरयन्नदीदेः ||
tvad bhiyā viśa āyannasiknīrasamanā jahatīrbhojanāni |
 vaiśvānara pūrave śośucānaḥ puro yadaghne darayannadīdeḥ ||
[7.5.4] तव तरिधातु पर्थिवी उत दयौर्वैश्वानर वरतमग्ने सचन्त |
 तवं भासा रोदसी आ ततन्थाजस्रेण शोचिषा शोशुचानः ||
tava tridhātu pṛthivī uta dyaurvaiśvānara vratamaghne sacanta |
 tvaṃ bhāsā rodasī ā tatanthājasreṇa śociṣā śośucānaḥ ||
[7.5.5] तवामग्ने हरितो वावशाना गिरः सचन्ते धुनयो घर्ताचीः |
 पतिं कर्ष्टीनां रथ्यं रयीणां वैश्वानरमुषसां केतुमह्नाम ||
tvāmaghne harito vāvaśānā ghiraḥ sacante dhunayo ghṛtācīḥ |
 patiṃ kṛṣṭīnāṃ rathyaṃ rayīṇāṃ vaiśvānaramuṣasāṃ ketumahnām ||
[7.5.6] तवे असुर्यं वसवो नय रण्वन करतुं हि ते मित्रमहो जुषन्त |
 तवं दस्यून्रोकसो अग्न आज उरु जयोतिर्जनयन्नार्याय ||
tve asuryaṃ vasavo ny ṛṇvan kratuṃ hi te mitramaho juṣanta |
 tvaṃ dasyūnrokaso aghna āja uru jyotirjanayannāryāya ||
[7.5.7] स जायमानः परमे वयोमन वायुर्न पाथः परि पासि सद्यः |
 तवं भुवना जनयन्नभि करन्नपत्याय जातवेदो दशस्यन ||
sa jāyamānaḥ parame vyoman vāyurna pāthaḥ pari pāsi sadyaḥ |
 tvaṃ bhuvanā janayannabhi krannapatyāya jātavedo daśasyan ||
[7.5.8] तामग्ने अस्मे इषमेरयस्व वैश्वानर दयुमतीं जातवेदः |
 यया राधः पिन्वसि विश्ववार पर्थु शरवो दाशुषे मर्त्याय ||
tāmaghne asme iṣamerayasva vaiśvānara dyumatīṃ jātavedaḥ |
 yayā rādhaḥ pinvasi viśvavāra pṛthu śravo dāśuṣe martyāya ||
[7.5.9] तं नो अग्ने मघवद्भ्यः पुरुक्षुं रयिं नि वाजं शरुत्यं युवस्व |
 वैश्वानर महि नः शर्म यछ रुद्रेभिरग्ने वसुभिः सजोषाः ||
taṃ no aghne maghavadbhyaḥ purukṣuṃ rayiṃ ni vājaṃ śrutyaṃ yuvasva |
 vaiśvānara mahi naḥ śarma yacha rudrebhiraghne vasubhiḥ sajoṣāḥ ||

### Hymn 7.6

[7.6.1] पर सम्राजो असुरस्य परशस्तिं पुंसः कर्ष्टीनामनुमाद्यस्य |
 इन्द्रस्येव पर तवसस कर्तानि वन्दे दारुं वन्दमानोविवक्मि ||
pra samrājo asurasya praśastiṃ puṃsaḥ kṛṣṭīnāmanumādyasya |
 indrasyeva pra tavasas kṛtāni vande dāruṃ vandamānovivakmi ||
[7.6.2] कविं केतुं धासिं भानुमद्रेर्हिन्वन्ति शं राज्यं रोदस्योः |
 पुरन्दरस्य गीर्भिरा विवासे.अग्नेर्व्रतानि पूर्व्या महानि ||
kaviṃ ketuṃ dhāsiṃ bhānumadrerhinvanti śaṃ rājyaṃ rodasyoḥ |
 purandarasya ghīrbhirā vivāse.aghnervratāni pūrvyā mahāni ||
[7.6.3] नयक्रतून गरथिनो मर्ध्रवाचः पणीन्रश्रद्धानव्र्धानयज्ञान |
 पर-पर तान दस्यून्रग्निर्विवाय पूर्वश्चकारापरानयज्यून ||
nyakratūn ghrathino mṛdhravācaḥ paṇīnraśraddhānavṛdhānayajñān |
 pra-pra tān dasyūnraghnirvivāya pūrvaścakārāparānayajyūn ||
[7.6.4] यो अपाचीने तमसि मदन्तीः पराचीश्चकार नर्तमः शचीभिः |
 तमीशानं वस्वो अग्निं गर्णीषे.अनानतं दमयन्तं पर्तन्यून ||
yo apācīne tamasi madantīḥ prācīścakāra nṛtamaḥ śacībhiḥ |
 tamīśānaṃ vasvo aghniṃ ghṛṇīṣe.anānataṃ damayantaṃ pṛtanyūn ||
[7.6.5] यो देह्यो अनमयद वधस्नैर्यो अर्यपत्नीरुषसश्चकार |
 स निरुध्या नहुषो यज्वो अग्निर्विशश्चक्रे बलिह्र्तः सहोभिः ||
yo dehyo anamayad vadhasnairyo aryapatnīruṣasaścakāra |
 sa nirudhyā nahuṣo yajvo aghnirviśaścakre balihṛtaḥ sahobhiḥ ||
[7.6.6] यस्य शर्मन्नुप विश्वे जनास एवैस्तस्थुः सुमतिं भिक्षमाणाः |
 वैश्वानरो वरमा रोदस्योराग्निः ससाद पित्रोरुपस्थम ||
yasya śarmannupa viśve janāsa evaistasthuḥ sumatiṃ bhikṣamāṇāḥ |
 vaiśvānaro varamā rodasyorāghniḥ sasāda pitrorupastham ||
[7.6.7] आ देवो ददे बुध्न्या वसूनि वैश्वानर उदिता सूर्यस्य |
 आ समुद्रादवरादा परस्मादाग्निर्ददे दिव आ पर्थिव्याः ||
ā devo dade budhnyā vasūni vaiśvānara uditā sūryasya |
 ā samudrādavarādā parasmādāghnirdade diva ā pṛthivyāḥ ||

### Hymn 7.7

[7.7.1] पर वो देवं चित सहसानमग्निमश्वं न वाजिनं हिषे नमोभिः |
 भवा नो दूतो अध्वरस्य विद्वान तमना देवेषु विविदे मितद्रुः ||
pra vo devaṃ cit sahasānamaghnimaśvaṃ na vājinaṃ hiṣe namobhiḥ |
 bhavā no dūto adhvarasya vidvān tmanā deveṣu vivide mitadruḥ ||
[7.7.2] आ याह्यग्ने पथ्या अनु सवा मन्द्रो देवानां सख्यं जुषाणः |
 आ सानु शुष्मैर्नदयन पर्थिव्या जम्भेभिर्विश्वमुशधग वनानि ||
ā yāhyaghne pathyā anu svā mandro devānāṃ sakhyaṃ juṣāṇaḥ |
 ā sānu śuṣmairnadayan pṛthivyā jambhebhirviśvamuśadhagh vanāni ||
[7.7.3] पराचीनो यज्ञः सुधितं हि बर्हिः परीणीते अग्निरीळितो न होता |
 आ मातरा विश्ववारे हुवानो यतो यविष्ठ जज्ञिषे सुशेवः ||
prācīno yajñaḥ sudhitaṃ hi barhiḥ prīṇīte aghnirīḷito na hotā |
 ā mātarā viśvavāre huvāno yato yaviṣṭha jajñiṣe suśevaḥ ||
[7.7.4] सद्यो अध्वरे रथिरं जनन्त मानुषासो विचेतसो य एषाम |
 विशामधायि विश्पतिर्दुरोणे.अग्निर्मन्द्रो मधुवचा रतावा ||
sadyo adhvare rathiraṃ jananta mānuṣāso vicetaso ya eṣām |
 viśāmadhāyi viśpatirduroṇe.aghnirmandro madhuvacā ṛtāvā ||
[7.7.5] असादि वर्तो वह्निराजगन्वानग्निर्ब्रह्मा नर्षदने विधर्ता |
 दयौश्च यं पर्थिवी वाव्र्धाते आ यं होता यजति विश्ववारम ||
asādi vṛto vahnirājaghanvānaghnirbrahmā nṛṣadane vidhartā |
 dyauśca yaṃ pṛthivī vāvṛdhāte ā yaṃ hotā yajati viśvavāram ||
[7.7.6] एते दयुम्नेभिर्विश्वमातिरन्त मन्त्रं ये वारं नर्या अतक्षन |
 पर ये विशस्तिरन्त शरोषमाणा आ ये मे अस्य दीधयन्न्र्तस्य ||
ete dyumnebhirviśvamātiranta mantraṃ ye vāraṃ naryā atakṣan |
 pra ye viśastiranta śroṣamāṇā ā ye me asya dīdhayannṛtasya ||
[7.7.7] नू तवामग्न ईमहे वसिष्ठा ईशानं सूनो सहसो वसूनाम |
 इषं सतोत्र्भ्यो मघवद्भ्य आनड यूयं पात सवस्तिभिः सदा नः ||
nū tvāmaghna īmahe vasiṣṭhā īśānaṃ sūno sahaso vasūnām |
 iṣaṃ stotṛbhyo maghavadbhya ānaḍ yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

### Hymn 7.8

[7.8.1] इन्धे राजा समर्यो नमोभिर्यस्य परतीकमाहुतं घर्तेन |
 नरो हव्येभिरीळते सबाध आग्निरग्र उषसामशोचि ||
indhe rājā samaryo namobhiryasya pratīkamāhutaṃ ghṛtena |
 naro havyebhirīḷate sabādha āghniraghra uṣasāmaśoci ||
[7.8.2] अयमु षय सुमहानवेदि होता मन्द्रो मनुषो यज्वो अग्निः |
 वि भा अकः सस्र्जानः पर्थिव्यां कर्ष्णपविरोषधीभिर्ववक्षे ||
ayamu ṣya sumahānavedi hotā mandro manuṣo yajvo aghniḥ |
 vi bhā akaḥ sasṛjānaḥ pṛthivyāṃ kṛṣṇapaviroṣadhībhirvavakṣe ||
[7.8.3] कया नो अग्ने वि वसः सुव्र्क्तिं कामु सवधां रणवः शस्यमानः |
 कदा भवेम पतयह सुदत्र रायो वन्तारो दुष्टरस्य साधोः ||
kayā no aghne vi vasaḥ suvṛktiṃ kāmu svadhāṃ ṛṇavaḥ śasyamānaḥ |
 kadā bhavema patayah sudatra rāyo vantāro duṣṭarasya sādhoḥ ||
[7.8.4] पर-परायमग्निर्भरतस्य शर्ण्वे वि यत सूर्यो न रोचतेब्र्हद भाः |
 अभि यः पूरुं पर्तनासु तस्थौ दयुतानो दैव्यो अतिथिः शुशोच ||
pra-prāyamaghnirbharatasya śṛṇve vi yat sūryo na rocatebṛhad bhāḥ |
 abhi yaḥ pūruṃ pṛtanāsu tasthau dyutāno daivyo atithiḥ śuśoca ||
[7.8.5] असन्नित तवे आहवनानि भूरि भुवो विश्वेभिः सुमना अनीकैः |
 सतुतश्चिदग्ने शर्ण्विषे गर्णानः सवयं वर्धस्व तन्वं सुजात ||
asannit tve āhavanāni bhūri bhuvo viśvebhiḥ sumanā anīkaiḥ |
 stutaścidaghne śṛṇviṣe ghṛṇānaḥ svayaṃ vardhasva tanvaṃ sujāta ||
[7.8.6] इदं वचः शतसाः संसहस्रमुदग्नये जनिषीष्ट दविबर्हाः |
 शं यत सतोत्र्भ्य आपये भवाति दयुमदमीवचातनं रक्षोहा ||
idaṃ vacaḥ śatasāḥ saṃsahasramudaghnaye janiṣīṣṭa dvibarhāḥ |
 śaṃ yat stotṛbhya āpaye bhavāti dyumadamīvacātanaṃ rakṣohā ||
[7.8.7] नू तवामग्न ईमहे... ||
nū tvāmaghna īmahe... ||

### Hymn 7.9

[7.9.1] अबोधि जार उषसामुपस्थाद धोता मन्द्रः कवितमः पावकः |
 दधाति केतुमुभयस्य जन्तोर्हव्या देवेषु दरविणं सुक्र्त्सु ||
abodhi jāra uṣasāmupasthād dhotā mandraḥ kavitamaḥ pāvakaḥ |
 dadhāti ketumubhayasya jantorhavyā deveṣu draviṇaṃ sukṛtsu ||
[7.9.2] स सुक्रतुर्यो वि दुरः पणीनां पुनानो अर्कं पुरुभोजसं नः |
 होता मन्द्रो विशां दमूनास्तिरस्तमो दद्र्शे राम्याणाम ||
sa sukraturyo vi duraḥ paṇīnāṃ punāno arkaṃ purubhojasaṃ naḥ |
 hotā mandro viśāṃ damūnāstirastamo dadṛśe rāmyāṇām ||
[7.9.3] अमूरः कविरदितिर्विवस्वान सुसंसन मित्रो अतिथिः शिवोनः |
 चित्रभानुरुषसां भात्यग्रे.अपां गर्भः परस्वा विवेश ||
amūraḥ kaviraditirvivasvān susaṃsan mitro atithiḥ śivonaḥ |
 citrabhānuruṣasāṃ bhātyaghre.apāṃ gharbhaḥ prasvaā viveśa ||
[7.9.4] ईळेन्यो वो मनुषो युगेषु समनगा अशुचज्जातवेदाः |
 सुसन्द्र्शा भानुना यो विभाति परति गावः समिधानं बुधन्त ||
īḷenyo vo manuṣo yugheṣu samanaghā aśucajjātavedāḥ |
 susandṛśā bhānunā yo vibhāti prati ghāvaḥ samidhānaṃ budhanta ||
[7.9.5] अग्ने याहि दूत्यं मा रिषण्यो देवानछा बरह्मक्र्ता गणेन |
 सरस्वतीं मरुतो अश्विनापो यक्षि देवान रत्नधेयायविश्वान ||
aghne yāhi dūtyaṃ mā riṣaṇyo devānachā brahmakṛtā ghaṇena |
 sarasvatīṃ maruto aśvināpo yakṣi devān ratnadheyāyaviśvān ||
[7.9.6] तवामग्ने समिधानो वसिष्ठो जरूथं हन यक्षि राये पुरन्धिम |
 पुरुणीथा जातवेदो जरस्व यूयं पात... ||
tvāmaghne samidhāno vasiṣṭho jarūthaṃ han yakṣi rāye purandhim |
 puruṇīthā jātavedo jarasva yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.10

[7.10.1] उषो न जारः पर्थु पाजो अश्रेद दविद्युतद दीद्यच्छोशुचानः |
 वर्षा हरिः शुचिरा भाति भासा धियो हिन्वान उशतीरजीगः ||
uṣo na jāraḥ pṛthu pājo aśred davidyutad dīdyacchośucānaḥ |
 vṛṣā hariḥ śucirā bhāti bhāsā dhiyo hinvāna uśatīrajīghaḥ ||
[7.10.2] सवर्ण वस्तोरुषसामरोचि यज्ञं तन्वाना उशिजो न मन्म |
 अग्निर्जन्मानि देव आ वि विद्वान दरवद दूतो देवयावा वनिष्ठः ||
svarṇa vastoruṣasāmaroci yajñaṃ tanvānā uśijo na manma |
 aghnirjanmāni deva ā vi vidvān dravad dūto devayāvā vaniṣṭhaḥ ||
[7.10.3] अछा गिरो मतयो देवयन्तीरग्निं यन्ति दरविणं भिक्षमाणाः |
 सुसन्द्र्शं सुप्रतीकं सवञ्चं हव्यवाहमरतिम्मानुषाणाम ||
achā ghiro matayo devayantīraghniṃ yanti draviṇaṃ bhikṣamāṇāḥ |
 susandṛśaṃ supratīkaṃ svañcaṃ havyavāhamaratimmānuṣāṇām ||
[7.10.4] इन्द्रं नो अग्ने वसुभिः सजोषा रुद्रं रुद्रेभिरा वहा बर्हन्तम |
 आदित्येभिरदितिं विश्वजन्यां बर्हस्पतिं रक्वभिर्विश्ववारम ||
indraṃ no aghne vasubhiḥ sajoṣā rudraṃ rudrebhirā vahā bṛhantam |
 ādityebhiraditiṃ viśvajanyāṃ bṛhaspatiṃ ṛkvabhirviśvavāram ||
[7.10.5] मन्द्रं होतारमुशिजो यविष्ठमग्निं विश ईळते अध्वरेषु |
 स हि कषपावानभवद रयीणामतन्द्रो दूतो यजथाय देवान ||
mandraṃ hotāramuśijo yaviṣṭhamaghniṃ viśa īḷate adhvareṣu |
 sa hi kṣapāvānabhavad rayīṇāmatandro dūto yajathāya devān ||

### Hymn 7.11

[7.11.1] महानस्यध्वरस्य परकेतो न रते तवदम्र्ता मादयन्ते |
 आ विश्वेभिः सरथं याहि देवैर्न्यग्ने होता परथमः सदेह ||
mahānasyadhvarasya praketo na ṛte tvadamṛtā mādayante |
 ā viśvebhiḥ sarathaṃ yāhi devairnyaghne hotā prathamaḥ sadeha ||
[7.11.2] तवामीळते अजिरं दूत्याय हविष्मन्तः सदमिन मानुषासः |
 यस्य देवैरासदो बर्हिरग्ने.अहान्यस्मै सुदिना भवन्ति ||
tvāmīḷate ajiraṃ dūtyāya haviṣmantaḥ sadamin mānuṣāsaḥ |
 yasya devairāsado barhiraghne.ahānyasmai sudinā bhavanti ||
[7.11.3] तरिश्चिदक्तोः पर चिकितुर्वसूनि तवे अन्तर्दाशुषे मर्त्याय |
 मनुष्वदग्न इह यक्षि देवान भवा नो दूतो अधिशस्तिपावा ||
triścidaktoḥ pra cikiturvasūni tve antardāśuṣe martyāya |
 manuṣvadaghna iha yakṣi devān bhavā no dūto adhiśastipāvā ||
[7.11.4] अग्निरीशे बर्हतो अध्वरस्याग्निर्विश्वस्य हविषः कर्तस्य |
 करतुं हयस्य वसवो जुषन्ताथा देवा दधिरे हव्यवाहम ||
aghnirīśe bṛhato adhvarasyāghnirviśvasya haviṣaḥ kṛtasya |
 kratuṃ hyasya vasavo juṣantāthā devā dadhire havyavāham ||
[7.11.5] आग्ने वह हविरद्याय देवानिन्द्रज्येष्ठास इह मादयन्ताम |
 इमं यज्ञं दिवि देवेषु धेहि यूयं पात... ||
āghne vaha haviradyāya devānindrajyeṣṭhāsa iha mādayantām |
 imaṃ yajñaṃ divi deveṣu dhehi yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.12

[7.12.1] अगन्म महा नमसा यविष्ठं यो दीदाय समिद्धः सवे दुरोणे |
 चित्रभानुं रोदसी अन्तरुर्वी सवाहुतं विश्वतः परत्यञ्चम ||
aghanma mahā namasā yaviṣṭhaṃ yo dīdāya samiddhaḥ sve duroṇe |
 citrabhānuṃ rodasī antarurvī svāhutaṃ viśvataḥ pratyañcam ||
[7.12.2] स मह्ना विश्वा दुरितानि साह्वानग्निः षटवे दम आ जातवेदाः |
 स नो रक्षिषद दुरितादवद्यादस्मान गर्णत उत नो मघोनः ||
sa mahnā viśvā duritāni sāhvānaghniḥ ṣṭave dama ā jātavedāḥ |
 sa no rakṣiṣad duritādavadyādasmān ghṛṇata uta no maghonaḥ ||
[7.12.3] तवं वरुण उत मित्रो अग्ने तवां वर्धन्ति मतिभिर्वसिष्ठाः |
 तवे वसु सुषणनानि सन्तु यूयं पात... ||
tvaṃ varuṇa uta mitro aghne tvāṃ vardhanti matibhirvasiṣṭhāḥ |
 tve vasu suṣaṇanāni santu yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.13

[7.13.1] पराग्नये विश्वशुचे धियन्धे.असुरघ्ने मन्म धीतिं भरध्वम |
 भरे हविर्न बर्हिषि परीणानो वैश्वानराय यतये मतीनाम ||
prāghnaye viśvaśuce dhiyandhe.asuraghne manma dhītiṃ bharadhvam |
 bhare havirna barhiṣi prīṇāno vaiśvānarāya yataye matīnām ||
[7.13.2] तवमग्ने शोचिषा शोशुचान आ रोदसी अप्र्णा जायमानः |
 तवं देवानभिशस्तेरमुञ्चो वैस्वानर जातवेदो महित्वा ||
tvamaghne śociṣā śośucāna ā rodasī apṛṇā jāyamānaḥ |
 tvaṃ devānabhiśasteramuñco vaisvānara jātavedo mahitvā ||
[7.13.3] जातो यदग्ने भुवना वयख्यः पशून न गोपा इर्यः परिज्मा |
 वैश्वानर बरह्मणे विन्द गातुं यूयं पात... ||
jāto yadaghne bhuvanā vyakhyaḥ paśūn na ghopā iryaḥ parijmā |
 vaiśvānara brahmaṇe vinda ghātuṃ yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.14

[7.14.1] समिधा जातवेदसे देवाय देवहूतिभिः |
 हविर्भिः शुक्रशोचिषे नमस्विनो वयं दाशेमाग्नये ||
samidhā jātavedase devāya devahūtibhiḥ |
 havirbhiḥ śukraśociṣe namasvino vayaṃ dāśemāghnaye ||
[7.14.2] वयं ते अग्ने समिधा विधेम वयं दाशेम सुष्टुती यजत्र |
 वयं घर्तेनाध्वरस्य होतर्वयं देव हविषा भद्रशोचे ||
vayaṃ te aghne samidhā vidhema vayaṃ dāśema suṣṭutī yajatra |
 vayaṃ ghṛtenādhvarasya hotarvayaṃ deva haviṣā bhadraśoce ||
[7.14.3] आ नो देवेभिरुप देवहूतिमग्ने याहि वषट्क्र्तिं जुषाणः |
 तुभ्यं देवाय दाशतः सयाम यूयं पात... ||
ā no devebhirupa devahūtimaghne yāhi vaṣaṭkṛtiṃ juṣāṇaḥ |
 tubhyaṃ devāya dāśataḥ syāma yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.15

[7.15.1] उपसद्याय मीळ्हुष आस्ये जुहुता हविः |
 यो नो नेदिष्ठमाप्यम ||
upasadyāya mīḷhuṣa āsye juhutā haviḥ |
 yo no nediṣṭhamāpyam ||
[7.15.2] यः पञ्च चर्षणीरभि निषसाद दमे-दमे |
 कविर्ग्र्हपतिर्युवा ||
yaḥ pañca carṣaṇīrabhi niṣasāda dame-dame |
 kavirghṛhapatiryuvā ||
[7.15.3] स नो वेदो अमात्यमग्नी रक्षतु विश्वतः |
 उतास्मान पात्वंहसः ||
sa no vedo amātyamaghnī rakṣatu viśvataḥ |
 utāsmān pātvaṃhasaḥ ||
[7.15.4] नवं नु सतोममग्नये दिवः शयेनाय जीजनम |
 वस्वः कुविद वनाति नः ||
navaṃ nu stomamaghnaye divaḥ śyenāya jījanam |
 vasvaḥ kuvid vanāti naḥ ||
[7.15.5] सपार्हा यस्य शरियो दर्शे रयिर्वीरवतो यथा |
 अग्रे यज्ञस्य शोचतः ||
spārhā yasya śriyo dṛśe rayirvīravato yathā |
 aghre yajñasya śocataḥ ||
[7.15.6] सेमां वेतु वषट्क्र्तिमग्निर्जुषत नो गिरः |
 यजिष्ठो हव्यवाहनः ||
semāṃ vetu vaṣaṭkṛtimaghnirjuṣata no ghiraḥ |
 yajiṣṭho havyavāhanaḥ ||
[7.15.7] नि तवा नक्ष्य विश्पते दयुमन्तं देव धीमहि |
 सुवीरमग्न आहुत ||
ni tvā nakṣya viśpate dyumantaṃ deva dhīmahi |
 suvīramaghna āhuta ||
[7.15.8] कषप उस्रश्च दीदिहि सवग्नयस्त्वया वयम |
 सुवीरस्त्वमस्मयुः ||
kṣapa usraśca dīdihi svaghnayastvayā vayam |
 suvīrastvamasmayuḥ ||
[7.15.9] उप तवा सातये नरो विप्रासो यन्ति धीतिभिः |
 उपाक्षरासहस्रिणी ||
upa tvā sātaye naro viprāso yanti dhītibhiḥ |
 upākṣarāsahasriṇī ||
[7.15.10] अग्नी रक्षांसि सेधति शुक्रशोचिरमर्त्यः |
 शुचिः पावक ईड्यः ||
aghnī rakṣāṃsi sedhati śukraśociramartyaḥ |
 śuciḥ pāvaka īḍyaḥ ||
[7.15.11] स नो राधांस्या भरेशानः सहसो यहो |
 भगश्च दातुवार्यम ||
sa no rādhāṃsyā bhareśānaḥ sahaso yaho |
 bhaghaśca dātuvāryam ||
[7.15.12] तवमग्ने वीरवद यशो देवश्च सविता भगः |
 दितिश्चदाति वार्यम ||
tvamaghne vīravad yaśo devaśca savitā bhaghaḥ |
 ditiścadāti vāryam ||
[7.15.13] अग्ने रक्षा णो अंहसः परति षम देव रीषतः |
 तपिष्ठैरजरो दह ||
aghne rakṣā ṇo aṃhasaḥ prati ṣma deva rīṣataḥ |
 tapiṣṭhairajaro daha ||
[7.15.14] अधा मही न आयस्यनाध्र्ष्टो नर्पीतये |
 पूर्भवा शतभुजिः ||
adhā mahī na āyasyanādhṛṣṭo nṛpītaye |
 pūrbhavā śatabhujiḥ ||
[7.15.15] तवं नः पाह्यंहसो दोषावस्तरघायतः |
 दिवा नक्तमदाभ्य ||
tvaṃ naḥ pāhyaṃhaso doṣāvastaraghāyataḥ |
 divā naktamadābhya ||

### Hymn 7.16

[7.16.1] एना वो अग्निं नमसोर्जो नपातमा हुवे |
 परियं चेतिष्ठमरतिं सवध्वरं विश्वस्य दूतमम्र्तम ||
enā vo aghniṃ namasorjo napātamā huve |
 priyaṃ cetiṣṭhamaratiṃ svadhvaraṃ viśvasya dūtamamṛtam ||
[7.16.2] स योजते अरुषा विश्वभोजसा स दुद्रवत सवाहुतः |
 सुब्रह्मा यज्ञः सुशमी वसूनां देवं राधो जनानाम ||
sa yojate aruṣā viśvabhojasā sa dudravat svāhutaḥ |
 subrahmā yajñaḥ suśamī vasūnāṃ devaṃ rādho janānām ||
[7.16.3] उदस्य शोचिरस्थादाजुह्वानस्य मीळ्हुषः |
 उद धूमासोरुषासो दिविस्प्र्शः समग्निमिन्धते नरः ||
udasya śocirasthādājuhvānasya mīḷhuṣaḥ |
 ud dhūmāsoaruṣāso divispṛśaḥ samaghnimindhate naraḥ ||
[7.16.4] तं तवा दूतं कर्ण्महे यशस्तमं देवाना वीतये वह |
 विश्वा सूनो सहसो मर्तभोजना रास्व तद यत तवेमहे ||
taṃ tvā dūtaṃ kṛṇmahe yaśastamaṃ devānā vītaye vaha |
 viśvā sūno sahaso martabhojanā rāsva tad yat tvemahe ||
[7.16.5] तवमग्ने गर्हपतिस्त्वं होता नो अध्वरे |
 तवं पोता विश्ववार परचेता यक्षि वेषि च वार्यम ||
tvamaghne ghṛhapatistvaṃ hotā no adhvare |
 tvaṃ potā viśvavāra pracetā yakṣi veṣi ca vāryam ||
[7.16.6] कर्धि रत्नं यजमानाय सुक्रतो तवं हि रत्नधा असि |
 आन रते शिशीहि विश्वं रत्विजं सुशंसो यश्च दक्षते ||
kṛdhi ratnaṃ yajamānāya sukrato tvaṃ hi ratnadhā asi |
 āna ṛte śiśīhi viśvaṃ ṛtvijaṃ suśaṃso yaśca dakṣate ||
[7.16.7] तवे अग्ने सवाहुत परियासः सन्तु सूरयः |
 यन्तारो ये मघवानो जनानामूर्वान दयन्त गोनाम ||
tve aghne svāhuta priyāsaḥ santu sūrayaḥ |
 yantāro ye maghavāno janānāmūrvān dayanta ghonām ||
[7.16.8] येषामिळा घर्तहस्ता दुरोण आनपि पराता निषीदति |
 तांस्त्रायस्व सहस्य दरुहो निदो यछा नः शर्म दीर्घश्रुत ||
yeṣāmiḷā ghṛtahastā duroṇa ānapi prātā niṣīdati |
 tāṃstrāyasva sahasya druho nido yachā naḥ śarma dīrghaśrut ||
[7.16.9] स मन्द्रया च जिह्वया वह्निरासा विदुष्टरः |
 अग्ने रयिं मघवद्भ्यो न आ वह हव्यदातिं च सूदय ||
sa mandrayā ca jihvayā vahnirāsā viduṣṭaraḥ |
 aghne rayiṃ maghavadbhyo na ā vaha havyadātiṃ ca sūdaya ||
[7.16.10] ये राधांसि ददत्यश्व्या मघा कामेन शरवसो महः |
 तानंहसः पिप्र्हि पर्त्र्भिष टवं शतं पूर्भिर्यविष्ठ्य ||
ye rādhāṃsi dadatyaśvyā maghā kāmena śravaso mahaḥ |
 tānaṃhasaḥ pipṛhi partṛbhiṣ ṭvaṃ śataṃ pūrbhiryaviṣṭhya ||
[7.16.11] देवो वो दरविणोदाः पूर्णां विवष्ट्यासिचम |
 उद वा सिञ्चध्वमुप वा पर्णध्वमादिद वो देव ओहते ||
devo vo draviṇodāḥ pūrṇāṃ vivaṣṭyāsicam |
 ud vā siñcadhvamupa vā pṛṇadhvamādid vo deva ohate ||
[7.16.12] तं होतारमध्वरस्य परचेतसं वह्निं देवा अक्र्ण्वत |
 दधाति रत्नं विधते सुवीर्यमग्निर्जनाय दाशुषे ||
taṃ hotāramadhvarasya pracetasaṃ vahniṃ devā akṛṇvata |
 dadhāti ratnaṃ vidhate suvīryamaghnirjanāya dāśuṣe ||

### Hymn 7.17

[7.17.1] अग्ने भव सुषमिधा समिद्ध उत बर्हिरुर्विया वि सत्र्णीताम ||
aghne bhava suṣamidhā samiddha uta barhirurviyā vi stṛṇītām ||
[7.17.2] उत दवार उशतीर्वि शरयन्तामुत देवानुशत आ वहेह ||
uta dvāra uśatīrvi śrayantāmuta devānuśata ā vaheha ||
[7.17.3] अग्ने वीहि हविषा वक्षि देवान सवध्वरा कर्णुहि जातवेदः ||
aghne vīhi haviṣā vakṣi devān svadhvarā kṛṇuhi jātavedaḥ ||
[7.17.4] सवध्वरा करति जातवेदा यक्षद देवानम्र्तान पिप्रयच्च ||
svadhvarā karati jātavedā yakṣad devānamṛtān piprayacca ||
[7.17.5] वंस्व विश्वा वार्याणि परचेतः सत्या भवन्त्वाशिषो नोद्य ||
vaṃsva viśvā vāryāṇi pracetaḥ satyā bhavantvāśiṣo noadya ||
[7.17.6] तवामु ते दधिरे हव्यवाहं देवासो अग्न ऊर्ज आ नपातम ||
tvāmu te dadhire havyavāhaṃ devāso aghna ūrja ā napātam ||
[7.17.7] ते ते देवाय दाशतः सयाम महो नो रत्ना वि दध इयानः ||
te te devāya dāśataḥ syāma maho no ratnā vi dadha iyānaḥ ||

### Hymn 7.18

[7.18.1] तवे ह यत पितरश्चिन न इन्द्र विश्वा वामा जरितारो असन्वन |
 तवे गावः सुदुघास्त्वे हयश्वास्त्वं वसु देवयतेवनिष्ठः ||
tve ha yat pitaraścin na indra viśvā vāmā jaritāro asanvan |
 tve ghāvaḥ sudughāstve hyaśvāstvaṃ vasu devayatevaniṣṭhaḥ ||
[7.18.2] राजेव हि जनिभिः कषेष्येवाव दयुभिरभि विदुष कविः सन |
 पिशा गिरो मघवन गोभिरश्वैस्त्वायतः शिशीहिराये अस्मान ||
rājeva hi janibhiḥ kṣeṣyevāva dyubhirabhi viduṣ kaviḥ san |
 piśā ghiro maghavan ghobhiraśvaistvāyataḥ śiśīhirāye asmān ||
[7.18.3] इमा उ तवा पस्प्र्धानासो अत्र मन्द्रा गिरो देवयन्तीरुप सथुः |
 अर्वाची ते पथ्या राय एतु सयाम ते सुमताविन्द्र शर्मन ||
imā u tvā paspṛdhānāso atra mandrā ghiro devayantīrupa sthuḥ |
 arvācī te pathyā rāya etu syāma te sumatāvindra śarman ||
[7.18.4] धेनुं न तवा सूयवसे दुदुक्षन्नुप बरह्माणि सस्र्जे वसिष्ठः |
 तवामिन मे गोपतिं विश्व आहा न इन्द्रः सुमतिं गन्त्वछ ||
dhenuṃ na tvā sūyavase dudukṣannupa brahmāṇi sasṛje vasiṣṭhaḥ |
 tvāmin me ghopatiṃ viśva āhā na indraḥ sumatiṃ ghantvacha ||
[7.18.5] अर्णांसि चित पप्रथाना सुदास इन्द्रो गाधान्यक्र्णोत सुपारा |
 शर्धन्तं शिम्युमुचथस्य नव्यः शापं सिन्धूनामक्र्णोदशस्तीः ||
arṇāṃsi cit paprathānā sudāsa indro ghādhānyakṛṇot supārā |
 śardhantaṃ śimyumucathasya navyaḥ śāpaṃ sindhūnāmakṛṇodaśastīḥ ||
[7.18.6] पुरोळा इत तुर्वशो यक्षुरासीद राये मत्स्यासो निशिता अपीव |
 शरुष्टिं चक्रुर्भ्र्गवो दरुह्यवश्च सखा सखायमतरद विषूचोः ||
puroḷā it turvaśo yakṣurāsīd rāye matsyāso niśitā apīva |
 śruṣṭiṃ cakrurbhṛghavo druhyavaśca sakhā sakhāyamatarad viṣūcoḥ ||
[7.18.7] आ पक्थासो भलानसो भनन्तालिनासो विषाणिनः शिवासः |
 आ यो.अनयत सधमा आर्यस्य गव्या तर्त्सुभ्यो अजगन युधा नर्न ||
ā pakthāso bhalānaso bhanantālināso viṣāṇinaḥ śivāsaḥ |
 ā yo.anayat sadhamā āryasya ghavyā tṛtsubhyo ajaghan yudhā nṛn ||
[7.18.8] दुराध्यो अदितिं सरेवयन्तो.अचेतसो वि जग्र्भ्रे परुष्णीम |
 मह्नाविव्यक पर्थिवीं पत्यमानः पशुष कविरशयच्चायमानः ||
durādhyo aditiṃ srevayanto.acetaso vi jaghṛbhre paruṣṇīm |
 mahnāvivyak pṛthivīṃ patyamānaḥ paśuṣ kaviraśayaccāyamānaḥ ||
[7.18.9] ईयुरर्थं न नयर्थं परुष्णीमाशुश्चनेदभिपित्वं जगाम |
 सुदास इन्द्रः सुतुकानमित्रानरन्धयन मानुषे वध्रिवाचः ||
īyurarthaṃ na nyarthaṃ paruṣṇīmāśuścanedabhipitvaṃ jaghāma |
 sudāsa indraḥ sutukānamitrānarandhayan mānuṣe vadhrivācaḥ ||
[7.18.10] ईयुर्गावो न यवसादगोपा यथाक्र्तमभि मित्रं चितासः |
 पर्श्निगावः पर्श्निनिप्रेषितासः शरुष्टिं चक्रुर्नियुतो रन्तयश्च ||
īyurghāvo na yavasādaghopā yathākṛtamabhi mitraṃ citāsaḥ |
 pṛśnighāvaḥ pṛśninipreṣitāsaḥ śruṣṭiṃ cakrurniyuto rantayaśca ||
[7.18.11] एकं च यो विंशतिं च शरवस्या वैकर्णयोर्जनान राजा नयस्तः |
 दस्मो न सद्मन नि शिशाति बर्हिः शूरः सर्गमक्र्णोदिन्द्र एषाम ||
ekaṃ ca yo viṃśatiṃ ca śravasyā vaikarṇayorjanān rājā nyastaḥ |
 dasmo na sadman ni śiśāti barhiḥ śūraḥ sarghamakṛṇodindra eṣām ||
[7.18.12] अध शरुतं कवषं वर्द्धमप्स्वनु दरुह्युं नि वर्णग वज्रबाहुः |
 वर्णाना अत्र सख्याय सख्यं तवायन्तो ये अमदन्ननु तवा ||
adha śrutaṃ kavaṣaṃ vṛddhamapsvanu druhyuṃ ni vṛṇagh vajrabāhuḥ |
 vṛṇānā atra sakhyāya sakhyaṃ tvāyanto ye amadannanu tvā ||
[7.18.13] वि सद्यो विश्वा दरंहितान्येषामिन्द्रः पुरः सहसा सप्त दर्दः |
 वयानवस्य तर्त्सवे गयं भाग जेष्म पूरुं विदथे मर्ध्रवाचम ||
vi sadyo viśvā dṛṃhitānyeṣāmindraḥ puraḥ sahasā sapta dardaḥ |
 vyānavasya tṛtsave ghayaṃ bhāgh jeṣma pūruṃ vidathe mṛdhravācam ||
[7.18.14] नि गव्यवो.अनवो दरुह्यवश्च षष्टिः शता सुषुपुः षट सहस्रा |
 षष्टिर्वीरासो अधि षड दुवोयु विश्वेदिन्द्रस्य वीर्या कर्तानि ||
ni ghavyavo.anavo druhyavaśca ṣaṣṭiḥ śatā suṣupuḥ ṣaṭ sahasrā |
 ṣaṣṭirvīrāso adhi ṣaḍ duvoyu viśvedindrasya vīryā kṛtāni ||
[7.18.15] इन्द्रेणैते तर्त्सवो वेविषाणा आपो न सर्ष्टा अधवन्त नीचीः |
 दुर्मित्रासः परकलविन मिमाना जहुर्विश्वानि भोजना सुदासे ||
indreṇaite tṛtsavo veviṣāṇā āpo na sṛṣṭā adhavanta nīcīḥ |
 durmitrāsaḥ prakalavin mimānā jahurviśvāni bhojanā sudāse ||
[7.18.16] अर्धं वीरस्य शर्तपामनिन्द्रं परा शर्धन्तं नुनुदे अभि कषाम |
 इन्द्रो मन्युं मन्युम्यो मिमाय भेजे पथो वर्तनिम्पत्यमानः ||
ardhaṃ vīrasya śṛtapāmanindraṃ parā śardhantaṃ nunude abhi kṣām |
 indro manyuṃ manyumyo mimāya bheje patho vartanimpatyamānaḥ ||
[7.18.17] आध्रेण चित तद वेकं चकार सिंह्यं चित पेत्वेना जघान |
 अव सरक्तीर्वेश्याव्र्श्चदिन्द्रः परायछद विश्वा भोजना सुदासे ||
ādhreṇa cit tad vekaṃ cakāra siṃhyaṃ cit petvenā jaghāna |
 ava sraktīrveśyāvṛścadindraḥ prāyachad viśvā bhojanā sudāse ||
[7.18.18] शश्वन्तो हि शत्रवो रारधुष टे भेदस्य चिच्छर्धतो विन्द रन्धिम |
 मर्तानेन सतुवतो यः कर्णोति तिग्मं तस्मिन नि जहि वज्रमिन्द्र ||
śaśvanto hi śatravo rāradhuṣ ṭe bhedasya cicchardhato vinda randhim |
 martānena stuvato yaḥ kṛṇoti tighmaṃ tasmin ni jahi vajramindra ||
[7.18.19] आवदिन्द्रं यमुना तर्त्सवश्च परात्र भेदं सर्वतातामुषायत |
 अजासश्च शिग्रवो यक्षवश्च बलिं शीर्षाणि जभ्रुरश्व्यानि ||
āvadindraṃ yamunā tṛtsavaśca prātra bhedaṃ sarvatātāmuṣāyat |
 ajāsaśca śighravo yakṣavaśca baliṃ śīrṣāṇi jabhruraśvyāni ||
[7.18.20] न त इन्द्र सुमतयो न रायः संचक्षे पूर्वा उषसो न नूत्नाः |
 देवकं चिन मान्यमानं जघन्थाव तमना बर्हतः शम्बरं भेत ||
na ta indra sumatayo na rāyaḥ saṃcakṣe pūrvā uṣaso na nūtnāḥ |
 devakaṃ cin mānyamānaṃ jaghanthāva tmanā bṛhataḥ śambaraṃ bhet ||
[7.18.21] पर ये गर्हादममदुस्त्वाया पराशरः शतयातुर्वसिष्ठः |
 न ते भोजस्य सख्यं मर्षन्ताधा सूरिभ्यः सुदिना वयुछान ||
pra ye ghṛhādamamadustvāyā parāśaraḥ śatayāturvasiṣṭhaḥ |
 na te bhojasya sakhyaṃ mṛṣantādhā sūribhyaḥ sudinā vyuchān ||
[7.18.22] दवे नप्तुर्देववतः शते गोर्द्वा रथा वधूमन्ता सुदासः |
 अर्हन्नग्ने पैजवनस्य दानं होतेव सद्म पर्येमि रेभन ||
dve napturdevavataḥ śate ghordvā rathā vadhūmantā sudāsaḥ |
 arhannaghne paijavanasya dānaṃ hoteva sadma paryemi rebhan ||
[7.18.23] चत्वारो मा पैजवनस्य दानाः समद्दिष्टयः कर्शनिनो निरेके |
 रज्रासो मा पर्थिविष्ठाः सुदासस्तोकं तोकाय शरवसे वहन्ति ||
catvāro mā paijavanasya dānāḥ smaddiṣṭayaḥ kṛśanino nireke |
 ṛjrāso mā pṛthiviṣṭhāḥ sudāsastokaṃ tokāya śravase vahanti ||
[7.18.24] यस्य शरवो रोदसी अन्तरुर्वी शीर्ष्णे-शीर्ष्णे विबभाजा विभक्ता |
 सप्तेदिन्द्रं न सरवतो गर्णन्ति नि युध्यामधिमशिशादभीके ||
yasya śravo rodasī antarurvī śīrṣṇe-śīrṣṇe vibabhājā vibhaktā |
 saptedindraṃ na sravato ghṛṇanti ni yudhyāmadhimaśiśādabhīke ||
[7.18.25] इमं नरो मरुतः सश्चतानु दिवोदासं न पितरं सुदासः |
 अविष्टना पैजवनस्य केतं दूणाशं कषत्रमजरं दुवोयु ||
imaṃ naro marutaḥ saścatānu divodāsaṃ na pitaraṃ sudāsaḥ |
 aviṣṭanā paijavanasya ketaṃ dūṇāśaṃ kṣatramajaraṃ duvoyu ||

### Hymn 7.19

[7.19.1] यस्तिग्मश्र्ङगो वर्षभो न भीम एकः कर्ष्टीश्च्यावयति पर विश्वाः |
 यः शश्वतो अदाशुषो गयस्य परयन्तासिसुष्वितराय वेदः ||
yastighmaśṛṅgho vṛṣabho na bhīma ekaḥ kṛṣṭīścyāvayati pra viśvāḥ |
 yaḥ śaśvato adāśuṣo ghayasya prayantāsisuṣvitarāya vedaḥ ||
[7.19.2] तवं ह तयदिन्द्र कुत्समावः शुश्रूषमाणस्तन्वा समर्ये |
 दासं यच्छुष्णं कुयवं नयस्मा अरन्धय आर्जुनेयाय शिक्षन ||
tvaṃ ha tyadindra kutsamāvaḥ śuśrūṣamāṇastanvā samarye |
 dāsaṃ yacchuṣṇaṃ kuyavaṃ nyasmā arandhaya ārjuneyāya śikṣan ||
[7.19.3] तवं धर्ष्णो धर्षता वीतहव्यं परावो विश्वाभिरूतिभिः सुदासम |
 पर पौरुकुत्सिं तरसदस्युमावः कषेत्रसाता वर्त्रहत्येषु पूरुम ||
tvaṃ dhṛṣṇo dhṛṣatā vītahavyaṃ prāvo viśvābhirūtibhiḥ sudāsam |
 pra paurukutsiṃ trasadasyumāvaḥ kṣetrasātā vṛtrahatyeṣu pūrum ||
[7.19.4] तवं नर्भिर्न्र्मणो देववीतौ भूरीणि वर्त्रा हर्यश्व हंसि |
 तवं नि दस्युं चुमुरिं धुनिं चास्वापयो दभीतये सुहन्तु ||
tvaṃ nṛbhirnṛmaṇo devavītau bhūrīṇi vṛtrā haryaśva haṃsi |
 tvaṃ ni dasyuṃ cumuriṃ dhuniṃ cāsvāpayo dabhītaye suhantu ||
[7.19.5] तव चयौत्नानि वज्रहस्त तानि नव यत पुरो नवतिं च सद्यः |
 निवेशने शततमाविवेषीरहञ्च वर्त्रं नमुचिमुताहन ||
tava cyautnāni vajrahasta tāni nava yat puro navatiṃ ca sadyaḥ |
 niveśane śatatamāviveṣīrahañca vṛtraṃ namucimutāhan ||
[7.19.6] सना ता त इन्द्र भोजनानि रातहव्याय दाशुषे सुदासे |
 वर्ष्णे ते हरी वर्षणा युनज्मि वयन्तु बरह्माणि पुरुशाक वाजम ||
sanā tā ta indra bhojanāni rātahavyāya dāśuṣe sudāse |
 vṛṣṇe te harī vṛṣaṇā yunajmi vyantu brahmāṇi puruśāka vājam ||
[7.19.7] मा ते अस्यां सहसावन परिष्टावघाय भूम हरिवः परादै |
 तरायस्व नो.अव्र्केभिर्वरूथैस्तव परियासः सूरिषु सयाम ||
mā te asyāṃ sahasāvan pariṣṭāvaghāya bhūma harivaḥ parādai |
 trāyasva no.avṛkebhirvarūthaistava priyāsaḥ sūriṣu syāma ||
[7.19.8] परियास इत ते मघवन्नभिष्टौ नरो मदेम शरणे सखायः |
 नि तुर्वशं नि याद्वं शिशीह्यतिथिग्वाय शंस्यं करिष्यन ||
priyāsa it te maghavannabhiṣṭau naro madema śaraṇe sakhāyaḥ |
 ni turvaśaṃ ni yādvaṃ śiśīhyatithighvāya śaṃsyaṃ kariṣyan ||
[7.19.9] सद्यश्चिन नु ते मघवन्नभिष्टौ नरः शंसन्त्युक्थशास उक्था |
 ये ते हवेभिर्वि पणीन्रदाशन्नस्मान वर्णीष्व युज्याय तस्मै ||
sadyaścin nu te maghavannabhiṣṭau naraḥ śaṃsantyukthaśāsa ukthā |
 ye te havebhirvi paṇīnradāśannasmān vṛṇīṣva yujyāya tasmai ||
[7.19.10] एते सतोमा नरां नर्तम तुभ्यमस्मद्र्यञ्चो ददतो मघानि |
 तेषामिन्द्र वर्त्रहत्ये शिवो भूः सखा च शूरो.अविताच नर्णाम ||
ete stomā narāṃ nṛtama tubhyamasmadryañco dadato maghāni |
 teṣāmindra vṛtrahatye śivo bhūḥ sakhā ca śūro.avitāca nṛṇām ||
[7.19.11] नू इन्द्र शूर सतवमान ऊती बरह्मजूतस्तन्वा वाव्र्धस्व |
 उप नो वाजान मिमीह्युप सतीन यूयं पात... ||
nū indra śūra stavamāna ūtī brahmajūtastanvā vāvṛdhasva |
 upa no vājān mimīhyupa stīn yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.20

[7.20.1] उग्रो जज्ञे वीर्याय सवधावाञ्चक्रिरपो नर्यो यत करिष्यन |
 जग्मिर्युवा नर्षदनमवोभिस्त्राता न इन्द्र एनसो महश्चित ||
ughro jajñe vīryāya svadhāvāñcakrirapo naryo yat kariṣyan |
 jaghmiryuvā nṛṣadanamavobhistrātā na indra enaso mahaścit ||
[7.20.2] हन्त वर्त्रमिन्द्रः शूशुवानः परावीन नु वीरो जरितारमूती |
 कर्ता सुदासे अह वा उ लोकं दाता वसु मुहुरा दाशुषे भूत ||
hanta vṛtramindraḥ śūśuvānaḥ prāvīn nu vīro jaritāramūtī |
 kartā sudāse aha vā u lokaṃ dātā vasu muhurā dāśuṣe bhūt ||
[7.20.3] युध्मो अनर्वा खजक्र्त समद्वा शूरः सत्राषाड जनुषेमषाळ्हः |
 वयास इन्द्रः पर्तनाः सवोजा अधा विश्वंशत्रूयन्तं जघान ||
yudhmo anarvā khajakṛt samadvā śūraḥ satrāṣāḍ januṣemaṣāḷhaḥ |
 vyāsa indraḥ pṛtanāḥ svojā adhā viśvaṃśatrūyantaṃ jaghāna ||
[7.20.4] उभे चिदिन्द्र रोदसी महित्वा पप्राथ तविषीभिस्तुविष्मः |
 नि वज्रमिन्द्रो हरिवान मिमिक्षन समन्धसा मदेषु वाुवोच ||
ubhe cidindra rodasī mahitvā paprātha taviṣībhistuviṣmaḥ |
 ni vajramindro harivān mimikṣan samandhasā madeṣu vāuvoca ||
[7.20.5] वर्षा जजान वर्षणं रणाय तमु चिन नारी नर्यं ससूव |
 पर यः सेनानीरध नर्भ्यो अस्तीनः सत्वा गवेषणः स धर्ष्णुः ||
vṛṣā jajāna vṛṣaṇaṃ raṇāya tamu cin nārī naryaṃ sasūva |
 pra yaḥ senānīradha nṛbhyo astīnaḥ satvā ghaveṣaṇaḥ sa dhṛṣṇuḥ ||
[7.20.6] नू चित स भरेषते जनो न रेषन मनो यो अस्य घोरमाविवासात |
 यज्ञैर्य इन्द्रे दधते दुवांसि कषयत स राय रतपा रतेजाः ||
nū cit sa bhreṣate jano na reṣan mano yo asya ghoramāvivāsāt |
 yajñairya indre dadhate duvāṃsi kṣayat sa rāya ṛtapā ṛtejāḥ ||
[7.20.7] यदिन्द्र पूर्वो अपराय शिक्षन्नयज्ज्यायान कनीयसो देष्णम |
 अम्र्त इत पर्यासीत दूरमा चित्र चित्र्यं भरा रयिं नः ||
yadindra pūrvo aparāya śikṣannayajjyāyān kanīyaso deṣṇam |
 amṛta it paryāsīta dūramā citra citryaṃ bharā rayiṃ naḥ ||
[7.20.8] यस्त इन्द्र परियो जनो ददाशदसन निरेके अद्रिवः सखा ते |
 वयं ते अस्यां सुमतौ चनिष्ठाः सयाम वरूथे अघ्नतो नर्पीतौ ||
yasta indra priyo jano dadāśadasan nireke adrivaḥ sakhā te |
 vayaṃ te asyāṃ sumatau caniṣṭhāḥ syāma varūthe aghnato nṛpītau ||
[7.20.9] एष सतोमो अचिक्रदद वर्षा त उत सतामुर्मघवन्नक्रपिष्ट |
 रायस कामो जरितारं त आगन तवमङग शक्र वस्व आशको नः ||
eṣa stomo acikradad vṛṣā ta uta stāmurmaghavannakrapiṣṭa |
 rāyas kāmo jaritāraṃ ta āghan tvamaṅgha śakra vasva āśako naḥ ||
[7.20.10] स न इन्द्र तवयताया इषे धास्त्मना च ये मघवानो जुनन्ति |
 वस्वी षु ते जरित्रे अस्तु शक्तिर्यूयं पात... ||
sa na indra tvayatāyā iṣe dhāstmanā ca ye maghavāno junanti |
 vasvī ṣu te jaritre astu śaktiryūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.21

[7.21.1] असावि देवं गोर्जीकमन्धो नयस्मिन्निन्द्रो जनुषेमुवोच |
 बोधामसि तवा हर्यश्व यज्ञैर्बोधा न सतोममन्धसो मदेषु ||
asāvi devaṃ ghoṛjīkamandho nyasminnindro januṣemuvoca |
 bodhāmasi tvā haryaśva yajñairbodhā na stomamandhaso madeṣu ||
[7.21.2] पर यन्ति यज्ञं विपयन्ति बर्हिः सोममादो विदथे दुध्रवाचः |
 नयु भरियन्ते यशसो गर्भादा दूर उपब्दो वर्षणोन्र्षाचः ||
pra yanti yajñaṃ vipayanti barhiḥ somamādo vidathe dudhravācaḥ |
 nyu bhriyante yaśaso ghṛbhādā dūra upabdo vṛṣaṇonṛṣācaḥ ||
[7.21.3] तवमिन्द्र सरवितवा अपस कः परिष्ठिता अहिना शूर पूर्वीः |
 तवद वावक्रे रथ्यो न धेना रेजन्ते विश्वा कर्त्रिमाणि भीषा ||
tvamindra sravitavā apas kaḥ pariṣṭhitā ahinā śūra pūrvīḥ |
 tvad vāvakre rathyo na dhenā rejante viśvā kṛtrimāṇi bhīṣā ||
[7.21.4] भीमो विवेषायुधेभिरेषामपांसि विश्वा नर्याणि विद्वान |
 इन्द्रः पुरो जर्ह्र्षाणो वि दूधोद वि वज्रहस्तो महिनाजघान ||
bhīmo viveṣāyudhebhireṣāmapāṃsi viśvā naryāṇi vidvān |
 indraḥ puro jarhṛṣāṇo vi dūdhod vi vajrahasto mahinājaghāna ||
[7.21.5] न यातव इन्द्र जूजुवुर्नो न वन्दना शविष्ठ वेद्याभिः |
 स शर्धदर्यो विषुणस्य जन्तोर्मा शिश्नदेवा अपि गुरतं नः ||
na yātava indra jūjuvurno na vandanā śaviṣṭha vedyābhiḥ |
 sa śardhadaryo viṣuṇasya jantormā śiśnadevā api ghurtaṃ naḥ ||
[7.21.6] अभि करत्वेन्द्र भूरध जमन न ते विव्यं महिमानं रजांसि |
 सवेना हि वर्त्रं शवसा जघन्थ न शत्रुरन्तंविविदद युधा ते ||
abhi kratvendra bhūradha jman na te vivyaṃ mahimānaṃ rajāṃsi |
 svenā hi vṛtraṃ śavasā jaghantha na śatrurantaṃvividad yudhā te ||
[7.21.7] देवाश्चित ते असुर्याय पूर्वे.अनु कषत्राय ममिरे सहांसि |
 इन्द्रो मघानि दयते विषह्येन्द्रं वाजस्य जोहुवन्त सातौ ||
devāścit te asuryāya pūrve.anu kṣatrāya mamire sahāṃsi |
 indro maghāni dayate viṣahyendraṃ vājasya johuvanta sātau ||
[7.21.8] कीरिश्चिद धि तवामवसे जुहावेशानमिन्द्र सौभगस्य भूरेः |
 अवो बभूथ शतमूते अस्मे अभिक्षत्तुस्त्वावतो वरूता ||
kīriścid dhi tvāmavase juhāveśānamindra saubhaghasya bhūreḥ |
 avo babhūtha śatamūte asme abhikṣattustvāvato varūtā ||
[7.21.9] सखायस्त इन्द्र विश्वह सयाम नमोव्र्धासो महिना तरुत्र |
 वन्वन्तु समा ते.अवसा समीके.अभीतिमर्यो वनुषां शवांसि ||
sakhāyasta indra viśvaha syāma namovṛdhāso mahinā tarutra |
 vanvantu smā te.avasā samīke.abhītimaryo vanuṣāṃ śavāṃsi ||
[7.21.10] स न इन्द्र तवयताया... ||
sa na indra tvayatāyā... ||

### Hymn 7.22

[7.22.1] पिबा सोममिन्द्र मन्दतु तवा यं ते सुषाव हर्यश्वाद्रिः |
 सोतुर्बाहुभ्यां सुयतो नार्वा ||
pibā somamindra mandatu tvā yaṃ te suṣāva haryaśvādriḥ |
 soturbāhubhyāṃ suyato nārvā ||
[7.22.2] यस्ते मदो युज्यश्चारुरस्ति येन वर्त्राणि हर्यश्व हंसि |
 स तवामिन्द्र परभूवसो ममत्तु ||
yaste mado yujyaścārurasti yena vṛtrāṇi haryaśva haṃsi |
 sa tvāmindra prabhūvaso mamattu ||
[7.22.3] बोधा सु मे मघवन वाचमेमां यां ते वसिष्ठो अर्चतिप्रशस्तिम |
 इमा बरह्म सधमादे जुषस्व ||
bodhā su me maghavan vācamemāṃ yāṃ te vasiṣṭho arcatipraśastim |
 imā brahma sadhamāde juṣasva ||
[7.22.4] शरुधी हवं विपिपानस्याद्रेर्बोधा विप्रस्यार्चतो मनीषाम |
 कर्ष्वा दुवांस्यन्तमा सचेमा ||
śrudhī havaṃ vipipānasyādrerbodhā viprasyārcato manīṣām |
 kṛṣvā duvāṃsyantamā sacemā ||
[7.22.5] न ते गिरो अपि मर्ष्ये तुरस्य न सुष्टुतिमसुर्यस्य विद्वान |
 सदा ते नाम सवयशो विवक्मि ||
na te ghiro api mṛṣye turasya na suṣṭutimasuryasya vidvān |
 sadā te nāma svayaśo vivakmi ||
[7.22.6] भूरि हि ते सवना मानुषेषु भूरि मनीषी हवते तवामित |
 मारे अस्मन मघवञ जयोक कः ||
bhūri hi te savanā mānuṣeṣu bhūri manīṣī havate tvāmit |
 māre asman maghavañ jyok kaḥ ||
[7.22.7] तुभ्येदिमा सवना शूर विश्वा तुभ्यं बरह्माणि वर्धना कर्णोमि |
 तवं नर्भिर्हव्यो विश्वधासि ||
tubhyedimā savanā śūra viśvā tubhyaṃ brahmāṇi vardhanā kṛṇomi |
 tvaṃ nṛbhirhavyo viśvadhāsi ||
[7.22.8] नू चिन नु ते मन्यमानस्य दस्मोदश्नुवन्ति महिमानमुग्र |
 न वीर्यमिन्द्र ते न राधः ||
nū cin nu te manyamānasya dasmodaśnuvanti mahimānamughra |
 na vīryamindra te na rādhaḥ ||
[7.22.9] ये च पूर्व रषयो ये च नूत्ना इन्द्र बरह्माणि जनयन्त विप्राः |
 अस्मे ते सन्तु सख्या शिवानि यूयं पात... ||
ye ca pūrva ṛṣayo ye ca nūtnā indra brahmāṇi janayanta viprāḥ |
 asme te santu sakhyā śivāni yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.23

[7.23.1] उदु बरह्माण्यैरत शरवस्येन्द्रं समर्ये महया वसिष्ठ |
 आ यो विश्वानि शवसा ततानोपश्रोता म ईवतो वचांसि ||
udu brahmāṇyairata śravasyendraṃ samarye mahayā vasiṣṭha |
 ā yo viśvāni śavasā tatānopaśrotā ma īvato vacāṃsi ||
[7.23.2] अयामि घोष इन्द्र देवजामिरिरज्यन्त यच्छुरुधो विवाचि |
 नहि सवमायुश्चिकिते जनेषु तानीदंहांस्यति पर्ष्यस्मान ||
ayāmi ghoṣa indra devajāmirirajyanta yacchurudho vivāci |
 nahi svamāyuścikite janeṣu tānīdaṃhāṃsyati parṣyasmān ||
[7.23.3] युजे रथं गवेषणं हरिभ्यामुप बरह्माणि जुजुषाणमस्थुः |
 वि बाधिष्ट सय रोदसी महित्वेन्द्रो वर्त्राण्यप्रती जघन्वान ||
yuje rathaṃ ghaveṣaṇaṃ haribhyāmupa brahmāṇi jujuṣāṇamasthuḥ |
 vi bādhiṣṭa sya rodasī mahitvendro vṛtrāṇyapratī jaghanvān ||
[7.23.4] आपश्चित पिप्यु सतर्यो न गावो नक्षन्न्र्तं जरितारस्त इन्द्र |
 याहि वायुर्न नियुतो न अछा तवं हि धीभिर्दयसे वि वाजान ||
āpaścit pipyu staryo na ghāvo nakṣannṛtaṃ jaritārasta indra |
 yāhi vāyurna niyuto na achā tvaṃ hi dhībhirdayase vi vājān ||
[7.23.5] ते तवा मदा इन्द्र मादयन्तु शुष्मिणं तुविराधसं जरित्रे |
 एको देवत्रा दयसे हि मर्तानस्मिञ्छूर सवने मादयस्व ||
te tvā madā indra mādayantu śuṣmiṇaṃ tuvirādhasaṃ jaritre |
 eko devatrā dayase hi martānasmiñchūra savane mādayasva ||
[7.23.6] एवेदिन्द्रं वर्षणं वज्रबाहुं वसिष्ठासो अभ्यर्चन्त्यर्कैः |
 स न सतुतो वीरवत पातु गोमद यूयं पात... ||
evedindraṃ vṛṣaṇaṃ vajrabāhuṃ vasiṣṭhāso abhyarcantyarkaiḥ |
 sa na stuto vīravat pātu ghomad yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.24

[7.24.1] योनिष ट इन्द्र सदने अकारि तमा नर्भिः पुरुहूत पर याहि |
 असो यथा नो.अविता वर्धे च ददो वसूनि ममदश्च सोमैः ||
yoniṣ ṭa indra sadane akāri tamā nṛbhiḥ puruhūta pra yāhi |
 aso yathā no.avitā vṛdhe ca dado vasūni mamadaśca somaiḥ ||
[7.24.2] गर्भीतं ते मन इन्द्र दविबर्हाः सुतः सोमः परिषिक्ता मधूनि |
 विस्र्ष्टधेना भरते सुव्र्क्तिरियमिन्द्रं जोहुवती मनीषा ||
ghṛbhītaṃ te mana indra dvibarhāḥ sutaḥ somaḥ pariṣiktā madhūni |
 visṛṣṭadhenā bharate suvṛktiriyamindraṃ johuvatī manīṣā ||
[7.24.3] आ नो दिव आ पर्थिव्या रजीषिन्निदं बर्हिः सोमपेयाय याहि |
 वहन्तु तवा हरयो मद्र्यञ्चमाङगूषमछा तवसं मदाय ||
ā no diva ā pṛthivyā ṛjīṣinnidaṃ barhiḥ somapeyāya yāhi |
 vahantu tvā harayo madryañcamāṅghūṣamachā tavasaṃ madāya ||
[7.24.4] आ नो विश्वाभिरूतिभिः सजोषा बरह्म जुषाणो हर्यश्वयाहि |
 वरीव्र्जत सथविरेभिः सुशिप्रास्मे दधद वर्षणं शुष्ममिन्द्र ||
ā no viśvābhirūtibhiḥ sajoṣā brahma juṣāṇo haryaśvayāhi |
 varīvṛjat sthavirebhiḥ suśiprāsme dadhad vṛṣaṇaṃ śuṣmamindra ||
[7.24.5] एष सतोमो मह उग्राय वाहे धुरीवात्यो न वाजयन्नधायि |
 इन्द्र तवायमर्क ईट्टे वसूनां दिवीव दयामधि नः शरोमतं धाः ||
eṣa stomo maha ughrāya vāhe dhurīvātyo na vājayannadhāyi |
 indra tvāyamarka īṭṭe vasūnāṃ divīva dyāmadhi naḥ śromataṃ dhāḥ ||
[7.24.6] एवा न इन्द्र वार्यस्य पूर्धि पर ते महीं सुमतिं वेविदाम |
 इषं पिन्व मघवद्भ्यः सुवीरां यूयं पात... ||
evā na indra vāryasya pūrdhi pra te mahīṃ sumatiṃ vevidāma |
 iṣaṃ pinva maghavadbhyaḥ suvīrāṃ yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.25

[7.25.1] आ ते मह इन्द्रोतयुग्र समन्यवो यत समरन्त सेनाः |
 पताति दिद्युन नर्यस्य बाह्वोर्मा ते मनो विष्वद्र्यग वि चारीत ||
ā te maha indrotyughra samanyavo yat samaranta senāḥ |
 patāti didyun naryasya bāhvormā te mano viṣvadryagh vi cārīt ||
[7.25.2] नि दुर्ग इन्द्र शनथिह्यमित्रानभि ये नो मर्तासो अमन्ति |
 आरे तं शंसं कर्णुहि निनित्सोरा नो भर सम्भरणं वसूनाम ||
ni durgha indra śnathihyamitrānabhi ye no martāso amanti |
 āre taṃ śaṃsaṃ kṛṇuhi ninitsorā no bhara sambharaṇaṃ vasūnām ||
[7.25.3] शतं ते शिप्रिन्नूतयः सुदासे सहस्रं शंसा उत रातिरस्तु |
 जहि वधर्वनुषो मर्त्यस्यास्मे दयुम्नमधि रत्नं च धेहि ||
śataṃ te śiprinnūtayaḥ sudāse sahasraṃ śaṃsā uta rātirastu |
 jahi vadharvanuṣo martyasyāsme dyumnamadhi ratnaṃ ca dhehi ||
[7.25.4] तवावतो हीन्द्र करत्वे अस्मि तवावतो.अवितुः शूर रातौ |
 विश्वेदहानि तविषीव उग्रनोकः कर्णुष्व हरिवो न मर्धीः ||
tvāvato hīndra kratve asmi tvāvato.avituḥ śūra rātau |
 viśvedahāni taviṣīva ughranokaḥ kṛṇuṣva harivo na mardhīḥ ||
[7.25.5] कुत्सा एते हर्यश्वाय शूषमिन्द्रे सहो देवजूतमियानाः |
 सत्रा कर्धि सुहना शूर वर्त्रा वयं तरुत्राः सनुयाम वाजम ||
kutsā ete haryaśvāya śūṣamindre saho devajūtamiyānāḥ |
 satrā kṛdhi suhanā śūra vṛtrā vayaṃ tarutrāḥ sanuyāma vājam ||
[7.25.6] एवा न इन्द्र वार्यस्य... ||
evā na indra vāryasya... ||

### Hymn 7.26

[7.26.1] न सोम इन्द्रमसुतो ममाद नाब्रह्माणो मघवानं सुतासः |
 तस्मा उक्थं जनये यज्जुजोषन नर्वन नवीयः शर्णवद यथा नः ||
na soma indramasuto mamāda nābrahmāṇo maghavānaṃ sutāsaḥ |
 tasmā ukthaṃ janaye yajjujoṣan nṛvan navīyaḥ śṛṇavad yathā naḥ ||
[7.26.2] उक्थ-उक्थे सोम इन्द्रं ममाद नीथे-नीथे मघवानं सुतासः |
 यदीं सबाधः पितरं न पुत्राः समानदक्षा अवसे हवन्ते ||
uktha-ukthe soma indraṃ mamāda nīthe-nīthe maghavānaṃ sutāsaḥ |
 yadīṃ sabādhaḥ pitaraṃ na putrāḥ samānadakṣā avase havante ||
[7.26.3] चकार ता कर्णवन नूनमन्या यानि बरुवन्ति वेधसः सुतेषु |
 जनीरिव पतिरेकः समानो नि माम्र्जे पुर इन्द्रःसु सर्वाः ||
cakāra tā kṛṇavan nūnamanyā yāni bruvanti vedhasaḥ suteṣu |
 janīriva patirekaḥ samāno ni māmṛje pura indraḥsu sarvāḥ ||
[7.26.4] एवा तमाहुरुत शर्ण्व इन्द्र एको विभक्ता तरणिर्मघानाम |
 मिथस्तुर ऊतयो यस्य पूर्वीरस्मे भद्राणि सश्चतप्रियाणि ||
evā tamāhuruta śṛṇva indra eko vibhaktā taraṇirmaghānām |
 mithastura ūtayo yasya pūrvīrasme bhadrāṇi saścatapriyāṇi ||
[7.26.5] एवा वसिष्ठ इन्द्रमूतये नॄन कर्ष्टीनां वर्षभं सुते गर्णाति |
 सहस्रिण उप नो माहि वाजान यूयं पात... ||
evā vasiṣṭha indramūtaye nṝn kṛṣṭīnāṃ vṛṣabhaṃ sute ghṛṇāti |
 sahasriṇa upa no māhi vājān yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.27

[7.27.1] इन्द्रं नरो नेमधिता हवन्ते यत पार्या युनजते धियस्ताः |
 शूरो नर्षाता शवसश्चकान आ गोमति वरजे भजात्वं नः ||
indraṃ naro nemadhitā havante yat pāryā yunajate dhiyastāḥ |
 śūro nṛṣātā śavasaścakāna ā ghomati vraje bhajātvaṃ naḥ ||
[7.27.2] य इन्द्र शुष्मो मघवन ते अस्ति शिक्षा सखिभ्यः पुरुहूतन्र्भ्यः |
 तवं हि दर्ळ्हा मघवन विचेता अपा वर्धि परिव्र्तं न राधः ||
ya indra śuṣmo maghavan te asti śikṣā sakhibhyaḥ puruhūtanṛbhyaḥ |
 tvaṃ hi dṛḷhā maghavan vicetā apā vṛdhi parivṛtaṃ na rādhaḥ ||
[7.27.3] इन्द्रो राजा जगतश्चर्षणीनामधि कषमि विषुरूपं यदस्ति |
 ततो ददाति दाशुषे वसूनि चोदद राध उपस्तुतश्चिदर्वाक ||
indro rājā jaghataścarṣaṇīnāmadhi kṣami viṣurūpaṃ yadasti |
 tato dadāti dāśuṣe vasūni codad rādha upastutaścidarvāk ||
[7.27.4] नू चिन न इन्द्रो मघवा सहूती दानो वाजं नि यमते न ऊती |
 अनूना यस्य दक्षिणा पीपाय वामं नर्भ्यो अभिवीता सखिभ्यः ||
nū cin na indro maghavā sahūtī dāno vājaṃ ni yamate na ūtī |
 anūnā yasya dakṣiṇā pīpāya vāmaṃ nṛbhyo abhivītā sakhibhyaḥ ||
[7.27.5] नू इन्द्र राये वरिवस कर्धी न आ ते मनो वव्र्त्याम मघाय |
 गोमदश्वावद रथवद वयन्तो यूयं पात... ||
nū indra rāye varivas kṛdhī na ā te mano vavṛtyāma maghāya |
 ghomadaśvāvad rathavad vyanto yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.28

[7.28.1] बरह्मा ण इन्द्रोप याहि विद्वानर्वाञ्चस्ते हरयः सन्तु युक्ताः |
 विश्वे चिद धि तवा विहवन्त मर्ता अस्माकमिच्छ्र्णुहि विश्वमिन्व ||
brahmā ṇa indropa yāhi vidvānarvāñcaste harayaḥ santu yuktāḥ |
 viśve cid dhi tvā vihavanta martā asmākamicchṛṇuhi viśvaminva ||
[7.28.2] हवं त इन्द्र महिमा वयानड बरह्म यत पासि शवसिन्न्र्षीणाम |
 आ यद वज्रं दधिषे हस्त उग्र घोरः सन करत्वा जनिष्ठा अषाळः ||
havaṃ ta indra mahimā vyānaḍ brahma yat pāsi śavasinnṛṣīṇām |
 ā yad vajraṃ dadhiṣe hasta ughra ghoraḥ san kratvā janiṣṭhā aṣāḷaḥ ||
[7.28.3] तव परणीतीन्द्र जोहुवानान सं यन नॄन न रोदसी निनेथ |
 महे कषत्राय शवसे हि जज्ञे.अतूतुजिं चित तूतुजिरशिश्नत ||
tava praṇītīndra johuvānān saṃ yan nṝn na rodasī ninetha |
 mahe kṣatrāya śavase hi jajñe.atūtujiṃ cit tūtujiraśiśnat ||
[7.28.4] एभिर्न इन्द्राहभिर्दशस्य दुर्मित्रासो हि कषितयः पवन्ते |
 परति यच्चष्टे अन्र्तमनेना अव दविता वरुणो मायीनः सात ||
ebhirna indrāhabhirdaśasya durmitrāso hi kṣitayaḥ pavante |
 prati yaccaṣṭe anṛtamanenā ava dvitā varuṇo māyīnaḥ sāt ||
[7.28.5] वोचेमेदिन्द्रं मघवानमेनं महो रायो राधसो यद ददन्नः |
 यो अर्चतो बरह्मक्र्तिमविष्ठो यूयं पात... ||
vocemedindraṃ maghavānamenaṃ maho rāyo rādhaso yad dadannaḥ |
 yo arcato brahmakṛtimaviṣṭho yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.29

[7.29.1] अयं सोम इन्द्र तुभ्यं सुन्व आ तु पर याहि हरिवस्तदोकाः |
 पिबा तवस्य सुषुतस्य चारोर्ददो मघानि मघवन्नियानः ||
ayaṃ soma indra tubhyaṃ sunva ā tu pra yāhi harivastadokāḥ |
 pibā tvasya suṣutasya cārordado maghāni maghavanniyānaḥ ||
[7.29.2] बरह्मन वीर बरह्मक्र्तिं जुषाणो.अर्वाचीनो हरिभिर्याहि तूयम |
 अस्मिन्नू षु सवने मादयस्वोप बरह्माणि शर्णव इमा नः ||
brahman vīra brahmakṛtiṃ juṣāṇo.arvācīno haribhiryāhi tūyam |
 asminnū ṣu savane mādayasvopa brahmāṇi śṛṇava imā naḥ ||
[7.29.3] का ते अस्त्यरंक्र्तिः सूक्तैः कदा नूनं ते मघवन दाशेम |
 विश्वा मतीरा ततने तवायाधा म इन्द्र शर्णवो हवेमा ||
kā te astyaraṃkṛtiḥ sūktaiḥ kadā nūnaṃ te maghavan dāśema |
 viśvā matīrā tatane tvāyādhā ma indra śṛṇavo havemā ||
[7.29.4] उतो घा ते पुरुष्या इदासन येषां पूर्वेषामश्र्णोरषीणाम |
 अधाहं तवा मघवञ जोहवीमि तवं न इन्द्रासि परमतिः पितेव ||
uto ghā te puruṣyā idāsan yeṣāṃ pūrveṣāmaśṛṇorṣīṇām |
 adhāhaṃ tvā maghavañ johavīmi tvaṃ na indrāsi pramatiḥ piteva ||
[7.29.5] वोचेमेदिन्द्रं... ||
vocemedindraṃ... ||

### Hymn 7.30

[7.30.1] आ नो देव शवसा याहि शुष्मिन भवा वर्ध इन्द्र रायो अस्य |
 महे नर्म्णाय नर्पते सुवज्र महि कषत्राय पौंस्याय शूर ||
ā no deva śavasā yāhi śuṣmin bhavā vṛdha indra rāyo asya |
 mahe nṛmṇāya nṛpate suvajra mahi kṣatrāya pauṃsyāya śūra ||
[7.30.2] हवन्त उ तवा हव्यं विवाचि तनूषु शूराः सूर्यस्य सातौ |
 तवं विश्वेषु सेन्यो जनेषु तवं वर्त्राणि रन्धया सुहन्तु ||
havanta u tvā havyaṃ vivāci tanūṣu śūrāḥ sūryasya sātau |
 tvaṃ viśveṣu senyo janeṣu tvaṃ vṛtrāṇi randhayā suhantu ||
[7.30.3] अहा यदिन्द्र सुदिना वयुछान दधो यत केतुमुपमं समत्सु |
 नयग्निः सीददसुरो न होता हुवानो अत्र सुभगाय देवान ||
ahā yadindra sudinā vyuchān dadho yat ketumupamaṃ samatsu |
 nyaghniḥ sīdadasuro na hotā huvāno atra subhaghāya devān ||
[7.30.4] वयं ते त इन्द्र ये च देव सतवन्त शूर ददतो मघानि |
 यछा सूरिभ्य उपमं वरूथं सवाभुवो जरणामश्नवन्त ||
vayaṃ te ta indra ye ca deva stavanta śūra dadato maghāni |
 yachā sūribhya upamaṃ varūthaṃ svābhuvo jaraṇāmaśnavanta ||
[7.30.5] वोचेमेदिन्द्रं... ||
vocemedindraṃ... ||

### Hymn 7.31

[7.31.1] पर व इन्द्राय मादनं हर्यश्वाय गायत |
 सखायः सोमपाव्ने ||
pra va indrāya mādanaṃ haryaśvāya ghāyata |
 sakhāyaḥ somapāvne ||
[7.31.2] शंसेदुक्थं सुदानव उत दयुक्षं यथा नरः |
 चक्र्मा सत्यराधसे ||
śaṃsedukthaṃ sudānava uta dyukṣaṃ yathā naraḥ |
 cakṛmā satyarādhase ||
[7.31.3] तवं न इन्द्र वाजयुस्त्वं गव्युः शतक्रतो |
 तवं हिरण्ययुर्वसो ||
tvaṃ na indra vājayustvaṃ ghavyuḥ śatakrato |
 tvaṃ hiraṇyayurvaso ||
[7.31.4] वयमिन्द्र तवायवो.अभि पर णोनुमो वर्षन |
 विद्धी तवस्य नो वसो ||
vayamindra tvāyavo.abhi pra ṇonumo vṛṣan |
 viddhī tvasya no vaso ||
[7.31.5] मा नो निदे च वक्तवे.अर्यो रन्धीरराव्णे |
 तवे अपि करतुर्मम ||
mā no nide ca vaktave.aryo randhīrarāvṇe |
 tve api kraturmama ||
[7.31.6] तवं वर्मासि सप्रथः पुरोयोधश्च वर्त्रहन |
 तवया परतिब्रुवे युजा ||
tvaṃ varmāsi saprathaḥ puroyodhaśca vṛtrahan |
 tvayā pratibruve yujā ||
[7.31.7] महानुतासि यस्य ते.अनु सवधावरी सहः |
 मम्नाते इन्द्ररोदसी ||
mahānutāsi yasya te.anu svadhāvarī sahaḥ |
 mamnāte indrarodasī ||
[7.31.8] तं तवा मरुत्वती परि भुवद वाणी सयावरी |
 नक्षमाणा सह दयुभिः ||
taṃ tvā marutvatī pari bhuvad vāṇī sayāvarī |
 nakṣamāṇā saha dyubhiḥ ||
[7.31.9] ऊर्ध्वासस्त्वान्विन्दवो भुवन दस्ममुप दयवि |
 सं ते नमन्त कर्ष्टयः ||
ūrdhvāsastvānvindavo bhuvan dasmamupa dyavi |
 saṃ te namanta kṛṣṭayaḥ ||
[7.31.10] पर वो महे महिव्र्धे भरध्वं परचेतसे पर सुमतिं कर्णुध्वम |
 विशः पूर्वीः पर चरा चर्षणिप्राः ||
pra vo mahe mahivṛdhe bharadhvaṃ pracetase pra sumatiṃ kṛṇudhvam |
 viśaḥ pūrvīḥ pra carā carṣaṇiprāḥ ||
[7.31.11] उरुव्यचसे महिने सुव्र्क्तिमिन्द्राय बरह्म जनयन्त विप्राः |
 तस्य वरतानि न मिनन्ति धीराः ||
uruvyacase mahine suvṛktimindrāya brahma janayanta viprāḥ |
 tasya vratāni na minanti dhīrāḥ ||
[7.31.12] इन्द्रं वाणीरनुत्तमन्युमेव सत्रा राजानं दधिरे सहध्यै |
 हर्यश्वाय बर्हया समापीन ||
indraṃ vāṇīranuttamanyumeva satrā rājānaṃ dadhire sahadhyai |
 haryaśvāya barhayā samāpīn ||

### Hymn 7.32

[7.32.1] मो षु तवा वाघतश्चनारे अस्मन नि रीरमन |
 आरात्ताच्चित सधमादं न आ गहीह वा सन्नुप शरुधि ||
mo ṣu tvā vāghataścanāre asman ni rīraman |
 ārāttāccit sadhamādaṃ na ā ghahīha vā sannupa śrudhi ||
[7.32.2] इमे हि ते बरह्मक्र्तः सुते सचा मधौ न मक्ष आसते |
 इन्द्रे कामं जरितारो वसूयवो रथे न पादमा दधुः ||
ime hi te brahmakṛtaḥ sute sacā madhau na makṣa āsate |
 indre kāmaṃ jaritāro vasūyavo rathe na pādamā dadhuḥ ||
[7.32.3] रायस्कामो वज्रहस्तं सुदक्षिणं पुत्रो न पितरं हुवे ||
rāyaskāmo vajrahastaṃ sudakṣiṇaṃ putro na pitaraṃ huve ||
[7.32.4] इम इन्द्राय सुन्विरे सोमासो दध्याशिरः |
 ताना मदाय वज्रहस्त पीतये हरिभ्यां याह्योक आ ||
ima indrāya sunvire somāso dadhyāśiraḥ |
 tānā madāya vajrahasta pītaye haribhyāṃ yāhyoka ā ||
[7.32.5] शरवच्छ्रुत्कर्ण ईयते वसूनां नू चिन नो मर्धिषद गिरः |
 सद्यश्चिद यः सहस्राणि शता ददन नकिर्दित्सन्तमा मिनत ||
śravacchrutkarṇa īyate vasūnāṃ nū cin no mardhiṣad ghiraḥ |
 sadyaścid yaḥ sahasrāṇi śatā dadan nakirditsantamā minat ||
[7.32.6] स वीरो अप्रतिष्कुत इन्द्रेण शूशुवे नर्भिः |
 यस्ते गभीरा सवनानि वर्त्रहन सुनोत्या च धावति ||
sa vīro apratiṣkuta indreṇa śūśuve nṛbhiḥ |
 yaste ghabhīrā savanāni vṛtrahan sunotyā ca dhāvati ||
[7.32.7] भवा वरूथं मघवन मघोनां यत समजासि शर्धतः |
 वि तवाहतस्य वेदनं भजेमह्या दूणाशो भरा गयम ||
bhavā varūthaṃ maghavan maghonāṃ yat samajāsi śardhataḥ |
 vi tvāhatasya vedanaṃ bhajemahyā dūṇāśo bharā ghayam ||
[7.32.8] सुनोता सोमपाव्ने सोममिन्द्राय वज्रिणे |
 पचता पक्तीरवसे कर्णुध्वमित पर्णन्नित पर्णते मयः ||
sunotā somapāvne somamindrāya vajriṇe |
 pacatā paktīravase kṛṇudhvamit pṛṇannit pṛṇate mayaḥ ||
[7.32.9] मा सरेधत सोमिनो दक्षता महे कर्णुध्वं राय आतुजे |
 तरणिरिज्जयति कषेति पुष्यति न देवासः कवत्नवे ||
mā sredhata somino dakṣatā mahe kṛṇudhvaṃ rāya ātuje |
 taraṇirijjayati kṣeti puṣyati na devāsaḥ kavatnave ||
[7.32.10] नकिः सुदासो रथं पर्यास न रीरमत |
 इन्द्रो यस्याविता यस्य मरुतो गमत स गोमति वरजे ||
nakiḥ sudāso rathaṃ paryāsa na rīramat |
 indro yasyāvitā yasya maruto ghamat sa ghomati vraje ||
[7.32.11] गमद वाजं वाजयन्निन्द्र मर्त्यो यस्य तवमविता भुवः |
 अस्माकं बोध्यविता रथानामस्माकं शूर नर्णाम ||
ghamad vājaṃ vājayannindra martyo yasya tvamavitā bhuvaḥ |
 asmākaṃ bodhyavitā rathānāmasmākaṃ śūra nṛṇām ||
[7.32.12] उदिन नयस्य रिच्यते.अंशो धनं न जिग्युषः |
 य इन्द्रोहरिवान न दभन्ति तं रिपो दक्षं दधाति सोमिनि ||
udin nyasya ricyate.aṃśo dhanaṃ na jighyuṣaḥ |
 ya indroharivān na dabhanti taṃ ripo dakṣaṃ dadhāti somini ||
[7.32.13] मन्त्रमखर्वं सुधितं सुपेशसं दधात यज्ञियेष्वा |
 पूर्वीश्चन परसितयस्तरन्ति तं य इन्द्रे कर्मणा भुवत ||
mantramakharvaṃ sudhitaṃ supeśasaṃ dadhāta yajñiyeṣvā |
 pūrvīścana prasitayastaranti taṃ ya indre karmaṇā bhuvat ||
[7.32.14] कस्तमिन्द्र तवावसुमा मर्त्यो दधर्षति |
 शरद्धा इत तेमघवन पार्ये दिवि वाजी वाजं सिषासति ||
kastamindra tvāvasumā martyo dadharṣati |
 śraddhā it temaghavan pārye divi vājī vājaṃ siṣāsati ||
[7.32.15] मघोनः सम वर्त्रहत्येषु चोदय ये ददति परिया वसु |
 तवप्रणीती हर्यश्व सूरिभिर्विश्वा तरेम दुरिता ||
maghonaḥ sma vṛtrahatyeṣu codaya ye dadati priyā vasu |
 tavapraṇītī haryaśva sūribhirviśvā tarema duritā ||
[7.32.16] तवेदिन्द्रावमं वसु तवं पुष्यसि मध्यमम |
 सत्रा विश्वस्य परमस्य राजसि नकिष टवा गोषु वर्ण्वते ||
tavedindrāvamaṃ vasu tvaṃ puṣyasi madhyamam |
 satrā viśvasya paramasya rājasi nakiṣ ṭvā ghoṣu vṛṇvate ||
[7.32.17] तवं विश्वस्य धनदा असि शरुतो य ईं भवन्त्याजयः |
 तवायं विश्वः पुरुहूत पार्थिवो.अवस्युर्नाम भिक्षते ||
tvaṃ viśvasya dhanadā asi śruto ya īṃ bhavantyājayaḥ |
 tavāyaṃ viśvaḥ puruhūta pārthivo.avasyurnāma bhikṣate ||
[7.32.18] यदिन्द्र यावतस्त्वमेतावदहमीशीय |
 सतोतारमिद दिधिषेय रदावसो न पापत्वाय रासीय ||
yadindra yāvatastvametāvadahamīśīya |
 stotāramid didhiṣeya radāvaso na pāpatvāya rāsīya ||
[7.32.19] शिक्षेयमिन महयते दिवे-दिवे राय आ कुहचिद्विदे |
 नहि तवदन्यन मघवन न आप्यं वस्यो अस्ति पिता चन ||
śikṣeyamin mahayate dive-dive rāya ā kuhacidvide |
 nahi tvadanyan maghavan na āpyaṃ vasyo asti pitā cana ||
[7.32.20] तरणिरित सिषासति वाजं पुरन्ध्या युजा |
 आ व इन्द्रम्पुरुहूतं नमे गिरा नेमिं तष्टेव सुद्र्वम ||
taraṇirit siṣāsati vājaṃ purandhyā yujā |
 ā va indrampuruhūtaṃ name ghirā nemiṃ taṣṭeva sudrvam ||
[7.32.21] न दुष्टुती मर्त्यो विन्दते वसु न सरेधन्तं रयिर्नशत |
 सुशक्तिरिन मघवन तुभ्यं मावते देष्णं यत पार्ये दिवि ||
na duṣṭutī martyo vindate vasu na sredhantaṃ rayirnaśat |
 suśaktirin maghavan tubhyaṃ māvate deṣṇaṃ yat pārye divi ||
[7.32.22] अभि तवा शूर नोनुमो.अदुग्धा इव धेनवः |
 ईशानमस्य जगतः सवर्द्र्शमीशानमिन्द्र तस्थुषः ||
abhi tvā śūra nonumo.adughdhā iva dhenavaḥ |
 īśānamasya jaghataḥ svardṛśamīśānamindra tasthuṣaḥ ||
[7.32.23] न तवावानन्यो दिव्यो न पार्थिवो न जातो न जनिष्यते |
 अश्वायन्तो मघवन्निन्द्र वाजिनो गव्यन्तस्त्वा हवामहे ||
na tvāvānanyo divyo na pārthivo na jāto na janiṣyate |
 aśvāyanto maghavannindra vājino ghavyantastvā havāmahe ||
[7.32.24] अभी षतस्तदा भरेन्द्र जयायः कनीयसः |
 पुरूवसुर्हि मघवन सनादसि भरे-भरे च हव्यः ||
abhī ṣatastadā bharendra jyāyaḥ kanīyasaḥ |
 purūvasurhi maghavan sanādasi bhare-bhare ca havyaḥ ||
[7.32.25] परा णुदस्व मघवन्नमित्रान सुवेदा नो वसू कर्धि |
 अस्माकं बोध्यविता महाधने भवा वर्धः सखीनाम ||
parā ṇudasva maghavannamitrān suvedā no vasū kṛdhi |
 asmākaṃ bodhyavitā mahādhane bhavā vṛdhaḥ sakhīnām ||
[7.32.26] इन्द्र करतुं न आ भर पिता पुत्रेभ्यो यथा |
 शिक्षा णोस्मिन पुरुहूत यामनि जीवा जयोतिरशीमहि ||
indra kratuṃ na ā bhara pitā putrebhyo yathā |
 śikṣā ṇoasmin puruhūta yāmani jīvā jyotiraśīmahi ||
[7.32.27] मा नो अज्ञाता वर्जना दुराध्यो माशिवासो अव करमुः |
 तवया वयं परवतः शश्वतीरपो.अति शूर तरामसि ||
mā no ajñātā vṛjanā durādhyo māśivāso ava kramuḥ |
 tvayā vayaṃ pravataḥ śaśvatīrapo.ati śūra tarāmasi ||

### Hymn 7.33

[7.33.1] शवित्यञ्चो मा दक्षिणतस्कपर्दा धियंजिन्वासो अभि हि परमन्दुः |
 उत्तिष्ठन वोचे परि बर्हिषो नॄन न मे दूरादवितवे वसिष्ठाः ||
śvityañco mā dakṣiṇataskapardā dhiyaṃjinvāso abhi hi pramanduḥ |
 uttiṣṭhan voce pari barhiṣo nṝn na me dūrādavitave vasiṣṭhāḥ ||
[7.33.2] दूरादिन्द्रमनयन्ना सुतेन तिरो वैशन्तमति पान्तमुग्रम |
 पाशद्युम्नस्य वायतस्य सोमात सुतादिन्द्रो.अव्र्णीतावसिष्ठान ||
dūrādindramanayannā sutena tiro vaiśantamati pāntamughram |
 pāśadyumnasya vāyatasya somāt sutādindro.avṛṇītāvasiṣṭhān ||
[7.33.3] एवेन नु कं सिन्धुमेभिस्ततारेवेन नु कं भेदमेभिर्जघान |
 एवेन नु कं दाशराज्ञे सुदासं परावदिन्द्रो बरह्मणा वो वसिष्ठाः ||
even nu kaṃ sindhumebhistatāreven nu kaṃ bhedamebhirjaghāna |
 even nu kaṃ dāśarājñe sudāsaṃ prāvadindro brahmaṇā vo vasiṣṭhāḥ ||
[7.33.4] जुष्टी नरो बरह्मणा वः पितॄणामक्षमव्ययं न किला रिषाथ |
 यच्छक्वरीषु बर्हता रवेणेन्द्रे शुष्ममदधाता वसिष्ठाः ||
juṣṭī naro brahmaṇā vaḥ pitṝṇāmakṣamavyayaṃ na kilā riṣātha |
 yacchakvarīṣu bṛhatā raveṇendre śuṣmamadadhātā vasiṣṭhāḥ ||
[7.33.5] उद दयामिवेत तर्ष्णजो नाथितासो.अदीधयुर्दाशराज्ञे वर्तासः |
 वसिष्ठस्य सतुवत इन्द्रो अश्रोदुरुं तर्त्सुभ्यो अक्र्णोदु लोकम ||
ud dyāmivet tṛṣṇajo nāthitāso.adīdhayurdāśarājñe vṛtāsaḥ |
 vasiṣṭhasya stuvata indro aśroduruṃ tṛtsubhyo akṛṇodu lokam ||
[7.33.6] दण्डा इवेद गोजनास आसन परिछिन्ना भरता अर्भकासः |
 अभवच्च पुरेता वसिष्ठ आदित तर्त्सूनां विशो अप्रथन्त ||
daṇḍā ived ghoajanāsa āsan parichinnā bharatā arbhakāsaḥ |
 abhavacca puraetā vasiṣṭha ādit tṛtsūnāṃ viśo aprathanta ||
[7.33.7] तरयः कर्ण्वन्ति भुवनेषु रेतस्तिस्रः परजा आर्या जयोतिरग्राः |
 तरयो घर्मास उषसं सचन्ते सर्वानित ताननुविदुर्वसिष्ठाः ||
trayaḥ kṛṇvanti bhuvaneṣu retastisraḥ prajā āryā jyotiraghrāḥ |
 trayo gharmāsa uṣasaṃ sacante sarvānit tānanuvidurvasiṣṭhāḥ ||
[7.33.8] सूर्यस्येव वक्षथो जयोतिरेषां समुद्रस्येव महिमा गभीरः |
 वातस्येव परजवो नान्येन सतोमो वसिष्ठा अन्वेतवे वः ||
sūryasyeva vakṣatho jyotireṣāṃ samudrasyeva mahimā ghabhīraḥ |
 vātasyeva prajavo nānyena stomo vasiṣṭhā anvetave vaḥ ||
[7.33.9] त इन निण्यं हर्दयस्य परकेतैः सहस्रवल्शमभि संचरन्ति |
 यमेन ततं परिधिं वयन्तो.अप्सरस उप सेदुर्वसिष्ठाः ||
ta in niṇyaṃ hṛdayasya praketaiḥ sahasravalśamabhi saṃcaranti |
 yamena tataṃ paridhiṃ vayanto.apsarasa upa sedurvasiṣṭhāḥ ||
[7.33.10] विद्युतो जयोतिः परि संजिहानं मित्रावरुणा यदपश्यतां तवा |
 तत ते जन्मोतैकं वसिष्ठागस्त्यो यत तवा विशाजभार ||
vidyuto jyotiḥ pari saṃjihānaṃ mitrāvaruṇā yadapaśyatāṃ tvā |
 tat te janmotaikaṃ vasiṣṭhāghastyo yat tvā viśaājabhāra ||
[7.33.11] उतासि मैत्रावरुणो वसिष्ठोर्वश्या बरह्मन मनसो.अधि जातः |
 दरप्सं सकन्नं बरह्मणा दैव्येन विश्वे देवाः पुष्करे तवाददन्त ||
utāsi maitrāvaruṇo vasiṣṭhorvaśyā brahman manaso.adhi jātaḥ |
 drapsaṃ skannaṃ brahmaṇā daivyena viśve devāḥ puṣkare tvādadanta ||
[7.33.12] स परकेत उभयस्य परविद्वान सहस्रदान उत वा सदानः |
 यमेन ततं परिधिं वयिष्यन्नप्सरसः परि जज्ञे वसिष्ठः ||
sa praketa ubhayasya pravidvān sahasradāna uta vā sadānaḥ |
 yamena tataṃ paridhiṃ vayiṣyannapsarasaḥ pari jajñe vasiṣṭhaḥ ||
[7.33.13] सत्रे ह जाताविषिता नमोभिः कुम्भे रेतः सिषिचतुः समानम |
 ततो ह मान उदियाय मध्यात ततो जातं रषिमाहुर्वसिष्ठम ||
satre ha jātāviṣitā namobhiḥ kumbhe retaḥ siṣicatuḥ samānam |
 tato ha māna udiyāya madhyāt tato jātaṃ ṛṣimāhurvasiṣṭham ||
[7.33.14] उक्थभ्र्तं सामभ्र्तं बिभर्ति गरावाणं बिभ्रत पर वदात्यग्रे |
 उपैनमाध्वं सुमनस्यमाना आ वो गछाति परत्र्दो वसिष्ठः ||
ukthabhṛtaṃ sāmabhṛtaṃ bibharti ghrāvāṇaṃ bibhrat pra vadātyaghre |
 upainamādhvaṃ sumanasyamānā ā vo ghachāti pratṛdo vasiṣṭhaḥ ||

### Hymn 7.34

[7.34.1] पर शुक्रैतु देवी मनीषा अस्मत सुतष्टो रथो न वाजी ||
pra śukraitu devī manīṣā asmat sutaṣṭo ratho na vājī ||
[7.34.2] विदुः पर्थिव्या दिवो जनित्रं शर्ण्वन्त्यापो अध कषरन्तीः ||
viduḥ pṛthivyā divo janitraṃ śṛṇvantyāpo adha kṣarantīḥ ||
[7.34.3] आपश्चिदस्मै पिन्वन्त पर्थ्वीर्व्र्त्रेषु शूरा मंसन्त उग्राः ||
āpaścidasmai pinvanta pṛthvīrvṛtreṣu śūrā maṃsanta ughrāḥ ||
[7.34.4] आ धूर्ष्वस्मै दधाताश्वानिन्द्रो न वज्री हिरण्यबाहुः ||
ā dhūrṣvasmai dadhātāśvānindro na vajrī hiraṇyabāhuḥ ||
[7.34.5] अभि पर सथाताहेव यज्ञं यातेव पत्मन तमना हिनोत ||
abhi pra sthātāheva yajñaṃ yāteva patman tmanā hinota ||
[7.34.6] तमना समत्सु हिनोत यज्ञं दधात केतुं जनाय वीरम ||
tmanā samatsu hinota yajñaṃ dadhāta ketuṃ janāya vīram ||
[7.34.7] उदस्य शुष्माद भानुर्नार्त बिभर्ति भारं पर्थिवी नभूम ||
udasya śuṣmād bhānurnārta bibharti bhāraṃ pṛthivī nabhūma ||
[7.34.8] हवयामि देवानयातुरग्ने साधन्न्र्तेन धियं दधामि ||
hvayāmi devānayāturaghne sādhannṛtena dhiyaṃ dadhāmi ||
[7.34.9] अभि वो देवीं धियं दधिध्वं पर वो देवत्रा वाचं कर्णुध्वम ||
abhi vo devīṃ dhiyaṃ dadhidhvaṃ pra vo devatrā vācaṃ kṛṇudhvam ||
[7.34.10] आ चष्ट आसां पाथो नदीनां वरुण उग्रः सहस्रचक्षाः ||
ā caṣṭa āsāṃ pātho nadīnāṃ varuṇa ughraḥ sahasracakṣāḥ ||
[7.34.11] राजा राष्ट्रानां पेशो नदीनामनुत्तमस्मै कषत्रं विश्वायु ||
rājā rāṣṭrānāṃ peśo nadīnāmanuttamasmai kṣatraṃ viśvāyu ||
[7.34.12] अविष्टो अस्मान विश्वासु विक्ष्वद्युं कर्णोत शंसं निनित्सोः ||
aviṣṭo asmān viśvāsu vikṣvadyuṃ kṛṇota śaṃsaṃ ninitsoḥ ||
[7.34.13] वयेतु दिद्युद दविषामशेवा युयोत विष्वग रपस्तनूनाम ||
vyetu didyud dviṣāmaśevā yuyota viṣvagh rapastanūnām ||
[7.34.14] अवीन नो अग्निर्हव्यान नमोभिः परेष्ठो अस्मा अधायि सतोमः ||
avīn no aghnirhavyān namobhiḥ preṣṭho asmā adhāyi stomaḥ ||
[7.34.15] सजूर्देवेभिरपां नपातं सखायं कर्ध्वं शिवो नो अस्तु ||
sajūrdevebhirapāṃ napātaṃ sakhāyaṃ kṛdhvaṃ śivo no astu ||
[7.34.16] अब्जामुक्थैरहिं गर्णीषे बुध्ने नदीनां रजस्सु षीदन ||
abjāmukthairahiṃ ghṛṇīṣe budhne nadīnāṃ rajassu ṣīdan ||
[7.34.17] मा नो.अहिर्बुध्न्यो रिषे धान मा यज्ञो अस्य सरिधद रतायोः ||
mā no.ahirbudhnyo riṣe dhān mā yajño asya sridhad ṛtāyoḥ ||
[7.34.18] उत न एषु नर्षु शरवो धुः पर राये यन्तु शर्धन्तो अर्यः ||
uta na eṣu nṛṣu śravo dhuḥ pra rāye yantu śardhanto aryaḥ ||
[7.34.19] तपन्ति शत्रुं सवर्ण भूमा महासेनासो अमेभिरेषाम ||
tapanti śatruṃ svarṇa bhūmā mahāsenāso amebhireṣām ||
[7.34.20] आ यन नः पत्नीर्गमन्त्यछा तवष्टा सुपाणिर्दधातुवीरान ||
ā yan naḥ patnīrghamantyachā tvaṣṭā supāṇirdadhātuvīrān ||
[7.34.21] परति न सतोमं तवष्टा जुषेत सयादस्मे अरमतिर्वसूयुः ||
prati na stomaṃ tvaṣṭā juṣeta syādasme aramatirvasūyuḥ ||
[7.34.22] ता नो रासन रातिषाचो वसून्या रोदसी वरुणानी शर्णोतु |
 वरूत्रीभिः सुशरणो नो अस्तु तवष्टा सुदत्रो वि दधातु रायः ||
tā no rāsan rātiṣāco vasūnyā rodasī varuṇānī śṛṇotu |
 varūtrībhiḥ suśaraṇo no astu tvaṣṭā sudatro vi dadhātu rāyaḥ ||
[7.34.23] तन नो रायः पर्वतास्तन न आपस्तद रातिषाच ओषधीरुत दयौः |
 वनस्पतिभिः पर्थिवी सजोषा उभे रोदसी परि पासतो नः ||
tan no rāyaḥ parvatāstan na āpastad rātiṣāca oṣadhīruta dyauḥ |
 vanaspatibhiḥ pṛthivī sajoṣā ubhe rodasī pari pāsato naḥ ||
[7.34.24] अनु तदुर्वी रोदसी जिहातामनु दयुक्षो वरुण इन्द्रसखा |
 अनु विश्वे मरुतो ये सहासो रायः सयाम धरुणं धियध्यै ||
anu tadurvī rodasī jihātāmanu dyukṣo varuṇa indrasakhā |
 anu viśve maruto ye sahāso rāyaḥ syāma dharuṇaṃ dhiyadhyai ||
[7.34.25] तन न इन्द्रो वरुणो मित्रो अग्निराप ओषधीर्वनिनो जुषन्त |
 शर्मन सयाम मरुतामुपस्थे यूयं पात... ||
tan na indro varuṇo mitro aghnirāpa oṣadhīrvanino juṣanta |
 śarman syāma marutāmupasthe yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.35

[7.35.1] शं न इन्द्राग्नी भवतामवोभिः शं न इन्द्रावरुणा रातहव्या |
 शमिन्द्रासोमा सुविताय शं योः शं न इन्द्रापूषणा वाजसातौ ||
śaṃ na indrāghnī bhavatāmavobhiḥ śaṃ na indrāvaruṇā rātahavyā |
 śamindrāsomā suvitāya śaṃ yoḥ śaṃ na indrāpūṣaṇā vājasātau ||
[7.35.2] शं नो भगः शमु नः शंसो अस्तु शं नः पुरन्धिःशमु सन्तु रायः |
 शं नः सत्यस्य सुयमस्य शंसःशं नो अर्यमा पुरुजातो अस्तु ||
śaṃ no bhaghaḥ śamu naḥ śaṃso astu śaṃ naḥ purandhiḥśamu santu rāyaḥ |
 śaṃ naḥ satyasya suyamasya śaṃsaḥśaṃ no aryamā purujāto astu ||
[7.35.3] शं नो धाता शमु धर्ता नो अस्तु शं न उरूची भवतुस्वधाभिः |
 शं रोदसी बर्हती शं नो अद्रिः शं नोदेवानां सुहवानि सन्तु ||
śaṃ no dhātā śamu dhartā no astu śaṃ na urūcī bhavatusvadhābhiḥ |
 śaṃ rodasī bṛhatī śaṃ no adriḥ śaṃ nodevānāṃ suhavāni santu ||
[7.35.4] शं नो अग्निर्ज्योतिरनीको अस्तु शं नो मित्रावरुणावश्विना शम |
 शं नः सुक्र्तां सुक्र्तानि सन्तु शं न इषिरोभि वातु वातः ||
śaṃ no aghnirjyotiranīko astu śaṃ no mitrāvaruṇāvaśvinā śam |
 śaṃ naḥ sukṛtāṃ sukṛtāni santu śaṃ na iṣiroabhi vātu vātaḥ ||
[7.35.5] शं नो दयावाप्र्थिवी पूर्वहूतौ शमन्तरिक्षं दर्शयेनो अस्तु |
 शं न ओषधीर्वनिनो भवन्तु शं नो रजसस पतिरस्तु जिष्णुः ||
śaṃ no dyāvāpṛthivī pūrvahūtau śamantarikṣaṃ dṛśayeno astu |
 śaṃ na oṣadhīrvanino bhavantu śaṃ no rajasas patirastu jiṣṇuḥ ||
[7.35.6] शं न इन्द्रो वसुभिर्देवो अस्तु शमादित्येभिर्वरुणः सुशंसः |
 शं नो रुद्रो रुद्रेभिर्जलाषः शं नस्त्वष्टा गनाभिरिह शर्णोतु ||
śaṃ na indro vasubhirdevo astu śamādityebhirvaruṇaḥ suśaṃsaḥ |
 śaṃ no rudro rudrebhirjalāṣaḥ śaṃ nastvaṣṭā ghnābhiriha śṛṇotu ||
[7.35.7] शं नः सोमो भवतु बरह्म शं नः शं नो गरावाणःशमु सन्तु यज्ञाः |
 शं नः सवरूणां मितयो भवन्तु शं नः परस्वः शं वस्तु वेदिः ||
śaṃ naḥ somo bhavatu brahma śaṃ naḥ śaṃ no ghrāvāṇaḥśamu santu yajñāḥ |
 śaṃ naḥ svarūṇāṃ mitayo bhavantu śaṃ naḥ prasvaḥ śaṃ vastu vediḥ ||
[7.35.8] शं नः सूर्य उरुचक्षा उदेतु शं नश्चतस्रः परदिशो भवन्तु |
 शं नः पर्वता धरुवयो भवन्तु शं नः सिन्धवः शमु सन्त्वापः ||
śaṃ naḥ sūrya urucakṣā udetu śaṃ naścatasraḥ pradiśo bhavantu |
 śaṃ naḥ parvatā dhruvayo bhavantu śaṃ naḥ sindhavaḥ śamu santvāpaḥ ||
[7.35.9] शं नो अदितिर्भवतु वरतेभिः शं नो भवन्तु मरुतः सवर्काः |
 शं नो विष्णुः शं उ पूषा नो अस्तु शं नो भवित्रं शं वस्तु वायुः ||
śaṃ no aditirbhavatu vratebhiḥ śaṃ no bhavantu marutaḥ svarkāḥ |
 śaṃ no viṣṇuḥ śaṃ u pūṣā no astu śaṃ no bhavitraṃ śaṃ vastu vāyuḥ ||
[7.35.10] शं नो देवः सविता तरायमाणः शं नो भवन्तूषसो विभातीः |
 शं नः पर्जन्यो भवतु परजाभ्यः शं नःक्षेत्रस्य पतिरस्तु शम्भुः ||
śaṃ no devaḥ savitā trāyamāṇaḥ śaṃ no bhavantūṣaso vibhātīḥ |
 śaṃ naḥ parjanyo bhavatu prajābhyaḥ śaṃ naḥkṣetrasya patirastu śambhuḥ ||
[7.35.11] शं नो देवा विश्वदेवा भवन्तु शं सरस्वती सह धीभिरस्तु |
 शमभिषाचः शमु रातिषाचः शं नो दिव्याः पार्थिवाः शं नो अप्याः ||
śaṃ no devā viśvadevā bhavantu śaṃ sarasvatī saha dhībhirastu |
 śamabhiṣācaḥ śamu rātiṣācaḥ śaṃ no divyāḥ pārthivāḥ śaṃ no apyāḥ ||
[7.35.12] शं नः सत्यस्य पतयो भवन्तु शं नो अर्वन्तः शमु सन्तु गावः |
 शं न रभवः सुक्र्तः सुहस्ताः शं नो भवन्तु पितरो हवेषु ||
śaṃ naḥ satyasya patayo bhavantu śaṃ no arvantaḥ śamu santu ghāvaḥ |
 śaṃ na ṛbhavaḥ sukṛtaḥ suhastāḥ śaṃ no bhavantu pitaro haveṣu ||
[7.35.13] शं नो अज एकपाद देवो अस्तु शं नो.अहिर्बुध्न्यः शं समुद्रः |
 शं नो अपां नपात पेरुरस्तु शं नः पर्श्निर्भवतु देवगोपा ||
śaṃ no aja ekapād devo astu śaṃ no.ahirbudhnyaḥ śaṃ samudraḥ |
 śaṃ no apāṃ napāt perurastu śaṃ naḥ pṛśnirbhavatu devaghopā ||
[7.35.14] आदित्या रुद्रा वसवो जुषन्तेदं बरह्म करियमाणं नवीयः |
 शर्ण्वन्तु नि दिव्याः पार्थिवासो गोजाता उत ये यज्ञियासः ||
ādityā rudrā vasavo juṣantedaṃ brahma kriyamāṇaṃ navīyaḥ |
 śṛṇvantu ni divyāḥ pārthivāso ghojātā uta ye yajñiyāsaḥ ||
[7.35.15] ये देवानां यज्ञिया यज्ञियानां मनोर्यजत्रा अम्र्ता रतज्ञाः |
 ते नो रासन्तामुरुगायमद्य यूयं पात... ||
ye devānāṃ yajñiyā yajñiyānāṃ manoryajatrā amṛtā ṛtajñāḥ |
 te no rāsantāmurughāyamadya yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.36

[7.36.1] पर बरह्मैतु सदनाद रतस्य वि रश्मिभिः सस्र्जे सूर्यो गाः |
 वि सानुना पर्थिवी सस्र उर्वी पर्थु परतीकमध्येधे अग्निः ||
pra brahmaitu sadanād ṛtasya vi raśmibhiḥ sasṛje sūryo ghāḥ |
 vi sānunā pṛthivī sasra urvī pṛthu pratīkamadhyedhe aghniḥ ||
[7.36.2] इमां वां मित्रावरुणा सुव्र्क्तिमिषं न कर्ण्वे असुरा नवीयः |
 इनो वामन्यः पदवीरदब्धो जनं च मित्रो यतति बरुवाणः ||
imāṃ vāṃ mitrāvaruṇā suvṛktimiṣaṃ na kṛṇve asurā navīyaḥ |
 ino vāmanyaḥ padavīradabdho janaṃ ca mitro yatati bruvāṇaḥ ||
[7.36.3] आ वातस्य धरजतो रन्त इत्या अपीपयन्त धेनवो न सूदाः |
 महो दिवः सदने जायमानो.अचिक्रदद वर्षभः सस्मिन्नूधन ||
ā vātasya dhrajato ranta ityā apīpayanta dhenavo na sūdāḥ |
 maho divaḥ sadane jāyamāno.acikradad vṛṣabhaḥ sasminnūdhan ||
[7.36.4] गिरा य एता युनजद धरी त इन्द्र परिया सुरथा शूर धायू |
 पर यो मन्युं रिरिक्षतो मिनात्या सुक्रतुमर्यमणं वव्र्त्याम ||
ghirā ya etā yunajad dharī ta indra priyā surathā śūra dhāyū |
 pra yo manyuṃ ririkṣato minātyā sukratumaryamaṇaṃ vavṛtyām ||
[7.36.5] यजन्ते अस्य सख्यं वयश्च नमस्विनः सव रतस्य धामन |
 वि पर्क्षो बाबधे नर्भि सतवान इदं नमो रुद्राय परेष्ठम ||
yajante asya sakhyaṃ vayaśca namasvinaḥ sva ṛtasya dhāman |
 vi pṛkṣo bābadhe nṛbhi stavāna idaṃ namo rudrāya preṣṭham ||
[7.36.6] आ यत साकं यशसो वावशानाः सरस्वती सप्तथी सिन्धुमाता |
 याः सुष्वयन्त सुदुघाः सुधारा अभि सवेन पयसा पीप्यानाः ||
ā yat sākaṃ yaśaso vāvaśānāḥ sarasvatī saptathī sindhumātā |
 yāḥ suṣvayanta sudughāḥ sudhārā abhi svena payasā pīpyānāḥ ||
[7.36.7] उत तये नो मरुतो मन्दसाना धियं तोकं च वाजिनो.अवन्तु |
 मा नः परि खयदक्षरा चरन्त्यवीव्र्धन युज्यं ते रयिं नः ||
uta tye no maruto mandasānā dhiyaṃ tokaṃ ca vājino.avantu |
 mā naḥ pari khyadakṣarā carantyavīvṛdhan yujyaṃ te rayiṃ naḥ ||
[7.36.8] पर वो महीमरमतिं कर्णुध्वं पर पूषणं विदथ्यं न वीरम |
 भगं धियो.अवितारं नो अस्याः सातौ वाजं रातिषाचं पुरन्धिम ||
pra vo mahīmaramatiṃ kṛṇudhvaṃ pra pūṣaṇaṃ vidathyaṃ na vīram |
 bhaghaṃ dhiyo.avitāraṃ no asyāḥ sātau vājaṃ rātiṣācaṃ purandhim ||
[7.36.9] अछायं वो मरुतः शलोक एत्वछा विष्णुं निषिक्तपामवोभिः |
 उत परजायै गर्णते वयो धुर्यूयं पात... ||
achāyaṃ vo marutaḥ śloka etvachā viṣṇuṃ niṣiktapāmavobhiḥ |
 uta prajāyai ghṛṇate vayo dhuryūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.37

[7.37.1] आ वो वाहिष्ठो वहतु सतवध्यै रथो वाजा रभुक्षणो अम्र्क्तः |
 अभि तरिप्र्ष्ठैः सवनेषु सोमैर्मदे सुशिप्रा महभिः पर्णध्वम ||
ā vo vāhiṣṭho vahatu stavadhyai ratho vājā ṛbhukṣaṇo amṛktaḥ |
 abhi tripṛṣṭhaiḥ savaneṣu somairmade suśiprā mahabhiḥ pṛṇadhvam ||
[7.37.2] यूयं ह रत्नं मघवत्सु धत्थ सवर्द्र्श रभुक्षणो अम्र्क्तम |
 सं यज्ञेषु सवधावन्तः पिबध्वं वि नो राधांसि मतिभिर्दयध्वम ||
yūyaṃ ha ratnaṃ maghavatsu dhattha svardṛśa ṛbhukṣaṇo amṛktam |
 saṃ yajñeṣu svadhāvantaḥ pibadhvaṃ vi no rādhāṃsi matibhirdayadhvam ||
[7.37.3] उवोचिथ हि मघवन देष्णं महो अर्भस्य वसुनो विभागे |
 उभा ते पूर्णा वसुना गभस्ती न सून्र्ता नि यमते वसव्या ||
uvocitha hi maghavan deṣṇaṃ maho arbhasya vasuno vibhāghe |
 ubhā te pūrṇā vasunā ghabhastī na sūnṛtā ni yamate vasavyā ||
[7.37.4] तवमिन्द्र सवयशा रभुक्षा वाजो न साधुरस्तमेष्य रक्वा |
 वयं नु ते दाश्वांसः सयाम बरह्म कर्ण्वन्तो हरिवो वसिष्ठाः ||
tvamindra svayaśā ṛbhukṣā vājo na sādhurastameṣy ṛkvā |
 vayaṃ nu te dāśvāṃsaḥ syāma brahma kṛṇvanto harivo vasiṣṭhāḥ ||
[7.37.5] सनितासि परवतो दाशुषे चिद याभिर्विवेषो हर्यश्व धीभिः |
 ववन्मा नु ते युज्याभिरूती कदा न इन्द्र राय आ दशस्येः ||
sanitāsi pravato dāśuṣe cid yābhirviveṣo haryaśva dhībhiḥ |
 vavanmā nu te yujyābhirūtī kadā na indra rāya ā daśasyeḥ ||
[7.37.6] वासयसीव वेधसस्त्वं नः कदा न इन्द्र वचसो बुबोधः |
 अस्तं तात्या धिया रयिं सुवीरं पर्क्षो नो अर्वा नयुहीत वाजी ||
vāsayasīva vedhasastvaṃ naḥ kadā na indra vacaso bubodhaḥ |
 astaṃ tātyā dhiyā rayiṃ suvīraṃ pṛkṣo no arvā nyuhīta vājī ||
[7.37.7] अभि यं देवी निरतिश्चिदीशे नक्षन्त इन्द्रं शरदःसुप्र्क्षः |
 उप तरिबन्धुर्जरदष्टिमेत्यस्ववेशं यं कर्णवन्त मर्ताः ||
abhi yaṃ devī nirtiścidīśe nakṣanta indraṃ śaradaḥsupṛkṣaḥ |
 upa tribandhurjaradaṣṭimetyasvaveśaṃ yaṃ kṛṇavanta martāḥ ||
[7.37.8] आ नो राधांसि सवितः सतवध्या आ रायो यन्तु पर्वतस्यरातौ |
 सदा नो दिव्यः पायुः सिषक्तु यूयं पात... ||
ā no rādhāṃsi savitaḥ stavadhyā ā rāyo yantu parvatasyarātau |
 sadā no divyaḥ pāyuḥ siṣaktu yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.38

[7.38.1] उदु षय देवः सविता ययाम हिरण्ययीममतिं यामशिश्रेत |
 नूनं भगो हव्यो मानुषेभिर्वि यो रत्ना पुरूवसुर्दधाति ||
udu ṣya devaḥ savitā yayāma hiraṇyayīmamatiṃ yāmaśiśret |
 nūnaṃ bhagho havyo mānuṣebhirvi yo ratnā purūvasurdadhāti ||
[7.38.2] उदु तिष्ठ सवितः शरुध्यस्य हिरण्यपाणे परभ्र्ताव रतस्य |
 वयुर्वीं पर्थ्वीममतिं सर्जान आ नर्भ्यो मर्तभोजनं सुवानः ||
udu tiṣṭha savitaḥ śrudhyasya hiraṇyapāṇe prabhṛtāv ṛtasya |
 vyurvīṃ pṛthvīmamatiṃ sṛjāna ā nṛbhyo martabhojanaṃ suvānaḥ ||
[7.38.3] अपि षटुतः सविता देवो अस्तु यमा चिद विश्वे वसवो गर्णन्ति |
 स न सतोमान नमस्यश्चनो धाद विश्वेभिः पातु पायुभिर्नि सूरीन ||
api ṣṭutaḥ savitā devo astu yamā cid viśve vasavo ghṛṇanti |
 sa na stomān namasyaścano dhād viśvebhiḥ pātu pāyubhirni sūrīn ||
[7.38.4] अभि यं देव्यदितिर्ग्र्णाति सवं देवस्य सवितुर्जुषाणा |
 अभि सम्राजो वरुणो गर्णन्त्यभि मित्रासो अर्यमा सजोषाः ||
abhi yaṃ devyaditirghṛṇāti savaṃ devasya saviturjuṣāṇā |
 abhi samrājo varuṇo ghṛṇantyabhi mitrāso aryamā sajoṣāḥ ||
[7.38.5] अभि ये मिथो वनुषः सपन्ते रातिं दिवो रातिषाचः पर्थिव्याः |
 अहिर्बुध्न्य उत नः शर्णोतु वरूत्र्येकधेनुभिर्नि पातु ||
abhi ye mitho vanuṣaḥ sapante rātiṃ divo rātiṣācaḥ pṛthivyāḥ |
 ahirbudhnya uta naḥ śṛṇotu varūtryekadhenubhirni pātu ||
[7.38.6] अनु तन नो जास्पतिर्मंसीष्ट रत्नं देवस्य सवितुरियानः |
 भगमुग्रो.अवसे जोहवीति भगमनुग्रो अध याति रत्नम ||
anu tan no jāspatirmaṃsīṣṭa ratnaṃ devasya savituriyānaḥ |
 bhaghamughro.avase johavīti bhaghamanughro adha yāti ratnam ||
[7.38.7] शं नो भवन्तु वाजिनो हवेषु देवताता मितद्रवः सवर्काः |
 जम्भयन्तो.अहिं वर्कं रक्षांसि सनेम्यस्मद युयवन्नमीवाः ||
śaṃ no bhavantu vājino haveṣu devatātā mitadravaḥ svarkāḥ |
 jambhayanto.ahiṃ vṛkaṃ rakṣāṃsi sanemyasmad yuyavannamīvāḥ ||
[7.38.8] वाजे-वाजे.अवत वाजिनो नो धनेषु विप्रा अम्र्ता रतज्ञाः |
 अस्य मध्वः पिबत मादयध्वं तर्प्ता यात पथिभिर्देवयानैः ||
vāje-vāje.avata vājino no dhaneṣu viprā amṛtā ṛtajñāḥ |
 asya madhvaḥ pibata mādayadhvaṃ tṛptā yāta pathibhirdevayānaiḥ ||

### Hymn 7.39

[7.39.1] ऊर्ध्वो अग्निः सुमतिं वस्वो अश्रेत परतीची जूर्णिर्देवतातिमेति |
 भेजाते अद्री रथ्येव पन्थां रतं होता न इषितो यजाति ||
ūrdhvo aghniḥ sumatiṃ vasvo aśret pratīcī jūrṇirdevatātimeti |
 bhejāte adrī rathyeva panthāṃ ṛtaṃ hotā na iṣito yajāti ||
[7.39.2] पर वाव्र्जे सुप्रया बर्हिरेषामा विश्पतीव बीरिट इयाते |
 विशामक्तोरुषसः पूर्वहूतौ वायुः पूषा सवस्तये नियुत्वान ||
pra vāvṛje suprayā barhireṣāmā viśpatīva bīriṭa iyāte |
 viśāmaktoruṣasaḥ pūrvahūtau vāyuḥ pūṣā svastaye niyutvān ||
[7.39.3] जमया अत्र वसवो रन्त देवा उरावन्तरिक्षे मर्जयन्त शुभ्राः |
 अर्वाक पथ उरुज्रयः कर्णुध्वं शरोता दूतस्य जग्मुषो नो अस्य ||
jmayā atra vasavo ranta devā urāvantarikṣe marjayanta śubhrāḥ |
 arvāk patha urujrayaḥ kṛṇudhvaṃ śrotā dūtasya jaghmuṣo no asya ||
[7.39.4] ते हि यज्ञेषु यज्ञियास ऊमाः सधस्थं विश्वे अभि सन्ति देवाः |
 तानध्वर उशतो यक्ष्यग्ने शरुष्टी भगं नासत्या पुरन्धिम ||
te hi yajñeṣu yajñiyāsa ūmāḥ sadhasthaṃ viśve abhi santi devāḥ |
 tānadhvara uśato yakṣyaghne śruṣṭī bhaghaṃ nāsatyā purandhim ||
[7.39.5] आग्ने गिरो दिव आ पर्थिव्या मित्रं वह वरुणमिन्द्रमग्निम |
 आर्यमणमदितिं विष्णुमेषां सरस्वती मरुतो मादयन्ताम ||
āghne ghiro diva ā pṛthivyā mitraṃ vaha varuṇamindramaghnim |
 āryamaṇamaditiṃ viṣṇumeṣāṃ sarasvatī maruto mādayantām ||
[7.39.6] ररे हव्यं मतिभिर्यज्ञियानां नक्षत कामं मर्त्यानामसिन्वन |
 धाता रयिमविदस्यं सदासां सक्षीमहि युज्येभिर्नु देवैः ||
rare havyaṃ matibhiryajñiyānāṃ nakṣat kāmaṃ martyānāmasinvan |
 dhātā rayimavidasyaṃ sadāsāṃ sakṣīmahi yujyebhirnu devaiḥ ||
[7.39.7] नू रोदसी अभिष्टुते वसिष्ठैरतावानो वरुणो मित्रो अग्निः |
 यछन्तु चन्द्रा उपमं नो अर्कं यूयं पात... ||
nū rodasī abhiṣṭute vasiṣṭhairtāvāno varuṇo mitro aghniḥ |
 yachantu candrā upamaṃ no arkaṃ yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.40

[7.40.1] ओ शरुष्टिर्विदथ्या समेतु परति सतोमं दधीमहि तुराणाम |
 यदद्य देवः सविता सुवाति सयामास्य रत्निनो विभागे ||
o śruṣṭirvidathyā sametu prati stomaṃ dadhīmahi turāṇām |
 yadadya devaḥ savitā suvāti syāmāsya ratnino vibhāghe ||
[7.40.2] मित्रस्तन नो वरुणो रोदसी च दयुभक्तमिन्द्रो अर्यमा ददातु |
 दिदेष्टु देव्यदिती रेक्णो वायुश्च यन नियुवैते भगश्च ||
mitrastan no varuṇo rodasī ca dyubhaktamindro aryamā dadātu |
 dideṣṭu devyaditī rekṇo vāyuśca yan niyuvaite bhaghaśca ||
[7.40.3] सेदुग्रो अस्तु मरुतः स शुष्मी यं मर्त्यं पर्षदश्वा अवाथ |
 उतेमग्निः सरस्वती जुनन्ति न तस्य रायः पर्येतास्ति ||
sedughro astu marutaḥ sa śuṣmī yaṃ martyaṃ pṛṣadaśvā avātha |
 utemaghniḥ sarasvatī junanti na tasya rāyaḥ paryetāsti ||
[7.40.4] अयं हि नेता वरुण रतस्य मित्रो राजानो अर्यमापो धुः |
 सुहवा देव्यदितिरनर्वा ते नो अंहो अति पर्षन्नरिष्टान ||
ayaṃ hi netā varuṇa ṛtasya mitro rājāno aryamāpo dhuḥ |
 suhavā devyaditiranarvā te no aṃho ati parṣannariṣṭān ||
[7.40.5] अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य परभ्र्थे हविर्भिः |
 विदे हि रुद्रो रुद्रियं महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत ||
asya devasya mīḷhuṣo vayā viṣṇoreṣasya prabhṛthe havirbhiḥ |
 vide hi rudro rudriyaṃ mahitvaṃ yāsiṣṭaṃ vartiraśvināvirāvat ||
[7.40.6] मात्र पूषन्नाघ्र्ण इरस्यो वरूत्री यद रातिषाचश्च रासन |
 मयोभुवो नो अर्वन्तो नि पान्तु वर्ष्टिं परिज्मा वातो ददातु ||
mātra pūṣannāghṛṇa irasyo varūtrī yad rātiṣācaśca rāsan |
 mayobhuvo no arvanto ni pāntu vṛṣṭiṃ parijmā vāto dadātu ||
[7.40.7] नू रोदसी... ||
nū rodasī... ||

### Hymn 7.41

[7.41.1] परातरग्निं परातरिन्द्रं हवामहे परातर्मित्रावरुणाप्रातरश्विना |
 परातर्भगं पूषणं बरह्मणस पतिं परातः सोममुत रुद्रं हुवेम ||
prātaraghniṃ prātarindraṃ havāmahe prātarmitrāvaruṇāprātaraśvinā |
 prātarbhaghaṃ pūṣaṇaṃ brahmaṇas patiṃ prātaḥ somamuta rudraṃ huvema ||
[7.41.2] परातर्जितं भगमुग्रं हुवेम वयं पुत्रमदितेर्यो विधर्ता |
 आध्रश्चिद यं मन्यमानस्तुरश्चिद राजा चिद यं भगं भक्षीत्याह ||
prātarjitaṃ bhaghamughraṃ huvema vayaṃ putramaditeryo vidhartā |
 ādhraścid yaṃ manyamānasturaścid rājā cid yaṃ bhaghaṃ bhakṣītyāha ||
[7.41.3] भग परणेतर्भग सत्यराधो भगेमां धियमुदवा ददन नः |
 भग पर णो जनय गोभिरश्वैर्भग पर नर्भिर्न्र्वन्तः सयाम ||
bhagha praṇetarbhagha satyarādho bhaghemāṃ dhiyamudavā dadan naḥ |
 bhagha pra ṇo janaya ghobhiraśvairbhagha pra nṛbhirnṛvantaḥ syāma ||
[7.41.4] उतेदानीं भगवन्तः सयामोत परपित्व उत मध्ये अह्नाम |
 उतोदिता मघवन सूर्यस्य वयं देवानां सुमतौ सयाम ||
utedānīṃ bhaghavantaḥ syāmota prapitva uta madhye ahnām |
 utoditā maghavan sūryasya vayaṃ devānāṃ sumatau syāma ||
[7.41.5] भग एव भगवानस्तु देवास्तेन वयं भगवन्तः सयाम |
 तं तवा भग सर्व इज्जोहवीति स नो भग पुरेता भवेह ||
bhagha eva bhaghavānastu devāstena vayaṃ bhaghavantaḥ syāma |
 taṃ tvā bhagha sarva ijjohavīti sa no bhagha puraetā bhaveha ||
[7.41.6] समध्वरायोषसो नमन्त दधिक्रावेव शुचये पदाय |
 अर्वाचीनं वसुविदं भगं नो रथमिवाश्वा वाजिन आ वहन्तु ||
samadhvarāyoṣaso namanta dadhikrāveva śucaye padāya |
 arvācīnaṃ vasuvidaṃ bhaghaṃ no rathamivāśvā vājina ā vahantu ||
[7.41.7] अश्वावतीर्गोमतीर्न उषासो वीरवतीः सदमुछन्तु भद्राः |
 घर्तं दुहाना विश्वतः परपीता यूयं पात... ||
aśvāvatīrghomatīrna uṣāso vīravatīḥ sadamuchantu bhadrāḥ |
 ghṛtaṃ duhānā viśvataḥ prapītā yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.42

[7.42.1] पर बरह्माणो अङगिरसो नक्षन्त पर करन्दनुर्नभन्यस्य वेतु |
 पर धेनव उदप्रुतो नवन्त युज्यातामद्री अध्वरस्य पेशः ||
pra brahmāṇo aṅghiraso nakṣanta pra krandanurnabhanyasya vetu |
 pra dhenava udapruto navanta yujyātāmadrī adhvarasya peśaḥ ||
[7.42.2] सुगस्ते अग्ने सनवित्तो अध्वा युक्ष्वा सुते हरितो रोहितश्च |
 ये वा सद्मन्नरुषा वीरवाहो हुवे देवानां जनिमानिसत्तः ||
sughaste aghne sanavitto adhvā yukṣvā sute harito rohitaśca |
 ye vā sadmannaruṣā vīravāho huve devānāṃ janimānisattaḥ ||
[7.42.3] समु वो यज्ञं महयन नमोभिः पर होता मन्द्रो रिरिच उपाके |
 यजस्व सु पुर्वणीक देवाना यज्ञियामरमतिं वव्र्त्याः ||
samu vo yajñaṃ mahayan namobhiḥ pra hotā mandro ririca upāke |
 yajasva su purvaṇīka devānā yajñiyāmaramatiṃ vavṛtyāḥ ||
[7.42.4] यदा वीरस्य रेवतो दुरोणे सयोनशीरतिथिराचिकेतत |
 सुप्रीतो अग्निः सुधितो दम आ स विशे दाति वार्यमियत्यै ||
yadā vīrasya revato duroṇe syonaśīratithirāciketat |
 suprīto aghniḥ sudhito dama ā sa viśe dāti vāryamiyatyai ||
[7.42.5] इमं नो अग्ने अध्वरं जुषस्व मरुत्स्विन्द्रे यशसं कर्धी नः |
 आ नक्ता बर्हिः सदतामुषासोशन्ता मित्रावरुणायजेह ||
imaṃ no aghne adhvaraṃ juṣasva marutsvindre yaśasaṃ kṛdhī naḥ |
 ā naktā barhiḥ sadatāmuṣāsośantā mitrāvaruṇāyajeha ||
[7.42.6] एवाग्निं सहस्यं वसिष्ठो रायस्कामो विश्वप्स्न्यस्य सतौत |
 इषं रयिं पप्रथद वाजमस्मे यूयं पात... ||
evāghniṃ sahasyaṃ vasiṣṭho rāyaskāmo viśvapsnyasya staut |
 iṣaṃ rayiṃ paprathad vājamasme yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.43

[7.43.1] पर वो यज्ञेषु देवयन्तो अर्चन दयावा नमोभिः परिथिवी इषध्यै |
 येषां बरह्माण्यसमानि विप्रा विष्वग वियन्ति वनिनो न शाखाः ||
pra vo yajñeṣu devayanto arcan dyāvā namobhiḥ prithivī iṣadhyai |
 yeṣāṃ brahmāṇyasamāni viprā viṣvagh viyanti vanino na śākhāḥ ||
[7.43.2] पर यज्ञ एतु हेत्वो न सप्तिरुद यछध्वं समनसो घर्ताचीः |
 सत्र्णीत बर्हिरध्वराय साधूर्ध्वा शोचींषि देवयून्यस्थुः ||
pra yajña etu hetvo na saptirud yachadhvaṃ samanaso ghṛtācīḥ |
 stṛṇīta barhiradhvarāya sādhūrdhvā śocīṃṣi devayūnyasthuḥ ||
[7.43.3] आ पुत्रासो न मातरं विभ्र्त्राः सानौ देवासो बर्हिषःसदन्तु |
 आ विश्वाची विदथ्यामनक्त्वग्ने मा नो देवताता मर्धस कः ||
ā putrāso na mātaraṃ vibhṛtrāḥ sānau devāso barhiṣaḥsadantu |
 ā viśvācī vidathyāmanaktvaghne mā no devatātā mṛdhas kaḥ ||
[7.43.4] ते सीषपन्त जोषमा यजत्रा रतस्य धाराः सुदुघा दुहानाः |
 जयेष्ठं वो अद्य मह आ वसूनामा गन्तन समनसो यति षठ ||
te sīṣapanta joṣamā yajatrā ṛtasya dhārāḥ sudughā duhānāḥ |
 jyeṣṭhaṃ vo adya maha ā vasūnāmā ghantana samanaso yati ṣṭha ||
[7.43.5] एवा नो अग्ने विक्ष्वा दशस्य तवया वयं सहसावन्नास्क्राः |
 राया युजा सधमादो अरिष्टा यूयं पात... ||
evā no aghne vikṣvā daśasya tvayā vayaṃ sahasāvannāskrāḥ |
 rāyā yujā sadhamādo ariṣṭā yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.44

[7.44.1] दधिक्रां वः परथममश्विनोषसमग्निं समिद्धं भगमूतये हुवे |
 इन्द्रं विष्णुं पूषणं बरह्मणस पतिमादित्यान दयावाप्र्थिवी अपः सवः ||
dadhikrāṃ vaḥ prathamamaśvinoṣasamaghniṃ samiddhaṃ bhaghamūtaye huve |
 indraṃ viṣṇuṃ pūṣaṇaṃ brahmaṇas patimādityān dyāvāpṛthivī apaḥ svaḥ ||
[7.44.2] दधिक्रामु नमसा बोधयन्त उदीराणा यज्ञमुपप्रयन्तः |
 इळां देवीं बर्हिषि सादयन्तो.अश्विना विप्रा सुहवाहुवेम ||
dadhikrāmu namasā bodhayanta udīrāṇā yajñamupaprayantaḥ |
 iḷāṃ devīṃ barhiṣi sādayanto.aśvinā viprā suhavāhuvema ||
[7.44.3] दधिक्रावाणं बुबुधानो अग्निमुप बरुव उषसं सूर्यं गाम |
 बरध्नं मांश्चतोर्वरुणस्य बभ्रुं ते विश्वास्मद दुरिता यावयन्तु ||
dadhikrāvāṇaṃ bubudhāno aghnimupa bruva uṣasaṃ sūryaṃ ghām |
 bradhnaṃ māṃścatorvaruṇasya babhruṃ te viśvāsmad duritā yāvayantu ||
[7.44.4] दधिक्रावा परथमो वाज्यर्वाग्रे रथानां भवति परजानन |
 संविदान उषसा सूर्येणादित्येभिर्वसुभिरङगिरोभिः ||
dadhikrāvā prathamo vājyarvāghre rathānāṃ bhavati prajānan |
 saṃvidāna uṣasā sūryeṇādityebhirvasubhiraṅghirobhiḥ ||
[7.44.5] आ नो दधिक्राः पथ्यामनक्त्व रतस्य पन्थामन्वेतवा उ |
 शर्णोतु नो दैव्यं शर्धो अग्निः शर्ण्वन्तु विश्वे महिषामूराः ||
ā no dadhikrāḥ pathyāmanaktv ṛtasya panthāmanvetavā u |
 śṛṇotu no daivyaṃ śardho aghniḥ śṛṇvantu viśve mahiṣāamūrāḥ ||

### Hymn 7.45

[7.45.1] आ देवो यातु सविता सुरत्नो.अन्तरिक्षप्रा वहमानो अश्वैः |
 हस्ते दधानो नर्या पुरूणि निवेशयञ्च परसुवञ्च भूम ||
ā devo yātu savitā suratno.antarikṣaprā vahamāno aśvaiḥ |
 haste dadhāno naryā purūṇi niveśayañca prasuvañca bhūma ||
[7.45.2] उदस्य बाहू शिथिरा बर्हन्ता हिरण्यया दिवो अन्ताननष्टाम |
 नूनं सो अस्य महिमा पनिष्ट सूरश्चिदस्मा अनु दादपस्याम ||
udasya bāhū śithirā bṛhantā hiraṇyayā divo antānanaṣṭām |
 nūnaṃ so asya mahimā paniṣṭa sūraścidasmā anu dādapasyām ||
[7.45.3] स घा नो देवः सविता सहावा साविषद वसुपतिर्वसूनि |
 विश्रयमाणो अमतिमुरूचीं मर्तभोजनमध रासते नः ||
sa ghā no devaḥ savitā sahāvā sāviṣad vasupatirvasūni |
 viśrayamāṇo amatimurūcīṃ martabhojanamadha rāsate naḥ ||
[7.45.4] इमा गिरः सवितारं सुजिह्वं पूर्णगभस्तिमीळते सुपाणिम |
 चित्रं वयो बर्हदस्मे दधातु यूयं पात... ||
imā ghiraḥ savitāraṃ sujihvaṃ pūrṇaghabhastimīḷate supāṇim |
 citraṃ vayo bṛhadasme dadhātu yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.46

[7.46.1] इमा रुद्राय सथिरधन्वने गिरः कषिप्रेषवे देवाय सवधाव्ने |
 अषाळ्हाय सहमानाय वेधसे तिग्मायुधाय भरता शर्णोतु नः ||
imā rudrāya sthiradhanvane ghiraḥ kṣipreṣave devāya svadhāvne |
 aṣāḷhāya sahamānāya vedhase tighmāyudhāya bharatā śṛṇotu naḥ ||
[7.46.2] स हि कषयेण कषम्यस्य जन्मनः साम्राज्येन दिव्यस्य चेतति |
 अवन्नवन्तीरुप नो दुरश्चरानमीवो रुद्र जासु नो भव ||
sa hi kṣayeṇa kṣamyasya janmanaḥ sāmrājyena divyasya cetati |
 avannavantīrupa no duraścarānamīvo rudra jāsu no bhava ||
[7.46.3] या ते दिद्युदवस्र्ष्टा दिवस परि कष्मया चरति परि साव्र्णक्तु नः |
 सहस्रं ते सवपिवात भेषजा मा नस्तोकेषुतनयेषु रीरिषह ||
yā te didyudavasṛṣṭā divas pari kṣmayā carati pari sāvṛṇaktu naḥ |
 sahasraṃ te svapivāta bheṣajā mā nastokeṣutanayeṣu rīriṣah ||
[7.46.4] मा नो वधी रुद्र मा परा दा मा ते भूम परसितौ हीळितस्य |
 आ नो भज बर्हिषि जीवशंसे यूयं पात... ||
mā no vadhī rudra mā parā dā mā te bhūma prasitau hīḷitasya |
 ā no bhaja barhiṣi jīvaśaṃse yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.47

[7.47.1] आपो यं वः परथमं देवयन्त इन्द्रपानमूर्मिमक्र्ण्वतेळः |
 तं वो वयं शुचिमरिप्रमद्य घर्तप्रुषं मधुमन्तं वनेम ||
āpo yaṃ vaḥ prathamaṃ devayanta indrapānamūrmimakṛṇvateḷaḥ |
 taṃ vo vayaṃ śucimaripramadya ghṛtapruṣaṃ madhumantaṃ vanema ||
[7.47.2] तमूर्मिमापो मधुमत्तमं वो.अपां नपादवत्वाशुहेमा |
 यस्मिन्निन्द्रो वसुभिर्मादयाते तमश्याम देवयन्तो वो अद्य ||
tamūrmimāpo madhumattamaṃ vo.apāṃ napādavatvāśuhemā |
 yasminnindro vasubhirmādayāte tamaśyāma devayanto vo adya ||
[7.47.3] शतपवित्राः सवधया मदन्तीर्देवीर्देवानामपि यन्ति पाथः |
 ता इन्द्रस्य न मिनन्ति वरतानि सिन्धुभ्यो हव्यं घर्तवज्जुहोत ||
śatapavitrāḥ svadhayā madantīrdevīrdevānāmapi yanti pāthaḥ |
 tā indrasya na minanti vratāni sindhubhyo havyaṃ ghṛtavajjuhota ||
[7.47.4] याः सूर्यो रश्मिभिराततान याभ्य इन्द्रो अरदद गातुमूर्मिम |
 ते सिन्धवो वरिवो धातना नो यूयं पात... ||
yāḥ sūryo raśmibhirātatāna yābhya indro aradad ghātumūrmim |
 te sindhavo varivo dhātanā no yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.48

[7.48.1] रभुक्षणो वाजा मादयध्वमस्मे नरो मघवानः सुतस्य |
 आ वो.अर्वाचः करतवो न यातां विभ्वो रथं नर्यं वर्तयन्तु ||
ṛbhukṣaṇo vājā mādayadhvamasme naro maghavānaḥ sutasya |
 ā vo.arvācaḥ kratavo na yātāṃ vibhvo rathaṃ naryaṃ vartayantu ||
[7.48.2] रभुरभुभिरभि वः सयाम विभ्वो विभुभिः शवसा शवांसि |
 वाजो अस्मानवतु वाजसाताविन्द्रेण युजा तरुषेमव्र्त्रम ||
ṛbhurbhubhirabhi vaḥ syāma vibhvo vibhubhiḥ śavasā śavāṃsi |
 vājo asmānavatu vājasātāvindreṇa yujā taruṣemavṛtram ||
[7.48.3] ते चिद धि पूर्वीरभि सन्ति शासा विश्वानर्य उपरताति वन्वन |
 इन्द्रो विभ्वान रभुक्षा वाजो अर्यः शत्रोर्मिथत्या कर्णवन वि नर्म्णम ||
te cid dhi pūrvīrabhi santi śāsā viśvānarya uparatāti vanvan |
 indro vibhvān ṛbhukṣā vājo aryaḥ śatrormithatyā kṛṇavan vi nṛmṇam ||
[7.48.4] नू देवासो वरिवः कर्तना नो भूत नो विश्वे.अवसे सजोषाः |
 समस्मे इषं वसवो ददीरन यूयं पात... ||
nū devāso varivaḥ kartanā no bhūta no viśve.avase sajoṣāḥ |
 samasme iṣaṃ vasavo dadīran yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.49

[7.49.1] समुद्रज्येष्ठाः सलिलस्य मध्यात पुनाना यन्त्यनिविशमानाः |
 इन्द्रो या वज्री वर्षभो रराद ता आपो देवीरिहमामवन्तु ||
samudrajyeṣṭhāḥ salilasya madhyāt punānā yantyaniviśamānāḥ |
 indro yā vajrī vṛṣabho rarāda tā āpo devīrihamāmavantu ||
[7.49.2] या आपो दिव्या उत वा सरवन्ति खनित्रिमा उत वा याः सवयंजाः |
 समुद्रार्था याः शुचयः पावकास्ता आपो... ||
yā āpo divyā uta vā sravanti khanitrimā uta vā yāḥ svayaṃjāḥ |
 samudrārthā yāḥ śucayaḥ pāvakāstā āpo... ||
[7.49.3] यासां राजा वरुणो याति मध्ये सत्यान्र्ते अवपश्यञ जनानाम |
 मधुश्चुतः शुचयो याः पावकास्ता आपो... ||
yāsāṃ rājā varuṇo yāti madhye satyānṛte avapaśyañ janānām |
 madhuścutaḥ śucayo yāḥ pāvakāstā āpo... ||
[7.49.4] यासु राजा वरुणो यासु सोमो विश्वे देवा यासूर्जं मदन्ति |
 वैश्वानरो यास्वग्निः परविष्टस्ता आपो... ||
yāsu rājā varuṇo yāsu somo viśve devā yāsūrjaṃ madanti |
 vaiśvānaro yāsvaghniḥ praviṣṭastā āpo... ||

### Hymn 7.50

[7.50.1] आ मां मित्रावरुणेह रक्षतं कुलाययद विश्वयन मा न आ गन |
 अजकावं दुर्द्र्शीकं तिरो दधे मा मां पद्येन रपसा विदत तसरुः ||
ā māṃ mitrāvaruṇeha rakṣataṃ kulāyayad viśvayan mā na ā ghan |
 ajakāvaṃ durdṛśīkaṃ tiro dadhe mā māṃ padyena rapasā vidat tsaruḥ ||
[7.50.2] यद विजामन परुषि वन्दनं भुवदष्ठीवन्तौ परि कुल्फौ च देहत |
 अग्निष टच्छोचन्नप बाधतामितो मा माम्पद्येन... ||
yad vijāman paruṣi vandanaṃ bhuvadaṣṭhīvantau pari kulphau ca dehat |
 aghniṣ ṭacchocannapa bādhatāmito mā māmpadyena... ||
[7.50.3] यच्छल्मलौ भवति यन नदीषु यदोषधीभ्यः परि जायते विषम |
 विश्वे देवा निरितस्तत सुवन्तु मा मां पद्येन... ||
yacchalmalau bhavati yan nadīṣu yadoṣadhībhyaḥ pari jāyate viṣam |
 viśve devā niritastat suvantu mā māṃ padyena... ||
[7.50.4] याः परवतो निवत उद्वत उदन्वतीरनुदकाश्च याः |
 ता अस्मभ्यं पयसा पिन्वमानाः शिवा देवीरशिपदा भवन्तु सर्वा नद्यो अशिमिदा भवन्तु ||
yāḥ pravato nivata udvata udanvatīranudakāśca yāḥ |
 tā asmabhyaṃ payasā pinvamānāḥ śivā devīraśipadā bhavantu sarvā nadyo aśimidā bhavantu ||

### Hymn 7.51

[7.51.1] आदित्यानामवसा नूतनेन सक्षीमहि शर्मणा शन्तमेन |
 अनागास्त्वे अदितित्वे तुरास इमं यज्ञं दधतु शरोषमाणाः ||
ādityānāmavasā nūtanena sakṣīmahi śarmaṇā śantamena |
 anāghāstve adititve turāsa imaṃ yajñaṃ dadhatu śroṣamāṇāḥ ||
[7.51.2] आदित्यासो अदितिर्मादयन्तां मित्रो अर्यमा वरुणो रजिष्ठाः |
 अस्माकं सन्तु भुवनस्य गोपाः पिबन्तु सोममवसे नो अद्य ||
ādityāso aditirmādayantāṃ mitro aryamā varuṇo rajiṣṭhāḥ |
 asmākaṃ santu bhuvanasya ghopāḥ pibantu somamavase no adya ||
[7.51.3] आदित्या विश्वे मरुतश्च विश्वे देवाश्च विश्व रभवश्च विश्वे |
 इन्द्रो अग्निरश्विना तुष्टुवाना यूयं पात... ||
ādityā viśve marutaśca viśve devāśca viśva ṛbhavaśca viśve |
 indro aghniraśvinā tuṣṭuvānā yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.52

[7.52.1] आदित्यासो अदितयः सयाम पूर्देवत्रा वसवो मर्त्यत्रा |
 सनेम मित्रावरुणा सनन्तो भवेम दयावाप्र्थिवी भवन्तः ||
ādityāso aditayaḥ syāma pūrdevatrā vasavo martyatrā |
 sanema mitrāvaruṇā sananto bhavema dyāvāpṛthivī bhavantaḥ ||
[7.52.2] मित्रस्तन नो वरुणो मामहन्त शर्म तोकाय तनयाय गोपाः |
 मा वो भुजेमान्यजातमेनो मा तत कर्म वसवो यच्चयध्वे ||
mitrastan no varuṇo māmahanta śarma tokāya tanayāya ghopāḥ |
 mā vo bhujemānyajātameno mā tat karma vasavo yaccayadhve ||
[7.52.3] तुरण्यवो.अङगिरसो नक्षन्त रत्नं देवस्य सवितुरियानाः |
 पिता च तन नो महान यजत्रो विश्वे देवाः समनसो जुषन्त ||
turaṇyavo.aṅghiraso nakṣanta ratnaṃ devasya savituriyānāḥ |
 pitā ca tan no mahān yajatro viśve devāḥ samanaso juṣanta ||

### Hymn 7.53

[7.53.1] पर दयावा यज्ञैः पर्थिवी नमोभिः सबाध ईळे बर्हतीयजत्रे |
 ते चिद धि पूर्वे कवयो गर्णन्तः पुरो मही दधिरे देवपुत्रे ||
pra dyāvā yajñaiḥ pṛthivī namobhiḥ sabādha īḷe bṛhatīyajatre |
 te cid dhi pūrve kavayo ghṛṇantaḥ puro mahī dadhire devaputre ||
[7.53.2] पर पूर्वजे पितरा नव्यसीभिर्गीर्भिः कर्णुध्वं सदने रतस्य |
 आ नो दयावाप्र्थिवी दैव्येन जनेन यातं महि वां वरूथम ||
pra pūrvaje pitarā navyasībhirghīrbhiḥ kṛṇudhvaṃ sadane ṛtasya |
 ā no dyāvāpṛthivī daivyena janena yātaṃ mahi vāṃ varūtham ||
[7.53.3] उतो हि वां रत्नधेयानि सन्ति पुरूणि दयावाप्र्थिवी सुदासे |
 अस्मे धत्तं यदसदस्क्र्धोयु यूयं पात... ||
uto hi vāṃ ratnadheyāni santi purūṇi dyāvāpṛthivī sudāse |
 asme dhattaṃ yadasadaskṛdhoyu yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.54

[7.54.1] वास्तोष पते परति जानीह्यस्मान सवावेशो अनमीवो भवा नः |
 यत तवेमहे परति तन नो जुषस्व शं नो भव दविपदे शं चतुष्पदे ||
vāstoṣ pate prati jānīhyasmān svāveśo anamīvo bhavā naḥ |
 yat tvemahe prati tan no juṣasva śaṃ no bhava dvipade śaṃ catuṣpade ||
[7.54.2] वास्तोष पते परतरणो न एधि गयस्फानो गोभिरश्वेभिरिन्दो |
 अजरासस्ते सख्ये सयाम पितेव पुत्रान परति नो जुषस्व ||
vāstoṣ pate prataraṇo na edhi ghayasphāno ghobhiraśvebhirindo |
 ajarāsaste sakhye syāma piteva putrān prati no juṣasva ||
[7.54.3] वास्तोष पते शग्मया संसदा ते सक्षीमहि रण्वया गातुमत्या |
 पाहि कषेम उत योगे वरं नो यूयं पात... ||
vāstoṣ pate śaghmayā saṃsadā te sakṣīmahi raṇvayā ghātumatyā |
 pāhi kṣema uta yoghe varaṃ no yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.55

[7.55.1] अमीवहा वास्तोष पते विश्वा रूपाण्याविशन |
 सखा सुशेव एधि नः ||
amīvahā vāstoṣ pate viśvā rūpāṇyāviśan |
 sakhā suśeva edhi naḥ ||
[7.55.2] यदर्जुन सारमेय दतः पिशङग यछसे |
 वीव भराजन्त रष्टय उप सरक्वेषु बप्सतो नि षु सवप ||
yadarjuna sārameya dataḥ piśaṅgha yachase |
 vīva bhrājanta ṛṣṭaya upa srakveṣu bapsato ni ṣu svapa ||
[7.55.3] सतेनं राय सारमेय तस्करं वा पुनःसर |
 सतोतॄनिन्द्रस्य रायसि किमस्मान दुछुनायसे नि षु सवप ||
stenaṃ rāya sārameya taskaraṃ vā punaḥsara |
 stotṝnindrasya rāyasi kimasmān duchunāyase ni ṣu svapa ||
[7.55.4] तवं सूकरस्य दर्द्र्हि तव दर्दर्तु सूकरः |
 सतोतॄनिन्द्रस्य... ||
tvaṃ sūkarasya dardṛhi tava dardartu sūkaraḥ |
 stotṝnindrasya... ||
[7.55.5] सस्तु माता सस्तु पिता सस्तु शवा सस्तु विश्पतिः |
 ससन्तु सर्वे जञातयः सस्त्वयमभितो जनः ||
sastu mātā sastu pitā sastu śvā sastu viśpatiḥ |
 sasantu sarve jñātayaḥ sastvayamabhito janaḥ ||
[7.55.6] य आस्ते यश्च चरति यश्च पश्यति नो जनः |
 तेषांसं हन्मो अक्षाणि यथेदं हर्म्यं तथा ||
ya āste yaśca carati yaśca paśyati no janaḥ |
 teṣāṃsaṃ hanmo akṣāṇi yathedaṃ harmyaṃ tathā ||
[7.55.7] सहस्रश्र्ङगो वर्षभो यः समुद्रादुदाचरत |
 तेना सहस्येना वयं नि जनान सवापयामसि ||
sahasraśṛṅgho vṛṣabho yaḥ samudrādudācarat |
 tenā sahasyenā vayaṃ ni janān svāpayāmasi ||
[7.55.8] परोष्ठशया वह्येशया नारीर्यास्तल्पशीवरीः |
 सत्रियो याः पुण्यगन्धास्ताः सर्वाः सवापयामसि ||
proṣṭhaśayā vahyeśayā nārīryāstalpaśīvarīḥ |
 striyo yāḥ puṇyaghandhāstāḥ sarvāḥ svāpayāmasi ||

### Hymn 7.56

[7.56.1] क ईं वयक्ता नरः सनीळा रुद्रस्य मर्या अध सवश्वाः ||
ka īṃ vyaktā naraḥ sanīḷā rudrasya maryā adha svaśvāḥ ||
[7.56.2] नकिर्ह्येषां जनूंषि वेद ते अङग विद्रे मिथो जनित्रम ||
nakirhyeṣāṃ janūṃṣi veda te aṅgha vidre mitho janitram ||
[7.56.3] अभि सवपूभिर्मिथो वपन्त वातस्वनसः शयेना अस्प्र्ध्रन ||
abhi svapūbhirmitho vapanta vātasvanasaḥ śyenā aspṛdhran ||
[7.56.4] एतानि धीरो निण्या चिकेत पर्श्निर्यदूधो मही जभार ||
etāni dhīro niṇyā ciketa pṛśniryadūdho mahī jabhāra ||
[7.56.5] सा विट सुवीरा मरुद्भिरस्तु सनात सहन्ती पुष्यन्ती नर्म्णम ||
sā viṭ suvīrā marudbhirastu sanāt sahantī puṣyantī nṛmṇam ||
[7.56.6] यामं येष्ठाः शुभा शोभिष्ठाः शरिया सम्मिश्ला ओजोभिरुग्राः ||
yāmaṃ yeṣṭhāḥ śubhā śobhiṣṭhāḥ śriyā sammiślā ojobhirughrāḥ ||
[7.56.7] उग्रं व ओज सथिरा शवांस्यधा मरुद्भिर्गणस्तुविष्मान ||
ughraṃ va oja sthirā śavāṃsyadhā marudbhirghaṇastuviṣmān ||
[7.56.8] शुभ्रो वः शुष्मः करुध्मी मनांसि धुनिर्मुनिरिव शर्धस्य धर्ष्णोः ||
śubhro vaḥ śuṣmaḥ krudhmī manāṃsi dhunirmuniriva śardhasya dhṛṣṇoḥ ||
[7.56.9] सनेम्यस्मद युयोत दिद्युं मा वो दुर्मतिरिह परणं नः ||
sanemyasmad yuyota didyuṃ mā vo durmatiriha praṇaṃ naḥ ||
[7.56.10] परिया वो नाम हुवे तुराणामा यत तर्पन मरुतो वावशानाः ||
priyā vo nāma huve turāṇāmā yat tṛpan maruto vāvaśānāḥ ||
[7.56.11] सवायुधास इष्मिणः सुनिष्का उत सवयं तन्वः शुम्भमानाः ||
svāyudhāsa iṣmiṇaḥ suniṣkā uta svayaṃ tanvaḥ śumbhamānāḥ ||
[7.56.12] शुची वो हव्या मरुतः शुचीनां शुचिं हिनोम्यध्वरं शुचिभ्यः |
 रतेन सत्यं रतसाप आयञ्छुचिजन्मानः शुचयः पावकाः ||
śucī vo havyā marutaḥ śucīnāṃ śuciṃ hinomyadhvaraṃ śucibhyaḥ |
 ṛtena satyaṃ ṛtasāpa āyañchucijanmānaḥ śucayaḥ pāvakāḥ ||
[7.56.13] अंसेष्वा मरुतः खादयो वो वक्षस्सु रुक्मा उपशिश्रियाणाः |
 वि विद्युतो न वर्ष्टिभी रुचाना अनु सवधामायुधैर्यछमानाः ||
aṃseṣvā marutaḥ khādayo vo vakṣassu rukmā upaśiśriyāṇāḥ |
 vi vidyuto na vṛṣṭibhī rucānā anu svadhāmāyudhairyachamānāḥ ||
[7.56.14] पर बुध्न्या व ईरते महांसि पर नामानि परयज्यवस्तिरध्वम |
 सहस्रियं दम्यं भागमेतं गर्हमेधीयं मरुतो जुषध्वम ||
pra budhnyā va īrate mahāṃsi pra nāmāni prayajyavastiradhvam |
 sahasriyaṃ damyaṃ bhāghametaṃ ghṛhamedhīyaṃ maruto juṣadhvam ||
[7.56.15] यदि सतुतस्य मरुतो अधीथेत्था विप्रस्य वाजिनो हवीमन |
 मक्षू रायः सुवीर्यस्य दात नू चिद यमन्य आदभदरावा ||
yadi stutasya maruto adhīthetthā viprasya vājino havīman |
 makṣū rāyaḥ suvīryasya dāta nū cid yamanya ādabhadarāvā ||
[7.56.16] अत्यासो न ये मरुतः सवञ्चो यक्षद्र्शो न शुभयन्त मर्याः |
 ते हर्म्येष्ठाः शिशवो न शुभ्रा वत्सासो न परक्रीळिनः पयोधाः ||
atyāso na ye marutaḥ svañco yakṣadṛśo na śubhayanta maryāḥ |
 te harmyeṣṭhāḥ śiśavo na śubhrā vatsāso na prakrīḷinaḥ payodhāḥ ||
[7.56.17] दशस्यन्तो नो मरुतो मर्ळन्तु वरिवस्यन्तो रोदसी सुमेके |
 आरे गोहा नर्हा वधो वो अस्तु सुम्नेभिरस्मे वसवो नमध्वम ||
daśasyanto no maruto mṛḷantu varivasyanto rodasī sumeke |
 āre ghohā nṛhā vadho vo astu sumnebhirasme vasavo namadhvam ||
[7.56.18] आ वो होता जोहवीति सत्तः सत्राचीं रातिं मरुतो गर्णानः |
 य ईवतो वर्षणो अस्ति गोपाः सो अद्वयावी हवते व उक्थैः ||
ā vo hotā johavīti sattaḥ satrācīṃ rātiṃ maruto ghṛṇānaḥ |
 ya īvato vṛṣaṇo asti ghopāḥ so advayāvī havate va ukthaiḥ ||
[7.56.19] इमे तुरं मरुतो रामयन्तीमे सहः सहस आ नमन्ति |
 इमेशंसं वनुष्यतो नि पान्ति गुरु दवेषो अररुषे दधन्ति ||
ime turaṃ maruto rāmayantīme sahaḥ sahasa ā namanti |
 imeśaṃsaṃ vanuṣyato ni pānti ghuru dveṣo araruṣe dadhanti ||
[7.56.20] इमे रध्रं चिन मरुतो जुनन्ति भर्मिं चिद यथा वसवो जुषन्त |
 अप बाधध्वं वर्षणस्तमांसि धत्त विश्वं तनय ||
ime radhraṃ cin maruto junanti bhṛmiṃ cid yathā vasavo juṣanta |
 apa bādhadhvaṃ vṛṣaṇastamāṃsi dhatta viśvaṃ tanaya ||
[7.56.21] ं तोकमस्मे ||
ṃ tokamasme ||
[7.56.22] मा वो दात्रान मरुतो निरराम मा पश्चाद दघ्म रथ्यो विभागे |
 आ न सपार्हे भजतना वसव्ये यदीं सुजातं वर्षणो वो अस्ति ||
mā vo dātrān maruto nirarāma mā paścād daghma rathyo vibhāghe |
 ā na spārhe bhajatanā vasavye yadīṃ sujātaṃ vṛṣaṇo vo asti ||
[7.56.23] सं यद धनन्त मन्युभिर्जनासः शूरा यह्वीष्वोषधीषु विक्षु |
 अध समा नो मरुतो रुद्रियासस्त्रातारो भूत पर्तनास्वर्यः ||
saṃ yad dhananta manyubhirjanāsaḥ śūrā yahvīṣvoṣadhīṣu vikṣu |
 adha smā no maruto rudriyāsastrātāro bhūta pṛtanāsvaryaḥ ||
[7.56.24] भूरि चक्र मरुतः पित्र्याण्युक्थानि या वः शस्यन्ते पुरा चित |
 मरुद्भिरुग्रः पर्तनासु साळ्हा मरुद्भिरित सनिता वाजमर्वा ||
bhūri cakra marutaḥ pitryāṇyukthāni yā vaḥ śasyante purā cit |
 marudbhirughraḥ pṛtanāsu sāḷhā marudbhirit sanitā vājamarvā ||
[7.56.25] अस्मे वीरो मरुतः शुष्म्यस्तु जनानां यो असुरो विधर्ता |
 अपो येन सुक्षितये तरेमाध सवमोको अभि वः सयाम ||
asme vīro marutaḥ śuṣmyastu janānāṃ yo asuro vidhartā |
 apo yena sukṣitaye taremādha svamoko abhi vaḥ syāma ||
[7.56.26] तन न इन्द्रो वरुणो मित्रो अग्निर... ||
tan na indro varuṇo mitro aghnir... ||

### Hymn 7.57

[7.57.1] मध्वो वो नाम मारुतं यजत्राः पर यज्ञेषु शवसा मदन्ति |
 ये रेजयन्ति रोदसी चिदुर्वी पिन्वन्त्युत्सं यदयासुरुग्राः ||
madhvo vo nāma mārutaṃ yajatrāḥ pra yajñeṣu śavasā madanti |
 ye rejayanti rodasī cidurvī pinvantyutsaṃ yadayāsurughrāḥ ||
[7.57.2] निचेतारो हि मरुतो गर्णन्तं परणेतारो यजमानस्य मन्म |
 अस्माकमद्य विदथेषु बर्हिरा वीतये सदत पिप्रियाणाः ||
nicetāro hi maruto ghṛṇantaṃ praṇetāro yajamānasya manma |
 asmākamadya vidatheṣu barhirā vītaye sadata pipriyāṇāḥ ||
[7.57.3] नैतावदन्ये मरुतो यथेमे भराजन्ते रुक्मैरायुधैस्तनूभिः |
 आ रोदसी विश्वपिशः पिशानाः समानमञ्ज्यञ्जते शुभे कम ||
naitāvadanye maruto yatheme bhrājante rukmairāyudhaistanūbhiḥ |
 ā rodasī viśvapiśaḥ piśānāḥ samānamañjyañjate śubhe kam ||
[7.57.4] रधक सा वो मरुतो दिद्युदस्तु यद व आगः पुरुषता कराम |
 मा वस्तस्यामपि भूमा यजत्रा अस्मे वो अस्तु सुमतिश्चनिष्ठा ||
ṛdhak sā vo maruto didyudastu yad va āghaḥ puruṣatā karāma |
 mā vastasyāmapi bhūmā yajatrā asme vo astu sumatiścaniṣṭhā ||
[7.57.5] कर्ते चिदत्र मरुतो रणन्तानवद्यासः शुचयः पावकाः |
 पर णो.अवत सुमतिभिर्यजत्राः पर वाजेभिस्तिरत पुष्यसे नः ||
kṛte cidatra maruto raṇantānavadyāsaḥ śucayaḥ pāvakāḥ |
 pra ṇo.avata sumatibhiryajatrāḥ pra vājebhistirata puṣyase naḥ ||
[7.57.6] उत सतुतासो मरुतो वयन्तु विश्वेभिर्नामभिर्नरो हवींषि |
 ददात नो अम्र्तस्य परजायै जिग्र्त रायः सून्र्ता मघानि ||
uta stutāso maruto vyantu viśvebhirnāmabhirnaro havīṃṣi |
 dadāta no amṛtasya prajāyai jighṛta rāyaḥ sūnṛtā maghāni ||
[7.57.7] आ सतुतासो मरुतो विश्व ऊती अछा सूरीन सर्वताता जिगात |
 ये नस्त्मना शतिनो वर्धयन्ति यूयं पात... ||
ā stutāso maruto viśva ūtī achā sūrīn sarvatātā jighāta |
 ye nastmanā śatino vardhayanti yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.58

[7.58.1] पर साकमुक्षे अर्चता गणाय यो दैव्यस्य धाम्नस्तुविष्मान |
 उत कषोदन्ति रोदसी महित्वा नक्षन्ते नाकं निरतेरवंशात ||
pra sākamukṣe arcatā ghaṇāya yo daivyasya dhāmnastuviṣmān |
 uta kṣodanti rodasī mahitvā nakṣante nākaṃ nirteravaṃśāt ||
[7.58.2] जनूश्चिद वो मरुतस्त्वेष्येण भीमासस्तुविमन्यवो.अयासः |
 पर ये महोभिरोजसोत सन्ति विश्वो वो यामन भयते सवर्द्र्क ||
janūścid vo marutastveṣyeṇa bhīmāsastuvimanyavo.ayāsaḥ |
 pra ye mahobhirojasota santi viśvo vo yāman bhayate svardṛk ||
[7.58.3] बर्हद वयो मघवद्भ्यो दधात जुजोषन्निन मरुतः सुष्टुतिं नः |
 गतो नाध्वा वि तिराति जन्तुं पर ण सपार्हाभिरूतिभिस्तिरेत ||
bṛhad vayo maghavadbhyo dadhāta jujoṣannin marutaḥ suṣṭutiṃ naḥ |
 ghato nādhvā vi tirāti jantuṃ pra ṇa spārhābhirūtibhistireta ||
[7.58.4] युष्मोतो विप्रो मरुतः शतस्वी युष्मोतो अर्वा सहुरिः सहस्री |
 युष्मोतः सम्राळ उत हन्ति वर्त्रं पर तद वो अस्तु धूतयो देष्णम ||
yuṣmoto vipro marutaḥ śatasvī yuṣmoto arvā sahuriḥ sahasrī |
 yuṣmotaḥ samrāḷ uta hanti vṛtraṃ pra tad vo astu dhūtayo deṣṇam ||
[7.58.5] ताना रुद्रस्य मीळ्हुषो विवासे कुविन नंसन्ते मरुतः पुनर्नः |
 यत सस्वर्ता जिहीळिरे यदाविरव तदेन ईमहे तुराणाम ||
tānā rudrasya mīḷhuṣo vivāse kuvin naṃsante marutaḥ punarnaḥ |
 yat sasvartā jihīḷire yadāvirava tadena īmahe turāṇām ||
[7.58.6] परा सा वाचि सुष्टुतिर्मघोनामिदं सूक्तं मरुतो जुषन्त |
 आराच्चिद दवेषो वर्षणो युयोत यूयं पात... ||
prā sā vāci suṣṭutirmaghonāmidaṃ sūktaṃ maruto juṣanta |
 ārāccid dveṣo vṛṣaṇo yuyota yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.59

[7.59.1] यं तरायध्व इदम-इदं देवासो यं च नयथ |
 तस्मा अग्ने वरुण मित्रार्यमन मरुतः शर्म यछत ||
yaṃ trāyadhva idam-idaṃ devāso yaṃ ca nayatha |
 tasmā aghne varuṇa mitrāryaman marutaḥ śarma yachata ||
[7.59.2] युष्माकं देवा अवसाहनि परिय ईजानस्तरति दविषः |
 पर स कषयं तिरते वि महीरिषो यो वो वराय दाशति ||
yuṣmākaṃ devā avasāhani priya ījānastarati dviṣaḥ |
 pra sa kṣayaṃ tirate vi mahīriṣo yo vo varāya dāśati ||
[7.59.3] नहि वश्चरमं चन वसिष्ठः परिमंसते |
 अस्माकमद्य मरुतः सुते सचा विश्वे पिबत कामिनः ||
nahi vaścaramaṃ cana vasiṣṭhaḥ parimaṃsate |
 asmākamadya marutaḥ sute sacā viśve pibata kāminaḥ ||
[7.59.4] नहि व ऊतिः पर्तनासु मर्धति यस्मा अराध्वं नरः |
 अभि व आवर्त सुमतिर्नवीयसी तूयं यात पिपीषवः ||
nahi va ūtiḥ pṛtanāsu mardhati yasmā arādhvaṃ naraḥ |
 abhi va āvart sumatirnavīyasī tūyaṃ yāta pipīṣavaḥ ||
[7.59.5] ओ षु घर्ष्विराधसो यातनान्धांसि पीतये |
 इमा वो हव्या मरुतो ररे हि कं मो षवन्यत्र गन्तन ||
o ṣu ghṛṣvirādhaso yātanāndhāṃsi pītaye |
 imā vo havyā maruto rare hi kaṃ mo ṣvanyatra ghantana ||
[7.59.6] आ च नो बर्हिः सदताविता च न सपार्हाणि दातवे वसु |
 अस्रेधन्तो मरुतः सोम्ये मधौ सवाहेह मादयाध्वै ||
ā ca no barhiḥ sadatāvitā ca na spārhāṇi dātave vasu |
 asredhanto marutaḥ somye madhau svāheha mādayādhvai ||
[7.59.7] सस्वश्चिद धि तन्वः शुम्भमाना आ हंसासो नीलप्र्ष्ठा अपप्तन |
 विश्वं शर्धो अभितो मा नि षेद नरो न रण्वाः सवने मदन्तः ||
sasvaścid dhi tanvaḥ śumbhamānā ā haṃsāso nīlapṛṣṭhā apaptan |
 viśvaṃ śardho abhito mā ni ṣeda naro na raṇvāḥ savane madantaḥ ||
[7.59.8] यो नो मरुतो अभि दुर्ह्र्णायुस्तिरश्चित्तानि वसवो जिघांसति |
 दरुहः पाशान परति स मुचीष्ट तपिष्ठेन हन्मनाहन्तना तम ||
yo no maruto abhi durhṛṇāyustiraścittāni vasavo jighāṃsati |
 druhaḥ pāśān prati sa mucīṣṭa tapiṣṭhena hanmanāhantanā tam ||
[7.59.9] सान्तपना इदं हविर्मरुतस्तज्जुजुष्टन |
 युष्माकोतीरिशादसः ||
sāntapanā idaṃ havirmarutastajjujuṣṭana |
 yuṣmākotīriśādasaḥ ||
[7.59.10] गर्हमेधास आ गत मरुतो माप भूतन |
 युष्माकोती सुदानवः ||
ghṛhamedhāsa ā ghata maruto māpa bhūtana |
 yuṣmākotī sudānavaḥ ||
[7.59.11] इहेह वः सवतवसः कवयः सूर्यत्वचः |
 यज्ञं मरुत आव्र्णे ||
iheha vaḥ svatavasaḥ kavayaḥ sūryatvacaḥ |
 yajñaṃ maruta āvṛṇe ||
[7.59.12] तर्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम |
 उर्वारुकमिवबन्धनान मर्त्योर्मुक्षीय माम्र्तात ||
tryambakaṃ yajāmahe sughandhiṃ puṣṭivardhanam |
 urvārukamivabandhanān mṛtyormukṣīya māmṛtāt ||

### Hymn 7.60

[7.60.1] यदद्य सूर्य बरवो.अनागा उद्यन मित्राय वरुणाय सत्यम |
 वयं देवत्रादिते सयाम तव परियासो अर्यमन गर्णन्तः ||
yadadya sūrya bravo.anāghā udyan mitrāya varuṇāya satyam |
 vayaṃ devatrādite syāma tava priyāso aryaman ghṛṇantaḥ ||
[7.60.2] एष सय मित्रावरुणा नर्चक्षा उभे उदेति सूर्यो अभि जमन |
 विश्वस्य सथातुर्जगतश्च गोपा रजु मर्तेषु वर्जिना चपश्यन ||
eṣa sya mitrāvaruṇā nṛcakṣā ubhe udeti sūryo abhi jman |
 viśvasya sthāturjaghataśca ghopā ṛju marteṣu vṛjinā capaśyan ||
[7.60.3] अयुक्त सप्त हरितः सधस्थाद या ईं वहन्ति सूर्यं घर्ताचीः |
 धामानि मित्रावरुणा युवाकुः सं यो यूथेव जनिमानि चष्टे ||
ayukta sapta haritaḥ sadhasthād yā īṃ vahanti sūryaṃ ghṛtācīḥ |
 dhāmāni mitrāvaruṇā yuvākuḥ saṃ yo yūtheva janimāni caṣṭe ||
[7.60.4] उद वां पर्क्षासो मधुमन्तो अस्थुरा सूर्यो अरुहच्छुक्रमर्णः |
 यस्मा आदित्या अध्वनो रदन्ति मित्रो अर्यमा वरुणःसजोषाः ||
ud vāṃ pṛkṣāso madhumanto asthurā sūryo aruhacchukramarṇaḥ |
 yasmā ādityā adhvano radanti mitro aryamā varuṇaḥsajoṣāḥ ||
[7.60.5] इमे चेतारो अन्र्तस्य भूरेर्मित्रो अर्यमा वरुणो हि सन्ति |
 इम रतस्य वाव्र्धुर्दुरोणे शग्मासः पुत्रा अदितेरदब्धाः ||
ime cetāro anṛtasya bhūrermitro aryamā varuṇo hi santi |
 ima ṛtasya vāvṛdhurduroṇe śaghmāsaḥ putrā aditeradabdhāḥ ||
[7.60.6] इमे मित्रो वरुणो दूळभासो.अचेतसं चिच्चितयन्ति दक्षैः |
 अपि करतुं सुचेतसं वतन्तस्तिरश्चिदंहः सुपथानयन्ति ||
ime mitro varuṇo dūḷabhāso.acetasaṃ ciccitayanti dakṣaiḥ |
 api kratuṃ sucetasaṃ vatantastiraścidaṃhaḥ supathānayanti ||
[7.60.7] इमे दिवो अनिमिषा पर्थिव्याश्चिकित्वांसो अचेतसं नयन्ति |
 परव्राजे चिन नद्यो गाधमस्ति पारं नो अस्य विष्पितस्य पर्षन ||
ime divo animiṣā pṛthivyāścikitvāṃso acetasaṃ nayanti |
 pravrāje cin nadyo ghādhamasti pāraṃ no asya viṣpitasya parṣan ||
[7.60.8] यद गोपावददितिः शर्म भद्रं मित्रो यछन्ति वरुणः सुदासे |
 तस्मिन्ना तोकं तनयं दधाना मा कर्म देवहेळनं तुरासः ||
yad ghopāvadaditiḥ śarma bhadraṃ mitro yachanti varuṇaḥ sudāse |
 tasminnā tokaṃ tanayaṃ dadhānā mā karma devaheḷanaṃ turāsaḥ ||
[7.60.9] अव वेदिं होत्राभिर्यजेत रिपः काश्चिद वरुणध्रुतः सः |
 परि दवेषोभिरर्यमा वर्णक्तूरुं सुदासे वर्षणा उ लोकम ||
ava vediṃ hotrābhiryajeta ripaḥ kāścid varuṇadhrutaḥ saḥ |
 pari dveṣobhiraryamā vṛṇaktūruṃ sudāse vṛṣaṇā u lokam ||
[7.60.10] सस्वश्चिद धि सम्र्तिस्त्वेष्येषामपीच्येन सहसा सहन्ते |
 युष्मद भिया वर्षणो रेजमाना दक्षस्य चिन महिना मर्ळता नः ||
sasvaścid dhi samṛtistveṣyeṣāmapīcyena sahasā sahante |
 yuṣmad bhiyā vṛṣaṇo rejamānā dakṣasya cin mahinā mṛḷatā naḥ ||
[7.60.11] यो बरह्मणे सुमतिमायजाते वाजस्य सातौ परमस्य रायः |
 सीक्षन्त मन्युं मघवानो अर्य उरु कषयाय चक्रिरे सुधातु ||
yo brahmaṇe sumatimāyajāte vājasya sātau paramasya rāyaḥ |
 sīkṣanta manyuṃ maghavāno arya uru kṣayāya cakrire sudhātu ||
[7.60.12] इयं देव पुरोहितिर्युवभ्यां यज्ञेषु मित्रावरुणावकारि |
 विश्वानि दुर्गा पिप्र्तं तिरो नो यूयं पात... ||
iyaṃ deva purohitiryuvabhyāṃ yajñeṣu mitrāvaruṇāvakāri |
 viśvāni durghā pipṛtaṃ tiro no yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.61

[7.61.1] उद वां चक्षुर्वरुण सुप्रतीकं देवयोरेति सूर्यस्ततन्वान |
 अभि यो विश्वा भुवनानि चष्टे स मन्युं मर्त्येष्वा चिकेत ||
ud vāṃ cakṣurvaruṇa supratīkaṃ devayoreti sūryastatanvān |
 abhi yo viśvā bhuvanāni caṣṭe sa manyuṃ martyeṣvā ciketa ||
[7.61.2] पर वां स मित्रावरुणाव रतावा विप्रो मन्मानि दीर्घश्रुदियर्ति |
 यस्य बरह्माणि सुक्रतू अवाथ आ यत करत्वा न शरदः पर्णैथे ||
pra vāṃ sa mitrāvaruṇāv ṛtāvā vipro manmāni dīrghaśrudiyarti |
 yasya brahmāṇi sukratū avātha ā yat kratvā na śaradaḥ pṛṇaithe ||
[7.61.3] परोरोर्मित्रावरुणा पर्थिव्याः पर दिव रष्वाद बर्हतः सुदानू |
 सपशो दधाथे ओषधीषु विक्ष्व रधग यतो अनिमिषंरक्षमाणा ||
prorormitrāvaruṇā pṛthivyāḥ pra diva ṛṣvād bṛhataḥ sudānū |
 spaśo dadhāthe oṣadhīṣu vikṣv ṛdhagh yato animiṣaṃrakṣamāṇā ||
[7.61.4] शंसा मित्रस्य वरुणस्य धाम शुष्मो रोदसी बद्बधे महित्वा |
 अयन मासा अयज्वनामवीराः पर यज्ञमन्मा वर्जनं तिराते ||
śaṃsā mitrasya varuṇasya dhāma śuṣmo rodasī badbadhe mahitvā |
 ayan māsā ayajvanāmavīrāḥ pra yajñamanmā vṛjanaṃ tirāte ||
[7.61.5] अमूरा विश्वा वर्षणाविमा वां न यासु चित्रं दद्र्शेन यक्षम |
 दरुहः सचन्ते अन्र्ता जनानां न वां निण्यान्यचिते अभूवन ||
amūrā viśvā vṛṣaṇāvimā vāṃ na yāsu citraṃ dadṛśena yakṣam |
 druhaḥ sacante anṛtā janānāṃ na vāṃ niṇyānyacite abhūvan ||
[7.61.6] समु वां यज्ञं महयं नमोभिर्हुवे वां मित्रावरुणा सबाधः |
 पर वां मन्मान्य रचसे नवानि कर्तानि बरह्म जुजुषन्निमानि ||
samu vāṃ yajñaṃ mahayaṃ namobhirhuve vāṃ mitrāvaruṇā sabādhaḥ |
 pra vāṃ manmāny ṛcase navāni kṛtāni brahma jujuṣannimāni ||
[7.61.7] इयं देव पुरोहितिर... ||
iyaṃ deva purohitir... ||

### Hymn 7.62

[7.62.1] उत सूर्यो बर्हदर्चींष्यश्रेत पुरु विश्वा जनिम मानुषाणाम |
 समो दिवा दद्र्शे रोचमानः करत्वा कर्तः सुक्र्तःकर्त्र्भिर्भूत ||
ut sūryo bṛhadarcīṃṣyaśret puru viśvā janima mānuṣāṇām |
 samo divā dadṛśe rocamānaḥ kratvā kṛtaḥ sukṛtaḥkartṛbhirbhūt ||
[7.62.2] स सूर्य परति पुरो न उद गा एभिः सतोमेभिरेतशेभिरेवैः |
 पर नो मित्राय वरुणाय वोचो.अनागसो अर्यम्णे अग्नये च ||
sa sūrya prati puro na ud ghā ebhiḥ stomebhiretaśebhirevaiḥ |
 pra no mitrāya varuṇāya voco.anāghaso aryamṇe aghnaye ca ||
[7.62.3] वि नः सहस्रं शुरुधो रदन्त्व रतावानो वरुणो मित्रो अग्निः |
 यछन्तु चन्द्रा उपमं नो अर्कमा नः कामं पूपुरन्तुस्तवानाः ||
vi naḥ sahasraṃ śurudho radantv ṛtāvāno varuṇo mitro aghniḥ |
 yachantu candrā upamaṃ no arkamā naḥ kāmaṃ pūpurantustavānāḥ ||
[7.62.4] दयावाभूमी अदिते तरासीथां नो ये वां जज्ञुः सुजनिमान रष्वे |
 मा हेळे भूम वरुणस्य वायोर्मा मित्रस्य परियतमस्य नर्णाम ||
dyāvābhūmī adite trāsīthāṃ no ye vāṃ jajñuḥ sujanimāna ṛṣve |
 mā heḷe bhūma varuṇasya vāyormā mitrasya priyatamasya nṛṇām ||
[7.62.5] पर बाहवा सिस्र्तं जीवसे न आ नो गव्यूतिमुक्षतं घर्तेन |
 आ नो जने शरवयतं युवाना शरुतं मे मित्रावरुणा हवेमा ||
pra bāhavā sisṛtaṃ jīvase na ā no ghavyūtimukṣataṃ ghṛtena |
 ā no jane śravayataṃ yuvānā śrutaṃ me mitrāvaruṇā havemā ||
[7.62.6] नू मित्रो वरुणो अर्यमा नस्त्मने तोकाय वरिवो दधन्तु |
 सुगा नो विश्वा सुपथानि सन्तु यूयं पात... ||
nū mitro varuṇo aryamā nastmane tokāya varivo dadhantu |
 sughā no viśvā supathāni santu yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.63

[7.63.1] उद वेति सुभगो विश्वचक्षाः साधारणः सूर्यो मानुषाणाम |
 चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्य देवश्चर्मेव यः समविव्यक तमांसि ||
ud veti subhagho viśvacakṣāḥ sādhāraṇaḥ sūryo mānuṣāṇām |
 cakṣurmitrasya varuṇasya devaścarmeva yaḥ samavivyak tamāṃsi ||
[7.63.2] उद वेति परसवीता जनानां महान केतुरर्णवः सूर्यस्य |
 समानं चक्रं पर्याविव्र्त्सन यदेतशो वहति धूर्षु युक्तः ||
ud veti prasavītā janānāṃ mahān keturarṇavaḥ sūryasya |
 samānaṃ cakraṃ paryāvivṛtsan yadetaśo vahati dhūrṣu yuktaḥ ||
[7.63.3] विभ्राजमान उषसामुपस्थाद रेभैरुदेत्यनुमद्यमानः |
 एष मे देवः सविता चछन्द यः समानं न परमिनातिधाम ||
vibhrājamāna uṣasāmupasthād rebhairudetyanumadyamānaḥ |
 eṣa me devaḥ savitā cachanda yaḥ samānaṃ na praminātidhāma ||
[7.63.4] दिवो रुक्म उरुचक्षा उदेति दूरेर्थस्तरणिर्भ्राजमानः |
 नूनं जनाः सूर्येण परसूता अयन्नर्थानि कर्णवन्नपांसि ||
divo rukma urucakṣā udeti dūrearthastaraṇirbhrājamānaḥ |
 nūnaṃ janāḥ sūryeṇa prasūtā ayannarthāni kṛṇavannapāṃsi ||
[7.63.5] यत्रा चक्रुरम्र्ता गातुमस्मै शयेनो न दीयन्नन्वेति पाथः |
 परति वां सूर उदिते विधेम नमोभिर्मित्रावरुणोत हव्यैः ||
yatrā cakruramṛtā ghātumasmai śyeno na dīyannanveti pāthaḥ |
 prati vāṃ sūra udite vidhema namobhirmitrāvaruṇota havyaiḥ ||
[7.63.6] नू मित्रो वरुणो अर्यमा... ||
nū mitro varuṇo aryamā... ||

### Hymn 7.64

[7.64.1] दिवि कषयन्ता रजसः पर्थिव्यां पर वां घर्तस्य निर्णिजोददीरन |
 हव्यं नो मित्रो अर्यमा सुजातो राजा सुक्षत्रो वरुणो जुषन्त ||
divi kṣayantā rajasaḥ pṛthivyāṃ pra vāṃ ghṛtasya nirṇijodadīran |
 havyaṃ no mitro aryamā sujāto rājā sukṣatro varuṇo juṣanta ||
[7.64.2] आ राजाना मह रतस्य गोपा सिन्धुपती कषत्रिया यातमर्वाक |
 इळां नो मित्रावरुणोत वर्ष्टिमव दिव इन्वतं जीरदानू ||
ā rājānā maha ṛtasya ghopā sindhupatī kṣatriyā yātamarvāk |
 iḷāṃ no mitrāvaruṇota vṛṣṭimava diva invataṃ jīradānū ||
[7.64.3] मित्रस्तन नो वरुणो देवो अर्यः पर साधिष्ठेभिः पथिभिर्नयन्तु |
 बरवद यथा न आदरिः सुदास इषा मदेम सह देवगोपाः ||
mitrastan no varuṇo devo aryaḥ pra sādhiṣṭhebhiḥ pathibhirnayantu |
 bravad yathā na ādariḥ sudāsa iṣā madema saha devaghopāḥ ||
[7.64.4] यो वां गर्तं मनसा तक्षदेतमूर्ध्वां धीतिं कर्णवद धारयच्च |
 उक्षेथां मित्रावरुणा घर्तेन ता राजानासुक्षितीस्तर्पयेथाम ||
yo vāṃ ghartaṃ manasā takṣadetamūrdhvāṃ dhītiṃ kṛṇavad dhārayacca |
 ukṣethāṃ mitrāvaruṇā ghṛtena tā rājānāsukṣitīstarpayethām ||
[7.64.5] एष सतोमो वरुण मित्र तुभ्यं सोमः शुक्रो न वायवे.अयामि |
 अविष्टं धियो जिग्र्तं पुरम्धीर्यूयं पात ||
eṣa stomo varuṇa mitra tubhyaṃ somaḥ śukro na vāyave.ayāmi |
 aviṣṭaṃ dhiyo jighṛtaṃ puramdhīryūyaṃ pāta ||

### Hymn 7.65

[7.65.1] परति वां सूर उदिते सूक्तैर्मित्रं हुवे वरुणं पूतदक्षम |
 ययोरसुर्यमक्षितं जयेष्ठं विश्वस्य यामन्नाचिता जिगत्नु ||
prati vāṃ sūra udite sūktairmitraṃ huve varuṇaṃ pūtadakṣam |
 yayorasuryamakṣitaṃ jyeṣṭhaṃ viśvasya yāmannācitā jighatnu ||
[7.65.2] ता हि देवानामसुरा तावर्या ता नः कषितीः करतमूर्जयन्तीः |
 अश्याम मित्रावरुणा वयं वां दयावा च यत्र पीपयन्नहा च ||
tā hi devānāmasurā tāvaryā tā naḥ kṣitīḥ karatamūrjayantīḥ |
 aśyāma mitrāvaruṇā vayaṃ vāṃ dyāvā ca yatra pīpayannahā ca ||
[7.65.3] ता भूरिपाशावन्र्तस्य सेतू दुरत्येतू रिपवे मर्त्याय |
 रतस्य मित्रावरुणा पथा वामपो न नावा दुरिता तरेम ||
tā bhūripāśāvanṛtasya setū duratyetū ripave martyāya |
 ṛtasya mitrāvaruṇā pathā vāmapo na nāvā duritā tarema ||
[7.65.4] आ नो मित्रावरुणा हव्यजुष्टिं घर्तैर्गव्यूतिमुक्षतमिळाभिः |
 परति वामत्र वरमा जनाय पर्णीतमुद्नो दिव्यस्य चारोः ||
ā no mitrāvaruṇā havyajuṣṭiṃ ghṛtairghavyūtimukṣatamiḷābhiḥ |
 prati vāmatra varamā janāya pṛṇītamudno divyasya cāroḥ ||
[7.65.5] एष सतोमो वरुण मित्र... ||
eṣa stomo varuṇa mitra... ||

### Hymn 7.66

[7.66.1] पर मित्रयोर्वरुणयोः सतोमो न एतु शूष्यः |
 नमस्वान तुविजातयोः ||
pra mitrayorvaruṇayoḥ stomo na etu śūṣyaḥ |
 namasvān tuvijātayoḥ ||
[7.66.2] या धारयन्त देवाः सुदक्षा दक्षपितरा |
 असुर्याय परमहसा ||
yā dhārayanta devāḥ sudakṣā dakṣapitarā |
 asuryāya pramahasā ||
[7.66.3] ता न सतिपा तनूपा वरुण जरितॄणाम |
 मित्र साधयतं धियः ||
tā na stipā tanūpā varuṇa jaritṝṇām |
 mitra sādhayataṃ dhiyaḥ ||
[7.66.4] यदद्य सूर उदिते.अनागा मित्रो अर्यमा |
 सुवाति सविताभगः ||
yadadya sūra udite.anāghā mitro aryamā |
 suvāti savitābhaghaḥ ||
[7.66.5] सुप्रावीरस्तु स कषयः पर नु यामन सुदानवः |
 ये नो अंहो.अतिपिप्रति ||
suprāvīrastu sa kṣayaḥ pra nu yāman sudānavaḥ |
 ye no aṃho.atipiprati ||
[7.66.6] उत सवराजो अदितिरदब्धस्य वरतस्य ये |
 महो राजान ईशते ||
uta svarājo aditiradabdhasya vratasya ye |
 maho rājāna īśate ||
[7.66.7] परति वां सूर उदिते मित्रं गर्णीषे वरुणम |
 अर्यमणंरिशादसम ||
prati vāṃ sūra udite mitraṃ ghṛṇīṣe varuṇam |
 aryamaṇaṃriśādasam ||
[7.66.8] राया हिरण्यया मतिरियमव्र्काय शवसे |
 इयं विप्रामेधसातये ||
rāyā hiraṇyayā matiriyamavṛkāya śavase |
 iyaṃ viprāmedhasātaye ||
[7.66.9] ते सयाम देव वरुण ते मित्र सूरिभिः सह |
 इषं सवश्च धीमहि ||
te syāma deva varuṇa te mitra sūribhiḥ saha |
 iṣaṃ svaśca dhīmahi ||
[7.66.10] बहवः सूरचक्षसो.अग्निजिह्वा रताव्र्धः |
 तरीणि ये येमुर्विदथानि धीतिभिर्विश्वानि परिभूतिभिः ||
bahavaḥ sūracakṣaso.aghnijihvā ṛtāvṛdhaḥ |
 trīṇi ye yemurvidathāni dhītibhirviśvāni paribhūtibhiḥ ||
[7.66.11] वि ये दधुः शरदं मासमादहर्यज्ञमक्तुं चाद रचम |
 अनाप्यं वरुणो मित्रो अर्यमा कषत्रं राजान आशत ||
vi ye dadhuḥ śaradaṃ māsamādaharyajñamaktuṃ cād ṛcam |
 anāpyaṃ varuṇo mitro aryamā kṣatraṃ rājāna āśata ||
[7.66.12] तद वो अद्य मनामहे सूक्तैः सूर उदिते |
 यदोहते वरुणो मित्रो अर्यमा यूयं रतस्य रथ्यः ||
tad vo adya manāmahe sūktaiḥ sūra udite |
 yadohate varuṇo mitro aryamā yūyaṃ ṛtasya rathyaḥ ||
[7.66.13] रतावान रतजाता रताव्र्धो घोरासो अन्र्तद्विषः |
 तेषांवः सुम्ने सुछर्दिष्टमे नरः सयाम ये च सूरयः ||
ṛtāvāna ṛtajātā ṛtāvṛdho ghorāso anṛtadviṣaḥ |
 teṣāṃvaḥ sumne suchardiṣṭame naraḥ syāma ye ca sūrayaḥ ||
[7.66.14] उदु तयद दर्शतं वपुर्दिव एति परतिह्वरे |
 यदीमाशुर्वहति देव एतशो विश्वस्मै चक्षसे अरम ||
udu tyad darśataṃ vapurdiva eti pratihvare |
 yadīmāśurvahati deva etaśo viśvasmai cakṣase aram ||
[7.66.15] शीर्ष्णः-शीर्ष्णो जगतस्तस्थुषस पतिं समया विश्वमा रजः |
 सप्त सवसारः सुविताय सूर्यं वहन्ति हरितो रथे ||
śīrṣṇaḥ-śīrṣṇo jaghatastasthuṣas patiṃ samayā viśvamā rajaḥ |
 sapta svasāraḥ suvitāya sūryaṃ vahanti harito rathe ||
[7.66.16] तच्चक्षुर्देवहितं शुक्रमुच्चरत |
 पश्येम शरदः शतं जीवेम शरदः शतम ||
taccakṣurdevahitaṃ śukramuccarat |
 paśyema śaradaḥ śataṃ jīvema śaradaḥ śatam ||
[7.66.17] काव्येभिरदाभ्या यातं वरुण दयुमत |
 मित्रश्च सोमपीतये ||
kāvyebhiradābhyā yātaṃ varuṇa dyumat |
 mitraśca somapītaye ||
[7.66.18] दिवो धामभिर्वरुण मित्रश्चा यातमद्रुहा |
 पिबतं सोममातुजी ||
divo dhāmabhirvaruṇa mitraścā yātamadruhā |
 pibataṃ somamātujī ||
[7.66.19] आ यातं मित्रावरुणा जुषाणावाहुतिं नरा |
 पातं सोमं रताव्र्धा ||
ā yātaṃ mitrāvaruṇā juṣāṇāvāhutiṃ narā |
 pātaṃ somaṃ ṛtāvṛdhā ||

### Hymn 7.67

[7.67.1] परति वां रथं नर्पती जरध्यै हविष्मता मनसा यज्ञियेन |
 यो वां दूतो न धिष्ण्यावजीगरछा सूनुर्न पितरा विवक्मि ||
prati vāṃ rathaṃ nṛpatī jaradhyai haviṣmatā manasā yajñiyena |
 yo vāṃ dūto na dhiṣṇyāvajīgharachā sūnurna pitarā vivakmi ||
[7.67.2] अशोच्यग्निः समिधानो अस्मे उपो अद्र्श्रन तमसश्चिदन्ताः |
 अचेति केतुरुषसः पुरस्ताच्छ्रिये दिवो दुहितुर्जायमानः ||
aśocyaghniḥ samidhāno asme upo adṛśran tamasaścidantāḥ |
 aceti keturuṣasaḥ purastācchriye divo duhiturjāyamānaḥ ||
[7.67.3] अभि वां नूनमश्विना सुहोता सतोमैः सिषक्ति नासत्या विवक्वान |
 पूर्वीभिर्यातं पथ्याभिरर्वाक सवर्विदा वसुमता रथेन ||
abhi vāṃ nūnamaśvinā suhotā stomaiḥ siṣakti nāsatyā vivakvān |
 pūrvībhiryātaṃ pathyābhirarvāk svarvidā vasumatā rathena ||
[7.67.4] अवोर्वां नूनमश्विना युवाकुर्हुवे यद वां सुते माध्वीवसूयुः |
 आ वां वहन्तु सथविरासो अश्वाः पिबाथो अस्मेसुषुता मधूनि ||
avorvāṃ nūnamaśvinā yuvākurhuve yad vāṃ sute mādhvīvasūyuḥ |
 ā vāṃ vahantu sthavirāso aśvāḥ pibātho asmesuṣutā madhūni ||
[7.67.5] पराचीमु देवाश्विना धियं मे.अम्र्ध्रां सातये कर्तं वसूयुम |
 विश्वा अविष्टं वाज आ पुरन्धीस्ता नः शक्तं शचीपती शचीभिः ||
prācīmu devāśvinā dhiyaṃ me.amṛdhrāṃ sātaye kṛtaṃ vasūyum |
 viśvā aviṣṭaṃ vāja ā purandhīstā naḥ śaktaṃ śacīpatī śacībhiḥ ||
[7.67.6] अविष्टं धीष्वश्विना न आसु परजावद रेतो अह्रयं नो अस्तु |
 आ वां तोके तनये तूतुजानाः सुरत्नासो देववीतिंगमेम ||
aviṣṭaṃ dhīṣvaśvinā na āsu prajāvad reto ahrayaṃ no astu |
 ā vāṃ toke tanaye tūtujānāḥ suratnāso devavītiṃghamema ||
[7.67.7] एष सय वां पूर्वगत्वेव सख्ये निधिर्हितो माध्वी रातो अस्मे |
 अहेळता मनसा यातमर्वागश्नन्ता हव्यं मानुषीषु विक्षु ||
eṣa sya vāṃ pūrvaghatveva sakhye nidhirhito mādhvī rāto asme |
 aheḷatā manasā yātamarvāghaśnantā havyaṃ mānuṣīṣu vikṣu ||
[7.67.8] एकस्मिन योगे भुरणा समाने परि वां सप्त सरवतो रथो गात |
 न वायन्ति सुभ्वो देवयुक्ता ये वां धूर्षु तरणयोवहन्ति ||
ekasmin yoghe bhuraṇā samāne pari vāṃ sapta sravato ratho ghāt |
 na vāyanti subhvo devayuktā ye vāṃ dhūrṣu taraṇayovahanti ||
[7.67.9] असश्चता मघवद्भ्यो हि भूतं ये राया मघदेयं जुनन्ति |
 पर ये बन्धुं सून्र्ताभिस्तिरन्ते गव्या पर्ञ्चन्तो अश्व्या मघानि ||
asaścatā maghavadbhyo hi bhūtaṃ ye rāyā maghadeyaṃ junanti |
 pra ye bandhuṃ sūnṛtābhistirante ghavyā pṛñcanto aśvyā maghāni ||
[7.67.10] नू मे हवमा शर्णुतं युवाना यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत |
 धत्तं रत्नानि जरतं च सूरीन यूयं पात... ||
nū me havamā śṛṇutaṃ yuvānā yāsiṣṭaṃ vartiraśvināvirāvat |
 dhattaṃ ratnāni jarataṃ ca sūrīn yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.68

[7.68.1] आ शुभ्रा यातमश्विना सवश्वा गिरो दस्रा जुजुषाणा युवाकोः |
 हव्यानि च परतिभ्र्ता वीतं नः ||
ā śubhrā yātamaśvinā svaśvā ghiro dasrā jujuṣāṇā yuvākoḥ |
 havyāni ca pratibhṛtā vītaṃ naḥ ||
[7.68.2] पर वामन्धांसि मद्यान्यस्थुररं गन्तं हविषो वीतये मे |
 तिरो अर्यो हवनानि शरुतं नः ||
pra vāmandhāṃsi madyānyasthuraraṃ ghantaṃ haviṣo vītaye me |
 tiro aryo havanāni śrutaṃ naḥ ||
[7.68.3] पर वां रथो मनोजवा इयर्ति तिरो रजांस्यश्विना शतोतिः |
 अस्मभ्यं सूर्यावसू इयानः ||
pra vāṃ ratho manojavā iyarti tiro rajāṃsyaśvinā śatotiḥ |
 asmabhyaṃ sūryāvasū iyānaḥ ||
[7.68.4] अयं ह यद वां देवया उ अद्रिरूर्ध्वो विवक्ति सोमसुद युवभ्याम |
 आ वल्गू विप्रो वव्र्तीत हव्यैः ||
ayaṃ ha yad vāṃ devayā u adrirūrdhvo vivakti somasud yuvabhyām |
 ā valghū vipro vavṛtīta havyaiḥ ||
[7.68.5] चित्रं ह यद वां भोजनं नवस्ति नयत्रये महिष्वन्तं युयोतम |
 यो वामोमानं दधते परियः सन ||
citraṃ ha yad vāṃ bhojanaṃ nvasti nyatraye mahiṣvantaṃ yuyotam |
 yo vāmomānaṃ dadhate priyaḥ san ||
[7.68.6] उत तयद वां जुरते अश्विना भूच्च्यवानाय परतीत्यं हविर्दे |
 अधि यद वर्प इतूति धत्थः ||
uta tyad vāṃ jurate aśvinā bhūccyavānāya pratītyaṃ havirde |
 adhi yad varpa itaūti dhatthaḥ ||
[7.68.7] उत तयं भुज्युमश्विना सखायो मध्ये जहुर्दुरेवासः समुद्रे |
 निरीं पर्षदरावा यो युवाकुः ||
uta tyaṃ bhujyumaśvinā sakhāyo madhye jahurdurevāsaḥ samudre |
 nirīṃ parṣadarāvā yo yuvākuḥ ||
[7.68.8] वर्काय चिज्जसमानाय शक्तमुत शरुतं शयवे हूयमाना |
 यावघ्न्यामपिन्वतमपो न सतर्यं चिच्छक्त्यश्विनाशचीभिः ||
vṛkāya cijjasamānāya śaktamuta śrutaṃ śayave hūyamānā |
 yāvaghnyāmapinvatamapo na staryaṃ cicchaktyaśvināśacībhiḥ ||
[7.68.9] एष सय कारुर्जरते सूक्तैरग्रे बुधान उषसां सुमन्मा |
 इषा तं वर्धदघ्न्या पयोभिर्यूयं पात... ||
eṣa sya kārurjarate sūktairaghre budhāna uṣasāṃ sumanmā |
 iṣā taṃ vardhadaghnyā payobhiryūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.69

[7.69.1] आ वां रथो रोदसी बद्बधानो हिरण्ययो वर्षभिर्यात्वश्वैः |
 घर्तवर्तनिः पविभी रुचान इषां वोळ्हा नर्पतिर्वाजिनीवान ||
ā vāṃ ratho rodasī badbadhāno hiraṇyayo vṛṣabhiryātvaśvaiḥ |
 ghṛtavartaniḥ pavibhī rucāna iṣāṃ voḷhā nṛpatirvājinīvān ||
[7.69.2] स पप्रथानो अभि पञ्च भूमा तरिवन्धुरो मनसा यातु युक्तः |
 विशो येन गछथो देवयन्तीः कुत्रा चिद याममश्विना दधाना ||
sa paprathāno abhi pañca bhūmā trivandhuro manasā yātu yuktaḥ |
 viśo yena ghachatho devayantīḥ kutrā cid yāmamaśvinā dadhānā ||
[7.69.3] सवश्वा यशसा यातमर्वाग दस्रा निधिं मधुमन्तं पिबाथः |
 वि वां रथो वध्वा यादमानो.अन्तान दिवो बाधते वर्तनिभ्याम ||
svaśvā yaśasā yātamarvāgh dasrā nidhiṃ madhumantaṃ pibāthaḥ |
 vi vāṃ ratho vadhvā yādamāno.antān divo bādhate vartanibhyām ||
[7.69.4] युवोः शरियं परि योषाव्र्णीत सूरो दुहिता परितक्म्यायाम |
 यद देवयन्तमवथः शचीभिः परि घरंसमोमना वां वयो गात ||
yuvoḥ śriyaṃ pari yoṣāvṛṇīta sūro duhitā paritakmyāyām |
 yad devayantamavathaḥ śacībhiḥ pari ghraṃsamomanā vāṃ vayo ghāt ||
[7.69.5] यो ह सय वां रथिरा वस्त उस्रा रथो युजानः परियातिवर्तिः |
 तेन नः शं योरुषसो वयुष्टौ नयश्विना वहतं यज्ञे अस्मिन ||
yo ha sya vāṃ rathirā vasta usrā ratho yujānaḥ pariyātivartiḥ |
 tena naḥ śaṃ yoruṣaso vyuṣṭau nyaśvinā vahataṃ yajñe asmin ||
[7.69.6] नरा गौरेव विद्युतं तर्षाणास्माकमद्य सवनोप यातम |
 पुरुत्रा हि वां मतिभिर्हवन्ते मा वामन्ये नि यमन देवयन्तः ||
narā ghaureva vidyutaṃ tṛṣāṇāsmākamadya savanopa yātam |
 purutrā hi vāṃ matibhirhavante mā vāmanye ni yaman devayantaḥ ||
[7.69.7] युवं भुज्युमवविद्धं समुद्र उदूहथुरर्णसो अस्रिधानैः |
 पतत्रिभिरश्रमैरव्यथिभिर्दंसनाभिरश्विना पारयन्ता ||
yuvaṃ bhujyumavaviddhaṃ samudra udūhathurarṇaso asridhānaiḥ |
 patatribhiraśramairavyathibhirdaṃsanābhiraśvinā pārayantā ||
[7.69.8] नू मे हवमा शर्णुतं युवाना... ||
nū me havamā śṛṇutaṃ yuvānā... ||

### Hymn 7.70

[7.70.1] आ विश्ववाराश्विना गतं नः पर तत सथानमवाचि वां पर्थिव्याम |
 अश्वो न वाजी शुनप्र्ष्ठो अस्थादा यत सेदथुर्ध्रुवसे न योनिम ||
ā viśvavārāśvinā ghataṃ naḥ pra tat sthānamavāci vāṃ pṛthivyām |
 aśvo na vājī śunapṛṣṭho asthādā yat sedathurdhruvase na yonim ||
[7.70.2] सिषक्ति सा वां सुमतिश्चनिष्ठातापि घर्मो मनुषो दुरोणे |
 यो वां समुद्रान सरितः पिपर्त्येतग्वा चिन न सुयुजा युजानः ||
siṣakti sā vāṃ sumatiścaniṣṭhātāpi gharmo manuṣo duroṇe |
 yo vāṃ samudrān saritaḥ pipartyetaghvā cin na suyujā yujānaḥ ||
[7.70.3] यानि सथानान्यश्विना दधाथे दिवो यह्वीष्वोषधीषु विक्षु |
 नि पर्वतस्य मूर्धनि सदन्तेषं जनाय दाशुषेवहन्ता ||
yāni sthānānyaśvinā dadhāthe divo yahvīṣvoṣadhīṣu vikṣu |
 ni parvatasya mūrdhani sadanteṣaṃ janāya dāśuṣevahantā ||
[7.70.4] चनिष्टं देवा ओषधीष्वप्सु यद योग्या अश्नवैथे रषीणाम |
 पुरूणि रत्ना दधतौ नयस्मे अनु पूर्वाणि चख्यथुर्युगानि ||
caniṣṭaṃ devā oṣadhīṣvapsu yad yoghyā aśnavaithe ṛṣīṇām |
 purūṇi ratnā dadhatau nyasme anu pūrvāṇi cakhyathuryughāni ||
[7.70.5] शुश्रुवांसा चिदश्विना पुरूण्यभि बरह्माणि चक्षाथे रषीणाम |
 परति पर यातं वरमा जनायास्मे वामस्तु सुमतिश्चनिष्ठा ||
śuśruvāṃsā cidaśvinā purūṇyabhi brahmāṇi cakṣāthe ṛṣīṇām |
 prati pra yātaṃ varamā janāyāsme vāmastu sumatiścaniṣṭhā ||
[7.70.6] यो वां यज्ञो नासत्या हविष्मान कर्तब्रह्मा समर्यो भवाति |
 उप पर यातं वरमा वसिष्ठमिमा बरह्माण्य रच्यन्ते युवभ्याम ||
yo vāṃ yajño nāsatyā haviṣmān kṛtabrahmā samaryo bhavāti |
 upa pra yātaṃ varamā vasiṣṭhamimā brahmāṇy ṛcyante yuvabhyām ||
[7.70.7] इयं मनीषा इयमश्विना गीरिमां सुव्र्क्तिं वर्षणा जुषेथाम |
 इमा बरह्माणि युवयून्यग्मन यूयं पात... ||
iyaṃ manīṣā iyamaśvinā ghīrimāṃ suvṛktiṃ vṛṣaṇā juṣethām |
 imā brahmāṇi yuvayūnyaghman yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.71

[7.71.1] अप सवसुरुषसो नग जिहीते रिणक्ति कर्ष्णीररुषाय पन्थाम |
 अश्वामघा गोमघा वां हुवेम दिवा नक्तं शरुमस्मद युयोतम ||
apa svasuruṣaso nagh jihīte riṇakti kṛṣṇīraruṣāya panthām |
 aśvāmaghā ghomaghā vāṃ huvema divā naktaṃ śarumasmad yuyotam ||
[7.71.2] उपायातं दाशुषे मर्त्याय रथेन वाममश्विना वहन्ता |
 युयुतमस्मदनिराममीवां दिवा नक्तं माध्वी तरासिथां नः ||
upāyātaṃ dāśuṣe martyāya rathena vāmamaśvinā vahantā |
 yuyutamasmadanirāmamīvāṃ divā naktaṃ mādhvī trāsithāṃ naḥ ||
[7.71.3] आ वां रथमवमस्यां वयुष्टौ सुम्नायवो वर्षणो वर्तयन्तु |
 सयूमगभस्तिं रतयुग्भिरश्वैराश्विना वसुमन्तं वहेथाम ||
ā vāṃ rathamavamasyāṃ vyuṣṭau sumnāyavo vṛṣaṇo vartayantu |
 syūmaghabhastiṃ ṛtayughbhiraśvairāśvinā vasumantaṃ vahethām ||
[7.71.4] यो वां रथो नर्पती अस्ति वोळ्हा तरिवन्धुरो वसुमानुस्रयामा |
 आ न एना नासत्योप यातमभि यद वां विश्वप्स्न्यो जिगाति ||
yo vāṃ ratho nṛpatī asti voḷhā trivandhuro vasumānusrayāmā |
 ā na enā nāsatyopa yātamabhi yad vāṃ viśvapsnyo jighāti ||
[7.71.5] युवं चयवानं जरसो.अमुमुक्तं नि पेदव ऊहथुराशुमश्वम |
 निरंहसस्तमस सपर्तमत्रिं नि जाहुषं शिथिरे धातमन्तः ||
yuvaṃ cyavānaṃ jaraso.amumuktaṃ ni pedava ūhathurāśumaśvam |
 niraṃhasastamasa spartamatriṃ ni jāhuṣaṃ śithire dhātamantaḥ ||
[7.71.6] इयं मनीषा इयमश्विना गीर... ||
iyaṃ manīṣā iyamaśvinā ghīr... ||

### Hymn 7.72

[7.72.1] आ गोमता नासत्या रथेनाश्वावता पुरुश्चन्द्रेण यातम |
 अभि वां विश्वा नियुतः सचन्ते सपार्हया शरिया तन्वा शुभाना ||
ā ghomatā nāsatyā rathenāśvāvatā puruścandreṇa yātam |
 abhi vāṃ viśvā niyutaḥ sacante spārhayā śriyā tanvā śubhānā ||
[7.72.2] आ नो देवेभिरुप यातमर्वाक सजोषसा नासत्या रथेन |
 युवोर्हि नः सख्या पित्र्याणि समानो बन्धुरुत तस्य वित्तम ||
ā no devebhirupa yātamarvāk sajoṣasā nāsatyā rathena |
 yuvorhi naḥ sakhyā pitryāṇi samāno bandhuruta tasya vittam ||
[7.72.3] उदु सतोमासो अश्विनोरबुध्रञ जामि बरह्माण्युषसश्च देवीः |
 आविवासन रोदसी धिष्ण्येमे अछा विप्रो नासत्या विवक्ति ||
udu stomāso aśvinorabudhrañ jāmi brahmāṇyuṣasaśca devīḥ |
 āvivāsan rodasī dhiṣṇyeme achā vipro nāsatyā vivakti ||
[7.72.4] वि चेदुछन्त्यश्विना उषासः पर वां बरह्माणि कारवो भरन्ते |
 ऊर्ध्वं भानुं सविता देवो अश्रेद बर्हदग्नयः समिधा जरन्ते ||
vi ceduchantyaśvinā uṣāsaḥ pra vāṃ brahmāṇi kāravo bharante |
 ūrdhvaṃ bhānuṃ savitā devo aśred bṛhadaghnayaḥ samidhā jarante ||
[7.72.5] आ पश्चातान नासत्या पुरस्तादाश्विना यातमधरादुदक्तात |
 आ विश्वतः पाञ्चजन्येन राया यूयं पात... ||
ā paścātān nāsatyā purastādāśvinā yātamadharādudaktāt |
 ā viśvataḥ pāñcajanyena rāyā yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.73

[7.73.1] अतारिष्म तमसस पारमस्य परति सतोमं देवयन्तो दधानाः |
 पुरुदंसा पुरुतमा पुराजामर्त्या हवते अश्विना गीः ||
atāriṣma tamasas pāramasya prati stomaṃ devayanto dadhānāḥ |
 purudaṃsā purutamā purājāmartyā havate aśvinā ghīḥ ||
[7.73.2] नयु परियो मनुषः सादि होता नासत्या यो यजते वन्दते च |
 अश्नीतं मध्वो अश्विना उपाक आ वां वोचे विदथेषु परयस्वान ||
nyu priyo manuṣaḥ sādi hotā nāsatyā yo yajate vandate ca |
 aśnītaṃ madhvo aśvinā upāka ā vāṃ voce vidatheṣu prayasvān ||
[7.73.3] अहेम यज्ञं पथामुराणा इमां सुव्र्क्तिं वर्षणा जुषेथाम |
 शरुष्टीवेव परेषितो वामबोधि परति सतोमैर्जरमाणो वसिष्ठः ||
ahema yajñaṃ pathāmurāṇā imāṃ suvṛktiṃ vṛṣaṇā juṣethām |
 śruṣṭīveva preṣito vāmabodhi prati stomairjaramāṇo vasiṣṭhaḥ ||
[7.73.4] उप तया वह्नी गमतो विशं नो रक्षोहणा सम्भ्र्ता वीळुपाणी |
 समन्धांस्यग्मत मत्सराणि मा नो मर्धिष्टमा गतं शिवेन ||
upa tyā vahnī ghamato viśaṃ no rakṣohaṇā sambhṛtā vīḷupāṇī |
 samandhāṃsyaghmata matsarāṇi mā no mardhiṣṭamā ghataṃ śivena ||
[7.73.5] आ पश्चातान नासत्या पुरस्ताद... ||
ā paścātān nāsatyā purastād... ||

### Hymn 7.74

[7.74.1] इमा उ वां दिविष्टय उस्रा हवन्ते अश्विना |
 अयं वामह्वे.अवसे शचीवसू विशं-विशं हि गछथः ||
imā u vāṃ diviṣṭaya usrā havante aśvinā |
 ayaṃ vāmahve.avase śacīvasū viśaṃ-viśaṃ hi ghachathaḥ ||
[7.74.2] युवं चित्रं ददथुर्भोजनं नरा चोदेथां सून्र्तावते |
 अर्वाग रथं समनसा नि यछतं पिबतं सोम्यं मधु ||
yuvaṃ citraṃ dadathurbhojanaṃ narā codethāṃ sūnṛtāvate |
 arvāgh rathaṃ samanasā ni yachataṃ pibataṃ somyaṃ madhu ||
[7.74.3] आ यातमुप भूषतं मध्वः पिबतमश्विना |
 दुग्धं पयोव्र्षणा जेन्यावसू मा नो मर्धिष्टमा गतम ||
ā yātamupa bhūṣataṃ madhvaḥ pibatamaśvinā |
 dughdhaṃ payovṛṣaṇā jenyāvasū mā no mardhiṣṭamā ghatam ||
[7.74.4] अश्वासो ये वामुप दाशुषो गर्हं युवां दीयन्ति बिभ्रतः |
 मक्षूयुभिर्नरा हयेभिरश्विना देवा यातमस्मयू ||
aśvāso ye vāmupa dāśuṣo ghṛhaṃ yuvāṃ dīyanti bibhrataḥ |
 makṣūyubhirnarā hayebhiraśvinā devā yātamasmayū ||
[7.74.5] अधा ह यन्तो अश्विना पर्क्षः सचन्त सूरयः |
 ता यंसतो मघवद्भ्यो धरुवं यशश्छर्दिरस्मभ्यं नासत्या ||
adhā ha yanto aśvinā pṛkṣaḥ sacanta sūrayaḥ |
 tā yaṃsato maghavadbhyo dhruvaṃ yaśaśchardirasmabhyaṃ nāsatyā ||
[7.74.6] पर ये ययुरव्र्कासो रथा इव नर्पातारो जनानाम |
 उत सवेन शवसा शूशुवुर्नर उत कषियन्ति सुक्षितिम ||
pra ye yayuravṛkāso rathā iva nṛpātāro janānām |
 uta svena śavasā śūśuvurnara uta kṣiyanti sukṣitim ||

### Hymn 7.75

[7.75.1] वयुषा आवो दिविजा रतेनाविष्क्र्ण्वाना महिमानमागात |
 अप दरुहस्तम आवरजुष्टमङगिरस्तमा पथ्या अजीगः ||
vyuṣā āvo divijā ṛtenāviṣkṛṇvānā mahimānamāghāt |
 apa druhastama āvarajuṣṭamaṅghirastamā pathyā ajīghaḥ ||
[7.75.2] महे नो अद्य सुविताय बोध्युषो महे सौभगाय पर यन्धि |
 चित्रं रयिं यशसं धेह्यस्मे देवि मर्तेषु मानुषि शरवस्युम ||
mahe no adya suvitāya bodhyuṣo mahe saubhaghāya pra yandhi |
 citraṃ rayiṃ yaśasaṃ dhehyasme devi marteṣu mānuṣi śravasyum ||
[7.75.3] एते तये भानवो दर्शतायाश्चित्रा उषसो अम्र्तास आगुः |
 जनयन्तो दैव्यानि वरतान्याप्र्णन्तो अन्तरिक्षा वयस्थुः ||
ete tye bhānavo darśatāyāścitrā uṣaso amṛtāsa āghuḥ |
 janayanto daivyāni vratānyāpṛṇanto antarikṣā vyasthuḥ ||
[7.75.4] एषा सया युजाना पराकात पञ्च कषितीः परि सद्यो जिगाति |
 अभिपश्यन्ती वयुना जनानां दिवो दुहिता भुवनस्यपत्नी ||
eṣā syā yujānā parākāt pañca kṣitīḥ pari sadyo jighāti |
 abhipaśyantī vayunā janānāṃ divo duhitā bhuvanasyapatnī ||
[7.75.5] वाजिनीवती सूर्यस्य योषा चित्रामघा राय ईशे वसूनाम |
 रषिष्टुता जरयन्ती मघोन्युषा उछति वह्निभिर्ग्र्णाना ||
vājinīvatī sūryasya yoṣā citrāmaghā rāya īśe vasūnām |
 ṛṣiṣṭutā jarayantī maghonyuṣā uchati vahnibhirghṛṇānā ||
[7.75.6] परति दयुतानामरुषासो अश्वाश्चित्रा अद्र्श्रन्नुषसं वहन्तः |
 याति शुभ्रा विश्वपिशा रथेन दधाति रत्नंविधते जनाय ||
prati dyutānāmaruṣāso aśvāścitrā adṛśrannuṣasaṃ vahantaḥ |
 yāti śubhrā viśvapiśā rathena dadhāti ratnaṃvidhate janāya ||
[7.75.7] सत्या सत्येभिर्महती महद्भिर्देवी देवेभिर्यजता यजत्रैः |
 रुजद दर्ळ्हानि दददुस्रियाणां परति गाव उषसं वावशन्त ||
satyā satyebhirmahatī mahadbhirdevī devebhiryajatā yajatraiḥ |
 rujad dṛḷhāni dadadusriyāṇāṃ prati ghāva uṣasaṃ vāvaśanta ||
[7.75.8] नू नो गोमद वीरवद धेहि रत्नमुषो अश्वावद पुरुभोजो अस्मे |
 मा नो बर्हिः पुरुषता निदे कर्यूयं पात... ||
nū no ghomad vīravad dhehi ratnamuṣo aśvāvad purubhojo asme |
 mā no barhiḥ puruṣatā nide karyūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.76

[7.76.1] उदु जयोतिरम्र्तं विश्वजन्यं विश्वानरः सविता देवो अश्रेत |
 करत्वा देवानामजनिष्ट चक्षुराविरकर्भुवनंविश्वमुषाः ||
udu jyotiramṛtaṃ viśvajanyaṃ viśvānaraḥ savitā devo aśret |
 kratvā devānāmajaniṣṭa cakṣurāvirakarbhuvanaṃviśvamuṣāḥ ||
[7.76.2] पर मे पन्था देवयाना अद्र्श्रन्नमर्धन्तो वसुभिरिष्क्र्तासः |
 अभूदु केतुरुषसः पुरस्तात परतीच्यागादधि हर्म्येभ्यः ||
pra me panthā devayānā adṛśrannamardhanto vasubhiriṣkṛtāsaḥ |
 abhūdu keturuṣasaḥ purastāt pratīcyāghādadhi harmyebhyaḥ ||
[7.76.3] तानीदहानि बहुलान्यासन या पराचीनमुदिता सूर्यस्य |
 यतः परि जार इवाचरन्त्युषो दद्र्क्षे न पुनर्यतीव ||
tānīdahāni bahulānyāsan yā prācīnamuditā sūryasya |
 yataḥ pari jāra ivācarantyuṣo dadṛkṣe na punaryatīva ||
[7.76.4] त इद देवानां सधमाद आसन्न्र्तावानः कवयः पूर्व्यासः |
 गूळ्हं जयोतिः पितरो अन्वविन्दन सत्यमन्त्रा अजनयन्नुषासम ||
ta id devānāṃ sadhamāda āsannṛtāvānaḥ kavayaḥ pūrvyāsaḥ |
 ghūḷhaṃ jyotiḥ pitaro anvavindan satyamantrā ajanayannuṣāsam ||
[7.76.5] समान ऊर्वे अधि संगतासः सं जानते न यतन्ते मिथस्ते |
 ते देवानां न मिनन्ति वरतान्यमर्धन्तो वसुभिर्यादमानाः ||
samāna ūrve adhi saṃghatāsaḥ saṃ jānate na yatante mithaste |
 te devānāṃ na minanti vratānyamardhanto vasubhiryādamānāḥ ||
[7.76.6] परति तवा सतोमैरीळते वसिष्ठा उषर्बुधः सुभगे तुष्टुवांसः |
 गवां नेत्री वाजपत्नी न उछोषः सुजाते परथमा जरस्व ||
prati tvā stomairīḷate vasiṣṭhā uṣarbudhaḥ subhaghe tuṣṭuvāṃsaḥ |
 ghavāṃ netrī vājapatnī na uchoṣaḥ sujāte prathamā jarasva ||
[7.76.7] एषा नेत्री राधसः सून्र्तानामुषा उछन्ती रिभ्यते वसिष्ठैः |
 दीर्घश्रुतं रयिमस्मे दधाना यूयं पात... ||
eṣā netrī rādhasaḥ sūnṛtānāmuṣā uchantī ribhyate vasiṣṭhaiḥ |
 dīrghaśrutaṃ rayimasme dadhānā yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.77

[7.77.1] उपो रुरुचे युवतिर्न योषा विश्वं जीवं परसुवन्ती चरायै |
 अभूदग्निः समिधे मानुषाणामकर्ज्योतिर्बाधमाना तमांसि ||
upo ruruce yuvatirna yoṣā viśvaṃ jīvaṃ prasuvantī carāyai |
 abhūdaghniḥ samidhe mānuṣāṇāmakarjyotirbādhamānā tamāṃsi ||
[7.77.2] विश्वं परतीची सप्रथा उदस्थाद रुशद वासो बिभ्रतीशुक्रमश्वैत |
 हिरण्यवर्णा सुद्र्शीकसन्द्र्ग गवां मातानेत्र्यह्नामरोचि ||
viśvaṃ pratīcī saprathā udasthād ruśad vāso bibhratīśukramaśvait |
 hiraṇyavarṇā sudṛśīkasandṛgh ghavāṃ mātānetryahnāmaroci ||
[7.77.3] देवानां चक्षुः सुभगा वहन्ती शवेतं नयन्ती सुद्र्शीकमश्वम |
 उषा अदर्शि रश्मिभिर्व्यक्ता चित्रामघा विश्वमनु परभूता ||
devānāṃ cakṣuḥ subhaghā vahantī śvetaṃ nayantī sudṛśīkamaśvam |
 uṣā adarśi raśmibhirvyaktā citrāmaghā viśvamanu prabhūtā ||
[7.77.4] अन्तिवामा दूरे अमित्रमुछोर्वीं गव्यूतिमभयं कर्धी नः |
 यावय दवेष आ भरा वसूनि चोदय राधो गर्णते मघोनि ||
antivāmā dūre amitramuchorvīṃ ghavyūtimabhayaṃ kṛdhī naḥ |
 yāvaya dveṣa ā bharā vasūni codaya rādho ghṛṇate maghoni ||
[7.77.5] अस्मे शरेष्ठेभिर्भानुभिर्वि भाह्युषो देवि परतिरन्ती न आयुः |
 इषं च नो दधती विश्ववारे गोमदश्वावद रथवच्च राधः ||
asme śreṣṭhebhirbhānubhirvi bhāhyuṣo devi pratirantī na āyuḥ |
 iṣaṃ ca no dadhatī viśvavāre ghomadaśvāvad rathavacca rādhaḥ ||
[7.77.6] यां तवा दिवो दुहितर्वर्धयन्त्युषः सुजाते मतिभिर्वसिष्ठाः |
 सास्मासु धा रयिं रष्वं बर्हन्तं यूयं पात... ||
yāṃ tvā divo duhitarvardhayantyuṣaḥ sujāte matibhirvasiṣṭhāḥ |
 sāsmāsu dhā rayiṃ ṛṣvaṃ bṛhantaṃ yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.78

[7.78.1] परति केतवः परथमा अद्र्श्रन्नूर्ध्वा अस्या अञ्जयो वि शरयन्ते |
 उषो अर्वाचा बर्हता रथेन जयोतिष्मता वाममस्मभ्यं वक्षि ||
prati ketavaḥ prathamā adṛśrannūrdhvā asyā añjayo vi śrayante |
 uṣo arvācā bṛhatā rathena jyotiṣmatā vāmamasmabhyaṃ vakṣi ||
[7.78.2] परति षीमग्निर्जरते समिद्धः परति विप्रासो मतिभिर्ग्र्णन्तः |
 उषा याति जयोतिषा बाधमाना विश्वा तमांसि दुरिताप देवी ||
prati ṣīmaghnirjarate samiddhaḥ prati viprāso matibhirghṛṇantaḥ |
 uṣā yāti jyotiṣā bādhamānā viśvā tamāṃsi duritāpa devī ||
[7.78.3] एता उ तयाः परत्यद्र्श्रन पुरस्ताज्ज्योतिर्यछन्तीरुषसोविभातीः |
 अजीजनन सूर्यं यज्ञमग्निमपाचीनं तमो अगादजुष्टम ||
etā u tyāḥ pratyadṛśran purastājjyotiryachantīruṣasovibhātīḥ |
 ajījanan sūryaṃ yajñamaghnimapācīnaṃ tamo aghādajuṣṭam ||
[7.78.4] अचेति दिवो दुहिता मघोनी विश्वे पश्यन्त्युषसं विभातीम |
 आस्थाद रथं सवधया युज्यमानमा यमश्वासः सुयुजो वहन्ति ||
aceti divo duhitā maghonī viśve paśyantyuṣasaṃ vibhātīm |
 āsthād rathaṃ svadhayā yujyamānamā yamaśvāsaḥ suyujo vahanti ||
[7.78.5] परति तवाद्य सुमनसो बुधन्तास्माकासो मघवानो वयं च |
 तिल्विलायध्वमुषसो विभातीर्यूयं पात... ||
prati tvādya sumanaso budhantāsmākāso maghavāno vayaṃ ca |
 tilvilāyadhvamuṣaso vibhātīryūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.79

[7.79.1] वयुषा आवः पथ्या जनानां पञ्च कषितीर्मानुषीर्बोधयन्ती |
 सुसन्द्र्ग्भिरुक्षभिर्भानुमश्रेद वि सूर्यो रोदसी चक्षसावः ||
vyuṣā āvaḥ pathyā janānāṃ pañca kṣitīrmānuṣīrbodhayantī |
 susandṛghbhirukṣabhirbhānumaśred vi sūryo rodasī cakṣasāvaḥ ||
[7.79.2] वयञ्जते दिवो अन्तेष्वक्तून विशो न युक्ता उषसो यतन्ते |
 सं ते गावस्तम आ वर्तयन्ति जयोतिर्यछन्ति सवितेव बाहू ||
vyañjate divo anteṣvaktūn viśo na yuktā uṣaso yatante |
 saṃ te ghāvastama ā vartayanti jyotiryachanti saviteva bāhū ||
[7.79.3] अभूदुषा इन्द्रतमा मघोन्यजीजनत सुविताय शरवांसि |
 वि दिवो देवी दुहिता दधात्यङगिरस्तमा सुक्र्ते वसूनि ||
abhūduṣā indratamā maghonyajījanat suvitāya śravāṃsi |
 vi divo devī duhitā dadhātyaṅghirastamā sukṛte vasūni ||
[7.79.4] तावदुषो राधो अस्मभ्यं रास्व यावत सतोत्र्भ्यो अरदो गर्णाना |
 यां तवा जज्ञुर्व्र्षभस्या रवेण वि दर्ळ्हस्य दुरो अद्रेरौर्णोः ||
tāvaduṣo rādho asmabhyaṃ rāsva yāvat stotṛbhyo arado ghṛṇānā |
 yāṃ tvā jajñurvṛṣabhasyā raveṇa vi dṛḷhasya duro adreraurṇoḥ ||
[7.79.5] देवं-देवं राधसे चोदयन्त्यस्मद्र्यक सून्र्ता ईरयन्ती |
 वयुछन्ती नः सनये धियो धा यूयं पात... ||
devaṃ-devaṃ rādhase codayantyasmadryak sūnṛtā īrayantī |
 vyuchantī naḥ sanaye dhiyo dhā yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.80

[7.80.1] परति सतोमेभिरुषसं वसिष्ठा गीर्भिर्विप्रासः परथमा अबुध्रन |
 विवर्तयन्तीं रजसी समन्ते आविष्क्र्ण्वतीं भुवनानि विश्वा ||
prati stomebhiruṣasaṃ vasiṣṭhā ghīrbhirviprāsaḥ prathamā abudhran |
 vivartayantīṃ rajasī samante āviṣkṛṇvatīṃ bhuvanāni viśvā ||
[7.80.2] एषा सया नव्यमायुर्दधाना गूढ्वी तमो जयोतिषोषाबोधि |
 अग्र एति युवतिरह्रयाणा पराचिकितत सूर्यं यज्ञमग्निम ||
eṣā syā navyamāyurdadhānā ghūḍhvī tamo jyotiṣoṣāabodhi |
 aghra eti yuvatirahrayāṇā prācikitat sūryaṃ yajñamaghnim ||
[7.80.3] अश्वावतीर्गोमतीर्न उषासो... ||
aśvāvatīrghomatīrna uṣāso... ||

### Hymn 7.81

[7.81.1] परत्यु अदर्श्यायत्युछन्ती दुहिता दिवः |
 अपो महि वययति चक्षसे तमो जयोतिष कर्णोति सूनरी ||
pratyu adarśyāyatyuchantī duhitā divaḥ |
 apo mahi vyayati cakṣase tamo jyotiṣ kṛṇoti sūnarī ||
[7.81.2] उदुस्रियाः सर्जते सूर्यः सचानुद्यन नक्षत्रमर्चिवत |
 तवेदुषो वयुषि सूर्यस्य च सं भक्तेन गमेमहि ||
udusriyāḥ sṛjate sūryaḥ sacānudyan nakṣatramarcivat |
 taveduṣo vyuṣi sūryasya ca saṃ bhaktena ghamemahi ||
[7.81.3] परति तवा दुहितर्दिव उषो जीरा अभुत्स्महि |
 या वहसि पुरुस्पार्हं वनन्वति रत्नं न दाशुषे मयः ||
prati tvā duhitardiva uṣo jīrā abhutsmahi |
 yā vahasi puruspārhaṃ vananvati ratnaṃ na dāśuṣe mayaḥ ||
[7.81.4] उछन्ती या कर्णोषि मंहना महि परख्यै देवि सवर्द्र्शे |
 तस्यास्ते रत्नभाज ईमहे वयं सयाम मातुर्न सूनवः ||
uchantī yā kṛṇoṣi maṃhanā mahi prakhyai devi svardṛśe |
 tasyāste ratnabhāja īmahe vayaṃ syāma māturna sūnavaḥ ||
[7.81.5] तच्चित्रं राध आ भरोषो यद दीर्घश्रुत्तमम |
 यत तेदिवो दुहितर्मर्तभोजनं तद रास्व भुनजामहै ||
taccitraṃ rādha ā bharoṣo yad dīrghaśruttamam |
 yat tedivo duhitarmartabhojanaṃ tad rāsva bhunajāmahai ||
[7.81.6] शरवः सूरिभ्यो अम्र्तं वसुत्वनं वाजानस्मभ्यं गोमतः |
 चोदयित्री मघोनः सून्र्तावत्युषा उछदप सरिधः ||
śravaḥ sūribhyo amṛtaṃ vasutvanaṃ vājānasmabhyaṃ ghomataḥ |
 codayitrī maghonaḥ sūnṛtāvatyuṣā uchadapa sridhaḥ ||

### Hymn 7.82

[7.82.1] इन्द्रावरुणा युवमध्वराय नो विशे जनाय महि शर्म यछतम |
 दीर्घप्रयज्युमति यो वनुष्यति वयं जयेम पर्तनासु दूढ्यः ||
indrāvaruṇā yuvamadhvarāya no viśe janāya mahi śarma yachatam |
 dīrghaprayajyumati yo vanuṣyati vayaṃ jayema pṛtanāsu dūḍhyaḥ ||
[7.82.2] सम्राळ अन्यः सवराळ अन्य उच्यते वां महान्ताविन्द्रावरुणा महावसू |
 विश्वे देवासः परमे वयोमनि सं वामोजोव्र्षणा सं बलं दधुः ||
samrāḷ anyaḥ svarāḷ anya ucyate vāṃ mahāntāvindrāvaruṇā mahāvasū |
 viśve devāsaḥ parame vyomani saṃ vāmojovṛṣaṇā saṃ balaṃ dadhuḥ ||
[7.82.3] अन्वपां खान्यत्र्न्तमोजसा सूर्यमैरयतं दिवि परभु ||
anvapāṃ khānyatṛntamojasā sūryamairayataṃ divi prabhu ||
[7.82.4] म |
 इन्द्रावरुणा मदे अस्य मायिनो.अपिन्वतमपितः पिन्वतं धियः ||
m |
 indrāvaruṇā made asya māyino.apinvatamapitaḥ pinvataṃ dhiyaḥ ||
[7.82.5] युवामिद युत्सु पर्तनासु वह्नयो युवां कषेमस्य परसवे मितज्ञवः |
 ईशाना वस्व उभयस्य कारव इन्द्रावरुणा सुहवा हवामहे ||
yuvāmid yutsu pṛtanāsu vahnayo yuvāṃ kṣemasya prasave mitajñavaḥ |
 īśānā vasva ubhayasya kārava indrāvaruṇā suhavā havāmahe ||
[7.82.6] इन्द्रावरुणा यदिमानि चक्रथुर्विश्वा जातानि भुवनस्यमज्मना |
 कषेमेण मित्रो वरुणं दुवस्यति मरुद्भिरुग्रः शुभमन्य ईयते ||
indrāvaruṇā yadimāni cakrathurviśvā jātāni bhuvanasyamajmanā |
 kṣemeṇa mitro varuṇaṃ duvasyati marudbhirughraḥ śubhamanya īyate ||
[7.82.7] महे शुल्काय वरुणस्य नु तविष ओजो मिमाते धरुवमस्य यत सवम |
 अजामिमन्यः शनथयन्तमातिरद दभ्रेभिरन्यः पर वर्णोति भूयसः ||
mahe śulkāya varuṇasya nu tviṣa ojo mimāte dhruvamasya yat svam |
 ajāmimanyaḥ śnathayantamātirad dabhrebhiranyaḥ pra vṛṇoti bhūyasaḥ ||
[7.82.8] न तमंहो न दुरितानि मर्त्यमिन्द्रावरुणा न तपः कुतश्चन |
 यस्य देवा गछथो वीथो अध्वरं न तं मर्तस्य नशते परिह्व्र्तिः ||
na tamaṃho na duritāni martyamindrāvaruṇā na tapaḥ kutaścana |
 yasya devā ghachatho vītho adhvaraṃ na taṃ martasya naśate parihvṛtiḥ ||
[7.82.9] अर्वां नरा दैव्येनावसा गतं शर्णुतं हवं यदि मे जुजोषथः |
 युवोर्हि सख्यमुत वा यदाप्यं मार्डीकमिन्द्रावरुणा नि यछतम ||
arvāṃ narā daivyenāvasā ghataṃ śṛṇutaṃ havaṃ yadi me jujoṣathaḥ |
 yuvorhi sakhyamuta vā yadāpyaṃ mārḍīkamindrāvaruṇā ni yachatam ||
[7.82.10] अस्माकमिन्द्रावरुणा भरे-भरे पुरोयोधा भवतं कर्ष्ट्योजसा |
 यद वां हवन्त उभये अध सप्र्धि नरस्तोकस्य तनयस्य सातिषु ||
asmākamindrāvaruṇā bhare-bhare puroyodhā bhavataṃ kṛṣṭyojasā |
 yad vāṃ havanta ubhaye adha spṛdhi narastokasya tanayasya sātiṣu ||
[7.82.11] अस्मे इन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा दयुम्नं यछन्तु महि शर्मसप्रथः |
 अवध्रं जयोतिरदितेरताव्र्धो देवस्य शलोकं सवितुर्मनामहे ||
asme indro varuṇo mitro aryamā dyumnaṃ yachantu mahi śarmasaprathaḥ |
 avadhraṃ jyotiraditertāvṛdho devasya ślokaṃ saviturmanāmahe ||

### Hymn 7.83

[7.83.1] युवां नरा पश्यमानास आप्यं पराचा गव्यन्तः पर्थुपर्शवो ययुः |
 दासा च वर्त्रा हतमार्याणि च सुदासमिन्द्रावरुणावसावतम ||
yuvāṃ narā paśyamānāsa āpyaṃ prācā ghavyantaḥ pṛthuparśavo yayuḥ |
 dāsā ca vṛtrā hatamāryāṇi ca sudāsamindrāvaruṇāvasāvatam ||
[7.83.2] यत्रा नरः समयन्ते कर्तध्वजो यस्मिन्नाजा भवति किंचन परियम |
 यत्रा भयन्ते भुवना सवर्द्र्शस्तत्रा न इन्द्रावरुणाधि वोचतम ||
yatrā naraḥ samayante kṛtadhvajo yasminnājā bhavati kiṃcana priyam |
 yatrā bhayante bhuvanā svardṛśastatrā na indrāvaruṇādhi vocatam ||
[7.83.3] सं भूम्या अन्ता धवसिरा अद्र्क्षतेन्द्रावरुणा दिवि घोषारुहत |
 अस्थुर्जनानामुप मामरातयो.अर्वागवसा हवनश्रुता गतम ||
saṃ bhūmyā antā dhvasirā adṛkṣatendrāvaruṇā divi ghoṣaāruhat |
 asthurjanānāmupa māmarātayo.arvāghavasā havanaśrutā ghatam ||
[7.83.4] इन्द्रावरुणा वधनाभिरप्रति भेदं वन्वन्ता पर सुदासमावतम |
 बरह्माण्येषां शर्णुतं हवीमनि सत्या तर्त्सूनामभवत पुरोहितिः ||
indrāvaruṇā vadhanābhiraprati bhedaṃ vanvantā pra sudāsamāvatam |
 brahmāṇyeṣāṃ śṛṇutaṃ havīmani satyā tṛtsūnāmabhavat purohitiḥ ||
[7.83.5] इन्द्रावरुणावभ्या तपन्ति माघान्यर्यो वनुषामरातयः |
 युवं हि वस्व उभयस्य राजथो.अध समा नो.अवतं पार्ये दिवि ||
indrāvaruṇāvabhyā tapanti māghānyaryo vanuṣāmarātayaḥ |
 yuvaṃ hi vasva ubhayasya rājatho.adha smā no.avataṃ pārye divi ||
[7.83.6] युवां हवन्त उभयास आजिष्विन्द्रं च वस्वो वरुणं चसातये |
 यत्र राजभिर्दशभिर्निबाधितं पर सुदासमावतं तर्त्सुभिः सह ||
yuvāṃ havanta ubhayāsa ājiṣvindraṃ ca vasvo varuṇaṃ casātaye |
 yatra rājabhirdaśabhirnibādhitaṃ pra sudāsamāvataṃ tṛtsubhiḥ saha ||
[7.83.7] दश राजानः समिता अयज्यवः सुदासमिन्द्रावरुणा न युयुधुः |
 सत्या नर्णामद्मसदामुपस्तुतिर्देवा एषामभवन देवहूतिषु ||
daśa rājānaḥ samitā ayajyavaḥ sudāsamindrāvaruṇā na yuyudhuḥ |
 satyā nṛṇāmadmasadāmupastutirdevā eṣāmabhavan devahūtiṣu ||
[7.83.8] दाशराज्ञे परियत्ताय विश्वतः सुदास इन्द्रावरुणावशिक्षतम |
 शवित्यञ्चो यत्र नमसा कपर्दिनो धिया धीवन्तो असपन्त तर्त्सवः ||
dāśarājñe pariyattāya viśvataḥ sudāsa indrāvaruṇāvaśikṣatam |
 śvityañco yatra namasā kapardino dhiyā dhīvanto asapanta tṛtsavaḥ ||
[7.83.9] वर्त्राण्यन्यः समिथेषु जिघ्नते वरतान्यन्यो अभि रक्षते सदा |
 हवामहे वां वर्षणा सुव्र्क्तिभिरस्मे इन्द्रावरुणा शर्म यछतम ||
vṛtrāṇyanyaḥ samitheṣu jighnate vratānyanyo abhi rakṣate sadā |
 havāmahe vāṃ vṛṣaṇā suvṛktibhirasme indrāvaruṇaā śarma yachatam ||
[7.83.10] अस्मे इन्द्रो वरुणो मित्रो... ||
asme indro varuṇo mitro... ||

### Hymn 7.84

[7.84.1] आ वां राजानावध्वरे वव्र्त्यां हव्येभिरिन्द्रावरुणा नमोभिः |
 पर वां घर्ताची बाह्वोर्दधाना परि तमना विषुरूपा जिगाति ||
ā vāṃ rājānāvadhvare vavṛtyāṃ havyebhirindrāvaruṇā namobhiḥ |
 pra vāṃ ghṛtācī bāhvordadhānā pari tmanā viṣurūpā jighāti ||
[7.84.2] युवो राष्ट्रं बर्हदिन्वति दयौर्यौ सेत्र्भिररज्जुभिः सिनीथः |
 परि नो हेळो वरुणस्य वर्ज्या उरुं न इन्द्रः कर्णवदु लोकम ||
yuvo rāṣṭraṃ bṛhadinvati dyauryau setṛbhirarajjubhiḥ sinīthaḥ |
 pari no heḷo varuṇasya vṛjyā uruṃ na indraḥ kṛṇavadu lokam ||
[7.84.3] कर्तं नो यज्ञं विदथेषु चारुं कर्तं बरह्माणि सूरिषुप्रशस्ता |
 उपो रयिर्देवजूतो न एतु पर णः सपार्हाभिरूतिभिस्तिरेतम ||
kṛtaṃ no yajñaṃ vidatheṣu cāruṃ kṛtaṃ brahmāṇi sūriṣupraśastā |
 upo rayirdevajūto na etu pra ṇaḥ spārhābhirūtibhistiretam ||
[7.84.4] अस्मे इन्द्रावरुणा विश्ववारं रयिं धत्तं वसुमन्तं पुरुक्षुम |
 पर य आदित्यो अन्र्ता मिनात्यमिता शूरो दयते वसूनि ||
asme indrāvaruṇā viśvavāraṃ rayiṃ dhattaṃ vasumantaṃ purukṣum |
 pra ya ādityo anṛtā minātyamitā śūro dayate vasūni ||
[7.84.5] इयमिन्द्रं वरुणमष्ट मे गीः परावत तोके तनये तूतुजाना |
 सुरत्नासो देववीतिं गमेम यूयं पात... ||
iyamindraṃ varuṇamaṣṭa me ghīḥ prāvat toke tanaye tūtujānā |
 suratnāso devavītiṃ ghamema yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.85

[7.85.1] पुनीषे वामरक्षसं मनीषां सोममिन्द्राय वरुणाय जुह्वत |
 घर्तप्रतीकामुषसं न देवीं ता नो यामन्नुरुष्यतामभीके ||
punīṣe vāmarakṣasaṃ manīṣāṃ somamindrāya varuṇāya juhvat |
 ghṛtapratīkāmuṣasaṃ na devīṃ tā no yāmannuruṣyatāmabhīke ||
[7.85.2] सपर्धन्ते वा उ देवहूये अत्र येषु धवजेषु दिद्यवः पतन्ति |
 युवं तानिन्द्रावरुणावमित्रान हतं पराचः शर्वा विषूचः ||
spardhante vā u devahūye atra yeṣu dhvajeṣu didyavaḥ patanti |
 yuvaṃ tānindrāvaruṇāvamitrān hataṃ parācaḥ śarvā viṣūcaḥ ||
[7.85.3] आपश्चिद धि सवयशसः सदस्सु देवीरिन्द्रं वरुणं देवता धुः |
 कर्ष्टीरन्यो धारयति परविक्ता वर्त्राण्यन्यो अप्रतीनि हन्ति ||
āpaścid dhi svayaśasaḥ sadassu devīrindraṃ varuṇaṃ devatā dhuḥ |
 kṛṣṭīranyo dhārayati praviktā vṛtrāṇyanyo apratīni hanti ||
[7.85.4] स सुक्रतुरतचिदस्तु होता य आदित्य शवसा वां नमस्वान |
 आववर्तदवसे वां हविष्मानसदित स सुविताय परयस्वान ||
sa sukraturtacidastu hotā ya āditya śavasā vāṃ namasvān |
 āvavartadavase vāṃ haviṣmānasadit sa suvitāya prayasvān ||
[7.85.5] इयमिन्द्रं वरुणमष्ट मे गीः... ||
iyamindraṃ varuṇamaṣṭa me ghīḥ... ||

### Hymn 7.86

[7.86.1] धीरा तवस्य महिना जनूंषि वि यस्तस्तम्भ रोदसी चिदुर्वी |
 पर नाकं रष्वं नुनुदे बर्हन्तं दविता नक्षत्रम्पप्रथच्च भूम ||
dhīrā tvasya mahinā janūṃṣi vi yastastambha rodasī cidurvī |
 pra nākaṃ ṛṣvaṃ nunude bṛhantaṃ dvitā nakṣatrampaprathacca bhūma ||
[7.86.2] उत सवया तन्वा सं वदे तत कदा नवन्तर्वरुणे भुवानि |
 किं मे हव्यमह्र्णानो जुषेत कदा मर्ळीकं सुमना अभि खयम ||
uta svayā tanvā saṃ vade tat kadā nvantarvaruṇe bhuvāni |
 kiṃ me havyamahṛṇāno juṣeta kadā mṛḷīkaṃ sumanā abhi khyam ||
[7.86.3] पर्छे तदेनो वरुण दिद्र्क्षूपो एमि चिकितुषो विप्र्छम |
 समानमिन मे कवयश्चिदाहुरयं ह तुभ्यं वरुणो हर्णीते ||
pṛche tadeno varuṇa didṛkṣūpo emi cikituṣo vipṛcham |
 samānamin me kavayaścidāhurayaṃ ha tubhyaṃ varuṇo hṛṇīte ||
[7.86.4] किमाग आस वरुण जयेष्ठं यत सतोतारं जिघांससि सखायम |
 पर तन मे वोचो दूळभ सवधावो.अव तवानेना नमसा तुर इयाम ||
kimāgha āsa varuṇa jyeṣṭhaṃ yat stotāraṃ jighāṃsasi sakhāyam |
 pra tan me voco dūḷabha svadhāvo.ava tvānenā namasā tura iyām ||
[7.86.5] अव दरुग्धानि पित्र्या सर्जा नो.अव या वयं चक्र्मा तनूभिः |
 अव राजन पशुत्र्पं न तायुं सर्जा वत्सं न दाम्नो वसिष्ठम ||
ava drughdhāni pitryā sṛjā no.ava yā vayaṃ cakṛmā tanūbhiḥ |
 ava rājan paśutṛpaṃ na tāyuṃ sṛjā vatsaṃ na dāmno vasiṣṭham ||
[7.86.6] न स सवो दक्षो वरुण धरुतिः सा सुरा मन्युर्विभीदकोचित्तिः |
 अस्ति जयायान कनीयस उपारे सवप्नश्चनेदन्र्तस्य परयोता ||
na sa svo dakṣo varuṇa dhrutiḥ sā surā manyurvibhīdakoacittiḥ |
 asti jyāyān kanīyasa upāre svapnaścanedanṛtasya prayotā ||
[7.86.7] अरं दासो न मीळ्हुषे कराण्यहं देवाय भूर्णये.अनागाः |
 अचेतयदचितो देवो अर्यो गर्त्सं राये कवितरो जुनाति ||
araṃ dāso na mīḷhuṣe karāṇyahaṃ devāya bhūrṇaye.anāghāḥ |
 acetayadacito devo aryo ghṛtsaṃ rāye kavitaro junāti ||
[7.86.8] अयं सु तुभ्यं वरुण सवधावो हर्दि सतोम उपश्रितश्चिदस्तु |
 शं नः कषेमे शमु योगे नो अस्तु यूयं पात... ||
ayaṃ su tubhyaṃ varuṇa svadhāvo hṛdi stoma upaśritaścidastu |
 śaṃ naḥ kṣeme śamu yoghe no astu yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.87

[7.87.1] रदत पथो वरुणः सूर्याय परार्णांसि समुद्रिया नदीनाम |
 सर्गो न सर्ष्टो अर्वतीरतायञ्चकार महीरवनीरहभ्यः ||
radat patho varuṇaḥ sūryāya prārṇāṃsi samudriyā nadīnām |
 sargho na sṛṣṭo arvatīrtāyañcakāra mahīravanīrahabhyaḥ ||
[7.87.2] आत्मा ते वातो रज आ नवीनोत पशुर्न भूर्णिर्यवसे ससवान |
 अन्तर्मही बर्हती रोदसीमे विश्वा ते धाम वरुण परियाणि ||
ātmā te vāto raja ā navīnot paśurna bhūrṇiryavase sasavān |
 antarmahī bṛhatī rodasīme viśvā te dhāma varuṇa priyāṇi ||
[7.87.3] परि सपशो वरुणस्य समदिष्टा उभे पश्यन्ति रोदसी सुमेके |
 रतावानः कवयो यज्ञधीराः परचेतसो य इषयन्त मन्म ||
pari spaśo varuṇasya smadiṣṭā ubhe paśyanti rodasī sumeke |
 ṛtāvānaḥ kavayo yajñadhīrāḥ pracetaso ya iṣayanta manma ||
[7.87.4] उवाच मे वरुणो मेधिराय तरिः सप्त नामाघ्न्या बिभर्ति |
 विद्वान पदस्य गुह्या न वोचद युगाय विप्र उपराय शिक्षन ||
uvāca me varuṇo medhirāya triḥ sapta nāmāghnyā bibharti |
 vidvān padasya ghuhyā na vocad yughāya vipra uparāya śikṣan ||
[7.87.5] तिस्रो दयावो निहिता अन्तरस्मिन तिस्रो भूमीरुपराः षड्विधानाः |
 गर्त्सो राजा वरुणश्चक्र एतं दिवि परेङखंहिरण्ययं शुभे कम ||
tisro dyāvo nihitā antarasmin tisro bhūmīruparāḥ ṣaḍvidhānāḥ |
 ghṛtso rājā varuṇaścakra etaṃ divi preṅkhaṃhiraṇyayaṃ śubhe kam ||
[7.87.6] अव सिन्धुं वरुणो दयौरिव सथाद दरप्सो न शवेतो मर्गस्तुविष्मान |
 गम्भीरशंसो रजसो विमानः सुपारक्षत्रः सतो अस्य राजा ||
ava sindhuṃ varuṇo dyauriva sthād drapso na śveto mṛghastuviṣmān |
 ghambhīraśaṃso rajaso vimānaḥ supārakṣatraḥ sato asya rājā ||
[7.87.7] यो मर्ळयाति चक्रुषे चिदागो वयं सयाम वरुणे अनागाः |
 अनु वरतान्यदितेरधन्तो यूयं पात... ||
yo mṛḷayāti cakruṣe cidāgho vayaṃ syāma varuṇe anāghāḥ |
 anu vratānyaditerdhanto yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.88

[7.88.1] पर शुन्ध्युवं वरुणाय परेष्ठां मतिं वसिष्ठ मीळ्हुषे भरस्व |
 य ईमर्वाञ्चं करते यजत्रं सहस्रामघं वर्षणं बर्हन्तम ||
pra śundhyuvaṃ varuṇāya preṣṭhāṃ matiṃ vasiṣṭha mīḷhuṣe bharasva |
 ya īmarvāñcaṃ karate yajatraṃ sahasrāmaghaṃ vṛṣaṇaṃ bṛhantam ||
[7.88.2] अधा नवस्य सन्द्र्शं जगन्वानग्नेरनीकं वरुणस्य मंसि |
 सवर्यदश्मन्नधिपा उ अन्धो.अभि मा वपुर्द्र्शये निनीयात ||
adhā nvasya sandṛśaṃ jaghanvānaghneranīkaṃ varuṇasya maṃsi |
 svaryadaśmannadhipā u andho.abhi mā vapurdṛśaye ninīyāt ||
[7.88.3] आ यद रुहाव वरुणश्च नावं पर यत समुद्रमीरयावमध्यम |
 अधि यदपां सनुभिश्चराव पर परेङख ईङखयावहै शुभे कम ||
ā yad ruhāva varuṇaśca nāvaṃ pra yat samudramīrayāvamadhyam |
 adhi yadapāṃ snubhiścarāva pra preṅkha īṅkhayāvahai śubhe kam ||
[7.88.4] वसिष्ठं ह वरुणो नाव्याधाद रषिं चकार सवपा महोभिः |
 सतोतारं विप्रः सुदिनत्वे अह्नां यान नु दयावस्ततनन यादुषासः ||
vasiṣṭhaṃ ha varuṇo nāvyādhād ṛṣiṃ cakāra svapā mahobhiḥ |
 stotāraṃ vipraḥ sudinatve ahnāṃ yān nu dyāvastatanan yāduṣāsaḥ ||
[7.88.5] कव तयानि नौ सख्या बभूवुः सचावहे यदव्र्कं पुरा चित |
 बर्हन्तं मानं वरुण सवधावः सहस्रद्वारं जगमा गर्हं ते ||
kva tyāni nau sakhyā babhūvuḥ sacāvahe yadavṛkaṃ purā cit |
 bṛhantaṃ mānaṃ varuṇa svadhāvaḥ sahasradvāraṃ jaghamā ghṛhaṃ te ||
[7.88.6] य आपिर्नित्यो वरुण परियः सन तवामागांसि कर्णवत सखा ते |
 मा त एनस्वन्तो यक्षिन भुजेम यन्धि षमा विप्र सतुवते वरूथम ||
ya āpirnityo varuṇa priyaḥ san tvāmāghāṃsi kṛṇavat sakhā te |
 mā ta enasvanto yakṣin bhujema yandhi ṣmā vipra stuvate varūtham ||
[7.88.7] धरुवासु तवासु कषितिषु कषियन्तो वयस्मत पाशं वरुणोमुमोचत |
 अवो वन्वाना अदितेरुपस्थाद यूयं पात ||
dhruvāsu tvāsu kṣitiṣu kṣiyanto vyasmat pāśaṃ varuṇomumocat |
 avo vanvānā aditerupasthād yūyaṃ pāta ||

### Hymn 7.89

[7.89.1] मो षु वरुण मर्न्मयं गर्हं राजन्नहं गमम |
 मर्ळा सुक्षत्र मर्ळय ||
mo ṣu varuṇa mṛnmayaṃ ghṛhaṃ rājannahaṃ ghamam |
 mṛḷā sukṣatra mṛḷaya ||
[7.89.2] यदेमि परस्फुरन्निव दर्तिर्न धमातो अद्रिवः |
 मर्ळा स. म. ||
yademi prasphuranniva dṛtirna dhmāto adrivaḥ |
 mṛḷā s. m. ||
[7.89.3] करत्वः समह दीनता परतीपं जगमा शुचे |
 मर्ळा स. म. ||
kratvaḥ samaha dīnatā pratīpaṃ jaghamā śuce |
 mṛḷā s. m. ||
[7.89.4] अपां मध्ये तस्थिवांसं तर्ष्णाविदज्जरितारम |
 मर्ळा स. म. ||
apāṃ madhye tasthivāṃsaṃ tṛṣṇāvidajjaritāram |
 mṛḷā s. m. ||
[7.89.5] यत किं चेदं वरुण दैव्ये जने.अभिद्रोहं मनुष्याश्चरामसि |
 अचित्ती यत तव धर्मा युयोपिम मा नस्तस्मादेनसो देव रीरिषः ||
yat kiṃ cedaṃ varuṇa daivye jane.abhidrohaṃ manuṣyāścarāmasi |
 acittī yat tava dharmā yuyopima mā nastasmādenaso deva rīriṣaḥ ||

### Hymn 7.90

[7.90.1] पर वीरया शुचयो दद्रिरे वामध्वर्युभिर्मधुमन्तः सुतासः |
 वह वायो नियुतो याह्यछा पिबा सुतस्यान्धसो मदाय ||
pra vīrayā śucayo dadrire vāmadhvaryubhirmadhumantaḥ sutāsaḥ |
 vaha vāyo niyuto yāhyachā pibā sutasyāndhaso madāya ||
[7.90.2] ईशानाय परहुतिं यस्त आनट छुचिं सोमं शुचिपास्तुभ्यं वायो |
 कर्णोषि तं मर्त्येषु परशस्तं जातो-जातो जायते वाज्यस्य ||
īśānāya prahutiṃ yasta ānaṭ chuciṃ somaṃ śucipāstubhyaṃ vāyo |
 kṛṇoṣi taṃ martyeṣu praśastaṃ jāto-jāto jāyate vājyasya ||
[7.90.3] राये नु यं जज्ञतू रोदसीमे राये देवी धिषणा धाति देवम |
 अध वायुं नियुतः सश्चत सवा उत शवेतं वसुधितिं निरेके ||
rāye nu yaṃ jajñatū rodasīme rāye devī dhiṣaṇā dhāti devam |
 adha vāyuṃ niyutaḥ saścata svā uta śvetaṃ vasudhitiṃ nireke ||
[7.90.4] उछन्नुषसः सुदिना अरिप्रा उरु जयोतिर्विविदुर्दीध्यानाः |
 गव्यं चिदूर्वमुशिजो वि वव्रुस्तेषामनु परदिवः सस्रुरापः ||
uchannuṣasaḥ sudinā ariprā uru jyotirvividurdīdhyānāḥ |
 ghavyaṃ cidūrvamuśijo vi vavrusteṣāmanu pradivaḥ sasrurāpaḥ ||
[7.90.5] ते सत्येन मनसा दीध्यानाः सवेन युक्तासः करतुना वहन्ति |
 इन्द्रवायू वीरवाहं रथं वामीशानयोरभि पर्क्षः सचन्ते ||
te satyena manasā dīdhyānāḥ svena yuktāsaḥ kratunā vahanti |
 indravāyū vīravāhaṃ rathaṃ vāmīśānayorabhi pṛkṣaḥ sacante ||
[7.90.6] ईशानासो ये दधते सवर्णो गोभिरश्वेभिर्वसुभिर्हिरण्यैः |
 इन्द्रवायू सूरयो विश्वमायुरर्वद्भिर्वीरैः पर्तनासु सह्युः ||
īśānāso ye dadhate svarṇo ghobhiraśvebhirvasubhirhiraṇyaiḥ |
 indravāyū sūrayo viśvamāyurarvadbhirvīraiḥ pṛtanāsu sahyuḥ ||
[7.90.7] अर्वन्तो न शरवसो भिक्षमाणा इन्द्रवायू सुष्टुतिभिर्वसिष्ठाः |
 वाजयन्तः सववसे हुवेम यूयं पात... ||
arvanto na śravaso bhikṣamāṇā indravāyū suṣṭutibhirvasiṣṭhāḥ |
 vājayantaḥ svavase huvema yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.91

[7.91.1] कुविदङग नमसा ये वर्धासः पुरा देवा अनवद्यास आसन |
 ते वायवे मनवे बाधितायावासयन्नुषसं सूर्येण ||
kuvidaṅgha namasā ye vṛdhāsaḥ purā devā anavadyāsa āsan |
 te vāyave manave bādhitāyāvāsayannuṣasaṃ sūryeṇa ||
[7.91.2] उशन्ता दूता न दभाय गोपा मासश्च पाथः शरदश्च पूर्वीः |
 इन्द्रवायू सुष्टुतिर्वामियाना मार्डीकमीट्टे सुवितं च नव्यम ||
uśantā dūtā na dabhāya ghopā māsaśca pāthaḥ śaradaśca pūrvīḥ |
 indravāyū suṣṭutirvāmiyānā mārḍīkamīṭṭe suvitaṃ ca navyam ||
[7.91.3] पीवोन्नान रयिव्र्धः सुमेधाः शवेतः सिषक्ति नियुतामभिश्रीः |
 ते वायवे समनसो वि तस्थुर्विश्वेन नरः सवपत्यानि चक्रुः ||
pīvoannān rayivṛdhaḥ sumedhāḥ śvetaḥ siṣakti niyutāmabhiśrīḥ |
 te vāyave samanaso vi tasthurviśven naraḥ svapatyāni cakruḥ ||
[7.91.4] यावत तरस्तन्वो यावदोजो यावन नरश्चक्षसा दीध्यानाः |
 शुचिं सोमं शुचिपा पातमस्मे इन्द्रवायू सदतम्बर्हिरेदम ||
yāvat tarastanvo yāvadojo yāvan naraścakṣasā dīdhyānāḥ |
 śuciṃ somaṃ śucipā pātamasme indravāyū sadatambarhiredam ||
[7.91.5] नियुवाना नियुत सपार्हवीरा इन्द्रवि -मर्वाक |
आू} इदं हि वां परभ्र्तं मध्वो अग्रमध परीणाना विमुमुक्तमस्मे ||
niyuvānā niyuta spārhavīrā indravi -amarvāk |
āū} idaṃ hi vāṃ prabhṛtaṃ madhvo aghramadha prīṇānā vimumuktamasme ||
[7.91.6] या वां शतं नियुतो याः सहस्रमिन्द्रवायू विश्ववाराः सचन्ते |
 आभिर्यातं सुविदत्राभिरर्वाक पातं नराप्रतिभ्र्तस्य मध्वः ||
yā vāṃ śataṃ niyuto yāḥ sahasramindravāyū viśvavārāḥ sacante |
 ābhiryātaṃ suvidatrābhirarvāk pātaṃ narāpratibhṛtasya madhvaḥ ||
[7.91.7] अर्वन्तो न शरवसो... ||
arvanto na śravaso... ||

### Hymn 7.92

[7.92.1] आ वायो भूष शुचिपा उप नः सहस्रं ते नियुतो विश्ववार |
 उपो ते अन्धो मद्यमयामि यस्य देव दधिषे पूर्वपेयम ||
ā vāyo bhūṣa śucipā upa naḥ sahasraṃ te niyuto viśvavāra |
 upo te andho madyamayāmi yasya deva dadhiṣe pūrvapeyam ||
[7.92.2] पर सोता जीरो अध्वरेष्वस्थात सोममिन्द्राय वायवे पिबध्यै |
 पर यद वां मध्वो अग्रियं भरन्त्यध्वर्यवो देवयन्तः शचीभिः ||
pra sotā jīro adhvareṣvasthāt somamindrāya vāyave pibadhyai |
 pra yad vāṃ madhvo aghriyaṃ bharantyadhvaryavo devayantaḥ śacībhiḥ ||
[7.92.3] पर याभिर्यासि दाश्वांसमछा नियुद्भिर्वायविष्टयेदुरोणे |
 नि नो रयिं सुभोजसं युवस्व नि वीरं गव्यमश्व्यं च राधः ||
pra yābhiryāsi dāśvāṃsamachā niyudbhirvāyaviṣṭayeduroṇe |
 ni no rayiṃ subhojasaṃ yuvasva ni vīraṃ ghavyamaśvyaṃ ca rādhaḥ ||
[7.92.4] ये वायव इन्द्रमादनास आदेवासो नितोशनासो अर्यः |
 घनन्तो वर्त्राणि सूरिभिः षयाम सासह्वांसो युधा नर्भिरमित्रान ||
ye vāyava indramādanāsa ādevāso nitośanāso aryaḥ |
 ghnanto vṛtrāṇi sūribhiḥ ṣyāma sāsahvāṃso yudhā nṛbhiramitrān ||
[7.92.5] आ नो नियुद्भिः शतिनीभिरध्वरं सहस्रिणीभिरुप याहि यज्ञम |
 वायो अस्मिन सवने मादयस्व यूयं पात... ||
ā no niyudbhiḥ śatinībhiradhvaraṃ sahasriṇībhirupa yāhi yajñam |
 vāyo asmin savane mādayasva yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.93

[7.93.1] शुचिं नु सतोमं नवजातमद्येन्द्राग्नी वर्त्रहणा जुषेथाम |
 उभा हि वां सुहवा जोहवीमि ता वाजं सद्य उशतेधेष्ठा ||
śuciṃ nu stomaṃ navajātamadyendrāghnī vṛtrahaṇā juṣethām |
 ubhā hi vāṃ suhavā johavīmi tā vājaṃ sadya uśatedheṣṭhā ||
[7.93.2] ता सानसी शवसाना हि भूतं साकंव्र्धा शवसा शूशुवांसा |
 कषयन्तौ रायो यवसस्य भूरेः पर्ङकतं वाजस्य सथविरस्य घर्ष्वेः ||
tā sānasī śavasānā hi bhūtaṃ sākaṃvṛdhā śavasā śūśuvāṃsā |
 kṣayantau rāyo yavasasya bhūreḥ pṛṅktaṃ vājasya sthavirasya ghṛṣveḥ ||
[7.93.3] उपो ह यद विदथं वाजिनो गुर्धीभिर्विप्राः परमतिमिछमानाः |
 अर्वन्तो न काष्ठां नक्षमाणा इन्द्राग्नी जोहुवतो नरस्ते ||
upo ha yad vidathaṃ vājino ghurdhībhirviprāḥ pramatimichamānāḥ |
 arvanto na kāṣṭhāṃ nakṣamāṇā indrāghnī johuvato naraste ||
[7.93.4] गीर्भिर्विप्रः परमतिमिछमान ईट्टे रयिं यशसं पूर्वभाजम |
 इन्द्राग्नी वर्त्रहणा सुवज्रा पर नो नव्येभिस्तिरतं देष्णैः ||
ghīrbhirvipraḥ pramatimichamāna īṭṭe rayiṃ yaśasaṃ pūrvabhājam |
 indrāghnī vṛtrahaṇā suvajrā pra no navyebhistirataṃ deṣṇaiḥ ||
[7.93.5] सं यन मही मिथती सपर्धमाने तनूरुचा शूरसाता यतैते |
 अदेवयुं विदथे देवयुभिः सत्रा हतं सोमसुता जनेन ||
saṃ yan mahī mithatī spardhamāne tanūrucā śūrasātā yataite |
 adevayuṃ vidathe devayubhiḥ satrā hataṃ somasutā janena ||
[7.93.6] इमामु षु सोमसुतिमुप न एन्द्राग्नी सौमनसाय यातम |
 नू चिद धि परिमम्नाथे अस्माना वां शश्वद्भिर्वव्र्तीय वाजैः ||
imāmu ṣu somasutimupa na endrāghnī saumanasāya yātam |
 nū cid dhi parimamnāthe asmānā vāṃ śaśvadbhirvavṛtīya vājaiḥ ||
[7.93.7] सो अग्न एना नमसा समिद्धो.अछा मित्रं वरुणमिन्द्रं वोचेः |
 यत सीमागश्चक्र्मा तत सु मर्ळ तदर्यमादितिःशिश्रथन्तु ||
so aghna enā namasā samiddho.achā mitraṃ varuṇamindraṃ voceḥ |
 yat sīmāghaścakṛmā tat su mṛḷa tadaryamāditiḥśiśrathantu ||
[7.93.8] एता अग्न आशुषाणास इष्टीर्युवोः सचाभ्यश्याम वाजान |
 मेन्द्रो नो विष्णुर्मरुतः परि खयन यूयं पात... ||
etā aghna āśuṣāṇāsa iṣṭīryuvoḥ sacābhyaśyāma vājān |
 mendro no viṣṇurmarutaḥ pari khyan yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.94

[7.94.1] इयं वामस्य मन्मन इन्द्राग्नी पूर्व्यस्तुतिः |
 अभ्राद वर्ष्टिरिवाजनि ||
iyaṃ vāmasya manmana indrāghnī pūrvyastutiḥ |
 abhrād vṛṣṭirivājani ||
[7.94.2] शर्णुतं जरितुर्हवमिन्द्राग्नी वनतं गिरः |
 ईशानापिप्यतं धियः ||
śṛṇutaṃ jariturhavamindrāghnī vanataṃ ghiraḥ |
 īśānāpipyataṃ dhiyaḥ ||
[7.94.3] मा पापत्वाय नो नरेन्द्राग्नी माभिशस्तये |
 मा नो रीरधतं निदे ||
mā pāpatvāya no narendrāghnī mābhiśastaye |
 mā no rīradhataṃ nide ||
[7.94.4] इन्द्रे अग्ना नमो बर्हत सुव्र्क्तिमेरयामहे |
 धिया धेना अवस्यवः ||
indre aghnā namo bṛhat suvṛktimerayāmahe |
 dhiyā dhenā avasyavaḥ ||
[7.94.5] ता हि शश्वन्त ईळत इत्था विप्रास ऊतये |
 सबाधो वाजसातये ||
tā hi śaśvanta īḷata itthā viprāsa ūtaye |
 sabādho vājasātaye ||
[7.94.6] ता वां गीर्भिर्विपन्यवः परयस्वन्तो हवामहे |
 मेधसाता सनिष्यवः ||
tā vāṃ ghīrbhirvipanyavaḥ prayasvanto havāmahe |
 medhasātā saniṣyavaḥ ||
[7.94.7] इन्द्राग्नी अवसा गतमस्मभ्यं चर्षणीसहा |
 मा नो दुःशंस ईशत ||
indrāghnī avasā ghatamasmabhyaṃ carṣaṇīsahā |
 mā no duḥśaṃsa īśata ||
[7.94.8] मा कस्य नो अररुषो धूर्तिः परणं मर्त्यस्य |
 इन्द्राग्नीशर्म यछतम ||
mā kasya no araruṣo dhūrtiḥ praṇaṃ martyasya |
 indrāghnīśarma yachatam ||
[7.94.9] गोमद धिरण्यवद वसु यद वामश्वावदीमहे |
 इन्द्राग्नीतद वनेमहि ||
ghomad dhiraṇyavad vasu yad vāmaśvāvadīmahe |
 indrāghnītad vanemahi ||
[7.94.10] यत सोम आ सुते नर इन्द्राग्नी अजोहवुः |
 सप्तीवन्ता सपर्यवः ||
yat soma ā sute nara indrāghnī ajohavuḥ |
 saptīvantā saparyavaḥ ||
[7.94.11] उक्थेभिर्व्र्त्रहन्तमा या मन्दाना चिदा गिरा |
 आङगूषैराविवासतः ||
ukthebhirvṛtrahantamā yā mandānā cidā ghirā |
 āṅghūṣairāvivāsataḥ ||
[7.94.12] ताविद दुःशंसं मर्त्यं दुर्विद्वांसं रक्षस्विनम |
 आभोगं हन्मना हतमुदधिं हन्मना हतम ||
tāvid duḥśaṃsaṃ martyaṃ durvidvāṃsaṃ rakṣasvinam |
 ābhoghaṃ hanmanā hatamudadhiṃ hanmanā hatam ||

### Hymn 7.95

[7.95.1] पर कषोदसा धायसा सस्र एषा सरस्वती धरुणमायसी पूः |
 परबाबधाना रथ्येव याति विश्वा अपो महिना सिन्धुरन्याः ||
pra kṣodasā dhāyasā sasra eṣā sarasvatī dharuṇamāyasī pūḥ |
 prabābadhānā rathyeva yāti viśvā apo mahinā sindhuranyāḥ ||
[7.95.2] एकाचेतत सरस्वती नदीनां शुचिर्यती गिरिभ्य आ समुद्रात |
 रायश्चेतन्ती भुवनस्य भूरेर्घ्र्तं पयो दुदुहे नाहुषाय ||
ekācetat sarasvatī nadīnāṃ śuciryatī ghiribhya ā samudrāt |
 rāyaścetantī bhuvanasya bhūrerghṛtaṃ payo duduhe nāhuṣāya ||
[7.95.3] स वाव्र्धे नर्यो योषणासु वर्षा शिशुर्व्र्षभो यज्ञियासु |
 स वाजिनं मघवद्भ्यो दधाति वि सातये तन्वं माम्र्जीत ||
sa vāvṛdhe naryo yoṣaṇāsu vṛṣā śiśurvṛṣabho yajñiyāsu |
 sa vājinaṃ maghavadbhyo dadhāti vi sātaye tanvaṃ māmṛjīta ||
[7.95.4] उत सया नः सरस्वती जुषाणोप शरवत सुभगा यज्णे अस्मिन |
 मितज्ञुभिर्नमस्यैरियाना राया युजा चिदुत्तरा सखिभ्यः ||
uta syā naḥ sarasvatī juṣāṇopa śravat subhaghā yajṇe asmin |
 mitajñubhirnamasyairiyānā rāyā yujā ciduttarā sakhibhyaḥ ||
[7.95.5] इमा जुह्वाना युष्मदा नमोभिः परति सतोमं सरस्वति जुषस्व |
 तव शर्मन परियतमे दधाना उप सथेयाम शरणं न वर्क्षम ||
imā juhvānā yuṣmadā namobhiḥ prati stomaṃ sarasvati juṣasva |
 tava śarman priyatame dadhānā upa stheyāma śaraṇaṃ na vṛkṣam ||
[7.95.6] अयमु ते सरस्वति वसिष्ठो दवाराव रतस्य सुभगे वयावः |
 वर्ध शुभ्रे सतुवते रासि वाजान यूयं पात... ||
ayamu te sarasvati vasiṣṭho dvārāv ṛtasya subhaghe vyāvaḥ |
 vardha śubhre stuvate rāsi vājān yūyaṃ pāta... ||

### Hymn 7.96

[7.96.1] बर्हदु गायिषे वचो.असुर्या नदीनाम |
 सरस्वतीमिन महयासुव्र्क्तिभिः सतोमैर्वसिष्ठ रोदसी ||
bṛhadu ghāyiṣe vaco.asuryā nadīnām |
 sarasvatīmin mahayāsuvṛktibhiḥ stomairvasiṣṭha rodasī ||
[7.96.2] उभे यत ते महिना शुभ्रे अन्धसी अधिक्षियन्ति पूरवः |
 सा नो बोध्यवित्री मरुत्सखा चोद राधो मघोनाम ||
ubhe yat te mahinā śubhre andhasī adhikṣiyanti pūravaḥ |
 sā no bodhyavitrī marutsakhā coda rādho maghonām ||
[7.96.3] भद्रमिद भद्रा कर्णवत सरस्वत्यकवारी चेतति वाजिनीवती |
 गर्णाना जमदग्निवत सतुवाना च वसिष्ठवत ||
bhadramid bhadrā kṛṇavat sarasvatyakavārī cetati vājinīvatī |
 ghṛṇānā jamadaghnivat stuvānā ca vasiṣṭhavat ||
[7.96.4] जनीयन्तो नवग्रवः पुत्रीयन्तः सुदानवः |
 सरस्वन्तं हवामहे ||
janīyanto nvaghravaḥ putrīyantaḥ sudānavaḥ |
 sarasvantaṃ havāmahe ||
[7.96.5] ये ते सरस्व ऊर्मयो मधुमन्तो घर्तश्चुतः |
 तेभिर्नो.अविता भव ||
ye te sarasva ūrmayo madhumanto ghṛtaścutaḥ |
 tebhirno.avitā bhava ||
[7.96.6] पीपिवांसं सरस्वत सतनं यो विश्वदर्षतः |
 भक्षीमहि परजामिषम ||
pīpivāṃsaṃ sarasvata stanaṃ yo viśvadarṣataḥ |
 bhakṣīmahi prajāmiṣam ||

### Hymn 7.97

[7.97.1] यज्ञे दिवो नर्षदने पर्थिव्या नरो यत्र देवयवो मदन्ति |
 इन्द्राय यत्र सवनानि सुन्वे गमन मदाय परथमं वयश च ||
yajñe divo nṛṣadane pṛthivyā naro yatra devayavo madanti |
 indrāya yatra savanāni sunve ghaman madāya prathamaṃ vayaś ca ||
[7.97.2] आ दैव्या वर्णीमहे ऽवांसि बर्हस्पतिर नो मह आ सखायः |
 यथा भवेम मीळ्हुषे अनागा यो नो दाता परावतः पितेव ||
ā daivyā vṛṇīmahe ‘vāṃsi bṛhaspatir no maha ā sakhāyaḥ |
 yathā bhavema mīḷhuṣe anāghā yo no dātā parāvataḥ piteva ||
[7.97.3] तम उ जयेष्ठं नमसा हविर्भिः सुशेवम बरह्मणस पतिं गर्णीषे |
 इन्द्रं शलोको महि दैव्यः सिषक्तु यो बरह्मणो देवक्र्तस्य राजा ||
tam u jyeṣṭhaṃ namasā havirbhiḥ suśevam brahmaṇas patiṃ ghṛṇīṣe |
 indraṃ śloko mahi daivyaḥ siṣaktu yo brahmaṇo devakṛtasya rājā ||
[7.97.4] स आ नो योनिं सदतु परेष्ठो बर्हस्पतिर विश्ववारो यो अस्ति |
 कामो रायः सुवीर्यस्य तं दात पर्षन नो अति सश्चतो अरिष्टान ||
sa ā no yoniṃ sadatu preṣṭho bṛhaspatir viśvavāro yo asti |
 kāmo rāyaḥ suvīryasya taṃ dāt parṣan no ati saścato ariṣṭān ||
[7.97.5] तम आ नो अर्कम अम्र्ताय जुष्टम इमे धासुर अम्र्तासः पुराजाः |
 शुचिक्रन्दं यजतम पस्त्य्र्नाम बर्हस्पतिम अनर्वाणं हुवेम ||
tam ā no arkam amṛtāya juṣṭam ime dhāsur amṛtāsaḥ purājāḥ |
 śucikrandaṃ yajatam pastyṛnām bṛhaspatim anarvāṇaṃ huvema ||
[7.97.6] तं शग्मासो अरुषासो अश्वा बर्हस्पतिं सहवाहो वहन्ति |
 सहश चिद यस्य नीलवत सधस्थं नभो न रूपम अरुषं वसानाः ||
taṃ śaghmāso aruṣāso aśvā bṛhaspatiṃ sahavāho vahanti |
 sahaś cid yasya nīlavat sadhasthaṃ nabho na rūpam aruṣaṃ vasānāḥ ||
[7.97.7] स हि शुचिः शतपत्रः स शुन्ध्युर हिरण्यवाशीर इषिरः सवर्षाः |
 बर्हस्पतिः स सवावेश रष्वः पुरू सखिभ्य आसुतिं करिष्ठः ||
sa hi śuciḥ śatapatraḥ sa śundhyur hiraṇyavāśīr iṣiraḥ svarṣāḥ |
 bṛhaspatiḥ sa svāveśa ṛṣvaḥ purū sakhibhya āsutiṃ kariṣṭhaḥ ||
[7.97.8] देवी देवस्य रोदसी जनित्री बर्हस्पतिं वाव्र्धतुर महित्वा |
 दक्षाय्याय दक्षता सखायः करद बरह्मणे सुतरा सुगाधा ||
devī devasya rodasī janitrī bṛhaspatiṃ vāvṛdhatur mahitvā |
 dakṣāyyāya dakṣatā sakhāyaḥ karad brahmaṇe sutarā sughādhā ||
[7.97.9] इयं वाम बरह्मणस पते सुव्र्क्तिर बरह्मेन्द्राय वज्रिणे अकारि |
 अविष्टं धियो जिग्र्तम पुरंधीर जजस्तम अर्यो वनुषाम अरातीः ||
iyaṃ vām brahmaṇas pate suvṛktir brahmendrāya vajriṇe akāri |
 aviṣṭaṃ dhiyo jighṛtam puraṃdhīr jajastam aryo vanuṣām arātīḥ ||
[7.97.10] बर्हस्पते युवम इन्द्रश च वस्वो दिव्यस्येशाथे उत पार्थिवस्य |
 धत्तं रयिं सतुवते कीरये चिद यूयम पात सवस्तिभिः सदा नः ||
bṛhaspate yuvam indraś ca vasvo divyasyeśāthe uta pārthivasya |
 dhattaṃ rayiṃ stuvate kīraye cid yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

### Hymn 7.98

[7.98.1] अध्वर्यवो ऽरुणं दुग्धम अंशुं जुहोतन वर्षभाय कषितीनाम |
 गौराद वेदीयां अवपानम इन्द्रो विश्वाहेद याति सुतसोमम इछन ||
adhvaryavo ‘ruṇaṃ dughdham aṃśuṃ juhotana vṛṣabhāya kṣitīnām |
 ghaurād vedīyāṃ avapānam indro viśvāhed yāti sutasomam ichan ||
[7.98.2] यद दधिषे परदिवि चार्व अन्नं दिवे-दिवे पीतिम इद अस्य वक्षि |
 उत हर्दोत मनसा जुषाण उशन्न इन्द्र परस्थितान पाहि सोमान ||
yad dadhiṣe pradivi cārv annaṃ dive-dive pītim id asya vakṣi |
 uta hṛdota manasā juṣāṇa uśann indra prasthitān pāhi somān ||
[7.98.3] जज्ञानः सोमं सहसे पपाथ पर ते माता महिमानम उवाच |
 एन्द्र पप्राथोर्व अन्तरिक्षं युधा देवेभ्यो वरिवश चकर्थ ||
jajñānaḥ somaṃ sahase papātha pra te mātā mahimānam uvāca |
 endra paprāthorv antarikṣaṃ yudhā devebhyo varivaś cakartha ||
[7.98.4] यद योधया महतो मन्यमानान साक्षाम तान बाहुभिः शाशदानान |
 यद वा नर्भिर वर्त इन्द्राभियुध्यास तं तवयाजिं सौश्रवसं जयेम ||
yad yodhayā mahato manyamānān sākṣāma tān bāhubhiḥ śāśadānān |
 yad vā nṛbhir vṛta indrābhiyudhyās taṃ tvayājiṃ sauśravasaṃ jayema ||
[7.98.5] परेन्द्रस्य वोचम परथमा कर्तानि पर नूतना मघवा या चकार |
 यदेद अदेवीर असहिष्ट माया अथाभवत केवलः सोमो अस्य ||
prendrasya vocam prathamā kṛtāni pra nūtanā maghavā yā cakāra |
 yaded adevīr asahiṣṭa māyā athābhavat kevalaḥ somo asya ||
[7.98.6] तवेदं विश्वम अभितः पशव्यं यत पश्यसि चक्षसा सूर्यस्य |
 गवाम असि गोपतिर एक इन्द्र भक्षीमहि ते परयतस्य वस्वः ||
tavedaṃ viśvam abhitaḥ paśavyaṃ yat paśyasi cakṣasā sūryasya |
 ghavām asi ghopatir eka indra bhakṣīmahi te prayatasya vasvaḥ ||
[7.98.7] बर्हस्पते युवम इन्द्रश च वस्वो दिव्यस्येशाथे उत पार्थिवस्य |
 धत्तं रयिं सतुवते कीरये चिद यूयम पात सवस्तिभिः सदा नः ||
bṛhaspate yuvam indraś ca vasvo divyasyeśāthe uta pārthivasya |
 dhattaṃ rayiṃ stuvate kīraye cid yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

### Hymn 7.99

[7.99.1] परो मात्रया तन्व्र वर्धान न ते महित्वम अन्व अश्नुवन्ति |
 उभे ते विद्म रजसी पर्थिव्या विष्णो देव तवम परमस्य वित्से ||
paro mātrayā tanvṛ vṛdhāna na te mahitvam anv aśnuvanti |
 ubhe te vidma rajasī pṛthivyā viṣṇo deva tvam paramasya vitse ||
[7.99.2] न ते विष्णो जायमानो न जातो देव महिम्नः परम अन्तम आप |
 उद अस्तभ्ना नाकम रष्वम बर्हन्तं दाधर्थ पराचीं ककुभम पर्थिव्याः ||
na te viṣṇo jāyamāno na jāto deva mahimnaḥ param antam āpa |
 ud astabhnā nākam ṛṣvam bṛhantaṃ dādhartha prācīṃ kakubham pṛthivyāḥ ||
[7.99.3] इरावती धेनुमती हि भूतं सूयवसिनी मनुषे दशस्या |
 वय अस्तभ्ना रोदसी विष्णव एते दाधर्थ पर्थिवीम अभितो मयूखैः ||
irāvatī dhenumatī hi bhūtaṃ sūyavasinī manuṣe daśasyā |
 vy astabhnā rodasī viṣṇav ete dādhartha pṛthivīm abhito mayūkhaiḥ ||
[7.99.4] उरुं यज्ञाय चक्रथुर उलोकं जनयन्ता सूर्यम उषासम अग्निम |
 दासस्य चिद वर्षशिप्रस्य माया जघ्नथुर नरा पर्तनाज्येषु ||
uruṃ yajñāya cakrathur ulokaṃ janayantā sūryam uṣāsam aghnim |
 dāsasya cid vṛṣaśiprasya māyā jaghnathur narā pṛtanājyeṣu ||
[7.99.5] इन्द्राविष्णू दरंहिताः शम्बरस्य नव पुरो नवतिं च शनथिष्टम |
 शतं वर्चिनः सहस्रं च साकं हथो अप्रत्य असुरस्य वीरान ||
indrāviṣṇū dṛṃhitāḥ śambarasya nava puro navatiṃ ca śnathiṣṭam |
 śataṃ varcinaḥ sahasraṃ ca sākaṃ hatho apraty asurasya vīrān ||
[7.99.6] इयम मनीषा बर्हती बर्हन्तोरुक्रमा तवसा वर्धयन्ती |
 ररे वां सतोमं विदथेषु विष्णो पिन्वतम इषो वर्जनेष्व इन्द्र ||
iyam manīṣā bṛhatī bṛhantorukramā tavasā vardhayantī |
 rare vāṃ stomaṃ vidatheṣu viṣṇo pinvatam iṣo vṛjaneṣv indra ||
[7.99.7] वषट ते विष्णव आस आ कर्णोमि तन मे जुषस्व शिपिविष्ट हव्यम |
 वर्धन्तु तवा सुष्टुतयो गिरो मे यूयम पात सवस्तिभिः सदा नः ||
vaṣaṭ te viṣṇav āsa ā kṛṇomi tan me juṣasva śipiviṣṭa havyam |
 vardhantu tvā suṣṭutayo ghiro me yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

### Hymn 7.100

[7.100.1] नू मर्तो दयते सनिष्यन यो विष्णव उरुगायाय दाशत |
 पर यः सत्राचा मनसा यजात एतावन्तं नर्यम आविवासात ||
nū marto dayate saniṣyan yo viṣṇava urughāyāya dāśat |
 pra yaḥ satrācā manasā yajāta etāvantaṃ naryam āvivāsāt ||
[7.100.2] तवं विष्णो सुमतिं विश्वजन्याम अप्रयुताम एवयावो मतिं दाः |
 पर्चो यथा नः सुवितस्य भूरेर अश्वावतः पुरुश्चन्द्रस्य रायः ||
tvaṃ viṣṇo sumatiṃ viśvajanyām aprayutām evayāvo matiṃ dāḥ |
 parco yathā naḥ suvitasya bhūrer aśvāvataḥ puruścandrasya rāyaḥ ||
[7.100.3] तरिर देवः पर्थिवीम एष एतां वि चक्रमे शतर्चसम महित्वा |
 पर विष्णुर अस्तु तवसस तवीयान तवेषं हय अस्य सथविरस्य नाम ||
trir devaḥ pṛthivīm eṣa etāṃ vi cakrame śatarcasam mahitvā |
 pra viṣṇur astu tavasas tavīyān tveṣaṃ hy asya sthavirasya nāma ||
[7.100.4] वि चक्रमे पर्थिवीम एष एतां कषेत्राय विष्णुर मनुषे दशस्यन |
 धरुवासो अस्य कीरयो जनास उरुक्षितिं सुजनिमा चकार ||
vi cakrame pṛthivīm eṣa etāṃ kṣetrāya viṣṇur manuṣe daśasyan |
 dhruvāso asya kīrayo janāsa urukṣitiṃ sujanimā cakāra ||
[7.100.5] पर तत ते अद्य शिपिविष्ट नामार्यः शंसामि वयुनानि विद्वान |
 तं तवा गर्णामि तवसम अतव्यान कषयन्तम अस्य रजसः पराके ||
pra tat te adya śipiviṣṭa nāmāryaḥ śaṃsāmi vayunāni vidvān |
 taṃ tvā ghṛṇāmi tavasam atavyān kṣayantam asya rajasaḥ parāke ||
[7.100.6] किम इत ते विष्णो परिचक्ष्यम भूत पर यद ववक्षे शिपिविष्टो अस्मि |
 मा वर्पो अस्मद अप गूह एतद यद अन्यरूपः समिथे बभूथ ||
kim it te viṣṇo paricakṣyam bhūt pra yad vavakṣe śipiviṣṭo asmi |
 mā varpo asmad apa ghūha etad yad anyarūpaḥ samithe babhūtha ||
[7.100.7] वषट ते विष्णव आस आ कर्णोमि तन मे जुषस्व शिपिविष्ट हव्यम |
 वर्धन्तु तवा सुष्टुतयो गिरो मे यूयम पात सवस्तिभिः सदा नः ||
vaṣaṭ te viṣṇav āsa ā kṛṇomi tan me juṣasva śipiviṣṭa havyam |
 vardhantu tvā suṣṭutayo ghiro me yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

### Hymn 7.101

[7.101.1] तिस्रो वाचः पर वद जयोतिरग्रा या एतद दुह्रे मधुदोघम ऊधः |
 स वत्सं कर्ण्वन गर्भम ओषधीनां सद्यो जातो वर्षभो रोरवीति ||
tisro vācaḥ pra vada jyotiraghrā yā etad duhre madhudogham ūdhaḥ |
 sa vatsaṃ kṛṇvan gharbham oṣadhīnāṃ sadyo jāto vṛṣabho roravīti ||
[7.101.2] यो वर्धन ओषधीनां यो अपां यो विश्वस्य जगतो देव ईशे |
 स तरिधातु शरणं शर्म यंसत तरिवर्तु जयोतिः सवभिष्ट्य अस्मे ||
yo vardhana oṣadhīnāṃ yo apāṃ yo viśvasya jaghato deva īśe |
 sa tridhātu śaraṇaṃ śarma yaṃsat trivartu jyotiḥ svabhiṣṭy asme ||
[7.101.3] सतरीर उ तवद भवति सूत उ तवद यथावशं तन्वं चक्र एषः |
 पितुः पयः परति गर्भ्णाति माता तेन पिता वर्धते तेन पुत्रः ||
starīr u tvad bhavati sūta u tvad yathāvaśaṃ tanvaṃ cakra eṣaḥ |
 pituḥ payaḥ prati ghṛbhṇāti mātā tena pitā vardhate tena putraḥ ||
[7.101.4] यस्मिन विश्वानि भुवनानि तस्थुस तिस्रो दयावस तरेधा सस्रुर आपः |
 तरयः कोशास उपसेचनासो मध्व शचोतन्त्य अभितो विरप्शम ||
yasmin viśvāni bhuvanāni tasthus tisro dyāvas tredhā sasrur āpaḥ |
 trayaḥ kośāsa upasecanāso madhva ścotanty abhito virapśam ||
[7.101.5] इदं वचः पर्जन्याय सवराजे हर्दो अस्त्व अन्तरं तज जुजोषत |
 मयोभुवो वर्ष्टयः सन्त्व अस्मे सुपिप्पला ओषधीर देवगोपाः ||
idaṃ vacaḥ parjanyāya svarāje hṛdo astv antaraṃ taj jujoṣat |
 mayobhuvo vṛṣṭayaḥ santv asme supippalā oṣadhīr devaghopāḥ ||
[7.101.6] स रेतोधा वर्षभः शश्वतीनां तस्मिन्न आत्मा जगतस तस्थुषश च |
 तन म रतम पातु शतशारदाय यूयम पात सवस्तिभिः सदा नः ||
sa retodhā vṛṣabhaḥ śaśvatīnāṃ tasminn ātmā jaghatas tasthuṣaś ca |
 tan ma ṛtam pātu śataśāradāya yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

### Hymn 7.102

[7.102.1] पर्जन्याय पर गायत दिवस पुत्राय मीळ्हुषे |
 स नो यवसमिछतु ||
parjanyāya pra ghāyata divas putrāya mīḷhuṣe |
 sa no yavasamichatu ||
[7.102.2] यो गर्भमोषधीनां गवां कर्णोत्यर्वताम |
 पर्जन्यःपुरुषीणाम ||
yo gharbhamoṣadhīnāṃ ghavāṃ kṛṇotyarvatām |
 parjanyaḥpuruṣīṇām ||
[7.102.3] तस्मा इदास्ये हविर्जुहोता मधुमत्तमम |
 इळां नः संयतं करत ||
tasmā idāsye havirjuhotā madhumattamam |
 iḷāṃ naḥ saṃyataṃ karat ||

### Hymn 7.103

[7.103.1] संवत्सरं शशयाना बराह्मणा वरतचारिणः |
 वाचं पर्जन्यजिन्वितां पर मण्डूका अवादिषुः ||
saṃvatsaraṃ śaśayānā brāhmaṇā vratacāriṇaḥ |
 vācaṃ parjanyajinvitāṃ pra maṇḍūkā avādiṣuḥ ||
[7.103.2] दिव्या आपो अभि यदेनमायन दर्तिं न शुष्कं सरसी शयानम |
 गवामह न मायुर्वत्सिनीनां मण्दूकानां वग्नुरत्रा समेति ||
divyā āpo abhi yadenamāyan dṛtiṃ na śuṣkaṃ sarasī śayānam |
 ghavāmaha na māyurvatsinīnāṃ maṇdūkānāṃ vaghnuratrā sameti ||
[7.103.3] यदीमेनानुशतो अभ्यवर्षीत तर्ष्यावतः पराव्र्ष्यागतायाम |
 अख्खलीक्र्त्या पितरं न पुत्रो अन्यो अन्यमुप वदन्तमेति ||
yadīmenānuśato abhyavarṣīt tṛṣyāvataḥ prāvṛṣyāghatāyām |
 akhkhalīkṛtyā pitaraṃ na putro anyo anyamupa vadantameti ||
[7.103.4] अन्यो अन्यमनु गर्भ्णात्येनोरपां परसर्गे यदमन्दिषाताम |
 मण्डूको यदभिव्र्ष्टः कनिष्कन पर्ष्निः सम्प्र्ङकते हरितेन वाचम ||
anyo anyamanu ghṛbhṇātyenorapāṃ prasarghe yadamandiṣātām |
 maṇḍūko yadabhivṛṣṭaḥ kaniṣkan pṛṣniḥ sampṛṅkte haritena vācam ||
[7.103.5] यदेषामन्यो अन्यस्य वाचं शाक्तस्येव वदति शिक्षमाणः |
 सर्वं तदेषां सम्र्धेव पर्व यत सुवाचो वदथनाध्यप्सु ||
yadeṣāmanyo anyasya vācaṃ śāktasyeva vadati śikṣamāṇaḥ |
 sarvaṃ tadeṣāṃ samṛdheva parva yat suvāco vadathanādhyapsu ||
[7.103.6] गोमायुरेको अजमायुरेकः पर्श्निरेको हरित एक एषाम |
 समानं नाम बिभ्रतो विरूपाः पुरुत्रा वाचं पिपिशुर्वदन्तः ||
ghomāyureko ajamāyurekaḥ pṛśnireko harita eka eṣām |
 samānaṃ nāma bibhrato virūpāḥ purutrā vācaṃ pipiśurvadantaḥ ||
[7.103.7] बराह्मणासो अतिरात्रे न सोमे सरो न पूर्णमभितो वदन्तः |
 संवत्सरस्य तदहः परि षठ यन मण्डूकाः पराव्र्षीणं बभूव ||
brāhmaṇāso atirātre na some saro na pūrṇamabhito vadantaḥ |
 saṃvatsarasya tadahaḥ pari ṣṭha yan maṇḍūkāḥ prāvṛṣīṇaṃ babhūva ||
[7.103.8] बराह्मणासः सोमिनो वाचमक्रत बरह्म कर्ण्वन्तः परिवत्सरीणम |
 अध्वर्यवो घर्मिणः सिष्विदाना आविर्भवन्ति गुह्या न के चित ||
brāhmaṇāsaḥ somino vācamakrata brahma kṛṇvantaḥ parivatsarīṇam |
 adhvaryavo gharmiṇaḥ siṣvidānā āvirbhavanti ghuhyā na ke cit ||
[7.103.9] देवहितिं जुगुपुर्द्वादशस्य रतुं नरो न पर मिनन्त्येते |
 संवत्सरे पराव्र्ष्यागतायां तप्ता घर्मा अश्नुवते विसर्गम ||
devahitiṃ jughupurdvādaśasya ṛtuṃ naro na pra minantyete |
 saṃvatsare prāvṛṣyāghatāyāṃ taptā gharmā aśnuvate visargham ||
[7.103.10] गोमायुरदादजमायुरदात पर्श्निरदाद धरितो नो वसूनि |
 गवां मण्डूका ददतः शतानि सहस्रसावे पर तिरन्त आयुः ||
ghomāyuradādajamāyuradāt pṛśniradād dharito no vasūni |
 ghavāṃ maṇḍūkā dadataḥ śatāni sahasrasāve pra tiranta āyuḥ ||

### Hymn 7.104

[7.104.1] इन्द्रासोमा तपतं रक्ष उब्जतं नयर्पयतं वर्षणा तमोव्र्धः |
 परा सर्णीतमचितो नयोषतं हतं नुदेथां नि शिशीतमत्रिणः ||
indrāsomā tapataṃ rakṣa ubjataṃ nyarpayataṃ vṛṣaṇā tamovṛdhaḥ |
 parā sṛṇītamacito nyoṣataṃ hataṃ nudethāṃ ni śiśītamatriṇaḥ ||
[7.104.2] इन्द्रासोमा समघशंसमभ्यघं तपुर्ययस्तु चरुरग्निवानिव |
 बरह्मद्विषे करव्यादे घोरचक्षसे दवेषो धत्तमनवायं किमीदिने ||
indrāsomā samaghaśaṃsamabhyaghaṃ tapuryayastu caruraghnivāniva |
 brahmadviṣe kravyāde ghoracakṣase dveṣo dhattamanavāyaṃ kimīdine ||
[7.104.3] इन्द्रासोमा दुष्क्र्तो वव्रे अन्तरनारम्भणे तमसि पर विध्यतम |
 यथा नातः पुनरेकश्चनोदयत तद वामस्तु सहसे मन्युमच्छवः ||
indrāsomā duṣkṛto vavre antaranārambhaṇe tamasi pra vidhyatam |
 yathā nātaḥ punarekaścanodayat tad vāmastu sahase manyumacchavaḥ ||
[7.104.4] इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवो वधं सं पर्थिव्या अघशंसाय तर्हणम |
 उत तक्षतं सवर्यं पर्वतेभ्यो येन रक्षो वाव्र्धानं निजूर्वथः ||
indrāsomā vartayataṃ divo vadhaṃ saṃ pṛthivyā aghaśaṃsāya tarhaṇam |
 ut takṣataṃ svaryaṃ parvatebhyo yena rakṣo vāvṛdhānaṃ nijūrvathaḥ ||
[7.104.5] इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवस पर्यग्नितप्तेभिर्युवमश्महन्मभिः |
 तपुर्वधेभिरजरेभिरत्रिणो नि पर्शाने विध्यतं यन्तु निस्वरम ||
indrāsomā vartayataṃ divas paryaghnitaptebhiryuvamaśmahanmabhiḥ |
 tapurvadhebhirajarebhiratriṇo ni parśāne vidhyataṃ yantu nisvaram ||
[7.104.6] इन्द्रासोमा परि वां भूतु विश्वत इयं मतिः कक्ष्याश्वेववाजिना |
 यां वां होत्रां परिहिनोमि मेधयेमा बरह्माणि नर्पतीव जिन्वतम ||
indrāsomā pari vāṃ bhūtu viśvata iyaṃ matiḥ kakṣyāśvevavājinā |
 yāṃ vāṃ hotrāṃ parihinomi medhayemā brahmāṇi nṛpatīva jinvatam ||
[7.104.7] परति समरेथां तुजयद्भिरेवैर्हतं दरुहो रक्षसो भङगुरावतः |
 इन्द्रासोमा दुष्क्र्ते मा सुगं भूद यो नः कदाचिदभिदासति दरुहा ||
prati smarethāṃ tujayadbhirevairhataṃ druho rakṣaso bhaṅghurāvataḥ |
 indrāsomā duṣkṛte mā sughaṃ bhūd yo naḥ kadācidabhidāsati druhā ||
[7.104.8] यो मा पाकेन मनसा चरन्तमभिचष्टे अन्र्तेभिर्वचोभिः |
 आप इव काशिना संग्र्भीता असन्नस्त्वासत इन्द्र वक्ता ||
yo mā pākena manasā carantamabhicaṣṭe anṛtebhirvacobhiḥ |
 āpa iva kāśinā saṃghṛbhītā asannastvāsata indra vaktā ||
[7.104.9] ये पाकशंसं विहरन्त एवैर्ये वा भद्रं दूषयन्ति सवधाभिः |
 अहये वा तान परददातु सोम आ वा दधातु निरतेरुपस्थे ||
ye pākaśaṃsaṃ viharanta evairye vā bhadraṃ dūṣayanti svadhābhiḥ |
 ahaye vā tān pradadātu soma ā vā dadhātu nirterupasthe ||
[7.104.10] यो नो रसं दिप्सति पित्वो अग्ने यो अश्वानां यो गवां यस्तनूनाम |
 रिपु सतेन सतेयक्र्द दभ्रमेतु नि ष हीयतान्तन्वा तना च ||
yo no rasaṃ dipsati pitvo aghne yo aśvānāṃ yo ghavāṃ yastanūnām |
 ripu stena steyakṛd dabhrametu ni ṣa hīyatāntanvā tanā ca ||
[7.104.11] परः सो अस्तु तन्वा तना च तिस्रः पर्थिवीरधो अस्तु विश्वाः |
 परति शुष्यतु यशो अस्य देवा यो नो दिवा दिप्सति यश्च नक्तम ||
paraḥ so astu tanvā tanā ca tisraḥ pṛthivīradho astu viśvāḥ |
 prati śuṣyatu yaśo asya devā yo no divā dipsati yaśca naktam ||
[7.104.12] सुविज्ञानं चिकितुषे जनाय सच्चासच्च वचसी पस्प्र्धाते |
 तयोर्यत सत्यं यतरद रजीयस्तदित सोमो.अवति हन्त्यासत ||
suvijñānaṃ cikituṣe janāya saccāsacca vacasī paspṛdhāte |
 tayoryat satyaṃ yatarad ṛjīyastadit somo.avati hantyāsat ||
[7.104.13] ना वा उ सोमो वर्जिनं हिनोति न कषत्रियं मिथुया धारयन्तम |
 हन्ति रक्षो हन्त्यासद वदन्तमुभाविन्द्रस्य परसितौ शयाते ||
nā vā u somo vṛjinaṃ hinoti na kṣatriyaṃ mithuyā dhārayantam |
 hanti rakṣo hantyāsad vadantamubhāvindrasya prasitau śayāte ||
[7.104.14] यदि वाहमन्र्तदेव आस मोघं वा देवानप्यूहे अग्ने |
 किमस्मभ्यं जातवेदो हर्णीषे दरोघवाचस्ते निरथं सचन्ताम ||
yadi vāhamanṛtadeva āsa moghaṃ vā devānapyūhe aghne |
 kimasmabhyaṃ jātavedo hṛṇīṣe droghavācaste nirthaṃ sacantām ||
[7.104.15] अद्या मुरीय यदि यातुधानो अस्मि यदि वायुस्ततप पूरुषस्य |
 अधा स वीरैर्दशभिर्वि यूया यो मा मोघं यातुधानेत्याह ||
adyā murīya yadi yātudhāno asmi yadi vāyustatapa pūruṣasya |
 adhā sa vīrairdaśabhirvi yūyā yo mā moghaṃ yātudhānetyāha ||
[7.104.16] यो मायातुं यातुधानेत्याह यो वा रक्षाः शुचिरस्मीत्याह |
 इन्द्रस्तं हन्तु महता वधेन विश्वस्य जन्तोरधमस पदीष्ट ||
yo māyātuṃ yātudhānetyāha yo vā rakṣāḥ śucirasmītyāha |
 indrastaṃ hantu mahatā vadhena viśvasya jantoradhamas padīṣṭa ||
[7.104.17] पर या जिगाति खर्गलेव नक्तमप दरुहा तन्वं गूहमाना |
 वव्राननन्तानव सा पदीष्ट गरावाणो घनन्तु रक्षस उपब्दैः ||
pra yā jighāti kharghaleva naktamapa druhā tanvaṃ ghūhamānā |
 vavrānanantānava sā padīṣṭa ghrāvāṇo ghnantu rakṣasa upabdaiḥ ||
[7.104.18] वि तिष्ठध्वं मरुतो विक्ष्विछत गर्भायत रक्षसः सं पिनष्टन |
 वयो ये भूत्वी पतयन्ति नक्तभिर्ये वा रिपो दधिरे देवे अध्वरे ||
vi tiṣṭhadhvaṃ maruto vikṣvichata ghṛbhāyata rakṣasaḥ saṃ pinaṣṭana |
 vayo ye bhūtvī patayanti naktabhirye vā ripo dadhire deve adhvare ||
[7.104.19] पर वर्तय दिवो अश्मानमिन्द्र सोमशितं मघवन सं शिशाधि |
 पराक्तादपाक्तादधरादुदक्तादभि जहि रक्षसःपर्वतेन ||
pra vartaya divo aśmānamindra somaśitaṃ maghavan saṃ śiśādhi |
 prāktādapāktādadharādudaktādabhi jahi rakṣasaḥparvatena ||
[7.104.20] एत उ तये पतयन्ति शवयातव इन्द्रं दिप्सन्ति दिप्सवो.अदाभ्यम |
 शिशीते शक्रः पिशुनेभ्यो वधं नूनं सर्जदशनिं यातुमद्भ्यः ||
eta u tye patayanti śvayātava indraṃ dipsanti dipsavo.adābhyam |
 śiśīte śakraḥ piśunebhyo vadhaṃ nūnaṃ sṛjadaśaniṃ yātumadbhyaḥ ||
[7.104.21] इन्द्रो यातूनामभवत पराशरो हविर्मथीनामभ्याविवासताम |
 अभीदु शक्रः परशुर्यथा वनं पात्रेव भिन्दन सत एति रक्षसः ||
indro yātūnāmabhavat parāśaro havirmathīnāmabhyāvivāsatām |
 abhīdu śakraḥ paraśuryathā vanaṃ pātreva bhindan sata eti rakṣasaḥ ||
[7.104.22] उलूकयातुं शुशुलूकयातुं जहि शवयातुमुत कोकयातुम |
 सुपर्णयातुमुत गर्ध्रयातुं दर्षदेव पर मर्ण रक्ष इन्द्र ||
ulūkayātuṃ śuśulūkayātuṃ jahi śvayātumuta kokayātum |
 suparṇayātumuta ghṛdhrayātuṃ dṛṣadeva pra mṛṇa rakṣa indra ||
[7.104.23] मा नो रक्षो अभि नड यातुमावतामपोछतु मिथुना या किमीदिना |
 पर्थिवी नः पार्थिवात पात्वंहसो.अन्तरिक्षं दिव्यात पात्वस्मान ||
mā no rakṣo abhi naḍ yātumāvatāmapochatu mithunā yā kimīdinā |
 pṛthivī naḥ pārthivāt pātvaṃhaso.antarikṣaṃ divyāt pātvasmān ||
[7.104.24] इन्द्र जहि पुमांसं यातुधानमुत सत्रियं मायया शाशदानाम |
 विग्रीवासो मूरदेवा रदन्तु मा ते दर्शं सूर्यमुच्चरन्तम ||
indra jahi pumāṃsaṃ yātudhānamuta striyaṃ māyayā śāśadānām |
 vighrīvāso mūradevā ṛdantu mā te dṛśaṃ sūryamuccarantam ||
[7.104.25] परति चक्ष्व वि चक्ष्वेन्द्रश्च सोम जाग्र्तम |
 रक्षोभ्यो वधमस्यतमशनिं यातुमद्भ्यः ||
prati cakṣva vi cakṣvendraśca soma jāghṛtam |
 rakṣobhyo vadhamasyatamaśaniṃ yātumadbhyaḥ ||

## Maṇḍala 8


### Hymn 8.1

[8.1.1] मा चिदन्यद वि शंसत सखायो मा रिषण्यत |
 इन्द्रमित्स्तोता वर्षणं सचा सुते मुहुरुक्था च शंसत ||
mā cidanyad vi śaṃsata sakhāyo mā riṣaṇyata |
 indramitstotā vṛṣaṇaṃ sacā sute muhurukthā ca śaṃsata ||
[8.1.2] अवक्रक्षिणं वर्षभं यथाजुरं गां न चर्षणीसहम |
 विद्वेषणं संवननोभयंकरं मंहिष्ठमुभयाविनम ||
avakrakṣiṇaṃ vṛṣabhaṃ yathājuraṃ ghāṃ na carṣaṇīsaham |
 vidveṣaṇaṃ saṃvananobhayaṃkaraṃ maṃhiṣṭhamubhayāvinam ||
[8.1.3] यच्चिद धि तवा जना इमे नाना हवन्त ऊतये |
 अस्माकं बरह्मेदमिन्द्र भूतु ते.अह विश्वा च वर्धनम ||
yaccid dhi tvā janā ime nānā havanta ūtaye |
 asmākaṃ brahmedamindra bhūtu te.aha viśvā ca vardhanam ||
[8.1.4] वि तर्तूर्यन्ते मघवन विपश्चितो.अर्यो विपो जनानाम |
 उप करमस्व पुरुरूपमा भर वाजं नेदिष्ठमूतये ||
vi tartūryante maghavan vipaścito.aryo vipo janānām |
 upa kramasva pururūpamā bhara vājaṃ nediṣṭhamūtaye ||
[8.1.5] महे चन तवामद्रिवः परा शुल्काय देयाम |
 न सहस्रायनायुताय वज्रिवो न शताय शतामघ ||
mahe cana tvāmadrivaḥ parā śulkāya deyām |
 na sahasrāyanāyutāya vajrivo na śatāya śatāmagha ||
[8.1.6] वस्यानिन्द्रासि मे पितुरुत भरातुरभुञ्जतः |
 माता चमे छदयथः समा वसो वसुत्वनाय राधसे ||
vasyānindrāsi me pituruta bhrāturabhuñjataḥ |
 mātā came chadayathaḥ samā vaso vasutvanāya rādhase ||
[8.1.7] कवेयथ कवेदसि पुरुत्रा चिद धि ते मनः |
 अलर्षि युध्म खजक्र्त पुरन्दर पर गायत्रा अगासिषुः ||
kveyatha kvedasi purutrā cid dhi te manaḥ |
 alarṣi yudhma khajakṛt purandara pra ghāyatrā aghāsiṣuḥ ||
[8.1.8] परास्मै गायत्रमर्चत वावातुर्यः पुरन्दरः |
 याभिःकाण्वस्योप बर्हिरासदं यासद वज्री भिनत पुरः ||
prāsmai ghāyatramarcata vāvāturyaḥ purandaraḥ |
 yābhiḥkāṇvasyopa barhirāsadaṃ yāsad vajrī bhinat puraḥ ||
[8.1.9] ये ते सन्ति दशग्विनः शतिनो ये सहस्रिणः |
 अश्वासो येते वर्षणो रघुद्रुवस्तेभिर्नस्तूयमा गहि ||
ye te santi daśaghvinaḥ śatino ye sahasriṇaḥ |
 aśvāso yete vṛṣaṇo raghudruvastebhirnastūyamā ghahi ||
[8.1.10] आ तवद्य सबर्दुघां हुवे गायत्रवेपसम |
 इन्द्रं धेनुंसुदुघामन्यामिषमुरुधारामरंक्र्तम ||
ā tvadya sabardughāṃ huve ghāyatravepasam |
 indraṃ dhenuṃsudughāmanyāmiṣamurudhārāmaraṃkṛtam ||
[8.1.11] यत तुदत सूर एतशं वङकू वातस्य पर्णिना |
 वहत कुत्समार्जुनेयं शतक्रतुः तसरद गन्धर्वमस्त्र्तम ||
yat tudat sūra etaśaṃ vaṅkū vātasya parṇinā |
 vahat kutsamārjuneyaṃ śatakratuḥ tsarad ghandharvamastṛtam ||
[8.1.12] य रते चिदभिश्रिषः पुरा जत्रुभ्य आत्र्दः |
 सन्धातासन्धिं मघवा पुरूवसुरिष्कर्ता विह्रुतं पुनः ||
ya ṛte cidabhiśriṣaḥ purā jatrubhya ātṛdaḥ |
 sandhātāsandhiṃ maghavā purūvasuriṣkartā vihrutaṃ punaḥ ||
[8.1.13] मा भूम निष्ट्या इवेन्द्र तवदरणा इव |
 वनानि न परजहितान्यद्रिवो दुरोषासो अमन्महि ||
mā bhūma niṣṭyā ivendra tvadaraṇā iva |
 vanāni na prajahitānyadrivo duroṣāso amanmahi ||
[8.1.14] अमन्महीदनाशवो.अनुग्रासश्च वर्त्रहन |
 सक्र्त सु ते महता शूर राधसानु सतोमं मुदीमहि ||
amanmahīdanāśavo.anughrāsaśca vṛtrahan |
 sakṛt su te mahatā śūra rādhasānu stomaṃ mudīmahi ||
[8.1.15] यदि सतोमं मम शरवदस्माकमिन्द्रमिन्दवः |
 तिरः पवित्रं सस्र्वांस आशवो मन्दन्तु तुग्र्याव्र्धः ||
yadi stomaṃ mama śravadasmākamindramindavaḥ |
 tiraḥ pavitraṃ sasṛvāṃsa āśavo mandantu tughryāvṛdhaḥ ||
[8.1.16] आ तवद्य सधस्तुतिं वावातुः सख्युरा गहि |
 उपस्तुतिर्मघोनां पर तवावत्वधा ते वश्मि सुष्टुतिम ||
ā tvadya sadhastutiṃ vāvātuḥ sakhyurā ghahi |
 upastutirmaghonāṃ pra tvāvatvadhā te vaśmi suṣṭutim ||
[8.1.17] सोता हि सोममद्रिभिरेमेनमप्सु धावत |
 गव्या वस्त्रेव वासयन्त इन नरो निर्धुक्षन वक्षणाभ्यः ||
sotā hi somamadribhiremenamapsu dhāvata |
 ghavyā vastreva vāsayanta in naro nirdhukṣan vakṣaṇābhyaḥ ||
[8.1.18] अध जमो अध वा दिवो बर्हतो रोचनादधि |
 अया वर्धस्व तन्वा गिरा ममा जाता सुक्रतो पर्ण ||
adha jmo adha vā divo bṛhato rocanādadhi |
 ayā vardhasva tanvā ghirā mamā jātā sukrato pṛṇa ||
[8.1.19] इन्द्राय सु मदिन्तमं सोमं सोता वरेण्यम |
 शक्र एणं पीपयद विश्वया धिया हिन्वानं न वाजयुम ||
indrāya su madintamaṃ somaṃ sotā vareṇyam |
 śakra eṇaṃ pīpayad viśvayā dhiyā hinvānaṃ na vājayum ||
[8.1.20] मा तवा सोमस्य गल्दया सदा याचन्नहं गिरा |
 भूर्णिं मर्गं न सवनेषु चुक्रुधं क ईशानं न याचिषत ||
mā tvā somasya ghaldayā sadā yācannahaṃ ghirā |
 bhūrṇiṃ mṛghaṃ na savaneṣu cukrudhaṃ ka īśānaṃ na yāciṣat ||
[8.1.21] मदेनेषितं मदमुग्रमुग्रेण शवसा |
 विश्वेषां तरुतारं मदच्युतं मदे हि षमा ददाति नः ||
madeneṣitaṃ madamughramughreṇa śavasā |
 viśveṣāṃ tarutāraṃ madacyutaṃ made hi ṣmā dadāti naḥ ||
[8.1.22] शेवारे वार्या पुरु देवो मर्ताय दाशुषे |
 स सुन्वते चस्तुवते च रासते विश्वगूर्तो अरिष्टुतः ||
śevāre vāryā puru devo martāya dāśuṣe |
 sa sunvate castuvate ca rāsate viśvaghūrto ariṣṭutaḥ ||
[8.1.23] एन्द्र याहि मत्स्व चित्रेण देव राधसा |
 सरो न परास्युदरं सपीतिभिरा सोमेभिरुरु सफिरम ||
endra yāhi matsva citreṇa deva rādhasā |
 saro na prāsyudaraṃ sapītibhirā somebhiruru sphiram ||
[8.1.24] आ तवा सहस्रमा शतं युक्ता रथे हिरण्यये |
 बरह्मयुजो हरय इन्द्र केशिनो वहन्तु सोमपीतये ||
ā tvā sahasramā śataṃ yuktā rathe hiraṇyaye |
 brahmayujo haraya indra keśino vahantu somapītaye ||
[8.1.25] आ तवा रथे हिरण्यये हरी मयूरशेप्या |
 शितिप्र्ष्ठा वहतां मध्वो अन्धसो विवक्षणस्य पीतये ||
ā tvā rathe hiraṇyaye harī mayūraśepyā |
 śitipṛṣṭhā vahatāṃ madhvo andhaso vivakṣaṇasya pītaye ||
[8.1.26] पिबा तवस्य गिर्वणः सुतस्य पूर्वपा इव |
 परिष्क्र्तस्य रसिन इयमासुतिश्चारुर्मदाय पत्यते ||
pibā tvasya ghirvaṇaḥ sutasya pūrvapā iva |
 pariṣkṛtasya rasina iyamāsutiścārurmadāya patyate ||
[8.1.27] य एको अस्ति दंसना महानुग्रो अभि वरतैः |
 गमत स शिप्री न स योषदा गमद धवं न परि वर्जति ||
ya eko asti daṃsanā mahānughro abhi vrataiḥ |
 ghamat sa śiprī na sa yoṣadā ghamad dhavaṃ na pari varjati ||
[8.1.28] तवं पुरं चरिष्ण्वं वधैः शुष्णस्य सं पिणक |
 तवम्भा अनु चरो अध दविता यदिन्द्र हव्यो भुवः ||
tvaṃ puraṃ cariṣṇvaṃ vadhaiḥ śuṣṇasya saṃ piṇak |
 tvambhā anu caro adha dvitā yadindra havyo bhuvaḥ ||
[8.1.29] मम तवा सूर उदिते मम मध्यन्दिने दिवः |
 मम परपित्वेपिशर्वरे वसवा सतोमासो अव्र्त्सत ||
mama tvā sūra udite mama madhyandine divaḥ |
 mama prapitveapiśarvare vasavā stomāso avṛtsata ||
[8.1.30] सतुहि सतुहीदेते घा ते मंहिष्ठासो मघोनाम |
 निन्दिताश्वः परपथी परमज्या मघस्य मेध्यातिथे ||
stuhi stuhīdete ghā te maṃhiṣṭhāso maghonām |
 ninditāśvaḥ prapathī paramajyā maghasya medhyātithe ||
[8.1.31] आ यदश्वान वनन्वतः शरद्धयाहं रथे रुहम |
 उतवामस्य वसुनश्चिकेतति यो अस्ति याद्वः पशुः ||
ā yadaśvān vananvataḥ śraddhayāhaṃ rathe ruham |
 utavāmasya vasunaściketati yo asti yādvaḥ paśuḥ ||
[8.1.32] य रज्रा मह्यं मामहे सह तवचा हिरण्यया |
 एष विश्वान्यभ्यस्तु सौभगासङगस्य सवनद्रथः ||
ya ṛjrā mahyaṃ māmahe saha tvacā hiraṇyayā |
 eṣa viśvānyabhyastu saubhaghāsaṅghasya svanadrathaḥ ||
[8.1.33] अध पलायोगिरति दासदन्यानासङगो अग्ने दशभिः सहस्रैः |
 अधोक्षणो दश मह्यं रुशन्तो नळा इव सरसो निरतिष्ठन ||
adha plāyoghirati dāsadanyānāsaṅgho aghne daśabhiḥ sahasraiḥ |
 adhokṣaṇo daśa mahyaṃ ruśanto naḷā iva saraso niratiṣṭhan ||
[8.1.34] अन्वस्य सथूरं दद्र्शे पुरस्तादनस्थ ऊरुरवरम्बमाणः |
 शश्वती नार्यभिचक्ष्याह सुभद्रमर्य भोजनं बिभर्षि ||
anvasya sthūraṃ dadṛśe purastādanastha ūruravarambamāṇaḥ |
 śaśvatī nāryabhicakṣyāha subhadramarya bhojanaṃ bibharṣi ||

### Hymn 8.2

[8.2.1] इदं वसो सुतमन्धः पिबा सुपूर्णमुदरम |
 अनाभयिन ररिमा ते ||
idaṃ vaso sutamandhaḥ pibā supūrṇamudaram |
 anābhayin rarimā te ||
[8.2.2] नर्भिर्धूतः सुतो अश्नैरव्यो वारैः परिपूतः |
 अश्वोन निक्तो नदीषु ||
nṛbhirdhūtaḥ suto aśnairavyo vāraiḥ paripūtaḥ |
 aśvona nikto nadīṣu ||
[8.2.3] तं ते यवं यथा गोभिः सवादुमकर्म शरीणन्तः |
 इन्द्र तवास्मिन सधमादे ||
taṃ te yavaṃ yathā ghobhiḥ svādumakarma śrīṇantaḥ |
 indra tvāsmin sadhamāde ||
[8.2.4] इन्द्र इत सोमपा एक इन्द्रः सुतपा विश्वायुः |
 अन्तर्देवान मर्त्यांश्च ||
indra it somapā eka indraḥ sutapā viśvāyuḥ |
 antardevān martyāṃśca ||
[8.2.5] न यं शुक्रो न दुराशीर्न तर्प्रा उरुव्यचसम |
 अपस्प्र्ण्वते सुहार्दम ||
na yaṃ śukro na durāśīrna tṛprā uruvyacasam |
 apaspṛṇvate suhārdam ||
[8.2.6] गोभिर्यदीमन्ये अस्मन मर्गं न वरा मर्गयन्ते |
 अभित्सरन्ति धेनुभिः ||
ghobhiryadīmanye asman mṛghaṃ na vrā mṛghayante |
 abhitsaranti dhenubhiḥ ||
[8.2.7] तरय इन्द्रस्य सोमाः सुतासः सन्तु देवस्य |
 सवे कषये सुतपाव्नः ||
traya indrasya somāḥ sutāsaḥ santu devasya |
 sve kṣaye sutapāvnaḥ ||
[8.2.8] तरयः कोशासः शचोतन्ति तिस्रश्चम्वः सुपूर्णाः |
 समाने अधि भार्मन ||
trayaḥ kośāsaḥ ścotanti tisraścamvaḥ supūrṇāḥ |
 samāne adhi bhārman ||
[8.2.9] शुचिरसि पुरुनिष्ठाः कषीरैर्मध्यत आशीर्तः |
 दध्ना मन्दिष्ठः शूरस्य ||
śucirasi puruniṣṭhāḥ kṣīrairmadhyata āśīrtaḥ |
 dadhnā mandiṣṭhaḥ śūrasya ||
[8.2.10] इमे त इन्द्र सोमास्तीव्रा अस्मे सुतासः |
 शुक्रा आशिरंयाचन्ते ||
ime ta indra somāstīvrā asme sutāsaḥ |
 śukrā āśiraṃyācante ||
[8.2.11] तानाशिरं पुरोळाशमिन्द्रेमं सोमं शरीणीहि |
 रेवन्तं हि तवा शर्णोमि ||
tānāśiraṃ puroḷāśamindremaṃ somaṃ śrīṇīhi |
 revantaṃ hi tvā śṛṇomi ||
[8.2.12] हर्त्सु पीतासो युध्यन्ते दुर्मदासो न सुरायाम |
 ऊधर्न नग्ना जरन्ते ||
hṛtsu pītāso yudhyante durmadāso na surāyām |
 ūdharna naghnā jarante ||
[8.2.13] रेवानिद रेवत सतोता सयात तवावतो मघोनः |
 परेदु हरिवः शरुतस्य ||
revānid revata stotā syāt tvāvato maghonaḥ |
 predu harivaḥ śrutasya ||
[8.2.14] उक्थं चन शस्यमानमगोररिरा चिकेत |
 न गायत्रंगीयमानम ||
ukthaṃ cana śasyamānamaghorarirā ciketa |
 na ghāyatraṃghīyamānam ||
[8.2.15] मा न इन्द्र पीयत्नवे मा शर्धते परा दाः |
 शिक्षा शचीवः शचीभिः ||
mā na indra pīyatnave mā śardhate parā dāḥ |
 śikṣā śacīvaḥ śacībhiḥ ||
[8.2.16] वयमु तवा तदिदर्था इन्द्र तवायन्तः सखायः |
 कण्वाुक्थेभिर्जरन्ते ||
vayamu tvā tadidarthā indra tvāyantaḥ sakhāyaḥ |
 kaṇvāukthebhirjarante ||
[8.2.17] न घेमन्यदा पपन वज्रिन्नपसो नविष्टौ |
 तवेदु सतोमं चिकेत ||
na ghemanyadā papana vajrinnapaso naviṣṭau |
 tavedu stomaṃ ciketa ||
[8.2.18] इछन्ति देवाः सुन्वन्तं न सवप्नाय सप्र्हयन्ति |
 यन्ति परमादमतन्द्राः ||
ichanti devāḥ sunvantaṃ na svapnāya spṛhayanti |
 yanti pramādamatandrāḥ ||
[8.2.19] ओ षु पर याहि वाजेभिर्मा हर्णीथा अभ्यस्मान |
 महानिव युवजानिः ||
o ṣu pra yāhi vājebhirmā hṛṇīthā abhyasmān |
 mahāniva yuvajāniḥ ||
[8.2.20] मो षवद्य दुर्हणावान सायं करदारे अस्मत |
 अश्रीर इव जामाता ||
mo ṣvadya durhaṇāvān sāyaṃ karadāre asmat |
 aśrīra iva jāmātā ||
[8.2.21] विद्मा हयस्य वीरस्य भूरिदावरीं सुमतिम |
 तरिषु जातस्य मनांसि ||
vidmā hyasya vīrasya bhūridāvarīṃ sumatim |
 triṣu jātasya manāṃsi ||
[8.2.22] आ तू षिञ्च कण्वमन्तं न घा विद्म शवसानात |
 यशस्तरं शतमूतेः ||
ā tū ṣiñca kaṇvamantaṃ na ghā vidma śavasānāt |
 yaśastaraṃ śatamūteḥ ||
[8.2.23] जयेष्ठेन सोतरिन्द्राय सोमं वीराय शक्राय |
 भरा पिबन नर्याय ||
jyeṣṭhena sotarindrāya somaṃ vīrāya śakrāya |
 bharā piban naryāya ||
[8.2.24] यो वेदिष्ठो अव्यथिष्वश्वावन्तं जरित्र्भ्यः |
 वाजं सतोत्र्भ्यो गोमन्तम ||
yo vediṣṭho avyathiṣvaśvāvantaṃ jaritṛbhyaḥ |
 vājaṃ stotṛbhyo ghomantam ||
[8.2.25] पन्यम-पन्यमित सोतार आ धावत मद्याय |
 सोमं वीरय शूरय ||
panyam-panyamit sotāra ā dhāvata madyāya |
 somaṃ vīraya śūraya ||
[8.2.26] पाता वर्त्रहा सुतमा घा गमन नारे अस्मत |
 नि यमते शतमूतिः ||
pātā vṛtrahā sutamā ghā ghaman nāre asmat |
 ni yamate śatamūtiḥ ||
[8.2.27] एह हरी बरह्मयुजा शग्मा वक्षतः सखायम |
 गीर्भिःश्रुतं गिर्वणसम ||
eha harī brahmayujā śaghmā vakṣataḥ sakhāyam |
 ghīrbhiḥśrutaṃ ghirvaṇasam ||
[8.2.28] सवादवः सोमा आ याहि शरीताः सोमा आ याहि |
 शिप्रिन्न्र्षीवः शचीवो नायमछा सधमादम ||
svādavaḥ somā ā yāhi śrītāḥ somā ā yāhi |
 śiprinnṛṣīvaḥ śacīvo nāyamachā sadhamādam ||
[8.2.29] सतुतश्च यास्त्वा वर्धन्ति महे राधसे नर्म्णाय |
 इन्द्रकारिणं वर्धन्तः ||
stutaśca yāstvā vardhanti mahe rādhase nṛmṇāya |
 indrakāriṇaṃ vṛdhantaḥ ||
[8.2.30] गिरश्च यास्ते गिर्वाह उक्था च तुभ्यं तानि |
 सत्रा दधिरे शवांसि ||
ghiraśca yāste ghirvāha ukthā ca tubhyaṃ tāni |
 satrā dadhire śavāṃsi ||
[8.2.31] एवेदेष तुविकूर्मिर्वाजानेको वज्रहस्तः |
 सनदम्र्क्तोदयते ||
evedeṣa tuvikūrmirvājāneko vajrahastaḥ |
 sanadamṛktodayate ||
[8.2.32] हन्त वर्त्रं दक्षिणेनेन्द्रः पुरु पुरुहूतः |
 महान महीभिः शचिभिः ||
hanta vṛtraṃ dakṣiṇenendraḥ puru puruhūtaḥ |
 mahān mahībhiḥ śacibhiḥ ||
[8.2.33] यस्मिन विश्वाश्चर्षणय उत चयौत्ना जरयांसि च |
 अनु घेन मन्दी मघोनः ||
yasmin viśvāścarṣaṇaya uta cyautnā jrayāṃsi ca |
 anu ghen mandī maghonaḥ ||
[8.2.34] एष एतानि चकारेन्द्रो विश्वा यो.अति शर्ण्वे |
 वाजदावा मघोनाम ||
eṣa etāni cakārendro viśvā yo.ati śṛṇve |
 vājadāvā maghonām ||
[8.2.35] परभर्ता रथं गव्यन्तमपाकच्चिद यमवति |
 इनो वसुस हि वोळ्हा ||
prabhartā rathaṃ ghavyantamapākaccid yamavati |
 ino vasusa hi voḷhā ||
[8.2.36] सनिता विप्रो अर्वद्भिर्हन्ता वर्त्रं नर्भिः शूरः |
 सत्यो.अविता विधन्तम ||
sanitā vipro arvadbhirhantā vṛtraṃ nṛbhiḥ śūraḥ |
 satyo.avitā vidhantam ||
[8.2.37] यजध्वैनं परियमेधा इन्द्रं सत्राचा मनसा |
 यो भूत सोमैः सत्यमद्वा ||
yajadhvainaṃ priyamedhā indraṃ satrācā manasā |
 yo bhūt somaiḥ satyamadvā ||
[8.2.38] गाथश्रवसं सत्पतिं शरवस्कामं पुरुत्मानम |
 कण्वासोगात वाजिनम ||
ghāthaśravasaṃ satpatiṃ śravaskāmaṃ purutmānam |
 kaṇvāsoghāta vājinam ||
[8.2.39] य रते चिद गास पदेभ्यो दात सखा नर्भ्यः शचीवान |
 येस्मिन काममश्रियन ||
ya ṛte cid ghās padebhyo dāt sakhā nṛbhyaḥ śacīvān |
 yeasmin kāmamaśriyan ||
[8.2.40] इत्था धीवन्तमद्रिवः काण्वं मेध्यातिथिम |
 मेषो भूतोऽभि यन्नयः ||
itthā dhīvantamadrivaḥ kāṇvaṃ medhyātithim |
 meṣo bhūto’bhi yannayaḥ ||
[8.2.41] शिक्षा विभिन्दो अस्मै चत्वार्ययुता ददत |
 अष्टा परः सहस्रा ||
śikṣā vibhindo asmai catvāryayutā dadat |
 aṣṭā paraḥ sahasrā ||
[8.2.42] उत सु तये पयोव्र्धा माकी रणस्य नप्त्या |
 जनित्वनाय मामहे ||
uta su tye payovṛdhā mākī raṇasya naptyā |
 janitvanāya māmahe ||

### Hymn 8.3

[8.3.1] पिबा सुतस्य रसिनो मत्स्वा न इन्द्र गोमतः |
 आपिर्नो बोधिसधमाद्यो वर्धे.अस्मानवन्तु ते धियः ||
pibā sutasya rasino matsvā na indra ghomataḥ |
 āpirno bodhisadhamādyo vṛdhe.asmānavantu te dhiyaḥ ||
[8.3.2] भूयाम ते सुमतौ वाजिनो वयं मा न सतरभिमातये |
 अस्माञ्चित्राभिरवतादभिष्टिभिरा नः सुम्नेषु यामय ||
bhūyāma te sumatau vājino vayaṃ mā na starabhimātaye |
 asmāñcitrābhiravatādabhiṣṭibhirā naḥ sumneṣu yāmaya ||
[8.3.3] इमा उ तवा पुरूवसो गिरो वर्धन्तु या मम |
 पावकवर्णाःशुचयो विपश्चितो.अभि सतोमैरनूषत ||
imā u tvā purūvaso ghiro vardhantu yā mama |
 pāvakavarṇāḥśucayo vipaścito.abhi stomairanūṣata ||
[8.3.4] अयं सहस्रं रषिभिः सहस्क्र्तः समुद्र इव पप्रथे |
 सत्यः सो अस्य महिमा गर्णे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये ||
ayaṃ sahasraṃ ṛṣibhiḥ sahaskṛtaḥ samudra iva paprathe |
 satyaḥ so asya mahimā ghṛṇe śavo yajñeṣu viprarājye ||
[8.3.5] इन्द्रमिद देवतातय इन्द्रं परयत्यध्वरे |
 इन्द्रं समीकेवनिनो हवामह इन्द्रं धनस्य सातये ||
indramid devatātaya indraṃ prayatyadhvare |
 indraṃ samīkevanino havāmaha indraṃ dhanasya sātaye ||
[8.3.6] इन्द्रो मह्ना रोदसी पप्रथच्छव इन्द्रः सूर्यमरोचयत |
 इन्द्रे ह विश्वा भुवनानि येमिर इन्द्रे सुवानास इन्दवः ||
indro mahnā rodasī paprathacchava indraḥ sūryamarocayat |
 indre ha viśvā bhuvanāni yemira indre suvānāsa indavaḥ ||
[8.3.7] अभि तवा पूर्वपीतय इन्द्र सतोमेभिरायवः |
 समीचीनासर्भवः समस्वरन रुद्रा गर्नन्त पूर्व्यम ||
abhi tvā pūrvapītaya indra stomebhirāyavaḥ |
 samīcīnāsaṛbhavaḥ samasvaran rudrā ghṛnanta pūrvyam ||
[8.3.8] अस्येदिन्द्रो वाव्र्धे वर्ष्ण्यं शवो मदे सुतस्य विष्णवि |
 अद्या तमस्य महिमानमायवो.अनु षटुवन्ति पूर्वथा ||
asyedindro vāvṛdhe vṛṣṇyaṃ śavo made sutasya viṣṇavi |
 adyā tamasya mahimānamāyavo.anu ṣṭuvanti pūrvathā ||
[8.3.9] तत तवा यामि सुवीर्यं तद बरह्म पूर्वचित्तये |
 येना यतिभ्यो भर्गवे धने हिते येन परस्कण्वमाविथ ||
tat tvā yāmi suvīryaṃ tad brahma pūrvacittaye |
 yenā yatibhyo bhṛghave dhane hite yena praskaṇvamāvitha ||
[8.3.10] येना समुद्रमस्र्जो महीरपस्तदिन्द्र वर्ष्णि ते शवः |
 सद्यः सो अस्य महिमा न संनशे यं कषोणीरनुचक्रदे ||
yenā samudramasṛjo mahīrapastadindra vṛṣṇi te śavaḥ |
 sadyaḥ so asya mahimā na saṃnaśe yaṃ kṣoṇīranucakrade ||
[8.3.11] शग्धी न इन्द्र यत तवा रयिं यामि सुवीर्यम |
 शग्धि वाजाय परथमं सिषासते शग्धि सतोमाय पूर्व्य ||
śaghdhī na indra yat tvā rayiṃ yāmi suvīryam |
 śaghdhi vājāya prathamaṃ siṣāsate śaghdhi stomāya pūrvya ||
[8.3.12] शग्धी नो अस्य यद ध पौरमाविथ धिय इन्द्र सिषासतः |
 शग्धि यथा रुशमं शयावकं कर्पमिन्द्र परावः सवर्णरम ||
śaghdhī no asya yad dha pauramāvitha dhiya indra siṣāsataḥ |
 śaghdhi yathā ruśamaṃ śyāvakaṃ kṛpamindra prāvaḥ svarṇaram ||
[8.3.13] कन नव्यो अतसीनां तुरो गर्णीत मर्त्यः |
 नही नवस्य महिमानमिन्द्रियं सवर्ग्र्णन्त आनशुः ||
kan navyo atasīnāṃ turo ghṛṇīta martyaḥ |
 nahī nvasya mahimānamindriyaṃ svarghṛṇanta ānaśuḥ ||
[8.3.14] कदु सतुवन्त रतयन्त देवत रषिः को विप्र ओहते |
 कदा हवं मघवन्निन्द्र सुन्वतः कदु सतुवत आ गमः ||
kadu stuvanta ṛtayanta devata ṛṣiḥ ko vipra ohate |
 kadā havaṃ maghavannindra sunvataḥ kadu stuvata ā ghamaḥ ||
[8.3.15] उदु तये मधुमत्तमा गिर सतोमास ईरते |
 सत्राजितो धनसा अक्षितोतयो वाजयन्तो रथा इव ||
udu tye madhumattamā ghira stomāsa īrate |
 satrājito dhanasā akṣitotayo vājayanto rathā iva ||
[8.3.16] कण्वा इव भर्गवः सूर्या इव विश्वमिद धीतमानशुः |
 इन्द्रं सतोमेभिर्महयन्त आयवः परियमेधासो अस्वरन ||
kaṇvā iva bhṛghavaḥ sūryā iva viśvamid dhītamānaśuḥ |
 indraṃ stomebhirmahayanta āyavaḥ priyamedhāso asvaran ||
[8.3.17] युक्ष्वा हि वर्त्रहन्तम हरी इन्द्र परावतः |
 अर्वाचीनो मघवन सोमपीतय उग्र रष्वेभिरा गहि ||
yukṣvā hi vṛtrahantama harī indra parāvataḥ |
 arvācīno maghavan somapītaya ughra ṛṣvebhirā ghahi ||
[8.3.18] इमे हि ते कारवो वावशुर्धिया विप्रासो मेधसातये |
 सत्वं नो मघवन्निन्द्र गिर्वणो वेनो न शर्णुधी हवम ||
ime hi te kāravo vāvaśurdhiyā viprāso medhasātaye |
 satvaṃ no maghavannindra ghirvaṇo veno na śṛṇudhī havam ||
[8.3.19] निरिन्द्र बर्हतीभ्यो वर्त्रं धनुभ्यो अस्फुरः |
 निरर्बुदस्य मर्गयस्य मायिनो निः पर्वतस्य गा आजः ||
nirindra bṛhatībhyo vṛtraṃ dhanubhyo asphuraḥ |
 nirarbudasya mṛghayasya māyino niḥ parvatasya ghā ājaḥ ||
[8.3.20] निरग्नयो रुरुचुर्निरु सूर्यो निः सोम इन्द्रियो रसः |
 निरन्तरिक्षादधमो महामहिं कर्षे तदिन्द्र पौंस्यम ||
niraghnayo rurucurniru sūryo niḥ soma indriyo rasaḥ |
 nirantarikṣādadhamo mahāmahiṃ kṛṣe tadindra pauṃsyam ||
[8.3.21] यं मे दुरिन्द्रो मरुतः पाकस्थामा कौरयाणः |
 विश्वेषां तमना शोभिष्ठमुपेव दिवि धावमानम ||
yaṃ me durindro marutaḥ pākasthāmā kaurayāṇaḥ |
 viśveṣāṃ tmanā śobhiṣṭhamupeva divi dhāvamānam ||
[8.3.22] रोहितं मे पाकस्थामा सुधुरं कक्ष्यप्राम |
 अदाद रायो विबोधनम ||
rohitaṃ me pākasthāmā sudhuraṃ kakṣyaprām |
 adād rāyo vibodhanam ||
[8.3.23] यस्मा अन्ये दश परति धुरं वहन्ति वह्नयः |
 अस्तं वयो न तुग्र्यम ||
yasmā anye daśa prati dhuraṃ vahanti vahnayaḥ |
 astaṃ vayo na tughryam ||
[8.3.24] आत्मा पितुस्तनूर्वास ओजोदा अभ्यञ्जनम |
 तुरीयमिद रोहितस्य पाकस्थामानं भोजं दातारमब्रवम ||
ātmā pitustanūrvāsa ojodā abhyañjanam |
 turīyamid rohitasya pākasthāmānaṃ bhojaṃ dātāramabravam ||

### Hymn 8.4

[8.4.1] यदिन्द्र परागपागुदं नयग वा हूयसे नर्भिः |
 सिमा पुरू नर्षूतो अस्यानवे.असि परशर्ध तुर्वशे ||
yadindra prāghapāghudaṃ nyagh vā hūyase nṛbhiḥ |
 simā purū nṛṣūto asyānave.asi praśardha turvaśe ||
[8.4.2] यद वा रुमे रुशमे शयावके कर्प इन्द्र मादयसे सचा |
 कण्वासस्त्वा बरह्मभि सतोमवाहस इन्द्रा यछन्त्या गहि ||
yad vā rume ruśame śyāvake kṛpa indra mādayase sacā |
 kaṇvāsastvā brahmabhi stomavāhasa indrā yachantyā ghahi ||
[8.4.3] यथा गौरो अपा कर्तं तर्ष्यन्नेत्यवेरिणम |
 आपित्वे नः परपित्वे तूयमा गहि कण्वेषु सु सचा पिब ||
yathā ghauro apā kṛtaṃ tṛṣyannetyaveriṇam |
 āpitve naḥ prapitve tūyamā ghahi kaṇveṣu su sacā piba ||
[8.4.4] मन्दन्तु तवा मघवन्निन्द्रेन्दवो राधोदेयाय सुन्वते |
 आमुष्या सोममपिबश्चमू सुतं जयेष्ठं तद दधिषे सहः ||
mandantu tvā maghavannindrendavo rādhodeyāya sunvate |
 āmuṣyā somamapibaścamū sutaṃ jyeṣṭhaṃ tad dadhiṣe sahaḥ ||
[8.4.5] पर चक्रे सहसा सहो बभञ्ज मन्युमोजसा |
 विश्वे त इन्द्र पर्तनायवो यहो नि वर्क्षा इव येमिरे ||
pra cakre sahasā saho babhañja manyumojasā |
 viśve ta indra pṛtanāyavo yaho ni vṛkṣā iva yemire ||
[8.4.6] सहस्रेणेव सचते यवीयुधा यस्त आनळ उपस्तुतिं पुत्रं परावर्गं कर्णुते सुवीर्ये दाश्नोति नमौक्तिभिः ||
sahasreṇeva sacate yavīyudhā yasta ānaḷ upastutiṃ putraṃ prāvarghaṃ kṛṇute suvīrye dāśnoti namauktibhiḥ ||
[8.4.7] मा भेम मा शरमिष्मोग्रस्य सख्ये तव |
 महत ते वर्ष्णो अभिचक्ष्यं कर्तं पश्येम तुर्वशं यदुम ||
mā bhema mā śramiṣmoghrasya sakhye tava |
 mahat te vṛṣṇo abhicakṣyaṃ kṛtaṃ paśyema turvaśaṃ yadum ||
[8.4.8] सव्यामनु सफिग्यं वावसे वर्षा न दानो अस्य रोषति |
 मध्वा सम्प्र्क्ताः सारघेण धेनवस्तूयमेहि दरवा पिब ||
savyāmanu sphighyaṃ vāvase vṛṣā na dāno asya roṣati |
 madhvā sampṛktāḥ sāragheṇa dhenavastūyamehi dravā piba ||
[8.4.9] अश्वी रथी सुरूप इद गोमानिदिन्द्र ते सखा |
 शवात्रभजा वयसा सचते सदा चन्द्रो याति सभामुप ||
aśvī rathī surūpa id ghomānidindra te sakhā |
 śvātrabhajā vayasā sacate sadā candro yāti sabhāmupa ||
[8.4.10] रश्यो न तर्ष्यन्नवपानमा गहि पिबा सोमं वशाननु |
 निमेघमानो मघवन दिवे-दिव ओजिष्ठं दधिषे सहः ||
ṛśyo na tṛṣyannavapānamā ghahi pibā somaṃ vaśānanu |
 nimeghamāno maghavan dive-diva ojiṣṭhaṃ dadhiṣe sahaḥ ||
[8.4.11] अध्वर्यो दरावया तवं सोममिन्द्रः पिपासति |
 उप नूनंयुयुजे वर्षणा हरी आ च जगाम वर्त्रहा ||
adhvaryo drāvayā tvaṃ somamindraḥ pipāsati |
 upa nūnaṃyuyuje vṛṣaṇā harī ā ca jaghāma vṛtrahā ||
[8.4.12] सवयं चित स मन्यते दाशुरिर्जनो यत्रा सोमस्य तर्म्पसि |
 इदं ते अन्नं युज्यं समुक्षितं तस्येहि पर दरवा पिब ||
svayaṃ cit sa manyate dāśurirjano yatrā somasya tṛmpasi |
 idaṃ te annaṃ yujyaṃ samukṣitaṃ tasyehi pra dravā piba ||
[8.4.13] रथेष्ठायाध्वर्यवः सोममिन्द्राय सोतन |
 अधि बरध्नस्याद्रयो वि चक्षते सुन्वन्तो दाश्वध्वरम ||
ratheṣṭhāyādhvaryavaḥ somamindrāya sotana |
 adhi bradhnasyādrayo vi cakṣate sunvanto dāśvadhvaram ||
[8.4.14] उप बरध्नं वावाता वर्षणा हरी इन्द्रमपसु वक्षतः |
 अर्वाञ्चं तवा सप्तयो.अध्वरश्रियो वहन्तु सवनेदुप ||
upa bradhnaṃ vāvātā vṛṣaṇā harī indramapasu vakṣataḥ |
 arvāñcaṃ tvā saptayo.adhvaraśriyo vahantu savanedupa ||
[8.4.15] पर पूषणं वर्णीमहे युज्याय पुरूवसुम |
 स शक्र शिक्ष पुरुहूत नो धिया तुजे राये विमोचन ||
pra pūṣaṇaṃ vṛṇīmahe yujyāya purūvasum |
 sa śakra śikṣa puruhūta no dhiyā tuje rāye vimocana ||
[8.4.16] सं नः शिशीहि भुरिजोरिव कषुरं रास्व रायो विमोचन |
 तवे तन नः सुवेदमुस्रियं वसु यं तवं हिनोषि मर्त्यम ||
saṃ naḥ śiśīhi bhurijoriva kṣuraṃ rāsva rāyo vimocana |
 tve tan naḥ suvedamusriyaṃ vasu yaṃ tvaṃ hinoṣi martyam ||
[8.4.17] वेमि तवा पूषन्न्र्ञ्जसे वेमि सतोतव आघ्र्णे |
 न तस्य वेम्यरणं हि तद वसो सतुषे पज्राय साम्ने ||
vemi tvā pūṣannṛñjase vemi stotava āghṛṇe |
 na tasya vemyaraṇaṃ hi tad vaso stuṣe pajrāya sāmne ||
[8.4.18] परा गावो यवसं कच्चिदाघ्र्णे नित्यं रेक्णो अमर्त्य |
 अस्माकं पूषन्नविता शिवो भव मंहिष्ठो वाजसातये ||
parā ghāvo yavasaṃ kaccidāghṛṇe nityaṃ rekṇo amartya |
 asmākaṃ pūṣannavitā śivo bhava maṃhiṣṭho vājasātaye ||
[8.4.19] सथूरं राधः शताश्वं कुरुङगस्य दिविष्टिषु |
 राज्ञस्त्वेषस्य सुभगस्य रातिषु तुर्वशेष्वमन्महि ||
sthūraṃ rādhaḥ śatāśvaṃ kuruṅghasya diviṣṭiṣu |
 rājñastveṣasya subhaghasya rātiṣu turvaśeṣvamanmahi ||
[8.4.20] धीभिः सातानि काण्वस्य वाजिनः परियमेधैरभिद्युभिः |
 षष्टिं सहस्रानु निर्मजामजे निर्यूथानि गवां रषिः ||
dhībhiḥ sātāni kāṇvasya vājinaḥ priyamedhairabhidyubhiḥ |
 ṣaṣṭiṃ sahasrānu nirmajāmaje niryūthāni ghavāṃ ṛṣiḥ ||
[8.4.21] वर्क्षाश्चिन मे अभिपित्वे अरारणुः |
 गां भजन्त मेहनाश्वं भजन्त मेहन ||
vṛkṣāścin me abhipitve arāraṇuḥ |
 ghāṃ bhajanta mehanāśvaṃ bhajanta mehana ||

### Hymn 8.5

[8.5.1] दूरादिहेव यत सत्यरुणप्सुरशिश्वितत |
 वि भानुं विश्वधातनत ||
dūrādiheva yat satyaruṇapsuraśiśvitat |
 vi bhānuṃ viśvadhātanat ||
[8.5.2] नर्वद दस्रा मनोयुजा रथेन पर्थुपाजसा |
 सचेथे अश्विनोषसम ||
nṛvad dasrā manoyujā rathena pṛthupājasā |
 sacethe aśvinoṣasam ||
[8.5.3] युवाभ्यां वाजिनीवसू परति सतोम अद्र्क्षत |
 वाचं दूतोयथोहिषे ||
yuvābhyāṃ vājinīvasū prati stoma adṛkṣata |
 vācaṃ dūtoyathohiṣe ||
[8.5.4] पुरुप्रिया ण ऊतये पुरुमन्द्रा पुरूवसू |
 सतुषे कण्वासोश्विना ||
purupriyā ṇa ūtaye purumandrā purūvasū |
 stuṣe kaṇvāsoaśvinā ||
[8.5.5] मंहिष्ठा वाजसातमेषयन्ता शुभस पती |
 गन्तारा दाशुषो गर्हम ||
maṃhiṣṭhā vājasātameṣayantā śubhas patī |
 ghantārā dāśuṣo ghṛham ||
[8.5.6] ता सुदेवाय दाशुषे सुमेधामवितारिणीम |
 घर्तैर्गव्यूतिमुक्षतम ||
tā sudevāya dāśuṣe sumedhāmavitāriṇīm |
 ghṛtairghavyūtimukṣatam ||
[8.5.7] आ न सतोममुप दरवत तूयं शयेनेभिराशुभिः |
 यातमश्वेभिरश्विना ||
ā na stomamupa dravat tūyaṃ śyenebhirāśubhiḥ |
 yātamaśvebhiraśvinā ||
[8.5.8] येभिस्तिस्रः परावतो दिवो विश्वानि रोचना |
 तरीन्रक्तून परिदीयथः ||
yebhistisraḥ parāvato divo viśvāni rocanā |
 trīnraktūn paridīyathaḥ ||
[8.5.9] उत नो गोमतीरिष उत सातीरहर्विदा |
 वि पथः सातये सितम ||
uta no ghomatīriṣa uta sātīraharvidā |
 vi pathaḥ sātaye sitam ||
[8.5.10] आ नो गोमन्तमश्विना सुवीरं सुरथं रयिम |
 वोळ्हमश्वावतीरिषः ||
ā no ghomantamaśvinā suvīraṃ surathaṃ rayim |
 voḷhamaśvāvatīriṣaḥ ||
[8.5.11] वाव्र्धाना शुभस पती दस्रा हिरण्यवर्तनी |
 पिबतं सोम्यं मधु ||
vāvṛdhānā śubhas patī dasrā hiraṇyavartanī |
 pibataṃ somyaṃ madhu ||
[8.5.12] अस्मभ्यं वाजिनीवसू मघवद्भ्यश्च सप्रथः |
 छर्दिर्यन्तमदाभ्यम ||
asmabhyaṃ vājinīvasū maghavadbhyaśca saprathaḥ |
 chardiryantamadābhyam ||
[8.5.13] नि षु बरह्म जनानां याविष्टं तूयमा गतम |
 मो षवन्यानुपारतम ||
ni ṣu brahma janānāṃ yāviṣṭaṃ tūyamā ghatam |
 mo ṣvanyānupāratam ||
[8.5.14] अस्य पिबतमश्विना युवं मदस्य चारुणः |
 मध्वो रातस्यधिष्ण्या ||
asya pibatamaśvinā yuvaṃ madasya cāruṇaḥ |
 madhvo rātasyadhiṣṇyā ||
[8.5.15] अस्मे आ वहतं रयिं शतवन्तं सहस्रिणम |
 पुरुक्षुं विश्वधायसम ||
asme ā vahataṃ rayiṃ śatavantaṃ sahasriṇam |
 purukṣuṃ viśvadhāyasam ||
[8.5.16] पुरुत्रा चिद धि वां नरा विह्वयन्ते मनीषिणः |
 वाघद्भिरश्विना गतम ||
purutrā cid dhi vāṃ narā vihvayante manīṣiṇaḥ |
 vāghadbhiraśvinā ghatam ||
[8.5.17] जनासो वर्क्तबर्हिषो हविष्मन्तो अरंक्र्तः |
 युवां हवन्ते अश्विना ||
janāso vṛktabarhiṣo haviṣmanto araṃkṛtaḥ |
 yuvāṃ havante aśvinā ||
[8.5.18] अस्माकमद्य वामयं सतोमो वाहिष्ठो अन्तमः |
 युवाभ्यां भूत्वश्विना ||
asmākamadya vāmayaṃ stomo vāhiṣṭho antamaḥ |
 yuvābhyāṃ bhūtvaśvinā ||
[8.5.19] यो ह वां मधुनो दर्तिराहितो रथचर्षणे |
 ततः पिबतमश्विना ||
yo ha vāṃ madhuno dṛtirāhito rathacarṣaṇe |
 tataḥ pibatamaśvinā ||
[8.5.20] तेन नो वाजिनीवसू पश्वे तोकाय शं गवे |
 वहतं पीवरीरिषः ||
tena no vājinīvasū paśve tokāya śaṃ ghave |
 vahataṃ pīvarīriṣaḥ ||
[8.5.21] उत नो दिव्या इष उत सिन्धून्रहर्विदा |
 अप दवारेव वर्षथः ||
uta no divyā iṣa uta sindhūnraharvidā |
 apa dvāreva varṣathaḥ ||
[8.5.22] कदा वां तौग्र्यो विधत समुद्रे जहितो नरा |
 यद वां रथो विभिष पतात ||
kadā vāṃ taughryo vidhat samudre jahito narā |
 yad vāṃ ratho vibhiṣ patāt ||
[8.5.23] युवं कण्वाय नासत्यापिरिप्ताय हर्म्ये |
 शश्वदूतीर्दशस्यथः ||
yuvaṃ kaṇvāya nāsatyāpiriptāya harmye |
 śaśvadūtīrdaśasyathaḥ ||
[8.5.24] ताभिरा यातमूतिभिर्नव्यसीभिः सुशस्तिभिः |
 यद वां वर्षण्वसू हुवे ||
tābhirā yātamūtibhirnavyasībhiḥ suśastibhiḥ |
 yad vāṃ vṛṣaṇvasū huve ||
[8.5.25] यथा चित कण्वमावतं परियमेधमुपस्तुतम |
 अत्रिं शिञ्जारमश्विना ||
yathā cit kaṇvamāvataṃ priyamedhamupastutam |
 atriṃ śiñjāramaśvinā ||
[8.5.26] यथोत कर्त्व्ये धने.अंशुं गोष्वगस्त्यम |
 यथा वाजेषु सोभरिम ||
yathota kṛtvye dhane.aṃśuṃ ghoṣvaghastyam |
 yathā vājeṣu sobharim ||
[8.5.27] एतावद वां वर्षण्वसू अतो वा भूयो अश्विना |
 गर्णन्तः सुम्नमीमहे ||
etāvad vāṃ vṛṣaṇvasū ato vā bhūyo aśvinā |
 ghṛṇantaḥ sumnamīmahe ||
[8.5.28] रथं हिरण्यवन्धुरं हिरण्याभीशुमश्विना |
 आ हि सथाथो दिविस्प्र्शम ||
rathaṃ hiraṇyavandhuraṃ hiraṇyābhīśumaśvinā |
 ā hi sthātho divispṛśam ||
[8.5.29] हिरण्ययी वां रभिरीषा अक्षो हिरण्ययः |
 उभा चक्रा हिरण्यया ||
hiraṇyayī vāṃ rabhirīṣā akṣo hiraṇyayaḥ |
 ubhā cakrā hiraṇyayā ||
[8.5.30] तेन नो वाजिनीवसू परावतश्चिदा गतम |
 उपेमां सुष्टुतिं मम ||
tena no vājinīvasū parāvataścidā ghatam |
 upemāṃ suṣṭutiṃ mama ||
[8.5.31] आ वहेथे पराकात पूर्वीरश्नन्तावश्विना |
 इषो दासीरमर्त्या ||
ā vahethe parākāt pūrvīraśnantāvaśvinā |
 iṣo dāsīramartyā ||
[8.5.32] आ नो दयुम्नैरा शरवोभिरा राया यातमश्विना |
 पुरुश्चन्द्रा नासत्या ||
ā no dyumnairā śravobhirā rāyā yātamaśvinā |
 puruścandrā nāsatyā ||
[8.5.33] एह वां परुषितप्सवो वयो वहन्तु पर्णिनः |
 अछा सवध्वरं जनम ||
eha vāṃ pruṣitapsavo vayo vahantu parṇinaḥ |
 achā svadhvaraṃ janam ||
[8.5.34] रथं वामनुगायसं य इषा वर्तते सह |
 न चक्रमभि बाधते ||
rathaṃ vāmanughāyasaṃ ya iṣā vartate saha |
 na cakramabhi bādhate ||
[8.5.35] हिरण्ययेन रथेन दरवत्पाणिभिरश्वैः |
 धीजवना नासत्या ||
hiraṇyayena rathena dravatpāṇibhiraśvaiḥ |
 dhījavanā nāsatyā ||
[8.5.36] युवं मर्गं जाग्र्वांसं सवदथो वा वर्षण्वसू |
 ता नःप्र्ङकतमिषा रयिम ||
yuvaṃ mṛghaṃ jāghṛvāṃsaṃ svadatho vā vṛṣaṇvasū |
 tā naḥpṛṅktamiṣā rayim ||
[8.5.37] ता मे अश्विना सनीनां विद्यातं नवानाम |
 यथा चिच्चैद्यः कशुः शतमुष्ट्रानां ददत सहस्रा दश गोनाम ||
tā me aśvinā sanīnāṃ vidyātaṃ navānām |
 yathā ciccaidyaḥ kaśuḥ śatamuṣṭrānāṃ dadat sahasrā daśa ghonām ||
[8.5.38] यो मे हिरण्यसन्द्र्शो दश राज्ञो अमंहत |
 अधस्पदा इच्चैद्यस्य कर्ष्टयश्चर्मम्ना अभितो जनाः ||
yo me hiraṇyasandṛśo daśa rājño amaṃhata |
 adhaspadā iccaidyasya kṛṣṭayaścarmamnā abhito janāḥ ||
[8.5.39] माकिरेना पथा गाद येनेमे यन्ति चेदयः |
 अन्यो नेत सूरिरोहते भूरिदावत्तरो जनः ||
mākirenā pathā ghād yeneme yanti cedayaḥ |
 anyo net sūrirohate bhūridāvattaro janaḥ ||

### Hymn 8.6

[8.6.1] महानिन्द्रो य ओजसा पर्जन्यो वर्ष्टिमानिव |
 सतोमैर्वत्सस्य वाव्र्धे ||
mahānindro ya ojasā parjanyo vṛṣṭimāniva |
 stomairvatsasya vāvṛdhe ||
[8.6.2] परजां रतस्य पिप्रतः पर यद भरन्त वह्नयः |
 विप्रा रतस्य वाहसा ||
prajāṃ ṛtasya piprataḥ pra yad bharanta vahnayaḥ |
 viprā ṛtasya vāhasā ||
[8.6.3] कण्वा इन्द्रं यदक्रत सतोमैर्यज्ञस्य साधनम |
 जामिब्रुवत आयुधम ||
kaṇvā indraṃ yadakrata stomairyajñasya sādhanam |
 jāmibruvata āyudham ||
[8.6.4] समस्य मन्यवे विशो विश्वा नमन्त कर्ष्टयः |
 समुद्रायेव सिन्धवः ||
samasya manyave viśo viśvā namanta kṛṣṭayaḥ |
 samudrāyeva sindhavaḥ ||
[8.6.5] ओजस्तदस्य तित्विष उभे यद समवर्तयत |
 इन्द्रश्चर्मेवरोदसी ||
ojastadasya titviṣa ubhe yad samavartayat |
 indraścarmevarodasī ||
[8.6.6] वि चिद वर्त्रस्य दोधतो वज्रेण शतपर्वणा |
 शिरो बिभेदव्र्ष्णिना ||
vi cid vṛtrasya dodhato vajreṇa śataparvaṇā |
 śiro bibhedavṛṣṇinā ||
[8.6.7] इमा अभि पर णोनुमो विपामग्रेषु धीतयः |
 अग्नेः शोचिर्न दिद्युतः ||
imā abhi pra ṇonumo vipāmaghreṣu dhītayaḥ |
 aghneḥ śocirna didyutaḥ ||
[8.6.8] गुहा सतीरुप तमना पर यच्छोचन्त धीतयः |
 कण्वार्तस्य धारया ||
ghuhā satīrupa tmanā pra yacchocanta dhītayaḥ |
 kaṇvāṛtasya dhārayā ||
[8.6.9] पर तमिन्द्र नशीमहि रयिं गोमन्तमश्विनम |
 पर बरह्मपूर्वचित्तये ||
pra tamindra naśīmahi rayiṃ ghomantamaśvinam |
 pra brahmapūrvacittaye ||
[8.6.10] अहमिद धि पितुष परि मेधां रतस्य जग्रभ |
 अहं सूर्य इवाजनि ||
ahamid dhi pituṣ pari medhāṃ ṛtasya jaghrabha |
 ahaṃ sūrya ivājani ||
[8.6.11] अहं परत्नेन मन्मना गिरः शुम्भामि कण्ववत |
 येनेन्द्रःशुष्ममिद दधे ||
ahaṃ pratnena manmanā ghiraḥ śumbhāmi kaṇvavat |
 yenendraḥśuṣmamid dadhe ||
[8.6.12] ये तवामिन्द्र न तुष्टुवुरषयो ये च तुष्टुवुः |
 ममेद्वर्धस्व सुष्टुतः ||
ye tvāmindra na tuṣṭuvurṣayo ye ca tuṣṭuvuḥ |
 mamedvardhasva suṣṭutaḥ ||
[8.6.13] यदस्य मन्युरध्वनीद वि वर्त्रं पर्वशो रुजन |
 अपः समुद्रमैरयत ||
yadasya manyuradhvanīd vi vṛtraṃ parvaśo rujan |
 apaḥ samudramairayat ||
[8.6.14] नि शुष्ण इन्द्र धर्णसिं वज्रं जघन्थ दस्यवि |
 वर्षाह्युग्र शर्ण्विषे ||
ni śuṣṇa indra dharṇasiṃ vajraṃ jaghantha dasyavi |
 vṛṣāhyughra śṛṇviṣe ||
[8.6.15] न दयाव इन्द्रमोजसा नान्तरिक्षाणि वज्रिणम |
 न विव्यचन्त भूमयः ||
na dyāva indramojasā nāntarikṣāṇi vajriṇam |
 na vivyacanta bhūmayaḥ ||
[8.6.16] यस्त इन्द्र महीरप सतभूयमान आशयत |
 नि तं पद्यासु शिश्नथः ||
yasta indra mahīrapa stabhūyamāna āśayat |
 ni taṃ padyāsu śiśnathaḥ ||
[8.6.17] य इमे रोदसी मही समीची समजग्रभीत |
 तमोभिरिन्द्र तं गुहः ||
ya ime rodasī mahī samīcī samajaghrabhīt |
 tamobhirindra taṃ ghuhaḥ ||
[8.6.18] य इन्द्र यतयस्त्वा भर्गवो ये च तुष्टुवुः |
 ममेदुग्र शरुधी हवम ||
ya indra yatayastvā bhṛghavo ye ca tuṣṭuvuḥ |
 mamedughra śrudhī havam ||
[8.6.19] इमास्त इन्द्र पर्श्नयो घर्तं दुहत आशिरम |
 एनां रतस्य पिप्युषीः ||
imāsta indra pṛśnayo ghṛtaṃ duhata āśiram |
 enāṃ ṛtasya pipyuṣīḥ ||
[8.6.20] या इन्द्र परस्वस्त्वासा गर्भमचक्रिरन |
 परि धर्मेव सूर्यम ||
yā indra prasvastvāsā gharbhamacakriran |
 pari dharmeva sūryam ||
[8.6.21] तवामिच्छवसस पते कण्वा उक्थेन वाव्र्धुः |
 तवां सुतास इन्दवः ||
tvāmicchavasas pate kaṇvā ukthena vāvṛdhuḥ |
 tvāṃ sutāsa indavaḥ ||
[8.6.22] तवेदिन्द्र परणीतिषूत परशस्तिरद्रिवः |
 यज्ञो वितन्तसाय्यः ||
tavedindra praṇītiṣūta praśastiradrivaḥ |
 yajño vitantasāyyaḥ ||
[8.6.23] आ न इन्द्र महीमिषं पुरं न दर्षि गोमतीम |
 उत परजां सुवीर्यम ||
ā na indra mahīmiṣaṃ puraṃ na darṣi ghomatīm |
 uta prajāṃ suvīryam ||
[8.6.24] उत तयदाश्वश्व्यं यदिन्द्र नाहुषीष्वा |
 अग्रे विक्षुप्रदीदयत ||
uta tyadāśvaśvyaṃ yadindra nāhuṣīṣvā |
 aghre vikṣupradīdayat ||
[8.6.25] अभि वरजं न तत्निषे सूर उपाकचक्षसम |
 यदिन्द्र मर्ळयासि नः ||
abhi vrajaṃ na tatniṣe sūra upākacakṣasam |
 yadindra mṛḷayāsi naḥ ||
[8.6.26] यदङग तविषीयस इन्द्र परराजसि कषितीः |
 महानपार ओजसा ||
yadaṅgha taviṣīyasa indra prarājasi kṣitīḥ |
 mahānapāra ojasā ||
[8.6.27] तं तवा हविष्मतीर्विश उप बरुवत ऊतये |
 उरुज्रयसमिन्दुभिः ||
taṃ tvā haviṣmatīrviśa upa bruvata ūtaye |
 urujrayasamindubhiḥ ||
[8.6.28] उपह्वरे गिरीणां संगथे च नदीनाम |
 धिया विप्रो अजायत ||
upahvare ghirīṇāṃ saṃghathe ca nadīnām |
 dhiyā vipro ajāyata ||
[8.6.29] अतः समुद्रमुद्वतश्चिकित्वानव पश्यति |
 यतो विपान एजति ||
ataḥ samudramudvataścikitvānava paśyati |
 yato vipāna ejati ||
[8.6.30] आदित परत्नस्य रेतसो जयोतिष पश्यन्ति वासरम |
 परो यदिध्यते दिवा ||
ādit pratnasya retaso jyotiṣ paśyanti vāsaram |
 paro yadidhyate divā ||
[8.6.31] कण्वास इन्द्र ते मतिं विश्वे वर्धन्ति पौंस्यम |
 उतो शविष्ठ वर्ष्ण्यम ||
kaṇvāsa indra te matiṃ viśve vardhanti pauṃsyam |
 uto śaviṣṭha vṛṣṇyam ||
[8.6.32] इमां म इन्द्र सुष्टुतिं जुषस्व पर सु मामव |
 उत परवर्धया मतिम ||
imāṃ ma indra suṣṭutiṃ juṣasva pra su māmava |
 uta pravardhayā matim ||
[8.6.33] उत बरह्मण्या वयं तुभ्यं परव्र्द्ध वज्रिवः |
 विप्रा अतक्ष्म जीवसे ||
uta brahmaṇyā vayaṃ tubhyaṃ pravṛddha vajrivaḥ |
 viprā atakṣma jīvase ||
[8.6.34] अभि कण्वा अनूषतापो न परवता यतीः |
 इन्द्रं वनन्वती मतिः ||
abhi kaṇvā anūṣatāpo na pravatā yatīḥ |
 indraṃ vananvatī matiḥ ||
[8.6.35] इन्द्रमुक्थानि वाव्र्धुः समुद्रमिव सिन्धवः |
 अनुत्तमन्युमजरम ||
indramukthāni vāvṛdhuḥ samudramiva sindhavaḥ |
 anuttamanyumajaram ||
[8.6.36] आ नो याहि परावतो हरिभ्यां हर्यताभ्याम |
 इममिन्द्र सुतं पिब ||
ā no yāhi parāvato haribhyāṃ haryatābhyām |
 imamindra sutaṃ piba ||
[8.6.37] तवामिद वर्त्रहन्तम जनासो वर्क्तबर्हिषः |
 हवन्ते वाजसातये ||
tvāmid vṛtrahantama janāso vṛktabarhiṣaḥ |
 havante vājasātaye ||
[8.6.38] अनु तवा रोदसी उभे चक्रं न वर्त्येतशम |
 अनु सुवानास इन्दवः ||
anu tvā rodasī ubhe cakraṃ na vartyetaśam |
 anu suvānāsa indavaḥ ||
[8.6.39] मन्दस्वा सु सवर्णर उतेन्द्र शर्यणावति |
 मत्स्वा विवस्वतो मती ||
mandasvā su svarṇara utendra śaryaṇāvati |
 matsvā vivasvato matī ||
[8.6.40] वाव्र्धान उप दयवि वर्षा वज्र्यरोरवीत |
 वर्त्रहा सोमपातमः ||
vāvṛdhāna upa dyavi vṛṣā vajryaroravīt |
 vṛtrahā somapātamaḥ ||
[8.6.41] रषिर्हि पूर्वजा अस्येक ईशान ओजसा |
 इन्द्र चोष्कूयसे वसु ||
ṛṣirhi pūrvajā asyeka īśāna ojasā |
 indra coṣkūyase vasu ||
[8.6.42] अस्माकं तवा सुतानुप वीतप्र्ष्ठा अभि परयः |
 शतंवहन्तु हरयः ||
asmākaṃ tvā sutānupa vītapṛṣṭhā abhi prayaḥ |
 śataṃvahantu harayaḥ ||
[8.6.43] इमां सु पूर्व्यां धियं मधोर्घ्र्तस्य पिप्युषीम |
 कण्वा उक्थेन वाव्र्धुः ||
imāṃ su pūrvyāṃ dhiyaṃ madhorghṛtasya pipyuṣīm |
 kaṇvā ukthena vāvṛdhuḥ ||
[8.6.44] इन्द्रमिद विमहीनां मेधे वर्णीत मर्त्यः |
 इन्द्रं सनिष्युरूतये ||
indramid vimahīnāṃ medhe vṛṇīta martyaḥ |
 indraṃ saniṣyurūtaye ||
[8.6.45] अर्वाञ्चं तवा पुरुष्टुत परियमेधस्तुता हरी |
 सोमपेयायवक्षतः ||
arvāñcaṃ tvā puruṣṭuta priyamedhastutā harī |
 somapeyāyavakṣataḥ ||
[8.6.46] शतमहं तिरिन्दिरे सहस्रं पर्शावा ददे |
 राधांसियाद्वानाम ||
śatamahaṃ tirindire sahasraṃ parśāvā dade |
 rādhāṃsiyādvānām ||
[8.6.47] तरीणि शतान्यर्वतां सहस्रा दश गोनाम |
 ददुष पज्राय साम्ने ||
trīṇi śatānyarvatāṃ sahasrā daśa ghonām |
 daduṣ pajrāya sāmne ||
[8.6.48] उदानट ककुहो दिवमुष्ट्राञ्चतुर्युजो ददत |
 शरवसा याद्वं जनम ||
udānaṭ kakuho divamuṣṭrāñcaturyujo dadat |
 śravasā yādvaṃ janam ||

### Hymn 8.7

[8.7.1] पर यद वस्त्रिष्टुभमिषं मरुतो विप्रो अक्षरत |
 वि पर्वतेषु राजथ ||
pra yad vastriṣṭubhamiṣaṃ maruto vipro akṣarat |
 vi parvateṣu rājatha ||
[8.7.2] यदङग तविषीयवो यामं शुभ्रा अचिध्वम |
 नि पर्वता अहासत ||
yadaṅgha taviṣīyavo yāmaṃ śubhrā acidhvam |
 ni parvatā ahāsata ||
[8.7.3] उदीरयन्त वायुभिर्वाश्रासः पर्श्निमातरः |
 धुक्षन्तपिप्युशीमिषम ||
udīrayanta vāyubhirvāśrāsaḥ pṛśnimātaraḥ |
 dhukṣantapipyuśīmiṣam ||
[8.7.4] वपन्ति मरुतो मिहं पर वेपयन्ति पर्वतान |
 यद यामं यान्ति वायुभिः ||
vapanti maruto mihaṃ pra vepayanti parvatān |
 yad yāmaṃ yānti vāyubhiḥ ||
[8.7.5] नि यद यामाय वो गिरिर्नि सिन्धवो विधर्मणे |
 महे शुष्माय येमिरे ||
ni yad yāmāya vo ghirirni sindhavo vidharmaṇe |
 mahe śuṣmāya yemire ||
[8.7.6] युष्मानु नक्तमूतये युष्मान दिवा हवामहे |
 युष्मान परयत्यध्वरे ||
yuṣmānu naktamūtaye yuṣmān divā havāmahe |
 yuṣmān prayatyadhvare ||
[8.7.7] उदु तये अरुणप्सवश्चित्रा यामेभिरीरते |
 वाश्रा अधिष्णुना दिवः ||
udu tye aruṇapsavaścitrā yāmebhirīrate |
 vāśrā adhiṣṇunā divaḥ ||
[8.7.8] सर्जन्ति रश्मिमोजसा पन्थां सूर्याय यातवे |
 ते भानुभिर्वि तस्थिरे ||
sṛjanti raśmimojasā panthāṃ sūryāya yātave |
 te bhānubhirvi tasthire ||
[8.7.9] इमां मे मरुतो गिरमिमं सतोमं रभुक्षणः |
 इमं मे वनता हवम ||
imāṃ me maruto ghiramimaṃ stomaṃ ṛbhukṣaṇaḥ |
 imaṃ me vanatā havam ||
[8.7.10] तरीणि सरांसि पर्श्नयो दुदुह्रे वज्रिणे मधु |
 उत्सं कवन्धमुद्रिणम ||
trīṇi sarāṃsi pṛśnayo duduhre vajriṇe madhu |
 utsaṃ kavandhamudriṇam ||
[8.7.11] मरुतो यद ध वो दिवः सुम्नायन्तो हवामहे |
 आ तू न उपगन्तन ||
maruto yad dha vo divaḥ sumnāyanto havāmahe |
 ā tū na upaghantana ||
[8.7.12] यूयं हि षठा सुदानवो रुद्रा रभुक्षणो दमे |
 उत परचेतसो मदे ||
yūyaṃ hi ṣṭhā sudānavo rudrā ṛbhukṣaṇo dame |
 uta pracetaso made ||
[8.7.13] आ नो रयिं मदच्युतं पुरुक्षुं विश्वधायसम |
 इयर्ता मरुतो दिवः ||
ā no rayiṃ madacyutaṃ purukṣuṃ viśvadhāyasam |
 iyartā maruto divaḥ ||
[8.7.14] अधीव यद गिरीणां यामं शुभ्रा अचिध्वम |
 सुवानैर्मन्दध्व इन्दुभिः ||
adhīva yad ghirīṇāṃ yāmaṃ śubhrā acidhvam |
 suvānairmandadhva indubhiḥ ||
[8.7.15] एतावतश्चिदेषां सुम्नं भिक्षेत मर्त्यः |
 अदाभ्यस्य मन्मभिः ||
etāvataścideṣāṃ sumnaṃ bhikṣeta martyaḥ |
 adābhyasya manmabhiḥ ||
[8.7.16] ये दरप्सा इव रोदसी धमन्त्यनु वर्ष्टिभिः |
 उत्सं दुहन्तो अक्षितम ||
ye drapsā iva rodasī dhamantyanu vṛṣṭibhiḥ |
 utsaṃ duhanto akṣitam ||
[8.7.17] उदु सवानेभिरीरत उद रथैरुदु वायुभिः |
 उत सतोमैः पर्श्निमातरः ||
udu svānebhirīrata ud rathairudu vāyubhiḥ |
 ut stomaiḥ pṛśnimātaraḥ ||
[8.7.18] येनाव तुर्वशं यदुं येन कण्वं धनस्प्र्तम |
 राये सु तस्य धीमहि ||
yenāva turvaśaṃ yaduṃ yena kaṇvaṃ dhanaspṛtam |
 rāye su tasya dhīmahi ||
[8.7.19] इमा उ वः सुदानवो घर्तं न पिप्युषीरिषः |
 वर्धान काण्वस्य मन्मभिः ||
imā u vaḥ sudānavo ghṛtaṃ na pipyuṣīriṣaḥ |
 vardhān kāṇvasya manmabhiḥ ||
[8.7.20] कव नूनं सुदानवो मदथा वर्क्तबर्हिषः |
 बरह्मा को वःसपर्यति ||
kva nūnaṃ sudānavo madathā vṛktabarhiṣaḥ |
 brahmā ko vaḥsaparyati ||
[8.7.21] नहि षम यद ध वः पुरा सतोमेभिर्व्र्क्तबर्हिषः |
 शर्धान रतस्य जिन्वथ ||
nahi ṣma yad dha vaḥ purā stomebhirvṛktabarhiṣaḥ |
 śardhān ṛtasya jinvatha ||
[8.7.22] समु तये महतीरपः सं कषोणी समु सूर्यम |
 सं वज्रं पर्वशो दधुः ||
samu tye mahatīrapaḥ saṃ kṣoṇī samu sūryam |
 saṃ vajraṃ parvaśo dadhuḥ ||
[8.7.23] वि वर्त्रं पर्वशो ययुर्वि पर्वतानराजिनः |
 चक्राणा वर्ष्णि पौंस्यम ||
vi vṛtraṃ parvaśo yayurvi parvatānarājinaḥ |
 cakrāṇā vṛṣṇi pauṃsyam ||
[8.7.24] अनु तरितस्य युध्यतः शुष्ममावन्नुत करतुम |
 अन्विन्द्रं वर्त्रतूर्ये ||
anu tritasya yudhyataḥ śuṣmamāvannuta kratum |
 anvindraṃ vṛtratūrye ||
[8.7.25] विद्युद्धस्ता अभिद्यवः शिप्राः शीर्षन हिरण्ययीः |
 शुभ्रा वयञ्जत शरिये ||
vidyuddhastā abhidyavaḥ śiprāḥ śīrṣan hiraṇyayīḥ |
 śubhrā vyañjata śriye ||
[8.7.26] उशना यत परावत उक्ष्णो रन्ध्रमयातन |
 दयौर्न चक्रदद भिया ||
uśanā yat parāvata ukṣṇo randhramayātana |
 dyaurna cakradad bhiyā ||
[8.7.27] आ नो मखस्य दावने.अश्वैर्हिरण्यपाणिभिः |
 देवास उप गन्तन ||
ā no makhasya dāvane.aśvairhiraṇyapāṇibhiḥ |
 devāsa upa ghantana ||
[8.7.28] यदेषां पर्षती रथे परष्टिर्वहति रोहितः |
 यान्ति शुभ्रा रिणन्नपः ||
yadeṣāṃ pṛṣatī rathe praṣṭirvahati rohitaḥ |
 yānti śubhrā riṇannapaḥ ||
[8.7.29] सुषोमे शर्यणावत्यार्जीके पस्त्यावति |
 ययुर्निचक्रया नरः ||
suṣome śaryaṇāvatyārjīke pastyāvati |
 yayurnicakrayā naraḥ ||
[8.7.30] कदा गछाथ मरुत इत्था विप्रं हवमानम |
 मार्डीकेभिर्नाधमानम ||
kadā ghachātha maruta itthā vipraṃ havamānam |
 mārḍīkebhirnādhamānam ||
[8.7.31] कद ध नूनं कधप्रियो यदिन्द्रमजहातन |
 को वः सखित्व ओहते ||
kad dha nūnaṃ kadhapriyo yadindramajahātana |
 ko vaḥ sakhitva ohate ||
[8.7.32] सहो षु णो वज्रहस्तैः कण्वासो अग्निं मरुद्भिः |
 सतुषेहिरण्यवाशीभिः ||
saho ṣu ṇo vajrahastaiḥ kaṇvāso aghniṃ marudbhiḥ |
 stuṣehiraṇyavāśībhiḥ ||
[8.7.33] ओ षु वर्ष्णः परयज्यूना नव्यसे सुविताय |
 वव्र्त्यां चित्रवाजान ||
o ṣu vṛṣṇaḥ prayajyūnā navyase suvitāya |
 vavṛtyāṃ citravājān ||
[8.7.34] गिरयश्चिन नि जिहते पर्शानासो मन्यमानाः |
 पर्वताश्चिन नि येमिरे ||
ghirayaścin ni jihate parśānāso manyamānāḥ |
 parvatāścin ni yemire ||
[8.7.35] आक्ष्णयावानो वहन्त्यन्तरिक्षेण पततः |
 धातारः सतुवते वयः ||
ākṣṇayāvāno vahantyantarikṣeṇa patataḥ |
 dhātāraḥ stuvate vayaḥ ||
[8.7.36] अग्निर्हि जानि पूर्व्यश्छन्दो न सूरो अर्चिषा |
 ते भानुभिर्वि तस्थिरे ||
aghnirhi jāni pūrvyaśchando na sūro arciṣā |
 te bhānubhirvi tasthire ||

### Hymn 8.8

[8.8.1] आ नो विश्वाभिरूतिभिरश्विना गछतं युवम |
 दस्रा हिरण्यवर्तनी पिबतं सोम्यं मधु ||
ā no viśvābhirūtibhiraśvinā ghachataṃ yuvam |
 dasrā hiraṇyavartanī pibataṃ somyaṃ madhu ||
[8.8.2] आ नूनं यातमश्विना रथेन सूर्यत्वचा |
 भुजी हिरण्यपेशसा कवी गम्भीरचेतसा ||
ā nūnaṃ yātamaśvinā rathena sūryatvacā |
 bhujī hiraṇyapeśasā kavī ghambhīracetasā ||
[8.8.3] आ यातं नहुषस पर्यान्तरिक्षात सुव्र्क्तिभिः |
 पिबाथोश्विना मधु कण्वानां सवने सुतम ||
ā yātaṃ nahuṣas paryāntarikṣāt suvṛktibhiḥ |
 pibāthoaśvinā madhu kaṇvānāṃ savane sutam ||
[8.8.4] आ नो यातं दिवस पर्यान्तरिक्षादधप्रिया |
 पुत्रः कण्वस्य वामिह सुषाव सोम्यं मधु ||
ā no yātaṃ divas paryāntarikṣādadhapriyā |
 putraḥ kaṇvasya vāmiha suṣāva somyaṃ madhu ||
[8.8.5] आ नो यातमुपश्रुत्यश्विना सोमपीतये |
 सवाहा सतोमस्य वर्धना पर कवी धीतिभिर्नरा ||
ā no yātamupaśrutyaśvinā somapītaye |
 svāhā stomasya vardhanā pra kavī dhītibhirnarā ||
[8.8.6] यच्चिद धि वां पुर रषयो जुहूरे.अवसे नरा |
 आ यातमश्विना गतमुपेमां सुष्टुतिं मम ||
yaccid dhi vāṃ pura ṛṣayo juhūre.avase narā |
 ā yātamaśvinā ghatamupemāṃ suṣṭutiṃ mama ||
[8.8.7] दिवश्चिद रोचनादध्या नो गन्तं सवर्विदा |
 धीभिर्वत्सप्रचेतसा सतोमेभिर्हवनश्रुता ||
divaścid rocanādadhyā no ghantaṃ svarvidā |
 dhībhirvatsapracetasā stomebhirhavanaśrutā ||
[8.8.8] किमन्ये पर्यासते.अस्मत सतोमेभिरश्विना |
 पुत्रः कण्वस्य वां रषिर्गीर्भिर्वत्सो अवीव्र्धत ||
kimanye paryāsate.asmat stomebhiraśvinā |
 putraḥ kaṇvasya vāṃ ṛṣirghīrbhirvatso avīvṛdhat ||
[8.8.9] आ वां विप्र इहावसे.अह्वत सतोमेभिरश्विना |
 अरिप्रा वर्त्रहन्तमा ता नो भूतं मयोभुवा ||
ā vāṃ vipra ihāvase.ahvat stomebhiraśvinā |
 ariprā vṛtrahantamā tā no bhūtaṃ mayobhuvā ||
[8.8.10] आ यद वां योषणा रथमतिष्ठद वाजिनीवसू |
 विश्वान्यश्विना युवं पर धीतान्यगछतम ||
ā yad vāṃ yoṣaṇā rathamatiṣṭhad vājinīvasū |
 viśvānyaśvinā yuvaṃ pra dhītānyaghachatam ||
[8.8.11] अतः सहस्रनिर्णिजा रथेना यातमश्विना |
 वत्सो वां मधुमद वचो.अशंसीत काव्यः कविः ||
ataḥ sahasranirṇijā rathenā yātamaśvinā |
 vatso vāṃ madhumad vaco.aśaṃsīt kāvyaḥ kaviḥ ||
[8.8.12] पुरुमन्द्रा पुरूवसू मनोतरा रयीणाम |
 सतोमं मे अश्विनाविममभि वह्नी अनूषाताम ||
purumandrā purūvasū manotarā rayīṇām |
 stomaṃ me aśvināvimamabhi vahnī anūṣātām ||
[8.8.13] आ नो विश्वान्यश्विना धत्तं राधांस्यह्रया |
 कर्तं न रत्वियावतो मा नो रीरधतं निदे ||
ā no viśvānyaśvinā dhattaṃ rādhāṃsyahrayā |
 kṛtaṃ na ṛtviyāvato mā no rīradhataṃ nide ||
[8.8.14] यन नास्त्या परावति यद वा सथो अध्यम्बरे |
 अतः सहस्रनिर्णिजा रथेना यातमश्विना ||
yan nāastyā parāvati yad vā stho adhyambare |
 ataḥ sahasranirṇijā rathenā yātamaśvinā ||
[8.8.15] यो वां नासत्याव रषिर्गीर्भिर्वत्सो अवीव्र्धत |
 तस्मै सहस्रनिर्णिजमिषं धत्तं घर्तश्चुतम ||
yo vāṃ nāsatyāv ṛṣirghīrbhirvatso avīvṛdhat |
 tasmai sahasranirṇijamiṣaṃ dhattaṃ ghṛtaścutam ||
[8.8.16] परास्मा ऊर्जं घर्तश्चुतमश्विना यछतं युवम |
 यो वां सुम्नाय तुष्टवद वसूयाद दानुनस पती ||
prāsmā ūrjaṃ ghṛtaścutamaśvinā yachataṃ yuvam |
 yo vāṃ sumnāya tuṣṭavad vasūyād dānunas patī ||
[8.8.17] आ नो गन्तं रिशादसेमं सतोमं पुरुभुजा |
 कर्तं नः सुश्रियो नरेमा दातमभिष्टये ||
ā no ghantaṃ riśādasemaṃ stomaṃ purubhujā |
 kṛtaṃ naḥ suśriyo naremā dātamabhiṣṭaye ||
[8.8.18] आ वां विश्वाभिरूतिभिः परियमेधा अहूषत |
 राजन्तावध्वराणामश्विना यामहूतिषु ||
ā vāṃ viśvābhirūtibhiḥ priyamedhā ahūṣata |
 rājantāvadhvarāṇāmaśvinā yāmahūtiṣu ||
[8.8.19] आ नो गन्तं मयोभुवाश्विना शम्भुवा युवम |
 यो वां विपन्यू धीतिभिर्गीर्भिर्वत्सो अवीव्र्धत ||
ā no ghantaṃ mayobhuvāśvinā śambhuvā yuvam |
 yo vāṃ vipanyū dhītibhirghīrbhirvatso avīvṛdhat ||
[8.8.20] याभिः कण्वं मेधातिथिं याभिर्वशं दशव्रजम |
 याभिर्गोशर्यमावतं ताभिर्नो.अवतं नरा ||
yābhiḥ kaṇvaṃ medhātithiṃ yābhirvaśaṃ daśavrajam |
 yābhirghośaryamāvataṃ tābhirno.avataṃ narā ||
[8.8.21] याभिर्नरा तरसदस्युमावतं कर्त्व्ये धने |
 ताभिः षवस्मानश्विना परावतं वाजसातये ||
yābhirnarā trasadasyumāvataṃ kṛtvye dhane |
 tābhiḥ ṣvasmānaśvinā prāvataṃ vājasātaye ||
[8.8.22] पर वां सतोमाः सुव्र्क्तयो गिरो वर्धन्त्वश्विना |
 पुरुत्रा वर्त्रहन्तमा ता नो भूतं पुरुस्प्र्हा ||
pra vāṃ stomāḥ suvṛktayo ghiro vardhantvaśvinā |
 purutrā vṛtrahantamā tā no bhūtaṃ puruspṛhā ||
[8.8.23] तरीणि पदान्यश्विनोराविः सान्ति गुहा परः |
 कवी रतस्य पत्मभिरर्वाग जीवेभ्यस परि ||
trīṇi padānyaśvinorāviḥ sānti ghuhā paraḥ |
 kavī ṛtasya patmabhirarvāgh jīvebhyas pari ||

### Hymn 8.9

[8.9.1] आ नूनमश्विना युवं वत्सस्य गन्तमवसे |
 परास्मै यछतमव्र्कं पर्थु छर्दिर्युयुतं या अरातयः ||
ā nūnamaśvinā yuvaṃ vatsasya ghantamavase |
 prāsmai yachatamavṛkaṃ pṛthu chardiryuyutaṃ yā arātayaḥ ||
[8.9.2] यदन्तरिक्षे यद दिवि यत पञ्च मानुषाननु |
 नर्म्णन्तद धत्तमश्विना ||
yadantarikṣe yad divi yat pañca mānuṣānanu |
 nṛmṇantad dhattamaśvinā ||
[8.9.3] ये वां दंसांस्यश्विना विप्रासः परिमाम्र्शुः |
 एवेत काण्वस्य बोधतम ||
ye vāṃ daṃsāṃsyaśvinā viprāsaḥ parimāmṛśuḥ |
 evet kāṇvasya bodhatam ||
[8.9.4] अयं वां घर्मो अश्विना सतोमेन परि षिच्यते |
 अयं सोमो मधुमान वाजिनीवसू येन वर्त्रं चिकेतथः ||
ayaṃ vāṃ gharmo aśvinā stomena pari ṣicyate |
 ayaṃ somo madhumān vājinīvasū yena vṛtraṃ ciketathaḥ ||
[8.9.5] यदप्सु यद वनस्पतौ यदोषधीषु पुरुदंससा कर्तम |
 तेन माविष्टमश्विना ||
yadapsu yad vanaspatau yadoṣadhīṣu purudaṃsasā kṛtam |
 tena māviṣṭamaśvinā ||
[8.9.6] यन नासत्या भुरण्यथो यद वा देव भिषज्यथः |
 अयं वां वत्सो मतिभिर्न विन्धते हविष्मन्तं हि गछथः ||
yan nāsatyā bhuraṇyatho yad vā deva bhiṣajyathaḥ |
 ayaṃ vāṃ vatso matibhirna vindhate haviṣmantaṃ hi ghachathaḥ ||
[8.9.7] आ नूनमश्विनोरषिः सतोमं चिकेत वामया |
 आ सोमं मधुमत्तमं घर्मं सिञ्चादथर्वणि ||
ā nūnamaśvinorṣiḥ stomaṃ ciketa vāmayā |
 ā somaṃ madhumattamaṃ gharmaṃ siñcādatharvaṇi ||
[8.9.8] आ नूनं रघुवर्तनिं रथं तिष्ठाथो अश्विना |
 आ वां सतोमा इमे मम नभो न चुच्यवीरत ||
ā nūnaṃ raghuvartaniṃ rathaṃ tiṣṭhātho aśvinā |
 ā vāṃ stomā ime mama nabho na cucyavīrata ||
[8.9.9] यदद्य वां नासत्योक्थैराचुच्युवीमहि |
 यद वा वाणीभिरश्विनेवेत काण्वस्य बोधतम ||
yadadya vāṃ nāsatyokthairācucyuvīmahi |
 yad vā vāṇībhiraśvinevet kāṇvasya bodhatam ||
[8.9.10] यद वां कक्षीवानुत यद वयश्व रषिर्यद वां दीर्घतमा जुहाव |
 पर्थी यद वां वैन्यः सादनेष्वेवेदतो अश्विना चेतयेथाम ||
yad vāṃ kakṣīvānuta yad vyaśva ṛṣiryad vāṃ dīrghatamā juhāva |
 pṛthī yad vāṃ vainyaḥ sādaneṣvevedato aśvinā cetayethām ||
[8.9.11] यातं छर्दिष्पा उत नः परस्पा भूतं जगत्पा उत नस्तनूपा |
 वर्तिस्तोकाय तनयाय यातम ||
yātaṃ chardiṣpā uta naḥ paraspā bhūtaṃ jaghatpā uta nastanūpā |
 vartistokāya tanayāya yātam ||
[8.9.12] यदिन्द्रेण सरथं याथो अश्विना यद वा वायुना भवथः समोकसा |
 यदादित्येभिरभुभिः सजोषसा यद वा विष्णोर्विक्रमणेषु तिष्ठथः ||
yadindreṇa sarathaṃ yātho aśvinā yad vā vāyunā bhavathaḥ samokasā |
 yadādityebhirbhubhiḥ sajoṣasā yad vā viṣṇorvikramaṇeṣu tiṣṭhathaḥ ||
[8.9.13] यदद्याश्विनावहं हुवेय वाजसातये |
 यत पर्त्सु तुर्वणे सहस्तच्छ्रेष्ठमश्विनोरवः ||
yadadyāśvināvahaṃ huveya vājasātaye |
 yat pṛtsu turvaṇe sahastacchreṣṭhamaśvinoravaḥ ||
[8.9.14] आ नूनं यातमश्विनेमा हव्यानि वां हिता |
 इमे सोमासोधि तुर्वशे यदाविमे कण्वेषु वामथ ||
ā nūnaṃ yātamaśvinemā havyāni vāṃ hitā |
 ime somāsoadhi turvaśe yadāvime kaṇveṣu vāmatha ||
[8.9.15] यन नासत्या पराके अर्वाके अस्ति भेषजम |
 तेन नूनं विमदाय परचेतसा छर्दिर्वत्साय यछतम ||
yan nāsatyā parāke arvāke asti bheṣajam |
 tena nūnaṃ vimadāya pracetasā chardirvatsāya yachatam ||
[8.9.16] अभुत्स्यु पर देव्या साकं वाचाहमश्विनोः |
 वयावर्देव्या मतिं वि रातिं मर्त्येभ्यः ||
abhutsyu pra devyā sākaṃ vācāhamaśvinoḥ |
 vyāvardevyā matiṃ vi rātiṃ martyebhyaḥ ||
[8.9.17] पर बोधयोषो अश्विना पर देवि सून्र्ते महि |
 पर यज्ञहोतरानुषक पर मदाय शरवो बर्हत ||
pra bodhayoṣo aśvinā pra devi sūnṛte mahi |
 pra yajñahotarānuṣak pra madāya śravo bṛhat ||
[8.9.18] यदुषो यासि भानुना सं सूर्येण रोचसे |
 आ हायमश्विनो रथो वर्तिर्याति नर्पाय्यम ||
yaduṣo yāsi bhānunā saṃ sūryeṇa rocase |
 ā hāyamaśvino ratho vartiryāti nṛpāyyam ||
[8.9.19] यदापीतासो अंशवो गावो न दुह्र ऊधभिः |
 यद वा वाणीरनूषत पर देवयन्तो अश्विना ||
yadāpītāso aṃśavo ghāvo na duhra ūdhabhiḥ |
 yad vā vāṇīranūṣata pra devayanto aśvinā ||
[8.9.20] पर दयुम्नाय पर शवसे पर नर्षाह्याय शर्मणे |
 पर दक्षाय परचेतसा ||
pra dyumnāya pra śavase pra nṛṣāhyāya śarmaṇe |
 pra dakṣāya pracetasā ||
[8.9.21] यन नूनं धीभिरश्विना पितुर्योना निषीदथः यद वासुम्नेभिरुक्थ्या ||
yan nūnaṃ dhībhiraśvinā pituryonā niṣīdathaḥ yad vāsumnebhirukthyā ||

### Hymn 8.10

[8.10.1] यत सथो दीर्घप्रसद्मनि यद वादो रोचने दिवः |
 यद वा समुद्रे अध्याक्र्ते गर्हे.अत आ यातमश्विना ||
yat stho dīrghaprasadmani yad vādo rocane divaḥ |
 yad vā samudre adhyākṛte ghṛhe.ata ā yātamaśvinā ||
[8.10.2] यद वा यज्ञं मनवे सम्मिमिक्षथुरेवेत काण्वस्य बोधतम |
 बर्हस्पतिं विश्वान देवानहं हुव इन्द्राविष्णू अश्विनावाशुहेषसा ||
yad vā yajñaṃ manave sammimikṣathurevet kāṇvasya bodhatam |
 bṛhaspatiṃ viśvān devānahaṃ huva indrāviṣṇū aśvināvāśuheṣasā ||
[8.10.3] तया नवश्विना हुवे सुदंससा गर्भे कर्ता |
 ययोरस्ति परणः सख्यं देवेष्वध्याप्यम ||
tyā nvaśvinā huve sudaṃsasā ghṛbhe kṛtā |
 yayorasti praṇaḥ sakhyaṃ deveṣvadhyāpyam ||
[8.10.4] ययोरधि पर यज्ञा असूरे सन्ति सूरयः |
 ता यज्ञस्याध्वरस्य परचेतसा सवधाभिर्या पिबतः सोम्यं मधु ||
yayoradhi pra yajñā asūre santi sūrayaḥ |
 tā yajñasyādhvarasya pracetasā svadhābhiryā pibataḥ somyaṃ madhu ||
[8.10.5] यदद्याश्विनावपाग यत पराक सथो वाजिनीवसू |
 यद दरुह्यव्यनवि तुर्वशे यदौ हुवे वामथ मा गतम ||
yadadyāśvināvapāgh yat prāk stho vājinīvasū |
 yad druhyavyanavi turvaśe yadau huve vāmatha mā ghatam ||
[8.10.6] यदन्तरिक्षे पतथः पुरुभुजा यद वेमे रोदसी अनु |
 यद्वा सवधाभिरधितिष्ठथो रथमत आ यातमश्विना ||
yadantarikṣe patathaḥ purubhujā yad veme rodasī anu |
 yadvā svadhābhiradhitiṣṭhatho rathamata ā yātamaśvinā ||

### Hymn 8.11

[8.11.1] तवमग्ने वरतपा असि देव आ मर्त्येष्वा |
 तवं यज्ञेष्वीड्यः ||
tvamaghne vratapā asi deva ā martyeṣvā |
 tvaṃ yajñeṣvīḍyaḥ ||
[8.11.2] तवमसि परशस्यो विदथेषु सहन्त्य |
 अग्ने रथीरध्वराणाम ||
tvamasi praśasyo vidatheṣu sahantya |
 aghne rathīradhvarāṇām ||
[8.11.3] स तवमस्मदप दविषो युयोधि जातवेदः |
 अदेवीरग्ने अरातीः ||
sa tvamasmadapa dviṣo yuyodhi jātavedaḥ |
 adevīraghne arātīḥ ||
[8.11.4] अन्ति चित सन्तमह यज्ञं मर्तस्य रिपोः |
 नोप वेषि जातवेदः ||
anti cit santamaha yajñaṃ martasya ripoḥ |
 nopa veṣi jātavedaḥ ||
[8.11.5] मर्ता अमर्त्यस्य ते भूरि नाम मनामहे |
 विप्रासो जातवेदसः ||
martā amartyasya te bhūri nāma manāmahe |
 viprāso jātavedasaḥ ||
[8.11.6] विप्रं विप्रासो.अवसे देवं मर्तास ऊतये |
 अग्निं गीर्भिर्हवामहे ||
vipraṃ viprāso.avase devaṃ martāsa ūtaye |
 aghniṃ ghīrbhirhavāmahe ||
[8.11.7] आ ते वत्सो मनो यमत परमाच्चित सधस्थात |
 अग्ने तवां कामया गिरा ||
ā te vatso mano yamat paramāccit sadhasthāt |
 aghne tvāṃ kāmayā ghirā ||
[8.11.8] पुरुत्रा हि सद्रंं असि विशो विश्वा अनु परभुः |
 समत्सुत्वा हवामहे ||
purutrā hi sadṛṃṃ asi viśo viśvā anu prabhuḥ |
 samatsutvā havāmahe ||
[8.11.9] समत्स्वग्निमवसे वाजयन्तो हवामहे |
 वाजेषु चित्रराधसम ||
samatsvaghnimavase vājayanto havāmahe |
 vājeṣu citrarādhasam ||
[8.11.10] परत्नो हि कमीड्यो अध्वरेषु सनाच्च होता नव्यश्च सत्सि |
 सवां चाग्ने तन्वं पिप्रयस्वास्मभ्यं च सौभगमा यजस्व ||
pratno hi kamīḍyo adhvareṣu sanācca hotā navyaśca satsi |
 svāṃ cāghne tanvaṃ piprayasvāsmabhyaṃ ca saubhaghamā yajasva ||

### Hymn 8.12

[8.12.1] य इन्द्र सोमपातमो मदः शविष्ठ चेतति |
 येना हंसि नयत्रिणं तमीमहे ||
ya indra somapātamo madaḥ śaviṣṭha cetati |
 yenā haṃsi nyatriṇaṃ tamīmahe ||
[8.12.2] येना दशग्वमध्रिगुं वेपयन्तं सवर्णरम |
 येना समुद्रमाविथा तमीमहे ||
yenā daśaghvamadhrighuṃ vepayantaṃ svarṇaram |
 yenā samudramāvithā tamīmahe ||
[8.12.3] येन सिन्धुं महीरपो रथानिव परचोदयः |
 पन्थां रतस्य यातवे तमीमहे ||
yena sindhuṃ mahīrapo rathāniva pracodayaḥ |
 panthāṃ ṛtasya yātave tamīmahe ||
[8.12.4] इमं सतोममभिष्टये घर्तं न पूतमद्रिवः |
 येना नुसद्य ओजसा ववक्षिथ ||
imaṃ stomamabhiṣṭaye ghṛtaṃ na pūtamadrivaḥ |
 yenā nusadya ojasā vavakṣitha ||
[8.12.5] इमं जुषस्व गिर्वणः समुद्र इव पिन्वते |
 इन्द्र विश्वाभिरूतिभिर्ववक्षिथ ||
imaṃ juṣasva ghirvaṇaḥ samudra iva pinvate |
 indra viśvābhirūtibhirvavakṣitha ||
[8.12.6] यो नो देवः परावतः सखित्वनाय मामहे |
 दिवो न वर्ष्टिं परथयन ववक्षिथ ||
yo no devaḥ parāvataḥ sakhitvanāya māmahe |
 divo na vṛṣṭiṃ prathayan vavakṣitha ||
[8.12.7] ववक्षुरस्य केतवो उत वज्रो गभस्त्योः |
 यत सूर्यो न रोदसी अवर्धयत ||
vavakṣurasya ketavo uta vajro ghabhastyoḥ |
 yat sūryo na rodasī avardhayat ||
[8.12.8] यदि परव्र्द्ध सत्पते सहस्रं महिषानघः |
 आदित त इन्द्रियं महि पर वाव्र्धे ||
yadi pravṛddha satpate sahasraṃ mahiṣānaghaḥ |
 ādit ta indriyaṃ mahi pra vāvṛdhe ||
[8.12.9] इन्द्रः सूर्यस्य रश्मिभिर्न्यर्शसानमोषति |
 अग्निर्वनेव सासहिः पर वाव्र्धे ||
indraḥ sūryasya raśmibhirnyarśasānamoṣati |
 aghnirvaneva sāsahiḥ pra vāvṛdhe ||
[8.12.10] इयं त रत्वियावती धीतिरेति नवीयसी |
 सपर्यन्ती पुरुप्रिया मिमीत इत ||
iyaṃ ta ṛtviyāvatī dhītireti navīyasī |
 saparyantī purupriyā mimīta it ||
[8.12.11] गर्भो यज्ञस्य देवयुः करतुं पुनीत आनुषक |
 सतोमैरिन्द्रस्य वाव्र्धे मिमीत इत ||
gharbho yajñasya devayuḥ kratuṃ punīta ānuṣak |
 stomairindrasya vāvṛdhe mimīta it ||
[8.12.12] सनिर्मित्रस्य पप्रथ इन्द्रः सोमस्य पीतये |
 पराची वाशीव सुन्वते मिमीत इत ||
sanirmitrasya papratha indraḥ somasya pītaye |
 prācī vāśīva sunvate mimīta it ||
[8.12.13] यं विप्रा उक्थवाहसो.अभिप्रमन्दुरायवः |
 घर्तं न पिप्य आसन्य रतस्य यत ||
yaṃ viprā ukthavāhaso.abhipramandurāyavaḥ |
 ghṛtaṃ na pipya āsany ṛtasya yat ||
[8.12.14] उत सवराजे अदिति सतोममिन्द्राय जीजनत |
 पुरुप्रशस्तमूतय रतस्य यत ||
uta svarāje aditi stomamindrāya jījanat |
 purupraśastamūtaya ṛtasya yat ||
[8.12.15] अभि वह्नय ऊतये.अनूषत परशस्तये |
 न देव विव्रता हरी रतस्य यत ||
abhi vahnaya ūtaye.anūṣata praśastaye |
 na deva vivratā harī ṛtasya yat ||
[8.12.16] यत सोममिन्द्र विष्णवि यद वा घ तरित आप्त्ये |
 यद वा मरुत्सु मन्दसे समिन्दुभिः ||
yat somamindra viṣṇavi yad vā gha trita āptye |
 yad vā marutsu mandase samindubhiḥ ||
[8.12.17] यद वा शक्र परावति समुद्रे अधि मन्दसे |
 अस्माकमित सुते रणा समिन्दुभिः ||
yad vā śakra parāvati samudre adhi mandase |
 asmākamit sute raṇā samindubhiḥ ||
[8.12.18] यद वासि सुन्वतो वर्धो यजमानस्य सत्पते |
 उक्थे वा यस्यरण्यसि समिन्दुभिः ||
yad vāsi sunvato vṛdho yajamānasya satpate |
 ukthe vā yasyaraṇyasi samindubhiḥ ||
[8.12.19] देवं-देवं वो.अवस इन्द्रम-इन्द्रं गर्णीषणि |
 अधा यज्ञाय तुर्वणे वयानशुः ||
devaṃ-devaṃ vo.avasa indram-indraṃ ghṛṇīṣaṇi |
 adhā yajñāya turvaṇe vyānaśuḥ ||
[8.12.20] यज्ञेभिर्यज्ञवाहसं सोमेभिः सोमपातमम |
 होत्राभिरिन्द्रं वाव्र्धुर्व्यानशुः ||
yajñebhiryajñavāhasaṃ somebhiḥ somapātamam |
 hotrābhirindraṃ vāvṛdhurvyānaśuḥ ||
[8.12.21] महीरस्य परणीतयः पूर्वीरुत परशस्तयः |
 विश्वा वसूनि दाशुषे वयानशुः ||
mahīrasya praṇītayaḥ pūrvīruta praśastayaḥ |
 viśvā vasūni dāśuṣe vyānaśuḥ ||
[8.12.22] इन्द्रं वर्त्राय हन्तवे देवासो दधिरे पुरः |
 इन्द्रं वाणीरनूषता समोजसे ||
indraṃ vṛtrāya hantave devāso dadhire puraḥ |
 indraṃ vāṇīranūṣatā samojase ||
[8.12.23] महान्तं महिना वयं सतोमेभिर्हवनश्रुतम |
 अर्कैरभिप्र णोनुमः समोजसे ||
mahāntaṃ mahinā vayaṃ stomebhirhavanaśrutam |
 arkairabhipra ṇonumaḥ samojase ||
[8.12.24] न यं विविक्तो रोदसी नान्तरिक्षाणि वज्रिणम |
 अमादिदस्य तित्विषे समोजसः ||
na yaṃ vivikto rodasī nāntarikṣāṇi vajriṇam |
 amādidasya titviṣe samojasaḥ ||
[8.12.25] यदिन्द्र पर्तनाज्ये देवास्त्वा दधिरे पुरः |
 आदित ते हर्यता हरी ववक्षतुः ||
yadindra pṛtanājye devāstvā dadhire puraḥ |
 ādit te haryatā harī vavakṣatuḥ ||
[8.12.26] यदा वर्त्रं नदीव्र्तं शवसा वज्रिन्नवधीः |
 आदित ते... ||
yadā vṛtraṃ nadīvṛtaṃ śavasā vajrinnavadhīḥ |
 ādit te... ||
[8.12.27] यदा ते विष्णुरोजसा तरीणि पदा विचक्रमे |
 आदित ते... ||
yadā te viṣṇurojasā trīṇi padā vicakrame |
 ādit te... ||
[8.12.28] यदा ते हर्यता हरी वाव्र्धाते दिवे-दिवे |
 आदित ते विश्वा भुवनानि येमिरे ||
yadā te haryatā harī vāvṛdhāte dive-dive |
 ādit te viśvā bhuvanāni yemire ||
[8.12.29] यदा ते मारुतीर्विशस्तुभ्यमिन्द्र नियेमिरे |
 आ इत ते व.... ||
yadā te mārutīrviśastubhyamindra niyemire |
 ā it te v.... ||
[8.12.30] यदा सूर्यममुं दिवि शुक्रं जयोतिरधारयः |
 आदित्ते व.... ||
yadā sūryamamuṃ divi śukraṃ jyotiradhārayaḥ |
 āditte v.... ||
[8.12.31] इमां त इन्द्र सुष्टुतिं विप्र इयर्ति धीतिभिः |
 जामिं पदेव पिप्रतीं पराध्वरे ||
imāṃ ta indra suṣṭutiṃ vipra iyarti dhītibhiḥ |
 jāmiṃ padeva pipratīṃ prādhvare ||
[8.12.32] यदस्य धामनि परिये समीचीनासो अस्वरन |
 नाभा यज्ञस्य दोहना पराध्वरे ||
yadasya dhāmani priye samīcīnāso asvaran |
 nābhā yajñasya dohanā prādhvare ||
[8.12.33] सुवीर्यं सवश्व्यं सुगव्यं इन्द्र दद्धि नः |
 होतेव पूर्वचित्तये पराध्वरे ||
suvīryaṃ svaśvyaṃ sughavyaṃ indra daddhi naḥ |
 hoteva pūrvacittaye prādhvare ||

### Hymn 8.13

[8.13.1] इन्द्रः सुतेषु सोमेषु करतुं पुनीत उक्थ्यम |
 विदे वर्धस्यदक्षसो महान हि षः ||
indraḥ suteṣu someṣu kratuṃ punīta ukthyam |
 vide vṛdhasyadakṣaso mahān hi ṣaḥ ||
[8.13.2] स परथमे वयोमनि देवानां सदने वर्धः |
 सुपारः सुश्रवस्तमः समप्सुजित ||
sa prathame vyomani devānāṃ sadane vṛdhaḥ |
 supāraḥ suśravastamaḥ samapsujit ||
[8.13.3] तमह्वे वाजसातय इन्द्रं भराय शुष्मिणम |
 भवा नःसुम्ने अन्तमः सखा वर्धे ||
tamahve vājasātaya indraṃ bharāya śuṣmiṇam |
 bhavā naḥsumne antamaḥ sakhā vṛdhe ||
[8.13.4] इयं त इन्द्र गिर्वणो रातिः कषरति सुन्वतः |
 मन्दानो अस्य बर्हिषो वि राजसि ||
iyaṃ ta indra ghirvaṇo rātiḥ kṣarati sunvataḥ |
 mandāno asya barhiṣo vi rājasi ||
[8.13.5] नूनं तदिन्द्र दद्धि नो यत तवा सुन्वन्त ईमहे |
 रयिं नश्चित्रमा भरा सवर्विदम ||
nūnaṃ tadindra daddhi no yat tvā sunvanta īmahe |
 rayiṃ naścitramā bharā svarvidam ||
[8.13.6] सतोता यत ते विचर्षणिरतिप्रशर्धयद गिरः |
 वया इवानु रोहते जुषन्त यत ||
stotā yat te vicarṣaṇiratipraśardhayad ghiraḥ |
 vayā ivānu rohate juṣanta yat ||
[8.13.7] परत्नवज्जनया गिरः शर्णुधी जरितुर्हवम |
 मदे-मदे ववक्षिथा सुक्र्त्वने ||
pratnavajjanayā ghiraḥ śṛṇudhī jariturhavam |
 made-made vavakṣithā sukṛtvane ||
[8.13.8] करीळन्त्यस्य सून्र्ता आपो न परवता यतीः |
 अया धिया य उच्यते पतिर्दिवः ||
krīḷantyasya sūnṛtā āpo na pravatā yatīḥ |
 ayā dhiyā ya ucyate patirdivaḥ ||
[8.13.9] उतो पतिर्य उच्यते कर्ष्टीनामेक इद वशी |
 नमोव्र्धैरवस्युभिः सुते रण ||
uto patirya ucyate kṛṣṭīnāmeka id vaśī |
 namovṛdhairavasyubhiḥ sute raṇa ||
[8.13.10] सतुहि शरुतं विपश्चितं हरी यस्य परसक्षिणा |
 गन्तारा दाशुषो गर्हं नमस्विनः ||
stuhi śrutaṃ vipaścitaṃ harī yasya prasakṣiṇā |
 ghantārā dāśuṣo ghṛhaṃ namasvinaḥ ||
[8.13.11] तूतुजानो महेमते.अश्वेभिः परुषितप्सुभिः |
 आ याहि यज्ञमाशुभिः शमिद धि ते ||
tūtujāno mahemate.aśvebhiḥ pruṣitapsubhiḥ |
 ā yāhi yajñamāśubhiḥ śamid dhi te ||
[8.13.12] इन्द्र शविष्ठ सत्पते रयिं गर्णत्सु धारय |
 शरवः सूरिभ्यो अम्र्तं वसुत्वनम ||
indra śaviṣṭha satpate rayiṃ ghṛṇatsu dhāraya |
 śravaḥ sūribhyo amṛtaṃ vasutvanam ||
[8.13.13] हवे तवा सूर उदिते हवे मध्यन्दिने दिवः |
 जुषाण इन्द्र सप्तिभिर्न आ गहि ||
have tvā sūra udite have madhyandine divaḥ |
 juṣāṇa indra saptibhirna ā ghahi ||
[8.13.14] आ तू गहि पर तु दरव मत्स्वा सुतस्य गोमतः |
 तन्तुं तनुष्व पूर्व्यं यथा विदे ||
ā tū ghahi pra tu drava matsvā sutasya ghomataḥ |
 tantuṃ tanuṣva pūrvyaṃ yathā vide ||
[8.13.15] यच्छक्रासि परावति यदर्वावति वर्त्रहन |
 यद वा समुद्रे अन्धसो.अवितेदसि ||
yacchakrāsi parāvati yadarvāvati vṛtrahan |
 yad vā samudre andhaso.avitedasi ||
[8.13.16] इन्द्रं वर्धन्तु नो गिर इन्द्रं सुतास इन्दवः |
 इन्द्रे हविष्मतीर्विशो अराणिषुः ||
indraṃ vardhantu no ghira indraṃ sutāsa indavaḥ |
 indre haviṣmatīrviśo arāṇiṣuḥ ||
[8.13.17] तमिद विप्रा अवस्यवः परवत्वतीभिरूतिभिः |
 इन्द्रं कषोणीरवर्धयन वया इव ||
tamid viprā avasyavaḥ pravatvatībhirūtibhiḥ |
 indraṃ kṣoṇīravardhayan vayā iva ||
[8.13.18] तरिकद्रुकेषु चेतनं देवासो यज्ञमत्नत |
 तमिद वर्धन्तुनो गिरः सदाव्र्धम ||
trikadrukeṣu cetanaṃ devāso yajñamatnata |
 tamid vardhantuno ghiraḥ sadāvṛdham ||
[8.13.19] सतोता यत ते अनुव्रत उक्थान्य रतुथा दधे |
 शुचिः पावक उच्यते सो अद्भुतः ||
stotā yat te anuvrata ukthāny ṛtuthā dadhe |
 śuciḥ pāvaka ucyate so adbhutaḥ ||
[8.13.20] तदिद रुद्रस्य चेतति यह्वं परत्नेषु धामसु |
 मनो यत्रावि तद दधुर्विचेतसः ||
tadid rudrasya cetati yahvaṃ pratneṣu dhāmasu |
 mano yatrāvi tad dadhurvicetasaḥ ||
[8.13.21] यदि मे सख्यमावर इमस्य पाह्यन्धसः |
 येन विश्वा अति दविषो अतारिम ||
yadi me sakhyamāvara imasya pāhyandhasaḥ |
 yena viśvā ati dviṣo atārima ||
[8.13.22] कदा त इन्द्र गिर्वण सतोता भवाति शन्तमः |
 कदा नो गव्ये अश्व्ये वसौ दधः ||
kadā ta indra ghirvaṇa stotā bhavāti śantamaḥ |
 kadā no ghavye aśvye vasau dadhaḥ ||
[8.13.23] उत ते सुष्टुता हरी वर्षणा वहतो रथम |
 अजुर्यस्य मदिन्तमं यमीमहे ||
uta te suṣṭutā harī vṛṣaṇā vahato ratham |
 ajuryasya madintamaṃ yamīmahe ||
[8.13.24] तमीमहे पुरुष्टुतं यह्वं परत्नाभिरूतिभिः |
 नि बर्हिषि परिये सददध दविता ||
tamīmahe puruṣṭutaṃ yahvaṃ pratnābhirūtibhiḥ |
 ni barhiṣi priye sadadadha dvitā ||
[8.13.25] वर्धस्वा सु पुरुष्टुत रषिष्टुताभिरूतिभिः |
 धुक्षस्वपिप्युषीमिषमवा च नः ||
vardhasvā su puruṣṭuta ṛṣiṣṭutābhirūtibhiḥ |
 dhukṣasvapipyuṣīmiṣamavā ca naḥ ||
[8.13.26] इन्द्र तवमवितेदसीत्था सतुवतो अद्रिवः |
 रतादियर्मि ते धियं मनोयुजम ||
indra tvamavitedasītthā stuvato adrivaḥ |
 ṛtādiyarmi te dhiyaṃ manoyujam ||
[8.13.27] इह तया सधमाद्य युजानः सोमपीतये |
 हरी इन्द्र परतद्वसू अभि सवर ||
iha tyā sadhamādya yujānaḥ somapītaye |
 harī indra pratadvasū abhi svara ||
[8.13.28] अभि सवरन्तु ये तव रुद्रासः सक्षत शरियम |
 उतो मरुत्वतीर्विशो अभि परयः ||
abhi svarantu ye tava rudrāsaḥ sakṣata śriyam |
 uto marutvatīrviśo abhi prayaḥ ||
[8.13.29] इमा अस्य परतूर्तयः पदं जुषन्त यद दिवि |
 नाभा यज्ञस्य सं दधुर्यथा विदे ||
imā asya pratūrtayaḥ padaṃ juṣanta yad divi |
 nābhā yajñasya saṃ dadhuryathā vide ||
[8.13.30] अयं दीर्घाय चक्षसे पराचि परयत्यध्वरे |
 मिमीते यज्ञमानुषग विचक्ष्य ||
ayaṃ dīrghāya cakṣase prāci prayatyadhvare |
 mimīte yajñamānuṣagh vicakṣya ||
[8.13.31] वर्षायमिन्द्र ते रथ उतो ते वर्षणा हरी |
 वर्षा तवंशतक्रतो वर्षा हवः ||
vṛṣāyamindra te ratha uto te vṛṣaṇā harī |
 vṛṣā tvaṃśatakrato vṛṣā havaḥ ||
[8.13.32] वर्षा गरावा वर्षा मदो वर्षा सोमो अयं सुतः |
 वर्षायज्ञो यमिन्वसि वर्षा हवः ||
vṛṣā ghrāvā vṛṣā mado vṛṣā somo ayaṃ sutaḥ |
 vṛṣāyajño yaminvasi vṛṣā havaḥ ||
[8.13.33] वर्षा तवा वर्षणं हुवे वज्रिञ्चित्राभिरुतिभिः |
 वावन्थ हि परतिष्टुतिं वर्षा हवः ||
vṛṣā tvā vṛṣaṇaṃ huve vajriñcitrābhirutibhiḥ |
 vāvantha hi pratiṣṭutiṃ vṛṣā havaḥ ||

### Hymn 8.14

[8.14.1] यदिन्द्राहं यथा तवमीशीय वस्व एक इत |
 सतोता मेगोषखा सयात ||
yadindrāhaṃ yathā tvamīśīya vasva eka it |
 stotā meghoṣakhā syāt ||
[8.14.2] शिक्षेयमस्मै दित्सेयं शचीपते मनीषिणे |
 यदहं गोपतिः सयाम ||
śikṣeyamasmai ditseyaṃ śacīpate manīṣiṇe |
 yadahaṃ ghopatiḥ syām ||
[8.14.3] धेनुष ट इन्द्र सून्र्ता यजमानाय सुन्वते |
 गामश्वं पिप्युषी दुहे ||
dhenuṣ ṭa indra sūnṛtā yajamānāya sunvate |
 ghāmaśvaṃ pipyuṣī duhe ||
[8.14.4] न ते वर्तास्ति राधस इन्द्र देवो न मर्त्यः |
 यद दित्ससिस्तुतो मघम ||
na te vartāsti rādhasa indra devo na martyaḥ |
 yad ditsasistuto magham ||
[8.14.5] यज्ञ इन्द्रमवर्धयद यद भूमिं वयवर्तयत |
 चक्राण ओपशं दिवि ||
yajña indramavardhayad yad bhūmiṃ vyavartayat |
 cakrāṇa opaśaṃ divi ||
[8.14.6] वाव्र्धानस्य ते वयं विश्वा धनानि जिग्युषः |
 ऊतिमिन्द्रा वर्णीमहे ||
vāvṛdhānasya te vayaṃ viśvā dhanāni jighyuṣaḥ |
 ūtimindrā vṛṇīmahe ||
[8.14.7] वयन्तरिक्षमतिरन मदे सोमस्य रोचना |
 इन्द्रो यदभिनद्वलम ||
vyantarikṣamatiran made somasya rocanā |
 indro yadabhinadvalam ||
[8.14.8] उद गा आजदङगिरोभ्य आविष कर्ण्वन गुहा सतीः |
 अर्वाञ्चं नुनुदे वलम ||
ud ghā ājadaṅghirobhya āviṣ kṛṇvan ghuhā satīḥ |
 arvāñcaṃ nunude valam ||
[8.14.9] इन्द्रेण रोचना दिवो दर्ळ्हानि दरंहितानि च |
 सथिराणि नपराणुदे ||
indreṇa rocanā divo dṛḷhāni dṛṃhitāni ca |
 sthirāṇi naparāṇude ||
[8.14.10] अपामूर्मिर्मदन्निव सतोम इन्द्राजिरायते |
 वि ते मदा अराजिषुः ||
apāmūrmirmadanniva stoma indrājirāyate |
 vi te madā arājiṣuḥ ||
[8.14.11] तवं हि सतोमवर्धन इन्द्रास्युक्थवर्धनः |
 सतोतॄणामुत भद्रक्र्त ||
tvaṃ hi stomavardhana indrāsyukthavardhanaḥ |
 stotṝṇāmuta bhadrakṛt ||
[8.14.12] इन्द्रमित केशिना हरी सोमपेयाय वक्षतः |
 उप यज्ञंसुराधसम ||
indramit keśinā harī somapeyāya vakṣataḥ |
 upa yajñaṃsurādhasam ||
[8.14.13] अपां फेनेन नमुचेः शिर इन्द्रोदवर्तयः |
 विश्वा यदजयः सप्र्धः ||
apāṃ phenena namuceḥ śira indrodavartayaḥ |
 viśvā yadajayaḥ spṛdhaḥ ||
[8.14.14] मायाभिरुत्सिस्र्प्सत इन्द्र दयामारुरुक्षतः |
 अव दस्यून्रधूनुथाः ||
māyābhirutsisṛpsata indra dyāmārurukṣataḥ |
 ava dasyūnradhūnuthāḥ ||
[8.14.15] असुन्वामिन्द्र संसदं विषूचीं वयनाशयः |
 सोमपा उत्तरो भवन ||
asunvāmindra saṃsadaṃ viṣūcīṃ vyanāśayaḥ |
 somapā uttaro bhavan ||

### Hymn 8.15

[8.15.1] तं वभि पर गायत पुरुहूतं पुरुष्टुतम |
 इन्द्रं गीर्भिस्तविषमा विवासत ||
taṃ vabhi pra ghāyata puruhūtaṃ puruṣṭutam |
 indraṃ ghīrbhistaviṣamā vivāsata ||
[8.15.2] यस्य दविबर्हसो बर्हत सहो दाधार रोदसी |
 गिरीन्रज्रानपः सवर्व्र्षत्वना ||
yasya dvibarhaso bṛhat saho dādhāra rodasī |
 ghirīnrajrānapaḥ svarvṛṣatvanā ||
[8.15.3] स राजसि पुरुष्टुत एको वर्त्राणि जिघ्नसे |
 इन्द्र जैत्रा शरवस्या च यन्तवे ||
sa rājasi puruṣṭuta eko vṛtrāṇi jighnase |
 indra jaitrā śravasyā ca yantave ||
[8.15.4] तं ते मदं गर्णीमसि वर्षणं पर्त्सु सासहिम |
 उ लोकक्र्त्नुमद्रिवो हरिश्रियम ||
taṃ te madaṃ ghṛṇīmasi vṛṣaṇaṃ pṛtsu sāsahim |
 u lokakṛtnumadrivo hariśriyam ||
[8.15.5] येन जयोतींष्यायवे मनवे च विवेदिथ |
 मन्दानो अस्य बर्हिषो वि राजसि ||
yena jyotīṃṣyāyave manave ca viveditha |
 mandāno asya barhiṣo vi rājasi ||
[8.15.6] तदद्या चित त उक्थिनो.अनु षटुवन्ति पूर्वथा |
 वर्षपत्नीरपो जया दिवे-दिवे ||
tadadyā cit ta ukthino.anu ṣṭuvanti pūrvathā |
 vṛṣapatnīrapo jayā dive-dive ||
[8.15.7] तव तयदिन्द्रियं बर्हत तव शुष्ममुत करतुम |
 वज्रं शिशाति धिषणा वरेण्यम ||
tava tyadindriyaṃ bṛhat tava śuṣmamuta kratum |
 vajraṃ śiśāti dhiṣaṇā vareṇyam ||
[8.15.8] तव दयौरिन्द्र पौंस्यं पर्थिवी वर्धति शरवः |
 तवामापः पर्वतासश्च हिन्विरे ||
tava dyaurindra pauṃsyaṃ pṛthivī vardhati śravaḥ |
 tvāmāpaḥ parvatāsaśca hinvire ||
[8.15.9] तवां विष्णुर्ब्र्हन कषयो मित्रो गर्णाति वरुणः |
 तवांशर्धो मदत्यनु मारुतम ||
tvāṃ viṣṇurbṛhan kṣayo mitro ghṛṇāti varuṇaḥ |
 tvāṃśardho madatyanu mārutam ||
[8.15.10] तवं वर्षा जनानां मंहिष्ठ इन्द्र जज्ञिषे |
 सत्रा विश्वा सवपत्यानि दधिषे ||
tvaṃ vṛṣā janānāṃ maṃhiṣṭha indra jajñiṣe |
 satrā viśvā svapatyāni dadhiṣe ||
[8.15.11] सत्रा तवं पुरुष्टुत एको वर्त्राणि तोशसे |
 नान्य इन्द्रात्करणं भूय इन्वति ||
satrā tvaṃ puruṣṭuta eko vṛtrāṇi tośase |
 nānya indrātkaraṇaṃ bhūya invati ||
[8.15.12] यदिन्द्र मन्मशस्त्वा नाना हवन्त ऊतये |
 अस्माकेभिर्न्र्भिरत्रा सवर्जय ||
yadindra manmaśastvā nānā havanta ūtaye |
 asmākebhirnṛbhiratrā svarjaya ||
[8.15.13] अरं कषयाय नो महे विश्वा रूपाण्याविशन |
 इन्द्रं जैत्राय हर्षया शचीपतिम ||
araṃ kṣayāya no mahe viśvā rūpāṇyāviśan |
 indraṃ jaitrāya harṣayā śacīpatim ||

### Hymn 8.16

[8.16.1] पर सम्राजं चर्षणीनामिन्द्रं सतोता नव्यं गीर्भिः |
 नरं नर्षाहं मंहिष्ठम ||
pra samrājaṃ carṣaṇīnāmindraṃ stotā navyaṃ ghīrbhiḥ |
 naraṃ nṛṣāhaṃ maṃhiṣṭham ||
[8.16.2] यस्मिन्नुक्थानि रण्यन्ति विश्वानि च शरवस्या |
 अपामवोन समुद्रे ||
yasminnukthāni raṇyanti viśvāni ca śravasyā |
 apāmavona samudre ||
[8.16.3] तं सुष्टुत्या विवासे जयेष्ठराजं भरे कर्त्नुम |
 महो वाजिनं सनिभ्यः ||
taṃ suṣṭutyā vivāse jyeṣṭharājaṃ bhare kṛtnum |
 maho vājinaṃ sanibhyaḥ ||
[8.16.4] यस्यानूना गभीरा मदा उरवस्तरुत्राः |
 हर्षुमन्तःशूरसातौ ||
yasyānūnā ghabhīrā madā uravastarutrāḥ |
 harṣumantaḥśūrasātau ||
[8.16.5] तमिद धनेषु हितेष्वधिवाकाय हवन्ते |
 येषामिन्द्रस्ते जयन्ति ||
tamid dhaneṣu hiteṣvadhivākāya havante |
 yeṣāmindraste jayanti ||
[8.16.6] तमिच्च्यौत्नैरार्यन्ति तं कर्तेभिश्चर्षणयः |
 एषैन्द्रो वरिवस्क्र्त ||
tamiccyautnairāryanti taṃ kṛtebhiścarṣaṇayaḥ |
 eṣaindro varivaskṛt ||
[8.16.7] इन्द्रो बरह्मेन्द्र रषिरिन्द्रः पुरू पुरुहूतः |
 महान महीभिः शचीभिः ||
indro brahmendra ṛṣirindraḥ purū puruhūtaḥ |
 mahān mahībhiḥ śacībhiḥ ||
[8.16.8] स सतोम्यः स हव्यः सत्यः सत्वा तुविकूर्मिः |
 एकश्चित्सन्नभिभूतिः ||
sa stomyaḥ sa havyaḥ satyaḥ satvā tuvikūrmiḥ |
 ekaścitsannabhibhūtiḥ ||
[8.16.9] तमर्केभिस्तं सामभिस्तं गायत्रैश्चर्षणयः |
 इन्द्रं वर्धन्ति कषितयः ||
tamarkebhistaṃ sāmabhistaṃ ghāyatraiścarṣaṇayaḥ |
 indraṃ vardhanti kṣitayaḥ ||
[8.16.10] परणेतारं वस्यो अछा कर्तारं जयोतिः समत्सु |
 सासह्वांसं युधामित्रान ||
praṇetāraṃ vasyo achā kartāraṃ jyotiḥ samatsu |
 sāsahvāṃsaṃ yudhāmitrān ||
[8.16.11] स नः पप्रिः पारयाति सवस्ति नावा पुरुहूतः |
 इन्द्रो विश्वा अति दविषः ||
sa naḥ papriḥ pārayāti svasti nāvā puruhūtaḥ |
 indro viśvā ati dviṣaḥ ||
[8.16.12] स तवं न इन्द्र वाजेभिर्दशस्या च गातुया च |
 अछा चनः सुम्नं नेषि ||
sa tvaṃ na indra vājebhirdaśasyā ca ghātuyā ca |
 achā canaḥ sumnaṃ neṣi ||

### Hymn 8.17

[8.17.1] आ याहि सुषुमा हि त इन्द्र सोमं पिबा इमम |
 एदं बर्हिः सदो मम ||
ā yāhi suṣumā hi ta indra somaṃ pibā imam |
 edaṃ barhiḥ sado mama ||
[8.17.2] आ तवा बरह्मयुजा हरी वहतामिन्द्र केशिना |
 उप बरह्मणि नः शर्णु ||
ā tvā brahmayujā harī vahatāmindra keśinā |
 upa brahmaṇi naḥ śṛṇu ||
[8.17.3] बरह्माणस्त्वा वयं युजा सोमपामिन्द्र सोमिनः |
 सुतावन्तो हवामहे ||
brahmāṇastvā vayaṃ yujā somapāmindra sominaḥ |
 sutāvanto havāmahe ||
[8.17.4] आ नो याहि सुतावतो.अस्माकं सुष्टुतीरुप |
 पिबा सु शिप्रिन्नन्धसः ||
ā no yāhi sutāvato.asmākaṃ suṣṭutīrupa |
 pibā su śiprinnandhasaḥ ||
[8.17.5] आ ते सिञ्चामि कुक्ष्योरनु गात्रा वि धावतु |
 गर्भाय जिह्वया मधु ||
ā te siñcāmi kukṣyoranu ghātrā vi dhāvatu |
 ghṛbhāya jihvayā madhu ||
[8.17.6] सवादुष टे अस्तु संसुदे मधुमान तन्वे तव |
 सोमः शमस्तु ते हर्दे ||
svāduṣ ṭe astu saṃsude madhumān tanve tava |
 somaḥ śamastu te hṛde ||
[8.17.7] अयमु तवा विचर्षणे जनीरिवाभि संव्र्तः |
 पर सोम इन्द्र सर्पतु ||
ayamu tvā vicarṣaṇe janīrivābhi saṃvṛtaḥ |
 pra soma indra sarpatu ||
[8.17.8] तुविग्रीवो वपोदरः सुबाहुरन्धसो मदे |
 इन्द्रो वर्त्राणि जिघ्नते ||
tuvighrīvo vapodaraḥ subāhurandhaso made |
 indro vṛtrāṇi jighnate ||
[8.17.9] इन्द्र परेहि पुरस्त्वं विश्वस्येशान ओजसा |
 वर्त्राणि वर्त्रहञ जहि ||
indra prehi purastvaṃ viśvasyeśāna ojasā |
 vṛtrāṇi vṛtrahañ jahi ||
[8.17.10] दीर्घस्ते अस्त्वङकुशो येना वसु परयछसि |
 यजमानाय सुन्वते ||
dīrghaste astvaṅkuśo yenā vasu prayachasi |
 yajamānāya sunvate ||
[8.17.11] अयं त इन्द्र सोमो निपूतो अधि बर्हिषि |
 एहीमस्य दरवापिब ||
ayaṃ ta indra somo nipūto adhi barhiṣi |
 ehīmasya dravāpiba ||
[8.17.12] शाचिगो शाचिपूजनायं रणाय ते सुतः |
 आखण्डल पर हूयसे ||
śācigho śācipūjanāyaṃ raṇāya te sutaḥ |
 ākhaṇḍala pra hūyase ||
[8.17.13] यस्ते शर्ङगव्र्षो नपात परणपात कुण्डपाय्यः |
 नयस्मिन दध्र आ मनः ||
yaste śṛṅghavṛṣo napāt praṇapāt kuṇḍapāyyaḥ |
 nyasmin dadhra ā manaḥ ||
[8.17.14] वास्तोष पते धरुवा सथूणांसत्रं सोम्यानाम |
 दरप्सो भेत्ता पुरां शश्वतीनामिन्द्रो मुनीनां सखा ||
vāstoṣ pate dhruvā sthūṇāṃsatraṃ somyānām |
 drapso bhettā purāṃ śaśvatīnāmindro munīnāṃ sakhā ||
[8.17.15] पर्दाकुसानुर्यजतो गवेषण एकः सन्नभि भूयसः |
 भूर्णिमश्वं नयत तुजा पुरो गर्भेन्द्रं सोमस्य पीतये ||
pṛdākusānuryajato ghaveṣaṇa ekaḥ sannabhi bhūyasaḥ |
 bhūrṇimaśvaṃ nayat tujā puro ghṛbhendraṃ somasya pītaye ||

### Hymn 8.18

[8.18.1] इदं ह नूनमेषां सुम्नं भिक्षेत मर्त्यः |
 आदित्यानामपूर्व्यं सवीमनि ||
idaṃ ha nūnameṣāṃ sumnaṃ bhikṣeta martyaḥ |
 ādityānāmapūrvyaṃ savīmani ||
[8.18.2] अनर्वाणो हयेषां पन्था आदित्यानाम |
 अदब्धाः सन्ति पायवः सुगेव्र्धः ||
anarvāṇo hyeṣāṃ panthā ādityānām |
 adabdhāḥ santi pāyavaḥ sughevṛdhaḥ ||
[8.18.3] तत सु नः सविता भगो वरुणो मित्रो अर्यमा |
 शर्म यछन्तु सप्रथो यदीमहे ||
tat su naḥ savitā bhagho varuṇo mitro aryamā |
 śarma yachantu sapratho yadīmahe ||
[8.18.4] देवेभिर्देव्यदिते.अरिष्टभर्मन्ना गहि |
 समत सूरिभिः पुरुप्रिये सुशर्मभिः ||
devebhirdevyadite.ariṣṭabharmannā ghahi |
 smat sūribhiḥ purupriye suśarmabhiḥ ||
[8.18.5] ते हि पुत्रासो अदितेर्विदुर्द्वेषांसि योतवे |
 अंहोश्चिदुरुचक्रयो.अनेहसः ||
te hi putrāso aditervidurdveṣāṃsi yotave |
 aṃhościdurucakrayo.anehasaḥ ||
[8.18.6] अदितिर्नो दिवा पशुमदितिर्नक्तमद्वयाः |
 अदितिः पात्वंहसः सदाव्र्धा ||
aditirno divā paśumaditirnaktamadvayāḥ |
 aditiḥ pātvaṃhasaḥ sadāvṛdhā ||
[8.18.7] उत सया नो दिवा मतिरदितिरूत्या गमत |
 सा शन्ताति मयस करदप सरिधः ||
uta syā no divā matiraditirūtyā ghamat |
 sā śantāti mayas karadapa sridhaḥ ||
[8.18.8] उत तया दैव्या भिषजा शं नः करतो अश्विना |
 युयुयातामितो रपो अप सरिधः ||
uta tyā daivyā bhiṣajā śaṃ naḥ karato aśvinā |
 yuyuyātāmito rapo apa sridhaḥ ||
[8.18.9] शमग्निरग्निभिः करच्छं नस्तपतु सूर्यः |
 शं वातो वात्वरपा अप सरिधः ||
śamaghniraghnibhiḥ karacchaṃ nastapatu sūryaḥ |
 śaṃ vāto vātvarapā apa sridhaḥ ||
[8.18.10] अपामीवामप सरिधमप सेधत दुर्मतिम |
 आदित्यासो युयोतना नो अंहसः ||
apāmīvāmapa sridhamapa sedhata durmatim |
 ādityāso yuyotanā no aṃhasaḥ ||
[8.18.11] युयोता शरुमस्मदानादित्यास उतामतिम |
 रधग दवेषःक्र्णुत विश्ववेदसः ||
yuyotā śarumasmadānādityāsa utāmatim |
 ṛdhagh dveṣaḥkṛṇuta viśvavedasaḥ ||
[8.18.12] तत सु नः शर्म यछतादित्या यन मुमोचति |
 एनस्वन्तं चिदेनसः सुदानवः ||
tat su naḥ śarma yachatādityā yan mumocati |
 enasvantaṃ cidenasaḥ sudānavaḥ ||
[8.18.13] यो नः कश्चिद रिरिक्षति रक्षस्त्वेन मर्त्यः |
 सवैः षेवै रिरिषीष्ट युर्जनः ||
yo naḥ kaścid ririkṣati rakṣastvena martyaḥ |
 svaiḥ ṣaevai ririṣīṣṭa yurjanaḥ ||
[8.18.14] समित तमघमश्नवद दुःशंसं मर्त्यं रिपुम |
 यो अस्मत्रा दुर्हणावानुप दवयुः ||
samit tamaghamaśnavad duḥśaṃsaṃ martyaṃ ripum |
 yo asmatrā durhaṇāvānupa dvayuḥ ||
[8.18.15] पाकत्रा सथन देवा हर्त्सु जानीथ मर्त्यम |
 उप दवयुं चाद्वयुं च वसवः ||
pākatrā sthana devā hṛtsu jānītha martyam |
 upa dvayuṃ cādvayuṃ ca vasavaḥ ||
[8.18.16] आ शर्म पर्वतानामोतापां वर्णीमहे |
 दयावाक्षामारे अस्मद रपस कर्तम ||
ā śarma parvatānāmotāpāṃ vṛṇīmahe |
 dyāvākṣāmāre asmad rapas kṛtam ||
[8.18.17] ते नो भद्रेण शर्मणा युष्माकं नावा वसवः |
 अति विश्वानि दुरिता पिपर्तन ||
te no bhadreṇa śarmaṇā yuṣmākaṃ nāvā vasavaḥ |
 ati viśvāni duritā pipartana ||
[8.18.18] तुचे तनाय तत सु नो दराघीय आयुर्जीवसे |
 आदित्यासःसुमहसः कर्णोतन ||
tuce tanāya tat su no drāghīya āyurjīvase |
 ādityāsaḥsumahasaḥ kṛṇotana ||
[8.18.19] यज्ञो हीळो वो अन्तर आदित्या अस्ति मर्ळत |
 युष्मे इद वो अपि षमसि सजात्ये ||
yajño hīḷo vo antara ādityā asti mṛḷata |
 yuṣme id vo api ṣmasi sajātye ||
[8.18.20] बर्हद वरूथं मरुतां देवं तरातारमश्विना |
 मित्रमीमहे वरुणं सवस्तये ||
bṛhad varūthaṃ marutāṃ devaṃ trātāramaśvinā |
 mitramīmahe varuṇaṃ svastaye ||
[8.18.21] अनेहो मित्रार्यमन नर्वद वरुण शंस्यम |
 तरिवरूथं मरुतो यन्त नश्छर्दिः ||
aneho mitrāryaman nṛvad varuṇa śaṃsyam |
 trivarūthaṃ maruto yanta naśchardiḥ ||
[8.18.22] ये चिद धि मर्त्युबन्धव आदित्या मनवः समसि |
 पर सू नायुर्जीवसे तिरेतन ||
ye cid dhi mṛtyubandhava ādityā manavaḥ smasi |
 pra sū naāyurjīvase tiretana ||

### Hymn 8.19

[8.19.1] तं गूर्धया सवर्णरं देवासो देवमरतिं दधन्विरे |
 देवत्रा हव्यमोहिरे ||
taṃ ghūrdhayā svarṇaraṃ devāso devamaratiṃ dadhanvire |
 devatrā havyamohire ||
[8.19.2] विभूतरातिं विप्र चित्रशोचिषमग्निमीळिष्व यन्तुरम |
 अस्य मेधस्य सोम्यस्य सोभरे परेमध्वराय पूर्व्यम ||
vibhūtarātiṃ vipra citraśociṣamaghnimīḷiṣva yanturam |
 asya medhasya somyasya sobhare premadhvarāya pūrvyam ||
[8.19.3] यजिष्ठं तवा वव्र्महे देवं देवत्रा होतारममर्त्यम |
 अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम ||
yajiṣṭhaṃ tvā vavṛmahe devaṃ devatrā hotāramamartyam |
 asya yajñasya sukratum ||
[8.19.4] ऊर्जो नपातं सुभगं सुदीदितिमग्निं शरेष्ठशोचिषम |
 स नो मित्रस्य वरुणस्य सो अपामा सुम्नं यक्षते दिवि ||
ūrjo napātaṃ subhaghaṃ sudīditimaghniṃ śreṣṭhaśociṣam |
 sa no mitrasya varuṇasya so apāmā sumnaṃ yakṣate divi ||
[8.19.5] यः समिधा य आहुती यो वेदेन ददाश मर्तो अग्नये |
 यो नमसा सवध्वरः ||
yaḥ samidhā ya āhutī yo vedena dadāśa marto aghnaye |
 yo namasā svadhvaraḥ ||
[8.19.6] तस्येदर्वन्तो रंहयन्त आशवस्तस्य दयुम्नितमं यशः |
 न तमंहो देवक्र्तं कुतश्चन न मर्त्यक्र्तं नशत ||
tasyedarvanto raṃhayanta āśavastasya dyumnitamaṃ yaśaḥ |
 na tamaṃho devakṛtaṃ kutaścana na martyakṛtaṃ naśat ||
[8.19.7] सवग्नयो वो अग्निभिः सयाम सूनो सहस ऊर्जां पते |
 सुवीरस्त्वमस्मयुः ||
svaghnayo vo aghnibhiḥ syāma sūno sahasa ūrjāṃ pate |
 suvīrastvamasmayuḥ ||
[8.19.8] परशंसमानो अतिथिर्न मित्रियो.अग्नी रथो न वेद्यः |
 तवे कषेमासो अपि सन्ति साधवस्त्वं राजा रयीणाम ||
praśaṃsamāno atithirna mitriyo.aghnī ratho na vedyaḥ |
 tve kṣemāso api santi sādhavastvaṃ rājā rayīṇām ||
[8.19.9] सो अद्धा दाश्वध्वरो.अग्ने मर्तः सुभग स परशंस्यः |
 स धीभिरस्तु सनिता ||
so addhā dāśvadhvaro.aghne martaḥ subhagha sa praśaṃsyaḥ |
 sa dhībhirastu sanitā ||
[8.19.10] यस्य तवमूर्ध्वो अध्वराय तिष्ठसि कषयद्वीरः स साधते |
 सो अर्वद्भिः सनिता स विपन्युभिः स शूरैः सनिता कर्तम ||
yasya tvamūrdhvo adhvarāya tiṣṭhasi kṣayadvīraḥ sa sādhate |
 so arvadbhiḥ sanitā sa vipanyubhiḥ sa śūraiḥ sanitā kṛtam ||
[8.19.11] यस्याग्निर्वपुर्ग्र्हे सतोमं चनो दधीत विश्ववार्यः |
 हव्या वा वेविषद विषः ||
yasyāghnirvapurghṛhe stomaṃ cano dadhīta viśvavāryaḥ |
 havyā vā veviṣad viṣaḥ ||
[8.19.12] विप्रस्य वा सतुवतः सहसो यहो मक्षूतमस्य रातिषु |
 अवोदेवमुपरिमर्त्यं कर्धि वसो विविदुषो वचः ||
viprasya vā stuvataḥ sahaso yaho makṣūtamasya rātiṣu |
 avodevamuparimartyaṃ kṛdhi vaso vividuṣo vacaḥ ||
[8.19.13] यो अग्निं हव्यदातिभिर्नमोभिर्वा सुदक्षमाविवासति |
 गिरा वाजिरशोचिषम ||
yo aghniṃ havyadātibhirnamobhirvā sudakṣamāvivāsati |
 ghirā vājiraśociṣam ||
[8.19.14] समिधा यो निशिती दाशददितिं धामभिरस्य मर्त्यः |
 विश्वेत स धीभिः सुभगो जनानति दयुम्नैरुद्न इव तारिषत ||
samidhā yo niśitī dāśadaditiṃ dhāmabhirasya martyaḥ |
 viśvet sa dhībhiḥ subhagho janānati dyumnairudna iva tāriṣat ||
[8.19.15] तदग्ने दयुम्नमा भर यत सासहत सदने कं चिदत्रिणम |
 मन्युं जनस्य दूढ्यः ||
tadaghne dyumnamā bhara yat sāsahat sadane kaṃ cidatriṇam |
 manyuṃ janasya dūḍhyaḥ ||
[8.19.16] येन चष्टे वरुणो मित्रो अर्यमा येन नासत्या भगः |
 वयं तत ते शवसा गातुवित्तमा इन्द्रत्वोता विधेमहि ||
yena caṣṭe varuṇo mitro aryamā yena nāsatyā bhaghaḥ |
 vayaṃ tat te śavasā ghātuvittamā indratvotā vidhemahi ||
[8.19.17] ते घेदग्ने सवाध्यो ये तवा विप्र निदधिरे नर्चक्षसम |
 विप्रासो देव सुक्रतुम ||
te ghedaghne svādhyo ye tvā vipra nidadhire nṛcakṣasam |
 viprāso deva sukratum ||
[8.19.18] त इद वेदिं सुभग त आहुतिं ते सोतुं चक्रिरे दिवि |
 तैद वाजेभिर्जिग्युर्महद धनं ये तवे कामं नयेरिरे ||
ta id vediṃ subhagha ta āhutiṃ te sotuṃ cakrire divi |
 taid vājebhirjighyurmahad dhanaṃ ye tve kāmaṃ nyerire ||
[8.19.19] भद्रो नो अग्निराहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो अध्वरः |
 भद्रा उत परशस्तयः ||
bhadro no aghnirāhuto bhadrā rātiḥ subhagha bhadro adhvaraḥ |
 bhadrā uta praśastayaḥ ||
[8.19.20] भद्रं मनः कर्णुष्व वर्त्रतूर्ये येना समत्सु सासहः |
 अव सथिरा तनुहि भूरि शर्धतां वनेमा ते अभिष्टिभिः ||
bhadraṃ manaḥ kṛṇuṣva vṛtratūrye yenā samatsu sāsahaḥ |
 ava sthirā tanuhi bhūri śardhatāṃ vanemā te abhiṣṭibhiḥ ||
[8.19.21] ईळे गिरा मनुर्हितं यं देवा दूतमरतिं नयेरिरे |
 यजिष्ठं हव्यवाहनम ||
īḷe ghirā manurhitaṃ yaṃ devā dūtamaratiṃ nyerire |
 yajiṣṭhaṃ havyavāhanam ||
[8.19.22] तिग्मजम्भाय तरुणाय राजते परयो गायस्यग्नये |
 यः पिंशते सून्र्ताभिः सुवीर्यमग्निर्घ्र्तेभिराहुतः ||
tighmajambhāya taruṇāya rājate prayo ghāyasyaghnaye |
 yaḥ piṃśate sūnṛtābhiḥ suvīryamaghnirghṛtebhirāhutaḥ ||
[8.19.23] यदी घर्तेभिराहुतो वाशीमग्निर्भरत उच्चाव च |
 असुर इव निर्णिजम ||
yadī ghṛtebhirāhuto vāśīmaghnirbharata uccāva ca |
 asura iva nirṇijam ||
[8.19.24] यो हव्यान्यैरयता मनुर्हितो देव आसा सुगन्धिना |
 विवासते वार्याणि सवध्वरो होता देवो अमर्त्यः ||
yo havyānyairayatā manurhito deva āsā sughandhinā |
 vivāsate vāryāṇi svadhvaro hotā devo amartyaḥ ||
[8.19.25] यदग्ने मर्त्यस्त्वं सयामहं मित्रमहो अमर्त्यः |
 सहसः सूनवाहुत ||
yadaghne martyastvaṃ syāmahaṃ mitramaho amartyaḥ |
 sahasaḥ sūnavāhuta ||
[8.19.26] न तवा रासीयाभिशस्तये वसो न पापत्वाय सन्त्य |
 न मे सतोतामतीवा न दुर्हितः सयादग्ने न पापया ||
na tvā rāsīyābhiśastaye vaso na pāpatvāya santya |
 na me stotāmatīvā na durhitaḥ syādaghne na pāpayā ||
[8.19.27] पितुर्न पुत्रः सुभ्र्तो दुरोण आ देवानेतु पर णो हविः ||
piturna putraḥ subhṛto duroṇa ā devānetu pra ṇo haviḥ ||
[8.19.28] तवाहमग्न ऊतिभिर्नेदिष्ठाभिः सचेय जोषमा वसो |
 सदा देवस्य मर्त्यः ||
tavāhamaghna ūtibhirnediṣṭhābhiḥ saceya joṣamā vaso |
 sadā devasya martyaḥ ||
[8.19.29] तव करत्वा सनेयं तव रातिभिरग्ने तव परशस्तिभिः |
 तवामिदाहुः परमतिं वसो ममाग्ने हर्षस्व दातवे ||
tava kratvā saneyaṃ tava rātibhiraghne tava praśastibhiḥ |
 tvāmidāhuḥ pramatiṃ vaso mamāghne harṣasva dātave ||
[8.19.30] पर सो अग्ने तवोतिभिः सुवीराभिस्तिरते वाजभर्मभिः |
 यस्य तवं सख्यमावरः ||
pra so aghne tavotibhiḥ suvīrābhistirate vājabharmabhiḥ |
 yasya tvaṃ sakhyamāvaraḥ ||
[8.19.31] तव दरप्सो नीलवान वाश रत्विय इन्धानः सिष्णवा ददे |
 तवं महीनामुषसामसि परियः कषपो वस्तुषु राजसि ||
tava drapso nīlavān vāśa ṛtviya indhānaḥ siṣṇavā dade |
 tvaṃ mahīnāmuṣasāmasi priyaḥ kṣapo vastuṣu rājasi ||
[8.19.32] तमागन्म सोभरयः सहस्रमुष्कं सवभिष्टिमवसे |
 सम्राजं तरासदस्यवम ||
tamāghanma sobharayaḥ sahasramuṣkaṃ svabhiṣṭimavase |
 samrājaṃ trāsadasyavam ||
[8.19.33] यस्य ते अग्ने अन्ये अग्नय उपक्षितो वया इव |
 विपो न दयुम्ना नि युवे जनानां तव कषत्राणि वर्धयन ||
yasya te aghne anye aghnaya upakṣito vayā iva |
 vipo na dyumnā ni yuve janānāṃ tava kṣatrāṇi vardhayan ||
[8.19.34] यमादित्यासो अद्रुहः पारं नयथ मर्त्यम |
 मघोनां विश्वेषां सुदानवः ||
yamādityāso adruhaḥ pāraṃ nayatha martyam |
 maghonāṃ viśveṣāṃ sudānavaḥ ||
[8.19.35] यूयं राजानः कं चिच्चर्षणीसहः कषयन्तं मानुषाननु |
 वयं ते वो वरुण मित्रार्यमन सयामेद रतस्य रथ्यः ||
yūyaṃ rājānaḥ kaṃ ciccarṣaṇīsahaḥ kṣayantaṃ mānuṣānanu |
 vayaṃ te vo varuṇa mitrāryaman syāmed ṛtasya rathyaḥ ||
[8.19.36] अदान मे पौरुकुत्स्यः पञ्चाशतं तरसदस्युर्वधूनाम |
 मंहिष्ठो अर्यः सत्पतिः ||
adān me paurukutsyaḥ pañcāśataṃ trasadasyurvadhūnām |
 maṃhiṣṭho aryaḥ satpatiḥ ||
[8.19.37] उत मे परयियोर्वयियोः सुवास्त्वा अधि तुग्वनि |
 तिसॄणांसप्ततीनां शयावः परणेता भुवद वसुर्दियानां पतिः ||
uta me prayiyorvayiyoḥ suvāstvā adhi tughvani |
 tisṝṇāṃsaptatīnāṃ śyāvaḥ praṇetā bhuvad vasurdiyānāṃ patiḥ ||

### Hymn 8.20

[8.20.1] आ गन्ता मा रिषण्यत परस्थावानो माप सथाता समन्यवः |
 सथिरा चिन नमयिष्णवः ||
ā ghantā mā riṣaṇyata prasthāvāno māpa sthātā samanyavaḥ |
 sthirā cin namayiṣṇavaḥ ||
[8.20.2] वीळुपविभिर्मरुत रभुक्षण आ रुद्रासः सुदीतिभिः |
 इषा नो अद्या गता पुरुस्प्र्हो यज्ञमा सोभरीयवः ||
vīḷupavibhirmaruta ṛbhukṣaṇa ā rudrāsaḥ sudītibhiḥ |
 iṣā no adyā ghatā puruspṛho yajñamā sobharīyavaḥ ||
[8.20.3] विद्मा हि रुद्रियाणां शुष्ममुग्रं मरुतां शिमीवताम |
 विष्णोरेषस्य मीळ्हुषाम ||
vidmā hi rudriyāṇāṃ śuṣmamughraṃ marutāṃ śimīvatām |
 viṣṇoreṣasya mīḷhuṣām ||
[8.20.4] वि दवीपानि पापतन तिष्ठद दुछुनोभे युजन्त रोदसी |
 पर धन्वान्यैरत शुभ्रखादयो यदेजथ सवभानवः ||
vi dvīpāni pāpatan tiṣṭhad duchunobhe yujanta rodasī |
 pra dhanvānyairata śubhrakhādayo yadejatha svabhānavaḥ ||
[8.20.5] अच्युता चिद वो अज्मन्ना नानदति पर्वतासो वनस्पतिः |
 भूमिर्यामेषु रेजते ||
acyutā cid vo ajmannā nānadati parvatāso vanaspatiḥ |
 bhūmiryāmeṣu rejate ||
[8.20.6] अमाय वो मरुतो यातवे दयौर्जिहीत उत्तरा बर्हत |
 यत्रा नरो देदिशते तनूष्वा तवक्षांसि बाह्वोजसः ||
amāya vo maruto yātave dyaurjihīta uttarā bṛhat |
 yatrā naro dediśate tanūṣvā tvakṣāṃsi bāhvojasaḥ ||
[8.20.7] सवधामनु शरियं नरो महि तवेषा अमवन्तो वर्षप्सवः |
 वहन्ते अह्रुतप्सवः ||
svadhāmanu śriyaṃ naro mahi tveṣā amavanto vṛṣapsavaḥ |
 vahante ahrutapsavaḥ ||
[8.20.8] गोभिर्वाणो अज्यते सोभरीणां रथे कोशे हिरण्यये |
 गोबन्धवः सुजातास इषे भुजे महान्तो नः सपरसे नु ||
ghobhirvāṇo ajyate sobharīṇāṃ rathe kośe hiraṇyaye |
 ghobandhavaḥ sujātāsa iṣe bhuje mahānto naḥ sparase nu ||
[8.20.9] परति वो वर्षदञ्जयो वर्ष्णे शर्धाय मारुताय भरध्वम |
 हव्या वर्षप्रयाव्णे ||
prati vo vṛṣadañjayo vṛṣṇe śardhāya mārutāya bharadhvam |
 havyā vṛṣaprayāvṇe ||
[8.20.10] वर्षणश्वेन मरुतो वर्षप्सुना रथेन वर्षनाभिना |
 आ शयेनासो न पक्षिणो वर्था नरो हव्या नो वीतये गत ||
vṛṣaṇaśvena maruto vṛṣapsunā rathena vṛṣanābhinā |
 ā śyenāso na pakṣiṇo vṛthā naro havyā no vītaye ghata ||
[8.20.11] समानमञ्ज्येषां वि भराजन्ते रुक्मासो अधि बाहुषु |
 दविद्युतत्य रष्टयः ||
samānamañjyeṣāṃ vi bhrājante rukmāso adhi bāhuṣu |
 davidyutaty ṛṣṭayaḥ ||
[8.20.12] त उग्रासो वर्षण उग्रबाहवो नकिष टनूषु येतिरे |
 सथिरा धन्वान्यायुधा रथेषु वो.अनीकेष्वधि शरियः ||
ta ughrāso vṛṣaṇa ughrabāhavo nakiṣ ṭanūṣu yetire |
 sthirā dhanvānyāyudhā ratheṣu vo.anīkeṣvadhi śriyaḥ ||
[8.20.13] येषामर्णो न सप्रथो नाम तवेषं शश्वतामेकमिद्भुजे |
 वयो न पित्र्यं सहः ||
yeṣāmarṇo na sapratho nāma tveṣaṃ śaśvatāmekamidbhuje |
 vayo na pitryaṃ sahaḥ ||
[8.20.14] तान वन्दस्व मरुतस्तानुप सतुहि तेषां हि धुनीनाम |
 अराणां न चरमस्तदेषां दाना मह्ना तदेषाम ||
tān vandasva marutastānupa stuhi teṣāṃ hi dhunīnām |
 arāṇāṃ na caramastadeṣāṃ dānā mahnā tadeṣām ||
[8.20.15] सुभगः स व ऊतिष्वास पूर्वासु मरुतो वयुष्टिषु |
 योवा नूनमुतासति ||
subhaghaḥ sa va ūtiṣvāsa pūrvāsu maruto vyuṣṭiṣu |
 yovā nūnamutāsati ||
[8.20.16] यस्य वा यूयं परति वाजिनो नर आ हव्या वीतये गथ |
 अभि ष दयुम्नैरुत वाजसातिभिः सुम्ना वो धूतयो नशत ||
yasya vā yūyaṃ prati vājino nara ā havyā vītaye ghatha |
 abhi ṣa dyumnairuta vājasātibhiḥ sumnā vo dhūtayo naśat ||
[8.20.17] यथा रुद्रस्य सूनवो दिवो वशन्त्यसुरस्य वेधसः |
 युवानस्तथेदसत ||
yathā rudrasya sūnavo divo vaśantyasurasya vedhasaḥ |
 yuvānastathedasat ||
[8.20.18] ये चार्हन्ति मरुतः सुदानवः समन मीळ्हुषश्चरन्ति ये |
 अतश्चिदा न उप वस्यसा हर्दा युवान आ वव्र्ध्वम ||
ye cārhanti marutaḥ sudānavaḥ sman mīḷhuṣaścaranti ye |
 ataścidā na upa vasyasā hṛdā yuvāna ā vavṛdhvam ||
[8.20.19] यून ऊ षु नविष्ठया वर्ष्णः पावकानभि सोभरे गिरा |
 गाय गा इव चर्क्र्षत ||
yūna ū ṣu naviṣṭhayā vṛṣṇaḥ pāvakānabhi sobhare ghirā |
 ghāya ghā iva carkṛṣat ||
[8.20.20] साहा ये सन्ति मुष्टिहेव हव्यो विश्वासु पर्त्सु होत्र्षु |
 वर्ष्णश्चन्द्रान न सुश्रवस्तमान गिरा वन्दस्व मरुतो अह ||
sāhā ye santi muṣṭiheva havyo viśvāsu pṛtsu hotṛṣu |
 vṛṣṇaścandrān na suśravastamān ghirā vandasva maruto aha ||
[8.20.21] गावश्चिद घा समन्यवः सजात्येन मरुतः सबन्धवः |
 रिहते ककुभो मिथः ||
ghāvaścid ghā samanyavaḥ sajātyena marutaḥ sabandhavaḥ |
 rihate kakubho mithaḥ ||
[8.20.22] मर्तश्चिद वो नर्तवो रुक्मवक्षस उप भरात्र्त्वमायति |
 अधिनो गात मरुतः सदा हि व आपित्वमस्ति निध्रुवि ||
martaścid vo nṛtavo rukmavakṣasa upa bhrātṛtvamāyati |
 adhino ghāta marutaḥ sadā hi va āpitvamasti nidhruvi ||
[8.20.23] मरुतो मारुतस्य न आ भेषजस्य वहता सुदानवः |
 यूयंसखायः सप्तयः ||
maruto mārutasya na ā bheṣajasya vahatā sudānavaḥ |
 yūyaṃsakhāyaḥ saptayaḥ ||
[8.20.24] याभिः सिन्धुमवथ याभिस्तूर्वथ याभिर्दशस्यथाक्रिविम |
 मयो नो भूतोतिभिर्मयोभुवः शिवाभिरसचद्विषः ||
yābhiḥ sindhumavatha yābhistūrvatha yābhirdaśasyathākrivim |
 mayo no bhūtotibhirmayobhuvaḥ śivābhirasacadviṣaḥ ||
[8.20.25] यत सिन्धौ यदसिक्न्यां यत समुद्रेषु मरुतः सुबर्हिषः |
 यत पर्वतेषु भेषजम ||
yat sindhau yadasiknyāṃ yat samudreṣu marutaḥ subarhiṣaḥ |
 yat parvateṣu bheṣajam ||
[8.20.26] विश्वं पश्यन्तो बिभ्र्था तनूष्वा तेना नो अधि वोचत |
 कषमा रपो मरुत आतुरस्य न इष्कर्ता विह्रुतं पुनः ||
viśvaṃ paśyanto bibhṛthā tanūṣvā tenā no adhi vocata |
 kṣamā rapo maruta āturasya na iṣkartā vihrutaṃ punaḥ ||

### Hymn 8.21

[8.21.1] वयमु तवामपूर्व्य सथूरं न कच्चिद भरन्तो.अवस्यवः |
 वाजे चित्रं हवामहे ||
vayamu tvāmapūrvya sthūraṃ na kaccid bharanto.avasyavaḥ |
 vāje citraṃ havāmahe ||
[8.21.2] उप तवा कर्मन्नूतये स नो युवोग्रश्चक्राम यो धर्षत |
 तवामिद धयवितारं वव्र्महे सखाय इन्द्र सानसिम ||
upa tvā karmannūtaye sa no yuvoghraścakrāma yo dhṛṣat |
 tvāmid dhyavitāraṃ vavṛmahe sakhāya indra sānasim ||
[8.21.3] आ याहीम इन्दवो.अश्वपते गोपत उर्वरापते |
 सोमं सोमपते पिब ||
ā yāhīma indavo.aśvapate ghopata urvarāpate |
 somaṃ somapate piba ||
[8.21.4] वयं हि तवा बन्धुमन्तमबन्धवो विप्रास इन्द्र येमिम |
 या ते धामानि वर्षभ तेभिरा गहि विश्वेभिः सोमपीतये ||
vayaṃ hi tvā bandhumantamabandhavo viprāsa indra yemima |
 yā te dhāmāni vṛṣabha tebhirā ghahi viśvebhiḥ somapītaye ||
[8.21.5] सीदन्तस्ते वयो यथा गोश्रीते मधौ मदिरे विवक्षणे |
 अभि तवामिन्द्र नोनुमः ||
sīdantaste vayo yathā ghośrīte madhau madire vivakṣaṇe |
 abhi tvāmindra nonumaḥ ||
[8.21.6] अछा च तवैना नमसा वदामसि किं मुहुश्चिद वि दीधयः |
 सन्ति कामासो हरिवो ददिष टवं समो वयं सन्ति नो धियः ||
achā ca tvainā namasā vadāmasi kiṃ muhuścid vi dīdhayaḥ |
 santi kāmāso harivo dadiṣ ṭvaṃ smo vayaṃ santi no dhiyaḥ ||
[8.21.7] नूत्ना इदिन्द्र ते वयमूती अभूम नहि नू ते अद्रिवः |
 विद्मा पुरा परीणसः ||
nūtnā idindra te vayamūtī abhūma nahi nū te adrivaḥ |
 vidmā purā parīṇasaḥ ||
[8.21.8] विद्मा सखित्वमुत शूर भोज्यमा ते ता वज्रिन्नीमहे |
 उतो समस्मिन्ना शिशीहि नो वसो वाजे सुशिप्र गोमति ||
vidmā sakhitvamuta śūra bhojyamā te tā vajrinnīmahe |
 uto samasminnā śiśīhi no vaso vāje suśipra ghomati ||
[8.21.9] यो न इदम-इदं पुरा पर वस्य आनिनाय तमु व सतुषे |
 सखाय इन्द्रमूतये ||
yo na idam-idaṃ purā pra vasya ānināya tamu va stuṣe |
 sakhāya indramūtaye ||
[8.21.10] हर्यश्वं सत्पतिं चर्षणीसहं स हि षमा यो अमन्दत |
 आ तु नः स वयति गव्यमश्व्यं सतोत्र्भ्यो मघवा शतम ||
haryaśvaṃ satpatiṃ carṣaṇīsahaṃ sa hi ṣmā yo amandata |
 ā tu naḥ sa vayati ghavyamaśvyaṃ stotṛbhyo maghavā śatam ||
[8.21.11] तवया ह सविद युजा वयं परति शवसन्तं वर्षभ बरुवीमहि |
 संस्थे जनस्य गोमतः ||
tvayā ha svid yujā vayaṃ prati śvasantaṃ vṛṣabha bruvīmahi |
 saṃsthe janasya ghomataḥ ||
[8.21.12] जयेम कारे पुरुहूत कारिणो.अभि तिष्ठेम दूढ्यः |
 नर्भिर्व्र्त्रं हन्याम शूशुयाम चावेरिन्द्र पर णो धियः ||
jayema kāre puruhūta kāriṇo.abhi tiṣṭhema dūḍhyaḥ |
 nṛbhirvṛtraṃ hanyāma śūśuyāma cāverindra pra ṇo dhiyaḥ ||
[8.21.13] अभ्रात्र्व्यो अना तवमनापिरिन्द्र जनुषा सनादसि |
 युधेदापित्वमिछसे ||
abhrātṛvyo anā tvamanāpirindra januṣā sanādasi |
 yudhedāpitvamichase ||
[8.21.14] नकी रेवन्तं सख्याय विन्दसे पीयन्ति ते सुराश्वः |
 यदा कर्णोषि नदनुं समूहस्यादित पितेव हूयसे ||
nakī revantaṃ sakhyāya vindase pīyanti te surāśvaḥ |
 yadā kṛṇoṣi nadanuṃ samūhasyādit piteva hūyase ||
[8.21.15] मा ते अमाजुरो यथा मूरास इन्द्र सख्ये तवावतः |
 नि षदाम सचा सुते ||
mā te amājuro yathā mūrāsa indra sakhye tvāvataḥ |
 ni ṣadāma sacā sute ||
[8.21.16] मा ते गोदत्र निरराम राधस इन्द्र मा ते गर्हामहि |
 दर्ळ्हा चिदर्यः पर मर्शाभ्या भर न ते दामान आदभे ||
mā te ghodatra nirarāma rādhasa indra mā te ghṛhāmahi |
 dṛḷhā cidaryaḥ pra mṛśābhyā bhara na te dāmāna ādabhe ||
[8.21.17] इन्द्रो वा घेदियन मघं सरस्वती वा सुभगा ददिर्वसु |
 तवं वा चित्र दाशुषे ||
indro vā ghediyan maghaṃ sarasvatī vā subhaghā dadirvasu |
 tvaṃ vā citra dāśuṣe ||
[8.21.18] चित्र इद राजा राजका इदन्यके यके सरस्वतीमनु |
 पर्जन्य इव ततनद धि वर्ष्ट्या सहस्रमयुता ददत ||
citra id rājā rājakā idanyake yake sarasvatīmanu |
 parjanya iva tatanad dhi vṛṣṭyā sahasramayutā dadat ||

### Hymn 8.22

[8.22.1] ओ तयमह्व आ रथमद्या दंसिष्ठमूतये |
 यमश्विना सुहवा रुद्रवर्तनी आ सूर्यायै तस्थथुः ||
o tyamahva ā rathamadyā daṃsiṣṭhamūtaye |
 yamaśvinā suhavā rudravartanī ā sūryāyai tasthathuḥ ||
[8.22.2] पूर्वायुषं सुहवं पुरुस्प्र्हं भुज्युं वाजेषु पूर्व्यम |
 सचनावन्तं सुमतिभिः सोभरे विद्वेषसमनेहसम ||
pūrvāyuṣaṃ suhavaṃ puruspṛhaṃ bhujyuṃ vājeṣu pūrvyam |
 sacanāvantaṃ sumatibhiḥ sobhare vidveṣasamanehasam ||
[8.22.3] इह तया पुरुभूतमा देवा नमोभिरश्विना |
 अर्वाचीना सववसे करामहे गन्तारा दशुषो गर्हम ||
iha tyā purubhūtamā devā namobhiraśvinā |
 arvācīnā svavase karāmahe ghantārā daśuṣo ghṛham ||
[8.22.4] युवो रथस्य परि चक्रमीयत ईर्मान्यद वामिषण्यति |
 अस्मानछा सुमतिर्वां शुभस पती आ धेनुरिव धावतु ||
yuvo rathasya pari cakramīyata īrmānyad vāmiṣaṇyati |
 asmānachā sumatirvāṃ śubhas patī ā dhenuriva dhāvatu ||
[8.22.5] रथो यो वां तरिवन्धुरो हिरण्यभीशुरश्विना |
 परि दयावाप्र्थिवी भूषति शरुतस्तेन नासत्या गतम ||
ratho yo vāṃ trivandhuro hiraṇyabhīśuraśvinā |
 pari dyāvāpṛthivī bhūṣati śrutastena nāsatyā ghatam ||
[8.22.6] दशस्यन्ता मनवे पूर्व्यं दिवि यवं वर्केण कर्षथः |
 ता वामद्य सुमतिभिः शुभस पती अश्विना पर सतुवीमहि ||
daśasyantā manave pūrvyaṃ divi yavaṃ vṛkeṇa karṣathaḥ |
 tā vāmadya sumatibhiḥ śubhas patī aśvinā pra stuvīmahi ||
[8.22.7] उप नो वजिनीवसू यातं रतस्य पथिभिः |
 येभिस्त्र्क्षिं वर्षणा तरसदस्यवं महे कषत्राय जिन्वथः ||
upa no vajinīvasū yātaṃ ṛtasya pathibhiḥ |
 yebhistṛkṣiṃ vṛṣaṇā trasadasyavaṃ mahe kṣatrāya jinvathaḥ ||
[8.22.8] अयं वामद्रिभिः सुतः सोमो नर वर्षण्वसु |
 आ यातं सोमपीतये पिबतं दाशुषो गर्हे ||
ayaṃ vāmadribhiḥ sutaḥ somo nara vṛṣaṇvasu |
 ā yātaṃ somapītaye pibataṃ dāśuṣo ghṛhe ||
[8.22.9] आ हि रुहतमश्विना रथे कोशे हिरण्यये वर्षण्वसू |
 युञ्जाथां पीवरीरिषः ||
ā hi ruhatamaśvinā rathe kośe hiraṇyaye vṛṣaṇvasū |
 yuñjāthāṃ pīvarīriṣaḥ ||
[8.22.10] याभिः पक्थमवथो याभिरध्रिगुं याभिर्बभ्रुं विजोषसम |
 ताभिर्नो मक्षू तूयमश्विना गतं भिषज्यतंयदातुरम ||
yābhiḥ pakthamavatho yābhiradhrighuṃ yābhirbabhruṃ vijoṣasam |
 tābhirno makṣū tūyamaśvinā ghataṃ bhiṣajyataṃyadāturam ||
[8.22.11] यदध्रिगावो अध्रिगू इदा चिदह्नो अश्विना हवामहे |
 वयं गीर्भिर्विपन्यवः ||
yadadhrighāvo adhrighū idā cidahno aśvinā havāmahe |
 vayaṃ ghīrbhirvipanyavaḥ ||
[8.22.12] ताभिरा यातं वर्षणोप मे हवं विश्वप्सुं विश्ववार्यम |
 इषा मंहिष्ठा पुरुभूतमा नरा याभिः करिविं वव्र्धुस्ताभिरा गतम ||
tābhirā yātaṃ vṛṣaṇopa me havaṃ viśvapsuṃ viśvavāryam |
 iṣā maṃhiṣṭhā purubhūtamā narā yābhiḥ kriviṃ vavṛdhustābhirā ghatam ||
[8.22.13] ताविदा चिदहानां तावश्विना वन्दमान उप बरुवे |
 ता उ नमोभिरीमहे ||
tāvidā cidahānāṃ tāvaśvinā vandamāna upa bruve |
 tā u namobhirīmahe ||
[8.22.14] ताविद दोषा ता उषसि शुभस पती ता यामन रुद्रवर्तनी |
 मा नो मर्ताय रिपवे वाजिनीवसू परो रुद्रावति खयतम ||
tāvid doṣā tā uṣasi śubhas patī tā yāman rudravartanī |
 mā no martāya ripave vājinīvasū paro rudrāvati khyatam ||
[8.22.15] आ सुग्म्याय सुग्म्यं पराता रथेनाश्विना वा सक्षणी |
 हुवे पितेव सोभरी ||
ā sughmyāya sughmyaṃ prātā rathenāśvinā vā sakṣaṇī |
 huve piteva sobharī ||
[8.22.16] मनोजवसा वर्षणा मदच्युता मक्षुंगमाभिरुतिभिः |
 आरात्ताच्चिद भूतमस्मे अवसे पुर्वीभिः पुरुभोजसा ||
manojavasā vṛṣaṇā madacyutā makṣuṃghamābhirutibhiḥ |
 ārāttāccid bhūtamasme avase purvībhiḥ purubhojasā ||
[8.22.17] आ नो अश्वावदश्विना वर्तिर्यासिष्टं मधुपातमा नरा |
 गोमद दस्रा हिरण्यवत ||
ā no aśvāvadaśvinā vartiryāsiṣṭaṃ madhupātamā narā |
 ghomad dasrā hiraṇyavat ||
[8.22.18] सुप्रावर्गं सुवीर्यं सुष्ठु वार्यमनाध्र्ष्टं रक्षस्विना |
 अस्मिन्ना वामायाने वाजिनीवसू विश्वा वामानि धीमहि ||
suprāvarghaṃ suvīryaṃ suṣṭhu vāryamanādhṛṣṭaṃ rakṣasvinā |
 asminnā vāmāyāne vājinīvasū viśvā vāmāni dhīmahi ||

### Hymn 8.23

[8.23.1] ईळिष्वा हि परतीव्यं यजस्व जातवेदसम |
 चरिष्णुधूममग्र्भीतशोचिषम ||
īḷiṣvā hi pratīvyaṃ yajasva jātavedasam |
 cariṣṇudhūmamaghṛbhītaśociṣam ||
[8.23.2] दामानं विश्वचर्षणे.अग्निं विश्वमनो गिरा |
 उत सतुषे विष्पर्धसो रथानाम ||
dāmānaṃ viśvacarṣaṇe.aghniṃ viśvamano ghirā |
 uta stuṣe viṣpardhaso rathānām ||
[8.23.3] येषामाबाध रग्मिय इषः पर्क्षश्च निग्रभे |
 उपविदावह्निर्विन्दते वसु ||
yeṣāmābādha ṛghmiya iṣaḥ pṛkṣaśca nighrabhe |
 upavidāvahnirvindate vasu ||
[8.23.4] उदस्य शोचिरस्थाद दीदियुषो वयजरम |
 तपुर्जम्भस्य सुद्युतो गणश्रियः ||
udasya śocirasthād dīdiyuṣo vyajaram |
 tapurjambhasya sudyuto ghaṇaśriyaḥ ||
[8.23.5] उदु तिष्ठ सवध्वर सतवानो देव्या कर्पा |
 अभिख्या भासा बर्हता शुशुक्वनिः ||
udu tiṣṭha svadhvara stavāno devyā kṛpā |
 abhikhyā bhāsā bṛhatā śuśukvaniḥ ||
[8.23.6] अग्ने याहि सुशस्तिभिर्हव्या जुह्वान आनुषक |
 यथा दूतो बभूथ हव्यवाहनः ||
aghne yāhi suśastibhirhavyā juhvāna ānuṣak |
 yathā dūto babhūtha havyavāhanaḥ ||
[8.23.7] अग्निं वः पूर्व्यं हुवे होतारं चर्षणीनाम |
 तमया वाचा गर्णे तमु व सतुषे ||
aghniṃ vaḥ pūrvyaṃ huve hotāraṃ carṣaṇīnām |
 tamayā vācā ghṛṇe tamu va stuṣe ||
[8.23.8] यज्ञेभिरद्भुतक्रतुं यं कर्पा सूदयन्त इत |
 मित्रं न जने सुधितं रतावनि ||
yajñebhiradbhutakratuṃ yaṃ kṛpā sūdayanta it |
 mitraṃ na jane sudhitaṃ ṛtāvani ||
[8.23.9] रतावानं रतायवो यज्ञस्य साधनं गिरा |
 उपो एनं जुजुषुर्नमसस पदे ||
ṛtāvānaṃ ṛtāyavo yajñasya sādhanaṃ ghirā |
 upo enaṃ jujuṣurnamasas pade ||
[8.23.10] अछा नो अङगिरस्तमं यज्ञासो यन्तु संयतः |
 होता यो अस्ति विक्ष्वा यशस्तमः ||
achā no aṅghirastamaṃ yajñāso yantu saṃyataḥ |
 hotā yo asti vikṣvā yaśastamaḥ ||
[8.23.11] अग्ने तव तये अजरेन्धानासो बर्हद भाः |
 अश्वा इव वर्षणस्तविषीयवः ||
aghne tava tye ajarendhānāso bṛhad bhāḥ |
 aśvā iva vṛṣaṇastaviṣīyavaḥ ||
[8.23.12] स तवं न ऊर्जां पते रयिं रास्व सुवीर्यम |
 पराव नस्तोके तनये समत्स्वा ||
sa tvaṃ na ūrjāṃ pate rayiṃ rāsva suvīryam |
 prāva nastoke tanaye samatsvā ||
[8.23.13] यद वा उ विश्पतिः शितः सुप्रीतो मनुषो विसि |
 विश्वेदग्निः परति रक्षांसि सेधति ||
yad vā u viśpatiḥ śitaḥ suprīto manuṣo visi |
 viśvedaghniḥ prati rakṣāṃsi sedhati ||
[8.23.14] शरुष्ट्यग्ने नवस्य मे सतोमस्य वीर विश्पते |
 नि मायिनस्तपुष रक्षसो दह ||
śruṣṭyaghne navasya me stomasya vīra viśpate |
 ni māyinastapuṣa rakṣaso daha ||
[8.23.15] न तस्य मायया चन रिपुरीशीत मर्त्यः |
 यो अग्नये ददाश हव्यदातिभिः ||
na tasya māyayā cana ripurīśīta martyaḥ |
 yo aghnaye dadāśa havyadātibhiḥ ||
[8.23.16] वयश्वस्त्वा वसुविदमुक्षण्युरप्रीणाद रषिः |
 महो रयेतमु तवा समिधीमहि ||
vyaśvastvā vasuvidamukṣaṇyuraprīṇād ṛṣiḥ |
 maho rayetamu tvā samidhīmahi ||
[8.23.17] उशना कव्यस्त्वा नि होतारमसादयत |
 आयजिं तवा मनवेजातवेदसम ||
uśanā kavyastvā ni hotāramasādayat |
 āyajiṃ tvā manavejātavedasam ||
[8.23.18] विश्वे हि तवा सजोषसो देवासो दूतमक्रत |
 शरुष्टी देव परथमो यज्ञियो भुवः ||
viśve hi tvā sajoṣaso devāso dūtamakrata |
 śruṣṭī deva prathamo yajñiyo bhuvaḥ ||
[8.23.19] इमं घा वीरो अम्र्तं दूतं कर्ण्वीत मर्त्यः |
 पावकंक्र्ष्णवर्तनिं विहायसम ||
imaṃ ghā vīro amṛtaṃ dūtaṃ kṛṇvīta martyaḥ |
 pāvakaṃkṛṣṇavartaniṃ vihāyasam ||
[8.23.20] तं हुवेम यतस्रुचः सुभासं शुक्रशोचिषम |
 विशामग्निमजरं परत्नमीड्यम ||
taṃ huvema yatasrucaḥ subhāsaṃ śukraśociṣam |
 viśāmaghnimajaraṃ pratnamīḍyam ||
[8.23.21] यो अस्मै हव्यदातिभिराहुतिं मर्तो.अविधत |
 भूरि पोषंस धत्ते वीरवद यशः ||
yo asmai havyadātibhirāhutiṃ marto.avidhat |
 bhūri poṣaṃsa dhatte vīravad yaśaḥ ||
[8.23.22] परथमं जातवेदसमग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम |
 परति सरुगेति नमसा हविष्मती ||
prathamaṃ jātavedasamaghniṃ yajñeṣu pūrvyam |
 prati srugheti namasā haviṣmatī ||
[8.23.23] आभिर्विधेमाग्नये जयेष्ठाभिर्व्यश्ववत |
 मंहिष्ठाभिर्मतिभिः शुक्रशोचिषे ||
ābhirvidhemāghnaye jyeṣṭhābhirvyaśvavat |
 maṃhiṣṭhābhirmatibhiḥ śukraśociṣe ||
[8.23.24] नूनमर्च विहायसे सतोमेभिः सथूरयूपवत |
 रषे वैयश्वदम्यायाग्नये ||
nūnamarca vihāyase stomebhiḥ sthūrayūpavat |
 ṛṣe vaiyaśvadamyāyāghnaye ||
[8.23.25] अतिथिं मानुषाणां सूनुं वनस्पतीनाम |
 विप्रा अग्निमवसे परत्नमीळते ||
atithiṃ mānuṣāṇāṃ sūnuṃ vanaspatīnām |
 viprā aghnimavase pratnamīḷate ||
[8.23.26] महो विश्वानभि षतो.अभि हव्यानि मानुषा |
 अग्ने नि षत्सि नमसाधि बर्हिषि ||
maho viśvānabhi ṣato.abhi havyāni mānuṣā |
 aghne ni ṣatsi namasādhi barhiṣi ||
[8.23.27] वंस्वा नो वार्या पुरु वंस्व रायः पुरुस्प्र्हः |
 सुवीर्यस्य परजावतो यशस्वतः ||
vaṃsvā no vāryā puru vaṃsva rāyaḥ puruspṛhaḥ |
 suvīryasya prajāvato yaśasvataḥ ||
[8.23.28] तवं वरो सुषाम्णे.अग्ने जनाय चोदय |
 सदा वसो रातिं यविष्ठ शश्वते ||
tvaṃ varo suṣāmṇe.aghne janāya codaya |
 sadā vaso rātiṃ yaviṣṭha śaśvate ||
[8.23.29] तवं हि सुप्रतूरसि तवं नो गोमतीरिषः |
 महो रायः सातिमग्ने अपा वर्धि ||
tvaṃ hi supratūrasi tvaṃ no ghomatīriṣaḥ |
 maho rāyaḥ sātimaghne apā vṛdhi ||
[8.23.30] अग्ने तवं यशा अस्या मित्रावरुणा वह |
 रतावाना सम्राजा पूतदक्षसा ||
aghne tvaṃ yaśā asyā mitrāvaruṇā vaha |
 ṛtāvānā samrājā pūtadakṣasā ||

### Hymn 8.24

[8.24.1] सखाय आ शिषामहि बरह्मेन्द्राय वज्रिणे |
 सतुष ऊ षुवो नर्तमाय धर्ष्णवे ||
sakhāya ā śiṣāmahi brahmendrāya vajriṇe |
 stuṣa ū ṣuvo nṛtamāya dhṛṣṇave ||
[8.24.2] शवस हयसि शरुतो वर्त्रहत्येन वर्त्रहा |
 मघैर्मघोनो अति शूर दाशसि ||
śavasa hyasi śruto vṛtrahatyena vṛtrahā |
 maghairmaghono ati śūra dāśasi ||
[8.24.3] स न सतवान आ भर रयिं चित्रश्रवस्तमम |
 निरेके चिद यो हरिवो वसुर्ददिः ||
sa na stavāna ā bhara rayiṃ citraśravastamam |
 nireke cid yo harivo vasurdadiḥ ||
[8.24.4] आ निरेकमुत परियमिन्द्र दर्षि जनानाम |
 धर्षता धर्ष्णो सतवमान आ भर ||
ā nirekamuta priyamindra darṣi janānām |
 dhṛṣatā dhṛṣṇo stavamāna ā bhara ||
[8.24.5] न ते सव्यं न दक्षिणं हस्तं वरन्त आमुरः |
 न परिबाधो हरिवो गविष्टिषु ||
na te savyaṃ na dakṣiṇaṃ hastaṃ varanta āmuraḥ |
 na paribādho harivo ghaviṣṭiṣu ||
[8.24.6] आ तवा गोभिरिव वरजं गीर्भिरणोम्यद्रिवः |
 आ सम कामं जरितुरा मनः पर्ण ||
ā tvā ghobhiriva vrajaṃ ghīrbhirṇomyadrivaḥ |
 ā sma kāmaṃ jariturā manaḥ pṛṇa ||
[8.24.7] विश्वनि विश्वमनसो धिया नो वर्त्रहन्तम |
 उग्र परणेतरधि षु वसो गहि ||
viśvani viśvamanaso dhiyā no vṛtrahantama |
 ughra praṇetaradhi ṣu vaso ghahi ||
[8.24.8] वयं ते अस्य वर्त्रहन विद्याम शूर नव्यसः |
 वसो सपार्हस्य पुरुहूत राधसः ||
vayaṃ te asya vṛtrahan vidyāma śūra navyasaḥ |
 vaso spārhasya puruhūta rādhasaḥ ||
[8.24.9] इन्द्र यथा हयस्ति ते.अपरीतं नर्तो शवः |
 अम्र्क्त रातिः पुरुहूत दाशुषे ||
indra yathā hyasti te.aparītaṃ nṛto śavaḥ |
 amṛkta rātiḥ puruhūta dāśuṣe ||
[8.24.10] आ वर्षस्व महामह महे नर्तम राधसे |
 दर्ळ्हश्चिद दर्ह्य मघवन मघत्तये ||
ā vṛṣasva mahāmaha mahe nṛtama rādhase |
 dṛḷhaścid dṛhya maghavan maghattaye ||
[8.24.11] नू अन्यत्रा चिदद्रिवस्त्वन नो जग्मुरशसः |
 मघवञ्छग्धि तव तन न उतिभिः ||
nū anyatrā cidadrivastvan no jaghmuraśasaḥ |
 maghavañchaghdhi tava tan na utibhiḥ ||
[8.24.12] नह्यङग नर्तो तवदन्यं विन्दामि राधसे |
 राये दयुम्नायशवसे च गिर्वणः ||
nahyaṅgha nṛto tvadanyaṃ vindāmi rādhase |
 rāye dyumnāyaśavase ca ghirvaṇaḥ ||
[8.24.13] एन्दुमिन्द्राय सिञ्चत पिबति सोम्यं मधु |
 पर राधसा चोदयाते महित्वना ||
endumindrāya siñcata pibati somyaṃ madhu |
 pra rādhasā codayāte mahitvanā ||
[8.24.14] उपो हरीणां पतिं दक्षं पर्ञ्चन्तमब्रवम |
 नूनं शरुधि सतुवतो अश्व्यस्य ||
upo harīṇāṃ patiṃ dakṣaṃ pṛñcantamabravam |
 nūnaṃ śrudhi stuvato aśvyasya ||
[8.24.15] नह्यङग पुरा चन जज्ञे वीरतरस्त्वत |
 नकी राया नैवथा न भन्दना ||
nahyaṅgha purā cana jajñe vīratarastvat |
 nakī rāyā naivathā na bhandanā ||
[8.24.16] एदु मध्वो मदिन्तरं सिञ्च वाध्वर्यो अन्धसः |
 एवा हि वीर सतवते सदाव्र्धः ||
edu madhvo madintaraṃ siñca vādhvaryo andhasaḥ |
 evā hi vīra stavate sadāvṛdhaḥ ||
[8.24.17] इन्द्र सथातर्हरीणां नकिष टे पूर्व्यस्तुतिम |
 उदानंशशवसा न भन्दना ||
indra sthātarharīṇāṃ nakiṣ ṭe pūrvyastutim |
 udānaṃśaśavasā na bhandanā ||
[8.24.18] तं वो वाजानां पतिमहूमहि शरवस्यवः |
 अप्रायुभिर्यज्ञेभिर्वाव्र्धेन्यम ||
taṃ vo vājānāṃ patimahūmahi śravasyavaḥ |
 aprāyubhiryajñebhirvāvṛdhenyam ||
[8.24.19] एतो नविन्द्रं सतवाम सखायः सतोम्यं नरम |
 कर्ष्तीर्यो विश्वा अभ्यस्त्येक इत ||
eto nvindraṃ stavāma sakhāyaḥ stomyaṃ naram |
 kṛṣtīryo viśvā abhyastyeka it ||
[8.24.20] अगोरुधाय गविषे दयुक्षाय दस्म्यं वचः |
 घर्तात सवादीयो मधुनश्च वोचत ||
aghorudhāya ghaviṣe dyukṣāya dasmyaṃ vacaḥ |
 ghṛtāt svādīyo madhunaśca vocata ||
[8.24.21] यस्यामितानि वीर्या न राधः पर्येतवे |
 जयोतिर्न विश्वमभ्यस्ति दक्षिणा ||
yasyāmitāni vīryā na rādhaḥ paryetave |
 jyotirna viśvamabhyasti dakṣiṇā ||
[8.24.22] सतुहीन्द्रं वयश्ववदनूर्मिं वाजिनं यमम |
 अर्यो गयम्मंहमानं वि दाशुषे ||
stuhīndraṃ vyaśvavadanūrmiṃ vājinaṃ yamam |
 aryo ghayammaṃhamānaṃ vi dāśuṣe ||
[8.24.23] एवा नूनमुप सतुहि वैयश्व दशमं नवम |
 सुविद्वांसं चर्क्र्त्यं चरणीनाम ||
evā nūnamupa stuhi vaiyaśva daśamaṃ navam |
 suvidvāṃsaṃ carkṛtyaṃ caraṇīnām ||
[8.24.24] वेत्था हि निरतीनां वज्रहस्त परिव्र्जम |
 अहर-अहः शुन्ध्युः परिपदामिव ||
vetthā hi nirtīnāṃ vajrahasta parivṛjam |
 ahar-ahaḥ śundhyuḥ paripadāmiva ||
[8.24.25] तदिन्द्राव आ भर येना दंसिष्ठ कर्त्वने |
 दविता कुत्साय शिश्नथो नि चोदय ||
tadindrāva ā bhara yenā daṃsiṣṭha kṛtvane |
 dvitā kutsāya śiśnatho ni codaya ||
[8.24.26] तमु तवा नूनमीमहे नव्यं दंसिष्ठ सन्यसे |
 स तवंनो विश्वा अभिमातीः सक्षणिः ||
tamu tvā nūnamīmahe navyaṃ daṃsiṣṭha sanyase |
 sa tvaṃno viśvā abhimātīḥ sakṣaṇiḥ ||
[8.24.27] य रक्षादंहसो मुचद यो वार्यात सप्त सिन्धुषु |
 वधर्दासस्य तुविन्र्म्ण नीनमः ||
ya ṛkṣādaṃhaso mucad yo vāryāt sapta sindhuṣu |
 vadhardāsasya tuvinṛmṇa nīnamaḥ ||
[8.24.28] यथा वरो सुषाम्णे सनिभ्य आवहो रयिम |
 वयश्वेभ्यः सुभगे वजिनीवति ||
yathā varo suṣāmṇe sanibhya āvaho rayim |
 vyaśvebhyaḥ subhaghe vajinīvati ||
[8.24.29] आ नार्यस्य दक्षिणा वयश्वानेतु सोमिनः |
 सथूरं च राधः शतवत सहस्रवत ||
ā nāryasya dakṣiṇā vyaśvānetu sominaḥ |
 sthūraṃ ca rādhaḥ śatavat sahasravat ||
[8.24.30] यत तवा पर्छादीजानः कुहया कुहयाक्र्ते |
 एषो अपश्रितोवलो गोमतीमव तिष्ठति ||
yat tvā pṛchādījānaḥ kuhayā kuhayākṛte |
 eṣo apaśritovalo ghomatīmava tiṣṭhati ||

### Hymn 8.25

[8.25.1] ता वां विश्वस्य गोपा देवा देवेषु यज्ञिय |
 रतावाना यजसे पुतदक्षसा ||
tā vāṃ viśvasya ghopā devā deveṣu yajñiya |
 ṛtāvānā yajase putadakṣasā ||
[8.25.2] मित्रा तना न रथ्या वरुणो यश्च सुक्रतुः |
 सनात सुजाता तनया धर्तव्रता ||
mitrā tanā na rathyā varuṇo yaśca sukratuḥ |
 sanāt sujātā tanayā dhṛtavratā ||
[8.25.3] ता माता विश्ववेदसासुर्याय परमहसा |
 महि जजानादितिरतावरी ||
tā mātā viśvavedasāsuryāya pramahasā |
 mahi jajānāditirtāvarī ||
[8.25.4] महान्ता मित्रावरुणा सम्राजा देवावसुरा |
 रतावानाव्र्तमा घोषतो बर्हत ||
mahāntā mitrāvaruṇā samrājā devāvasurā |
 ṛtāvānāvṛtamā ghoṣato bṛhat ||
[8.25.5] नपाता शवसो महः सूनू दक्षस्य सुक्रतु |
 सर्प्रदानू इषो वास्त्वधि कषितः ||
napātā śavaso mahaḥ sūnū dakṣasya sukratu |
 sṛpradānū iṣo vāstvadhi kṣitaḥ ||
[8.25.6] सं या दानूनि येमथुर्दिव्याः पार्थिवीरिषः |
 नभस्वतीरा वां चरन्तु वर्ष्टयः ||
saṃ yā dānūni yemathurdivyāḥ pārthivīriṣaḥ |
 nabhasvatīrā vāṃ carantu vṛṣṭayaḥ ||
[8.25.7] अधि या बर्हतो दिवो.अभि यूथेव पश्यतः |
 रतावाना सम्राजा नमसे हिता ||
adhi yā bṛhato divo.abhi yūtheva paśyataḥ |
 ṛtāvānā samrājā namase hitā ||
[8.25.8] रतावाना नि षेदतुः साम्राज्याय सुक्रतू |
 धर्तव्रता कषत्रिया कषत्रमशतुः ||
ṛtāvānā ni ṣedatuḥ sāmrājyāya sukratū |
 dhṛtavratā kṣatriyā kṣatramaśatuḥ ||
[8.25.9] अक्ष्णश्चिद गातुवित्तरनुल्बणेन चक्षसा |
 नि चिन मिषन्ता निचिरा नि चिक्यतुः ||
akṣṇaścid ghātuvittaranulbaṇena cakṣasā |
 ni cin miṣantā nicirā ni cikyatuḥ ||
[8.25.10] उत नो देव्यदितिरुरुष्यतां नासत्या |
 उरुष्यन्तु मरुतो वर्द्धशवसः ||
uta no devyaditiruruṣyatāṃ nāsatyā |
 uruṣyantu maruto vṛddhaśavasaḥ ||
[8.25.11] ते नो नावमुरुष्यत दिवा नक्तं सुदानवः |
 अरिष्यन्तो निपायुभिः सचेमहि ||
te no nāvamuruṣyata divā naktaṃ sudānavaḥ |
 ariṣyanto nipāyubhiḥ sacemahi ||
[8.25.12] अघ्नते विष्णवे वयमरिष्यन्तः सुदानवे |
 शरुधि सवयावन सिन्धो पूर्वचित्तये ||
aghnate viṣṇave vayamariṣyantaḥ sudānave |
 śrudhi svayāvan sindho pūrvacittaye ||
[8.25.13] तद वार्यं वर्णीमहे वरिष्ठं गोपयत्यम |
 मित्रो यत पान्ति वरुणो यदर्यमा ||
tad vāryaṃ vṛṇīmahe variṣṭhaṃ ghopayatyam |
 mitro yat pānti varuṇo yadaryamā ||
[8.25.14] उत नः सिन्धुरपां तन मरुतस्तदश्विना |
 इन्द्रो विष्णुर्मीढ्वांसः सजोषसः ||
uta naḥ sindhurapāṃ tan marutastadaśvinā |
 indro viṣṇurmīḍhvāṃsaḥ sajoṣasaḥ ||
[8.25.15] ते हि षमा वनुषो नरो.अभिमातिं कयस्य चित |
 तिग्मं नक्षोदः परतिघ्नन्ति भूर्णयः ||
te hi ṣmā vanuṣo naro.abhimātiṃ kayasya cit |
 tighmaṃ nakṣodaḥ pratighnanti bhūrṇayaḥ ||
[8.25.16] अयमेक इत्था पुरूरु चष्टे वि विष्पतिः |
 तस्य वरतान्यनु वश्चरमसि ||
ayameka itthā purūru caṣṭe vi viṣpatiḥ |
 tasya vratānyanu vaścaramasi ||
[8.25.17] अनु पूर्वाण्योक्या साम्राज्यस्य सश्चिम |
 मित्रस्य वरता वरुणस्य दिर्घश्रुत ||
anu pūrvāṇyokyā sāmrājyasya saścima |
 mitrasya vratā varuṇasya dirghaśrut ||
[8.25.18] परि यो रश्मिना दिवो.अन्तान ममे पर्थिव्याः |
 उभे आ पप्रौरोदसी महित्वा ||
pari yo raśminā divo.antān mame pṛthivyāḥ |
 ubhe ā papraurodasī mahitvā ||
[8.25.19] उदु षय शरणे दिवो जयोतिरयंस्त सूर्यः |
 अग्निर्न शुक्रः समिधान आहुतः ||
udu ṣya śaraṇe divo jyotirayaṃsta sūryaḥ |
 aghnirna śukraḥ samidhāna āhutaḥ ||
[8.25.20] वचो दीर्घप्रसद्मनीशे वाजस्य गोमतः |
 ईशे हि पित्वोऽविषस्य दावने ||
vaco dīrghaprasadmanīśe vājasya ghomataḥ |
 īśe hi pitvo’viṣasya dāvane ||
[8.25.21] तत सूर्यं रोदसी उभे दोषा वस्तोरुप बरुवे |
 भोजेष्वस्मानभ्युच्चरा सदा ||
tat sūryaṃ rodasī ubhe doṣā vastorupa bruve |
 bhojeṣvasmānabhyuccarā sadā ||
[8.25.22] रज्रमुक्षण्यायने रजतं हरयाणे |
 रथं युक्तमसनाम सुषामणि ||
ṛjramukṣaṇyāyane rajataṃ harayāṇe |
 rathaṃ yuktamasanāma suṣāmaṇi ||
[8.25.23] ता मे अश्व्यानां हरीणां नितोशना |
 उतो नु कर्त्व्यानां नर्वाहसा ||
tā me aśvyānāṃ harīṇāṃ nitośanā |
 uto nu kṛtvyānāṃ nṛvāhasā ||
[8.25.24] समदभीषू कशावन्ता विप्रा नविष्ठया मती |
 महो वाजिनावर्वन्ता सचासनम ||
smadabhīṣū kaśāvantā viprā naviṣṭhayā matī |
 maho vājināvarvantā sacāsanam ||

### Hymn 8.26

[8.26.1] युवोरु षू रथं हुवे सधस्तुत्याय सुरिषु |
 अतुर्तदक्षाव्र्षणा वर्षण्वसू ||
yuvoru ṣū rathaṃ huve sadhastutyāya suriṣu |
 aturtadakṣāvṛṣaṇā vṛṣaṇvasū ||
[8.26.2] युवं वरो सुषाम्णे महे तने नासत्या |
 अवोभिर्यथो वर्षण वर्षण्वसू ||
yuvaṃ varo suṣāmṇe mahe tane nāsatyā |
 avobhiryatho vṛṣaṇa vṛṣaṇvasū ||
[8.26.3] ता वामद्य हवामहे हव्येभिर्वजिनीवसू |
 पूर्वीरिष इषयन्तावति कषपः ||
tā vāmadya havāmahe havyebhirvajinīvasū |
 pūrvīriṣa iṣayantāvati kṣapaḥ ||
[8.26.4] आ वां वाहिष्ठो अश्विना रथो यातु शरुतो नर |
 उप सतोमान तुरस्य दर्शथः शरिये ||
ā vāṃ vāhiṣṭho aśvinā ratho yātu śruto nara |
 upa stomān turasya darśathaḥ śriye ||
[8.26.5] जुहुराणा चिदश्विना मन्येथां वर्षण्वसू |
 युवं हि रुद्रा पर्षथो अति दविषः ||
juhurāṇā cidaśvinā manyethāṃ vṛṣaṇvasū |
 yuvaṃ hi rudrā parṣatho ati dviṣaḥ ||
[8.26.6] दस्रा हि विश्वमानुषं मक्षूभिः परिदीयथः |
 धियंजिन्वा मधुवर्णा शुभस पती ||
dasrā hi viśvamānuṣaṃ makṣūbhiḥ paridīyathaḥ |
 dhiyaṃjinvā madhuvarṇā śubhas patī ||
[8.26.7] उप नो यातमश्विना राया विश्वपुषा सह |
 मघवाना सुवीरावनपच्युता ||
upa no yātamaśvinā rāyā viśvapuṣā saha |
 maghavānā suvīrāvanapacyutā ||
[8.26.8] आ मे अस्य परतीव्यमिन्द्रनासत्या गतम |
 देवा देवेभिरद्य सचनस्तमा ||
ā me asya pratīvyamindranāsatyā ghatam |
 devā devebhiradya sacanastamā ||
[8.26.9] वयं हि वां हवामह उक्षण्यन्तो वयश्ववत |
 सुमतिभिरुप विप्राविहा गतम ||
vayaṃ hi vāṃ havāmaha ukṣaṇyanto vyaśvavat |
 sumatibhirupa viprāvihā ghatam ||
[8.26.10] अश्विना सव रषे सतुहि कुवित ते शरवतो हवम |
 नेदीयसः कूळयातः पणीन्रुत ||
aśvinā sv ṛṣe stuhi kuvit te śravato havam |
 nedīyasaḥ kūḷayātaḥ paṇīnruta ||
[8.26.11] वैयश्वस्य शरुतं नरोतो मे अस्य वेदथः |
 सजोषसा वरुणो मित्रो अर्यमा ||
vaiyaśvasya śrutaṃ naroto me asya vedathaḥ |
 sajoṣasā varuṇo mitro aryamā ||
[8.26.12] युवादत्तस्य धिष्ण्या युवानीतस्य सूरिभिः |
 अहर-अहर्व्र्षण मह्यं शिक्षतम ||
yuvādattasya dhiṣṇyā yuvānītasya sūribhiḥ |
 ahar-aharvṛṣaṇa mahyaṃ śikṣatam ||
[8.26.13] यो वां यज्ञेभिराव्र्तो.अधिवस्त्र वधूरिव |
 सपर्यन्त शुभे चक्राते अश्विना ||
yo vāṃ yajñebhirāvṛto.adhivastra vadhūriva |
 saparyanta śubhe cakrāte aśvinā ||
[8.26.14] यो वामुरुव्यचस्तमं चिकेतति नर्पाय्यम |
 वर्तिरश्विना परि यातमस्मयू ||
yo vāmuruvyacastamaṃ ciketati nṛpāyyam |
 vartiraśvinā pari yātamasmayū ||
[8.26.15] अस्मभ्यं सु वर्षण्वसू यातं वर्तिर्न्र्पय्यम |
 विषुद्रुहेव यज्ञमूहथुर्गिरा ||
asmabhyaṃ su vṛṣaṇvasū yātaṃ vartirnṛpayyam |
 viṣudruheva yajñamūhathurghirā ||
[8.26.16] वाहिष्ठो वां हवानां सतोमो दूतो हुवन नरा |
 युवाभ्यां भूत्वश्विना ||
vāhiṣṭho vāṃ havānāṃ stomo dūto huvan narā |
 yuvābhyāṃ bhūtvaśvinā ||
[8.26.17] यददो दिवो अर्णव इषो व मदथो गर्हे |
 शरुतमिन मे अमर्त्या ||
yadado divo arṇava iṣo va madatho ghṛhe |
 śrutamin me amartyā ||
[8.26.18] उत सया शवेतयावरी वाहिष्ठा वां नदीनाम |
 सिन्धुर्हिरण्यवर्तनिः ||
uta syā śvetayāvarī vāhiṣṭhā vāṃ nadīnām |
 sindhurhiraṇyavartaniḥ ||
[8.26.19] समदेतय सुकीर्त्याश्विना शवेतया धिया |
 वहेथे शुभ्रयावाना ||
smadetaya sukīrtyāśvinā śvetayā dhiyā |
 vahethe śubhrayāvānā ||
[8.26.20] युक्ष्वा हि तवं रथासहा युवस्व पोष्या वसो |
 आन नो वायो मधु पिबास्माकं सवना गहि ||
yukṣvā hi tvaṃ rathāsahā yuvasva poṣyā vaso |
 ān no vāyo madhu pibāsmākaṃ savanā ghahi ||
[8.26.21] तव वायव रतस्पते तवष्टुर्जामातरद्भुत |
 अवांस्या वर्णीमहे ||
tava vāyav ṛtaspate tvaṣṭurjāmātaradbhuta |
 avāṃsyā vṛṇīmahe ||
[8.26.22] तवष्टुर्जामातरं वयमीशानं राय ईमहे |
 सुतावन्तो वयुं दयुम्ना जनासः ||
tvaṣṭurjāmātaraṃ vayamīśānaṃ rāya īmahe |
 sutāvanto vayuṃ dyumnā janāsaḥ ||
[8.26.23] वायो याहि शिवा दिवो वहस्व सु सवश्व्यम |
 वहस्व महःप्र्थुपक्षसा रथे ||
vāyo yāhi śivā divo vahasva su svaśvyam |
 vahasva mahaḥpṛthupakṣasā rathe ||
[8.26.24] तवां हि सुप्सरस्तमं नर्षदनेषु हूमहे |
 गरावाणं नाश्वप्र्ष्ठं मंहना ||
tvāṃ hi supsarastamaṃ nṛṣadaneṣu hūmahe |
 ghrāvāṇaṃ nāśvapṛṣṭhaṃ maṃhanā ||
[8.26.25] स तवं नो देव मनसा वायो मन्दानो अग्रियः |
 कर्धि वाजानपो धियः ||
sa tvaṃ no deva manasā vāyo mandāno aghriyaḥ |
 kṛdhi vājānapo dhiyaḥ ||

### Hymn 8.27

[8.27.1] अग्निरुक्थे पुरोहितो गरावाणो बर्हिरध्वरे |
 रचा यामि मरुतो बरह्मणस पतिं देवानवो वरेण्यम ||
aghnirukthe purohito ghrāvāṇo barhiradhvare |
 ṛcā yāmi maruto brahmaṇas patiṃ devānavo vareṇyam ||
[8.27.2] आ पशुं गासि पर्थिवीं वनस्पतीनुषासा नक्तमोषधीः |
 विश्वे च नो वसवो विश्ववेदसो धीनां भूत परावितारः ||
ā paśuṃ ghāsi pṛthivīṃ vanaspatīnuṣāsā naktamoṣadhīḥ |
 viśve ca no vasavo viśvavedaso dhīnāṃ bhūta prāvitāraḥ ||
[8.27.3] पर सू न एत्वध्वरो.अग्ना देवेषु पूर्व्यः |
 आदित्येषु पर वरुणे धर्तव्रते मरुत्सु विश्वभानुषु ||
pra sū na etvadhvaro.aghnā deveṣu pūrvyaḥ |
 ādityeṣu pra varuṇe dhṛtavrate marutsu viśvabhānuṣu ||
[8.27.4] विश्वे हि षमा मनवे विश्ववेदसो भुवन वर्धे रिशादसः |
 अरिष्टेभिः पायुभिर्विश्ववेदसो यन्ता नो.अव्र्कं छर्दिः ||
viśve hi ṣmā manave viśvavedaso bhuvan vṛdhe riśādasaḥ |
 ariṣṭebhiḥ pāyubhirviśvavedaso yantā no.avṛkaṃ chardiḥ ||
[8.27.5] आ नो अद्य समनसो गन्ता विश्वे सजोषसः |
 रचा गिरा मरुतो देव्यदिते सदने पस्त्ये महि ||
ā no adya samanaso ghantā viśve sajoṣasaḥ |
 ṛcā ghirā maruto devyadite sadane pastye mahi ||
[8.27.6] अभि परिया मरुतो या वो अश्व्या हव्या मित्र परयाथन |
 आबर्हिरिन्द्रो वरुणस्तुरा नर आदित्यासो सदन्तु नः ||
abhi priyā maruto yā vo aśvyā havyā mitra prayāthana |
 ābarhirindro varuṇasturā nara ādityāso sadantu naḥ ||
[8.27.7] वयं वो वर्क्तबर्हिषो हितप्रयस आनुषक |
 सुतसोमासो वरुण हवामहे मनुष्वदिद्धाग्नयः ||
vayaṃ vo vṛktabarhiṣo hitaprayasa ānuṣak |
 sutasomāso varuṇa havāmahe manuṣvadiddhāghnayaḥ ||
[8.27.8] आ पर यात मरुतो विष्णो अश्विना पूषन माकीनया धिया |
 इन्द्र आ यातु परथमः सनिष्युभिर्व्र्षा यो वर्त्रहा गर्णे ||
ā pra yāta maruto viṣṇo aśvinā pūṣan mākīnayā dhiyā |
 indra ā yātu prathamaḥ saniṣyubhirvṛṣā yo vṛtrahā ghṛṇe ||
[8.27.9] वि नो देवासो अद्रुहो.अछिद्रं शर्म यछत |
 न यद दूराद वसवो नू चिदन्तितो वरूथमादधर्षति ||
vi no devāso adruho.achidraṃ śarma yachata |
 na yad dūrād vasavo nū cidantito varūthamādadharṣati ||
[8.27.10] अस्ति हि वः सजात्यं रिशादसो देवासो अस्त्याप्यम |
 पर णः पूर्वस्मै सुविताय वोचत मक्षू सुम्नाय नव्यसे ||
asti hi vaḥ sajātyaṃ riśādaso devāso astyāpyam |
 pra ṇaḥ pūrvasmai suvitāya vocata makṣū sumnāya navyase ||
[8.27.11] इदा हि व उपस्तुतिमिदा वामस्य भक्तये |
 उप वो विश्ववेदसो नमस्युरानस्र्क्ष्यन्यामिव ||
idā hi va upastutimidā vāmasya bhaktaye |
 upa vo viśvavedaso namasyurānasṛkṣyanyāmiva ||
[8.27.12] उदु षय वः सविता सुप्रणीतयो.अस्थादूर्ध्वो वरेण्यः |
 नि दविपादश्चतुष्पादो अर्थिनो.अविश्रन पतयिष्णवः ||
udu ṣya vaḥ savitā supraṇītayo.asthādūrdhvo vareṇyaḥ |
 ni dvipādaścatuṣpādo arthino.aviśran patayiṣṇavaḥ ||
[8.27.13] देवं-देवं वो.अवसे देवं-देवमभिष्टये |
 देवं-देवं हुवेम वाजसातये गर्णन्तो देव्या धिया ||
devaṃ-devaṃ vo.avase devaṃ-devamabhiṣṭaye |
 devaṃ-devaṃ huvema vājasātaye ghṛṇanto devyā dhiyā ||
[8.27.14] देवासो हि षमा मनवे समन्यवो विश्वे साकं सरातयः |
 ते नो अद्य ते अपरं तुचे तु नो भवन्तु वरिवोविदः ||
devāso hi ṣmā manave samanyavo viśve sākaṃ sarātayaḥ |
 te no adya te aparaṃ tuce tu no bhavantu varivovidaḥ ||
[8.27.15] पर वः शंसाम्यद्रुहः संस्थ उपस्तुतीनाम |
 न तं धूर्तिर्वरुण मित्र मर्त्यं यो वो धामभ्यो.अविधत ||
pra vaḥ śaṃsāmyadruhaḥ saṃstha upastutīnām |
 na taṃ dhūrtirvaruṇa mitra martyaṃ yo vo dhāmabhyo.avidhat ||
[8.27.16] पर स कषयं तिरते वि महीरिषो यो वो वराय दाशति |
 पर परजाभिर्जायते धर्मणस पर्यरिष्टः सर्व एधते ||
pra sa kṣayaṃ tirate vi mahīriṣo yo vo varāya dāśati |
 pra prajābhirjāyate dharmaṇas paryariṣṭaḥ sarva edhate ||
[8.27.17] रते स विन्दते युधः सुगेभिर्यात्यध्वनः |
 अर्यमा मित्रोवरुणः सरातयो यं तरायन्ते सजोषसः ||
ṛte sa vindate yudhaḥ sughebhiryātyadhvanaḥ |
 aryamā mitrovaruṇaḥ sarātayo yaṃ trāyante sajoṣasaḥ ||
[8.27.18] अज्रे चिदस्मै कर्णुथा नयञ्चनं दुर्गे चिदा सुसरणम |
 एषा चिदस्मादशनिः परो नु सास्रेधन्ती वि नश्यतु ||
ajre cidasmai kṛṇuthā nyañcanaṃ durghe cidā susaraṇam |
 eṣā cidasmādaśaniḥ paro nu sāsredhantī vi naśyatu ||
[8.27.19] यदद्य सूर्य उद्यति परियक्षत्रा रतं दध |
 यन निम्रुचि परबुधि विश्ववेदसो यद वा मध्यन्दिने दिवः ||
yadadya sūrya udyati priyakṣatrā ṛtaṃ dadha |
 yan nimruci prabudhi viśvavedaso yad vā madhyandine divaḥ ||
[8.27.20] यद वाभिपित्वे असुरा रतं यते छर्दिर्येम वि दाशुषे |
 वयं तद वो वसवो विश्ववेदस उप सथेयाम मध्य आ ||
yad vābhipitve asurā ṛtaṃ yate chardiryema vi dāśuṣe |
 vayaṃ tad vo vasavo viśvavedasa upa stheyāma madhya ā ||
[8.27.21] यदद्य सूर उदिते यन मध्यन्दिन आतुचि |
 वामं धत्थ मनवे विश्ववेदसो जुह्वानाय परचेतसे ||
yadadya sūra udite yan madhyandina ātuci |
 vāmaṃ dhattha manave viśvavedaso juhvānāya pracetase ||
[8.27.22] वयं तद वः सम्राज आ वर्णीमहे पुत्रो न बहुपाय्यम |
 अश्याम तदादित्या जुह्वतो हविर्येन वस्यो.अनशामहै ||
vayaṃ tad vaḥ samrāja ā vṛṇīmahe putro na bahupāyyam |
 aśyāma tadādityā juhvato haviryena vasyo.anaśāmahai ||

### Hymn 8.28

[8.28.1] ये तरिंशति तरयस परो देवासो बर्हिरासदन |
 विदन्नहद्वितासनन ||
ye triṃśati trayas paro devāso barhirāsadan |
 vidannahadvitāsanan ||
[8.28.2] वरुणो मित्रो अर्यमा समद्रातिषाचो अग्नयः |
 पत्नीवन्तो वषट्क्र्ताः ||
varuṇo mitro aryamā smadrātiṣāco aghnayaḥ |
 patnīvanto vaṣaṭkṛtāḥ ||
[8.28.3] ते नो गोपा अपाच्यास्त उदक त इत्था नयक |
 पुरस्तात सर्वया विशा ||
te no ghopā apācyāsta udak ta itthā nyak |
 purastāt sarvayā viśā ||
[8.28.4] यथा वशन्ति देवास्तथेदसत तदेषां नकिरा मिनत |
 अरावा चन मर्त्यः ||
yathā vaśanti devāstathedasat tadeṣāṃ nakirā minat |
 arāvā cana martyaḥ ||
[8.28.5] सप्तानां सप्त रष्टयः सप्त दयुम्नान्येषाम |
 सप्तो अधि शरियो धिरे ||
saptānāṃ sapta ṛṣṭayaḥ sapta dyumnānyeṣām |
 sapto adhi śriyo dhire ||

### Hymn 8.29

[8.29.1] बभ्रुरेको विषुणः सूनरो युवाञ्ज्यङकते हिरण्ययम ||
babhrureko viṣuṇaḥ sūnaro yuvāñjyaṅkte hiraṇyayam ||
[8.29.2] योनिमेक आ ससाद दयोतनो.अन्तर्देवेषु मेधिरः ||
yonimeka ā sasāda dyotano.antardeveṣu medhiraḥ ||
[8.29.3] वाशीमेको बिभर्ति हस्त आयसीमन्तर्देवेषु निध्रुविः ||
vāśīmeko bibharti hasta āyasīmantardeveṣu nidhruviḥ ||
[8.29.4] वज्रमेको बिभर्ति हस्त आहितं तेन वर्त्राणि जिघ्नते ||
vajrameko bibharti hasta āhitaṃ tena vṛtrāṇi jighnate ||
[8.29.5] तिग्ममेको बिभर्ति हस्त आयुधं शुचिरुग्रो जलाषभेषजः ||
tighmameko bibharti hasta āyudhaṃ śucirughro jalāṣabheṣajaḥ ||
[8.29.6] पथ एकः पीपाय तस्करो यथा एष वेद निधीनाम ||
patha ekaḥ pīpāya taskaro yathā eṣa veda nidhīnām ||
[8.29.7] तरीण्येक उरुगायो वि चक्रमे यत्र देवासो मदन्ति ||
trīṇyeka urughāyo vi cakrame yatra devāso madanti ||
[8.29.8] विभिर्द्वा चरत एकया सह पर परवासेव वसतः ||
vibhirdvā carata ekayā saha pra pravāseva vasataḥ ||
[8.29.9] सदो दवा चक्राते उपमा दिवि सम्राजा सर्पिरासुती ||
sado dvā cakrāte upamā divi samrājā sarpirāsutī ||
[8.29.10] अर्चन्त एके महि साम मन्वत तेन सूर्यमरोचयन ||
arcanta eke mahi sāma manvata tena sūryamarocayan ||

### Hymn 8.30

[8.30.1] नहि वो अस्त्यर्भको देवासो न कुमारकः |
 विश्वे सतोमहान्त इत ||
nahi vo astyarbhako devāso na kumārakaḥ |
 viśve satomahānta it ||
[8.30.2] इति सतुतासो असथा रिशादसो ये सथ तरयश्च तरिंशच्च |
 मनोर्देवा यज्ञियासः ||
iti stutāso asathā riśādaso ye stha trayaśca triṃśacca |
 manordevā yajñiyāsaḥ ||
[8.30.3] ते नस्त्राध्वं ते.अवत त उ नो अधि वोचत |
 मा नः पथः पित्र्यान मानवादधि दूरं नैष्ट परावतः ||
te nastrādhvaṃ te.avata ta u no adhi vocata |
 mā naḥ pathaḥ pitryān mānavādadhi dūraṃ naiṣṭa parāvataḥ ||
[8.30.4] ये देवास इह सथन विश्वे वैश्वानरा उत |
 अस्मभ्यं शर्म सप्रथो गवे.अश्वाय यछत ||
ye devāsa iha sthana viśve vaiśvānarā uta |
 asmabhyaṃ śarma sapratho ghave.aśvāya yachata ||

### Hymn 8.31

[8.31.1] यो यजाति यजात इत सुनवच्च पचाति च |
 बरह्मेदिन्द्रस्यचाकनत ||
yo yajāti yajāta it sunavacca pacāti ca |
 brahmedindrasyacākanat ||
[8.31.2] पुरोळाशं यो अस्मै सोमं ररत आशिरम |
 पादित तं शक्रो अंहसः ||
puroḷāśaṃ yo asmai somaṃ rarata āśiram |
 pādit taṃ śakro aṃhasaḥ ||
[8.31.3] तस्य दयुमानसद रथो देवजूतः स शूशुवत |
 विश्वा वन्वन्नमित्रिया ||
tasya dyumānasad ratho devajūtaḥ sa śūśuvat |
 viśvā vanvannamitriyā ||
[8.31.4] अस्य परजावती गर्हे.असश्चन्ती दिवे-दिवे |
 इळा धेनुमती दुहे ||
asya prajāvatī ghṛhe.asaścantī dive-dive |
 iḷā dhenumatī duhe ||
[8.31.5] या दम्पती समनसा सुनुत आ च धावतः |
 देवासो नित्ययाशिरा ||
yā dampatī samanasā sunuta ā ca dhāvataḥ |
 devāso nityayāśirā ||
[8.31.6] परति पराशव्यानितः सम्यञ्चा बर्हिराशाते |
 न ता वाजेषु वायतः ||
prati prāśavyānitaḥ samyañcā barhirāśāte |
 na tā vājeṣu vāyataḥ ||
[8.31.7] न देवानामपि हनुतः सुमतिं न जुगुक्षतः |
 शरवो बर्हद विवासतः ||
na devānāmapi hnutaḥ sumatiṃ na jughukṣataḥ |
 śravo bṛhad vivāsataḥ ||
[8.31.8] पुत्रिणा ता कुमारिणा विश्वमायुर्व्यश्नुतः |
 उभा हिरण्यपेशसा ||
putriṇā tā kumāriṇā viśvamāyurvyaśnutaḥ |
 ubhā hiraṇyapeśasā ||
[8.31.9] वीतिहोत्रा कर्तद्वसू दशस्यन्ताम्र्ताय कम |
 समुधो रोमशं हतो देवेषू कर्णुतो दुवः ||
vītihotrā kṛtadvasū daśasyantāmṛtāya kam |
 samudho romaśaṃ hato deveṣū kṛṇuto duvaḥ ||
[8.31.10] आ शर्म पर्वतानां वर्णीमहे नदीनाम |
 आ विष्णोः सचाभुवः ||
ā śarma parvatānāṃ vṛṇīmahe nadīnām |
 ā viṣṇoḥ sacābhuvaḥ ||
[8.31.11] ऐतु पूषा रयिर्भगः सवस्ति सर्वधातमः |
 उरुरध्वा सवस्तये ||
aitu pūṣā rayirbhaghaḥ svasti sarvadhātamaḥ |
 ururadhvā svastaye ||
[8.31.12] अरमतिरनर्वणो विश्वो देवस्य मनसा |
 आदित्यानामनेहैत ||
aramatiranarvaṇo viśvo devasya manasā |
 ādityānāmanehait ||
[8.31.13] यथा नो मित्रो अर्यमा वरुणः सन्ति गोपाः |
 सुगा रतस्यपन्थाः ||
yathā no mitro aryamā varuṇaḥ santi ghopāḥ |
 sughā ṛtasyapanthāḥ ||
[8.31.14] अग्निं वः पूर्व्यं गिरा देवमीळे वसूनाम |
 सपर्यन्तःपुरुप्रियं मित्रं न कषेत्रसाधसम ||
aghniṃ vaḥ pūrvyaṃ ghirā devamīḷe vasūnām |
 saparyantaḥpurupriyaṃ mitraṃ na kṣetrasādhasam ||
[8.31.15] मक्षू देववतो रथः शूरो वा पर्त्सु कासु चित |
 देवानां य इन मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत ||
makṣū devavato rathaḥ śūro vā pṛtsu kāsu cit |
 devānāṃ ya in mano yajamāna iyakṣatyabhīdayajvano bhuvat ||
[8.31.16] न यजमान रिष्यसि न सुन्वान न देवयो |
 देवानां य इन मनो... ||
na yajamāna riṣyasi na sunvāna na devayo |
 devānāṃ ya in mano... ||
[8.31.17] नकिष टं कर्मणा नशन न पर योषन न योषति |
 देवानां य इन मनो... ||
nakiṣ ṭaṃ karmaṇā naśan na pra yoṣan na yoṣati |
 devānāṃ ya in mano... ||
[8.31.18] असदत्र सुवीर्यमुत तयदाश्वश्व्यम |
 देवानां य इन्मनो... ||
asadatra suvīryamuta tyadāśvaśvyam |
 devānāṃ ya inmano... ||

### Hymn 8.32

[8.32.1] पर कर्तान्य रजीषिणः कण्वा इन्द्रस्य गाथया |
 मदे सोमस्य वोचत ||
pra kṛtāny ṛjīṣiṇaḥ kaṇvā indrasya ghāthayā |
 made somasya vocata ||
[8.32.2] यः सर्बिन्दमनर्शनिं पिप्रुं दासमहीशुवम |
 वधीदुग्रो रिणन्नपः ||
yaḥ sṛbindamanarśaniṃ pipruṃ dāsamahīśuvam |
 vadhīdughro riṇannapaḥ ||
[8.32.3] नयर्बुदस्य विष्टपं वर्ष्माणं बर्हतस्तिर |
 कर्षे तदिन्द्र पौंस्यम ||
nyarbudasya viṣṭapaṃ varṣmāṇaṃ bṛhatastira |
 kṛṣe tadindra pauṃsyam ||
[8.32.4] परति शरुताय वो धर्षत तूर्णाशं न गिरेरधि |
 हुवेसुशिप्रमूतये ||
prati śrutāya vo dhṛṣat tūrṇāśaṃ na ghireradhi |
 huvesuśipramūtaye ||
[8.32.5] स गोरश्वस्य वि वरजं मन्दानः सोम्येभ्यः |
 पुरं नशूर दर्षसि ||
sa ghoraśvasya vi vrajaṃ mandānaḥ somyebhyaḥ |
 puraṃ naśūra darṣasi ||
[8.32.6] यदि मे रारणः सुत उक्थे वा दधसे चनः |
 आरादुपस्वधा गहि ||
yadi me rāraṇaḥ suta ukthe vā dadhase canaḥ |
 ārādupasvadhā ghahi ||
[8.32.7] वयं घा ते अपि षमसि सतोतार इन्द्र गिर्वणः |
 तवं नो जिन्व सोमपाः ||
vayaṃ ghā te api ṣmasi stotāra indra ghirvaṇaḥ |
 tvaṃ no jinva somapāḥ ||
[8.32.8] उत नः पितुमा भर संरराणो अविक्षितम |
 मघवन भूरि ते वसु ||
uta naḥ pitumā bhara saṃrarāṇo avikṣitam |
 maghavan bhūri te vasu ||
[8.32.9] उत नो गोमतस कर्धि हिरण्यवतो अश्विनः |
 इळाभिः सं रभेमहि ||
uta no ghomatas kṛdhi hiraṇyavato aśvinaḥ |
 iḷābhiḥ saṃ rabhemahi ||
[8.32.10] बर्बदुक्थं हवामहे सर्प्रकरस्नमूतये |
 साधु कर्ण्वन्तमवसे ||
bṛbadukthaṃ havāmahe sṛprakarasnamūtaye |
 sādhu kṛṇvantamavase ||
[8.32.11] यः संस्थे चिच्छतक्रतुरादीं कर्णोति वर्त्रहा |
 जरित्र्भ्यः पुरूवसुः ||
yaḥ saṃsthe cicchatakraturādīṃ kṛṇoti vṛtrahā |
 jaritṛbhyaḥ purūvasuḥ ||
[8.32.12] स नः शक्रश्चिदा शकद दानवानन्तराभरः |
 इन्द्रोविश्वाभिरूतिभिः ||
sa naḥ śakraścidā śakad dānavānantarābharaḥ |
 indroviśvābhirūtibhiḥ ||
[8.32.13] यो रायो.अवनिर्महान सुपारः सुन्वतः सखा |
 तमिन्द्रमभि गायत ||
yo rāyo.avanirmahān supāraḥ sunvataḥ sakhā |
 tamindramabhi ghāyata ||
[8.32.14] आयन्तारं महि सथिरं पर्तनासु शरवोजितम |
 भूरेरीशानमोजसा ||
āyantāraṃ mahi sthiraṃ pṛtanāsu śravojitam |
 bhūrerīśānamojasā ||
[8.32.15] नकिरस्य शचीनां नियन्ता सून्र्तानाम |
 नकिर्वक्ता नदादिति ||
nakirasya śacīnāṃ niyantā sūnṛtānām |
 nakirvaktā nadāditi ||
[8.32.16] न नूनं बरह्मणां रणं पराशूनामस्ति सुन्वताम |
 न सोमो अप्रता पपे ||
na nūnaṃ brahmaṇāṃ ṛṇaṃ prāśūnāmasti sunvatām |
 na somo apratā pape ||
[8.32.17] पन्य इदुप गायत पन्य उक्थानि शंसत |
 बरह्मा कर्णोतपन्य इत ||
panya idupa ghāyata panya ukthāni śaṃsata |
 brahmā kṛṇotapanya it ||
[8.32.18] पन्य आ दर्दिरच्छता सहस्रा वाज्यव्र्तः |
 इन्द्रो यो यज्वनो वर्धः ||
panya ā dardiracchatā sahasrā vājyavṛtaḥ |
 indro yo yajvano vṛdhaḥ ||
[8.32.19] वि षू चर सवधा अनु कर्ष्टीनामन्वाहुवः |
 इन्द्र पिब सुतानाम ||
vi ṣū cara svadhā anu kṛṣṭīnāmanvāhuvaḥ |
 indra piba sutānām ||
[8.32.20] पिब सवधैनवानामुत यस्तुग्र्ये सचा |
 उतायमिन्द्र यस्तव ||
piba svadhainavānāmuta yastughrye sacā |
 utāyamindra yastava ||
[8.32.21] अतीहि मन्युषाविणं सुषुवांसमुपारणे |
 इमं रातंसुतं पिब ||
atīhi manyuṣāviṇaṃ suṣuvāṃsamupāraṇe |
 imaṃ rātaṃsutaṃ piba ||
[8.32.22] इहि तिस्रः परावत इहि पञ्च जनानति |
 धेना इन्द्रावचाकशत ||
ihi tisraḥ parāvata ihi pañca janānati |
 dhenā indrāvacākaśat ||
[8.32.23] सूर्यो रश्मिं यथा सर्जा तवा यछन्तु मे गिरः |
 निम्नमापो न सध्र्यक ||
sūryo raśmiṃ yathā sṛjā tvā yachantu me ghiraḥ |
 nimnamāpo na sadhryak ||
[8.32.24] अध्वर्यवा तु हि षिञ्च सोमं वीराय शिप्रिणे |
 भरासुतस्य पीतये ||
adhvaryavā tu hi ṣiñca somaṃ vīrāya śipriṇe |
 bharāsutasya pītaye ||
[8.32.25] य उद्नः फलिगं भिनन नयक सिन्धून्रवास्र्जत |
 यो गोषुपक्वं धारयत ||
ya udnaḥ phalighaṃ bhinan nyak sindhūnravāsṛjat |
 yo ghoṣupakvaṃ dhārayat ||
[8.32.26] अहन वर्त्रं रचीषम और्णवाभमहीशुवम |
 हिमेनाविध्यदर्बुदम ||
ahan vṛtraṃ ṛcīṣama aurṇavābhamahīśuvam |
 himenāvidhyadarbudam ||
[8.32.27] पर व उग्राय निष्टुरे.अषाळ्हाय परसक्षिणे |
 देवत्तं बरह्म गायत ||
pra va ughrāya niṣṭure.aṣāḷhāya prasakṣiṇe |
 devattaṃ brahma ghāyata ||
[8.32.28] यो विश्वान्यभि वरता सोमस्य मदे अन्धसः |
 इन्द्रो देवेषु चेतति ||
yo viśvānyabhi vratā somasya made andhasaḥ |
 indro deveṣu cetati ||
[8.32.29] इह तया सधमाद्या हरी हिरण्यकेश्या |
 वोळ्हामभि परयो हितम ||
iha tyā sadhamādyā harī hiraṇyakeśyā |
 voḷhāmabhi prayo hitam ||
[8.32.30] अर्वाञ्चं तवा पुरुष्टुत परियमेधस्तुता हरी |
 सोमपेयायवक्षतः ||
arvāñcaṃ tvā puruṣṭuta priyamedhastutā harī |
 somapeyāyavakṣataḥ ||

### Hymn 8.33

[8.33.1] वयं घ तवा सुतावन्त आपो न वर्क्तबर्हिषः |
 पवित्रस्यप्रस्रवणेषु वर्त्रहन परि सतोतार आसते ||
vayaṃ gha tvā sutāvanta āpo na vṛktabarhiṣaḥ |
 pavitrasyaprasravaṇeṣu vṛtrahan pari stotāra āsate ||
[8.33.2] सवरन्ति तवा सुते नरो वसो निरेक उक्थिनः |
 कदा सुतं तर्षाण ओक आ गम इन्द्र सवब्दीव वंसगः ||
svaranti tvā sute naro vaso nireka ukthinaḥ |
 kadā sutaṃ tṛṣāṇa oka ā ghama indra svabdīva vaṃsaghaḥ ||
[8.33.3] कण्वेभिर्ध्र्ष्णवा धर्षद वाजं दर्षि सहस्रिणम |
 पिशङगरूपं मघवन विचर्षणे मक्षू गोमन्तमीमहे ||
kaṇvebhirdhṛṣṇavā dhṛṣad vājaṃ darṣi sahasriṇam |
 piśaṅgharūpaṃ maghavan vicarṣaṇe makṣū ghomantamīmahe ||
[8.33.4] पाहि गायान्धसो मद इन्द्राय मेध्यातिथे |
 यः सम्मिश्लोहर्योर्यः सुते सचा वज्री रथो हिरण्ययः ||
pāhi ghāyāndhaso mada indrāya medhyātithe |
 yaḥ sammiśloharyoryaḥ sute sacā vajrī ratho hiraṇyayaḥ ||
[8.33.5] यः सुषव्यः सुदक्षिण इनो यः सुक्रतुर्ग्र्णे |
 य आकरः सहस्रा यः शतामघ इन्द्रो यः पूर्भिदारितः ||
yaḥ suṣavyaḥ sudakṣiṇa ino yaḥ sukraturghṛṇe |
 ya ākaraḥ sahasrā yaḥ śatāmagha indro yaḥ pūrbhidāritaḥ ||
[8.33.6] यो धर्षितो यो.अव्र्तो यो अस्ति शमश्रुषु शरितः |
 विभूतद्युम्नश्च्यवनः पुरुष्टुतः करत्वा गौरिव शाकिनः ||
yo dhṛṣito yo.avṛto yo asti śmaśruṣu śritaḥ |
 vibhūtadyumnaścyavanaḥ puruṣṭutaḥ kratvā ghauriva śākinaḥ ||
[8.33.7] क ईं वेद सुते सचा पिबन्तं कद वयो दधे |
 अयं यःपुरो विभिनत्त्योजसा मन्दानः शिप्र्यन्धसः ||
ka īṃ veda sute sacā pibantaṃ kad vayo dadhe |
 ayaṃ yaḥpuro vibhinattyojasā mandānaḥ śipryandhasaḥ ||
[8.33.8] दाना मर्गो न वारणः पुरुत्रा चरथं दधे |
 नकिष टवा नि यमदा सुते गमो महांश्चरस्योजसा ||
dānā mṛgho na vāraṇaḥ purutrā carathaṃ dadhe |
 nakiṣ ṭvā ni yamadā sute ghamo mahāṃścarasyojasā ||
[8.33.9] य उग्रः सन्ननिष्ट्र्त सथिरो रणाय संस्क्र्तः |
 यदि सतोतुर्मघवा शर्णवद धवं नेन्द्रो योषत्या गमत ||
ya ughraḥ sannaniṣṭṛta sthiro raṇāya saṃskṛtaḥ |
 yadi stoturmaghavā śṛṇavad dhavaṃ nendro yoṣatyā ghamat ||
[8.33.10] सत्यमित्था वर्षेदसि वर्षजूतिर्नो.अव्र्तः |
 वर्षा हयुग्र शर्ण्विषे परावति वर्षो अर्वावति शरुतः ||
satyamitthā vṛṣedasi vṛṣajūtirno.avṛtaḥ |
 vṛṣā hyughra śṛṇviṣe parāvati vṛṣo arvāvati śrutaḥ ||
[8.33.11] वर्षणस्ते अभीशवो वर्षा कशा हिरण्ययी |
 वर्षा रथो मघवन वर्षणा हरी वर्षा तवं सतक्रतो ||
vṛṣaṇaste abhīśavo vṛṣā kaśā hiraṇyayī |
 vṛṣā ratho maghavan vṛṣaṇā harī vṛṣā tvaṃ satakrato ||
[8.33.12] वर्षा सोता सुनोतु ते वर्षन्न्र्जीपिन्ना भर |
 वर्षा दधन्वे वर्षणं नदीष्वा तुभ्यं सथातर्हरीणाम ||
vṛṣā sotā sunotu te vṛṣannṛjīpinnā bhara |
 vṛṣā dadhanve vṛṣaṇaṃ nadīṣvā tubhyaṃ sthātarharīṇām ||
[8.33.13] एन्द्र याहि पीतये मधु शविष्ठ सोम्यम |
 नायमछा मघवा शर्णवद गिरो बरह्मोक्था च सुक्रतुः ||
endra yāhi pītaye madhu śaviṣṭha somyam |
 nāyamachā maghavā śṛṇavad ghiro brahmokthā ca sukratuḥ ||
[8.33.14] वहन्तु तवा रथेष्ठामा हरयो रथयुजः |
 तिरश्चिदर्यं सवनानि वर्त्रहन्नन्येषां या शतक्रतो ||
vahantu tvā ratheṣṭhāmā harayo rathayujaḥ |
 tiraścidaryaṃ savanāni vṛtrahannanyeṣāṃ yā śatakrato ||
[8.33.15] अस्माकमद्यान्तमं सतोमं धिष्व महामह |
 अस्माकं ते सवना सन्तु शन्तमा मदाय दयुक्ष सोमपाः ||
asmākamadyāntamaṃ stomaṃ dhiṣva mahāmaha |
 asmākaṃ te savanā santu śantamā madāya dyukṣa somapāḥ ||
[8.33.16] नहि षस्तव नो मम शास्त्रे अन्यस्य रण्यति |
 यो अस्मान्वीर आनयत ||
nahi ṣastava no mama śāstre anyasya raṇyati |
 yo asmānvīra ānayat ||
[8.33.17] इन्द्रश्चिद घा तदब्रवीत सत्रिया अशास्यं मनः |
 उतो अह करतुं रघुम ||
indraścid ghā tadabravīt striyā aśāsyaṃ manaḥ |
 uto aha kratuṃ raghum ||
[8.33.18] सप्ती चिद घा मदच्युता मिथुना वहतो रथम |
 एवेद धूर्व्र्ष्ण उत्तरा ||
saptī cid ghā madacyutā mithunā vahato ratham |
 eved dhūrvṛṣṇa uttarā ||
[8.33.19] अधः पश्यस्व मोपरि सन्तरां पादकौ हर |
 मा ते कषप्लकौ दर्शन सत्री हि बरह्मा बभूविथ ||
adhaḥ paśyasva mopari santarāṃ pādakau hara |
 mā te kaṣaplakau dṛśan strī hi brahmā babhūvitha ||

### Hymn 8.34

[8.34.1] एन्द्र याहि हरिभिरुप कण्वस्य सुष्टुतिम |
 दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ||
endra yāhi haribhirupa kaṇvasya suṣṭutim |
 divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso ||
[8.34.2] आ तवा गरावा वदन्निह सोमी घोषेण यछतु |
 दिवो अमुष्य... ||
ā tvā ghrāvā vadanniha somī ghoṣeṇa yachatu |
 divo amuṣya... ||
[8.34.3] अत्रा वि नेमिरेषामुरां न धूनुते वर्कः |
 दिवो अमुष्य... ||
atrā vi nemireṣāmurāṃ na dhūnute vṛkaḥ |
 divo amuṣya... ||
[8.34.4] आ तवा कण्वा इहावसे हवन्ते वाजसातये |
 दिवो अमुष्य... ||
ā tvā kaṇvā ihāvase havante vājasātaye |
 divo amuṣya... ||
[8.34.5] दधामि ते सुतानां वर्ष्णे न पूर्वपाय्यम |
 दिवो अमुष्य... ||
dadhāmi te sutānāṃ vṛṣṇe na pūrvapāyyam |
 divo amuṣya... ||
[8.34.6] समत्पुरन्धिर्न आ गहि विश्वतोधीर्न ऊतये |
 दिवो अमुष्य... ||
smatpurandhirna ā ghahi viśvatodhīrna ūtaye |
 divo amuṣya... ||
[8.34.7] आ नो याहि महेमते सहस्रोते शतामघ |
 दिवो अमुष्य... ||
ā no yāhi mahemate sahasrote śatāmagha |
 divo amuṣya... ||
[8.34.8] आ तवा होता मनुर्हितो देवत्रा वक्षदीड्यः |
 दिवो अमुष्य... ||
ā tvā hotā manurhito devatrā vakṣadīḍyaḥ |
 divo amuṣya... ||
[8.34.9] आ तवा मदच्युता हरी शयेनं पक्षेव वक्षतः |
 दिवो अमुष्य... ||
ā tvā madacyutā harī śyenaṃ pakṣeva vakṣataḥ |
 divo amuṣya... ||
[8.34.10] आ याह्यर्य आ परि सवाहा सोमस्य पीतये |
 दिवो अमुष्य... ||
ā yāhyarya ā pari svāhā somasya pītaye |
 divo amuṣya... ||
[8.34.11] आ नो याह्युपश्रुत्युक्थेषु रणया इह |
 दिवो अमुष्य... ||
ā no yāhyupaśrutyuktheṣu raṇayā iha |
 divo amuṣya... ||
[8.34.12] सरूपैरा सु नो गहि सम्भ्र्तैः सम्भ्र्ताश्वः |
 दिवो अमुष्य... ||
sarūpairā su no ghahi sambhṛtaiḥ sambhṛtāśvaḥ |
 divo amuṣya... ||
[8.34.13] आ याहि पर्वतेभ्यः समुद्रस्याधि विष्टपः |
 दिवो अमुष्य... ||
ā yāhi parvatebhyaḥ samudrasyādhi viṣṭapaḥ |
 divo amuṣya... ||
[8.34.14] आ नो गव्यान्यश्व्या सहस्रा शूर दर्द्र्हि |
 दिवो अमुष्य... ||
ā no ghavyānyaśvyā sahasrā śūra dardṛhi |
 divo amuṣya... ||
[8.34.15] आ नः सहस्रशो भरायुतानि शतानि च |
 दिवो अमुष्य... ||
ā naḥ sahasraśo bharāyutāni śatāni ca |
 divo amuṣya... ||
[8.34.16] आ यदिन्द्रश्च दद्वहे सहस्रं वसुरोचिषः |
 ओजिष्ठमश्व्यं पशुम ||
ā yadindraśca dadvahe sahasraṃ vasurociṣaḥ |
 ojiṣṭhamaśvyaṃ paśum ||
[8.34.17] य रज्रा वातरंहसो.अरुषासो रघुष्यदः |
 भराजन्ते सूर्या इव ||
ya ṛjrā vātaraṃhaso.aruṣāso raghuṣyadaḥ |
 bhrājante sūryā iva ||
[8.34.18] पारावतस्य रातिषु दरवच्चक्रेष्वाशुषु |
 तिष्ठं वनस्य मध्य आ ||
pārāvatasya rātiṣu dravaccakreṣvāśuṣu |
 tiṣṭhaṃ vanasya madhya ā ||

### Hymn 8.35

[8.35.1] अग्निनेन्द्रेण वरुणेन विष्णुनादित्यै रुद्रैर्वसुभिः सचाभुवा |
 सजोषसा उषसा सूर्येण च सोमं पिबतमश्विना ||
aghninendreṇa varuṇena viṣṇunādityai rudrairvasubhiḥ sacābhuvā |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ca somaṃ pibatamaśvinā ||
[8.35.2] विश्वाभिर्धीभिर्भुवनेन वाजिना दिवा पर्थिव्याद्रिभिः सचाभुवा |
 सजोषसा उषसा... ||
viśvābhirdhībhirbhuvanena vājinā divā pṛthivyādribhiḥ sacābhuvā |
 sajoṣasā uṣasā... ||
[8.35.3] विश्वैर्देवैस्त्रिभिरेकादशैरिहाद्भिर्मरुद्भिर्भ्र्गुभिः सचाभुवा |
 सजोषसा उषसा... ||
viśvairdevaistribhirekādaśairihādbhirmarudbhirbhṛghubhiḥ sacābhuvā |
 sajoṣasā uṣasā... ||
[8.35.4] जुषेथां यज्ञं बोधतं हवस्य मे विश्वेह देवौ सवनाव गछतम |
 सजोषसा उषसा सूर्येण चेषं नो वोळ्हमश्विना ||
juṣethāṃ yajñaṃ bodhataṃ havasya me viśveha devau savanāva ghachatam |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ceṣaṃ no voḷhamaśvinā ||
[8.35.5] सतोमं जुषेथां युवशेव कन्यनां विश्वेह देवौ सवनाव गछतम |
 सजोषसा उषसा सूर्येन चेषं... ||
stomaṃ juṣethāṃ yuvaśeva kanyanāṃ viśveha devau savanāva ghachatam |
 sajoṣasā uṣasā sūryena ceṣaṃ... ||
[8.35.6] गिरो जुषेथामध्वरं जुषेथां विश्वेह देवौ सवनाव गछतम |
 सजोषसा उषसा सूर्येण चेषं... ||
ghiro juṣethāmadhvaraṃ juṣethāṃ viśveha devau savanāva ghachatam |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ceṣaṃ... ||
[8.35.7] हारिद्रवेव पतथो वनेदुप सोमं सुतं महिषेवाव गछथः |
 सजोषसा उषसा सूर्येण च तरिर्वर्तिर्यातमश्विना ||
hāridraveva patatho vanedupa somaṃ sutaṃ mahiṣevāva ghachathaḥ |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ca trirvartiryātamaśvinā ||
[8.35.8] हंसाविव पतथो अध्वगाविव सोमं सुतं महिषेवाव गछथः |
 सजोषसा उषसा सूर्येण च तरिर... ||
haṃsāviva patatho adhvaghāviva somaṃ sutaṃ mahiṣevāva ghachathaḥ |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ca trir... ||
[8.35.9] शयेनाविव पतथो हव्यदातये सोमं सुतं महिषेवाव गछथः |
 सजोषसा उषसा सूर्येण च तरिर... ||
śyenāviva patatho havyadātaye somaṃ sutaṃ mahiṣevāva ghachathaḥ |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ca trir... ||
[8.35.10] पिबतं च तर्प्णुतं चा च गछतं परजां च धत्तं दरविणं च धत्तम |
 सजोषसा उषसा सूर्येण चोर्जं नो धत्तमश्विना ||
pibataṃ ca tṛpṇutaṃ cā ca ghachataṃ prajāṃ ca dhattaṃ draviṇaṃ ca dhattam |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa corjaṃ no dhattamaśvinā ||
[8.35.11] जयतं च पर सतुतं च पर चावतं परजां च धत्तं दरविणं च धत्तम |
 सजोषसा उषसा सूर्येण चोर्जं... ||
jayataṃ ca pra stutaṃ ca pra cāvataṃ prajāṃ ca dhattaṃ draviṇaṃ ca dhattam |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa corjaṃ... ||
[8.35.12] हतं च शत्रून यततं च मित्रिणः परजां च धत्तं दरविणं च धत्तम |
 सजोषसा उषसा सूर्येण चोर्जं... ||
hataṃ ca śatrūn yatataṃ ca mitriṇaḥ prajāṃ ca dhattaṃ draviṇaṃ ca dhattam |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa corjaṃ... ||
[8.35.13] मित्रावरुणवन्ता उत धर्मवन्ता मरुत्वन्ता जरितुर्गछथो हवम |
 सजोषसा उषसा सूर्येण चादित्यैर्यातमश्विना ||
mitrāvaruṇavantā uta dharmavantā marutvantā jariturghachatho havam |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa cādityairyātamaśvinā ||
[8.35.14] अङगिरस्वन्ता उत विष्णुवन्ता मरुत्वन्ता जरितुर्गछथो हवम |
 सजोषसा उषसा सूर्येण चादित्यैर... ||
aṅghirasvantā uta viṣṇuvantā marutvantā jariturghachatho havam |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa cādityair... ||
[8.35.15] रभुमन्ता वर्षणा वाजवन्ता मरुत्वन्ता जरितुर्गछथो हवम |
 सजोषसा उषसा सूर्येण चादित्यैर... ||
ṛbhumantā vṛṣaṇā vājavantā marutvantā jariturghachatho havam |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa cādityair... ||
[8.35.16] बरह्म जिन्वतमुत जिन्वतं धियो हतं रक्षांसि सेधतममीवाः |
 सजोषसा उषसा सूर्येण च सोमं सुन्वतो अश्विना ||
brahma jinvatamuta jinvataṃ dhiyo hataṃ rakṣāṃsi sedhatamamīvāḥ |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ca somaṃ sunvato aśvinā ||
[8.35.17] कषत्रं जिन्वतमुत जिन्वतं नॄन हतं रक्षाण्सि सेधतममीवाः |
 सजोषसा उषसा सूर्येण च सोमं... ||
kṣatraṃ jinvatamuta jinvataṃ nṝn hataṃ rakṣāṇsi sedhatamamīvāḥ |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ca somaṃ... ||
[8.35.18] धेनूर्जिन्वतमुत जिन्वतं विशो हतं रक्षांसि सेधतममीवाः |
 सजोषसा उषसा सूर्येण च सोमं... ||
dhenūrjinvatamuta jinvataṃ viśo hataṃ rakṣāṃsi sedhatamamīvāḥ |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ca somaṃ... ||
[8.35.19] अत्रेरिव शर्णुतं पूर्व्यस्तुतिं शयावाश्वस्य सुन्वतो मदच्युता |
 सजोषसा उषसा सूर्येन चाश्विना तिरोह्न्यम ||
atreriva śṛṇutaṃ pūrvyastutiṃ śyāvāśvasya sunvato madacyutā |
 sajoṣasā uṣasā sūryena cāśvinā tiroahnyam ||
[8.35.20] सर्गानिव सर्जतं सुष्टुतीरुप शयावाश्वस्य सुन्वतो मदच्युता |
 सजोषसा उषसा सूर्येण चाश्विना ||
sarghāniva sṛjataṃ suṣṭutīrupa śyāvāśvasya sunvato madacyutā |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa cāśvinā ||
[8.35.21] रश्मीन्रिव यछतमध्वरानुप शयावाश्वस्य सुन्वतो मदच्युता |
 सजोषसा उषसा सूर्येण चाश्विना... ||
raśmīnriva yachatamadhvarānupa śyāvāśvasya sunvato madacyutā |
 sajoṣasā uṣasā sūryeṇa cāśvinā... ||
[8.35.22] अर्वाग रथं नि यछतं पिबतं सोम्यं मधु |
 आ यातमश्विना गतमवस्युर्वामहं हुवे धत्तं रत्नानि दाशुषे ||
arvāgh rathaṃ ni yachataṃ pibataṃ somyaṃ madhu |
 ā yātamaśvinā ghatamavasyurvāmahaṃ huve dhattaṃ ratnāni dāśuṣe ||
[8.35.23] नमोवाके परस्थिते अध्वरे नरा विवक्षणस्य पीतये |
 आ यातं... ||
namovāke prasthite adhvare narā vivakṣaṇasya pītaye |
 ā yātaṃ... ||
[8.35.24] सवाहाक्र्तस्य तर्म्पतं सुतस्य देवावन्धसः |
 आ यातं... ||
svāhākṛtasya tṛmpataṃ sutasya devāvandhasaḥ |
 ā yātaṃ... ||

### Hymn 8.36

[8.36.1] अवितासि सुन्वतो वर्क्तबर्हिषः पिबा सोमं मदाय कं शतक्रतो |
 यं ते भागमधारयन विश्वाः सेहानः पर्तना उरु जरयः समप्सुजिन मरुत्वानिन्द्र सत्पते ||
avitāsi sunvato vṛktabarhiṣaḥ pibā somaṃ madāya kaṃ śatakrato |
 yaṃ te bhāghamadhārayan viśvāḥ sehānaḥ pṛtanā uru jrayaḥ samapsujin marutvānindra satpate ||
[8.36.2] पराव सतोतारं मघवन्नव तवां पिबा सोमं मदाय कंशतक्रतो |
 यं ते भागं... ||
prāva stotāraṃ maghavannava tvāṃ pibā somaṃ madāya kaṃśatakrato |
 yaṃ te bhāghaṃ... ||
[8.36.3] ऊर्जा देवानवस्योजसा तवां पिबा सोमं मदाय कं शतक्रतो |
 यं ते भागं... ||
ūrjā devānavasyojasā tvāṃ pibā somaṃ madāya kaṃ śatakrato |
 yaṃ te bhāghaṃ... ||
[8.36.4] जनिता दिवो जनिता पर्थिव्याः पिबा सोमं मदाय कं शतक्रतो |
 यं ते भागं... ||
janitā divo janitā pṛthivyāḥ pibā somaṃ madāya kaṃ śatakrato |
 yaṃ te bhāghaṃ... ||
[8.36.5] जनिताश्वानां जनिता गवामसि पिबा सोमं मदाय कं शतक्रतो |
 यं ते भागं... ||
janitāśvānāṃ janitā ghavāmasi pibā somaṃ madāya kaṃ śatakrato |
 yaṃ te bhāghaṃ... ||
[8.36.6] अत्रीणां सतोममद्रिवो महस कर्धि पिबा सोमं मदाय कंशतक्रतो |
 यं ते भागं... ||
atrīṇāṃ stomamadrivo mahas kṛdhi pibā somaṃ madāya kaṃśatakrato |
 yaṃ te bhāghaṃ... ||
[8.36.7] शयावाश्वस्य सुन्वतस्तथा शर्णु यथाश्र्णोरत्रेः कर्माणि कर्ण्वतः |
 पर तरसदस्युमाविथ तवमेक इन नर्षाह्य इन्द्र बरह्माणि वर्धयन ||
śyāvāśvasya sunvatastathā śṛṇu yathāśṛṇoratreḥ karmāṇi kṛṇvataḥ |
 pra trasadasyumāvitha tvameka in nṛṣāhya indra brahmāṇi vardhayan ||

### Hymn 8.37

[8.37.1] परेदं बरह्म वर्त्रतूर्येष्वाविथ पर सुन्वतः शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः |
 माध्यन्दिनस्य सवनस्य वर्त्रहन्ननेद्य पिबा सोमस्य वज्रिवः ||
predaṃ brahma vṛtratūryeṣvāvitha pra sunvataḥ śacīpata indra viśvābhirūtibhiḥ |
 mādhyandinasya savanasya vṛtrahannanedya pibā somasya vajrivaḥ ||
[8.37.2] सेहान उग्र पर्तना अभि दरुहः शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः |
 माध्यन्दिनस्य... ||
sehāna ughra pṛtanā abhi druhaḥ śacīpata indra viśvābhirūtibhiḥ |
 mādhyandinasya... ||
[8.37.3] एकराळ अस्य भुवनस्य राजसि शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः |
 माध्यन्दिनस्य... ||
ekarāḷ asya bhuvanasya rājasi śacīpata indra viśvābhirūtibhiḥ |
 mādhyandinasya... ||
[8.37.4] सस्थावाना यवयसि तवमेक इच्छचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः |
 माध्यन्दिनस्य... ||
sasthāvānā yavayasi tvameka icchacīpata indra viśvābhirūtibhiḥ |
 mādhyandinasya... ||
[8.37.5] कषेमस्य च परयुजश्च तवमीशिषे शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः |
 माध्यन्दिनस्य... ||
kṣemasya ca prayujaśca tvamīśiṣe śacīpata indra viśvābhirūtibhiḥ |
 mādhyandinasya... ||
[8.37.6] कषत्राय तवमवसि न तवमाविथ शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः |
 माध्यन्दिनस्य... ||
kṣatrāya tvamavasi na tvamāvitha śacīpata indra viśvābhirūtibhiḥ |
 mādhyandinasya... ||
[8.37.7] शयावाश्वस्य रेभतस्तथा शर्णु यथाश्र्णोरत्रेः कर्माणि कर्ण्वतः |
 पर तरसदस्युमाविथ तवमेक इन नर्षाह्य इन्द्र कषत्राणि वर्धयन ||
śyāvāśvasya rebhatastathā śṛṇu yathāśṛṇoratreḥ karmāṇi kṛṇvataḥ |
 pra trasadasyumāvitha tvameka in nṛṣāhya indra kṣatrāṇi vardhayan ||

### Hymn 8.38

[8.38.1] यज्ञस्य हि सथ रत्विजा सस्नी वाजेषु कर्मसु |
 इन्द्राग्नीतस्य बोधतम ||
yajñasya hi stha ṛtvijā sasnī vājeṣu karmasu |
 indrāghnītasya bodhatam ||
[8.38.2] तोशासा रथयावाना वर्त्रहणापराजिता |
 इन्द्राग्नी तस्य बोधतम ||
tośāsā rathayāvānā vṛtrahaṇāparājitā |
 indrāghnī tasya bodhatam ||
[8.38.3] इदं वां मदिरं मध्वधुक्षन्नद्रिभिर्नरः |
 इन्द्राग्नी तस्य बोधतम ||
idaṃ vāṃ madiraṃ madhvadhukṣannadribhirnaraḥ |
 indrāghnī tasya bodhatam ||
[8.38.4] जुषेथां यज्ञमिष्टये सुतं सोमं सधस्तुती |
 इन्द्राग्नी आ गतं नरा ||
juṣethāṃ yajñamiṣṭaye sutaṃ somaṃ sadhastutī |
 indrāghnī ā ghataṃ narā ||
[8.38.5] इमा जुषेथां सवना येभिर्हव्यान्यूहथुः |
 इन्द्राग्नीा गतं नरा ||
imā juṣethāṃ savanā yebhirhavyānyūhathuḥ |
 indrāghnīā ghataṃ narā ||
[8.38.6] इमां गायत्रवर्तनिं जुषेथां सुष्टुतिं मम |
 इन्द्राग्नी आ गतं नरा ||
imāṃ ghāyatravartaniṃ juṣethāṃ suṣṭutiṃ mama |
 indrāghnī ā ghataṃ narā ||
[8.38.7] परातर्यावभिरा गतं देवेभिर्जेन्यावसू |
 इन्द्राग्नी सोमपीतये ||
prātaryāvabhirā ghataṃ devebhirjenyāvasū |
 indrāghnī somapītaye ||
[8.38.8] शयावाश्वस्य सुन्वतो.अत्रीणां शर्णुतं हवम |
 इन्द्राग्नीसोमपीतये ||
śyāvāśvasya sunvato.atrīṇāṃ śṛṇutaṃ havam |
 indrāghnīsomapītaye ||
[8.38.9] एवा वामह्व ऊतये यथाहुवन्त मेधिराः |
 इन्द्रग्नी सोमपीतये ||
evā vāmahva ūtaye yathāhuvanta medhirāḥ |
 indraghnī somapītaye ||
[8.38.10] आहं सरस्वतीवतोरिन्द्राग्न्योरवो वर्णे |
 याभ्यां गायत्रं रच्यते ||
āhaṃ sarasvatīvatorindrāghnyoravo vṛṇe |
 yābhyāṃ ghāyatraṃ ṛcyate ||

### Hymn 8.39

[8.39.1] अग्निमस्तोष्य रग्मियमग्निमीळा यजध्यै |
 अग्निर्देवाननक्तु न उभे हि विदथे कविरन्तश्चरति दूत्यं नभन्तामन्यके समे ||
aghnimastoṣy ṛghmiyamaghnimīḷā yajadhyai |
 aghnirdevānanaktu na ubhe hi vidathe kavirantaścarati dūtyaṃ nabhantāmanyake same ||
[8.39.2] नयग्ने नव्यसा वचस्तनूषु शंसमेषाम |
 नयराती रराव्णां विश्वा अर्यो अरातीरितो युछन्त्वामुरो नभन्तामन्यके समे ||
nyaghne navyasā vacastanūṣu śaṃsameṣām |
 nyarātī rarāvṇāṃ viśvā aryo arātīrito yuchantvāmuro nabhantāmanyake same ||
[8.39.3] अग्ने मन्मानि तुभ्यं कं घर्तं न जुह्व आसनि |
 स देवेषु पर चिकिद्धि तवं हयसि पूर्व्यः शिवो दूतो विवस्वतो नभन्तामन्यके समे ||
aghne manmāni tubhyaṃ kaṃ ghṛtaṃ na juhva āsani |
 sa deveṣu pra cikiddhi tvaṃ hyasi pūrvyaḥ śivo dūto vivasvato nabhantāmanyake same ||
[8.39.4] तत-तदग्निर्वयो दधे यथा-यथा कर्पण्यति |
 ऊर्जाहुतिर्वसूनां शं च योश्च मयो दधे विश्वस्यै देवहूत्यै नभन्तामन्यके समे ||
tat-tadaghnirvayo dadhe yathā-yathā kṛpaṇyati |
 ūrjāhutirvasūnāṃ śaṃ ca yośca mayo dadhe viśvasyai devahūtyai nabhantāmanyake same ||
[8.39.5] स चिकेत सहीयसाग्निश्चित्रेण कर्मणा |
 स होता शश्वतीनां दक्षिणाभिरभीव्र्त इनोति च परतीव्यं नभन्तामन्यके समे ||
sa ciketa sahīyasāghniścitreṇa karmaṇā |
 sa hotā śaśvatīnāṃ dakṣiṇābhirabhīvṛta inoti ca pratīvyaṃ nabhantāmanyake same ||
[8.39.6] अग्निर्जाता देवानामग्निर्वेद मर्तानामपीच्यम |
 अग्निःस दरविणोदा अग्निर्द्वारा वयूर्णुते सवाहुतो नवीयसा नभन्तामन्यके समे ||
aghnirjātā devānāmaghnirveda martānāmapīcyam |
 aghniḥsa draviṇodā aghnirdvārā vyūrṇute svāhuto navīyasā nabhantāmanyake same ||
[8.39.7] अग्निर्देवेषु संवसुः स विक्षु यज्ञियास्वा |
 स मुदा काव्या पुरु विश्वं भूमेव पुष्यति देवो देवेषु यज्ञियो नभन्तामन्यके समे ||
aghnirdeveṣu saṃvasuḥ sa vikṣu yajñiyāsvā |
 sa mudā kāvyā puru viśvaṃ bhūmeva puṣyati devo deveṣu yajñiyo nabhantāmanyake same ||
[8.39.8] यो अग्निः सप्तमानुषः शरितो विश्वेषु सिन्धुषु |
 तमागन्म तरिपस्त्यं मन्धातुर्दस्युहन्तममग्निं यज्ञेषु पूर्व्यं नभन्तां अन्यके समे ||
yo aghniḥ saptamānuṣaḥ śrito viśveṣu sindhuṣu |
 tamāghanma tripastyaṃ mandhāturdasyuhantamamaghniṃ yajñeṣu pūrvyaṃ nabhantāṃ anyake same ||
[8.39.9] अग्निस्त्रीणि तरिधातून्या कषेति विदथा कविः स तरीन्रेकादशानिह यक्षच्च पिप्रयच्च नो विप्रो दूतः परिष्क्र्तो नभन्तामन्यके समे ||
aghnistrīṇi tridhātūnyā kṣeti vidathā kaviḥ sa trīnrekādaśāniha yakṣacca piprayacca no vipro dūtaḥ pariṣkṛto nabhantāmanyake same ||
[8.39.10] तवं नो अग्न आयुषु तवं देवेषु पूर्व्य वस्व एक इरज्यसि |
 तवामापः परिस्रुतः परि यन्ति सवसेतवो नभन्तामन्यके समे ||
tvaṃ no aghna āyuṣu tvaṃ deveṣu pūrvya vasva eka irajyasi |
 tvāmāpaḥ parisrutaḥ pari yanti svasetavo nabhantāmanyake same ||

### Hymn 8.40

[8.40.1] इन्द्राग्नी युवं सु नः सहन्ता दासथो रयिम |
 येन दर्ळ्हा समत्स्वा वीळु चित साहिषीमह्यग्निर्वनेव वात इन नभन्तामन्यके समे ||
indrāghnī yuvaṃ su naḥ sahantā dāsatho rayim |
 yena dṛḷhā samatsvā vīḷu cit sāhiṣīmahyaghnirvaneva vāta in nabhantāmanyake same ||
[8.40.2] नहि वां वव्रयामहे.अथेन्द्रमिद यजामहे शविष्ठं नर्णां नरम |
 स नः कदा चिदर्वता गमदा वाजसातयेगमदा मेधसातये नभन्तामन्यके समे ||
nahi vāṃ vavrayāmahe.athendramid yajāmahe śaviṣṭhaṃ nṛṇāṃ naram |
 sa naḥ kadā cidarvatā ghamadā vājasātayeghamadā medhasātaye nabhantāmanyake same ||
[8.40.3] ता हि मध्यं भराणामिन्द्राग्नी अधिक्षितः |
 ता उ कवित्वना कवी पर्छ्यमाना सखीयते सं धीतमश्नुतं नरा नभन्तामन्यके समे ||
tā hi madhyaṃ bharāṇāmindrāghnī adhikṣitaḥ |
 tā u kavitvanā kavī pṛchyamānā sakhīyate saṃ dhītamaśnutaṃ narā nabhantāmanyake same ||
[8.40.4] अभ्यर्च नभाकवदिन्द्राग्नी यजसा गिरा |
 ययोर्विश्वमिदं जगदियं दयौः पर्थिवी मह्युपस्थे बिभ्र्तो वसु नभन्तामन्यके समे ||
abhyarca nabhākavadindrāghnī yajasā ghirā |
 yayorviśvamidaṃ jaghadiyaṃ dyauḥ pṛthivī mahyupasthe bibhṛto vasu nabhantāmanyake same ||
[8.40.5] पर बरह्माणि नभाकवदिन्द्राग्निभ्यामिरज्यत |
 या सप्तबुध्नमर्णवं जिह्मबारमपोर्णुत इन्द्र ईशान ओजसा नभन्तामन्यके समे ||
pra brahmāṇi nabhākavadindrāghnibhyāmirajyata |
 yā saptabudhnamarṇavaṃ jihmabāramaporṇuta indra īśāna ojasā nabhantāmanyake same ||
[8.40.6] अपि वर्श्च पुराणवद वरततेरिव गुष्पितमोजो दासस्य दम्भय |
 वयं तदस्य सम्भ्र्तं वस्विन्द्रेण वि भजेमहि नभन्तामन्यके समे ||
api vṛśca purāṇavad vratateriva ghuṣpitamojo dāsasya dambhaya |
 vayaṃ tadasya sambhṛtaṃ vasvindreṇa vi bhajemahi nabhantāmanyake same ||
[8.40.7] यदिन्द्राग्नी जना इमे विह्वयन्ते तना गिरा |
 अस्माकेभिर्न्र्भिर्वयं सासह्याम पर्तन्यतो वनुयाम वनुष्यतो नभन्तामन्यके समे ||
yadindrāghnī janā ime vihvayante tanā ghirā |
 asmākebhirnṛbhirvayaṃ sāsahyāma pṛtanyato vanuyāma vanuṣyato nabhantāmanyake same ||
[8.40.8] या नु शवेताववो दिव उच्चरात उप दयुभिः |
 इन्द्राग्न्योरनु वरतमुहाना यन्ति सिन्धवो यान सीं बन्धादमुञ्चतां नभन्तामन्यके समे ||
yā nu śvetāvavo diva uccarāta upa dyubhiḥ |
 indrāghnyoranu vratamuhānā yanti sindhavo yān sīṃ bandhādamuñcatāṃ nabhantāmanyake same ||
[8.40.9] पूर्वीष ट इन्द्रोपमातयः पूर्वीरुत परशस्तयः सूनोहिन्वस्य हरिवः |
 वस्वो वीरस्याप्र्चो या नु साधन्त नो धियो नभन्तामन्यके समे ||
pūrvīṣ ṭa indropamātayaḥ pūrvīruta praśastayaḥ sūnohinvasya harivaḥ |
 vasvo vīrasyāpṛco yā nu sādhanta no dhiyo nabhantāmanyake same ||
[8.40.10] तं शिशीता सुव्र्क्तिभिस्त्वेषं सत्वानं रग्मियम |
 उतो नुचिद य ओजसा शुष्णस्याण्डानि भेदति जेषत सवर्वतीरपो नभन्तामन्यके समे ||
taṃ śiśītā suvṛktibhistveṣaṃ satvānaṃ ṛghmiyam |
 uto nucid ya ojasā śuṣṇasyāṇḍāni bhedati jeṣat svarvatīrapo nabhantāmanyake same ||
[8.40.11] तं शिशीता सवध्वरं सत्यं सत्वानं रत्वियम |
 उतो नुचिद य ओहत आण्डा शुष्णस्य भेदत्यजैः सवर्वतीरपो नभन्तामन्यके समे ||
taṃ śiśītā svadhvaraṃ satyaṃ satvānaṃ ṛtviyam |
 uto nucid ya ohata āṇḍā śuṣṇasya bhedatyajaiḥ svarvatīrapo nabhantāmanyake same ||
[8.40.12] एवेन्द्राग्निभ्यां पित्र्वन नवीयो मन्धात्र्वदङगिरस्वदवाचि |
 तरिधातुना शर्मणा पातमस्मान वयं सयाम पतयो रयीणाम ||
evendrāghnibhyāṃ pitṛvan navīyo mandhātṛvadaṅghirasvadavāci |
 tridhātunā śarmaṇā pātamasmān vayaṃ syāma patayo rayīṇām ||

### Hymn 8.41

[8.41.1] अस्मा ऊ षु परभूतये वरुणाय मरुद्भ्यो.अर्चा विदुष्टरेभ्यः |
 यो धीता मानुषाणां पश्वो गा इव रक्षति नभन्तामन्यके समे ||
asmā ū ṣu prabhūtaye varuṇāya marudbhyo.arcā viduṣṭarebhyaḥ |
 yo dhītā mānuṣāṇāṃ paśvo ghā iva rakṣati nabhantāmanyake same ||
[8.41.2] तमू षु समना गिरा पितॄणां च मन्मभिः नाभाकस्यप्रशस्तिभिर्यः सिन्धूनामुपोदये सप्तस्वसा स मध्यमो नभन्तामन्यके समे ||
tamū ṣu samanā ghirā pitṝṇāṃ ca manmabhiḥ nābhākasyapraśastibhiryaḥ sindhūnāmupodaye saptasvasā sa madhyamo nabhantāmanyake same ||
[8.41.3] स कषपः परि षस्वजे नयुस्रो मायया दधे स विश्वं परि दर्शतः |
 तस्य वेनीरनु वरतमुषस्तिस्रो अवर्धयन्नभन्तामन्यके समे ||
sa kṣapaḥ pari ṣasvaje nyusro māyayā dadhe sa viśvaṃ pari darśataḥ |
 tasya venīranu vratamuṣastisro avardhayannabhantāmanyake same ||
[8.41.4] यः ककुभो निधारयः पर्थिव्यामधि दर्शतः |
 स माता पूर्व्यं पदं तद वरुणस्य सप्त्यं स हि गोपा इवेर्योनभन्तामन्यके समे ||
yaḥ kakubho nidhārayaḥ pṛthivyāmadhi darśataḥ |
 sa mātā pūrvyaṃ padaṃ tad varuṇasya saptyaṃ sa hi ghopā iveryonabhantāmanyake same ||
[8.41.5] यो धर्ता भुवनानां य उस्राणामपीच्या वेद नामानिगुह्या |
 स कविः काव्या पुरु रूपं दयौरिव पुष्यति नभन्तामन्यके समे ||
yo dhartā bhuvanānāṃ ya usrāṇāmapīcyā veda nāmānighuhyā |
 sa kaviḥ kāvyā puru rūpaṃ dyauriva puṣyati nabhantāmanyake same ||
[8.41.6] यस्मिन विश्वानि काव्या चक्रे नाभिरिव शरिता |
 तरितं जूती सपर्यत वरजे गावो न संयुजे युजे अश्वानयुक्षत नभन्तामन्यके समे ||
yasmin viśvāni kāvyā cakre nābhiriva śritā |
 tritaṃ jūtī saparyata vraje ghāvo na saṃyuje yuje aśvānayukṣata nabhantāmanyake same ||
[8.41.7] य आस्वत्क आशये विश्वा जातान्येषाम |
 परि धामानि मर्म्र्शद वरुणस्य पुरो गये विश्वे देवा अनु वरतं नभन्तामन्यके समे ||
ya āsvatka āśaye viśvā jātānyeṣām |
 pari dhāmāni marmṛśad varuṇasya puro ghaye viśve devā anu vrataṃ nabhantāmanyake same ||
[8.41.8] स समुद्रो अपीच्यस्तुरो दयामिव रोहति नि यदासु यजुर्दधे |
 स माया अर्चिना पदास्त्र्णान नाकमारुहन नभन्तामन्यके समे ||
sa samudro apīcyasturo dyāmiva rohati ni yadāsu yajurdadhe |
 sa māyā arcinā padāstṛṇān nākamāruhan nabhantāmanyake same ||
[8.41.9] यस्य शवेता विचक्षणा तिस्रो भूमीरधिक्षितः |
 तरिरुत्तराणि पप्रतुर्वरुणस्य धरुवं सदः स सप्तानामिरज्यति नभन्तामन्यके समे ||
yasya śvetā vicakṣaṇā tisro bhūmīradhikṣitaḥ |
 triruttarāṇi papraturvaruṇasya dhruvaṃ sadaḥ sa saptānāmirajyati nabhantāmanyake same ||
[8.41.10] यः शवेतानधिनिर्णिजश्चक्रे कर्ष्णाननु वरता |
 स धाम पूर्व्यं ममे य सकम्भेन वि रोदसी अजो न दयामधारयन नभन्तामन्यके समे ||
yaḥ śvetānadhinirṇijaścakre kṛṣṇānanu vratā |
 sa dhāma pūrvyaṃ mame ya skambhena vi rodasī ajo na dyāmadhārayan nabhantāmanyake same ||

### Hymn 8.42

[8.42.1] अस्तभ्नाद दयामसुरो विश्ववेदा अमिमीत वरिमाणं पर्थिव्याः |
 आसीदद विश्वा भुवनानि सम्राड विश्वेत तानि वरुणस्य वरतानि ||
astabhnād dyāmasuro viśvavedā amimīta varimāṇaṃ pṛthivyāḥ |
 āsīdad viśvā bhuvanāni samrāḍ viśvet tāni varuṇasya vratāni ||
[8.42.2] एवा वन्दस्व वरुणं बर्हन्तं नमस्या धीरमम्र्तस्य गोपाम |
 स नः शर्म तरिवरूथं वि यंसत पातं नो दयावाप्र्थिवी उपस्थे ||
evā vandasva varuṇaṃ bṛhantaṃ namasyā dhīramamṛtasya ghopām |
 sa naḥ śarma trivarūthaṃ vi yaṃsat pātaṃ no dyāvāpṛthivī upasthe ||
[8.42.3] इमां धियं शिक्षमाणस्य देव करतुं दक्षं वरुण सं शिशाधि |
 ययाति विश्वा दुरिता तरेम सुतर्माणमधि नावं रुहेम ||
imāṃ dhiyaṃ śikṣamāṇasya deva kratuṃ dakṣaṃ varuṇa saṃ śiśādhi |
 yayāti viśvā duritā tarema sutarmāṇamadhi nāvaṃ ruhema ||
[8.42.4] आ वां गरावाणो अश्विना धीभिर्विप्रा अचुच्यवुः |
 नासत्या सोमपीतये नभन्तामन्यके समे ||
ā vāṃ ghrāvāṇo aśvinā dhībhirviprā acucyavuḥ |
 nāsatyā somapītaye nabhantāmanyake same ||
[8.42.5] यथा वामत्रिरश्विना गीर्भिर्विप्रो अजोहवीत |
 नासत्यासोमपीतये नभन्तामन्यके समे ||
yathā vāmatriraśvinā ghīrbhirvipro ajohavīt |
 nāsatyāsomapītaye nabhantāmanyake same ||
[8.42.6] एवा वामह्व ऊतये यथाहुवन्त मेधिराः |
 नासत्या सोमपीतये नभन्तामन्यके समे ||
evā vāmahva ūtaye yathāhuvanta medhirāḥ |
 nāsatyā somapītaye nabhantāmanyake same ||

### Hymn 8.43

[8.43.1] इमे विप्रस्य वेधसो.अग्नेरस्त्र्तयज्वनः |
 गिरः सतोमास ईरते ||
ime viprasya vedhaso.aghnerastṛtayajvanaḥ |
 ghiraḥ stomāsa īrate ||
[8.43.2] अस्मै ते परतिहर्यते जातवेदो विचर्षणे |
 अग्ने जनामि सुष्टुतिम ||
asmai te pratiharyate jātavedo vicarṣaṇe |
 aghne janāmi suṣṭutim ||
[8.43.3] आरोका इव घेदह तिग्मा अग्ने तव तविषः |
 दद्भिर्वनानि बप्सति ||
ārokā iva ghedaha tighmā aghne tava tviṣaḥ |
 dadbhirvanāni bapsati ||
[8.43.4] हरयो धूमकेतवो वातजूता उप दयवि |
 यतन्ते वर्थगग्नयः ||
harayo dhūmaketavo vātajūtā upa dyavi |
 yatante vṛthaghaghnayaḥ ||
[8.43.5] एते तये वर्थगग्नय इद्धासः समद्र्क्षत |
 उषसामिव केतवः ||
ete tye vṛthaghaghnaya iddhāsaḥ samadṛkṣata |
 uṣasāmiva ketavaḥ ||
[8.43.6] कर्ष्णा रजांसि पत्सुतः परयाणे जातवेदसः |
 अग्निर्यद रोधति कषमि ||
kṛṣṇā rajāṃsi patsutaḥ prayāṇe jātavedasaḥ |
 aghniryad rodhati kṣami ||
[8.43.7] धासिं कर्ण्वान ओषधीर्बप्सदग्निर्न वायति |
 पुनर्यन तरुणीरपि ||
dhāsiṃ kṛṇvāna oṣadhīrbapsadaghnirna vāyati |
 punaryan taruṇīrapi ||
[8.43.8] जिह्वाभिरह नन्नमदर्चिषा जञ्जणाभवन |
 अग्निर्वनेषु रोचते ||
jihvābhiraha nannamadarciṣā jañjaṇābhavan |
 aghnirvaneṣu rocate ||
[8.43.9] अप्स्वग्ने सधिष टव सौशधीरनु रुध्यसे |
 गर्भे सञ्जायसे पुनः ||
apsvaghne sadhiṣ ṭava sauśadhīranu rudhyase |
 gharbhe sañjāyase punaḥ ||
[8.43.10] उदग्ने तव तद घर्तादर्ची रोचत आहुतम |
 निंसानं जुह्वो मुखे ||
udaghne tava tad ghṛtādarcī rocata āhutam |
 niṃsānaṃ juhvo mukhe ||
[8.43.11] उक्षान्नाय वशान्नाय सोमप्र्ष्ठाय वेधसे |
 सतोमैर्विधेमाग्नये ||
ukṣānnāya vaśānnāya somapṛṣṭhāya vedhase |
 stomairvidhemāghnaye ||
[8.43.12] उत तवा नमसा वयं होतर्वरेण्यक्रतो |
 अग्ने समिद्भिरीमहे ||
uta tvā namasā vayaṃ hotarvareṇyakrato |
 aghne samidbhirīmahe ||
[8.43.13] उत तवा भर्गुवच्छुचे मनुष्वदग्न आहुत |
 अङगिरस्वद धवामहे ||
uta tvā bhṛghuvacchuce manuṣvadaghna āhuta |
 aṅghirasvad dhavāmahe ||
[8.43.14] तवं हयग्ने अग्निना विप्रो विप्रेण सन सता |
 सखा सख्या समिध्यसे ||
tvaṃ hyaghne aghninā vipro vipreṇa san satā |
 sakhā sakhyā samidhyase ||
[8.43.15] स तवं विप्राय दाशुषे रयिं देहि सहस्रिणम |
 अग्ने वीरवतीमिषम ||
sa tvaṃ viprāya dāśuṣe rayiṃ dehi sahasriṇam |
 aghne vīravatīmiṣam ||
[8.43.16] अग्ने भरातः सहस्क्र्त रोहिदश्व शुचिव्रत |
 इमं सतोमंजुषस्व मे ||
aghne bhrātaḥ sahaskṛta rohidaśva śucivrata |
 imaṃ stomaṃjuṣasva me ||
[8.43.17] उत तवाग्ने मम सतुतो वाश्राय परतिहर्यते |
 गोष्ठं गाव इवाशत ||
uta tvāghne mama stuto vāśrāya pratiharyate |
 ghoṣṭhaṃ ghāva ivāśata ||
[8.43.18] तुभ्यं ता अङगिरस्तम विश्वाः सुक्षितयः पर्थक |
 अग्ने कामाय येमिरे ||
tubhyaṃ tā aṅghirastama viśvāḥ sukṣitayaḥ pṛthak |
 aghne kāmāya yemire ||
[8.43.19] अग्निं धीभिर्मनीषिणो मेधिरासो विपश्चितः |
 अद्मसद्याय हिन्विरे ||
aghniṃ dhībhirmanīṣiṇo medhirāso vipaścitaḥ |
 admasadyāya hinvire ||
[8.43.20] तं तवामज्मेषु वाजिनं तन्वाना अग्ने अध्वरम |
 वह्निंहोतारमीळते ||
taṃ tvāmajmeṣu vājinaṃ tanvānā aghne adhvaram |
 vahniṃhotāramīḷate ||
[8.43.21] पुरुत्रा हि सद्रंं असि विशो विश्वा अनु परभुः |
 समत्सुत्वा हवामहे ||
purutrā hi sadṛṃṃ asi viśo viśvā anu prabhuḥ |
 samatsutvā havāmahe ||
[8.43.22] तमीळिष्व य आहुतो.अग्निर्विभ्राजते घर्तैः |
 इमं नःश्र्णवद धवम ||
tamīḷiṣva ya āhuto.aghnirvibhrājate ghṛtaiḥ |
 imaṃ naḥśṛṇavad dhavam ||
[8.43.23] तं तवा वयं हवामहे शर्ण्वन्तं जातवेदसम |
 अग्ने घनन्तमप दविषः ||
taṃ tvā vayaṃ havāmahe śṛṇvantaṃ jātavedasam |
 aghne ghnantamapa dviṣaḥ ||
[8.43.24] विशां राजानमद्भुतमध्यक्षं धर्मणामिमम |
 अग्निमीळे स उ शरवत ||
viśāṃ rājānamadbhutamadhyakṣaṃ dharmaṇāmimam |
 aghnimīḷe sa u śravat ||
[8.43.25] अग्निं विश्वायुवेपसं मर्यं न वाजिनं हितम |
 सप्तिं न वाजयामसि ||
aghniṃ viśvāyuvepasaṃ maryaṃ na vājinaṃ hitam |
 saptiṃ na vājayāmasi ||
[8.43.26] घनन मर्ध्राण्यप दविषो दहन रक्षांसि विश्वहा |
 अग्नेतिग्मेन दीदिहि ||
ghnan mṛdhrāṇyapa dviṣo dahan rakṣāṃsi viśvahā |
 aghnetighmena dīdihi ||
[8.43.27] यं तवा जनास इन्धते मनुष्वदङगिरस्तम |
 अग्ने स बोधिमे वचः ||
yaṃ tvā janāsa indhate manuṣvadaṅghirastama |
 aghne sa bodhime vacaḥ ||
[8.43.28] यदग्ने दिविजा अस्यप्सुजा वा सहस्क्र्त |
 तं तवा गीर्भिर्हवामहे ||
yadaghne divijā asyapsujā vā sahaskṛta |
 taṃ tvā ghīrbhirhavāmahe ||
[8.43.29] तुभ्यं घेत ते जना इमे विश्वाः सुक्षितयः पर्थक |
 धासिं हिन्वन्त्यत्तवे ||
tubhyaṃ ghet te janā ime viśvāḥ sukṣitayaḥ pṛthak |
 dhāsiṃ hinvantyattave ||
[8.43.30] ते घेदग्ने सवाध्यो.अहा विश्वा नर्चक्षसः |
 तरन्तः सयाम दुर्गहा ||
te ghedaghne svādhyo.ahā viśvā nṛcakṣasaḥ |
 tarantaḥ syāma durghahā ||
[8.43.31] अग्निं मन्द्रं पुरुप्रियं शीरं पावकशोचिषम |
 हर्द्भिर्मन्द्रेभिरीमहे ||
aghniṃ mandraṃ purupriyaṃ śīraṃ pāvakaśociṣam |
 hṛdbhirmandrebhirīmahe ||
[8.43.32] स तवमग्ने विभावसुः सर्जन सूर्यो न रश्मिभिः |
 शर्धन तमांसि जिघ्नसे ||
sa tvamaghne vibhāvasuḥ sṛjan sūryo na raśmibhiḥ |
 śardhan tamāṃsi jighnase ||
[8.43.33] तत ते सहस्व ईमहे दात्रं यन नोपदस्यति |
 तवदग्ने वार्यं वसु ||
tat te sahasva īmahe dātraṃ yan nopadasyati |
 tvadaghne vāryaṃ vasu ||

### Hymn 8.44

[8.44.1] समिधाग्निं दुवस्यत घर्तैर्बोधयतातिथिम |
 आस्मिन हव्याजुहोतन ||
samidhāghniṃ duvasyata ghṛtairbodhayatātithim |
 āsmin havyājuhotana ||
[8.44.2] अग्ने सतोमं जुषस्व मे वर्धस्वानेन मन्मना |
 परति सूक्तानि हर्य नः ||
aghne stomaṃ juṣasva me vardhasvānena manmanā |
 prati sūktāni harya naḥ ||
[8.44.3] अग्निं दूतं पुरो दधे हव्यवाहमुप बरुवे |
 देवाना सादयादिह ||
aghniṃ dūtaṃ puro dadhe havyavāhamupa bruve |
 devānā sādayādiha ||
[8.44.4] उत ते बर्हन्तो अर्चयः समिधानस्य दीदिवः |
 अग्ने शुक्रासीरते ||
ut te bṛhanto arcayaḥ samidhānasya dīdivaḥ |
 aghne śukrāsaīrate ||
[8.44.5] उप तवा जुह्वो मम घर्ताचीर्यन्तु हर्यत |
 अग्ने हव्या जुषस्व नः ||
upa tvā juhvo mama ghṛtācīryantu haryata |
 aghne havyā juṣasva naḥ ||
[8.44.6] मन्द्रं होतारं रत्विजं चित्रभानुं विभावसुम |
 अग्निमीळे स उ शरवत ||
mandraṃ hotāraṃ ṛtvijaṃ citrabhānuṃ vibhāvasum |
 aghnimīḷe sa u śravat ||
[8.44.7] परत्नं होतारमीड्यं जुष्टमग्निं कविक्रतुम |
 अध्वराणामभिश्रियम ||
pratnaṃ hotāramīḍyaṃ juṣṭamaghniṃ kavikratum |
 adhvarāṇāmabhiśriyam ||
[8.44.8] जुषानो अङगिरस्तमेमा हव्यान्यानुषक |
 अग्ने यज्ञं नयर्तुथा ||
juṣāno aṅghirastamemā havyānyānuṣak |
 aghne yajñaṃ nayaṛtuthā ||
[8.44.9] समिधान उ सन्त्य शुक्रशोच इहा वह |
 चिकित्वान दैव्यं जनम ||
samidhāna u santya śukraśoca ihā vaha |
 cikitvān daivyaṃ janam ||
[8.44.10] विप्रं होतारमद्रुहं धूमकेतुं विभावसुम |
 यज्ञानां केतुमीमहे ||
vipraṃ hotāramadruhaṃ dhūmaketuṃ vibhāvasum |
 yajñānāṃ ketumīmahe ||
[8.44.11] अग्ने नि पाहि नस्त्वं परति षम देव रीषतः |
 भिन्धि दवेषः सहस्क्र्त ||
aghne ni pāhi nastvaṃ prati ṣma deva rīṣataḥ |
 bhindhi dveṣaḥ sahaskṛta ||
[8.44.12] अग्निः परत्नेन मन्मना शुम्भानस्तन्वं सवाम |
 कविर्विप्रेण वाव्र्धे ||
aghniḥ pratnena manmanā śumbhānastanvaṃ svām |
 kavirvipreṇa vāvṛdhe ||
[8.44.13] ऊर्जो नपातमा हुवे.अग्निं पावकशोचिषम |
 अस्मिन यज्ञे सवध्वरे ||
ūrjo napātamā huve.aghniṃ pāvakaśociṣam |
 asmin yajñe svadhvare ||
[8.44.14] स नो मित्रमहस्त्वमग्ने शुक्रेण सोचिषा |
 देवैरा सत्सिबर्हिषि ||
sa no mitramahastvamaghne śukreṇa sociṣā |
 devairā satsibarhiṣi ||
[8.44.15] यो अग्निं तन्वो दमे देवं मर्तः सपर्यति |
 तस्मा इद दीदयद वसु ||
yo aghniṃ tanvo dame devaṃ martaḥ saparyati |
 tasmā id dīdayad vasu ||
[8.44.16] अग्निर्मूर्धा दिवः ककुत पतिः पर्थिव्या अयम |
 अपां रेतांसि जिन्वति ||
aghnirmūrdhā divaḥ kakut patiḥ pṛthivyā ayam |
 apāṃ retāṃsi jinvati ||
[8.44.17] उदग्ने शुचयस्तव शुक्रा भराजन्त ईरते |
 तव जयोतींष्यर्चयः ||
udaghne śucayastava śukrā bhrājanta īrate |
 tava jyotīṃṣyarcayaḥ ||
[8.44.18] ईषिषे वार्यस्य हि दात्रस्याग्ने सवर्पतिः |
 सतोता सयां तव शर्मणि ||
īṣiṣe vāryasya hi dātrasyāghne svarpatiḥ |
 stotā syāṃ tava śarmaṇi ||
[8.44.19] तवामग्ने मनीषिणस्त्वां हिन्वन्ति चित्तिभिः |
 तवां वर्धन्तु नो गिरः ||
tvāmaghne manīṣiṇastvāṃ hinvanti cittibhiḥ |
 tvāṃ vardhantu no ghiraḥ ||
[8.44.20] अदब्धस्य सवधावतो दूतस्य रेभतः सदा |
 अग्नेः सख्यं वर्णीमहे ||
adabdhasya svadhāvato dūtasya rebhataḥ sadā |
 aghneḥ sakhyaṃ vṛṇīmahe ||
[8.44.21] अग्निः शुचिव्रततमः शुचिर्विप्रः शुचिः कविः |
 शुचीरोचत आहुतः ||
aghniḥ śucivratatamaḥ śucirvipraḥ śuciḥ kaviḥ |
 śucīrocata āhutaḥ ||
[8.44.22] उत तवा धीतयो मम गिरो वर्धन्तु विश्वहा |
 अग्ने सख्यस्य बोधि नः ||
uta tvā dhītayo mama ghiro vardhantu viśvahā |
 aghne sakhyasya bodhi naḥ ||
[8.44.23] यदग्ने सयामहं तवं तवं वा घा सया अहम |
 सयुष टे सत्या इहाशिषः ||
yadaghne syāmahaṃ tvaṃ tvaṃ vā ghā syā aham |
 syuṣ ṭe satyā ihāśiṣaḥ ||
[8.44.24] वसुर्वसुपतिर्हि कमस्यग्ने विभावसुः |
 सयाम ते सुमतावपि ||
vasurvasupatirhi kamasyaghne vibhāvasuḥ |
 syāma te sumatāvapi ||
[8.44.25] अग्ने धर्तव्रताय ते समुद्रायेव सिन्धवः |
 गिरो वाश्रासीरते ||
aghne dhṛtavratāya te samudrāyeva sindhavaḥ |
 ghiro vāśrāsaīrate ||
[8.44.26] युवानं विश्पतिं कविं विश्वादं पुरुवेपसम |
 अग्निं शुम्भामि मन्मभिः ||
yuvānaṃ viśpatiṃ kaviṃ viśvādaṃ puruvepasam |
 aghniṃ śumbhāmi manmabhiḥ ||
[8.44.27] यज्ञानां रथ्ये वयं तिग्मजम्भाय वीळवे |
 सतोमैरिषेमाग्नये ||
yajñānāṃ rathye vayaṃ tighmajambhāya vīḷave |
 stomairiṣemāghnaye ||
[8.44.28] अयमग्ने तवे अपि जरिता भूतु सन्त्य |
 तस्मै पावक मर्ळय ||
ayamaghne tve api jaritā bhūtu santya |
 tasmai pāvaka mṛḷaya ||
[8.44.29] धीरो हयस्यद्मसद विप्रो न जाग्र्विः सदा |
 अग्ने दीदयसि दयवि ||
dhīro hyasyadmasad vipro na jāghṛviḥ sadā |
 aghne dīdayasi dyavi ||
[8.44.30] पुराग्ने दुरितेभ्यः पुरा मर्ध्रेभ्यः कवे |
 पर ण आयुर्वसो तिर ||
purāghne duritebhyaḥ purā mṛdhrebhyaḥ kave |
 pra ṇa āyurvaso tira ||

### Hymn 8.45

[8.45.1] आ घा ये अग्निमिन्धते सत्र्णन्ति बर्हिरानुषक |
 येषामिन्द्रो युवा सखा ||
ā ghā ye aghnimindhate stṛṇanti barhirānuṣak |
 yeṣāmindro yuvā sakhā ||
[8.45.2] बर्हन्निदिध्म एषां भूरि शस्तं पर्थुः सवरुः |
 येषामिन्द्रो युवा सखा ||
bṛhannididhma eṣāṃ bhūri śastaṃ pṛthuḥ svaruḥ |
 yeṣāmindro yuvā sakhā ||
[8.45.3] अयुद्ध इद युधा वर्तं शूर आजति सत्वभिः |
 येषामिन्द्रो युवा सखा ||
ayuddha id yudhā vṛtaṃ śūra ājati satvabhiḥ |
 yeṣāmindro yuvā sakhā ||
[8.45.4] आ बुन्दं वर्त्रहा ददे जातः पर्छद वि मातरम |
 क उग्राः के ह शर्ण्विरे ||
ā bundaṃ vṛtrahā dade jātaḥ pṛchad vi mātaram |
 ka ughrāḥ ke ha śṛṇvire ||
[8.45.5] परति तवा शवसी वदद गिरावप्सो न योधिषत |
 यस्ते शत्रुत्वमाचके ||
prati tvā śavasī vadad ghirāvapso na yodhiṣat |
 yaste śatrutvamācake ||
[8.45.6] उत तवं मघवञ्छ्र्णु यस्ते वष्टि ववक्षि तत |
 यद वीळयासि वीळु तत ||
uta tvaṃ maghavañchṛṇu yaste vaṣṭi vavakṣi tat |
 yad vīḷayāsi vīḷu tat ||
[8.45.7] यदाजिं यात्याजिक्र्दिन्द्रः सवश्वयुरुप |
 रथीतमो रथीनाम ||
yadājiṃ yātyājikṛdindraḥ svaśvayurupa |
 rathītamo rathīnām ||
[8.45.8] वि षु विश्वा अभियुजो वज्रिन विष्वग यथा वर्ह |
 भवा नः सुश्रवस्तमः ||
vi ṣu viśvā abhiyujo vajrin viṣvagh yathā vṛha |
 bhavā naḥ suśravastamaḥ ||
[8.45.9] अस्माकं सु रथं पुर इन्द्रः कर्णोतु सातये |
 न यं धूर्वन्ति धूर्तयः ||
asmākaṃ su rathaṃ pura indraḥ kṛṇotu sātaye |
 na yaṃ dhūrvanti dhūrtayaḥ ||
[8.45.10] वर्ज्याम ते परि दविषो.अरं ते शक्र दावने |
 गमेमेदिन्द्रगोमतः ||
vṛjyāma te pari dviṣo.araṃ te śakra dāvane |
 ghamemedindraghomataḥ ||
[8.45.11] शनैश्चिद यन्तो अद्रिवो.अश्वावन्तः शतग्विनः |
 विवक्षणा अनेहसः ||
śanaiścid yanto adrivo.aśvāvantaḥ śataghvinaḥ |
 vivakṣaṇā anehasaḥ ||
[8.45.12] ऊर्ध्वा हि ते दिवे-दिवे सहस्रा सून्र्ता शता |
 जरित्रिभ्योविमंहते ||
ūrdhvā hi te dive-dive sahasrā sūnṛtā śatā |
 jaritribhyovimaṃhate ||
[8.45.13] विद्मा हि तवा धनंजयमिन्द्र दर्ळ्हा चिदारुजम |
 आदारिणं यथा गयम ||
vidmā hi tvā dhanaṃjayamindra dṛḷhā cidārujam |
 ādāriṇaṃ yathā ghayam ||
[8.45.14] ककुहं चित तवा कवे मन्दन्तु धर्ष्णविन्दवः |
 आ तवा पणिं यदीमहे ||
kakuhaṃ cit tvā kave mandantu dhṛṣṇavindavaḥ |
 ā tvā paṇiṃ yadīmahe ||
[8.45.15] यस्ते रेवानदाशुरिः परममर्ष मघत्तये |
 तस्य नो वेद आ भर ||
yaste revānadāśuriḥ pramamarṣa maghattaye |
 tasya no veda ā bhara ||
[8.45.16] इम उ तवा वि चक्षते सखाय इन्द्र सोमिनः |
 पुष्टावन्तो यथा पशुम ||
ima u tvā vi cakṣate sakhāya indra sominaḥ |
 puṣṭāvanto yathā paśum ||
[8.45.17] उत तवाबधिरं वयं शरुत्कर्णं सन्तमूतये |
 दूरादिह हवामहे ||
uta tvābadhiraṃ vayaṃ śrutkarṇaṃ santamūtaye |
 dūrādiha havāmahe ||
[8.45.18] यच्छुश्रूया इमं हवं दुर्मर्षं चक्रिया उत |
 भवेरापिर्नो अन्तमः ||
yacchuśrūyā imaṃ havaṃ durmarṣaṃ cakriyā uta |
 bhaverāpirno antamaḥ ||
[8.45.19] यच्चिद धि ते अपि वयथिर्जगन्वांसो अमन्महि |
 गोदा इदिन्द्र बोधि नः ||
yaccid dhi te api vyathirjaghanvāṃso amanmahi |
 ghodā idindra bodhi naḥ ||
[8.45.20] आ तवा रम्भं न जिव्रयो ररभ्मा शवसस पते |
 उश्मसि तवा सधस्थ आ ||
ā tvā rambhaṃ na jivrayo rarabhmā śavasas pate |
 uśmasi tvā sadhastha ā ||
[8.45.21] सतोत्रमिन्द्राय गायत पुरुन्र्म्णाय सत्वने |
 नकिर्यं वर्ण्वते युधि ||
stotramindrāya ghāyata purunṛmṇāya satvane |
 nakiryaṃ vṛṇvate yudhi ||
[8.45.22] अभि तवा वर्षभा सुते सुतं सर्जामि पीतये |
 तर्म्पा वयश्नुही मदम ||
abhi tvā vṛṣabhā sute sutaṃ sṛjāmi pītaye |
 tṛmpā vyaśnuhī madam ||
[8.45.23] मा तवा मूरा अविष्यवो मोपहस्वान आ दभन |
 माकीं बरह्मद्विषो वनः ||
mā tvā mūrā aviṣyavo mopahasvāna ā dabhan |
 mākīṃ brahmadviṣo vanaḥ ||
[8.45.24] इह तवा गोपरीणसा महे मन्दन्तु राधसे |
 सरो गौरो यथा पिब ||
iha tvā ghoparīṇasā mahe mandantu rādhase |
 saro ghauro yathā piba ||
[8.45.25] या वर्त्रहा परावति सना नवा च चुच्युवे |
 ता संसत्सुप्र वोचत ||
yā vṛtrahā parāvati sanā navā ca cucyuve |
 tā saṃsatsupra vocata ||
[8.45.26] अपिबत कद्रुवः सुतमिन्द्रः सहस्रबाह्वे |
 अत्रादेदिष्ट पौंस्यम ||
apibat kadruvaḥ sutamindraḥ sahasrabāhve |
 atrādediṣṭa pauṃsyam ||
[8.45.27] सत्यं तत तुर्वशे यदौ विदानो अह्नवाय्यम |
 वयानट तुर्वणे शमि ||
satyaṃ tat turvaśe yadau vidāno ahnavāyyam |
 vyānaṭ turvaṇe śami ||
[8.45.28] तरणिं वो जनानां तरदं वाजस्य गोमतः |
 समानमु पर शंसिषम ||
taraṇiṃ vo janānāṃ tradaṃ vājasya ghomataḥ |
 samānamu pra śaṃsiṣam ||
[8.45.29] रभुक्षणं न वर्तव उक्थेषु तुग्र्याव्र्धम |
 इन्द्रं सोमेसचा सुते ||
ṛbhukṣaṇaṃ na vartava uktheṣu tughryāvṛdham |
 indraṃ somesacā sute ||
[8.45.30] यः कर्न्तदिद वि योन्यं तरिशोकाय गिरिं पर्थुम |
 गोभ्यो गातुं निरेतवे ||
yaḥ kṛntadid vi yonyaṃ triśokāya ghiriṃ pṛthum |
 ghobhyo ghātuṃ niretave ||
[8.45.31] यद दधिषे मनस्यसि मन्दानः परेदियक्षसि |
 मा तत करिन्द्र मर्ळय ||
yad dadhiṣe manasyasi mandānaḥ prediyakṣasi |
 mā tat karindra mṛḷaya ||
[8.45.32] दभ्रं चिद धि तवावतः कर्तं शर्ण्वे अधि कषमि |
 जिगात्विन्द्र ते मनः ||
dabhraṃ cid dhi tvāvataḥ kṛtaṃ śṛṇve adhi kṣami |
 jighātvindra te manaḥ ||
[8.45.33] तवेदु ताः सुकीर्तयो.असन्नुत परशस्तयः |
 यदिन्द्र मर्ळयासि नः ||
tavedu tāḥ sukīrtayo.asannuta praśastayaḥ |
 yadindra mṛḷayāsi naḥ ||
[8.45.34] मा न एकस्मिन्नागसि मा दवयोरुत तरिषु |
 वधीर्मा शूर भूरिषु ||
mā na ekasminnāghasi mā dvayoruta triṣu |
 vadhīrmā śūra bhūriṣu ||
[8.45.35] बिभया हि तवावत उग्रादभिप्रभङगिणः |
 दस्मादहम्र्तीषहः ||
bibhayā hi tvāvata ughrādabhiprabhaṅghiṇaḥ |
 dasmādahamṛtīṣahaḥ ||
[8.45.36] मा सख्युः शूनमा विदे मा पुत्रस्य परभूवसो |
 आव्र्त्वद भूतु ते मनः ||
mā sakhyuḥ śūnamā vide mā putrasya prabhūvaso |
 āvṛtvad bhūtu te manaḥ ||
[8.45.37] को नु मर्या अमिथितः सखा सखायमब्रवीत |
 जहा को अस्मदीषते ||
ko nu maryā amithitaḥ sakhā sakhāyamabravīt |
 jahā ko asmadīṣate ||
[8.45.38] एवारे वर्षभा सुते.असिन्वन भूर्यावयः |
 शवघ्नीव निवता चरन ||
evāre vṛṣabhā sute.asinvan bhūryāvayaḥ |
 śvaghnīva nivatā caran ||
[8.45.39] आ त एता वचोयुजा हरी गर्भ्णे सुमद्रथा |
 यदीं बरह्मभ्य इद ददः ||
ā ta etā vacoyujā harī ghṛbhṇe sumadrathā |
 yadīṃ brahmabhya id dadaḥ ||
[8.45.40] भिन्धि विश्वा अप दविषः परि बाधो जही मर्धः |
 वसुस्पार्हं तदा भर ||
bhindhi viśvā apa dviṣaḥ pari bādho jahī mṛdhaḥ |
 vasuspārhaṃ tadā bhara ||
[8.45.41] यद वीळाविन्द्र यत सथिरे यत पर्शाने पराभ्र्तम |
 वसुस्पार्हं तदा भर ||
yad vīḷāvindra yat sthire yat parśāne parābhṛtam |
 vasuspārhaṃ tadā bhara ||
[8.45.42] यस्य ते विश्वमानुषो भूरेर्दत्तस्य वेदति |
 वसु सपार्हं तदा भर ||
yasya te viśvamānuṣo bhūrerdattasya vedati |
 vasu spārhaṃ tadā bhara ||

### Hymn 8.46

[8.46.1] तवावतः पुरूवसो वयमिन्द्र परणेतः समसि सथातर्हरीणाम ||
tvāvataḥ purūvaso vayamindra praṇetaḥ smasi sthātarharīṇām ||
[8.46.2] तवां हि सत्यमद्रिवो विद्म दातारमिषाम |
 विद्म दातारं रयीणाम ||
tvāṃ hi satyamadrivo vidma dātāramiṣām |
 vidma dātāraṃ rayīṇām ||
[8.46.3] आ यस्य ते महिमानं शतमूते शतक्रतो |
 गीर्भिर्ग्र्णन्ति कारवः ||
ā yasya te mahimānaṃ śatamūte śatakrato |
 ghīrbhirghṛṇanti kāravaḥ ||
[8.46.4] सुनीथो घा स मर्त्यो यं मरुतो यमर्यमा |
 मित्रः पान्त्यद्रुहः ||
sunītho ghā sa martyo yaṃ maruto yamaryamā |
 mitraḥ pāntyadruhaḥ ||
[8.46.5] दधानो गोमदश्ववद सुवीर्यमादित्यजूत एधते |
 सदा राया पुरुस्प्र्हा ||
dadhāno ghomadaśvavad suvīryamādityajūta edhate |
 sadā rāyā puruspṛhā ||
[8.46.6] तमिन्द्रं दानमीमहे शवसानमभीर्वम |
 ईशानं राय ईमहे ||
tamindraṃ dānamīmahe śavasānamabhīrvam |
 īśānaṃ rāya īmahe ||
[8.46.7] तस्मिन हि सन्त्यूतयो विश्वा अभीरवः सचा |
 तमा वहन्तु सप्तयः पुरूवसुं मदाय हरयः सुतम ||
tasmin hi santyūtayo viśvā abhīravaḥ sacā |
 tamā vahantu saptayaḥ purūvasuṃ madāya harayaḥ sutam ||
[8.46.8] यस्ते मदो वरेण्यो य इन्द्र वर्त्रहन्तमः |
 य आददिः सवर्न्र्भिर्यः पर्तनासु दुष्टरः ||
yaste mado vareṇyo ya indra vṛtrahantamaḥ |
 ya ādadiḥ svarnṛbhiryaḥ pṛtanāsu duṣṭaraḥ ||
[8.46.9] यो दुष्टरो विश्ववार शरवाय्यो वाजेष्वस्ति तरुता |
 सनः शविष्ठ सवना वसो गहि गमेम गोमति वरजे ||
yo duṣṭaro viśvavāra śravāyyo vājeṣvasti tarutā |
 sanaḥ śaviṣṭha savanā vaso ghahi ghamema ghomati vraje ||
[8.46.10] गव्यो षु णो यथा पुराश्वयोत रथया |
 वरिवस्य महामह ||
ghavyo ṣu ṇo yathā purāśvayota rathayā |
 varivasya mahāmaha ||
[8.46.11] नहि ते शूर राधसो.अन्तं विन्दामि सत्रा |
 दशस्या नो मघवन नू चिदद्रिवो धियो वाजेभिराविथ ||
nahi te śūra rādhaso.antaṃ vindāmi satrā |
 daśasyā no maghavan nū cidadrivo dhiyo vājebhirāvitha ||
[8.46.12] य रष्वः शरावयत्सखा विश्वेत स वेद जनिमा पुरुष्टुतः |
 तं विश्वे मानुषा युगेन्द्रं हवन्ते तविषं यतस्रुचः ||
ya ṛṣvaḥ śrāvayatsakhā viśvet sa veda janimā puruṣṭutaḥ |
 taṃ viśve mānuṣā yughendraṃ havante taviṣaṃ yatasrucaḥ ||
[8.46.13] स नो वाजेष्वविता पुरूवसुः पुरःस्थाता मघवा वर्त्रहा भुवत ||
sa no vājeṣvavitā purūvasuḥ puraḥsthātā maghavā vṛtrahā bhuvat ||
[8.46.14] अभि वो वीरमन्धसो मदेषु गाय गिरा महा विचेतसम |
 इन्द्रं नाम शरुत्यं शाकिनं वचो यथा ||
abhi vo vīramandhaso madeṣu ghāya ghirā mahā vicetasam |
 indraṃ nāma śrutyaṃ śākinaṃ vaco yathā ||
[8.46.15] ददी रेक्णस्तन्वे ददिर्वसु ददिर्वाजेषु पुरुहूत वाजिनम |
 नूनमथ ||
dadī rekṇastanve dadirvasu dadirvājeṣu puruhūta vājinam |
 nūnamatha ||
[8.46.16] विश्वेषामिरज्यन्तं वसूनां सासह्वांसं चिदस्य वर्पसः |
 कर्पयतो नूनमत्यथ ||
viśveṣāmirajyantaṃ vasūnāṃ sāsahvāṃsaṃ cidasya varpasaḥ |
 kṛpayato nūnamatyatha ||
[8.46.17] महः सु वो अरमिषे सतवामहे मीळ्हुषे अरंगमाय जग्मये |
 यज्ञेभिर्गीर्भिर्विश्वमनुषां मरुतामियक्षसि गायेत्वा नमसा गिरा ||
mahaḥ su vo aramiṣe stavāmahe mīḷhuṣe araṃghamāya jaghmaye |
 yajñebhirghīrbhirviśvamanuṣāṃ marutāmiyakṣasi ghāyetvā namasā ghirā ||
[8.46.18] ये पातयन्ते अज्मभिर्गिरीणां सनुभिरेषाम |
 यज्ञं महिष्वणीनां सुम्नं तुविष्वणीनां पराध्वरे ||
ye pātayante ajmabhirghirīṇāṃ snubhireṣām |
 yajñaṃ mahiṣvaṇīnāṃ sumnaṃ tuviṣvaṇīnāṃ prādhvare ||
[8.46.19] परभङगं दुर्मतीनामिन्द्र शविष्ठा भर |
 रयिमस्मभ्यं युज्यं चोदयन्मते जयेष्ठं चोदयन्मते ||
prabhaṅghaṃ durmatīnāmindra śaviṣṭhā bhara |
 rayimasmabhyaṃ yujyaṃ codayanmate jyeṣṭhaṃ codayanmate ||
[8.46.20] सनितः सुसनितरुग्र चित्र चेतिष्ठ सून्र्त |
 परासहा सम्राट सहुरिं सहन्तं भुज्युं वाजेषु पूर्व्यम ||
sanitaḥ susanitarughra citra cetiṣṭha sūnṛta |
 prāsahā samrāṭ sahuriṃ sahantaṃ bhujyuṃ vājeṣu pūrvyam ||
[8.46.21] आ स एतु य ईवदानदेवः पूर्तमाददे |
 यथा चिद वशो अश्व्यः पर्थुश्रवसि कानीते.अस्या वयुष्याददे ||
ā sa etu ya īvadānadevaḥ pūrtamādade |
 yathā cid vaśo aśvyaḥ pṛthuśravasi kānīte.asyā vyuṣyādade ||
[8.46.22] षष्टिं सहस्राश्व्यस्यायुतासनमुष्ट्रानां विंशतिंशता |
 दश शयावीनां शता दश तर्यरुषीणां दश गवां सहस्रा ||
ṣaṣṭiṃ sahasrāśvyasyāyutāsanamuṣṭrānāṃ viṃśatiṃśatā |
 daśa śyāvīnāṃ śatā daśa tryaruṣīṇāṃ daśa ghavāṃ sahasrā ||
[8.46.23] दश शयावा रधद्रयो वीतवारास आशवः |
 मथ्रा नेमिं नि वाव्र्तुः ||
daśa śyāvā ṛdhadrayo vītavārāsa āśavaḥ |
 mathrā nemiṃ ni vāvṛtuḥ ||
[8.46.24] दानासः पर्थुश्रवसः कानीतस्य सुराधसः |
 रथं हिरण्ययं ददन मंहिष्टः सूरिरभूद वर्षिष्ठमक्र्त शरवः ||
dānāsaḥ pṛthuśravasaḥ kānītasya surādhasaḥ |
 rathaṃ hiraṇyayaṃ dadan maṃhiṣṭaḥ sūrirabhūd varṣiṣṭhamakṛta śravaḥ ||
[8.46.25] आ नो वायो महे तने याहि मखाय पाजसे |
 वयं हि ते चक्र्मा भूरि दावने सद्यश्चिन महि दावने ||
ā no vāyo mahe tane yāhi makhāya pājase |
 vayaṃ hi te cakṛmā bhūri dāvane sadyaścin mahi dāvane ||
[8.46.26] यो अश्वेभिर्वहते वस्त उस्रास्त्रिः सप्त सप्ततीनाम |
 एभिः सोमेभिः सोमसुद्भिः सोमपा दानाय शुक्रपूतपाः ||
yo aśvebhirvahate vasta usrāstriḥ sapta saptatīnām |
 ebhiḥ somebhiḥ somasudbhiḥ somapā dānāya śukrapūtapāḥ ||
[8.46.27] यो म इमं चिदु तमनामन्दच्चित्रं दावने |
 अरट्वे अक्षेनहुषे सुक्र्त्वनि सुक्र्त्तराय सुक्रतुः ||
yo ma imaṃ cidu tmanāmandaccitraṃ dāvane |
 araṭve akṣenahuṣe sukṛtvani sukṛttarāya sukratuḥ ||
[8.46.28] उचथ्ये वपुषि यः सवराळ उत वायो घर्तस्नाः |
 अश्वेषितं रजेषितं शुनेषितं पराज्म तदिदं नु तत ||
ucathye vapuṣi yaḥ svarāḷ uta vāyo ghṛtasnāḥ |
 aśveṣitaṃ rajeṣitaṃ śuneṣitaṃ prājma tadidaṃ nu tat ||
[8.46.29] अध परियमिषिराय षस्टिं सहस्रासनम |
 अश्वानामिन न वर्ष्णाम ||
adha priyamiṣirāya ṣasṭiṃ sahasrāsanam |
 aśvānāmin na vṛṣṇām ||
[8.46.30] गावो न यूथमुप यन्ति वध्रय उप मा यन्ति वध्रयः ||
ghāvo na yūthamupa yanti vadhraya upa mā yanti vadhrayaḥ ||
[8.46.31] अध यच्चारथे गणे शतमुष्ट्रानचिक्रदत |
 अध शवित्नेषु विंशतिं शता ||
adha yaccārathe ghaṇe śatamuṣṭrānacikradat |
 adha śvitneṣu viṃśatiṃ śatā ||
[8.46.32] शतं दासे बल्बूथे विप्रस्तरुक्ष आ ददे |
 ते ते वायविमे जना मदन्तीन्द्रगोपा मदन्ति देवगोपाः ||
śataṃ dāse balbūthe viprastarukṣa ā dade |
 te te vāyavime janā madantīndraghopā madanti devaghopāḥ ||
[8.46.33] अध सया योषणा मही परतीची वशमश्व्यम |
 अधिरुक्मा वि नीयते ||
adha syā yoṣaṇā mahī pratīcī vaśamaśvyam |
 adhirukmā vi nīyate ||

### Hymn 8.47

[8.47.1] महि वो महतामवो वरुण मित्र दाशुषे |
 यमादित्या अभि दरुहो रक्षथा नेमघं नशदनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
mahi vo mahatāmavo varuṇa mitra dāśuṣe |
 yamādityā abhi druho rakṣathā nemaghaṃ naśadanehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.2] विदा देवा अघानामादित्यासो अपाक्र्तिम |
 पक्षा वयो यथोपरि वयस्मे शर्म यछतानेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
vidā devā aghānāmādityāso apākṛtim |
 pakṣā vayo yathopari vyasme śarma yachatānehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.3] वयस्मे अधि शर्म तत पक्षा वयो न यन्तन |
 विश्वानि विश्ववेदसो वरूथ्या मनामहे.अनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
vyasme adhi śarma tat pakṣā vayo na yantana |
 viśvāni viśvavedaso varūthyā manāmahe.anehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.4] यस्मा अरासत कषयं जीवातुं च परचेतसः |
 मनोर्विश्वस्य घेदिम आदित्या राय ईशते.अनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
yasmā arāsata kṣayaṃ jīvātuṃ ca pracetasaḥ |
 manorviśvasya ghedima ādityā rāya īśate.anehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.5] परि णो वर्णजन्नघा दुर्गाणि रथ्यो यथा |
 सयामेदिन्द्रस्य शर्मण्यादित्यानामुतावस्यनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
pari ṇo vṛṇajannaghā durghāṇi rathyo yathā |
 syāmedindrasya śarmaṇyādityānāmutāvasyanehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.6] परिह्व्र्तेदना जनो युष्मादत्तस्य वायति |
 देवा अदभ्रमाश वो यमादित्या अहेतनानेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
parihvṛtedanā jano yuṣmādattasya vāyati |
 devā adabhramāśa vo yamādityā ahetanānehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.7] न तं तिग्मं चन तयजो न दरासदभि तं गुरु |
 यस्मा उ शर्म सप्रथ आदित्यासो अराध्वमनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
na taṃ tighmaṃ cana tyajo na drāsadabhi taṃ ghuru |
 yasmā u śarma sapratha ādityāso arādhvamanehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.8] युष्मे देवा अपि षमसि युध्यन्त इव वर्मसु |
 यूयं महो न एनसो यूयमर्भादुरुष्यतानेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
yuṣme devā api ṣmasi yudhyanta iva varmasu |
 yūyaṃ maho na enaso yūyamarbhāduruṣyatānehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.9] अदितिर्न उरुष्यत्वदितिः शर्म यछतु |
 माता मित्रस्य रेवतो.अर्यम्णो वरुणस्य चानेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
aditirna uruṣyatvaditiḥ śarma yachatu |
 mātā mitrasya revato.aryamṇo varuṇasya cānehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.10] यद देवाः शर्म शरणं यद भद्रं यदनातुरम |
 तरिधातु यद वरूथ्यं तदस्मासु वि यन्तनानेहसो व उतयःसुूतयो व ऊतयः ||
yad devāḥ śarma śaraṇaṃ yad bhadraṃ yadanāturam |
 tridhātu yad varūthyaṃ tadasmāsu vi yantanānehaso va utayaḥsuūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.11] आदित्या अव हि खयताधि कूलादिव सपशः |
 सुतीर्थमर्वतो यथानु नो नेषथा सुगमनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
ādityā ava hi khyatādhi kūlādiva spaśaḥ |
 sutīrthamarvato yathānu no neṣathā sughamanehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.12] नेह भद्रं रक्षस्विने नावयै नोपया उत |
 गवे च भद्रं धेनवे वीराय च शरवस्यते.अनेहसो न ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
neha bhadraṃ rakṣasvine nāvayai nopayā uta |
 ghave ca bhadraṃ dhenave vīrāya ca śravasyate.anehaso na ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.13] यदाविर्यदपीच्यं देवासो अस्ति दुष्क्र्तम |
 तरिते तद विश्वमाप्त्य आरे अस्मद दधातनानेहसो व ऊतयः सुूतयोव ऊतयः ||
yadāviryadapīcyaṃ devāso asti duṣkṛtam |
 trite tad viśvamāptya āre asmad dadhātanānehaso va ūtayaḥ suūtayova ūtayaḥ ||
[8.47.14] यच्च गोषु दुष्वप्न्यं यच्चास्मे दुहितर्दिवः |
 तरिताय तद विभावर्याप्त्याय परा वहानेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
yacca ghoṣu duṣvapnyaṃ yaccāsme duhitardivaḥ |
 tritāya tad vibhāvaryāptyāya parā vahānehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.15] निष्कं वा घा कर्णवते सरजं वा दुहितर्दिवः |
 तरिते दुष्वप्न्यं सर्वमाप्त्ये परि दद्मस्यनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
niṣkaṃ vā ghā kṛṇavate srajaṃ vā duhitardivaḥ |
 trite duṣvapnyaṃ sarvamāptye pari dadmasyanehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.16] तदन्नाय तदपसे तं भागमुपसेदुषे |
 तरिताय च दविताय चोषो दुष्वप्न्यं वहानेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
tadannāya tadapase taṃ bhāghamupaseduṣe |
 tritāya ca dvitāya coṣo duṣvapnyaṃ vahānehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.17] यथा कलां यथा शफं यथ रणं संनयामसि |
 एवा दुष्वप्न्यं सर्वमाप्त्ये सं नयामस्यनेहसो व ऊतयःसुूतयो व ऊतयः ||
yathā kalāṃ yathā śaphaṃ yatha ṛṇaṃ saṃnayāmasi |
 evā duṣvapnyaṃ sarvamāptye saṃ nayāmasyanehaso va ūtayaḥsuūtayo va ūtayaḥ ||
[8.47.18] अजैष्माद्यासनाम चाभूमानागसो वयम |
 उषो यस्माद दुष्वप्न्यादभैष्माप तदुछत्वनेहसो व ऊतयः सुूतयोव ऊतयः ||
ajaiṣmādyāsanāma cābhūmānāghaso vayam |
 uṣo yasmād duṣvapnyādabhaiṣmāpa taduchatvanehaso va ūtayaḥ suūtayova ūtayaḥ ||

### Hymn 8.48

[8.48.1] सवादोरभक्षि वयसः सुमेधाः सवाध्यो वरिवोवित्तरस्य |
 विश्वे यं देवा उत मर्त्यासो मधु बरुवन्तो अभि संचरन्ति ||
svādorabhakṣi vayasaḥ sumedhāḥ svādhyo varivovittarasya |
 viśve yaṃ devā uta martyāso madhu bruvanto abhi saṃcaranti ||
[8.48.2] अन्तश्च परागा अदितिर्भवास्यवयाता हरसो दैव्यस्य |
 इन्दविन्द्रस्य सख्यं जुषाणः शरौष्टीव धुरमनु राय रध्याः ||
antaśca prāghā aditirbhavāsyavayātā haraso daivyasya |
 indavindrasya sakhyaṃ juṣāṇaḥ śrauṣṭīva dhuramanu rāya ṛdhyāḥ ||
[8.48.3] अपाम सोममम्र्ता अभूमागन्म जयोतिरविदाम देवान |
 किं नूनमस्मान कर्णवदरातिः किमु धूर्तिरम्र्त मर्त्यस्य ||
apāma somamamṛtā abhūmāghanma jyotiravidāma devān |
 kiṃ nūnamasmān kṛṇavadarātiḥ kimu dhūrtiramṛta martyasya ||
[8.48.4] शं नो भव हर्द आ पीत इन्दो पितेव सोम सूनवे सुशेवः |
 सखेव सख्य उरुशंस धीरः पर ण आयुर्जीवसे सोमतारीः ||
śaṃ no bhava hṛda ā pīta indo piteva soma sūnave suśevaḥ |
 sakheva sakhya uruśaṃsa dhīraḥ pra ṇa āyurjīvase somatārīḥ ||
[8.48.5] इमे मा पीता यशस उरुष्यवो रथं न गावः समनाहपर्वसु |
 ते मा रक्षन्तु विस्रसश्चरित्रादुत मा सरामाद्यवयन्त्विन्दवः ||
ime mā pītā yaśasa uruṣyavo rathaṃ na ghāvaḥ samanāhaparvasu |
 te mā rakṣantu visrasaścaritrāduta mā srāmādyavayantvindavaḥ ||
[8.48.6] अग्निं न मा मथितं सं दिदीपः पर चक्षय कर्णुहि वस्यसो नः |
 अथा हि ते मद आ सोम मन्ये रेवानिव पर चरापुष्टिमछ ||
aghniṃ na mā mathitaṃ saṃ didīpaḥ pra cakṣaya kṛṇuhi vasyaso naḥ |
 athā hi te mada ā soma manye revāniva pra carāpuṣṭimacha ||
[8.48.7] इषिरेण ते मनसा सुतस्य भक्षीमहि पित्र्यस्येव रायः |
 सोम राजन पर ण आयूंषि तारीरहानीव सूर्यो वासराणि ||
iṣireṇa te manasā sutasya bhakṣīmahi pitryasyeva rāyaḥ |
 soma rājan pra ṇa āyūṃṣi tārīrahānīva sūryo vāsarāṇi ||
[8.48.8] सोम राजन मर्ळया नः सवस्ति तव समसि वरत्यास्तस्य विद्धि |
 अलर्ति दक्ष उत मन्युरिन्दो मा नो अर्यो अनुकामं परादाः ||
soma rājan mṛḷayā naḥ svasti tava smasi vratyāstasya viddhi |
 alarti dakṣa uta manyurindo mā no aryo anukāmaṃ parādāḥ ||
[8.48.9] तवं हि नस्तन्वः सोम गोपा गात्रे-गात्रे निषसत्था नर्चक्षाः |
 यत ते वयं परमिनाम वरतानि स नो मर्ळ सुषखादेव वस्यः ||
tvaṃ hi nastanvaḥ soma ghopā ghātre-ghātre niṣasatthā nṛcakṣāḥ |
 yat te vayaṃ pramināma vratāni sa no mṛḷa suṣakhādeva vasyaḥ ||
[8.48.10] रदूदरेण साख्या सचेय यो मा न रिष्येद धर्यश्व पीतः |
 अयं यः सोमो नयधाय्यस्मे तस्मा इन्द्रं परतिरमेम्यायुः ||
ṛdūdareṇa sākhyā saceya yo mā na riṣyed dharyaśva pītaḥ |
 ayaṃ yaḥ somo nyadhāyyasme tasmā indraṃ pratiramemyāyuḥ ||
[8.48.11] अप तया अस्थुरनिरा अमीवा निरत्रसन तमिषीचीरभैषुः |
 आ सोमो अस्मानरुहद विहाया अगन्म यत्र परतिरन्त आयुः ||
apa tyā asthuranirā amīvā niratrasan tamiṣīcīrabhaiṣuḥ |
 ā somo asmānaruhad vihāyā aghanma yatra pratiranta āyuḥ ||
[8.48.12] यो न इन्दुः पितरो हर्त्सु पीतो.अमर्त्यो मर्त्यानाविवेश |
 तस्मै सोमाय हविषा विधेम मर्ळीके अस्य सुमतौ सयाम ||
yo na induḥ pitaro hṛtsu pīto.amartyo martyānāviveśa |
 tasmai somāya haviṣā vidhema mṛḷīke asya sumatau syāma ||
[8.48.13] तवं सोम पित्र्भिः संविदानो.अनु दयावाप्र्थिवी आ ततन्थ |
 तस्मै त इन्दो हविषा विधेम वयं सयाम पतयो रयीणाम ||
tvaṃ soma pitṛbhiḥ saṃvidāno.anu dyāvāpṛthivī ā tatantha |
 tasmai ta indo haviṣā vidhema vayaṃ syāma patayo rayīṇām ||
[8.48.14] तरातारो देवा अधि वोचता नो मा नो निद्रा ईशत मोत जल्पिः |
 वयं सोमस्य विश्वह परियासः सुवीरासो विदथमावदेम ||
trātāro devā adhi vocatā no mā no nidrā īśata mota jalpiḥ |
 vayaṃ somasya viśvaha priyāsaḥ suvīrāso vidathamāvadema ||
[8.48.15] तवं नः सोम विश्वतो वयोधास्त्वं सवर्विदा विशा नर्चक्षाः |
 तवं न इन्द ऊतिभिः सजोषाः पाहि पश्चातादुत वा पुरस्तात ||
tvaṃ naḥ soma viśvato vayodhāstvaṃ svarvidā viśā nṛcakṣāḥ |
 tvaṃ na inda ūtibhiḥ sajoṣāḥ pāhi paścātāduta vā purastāt ||

### Hymn 8.49

[8.49.1] अभि पर वः सुराधसमिन्द्रमर्च यथा विदे |
 यो जरित्रिभ्यो मघवा पुरूवसुः सहस्रेणेव शिक्षति ||
abhi pra vaḥ surādhasamindramarca yathā vide |
 yo jaritribhyo maghavā purūvasuḥ sahasreṇeva śikṣati ||
[8.49.2] शतानीकेव पर जिगाति धर्ष्णुया हन्ति वर्त्राणि दाशुषे |
 गिरेरिव पर रसा अस्य पिन्विरे दत्राणि पुरुभोजसः ||
śatānīkeva pra jighāti dhṛṣṇuyā hanti vṛtrāṇi dāśuṣe |
 ghireriva pra rasā asya pinvire datrāṇi purubhojasaḥ ||
[8.49.3] आ तवा सुतास इन्दवो मदा य इन्द्र गिर्वणः |
 आपो न वज्रिन्नन्वोक्यं सरः पर्णन्ति शूर राधसे ||
ā tvā sutāsa indavo madā ya indra ghirvaṇaḥ |
 āpo na vajrinnanvokyaṃ saraḥ pṛṇanti śūra rādhase ||
[8.49.4] अनेहसं परतरणं विवक्षणं मध्वः सवादिष्ठमीं पिब |
 आ यथा मन्दसानः किरासि नः पर कषुद्रेव तमना धर्षत ||
anehasaṃ prataraṇaṃ vivakṣaṇaṃ madhvaḥ svādiṣṭhamīṃ piba |
 ā yathā mandasānaḥ kirāsi naḥ pra kṣudreva tmanā dhṛṣat ||
[8.49.5] आ न सतोममुप दरवद धियानो अश्वो न सोत्र्भिः |
 यं तेस्वधावन सवदयन्ति धेनव इन्द्र कण्वेषु रातयः ||
ā na stomamupa dravad dhiyāno aśvo na sotṛbhiḥ |
 yaṃ tesvadhāvan svadayanti dhenava indra kaṇveṣu rātayaḥ ||
[8.49.6] उग्रं न वीरं नमसोप सेदिम विभूतिमक्षितावसुम |
 उद्रीव वज्रिन्नवतो न सिञ्चते कषरन्तीन्द्र धीतयः ||
ughraṃ na vīraṃ namasopa sedima vibhūtimakṣitāvasum |
 udrīva vajrinnavato na siñcate kṣarantīndra dhītayaḥ ||
[8.49.7] यद ध नूनं यद वा यज्ञे यद वा पर्थिव्यामधि |
 अतो नो यज्ञमाशुभिर्महेमत उग्र उग्रेभिरा गहि ||
yad dha nūnaṃ yad vā yajñe yad vā pṛthivyāmadhi |
 ato no yajñamāśubhirmahemata ughra ughrebhirā ghahi ||
[8.49.8] अजिरासो हरयो ये त आशवो वाता इव परसक्षिणः |
 येभिरपत्यं मनुषः परीयसे येभिर्विश्वं सवर्द्र्शे ||
ajirāso harayo ye ta āśavo vātā iva prasakṣiṇaḥ |
 yebhirapatyaṃ manuṣaḥ parīyase yebhirviśvaṃ svardṛśe ||
[8.49.9] एतावतस्त ईमह इन्द्र सुम्नस्य गोमतः |
 यथा परावो मघवन मेध्यातिथिं यथा नीपातिथिं धने ||
etāvatasta īmaha indra sumnasya ghomataḥ |
 yathā prāvo maghavan medhyātithiṃ yathā nīpātithiṃ dhane ||
[8.49.10] यथा कण्वे मघवन तरसदस्यवि यथा पक्थे दशव्रजे |
 यथा गोशर्ये असनोरजिश्वनीन्द्र गोमद धिरण्यवत ||
yathā kaṇve maghavan trasadasyavi yathā pakthe daśavraje |
 yathā ghośarye asanorjiśvanīndra ghomad dhiraṇyavat ||

### Hymn 8.50

[8.50.1] पर सु शरुतं सुराधसमर्चा शक्रमभिष्टये |
 यः सुन्वते सतुवते काम्यं वसु सहस्रेणेव मंहते ||
pra su śrutaṃ surādhasamarcā śakramabhiṣṭaye |
 yaḥ sunvate stuvate kāmyaṃ vasu sahasreṇeva maṃhate ||
[8.50.2] शतानीका हेतयो अस्य दुष्टरा इन्द्रस्य समिषो महीः |
 गिरिर्न भुज्मा मघवत्सु पिन्वते यदीं सुता अमन्दिषुः ||
śatānīkā hetayo asya duṣṭarā indrasya samiṣo mahīḥ |
 ghirirna bhujmā maghavatsu pinvate yadīṃ sutā amandiṣuḥ ||
[8.50.3] यदीं सुतास इन्दवो.अभि परियममन्दिषुः |
 आपो न धायि सवनं म आ वसो दुघा इवोप दाशुषे ||
yadīṃ sutāsa indavo.abhi priyamamandiṣuḥ |
 āpo na dhāyi savanaṃ ma ā vaso dughā ivopa dāśuṣe ||
[8.50.4] अनेहसं वो हवमानमूतये मध्वः कषरन्ति धीतयः |
 आ तवा वसो हवमानास इन्दव उप सतोत्रेषु दधिरे ||
anehasaṃ vo havamānamūtaye madhvaḥ kṣaranti dhītayaḥ |
 ā tvā vaso havamānāsa indava upa stotreṣu dadhire ||
[8.50.5] आ नः सोमे सवध्वर इयानो अत्यो न तोशते |
 यं ते सवदावन सवदन्ति गूर्तयः पौरे छन्दयसे हवम ||
ā naḥ some svadhvara iyāno atyo na tośate |
 yaṃ te svadāvan svadanti ghūrtayaḥ paure chandayase havam ||
[8.50.6] पर वीरमुग्रं विविचिं धनस्प्र्तं विभूतिं राधसो महः |
 उद्रीव वज्रिन्नवतो वसुत्वना सदा पीपेथ दाशुषे ||
pra vīramughraṃ viviciṃ dhanaspṛtaṃ vibhūtiṃ rādhaso mahaḥ |
 udrīva vajrinnavato vasutvanā sadā pīpetha dāśuṣe ||
[8.50.7] यद ध नूनं परावति यद वा पर्थिव्यां दिवि |
 युजान इन्द्र हरिभिर्महेमत रष्व रष्वेभिरा गहि ||
yad dha nūnaṃ parāvati yad vā pṛthivyāṃ divi |
 yujāna indra haribhirmahemata ṛṣva ṛṣvebhirā ghahi ||
[8.50.8] रथिरासो हरयो ये ते अस्रिध ओजो वातस्य पिप्रति |
 येभिर्नि दस्युं मनुषो निघोषयो येभिः सवः परीयसे ||
rathirāso harayo ye te asridha ojo vātasya piprati |
 yebhirni dasyuṃ manuṣo nighoṣayo yebhiḥ svaḥ parīyase ||
[8.50.9] एतावतस्ते वसो विद्याम शूर नव्यसः |
 यथा पराव एतशं कर्त्व्ये धने यथा वशं दशव्रजे ||
etāvataste vaso vidyāma śūra navyasaḥ |
 yathā prāva etaśaṃ kṛtvye dhane yathā vaśaṃ daśavraje ||
[8.50.10] यथा कण्वे मघवन मेधे अध्वरे दीर्घनीथे दमूनसि |
 यथा गोशर्ये असिषासो अद्रिवो मयि गोत्रं हरिश्रियम ||
yathā kaṇve maghavan medhe adhvare dīrghanīthe damūnasi |
 yathā ghośarye asiṣāso adrivo mayi ghotraṃ hariśriyam ||

### Hymn 8.51

[8.51.1] यथा मनौ सांवरणौ सोममिन्द्रापिबः सुतम |
 नीपातिथौ मघवन मेध्यातिथौ पुष्टिगौ शरुष्टिगौ सचा ||
yathā manau sāṃvaraṇau somamindrāpibaḥ sutam |
 nīpātithau maghavan medhyātithau puṣṭighau śruṣṭighau sacā ||
[8.51.2] पार्षद्वाणः परस्कण्वं समसादयच्छयानं जिव्रिमुद्धितम |
 सहस्राण्यसिषासद गवां रषिस्त्वोतो दस्यवे वर्कः ||
pārṣadvāṇaḥ praskaṇvaṃ samasādayacchayānaṃ jivrimuddhitam |
 sahasrāṇyasiṣāsad ghavāṃ ṛṣistvoto dasyave vṛkaḥ ||
[8.51.3] य उक्थेभिर्न विन्धते चिकिद य रषिचोदनः |
 इन्द्रं तमछा वद नव्यस्या मत्यरिष्यन्तं न भोजसे ||
ya ukthebhirna vindhate cikid ya ṛṣicodanaḥ |
 indraṃ tamachā vada navyasyā matyariṣyantaṃ na bhojase ||
[8.51.4] यस्मा अर्कं सप्तशीर्षाणमान्र्चुस्त्रिधातुमुत्तमे पदे |
 स तविमा विश्वा भुवनानि चिक्रददादिज्जनिष्ट पौंस्यम ||
yasmā arkaṃ saptaśīrṣāṇamānṛcustridhātumuttame pade |
 sa tvimā viśvā bhuvanāni cikradadādijjaniṣṭa pauṃsyam ||
[8.51.5] यो नो दाता वसूनामिन्द्रं तं हूमहे वयम |
 विद्मा हयस्य सुमतिं नवीयसीं गमेम गोमति वरजे ||
yo no dātā vasūnāmindraṃ taṃ hūmahe vayam |
 vidmā hyasya sumatiṃ navīyasīṃ ghamema ghomati vraje ||
[8.51.6] यस्मै तवं वसो दानाय शिक्षसि स रायस पोषमश्नुते |
 तं तवा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे ||
yasmai tvaṃ vaso dānāya śikṣasi sa rāyas poṣamaśnute |
 taṃ tvā vayaṃ maghavannindra ghirvaṇaḥ sutāvanto havāmahe ||
[8.51.7] कदा चन सतरीरसि नेन्द्र सश्चसि दाशुषे |
 उपोपेन नु मघवन भूय इन नु ते दानं देवस्य पर्च्यते ||
kadā cana starīrasi nendra saścasi dāśuṣe |
 upopen nu maghavan bhūya in nu te dānaṃ devasya pṛcyate ||
[8.51.8] पर यो ननक्षे अभ्योजसा करिविं वधैः शुष्णं निघोषयन |
 यदेदस्तम्भीत परथयन्नमूं दिवमादिज्जनिष्ट पार्थिवः ||
pra yo nanakṣe abhyojasā kriviṃ vadhaiḥ śuṣṇaṃ nighoṣayan |
 yadedastambhīt prathayannamūṃ divamādijjaniṣṭa pārthivaḥ ||
[8.51.9] यस्यायं विश्व आर्यो दासः शेवधिपा अरिः |
 तिरश्चिदर्ये रुशमे परीरवि तुभ्येत सो अज्यते रयिः ||
yasyāyaṃ viśva āryo dāsaḥ śevadhipā ariḥ |
 tiraścidarye ruśame parīravi tubhyet so ajyate rayiḥ ||
[8.51.10] तुरण्यवो मधुमन्तं घर्तश्चुतं विप्रासो अर्कमान्र्चुः |
 अस्मे रयिः पप्रथे वर्ष्ण्यं शवो.अस्मे सुवानास इन्दवः ||
turaṇyavo madhumantaṃ ghṛtaścutaṃ viprāso arkamānṛcuḥ |
 asme rayiḥ paprathe vṛṣṇyaṃ śavo.asme suvānāsa indavaḥ ||

### Hymn 8.52

[8.52.1] यथा मनौ विवस्वति सोमं शक्रापिबः सुतम |
 यथा तरिते छन्द इन्द्र जुजोषस्यायौ मादयसे सचा ||
yathā manau vivasvati somaṃ śakrāpibaḥ sutam |
 yathā trite chanda indra jujoṣasyāyau mādayase sacā ||
[8.52.2] पर्षध्रे मेध्ये मातरिश्वनीन्द्र सुवाने अमन्दथाः |
 यथा सोमं दशशिप्रे दशोण्ये सयूमरश्माव रजूनसि ||
pṛṣadhre medhye mātariśvanīndra suvāne amandathāḥ |
 yathā somaṃ daśaśipre daśoṇye syūmaraśmāv ṛjūnasi ||
[8.52.3] य उक्था केवला दधे यः सोमं धर्षितापिबत |
 यस्मै विष्णुस्त्रीणि पदा विचक्रम उप मित्रस्य धर्मभिः ||
ya ukthā kevalā dadhe yaḥ somaṃ dhṛṣitāpibat |
 yasmai viṣṇustrīṇi padā vicakrama upa mitrasya dharmabhiḥ ||
[8.52.4] यस्य तवमिन्द्र सतोमेषु चाकनो वाजे वाजिञ्छतक्रतो |
 तं तवा वयं सुदुघामिव गोदुहो जुहूमसि शरवस्यवः ||
yasya tvamindra stomeṣu cākano vāje vājiñchatakrato |
 taṃ tvā vayaṃ sudughāmiva ghoduho juhūmasi śravasyavaḥ ||
[8.52.5] यो नो दाता स नः पिता महानुग्र ईशानक्र्त |
 अयामन्नुग्रो मघवा पुरूवसुर्गोरश्वस्य पर दातु नः ||
yo no dātā sa naḥ pitā mahānughra īśānakṛt |
 ayāmannughro maghavā purūvasurghoraśvasya pra dātu naḥ ||
[8.52.6] यस्मै तवं वसो दानाय मंहसे स रायस पोषमिन्वति |
 वसूयवो वसुपतिं शतक्रतुं सतोमैरिन्द्रं हवामहे ||
yasmai tvaṃ vaso dānāya maṃhase sa rāyas poṣaminvati |
 vasūyavo vasupatiṃ śatakratuṃ stomairindraṃ havāmahe ||
[8.52.7] कदा चन पर युछस्युभे नि पासि जन्मनी |
 तुरीयादित्य हवनं त इन्द्रियमा तस्थावम्र्तं दिवि ||
kadā cana pra yuchasyubhe ni pāsi janmanī |
 turīyāditya havanaṃ ta indriyamā tasthāvamṛtaṃ divi ||
[8.52.8] यस्मै तवं मघवन्निन्द्र गिर्वणः शिक्षो शिक्षसि दाशुषे |
 अस्माकं गिर उत सुष्टुतिं वसो कण्ववच्छ्र्णुधी हवम ||
yasmai tvaṃ maghavannindra ghirvaṇaḥ śikṣo śikṣasi dāśuṣe |
 asmākaṃ ghira uta suṣṭutiṃ vaso kaṇvavacchṛṇudhī havam ||
[8.52.9] अस्तावि मन्म पूर्व्यं बरह्मेन्द्राय वोचत |
 पूर्वीरतस्य बर्हतीरनूषत सतोतुर्मेधा अस्र्क्षत ||
astāvi manma pūrvyaṃ brahmendrāya vocata |
 pūrvīrtasya bṛhatīranūṣata stoturmedhā asṛkṣata ||
[8.52.10] समिन्द्रो रायो बर्हतीरधूनुत सं कषोणी समु सूर्यम |
 सं शुक्रासः शुचयः सं गवाशिरः सोमा इन्द्रममन्दिषुः ||
samindro rāyo bṛhatīradhūnuta saṃ kṣoṇī samu sūryam |
 saṃ śukrāsaḥ śucayaḥ saṃ ghavāśiraḥ somā indramamandiṣuḥ ||

### Hymn 8.53

[8.53.1] उपमं तवा मघोनां जयेष्ठं च वर्षभाणाम |
 पूर्भित्तमं मघवन्निन्द्र गोविदमीशानं राय ईमहे ||
upamaṃ tvā maghonāṃ jyeṣṭhaṃ ca vṛṣabhāṇām |
 pūrbhittamaṃ maghavannindra ghovidamīśānaṃ rāya īmahe ||
[8.53.2] य आयुं कुत्समतिथिग्वमर्दयो वाव्र्धानो दिवे-दिवे |
 तं तवा वयं हर्यश्वं शतक्रतुं वाजयन्तो हवामहे ||
ya āyuṃ kutsamatithighvamardayo vāvṛdhāno dive-dive |
 taṃ tvā vayaṃ haryaśvaṃ śatakratuṃ vājayanto havāmahe ||
[8.53.3] आ नो विश्वेषां रसं मध्वः सिञ्चन्त्वद्रयः |
 ये परावति सुन्विरे जनेष्वा ये अर्वावतीन्दवः ||
ā no viśveṣāṃ rasaṃ madhvaḥ siñcantvadrayaḥ |
 ye parāvati sunvire janeṣvā ye arvāvatīndavaḥ ||
[8.53.4] विश्वा दवेषांसि जहि चाव चा कर्धि विश्वे सन्वन्त्वा वसु |
 शीष्टेषु चित ते मदिरासो अंशवो यत्रा सोमस्य तर्म्पसि ||
viśvā dveṣāṃsi jahi cāva cā kṛdhi viśve sanvantvā vasu |
 śīṣṭeṣu cit te madirāso aṃśavo yatrā somasya tṛmpasi ||
[8.53.5] इन्द्र नेदीय एदिहि मितमेधाभिरूतिभिः |
 आ शन्तम शन्तमाभिरभिष्टिभिरा सवापे सवापिभिः ||
indra nedīya edihi mitamedhābhirūtibhiḥ |
 ā śantama śantamābhirabhiṣṭibhirā svāpe svāpibhiḥ ||
[8.53.6] आजितुरं सत्पतिं विश्वचर्षणिं कर्धि परजास्वाभगम |
 पर सू तिरा शचीभिर्ये त उक्थिनः करतुं पुनत आनुषक ||
ājituraṃ satpatiṃ viśvacarṣaṇiṃ kṛdhi prajāsvābhagham |
 pra sū tirā śacībhirye ta ukthinaḥ kratuṃ punata ānuṣak ||
[8.53.7] यस्ते साधिष्ठो.अवसे ते सयाम भरेषु ते |
 वयं होत्राभिरुत देवहूतिभिः ससवांसो मनामहे ||
yaste sādhiṣṭho.avase te syāma bhareṣu te |
 vayaṃ hotrābhiruta devahūtibhiḥ sasavāṃso manāmahe ||
[8.53.8] अहं हि ते हरिवो बरह्म वाजयुराजिं यामि सदोतिभिः |
 तवामिदेव तममे समश्वयुर्गव्युरग्रे मथीनाम ||
ahaṃ hi te harivo brahma vājayurājiṃ yāmi sadotibhiḥ |
 tvāmideva tamame samaśvayurghavyuraghre mathīnām ||

### Hymn 8.54

[8.54.1] एतत त इन्द्र वीर्यं गीर्भिर्ग्र्णन्ति कारवः |
 ते सतोभन्त ऊर्जमावन घर्तश्चुतं पौरासो नक्षन धीतिभिः ||
etat ta indra vīryaṃ ghīrbhirghṛṇanti kāravaḥ |
 te stobhanta ūrjamāvan ghṛtaścutaṃ paurāso nakṣan dhītibhiḥ ||
[8.54.2] नक्षन्त इन्द्रमवसे सुक्र्त्यया येषां सुतेषु मन्दसे |
 यथा संवर्ते अमदो यथा कर्श एवास्मे इन्द्र मत्स्व ||
nakṣanta indramavase sukṛtyayā yeṣāṃ suteṣu mandase |
 yathā saṃvarte amado yathā kṛśa evāsme indra matsva ||
[8.54.3] आ नो विश्वे सजोषसो देवासो गन्तनोप नः |
 वसवो रुद्रावसे न आ गमञ्छ्र्ण्वन्तु मरुतो हवम ||
ā no viśve sajoṣaso devāso ghantanopa naḥ |
 vasavo rudrāavase na ā ghamañchṛṇvantu maruto havam ||
[8.54.4] पूषा विष्णुर्हवनं मे सरस्वत्यवन्तु सप्त सिन्धवः |
 आपो वातः पर्वतासो वनस्पतिः शर्णोतु पर्थिवी हवम ||
pūṣā viṣṇurhavanaṃ me sarasvatyavantu sapta sindhavaḥ |
 āpo vātaḥ parvatāso vanaspatiḥ śṛṇotu pṛthivī havam ||
[8.54.5] यदिन्द्र राधो अस्ति ते माघोनं मघवत्तम |
 तेन नो बोधि सधमाद्यो वर्धे भगो दानाय वर्त्रहन ||
yadindra rādho asti te māghonaṃ maghavattama |
 tena no bodhi sadhamādyo vṛdhe bhagho dānāya vṛtrahan ||
[8.54.6] आजिपते नर्पते तवमिद धि नो वाज आ वक्षि सुक्रतो |
 वीतीहोत्राभिरुत देववीतिभिः ससवांसो वि शर्ण्विरे ||
ājipate nṛpate tvamid dhi no vāja ā vakṣi sukrato |
 vītīhotrābhiruta devavītibhiḥ sasavāṃso vi śṛṇvire ||
[8.54.7] सन्ति हयर्य आशिष इन्द्र आयुर्जनानाम |
 अस्मान नक्षस्वमघवन्नुपावसे धुक्षस्व पिप्युषीमिषम ||
santi hyarya āśiṣa indra āyurjanānām |
 asmān nakṣasvamaghavannupāvase dhukṣasva pipyuṣīmiṣam ||
[8.54.8] वयं त इन्द्र सतोमेभिर्विधेम तवमस्माकं शतक्रतो |
 महि सथूरं शशयं राधो अह्रयं परस्कण्वाय नि तोशय ||
vayaṃ ta indra stomebhirvidhema tvamasmākaṃ śatakrato |
 mahi sthūraṃ śaśayaṃ rādho ahrayaṃ praskaṇvāya ni tośaya ||

### Hymn 8.55

[8.55.1] भूरीदिन्द्रस्य वीर्यं वयख्यमभ्यायति |
 राधस्ते दस्यवे वर्क ||
bhūrīdindrasya vīryaṃ vyakhyamabhyāyati |
 rādhaste dasyave vṛka ||
[8.55.2] शतं शवेतास उक्षणो दिवि तारो न रोचन्ते |
 मह्ना दिवं न तस्तभुः ||
śataṃ śvetāsa ukṣaṇo divi tāro na rocante |
 mahnā divaṃ na tastabhuḥ ||
[8.55.3] शतं वेणूञ्छतं शुनः शतं चर्माणि मलातानि |
 शतं मे बल्बजस्तुका अरुषीणां चतुःशतम ||
śataṃ veṇūñchataṃ śunaḥ śataṃ carmāṇi mlātāni |
 śataṃ me balbajastukā aruṣīṇāṃ catuḥśatam ||
[8.55.4] सुदेवाः सथ काण्वायना वयो-वयो विचरन्तः |
 अश्वासो नचङकरमत ||
sudevāḥ stha kāṇvāyanā vayo-vayo vicarantaḥ |
 aśvāso nacaṅkramata ||
[8.55.5] आदित साप्तस्य चर्किरन्नानूनस्य महि शरवः |
 शयावीरतिध्वसन पथश्चक्षुषा चन संनशे ||
ādit sāptasya carkirannānūnasya mahi śravaḥ |
 śyāvīratidhvasan pathaścakṣuṣā cana saṃnaśe ||

### Hymn 8.56

[8.56.1] परति ते दस्यवे वर्क राधो अदर्श्यह्रयम |
 दयौर्न परथिना शवः ||
prati te dasyave vṛka rādho adarśyahrayam |
 dyaurna prathinā śavaḥ ||
[8.56.2] दश मह्यं पौतक्रतः सहस्रा दस्यवे वर्कः |
 नित्याद रायो अमंहत ||
daśa mahyaṃ pautakrataḥ sahasrā dasyave vṛkaḥ |
 nityād rāyo amaṃhata ||
[8.56.3] शतं मे गर्दभानां शतमूर्णावतीनाम |
 शतं दासानति सरजः ||
śataṃ me ghardabhānāṃ śatamūrṇāvatīnām |
 śataṃ dāsānati srajaḥ ||
[8.56.4] तत्रो अपि पराणीयत पूतक्रतायै वयक्ता |
 अश्वानामिन न यूथ्याम ||
tatro api prāṇīyata pūtakratāyai vyaktā |
 aśvānāmin na yūthyām ||
[8.56.5] अचेत्यग्निश्चिकितुर्हव्यवाट स सुमद्रथः |
 अग्निः शुक्रेण शोचिषा बर्हत सूरो अरोचत दिवि सूर्यो अरोचत ||
acetyaghniścikiturhavyavāṭ sa sumadrathaḥ |
 aghniḥ śukreṇa śociṣā bṛhat sūro arocata divi sūryo arocata ||

### Hymn 8.57

[8.57.1] युवं देवा करतुना पूर्व्येण युक्ता रथेन तविषं यजत्रा |
 आगछतं नासत्या शचीभिरिदं तर्तीयं सवनं पिबाथः ||
yuvaṃ devā kratunā pūrvyeṇa yuktā rathena taviṣaṃ yajatrā |
 āghachataṃ nāsatyā śacībhiridaṃ tṛtīyaṃ savanaṃ pibāthaḥ ||
[8.57.2] युवां देवास्त्रय एकादशासः सत्याः सत्यस्य दद्र्शे पुरस्तात |
 अस्माकं यज्ञं सवनं जुषाणा पातं सोममश्विना दीद्यग्नी ||
yuvāṃ devāstraya ekādaśāsaḥ satyāḥ satyasya dadṛśe purastāt |
 asmākaṃ yajñaṃ savanaṃ juṣāṇā pātaṃ somamaśvinā dīdyaghnī ||
[8.57.3] पनाय्यं तदश्विना कर्तं वां वर्षभो दिवो रजसः पर्थिव्याः |
 सहस्रं शंसा उत ये गविष्टौ सर्वानित तानुप याता पिबध्यै ||
panāyyaṃ tadaśvinā kṛtaṃ vāṃ vṛṣabho divo rajasaḥ pṛthivyāḥ |
 sahasraṃ śaṃsā uta ye ghaviṣṭau sarvānit tānupa yātā pibadhyai ||
[8.57.4] अयं वां भागो निहितो यजत्रेमा गिरो नासत्योप यातम |
 पिबतं सोमं मधुमन्तमस्मे पर दाश्वांसमवतं शचीभिः ||
ayaṃ vāṃ bhāgho nihito yajatremā ghiro nāsatyopa yātam |
 pibataṃ somaṃ madhumantamasme pra dāśvāṃsamavataṃ śacībhiḥ ||

### Hymn 8.58

[8.58.1] यं रत्विजो बहुधा कल्पयन्तः सचेतसो यज्ञमिमं वहन्ति |
 यो अनूचानो बराह्मणो युक्त आसीत का सवित तत्र यजमानस्य संवित ||
yaṃ ṛtvijo bahudhā kalpayantaḥ sacetaso yajñamimaṃ vahanti |
 yo anūcāno brāhmaṇo yukta āsīt kā svit tatra yajamānasya saṃvit ||
[8.58.2] एक एवाग्निर्बहुधा समिद्ध एकः सूर्यो विश्वमनु परभूतः |
 एकैवोषाः सर्वमिदं वि भात्येकं वा इदंवि बभूव सर्वम ||
eka evāghnirbahudhā samiddha ekaḥ sūryo viśvamanu prabhūtaḥ |
 ekaivoṣāḥ sarvamidaṃ vi bhātyekaṃ vā idaṃvi babhūva sarvam ||
[8.58.3] जयोतिष्मन्तं केतुमन्तं तरिचक्रं सुखं रथं सुषदं भूरिवारम |
 चित्रामघा यस्य योगे.अधिजज्ञे तं वां हुवेति रिक्तं पिबध्यै ||
jyotiṣmantaṃ ketumantaṃ tricakraṃ sukhaṃ rathaṃ suṣadaṃ bhūrivāram |
 citrāmaghā yasya yoghe.adhijajñe taṃ vāṃ huveati riktaṃ pibadhyai ||

### Hymn 8.59

[8.59.1] इमानि वां भागधेयानि सिस्रत इन्द्रावरुणा पर महे सुतेषु वाम |
 यज्ञे-यज्ञे ह सवना भुरण्यथो यत सुन्वते यजमानाय शिक्षथः ||
imāni vāṃ bhāghadheyāni sisrata indrāvaruṇā pra mahe suteṣu vām |
 yajñe-yajñe ha savanā bhuraṇyatho yat sunvate yajamānāya śikṣathaḥ ||
[8.59.2] निष्षिध्वरीरोषधीराप आस्तामिन्द्रावरुणा महिमानमाशत |
 या सिस्रतू रजसः पारे अध्वनो ययोः शत्रुर्नकिरादेव ओहते ||
niṣṣidhvarīroṣadhīrāpa āstāmindrāvaruṇā mahimānamāśata |
 yā sisratū rajasaḥ pāre adhvano yayoḥ śatrurnakirādeva ohate ||
[8.59.3] सत्यं तदिन्द्रावरुणा कर्शस्य वां मध्व ऊर्मिं दुहते सप्त वाणीः |
 ताभिर्दाश्वांसमवतं शुभस पती यो वामदब्धो अभि पाति चित्तिभिः ||
satyaṃ tadindrāvaruṇā kṛśasya vāṃ madhva ūrmiṃ duhate sapta vāṇīḥ |
 tābhirdāśvāṃsamavataṃ śubhas patī yo vāmadabdho abhi pāti cittibhiḥ ||
[8.59.4] घर्तप्रुषः सौम्या जीरदानवः सप्त सवसारः सदन रतस्य |
 या ह वामिन्द्रावरुणा घर्तश्चुतस्ताभिर्धत्तं यजमानाय शिक्षतम ||
ghṛtapruṣaḥ saumyā jīradānavaḥ sapta svasāraḥ sadana ṛtasya |
 yā ha vāmindrāvaruṇā ghṛtaścutastābhirdhattaṃ yajamānāya śikṣatam ||
[8.59.5] अवोचाम महते सौभगाय सत्यं तवेषाभ्यां महिमानमिन्द्रियम |
 अस्मान सविन्द्रावरुणा घर्तश्चुतस्त्रिभिः साप्तेभिरवतं शुभस पती ||
avocāma mahate saubhaghāya satyaṃ tveṣābhyāṃ mahimānamindriyam |
 asmān svindrāvaruṇā ghṛtaścutastribhiḥ sāptebhiravataṃ śubhas patī ||
[8.59.6] इन्द्रावरुणा यद रषिभ्यो मनीषां वाचो मतिं शरुतमदत्तमग्रे |
 यानि सथानान्यस्र्जन्त धीरा यज्ञं तन्वानास्तपसाभ्यपश्यम ||
indrāvaruṇā yad ṛṣibhyo manīṣāṃ vāco matiṃ śrutamadattamaghre |
 yāni sthānānyasṛjanta dhīrā yajñaṃ tanvānāstapasābhyapaśyam ||
[8.59.7] इन्द्रावरुणा सौमनसमद्र्प्तं रायस पोषं यजमानेषु धत्तम |
 परजां पुष्टिं भूतिमस्मासु धत्तं दीर्घायुत्वाय पर तिरतं न आयुः ||
indrāvaruṇā saumanasamadṛptaṃ rāyas poṣaṃ yajamāneṣu dhattam |
 prajāṃ puṣṭiṃ bhūtimasmāsu dhattaṃ dīrghāyutvāya pra tirataṃ na āyuḥ ||

### Hymn 8.60

[8.60.1] अग्न आ याह्यग्निभिर्होतारं तवा वर्णीमहे |
 आ तवामनक्तु परयता हविष्मती यजिष्ठं बर्हिरासदे ||
aghna ā yāhyaghnibhirhotāraṃ tvā vṛṇīmahe |
 ā tvāmanaktu prayatā haviṣmatī yajiṣṭhaṃ barhirāsade ||
[8.60.2] अछा हि तवा सहसः सूनो अङगिरः सरुचश्चरन्त्यध्वरे |
 ऊर्जो नपातं घर्तकेशमीमहे.अग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम ||
achā hi tvā sahasaḥ sūno aṅghiraḥ srucaścarantyadhvare |
 ūrjo napātaṃ ghṛtakeśamīmahe.aghniṃ yajñeṣu pūrvyam ||
[8.60.3] अग्ने कविर्वेधा असि होता पावक यक्ष्यः |
 मन्द्रो यजिष्ठो अध्वरेष्वीड्यो विप्रेभिः शुक्र मन्मबिः ||
aghne kavirvedhā asi hotā pāvaka yakṣyaḥ |
 mandro yajiṣṭho adhvareṣvīḍyo viprebhiḥ śukra manmabiḥ ||
[8.60.4] अद्रोघमा वहोशतो यविष्ठ्य देवानजस्र वीतये |
 अभि परयांसि सुधिता वसो गहि मन्दस्व धीतिभिर्हितः ||
adroghamā vahośato yaviṣṭhya devānajasra vītaye |
 abhi prayāṃsi sudhitā vaso ghahi mandasva dhītibhirhitaḥ ||
[8.60.5] तवमित सप्रथा अस्यग्ने तरातरतस कविः |
 तवां विप्रासः समिधान दीदिव आ विवासन्ति वेधसः ||
tvamit saprathā asyaghne trātartas kaviḥ |
 tvāṃ viprāsaḥ samidhāna dīdiva ā vivāsanti vedhasaḥ ||
[8.60.6] शोचा शोचिष्ठ दीदिहि विशे मयो रास्व सतोत्रे महानसि |
 देवानां शर्मन मम सन्तु सूरयः शत्रूषाहः सवग्नयः ||
śocā śociṣṭha dīdihi viśe mayo rāsva stotre mahānasi |
 devānāṃ śarman mama santu sūrayaḥ śatrūṣāhaḥ svaghnayaḥ ||
[8.60.7] यथा चिद वर्द्धमतसमग्ने संजूर्वसि कषमि |
 एवा दहमित्रमहो यो अस्मध्रुग दुर्मन्मा कश्च वेनति ||
yathā cid vṛddhamatasamaghne saṃjūrvasi kṣami |
 evā dahamitramaho yo asmadhrugh durmanmā kaśca venati ||
[8.60.8] मा नो मर्ताय रिपवे रक्षस्विने माघशंसाय रीरधः |
 अस्रेधद्भिस्तरणिभिर्यविष्ठ्य शिवेभिः पाहि पायुभिः ||
mā no martāya ripave rakṣasvine māghaśaṃsāya rīradhaḥ |
 asredhadbhistaraṇibhiryaviṣṭhya śivebhiḥ pāhi pāyubhiḥ ||
[8.60.9] पाहि नो अग्न एकया पाह्युत दवितीयया |
 पाहि गीर्भिस्तिस्र्भिरूर्जां पते पाहि चतस्र्भिर्वसो ||
pāhi no aghna ekayā pāhyuta dvitīyayā |
 pāhi ghīrbhistisṛbhirūrjāṃ pate pāhi catasṛbhirvaso ||
[8.60.10] पाहि विश्वस्माद रक्षसो अराव्णः पर सम वाजेषु नो.अव |
 तवामिद धि नेदिष्ठं देवतातय आपिं नक्षामहे वर्धे ||
pāhi viśvasmād rakṣaso arāvṇaḥ pra sma vājeṣu no.ava |
 tvāmid dhi nediṣṭhaṃ devatātaya āpiṃ nakṣāmahe vṛdhe ||
[8.60.11] आ नो अग्ने वयोव्र्धं रयिं पावक शंस्यम |
 रास्वा च न उपमाते पुरुस्प्र्हं सुनीती सवयशस्तरम ||
ā no aghne vayovṛdhaṃ rayiṃ pāvaka śaṃsyam |
 rāsvā ca na upamāte puruspṛhaṃ sunītī svayaśastaram ||
[8.60.12] येन वंसाम पर्तनासु शर्धतस्तरन्तो अर्य आदिशः |
 स तवं नो वर्ध परयसा शचीवसो जिन्वा धियो वसुविदः ||
yena vaṃsāma pṛtanāsu śardhatastaranto arya ādiśaḥ |
 sa tvaṃ no vardha prayasā śacīvaso jinvā dhiyo vasuvidaḥ ||
[8.60.13] शिशानो वर्षभो यथाग्निः शर्ङगे दविध्वत |
 तिग्मा अस्य ननवो न परतिध्र्षे सुजम्भः सहसो यहुः ||
śiśāno vṛṣabho yathāghniḥ śṛṅghe davidhvat |
 tighmā asya nanavo na pratidhṛṣe sujambhaḥ sahaso yahuḥ ||
[8.60.14] नहि ते अग्ने वर्षभ परतिध्र्षे जम्भासो यद वितिष्टसे |
 सत्वं नो होतः सुहुतं हविष कर्धि वंस्वा नो वार्या पुरु ||
nahi te aghne vṛṣabha pratidhṛṣe jambhāso yad vitiṣṭase |
 satvaṃ no hotaḥ suhutaṃ haviṣ kṛdhi vaṃsvā no vāryā puru ||
[8.60.15] शेषे वनेषु मात्रोः सं तवा मर्तास इन्धते |
 अतन्द्रो हव्या वहसि हविष्क्र्त आदिद देवेषु राजसि ||
śeṣe vaneṣu mātroḥ saṃ tvā martāsa indhate |
 atandro havyā vahasi haviṣkṛta ādid deveṣu rājasi ||
[8.60.16] सप्त होतारस्तमिदीळते तवाग्ने सुत्यजमह्रयम |
 भिनत्स्यद्रिं तपसा वि शोचिषा पराग्ने तिष्ठ जनानति ||
sapta hotārastamidīḷate tvāghne sutyajamahrayam |
 bhinatsyadriṃ tapasā vi śociṣā prāghne tiṣṭha janānati ||
[8.60.17] अग्निम-अग्निं वो अध्रिगुं हुवेम वर्क्तबर्हिषः |
 अग्निं हितप्रयसः शश्वतीष्वा होतारं चर्षणीनाम ||
aghnim-aghniṃ vo adhrighuṃ huvema vṛktabarhiṣaḥ |
 aghniṃ hitaprayasaḥ śaśvatīṣvā hotāraṃ carṣaṇīnām ||
[8.60.18] केतेन शर्मन सचते सुषामण्यग्ने तुभ्यं चिकित्वना |
 इषण्यया नः पुरुरूपमा भर वाजं नेदिष्ठमूतये ||
ketena śarman sacate suṣāmaṇyaghne tubhyaṃ cikitvanā |
 iṣaṇyayā naḥ pururūpamā bhara vājaṃ nediṣṭhamūtaye ||
[8.60.19] अग्ने जरितर्विश्पतिस्तेपानो देव रक्षसः |
 अप्रोषिवान गर्हपतिर्महानसि दिवस पायुर्दुरोणयुः ||
aghne jaritarviśpatistepāno deva rakṣasaḥ |
 aproṣivān ghṛhapatirmahānasi divas pāyurduroṇayuḥ ||
[8.60.20] मा नो रक्ष आ वेशीदाघ्र्णीवसो मा यातुर्यातुमावताम |
 परोगव्यूत्यनिरामप कषुधमग्ने सेध रक्षस्विनः ||
mā no rakṣa ā veśīdāghṛṇīvaso mā yāturyātumāvatām |
 paroghavyūtyanirāmapa kṣudhamaghne sedha rakṣasvinaḥ ||

### Hymn 8.61

[8.61.1] उभयं शर्णवच्च न इन्द्रो अर्वागिदं वचः |
 सत्राच्यामघवा सोमपीतये धिया शविष्ठ आ गमत ||
ubhayaṃ śṛṇavacca na indro arvāghidaṃ vacaḥ |
 satrācyāmaghavā somapītaye dhiyā śaviṣṭha ā ghamat ||
[8.61.2] तं हि सवराजं वर्षभं तमोजसे धिषणे निष्टतक्षतुः |
 उतोपमानां परथमो नि षीदसि सोमकामं हि ते मनः ||
taṃ hi svarājaṃ vṛṣabhaṃ tamojase dhiṣaṇe niṣṭatakṣatuḥ |
 utopamānāṃ prathamo ni ṣīdasi somakāmaṃ hi te manaḥ ||
[8.61.3] आ वर्षस्व पुरूवसो सुतस्येन्द्रान्धसः |
 विद्मा हि तवा हरिवः पर्त्सु सासहिमध्र्ष्टं चिद दध्र्ष्वणिम ||
ā vṛṣasva purūvaso sutasyendrāndhasaḥ |
 vidmā hi tvā harivaḥ pṛtsu sāsahimadhṛṣṭaṃ cid dadhṛṣvaṇim ||
[8.61.4] अप्रामिसत्य मघवन तथेदसदिन्द्र करत्वा यथा वशः |
 सनेम वाजं तव शिप्रिन्नवसा मक्षू चिद यन्तो अद्रिवः ||
aprāmisatya maghavan tathedasadindra kratvā yathā vaśaḥ |
 sanema vājaṃ tava śiprinnavasā makṣū cid yanto adrivaḥ ||
[8.61.5] शग्ध्यू षु शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः |
 भगंन हि तवा यशसं वसुविदमनु शूर चरामसि ||
śaghdhyū ṣu śacīpata indra viśvābhirūtibhiḥ |
 bhaghaṃna hi tvā yaśasaṃ vasuvidamanu śūra carāmasi ||
[8.61.6] पौरो अश्वस्य पुरुक्र्द गवामस्युत्सो देव हिरण्ययः |
 नकिर्हि दानं परिमर्धिषत तवे यद-यद यामि तदा भर ||
pauro aśvasya purukṛd ghavāmasyutso deva hiraṇyayaḥ |
 nakirhi dānaṃ parimardhiṣat tve yad-yad yāmi tadā bhara ||
[8.61.7] तवं हयेहि चेरवे विदा भगं वसुत्तये |
 उद वाव्र्षस्व मघवन गविष्टय उदिन्द्राश्वमिष्टये ||
tvaṃ hyehi cerave vidā bhaghaṃ vasuttaye |
 ud vāvṛṣasva maghavan ghaviṣṭaya udindrāśvamiṣṭaye ||
[8.61.8] तवं पुरू सहस्राणि शतानि च यूथा दानाय मंहसे |
 आ पुरन्दरं चक्र्म विप्रवचस इन्द्रं गायन्तो.अवसे ||
tvaṃ purū sahasrāṇi śatāni ca yūthā dānāya maṃhase |
 ā purandaraṃ cakṛma vipravacasa indraṃ ghāyanto.avase ||
[8.61.9] अविप्रो वा यदविधद विप्रो वेन्द्र ते वचः |
 स पर ममन्दत्त्वाया शतक्रतो पराचामन्यो अहंसन ||
avipro vā yadavidhad vipro vendra te vacaḥ |
 sa pra mamandattvāyā śatakrato prācāmanyo ahaṃsana ||
[8.61.10] उग्रबाहुर्म्रक्षक्र्त्वा पुरन्दरो यदि मे शर्णवद धवम |
 वसूयवो वसुपतिं शतक्रतुं सतोमैरिन्द्रं हवामहे ||
ughrabāhurmrakṣakṛtvā purandaro yadi me śṛṇavad dhavam |
 vasūyavo vasupatiṃ śatakratuṃ stomairindraṃ havāmahe ||
[8.61.11] न पापासो मनामहे नारायासो न जळ्हवः |
 यदिन नविन्द्रं वर्षणं सचा सुते सखायं कर्णवामहै ||
na pāpāso manāmahe nārāyāso na jaḷhavaḥ |
 yadin nvindraṃ vṛṣaṇaṃ sacā sute sakhāyaṃ kṛṇavāmahai ||
[8.61.12] उग्रं युयुज्म पर्तनासु सासहिं रणकातिमदाभ्यम |
 वेदा भर्मं चित सनिता रथीतमो वाजिनं यमिदू नशत ||
ughraṃ yuyujma pṛtanāsu sāsahiṃ ṛṇakātimadābhyam |
 vedā bhṛmaṃ cit sanitā rathītamo vājinaṃ yamidū naśat ||
[8.61.13] यत इन्द्र भयामहे ततो नो अभयं कर्धि |
 मघवञ्छग्धितव तन न ऊतिभिर्वि दविषो वि मर्धो जहि ||
yata indra bhayāmahe tato no abhayaṃ kṛdhi |
 maghavañchaghdhitava tan na ūtibhirvi dviṣo vi mṛdho jahi ||
[8.61.14] तवं हि राधस्पते राधसो महः कषयस्यासि विधतः |
 तं तवा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे ||
tvaṃ hi rādhaspate rādhaso mahaḥ kṣayasyāsi vidhataḥ |
 taṃ tvā vayaṃ maghavannindra ghirvaṇaḥ sutāvanto havāmahe ||
[8.61.15] इन्द्र सपळ उत वर्त्रहा परस्पा नो वरेण्यः |
 स नो रक्षिषच्चरमं स मध्यमं स पश्चात पातु नः पुरः ||
indra spaḷ uta vṛtrahā paraspā no vareṇyaḥ |
 sa no rakṣiṣaccaramaṃ sa madhyamaṃ sa paścāt pātu naḥ puraḥ ||
[8.61.16] तवं नः पश्चादधरादुत्तरात पुर इन्द्र नि पाहि विश्वतः |
 आरे अस्मत कर्णुहि दैव्यं भयमारे हेतीरदेवीः ||
tvaṃ naḥ paścādadharāduttarāt pura indra ni pāhi viśvataḥ |
 āre asmat kṛṇuhi daivyaṃ bhayamāre hetīradevīḥ ||
[8.61.17] अद्याद्या शवः-शव इन्द्र तरास्व परे च नः |
 विश्वा च नोजरितॄन सत्पते अहा दिवा नक्तं च रक्षिषः ||
adyādyā śvaḥ-śva indra trāsva pare ca naḥ |
 viśvā ca nojaritṝn satpate ahā divā naktaṃ ca rakṣiṣaḥ ||
[8.61.18] परभङगी शूरो मघवा तुवीमघः सम्मिष्लो विर्याय कम |
 उभा ते बाहू वर्षणा शतक्रतो नि या वज्रं मिमिक्षतुः ||
prabhaṅghī śūro maghavā tuvīmaghaḥ sammiṣlo viryāya kam |
 ubhā te bāhū vṛṣaṇā śatakrato ni yā vajraṃ mimikṣatuḥ ||

### Hymn 8.62

[8.62.1] परो अस्मा उपस्तुतिं भरता यज्जुजोषति |
 उक्थैरिन्द्रस्य माहिनं वयो वर्धन्ति सोमिनो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
pro asmā upastutiṃ bharatā yajjujoṣati |
 ukthairindrasya māhinaṃ vayo vardhanti somino bhadrā indrasya rātayaḥ ||
[8.62.2] अयुजो असमो नर्भिरेकः कर्ष्टीरयास्यः |
 पूर्वीरति पर वाव्र्धे विश्वा जातान्योजसा भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
ayujo asamo nṛbhirekaḥ kṛṣṭīrayāsyaḥ |
 pūrvīrati pra vāvṛdhe viśvā jātānyojasā bhadrā indrasya rātayaḥ ||
[8.62.3] अहितेन चिदर्वता जीरदानुः सिषासति |
 परवाच्यमिन्द्र तत तव वीर्याणि करिष्यतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
ahitena cidarvatā jīradānuḥ siṣāsati |
 pravācyamindra tat tava vīryāṇi kariṣyato bhadrā indrasya rātayaḥ ||
[8.62.4] आ याहि कर्णवाम त इन्द्र बरह्माणि वर्धना |
 येभिः शविष्ठ चाकनो भद्रमिह शरवस्यते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
ā yāhi kṛṇavāma ta indra brahmāṇi vardhanā |
 yebhiḥ śaviṣṭha cākano bhadramiha śravasyate bhadrā indrasya rātayaḥ ||
[8.62.5] धर्षतश्चिद धर्षन मनः कर्णोषीन्द्र यत तवम |
 तीव्रैः सोमैः सपर्यतो नमोभिः परतिभूषतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
dhṛṣataścid dhṛṣan manaḥ kṛṇoṣīndra yat tvam |
 tīvraiḥ somaiḥ saparyato namobhiḥ pratibhūṣato bhadrā indrasya rātayaḥ ||
[8.62.6] अव चष्ट रचीषमो.अवतानिव मानुषः |
 जुष्ट्वी दक्षस्य सोमिनः सखायं कर्णुते युजं भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
ava caṣṭa ṛcīṣamo.avatāniva mānuṣaḥ |
 juṣṭvī dakṣasya sominaḥ sakhāyaṃ kṛṇute yujaṃ bhadrā indrasya rātayaḥ ||
[8.62.7] विश्वे त इन्द्र वीर्यं देवा अनु करतुं ददुः |
 भुवो विश्वस्य गोपतिः पुरुष्टुत भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
viśve ta indra vīryaṃ devā anu kratuṃ daduḥ |
 bhuvo viśvasya ghopatiḥ puruṣṭuta bhadrā indrasya rātayaḥ ||
[8.62.8] गर्णे तदिन्द्र ते शव उपमं देवतातये |
 यद धंसि वर्त्रमोजसा शचीपते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
ghṛṇe tadindra te śava upamaṃ devatātaye |
 yad dhaṃsi vṛtramojasā śacīpate bhadrā indrasya rātayaḥ ||
[8.62.9] समनेव वपुष्यतः कर्णवन मानुषा युगा |
 विदे तदिन्द्रश्चेतनमध शरुतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
samaneva vapuṣyataḥ kṛṇavan mānuṣā yughā |
 vide tadindraścetanamadha śruto bhadrā indrasya rātayaḥ ||
[8.62.10] उज्जातमिन्द्र ते शव उत तवामुत तव करतुम |
 भूरिगो भूरि वाव्र्धुर्मघवन तव शर्मणि भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
ujjātamindra te śava ut tvāmut tava kratum |
 bhūrigho bhūri vāvṛdhurmaghavan tava śarmaṇi bhadrā indrasya rātayaḥ ||
[8.62.11] अहं च तवं च वर्त्रहन सं युज्याव सनिभ्य आ |
 अरातीवा चिदद्रिवो.अनु नौ शूर मंसते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
ahaṃ ca tvaṃ ca vṛtrahan saṃ yujyāva sanibhya ā |
 arātīvā cidadrivo.anu nau śūra maṃsate bhadrā indrasya rātayaḥ ||
[8.62.12] सत्यमिद वा उ तं वयमिन्द्रं सतवाम नान्र्तम |
 महानसुन्वतो वधो भूरि जयोतींषि सुन्वतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
satyamid vā u taṃ vayamindraṃ stavāma nānṛtam |
 mahānasunvato vadho bhūri jyotīṃṣi sunvato bhadrā indrasya rātayaḥ ||

### Hymn 8.63

[8.63.1] स पूर्व्यो महानां वेनः करतुभिरानजे |
 यस्य दवारा मनुष पिता देवेषु धिय आनजे ||
sa pūrvyo mahānāṃ venaḥ kratubhirānaje |
 yasya dvārā manuṣ pitā deveṣu dhiya ānaje ||
[8.63.2] दिवो मानं नोत सदन सोमप्र्ष्ठासो अद्रयः |
 उक्था बरह्मच शंस्या ||
divo mānaṃ not sadan somapṛṣṭhāso adrayaḥ |
 ukthā brahmaca śaṃsyā ||
[8.63.3] स विद्वानङगिरोभ्य इन्द्रो गा अव्र्णोदप |
 सतुषे तदस्यपौंस्यम ||
sa vidvānaṅghirobhya indro ghā avṛṇodapa |
 stuṣe tadasyapauṃsyam ||
[8.63.4] स परत्नथा कविव्र्ध इन्द्रो वाकस्य वक्षणिः |
 शिवो अर्कस्य होमन्यस्मत्रा गन्त्ववसे ||
sa pratnathā kavivṛdha indro vākasya vakṣaṇiḥ |
 śivo arkasya homanyasmatrā ghantvavase ||
[8.63.5] आदू नु ते अनु करतुं सवाहा वरस्य यज्यवः |
 शवात्रमर्का अनूषतेन्द्र गोत्रस्य दावने ||
ādū nu te anu kratuṃ svāhā varasya yajyavaḥ |
 śvātramarkā anūṣatendra ghotrasya dāvane ||
[8.63.6] इन्द्रे विश्वानि वीर्या कर्तानि कर्त्वानि च |
 यमर्का अध्वरं विदुः ||
indre viśvāni vīryā kṛtāni kartvāni ca |
 yamarkā adhvaraṃ viduḥ ||
[8.63.7] यत पाञ्चजन्यया विशेन्द्रे घोषा अस्र्क्षत |
 अस्त्र्णाद बर्हणा विपो.अर्यो मानस्य स कषयः ||
yat pāñcajanyayā viśendre ghoṣā asṛkṣata |
 astṛṇād barhaṇā vipo.aryo mānasya sa kṣayaḥ ||
[8.63.8] इयमु ते अनुष्टुतिश्चक्र्षे तानि पौंस्या |
 परावश्चक्रस्य वर्तनिम ||
iyamu te anuṣṭutiścakṛṣe tāni pauṃsyā |
 prāvaścakrasya vartanim ||
[8.63.9] अस्य वर्ष्णो वयोदन उरु करमिष्ट जीवसे |
 यवं न पश्वा ददे ||
asya vṛṣṇo vyodana uru kramiṣṭa jīvase |
 yavaṃ na paśvaā dade ||
[8.63.10] तद दधाना अवस्यवो युष्माभिर्दक्षपितरः |
 सयाम मरुत्वतो वर्धे ||
tad dadhānā avasyavo yuṣmābhirdakṣapitaraḥ |
 syāma marutvato vṛdhe ||
[8.63.11] बळ रत्वियाय धाम्न रक्वभिः शूर नोनुमः |
 जेषामेन्द्र तवया युजा ||
baḷ ṛtviyāya dhāmna ṛkvabhiḥ śūra nonumaḥ |
 jeṣāmendra tvayā yujā ||
[8.63.12] अस्मे रुद्रा मेहना पर्वतासो वर्त्रहत्ये भरहूतौ सजोषाः |
 यः शंसते सतुवते धायि पज्र इन्द्रज्येष्ठा अस्मानवन्तु देवाः ||
asme rudrā mehanā parvatāso vṛtrahatye bharahūtau sajoṣāḥ |
 yaḥ śaṃsate stuvate dhāyi pajra indrajyeṣṭhā asmānavantu devāḥ ||

### Hymn 8.64

[8.64.1] उत तवा मन्दन्तु सतोमः कर्णुष्व राधो अद्रिवः |
 अव बरह्मद्विषो जहि ||
ut tvā mandantu stomaḥ kṛṇuṣva rādho adrivaḥ |
 ava brahmadviṣo jahi ||
[8.64.2] पदा पणीन्रराधसो नि बाधस्व महानसि |
 नहि तवा कश्चन परति ||
padā paṇīnrarādhaso ni bādhasva mahānasi |
 nahi tvā kaścana prati ||
[8.64.3] तवमीशिषे सुतानामिन्द्र तवमसुतानाम |
 तवं राजा जनानाम ||
tvamīśiṣe sutānāmindra tvamasutānām |
 tvaṃ rājā janānām ||
[8.64.4] एहि परेहि कषयो दिव्याघोषञ्चर्षणीनाम |
 ओभे पर्णासिरोदसी ||
ehi prehi kṣayo divyāghoṣañcarṣaṇīnām |
 obhe pṛṇāsirodasī ||
[8.64.5] तयं चित पर्वतं गिरिं शतवन्तं सहस्रिणम |
 वि सतोत्र्भ्यो रुरोजिथ ||
tyaṃ cit parvataṃ ghiriṃ śatavantaṃ sahasriṇam |
 vi stotṛbhyo rurojitha ||
[8.64.6] वयमु तवा दिवा सुते वयं नक्तं हवामहे |
 अस्माकं काममा पर्ण ||
vayamu tvā divā sute vayaṃ naktaṃ havāmahe |
 asmākaṃ kāmamā pṛṇa ||
[8.64.7] कव सय वर्षभो युवा तुविग्रीवो अनानतः |
 बरह्मा कस्तं सपर्यति ||
kva sya vṛṣabho yuvā tuvighrīvo anānataḥ |
 brahmā kastaṃ saparyati ||
[8.64.8] कस्य सवित सवनं वर्षा जुजुष्वानव गछति |
 इन्द्रं कौ सविदा चके ||
kasya svit savanaṃ vṛṣā jujuṣvānava ghachati |
 indraṃ kau svidā cake ||
[8.64.9] कं ते दाना असक्षत वर्त्रहन कं सुवीर्या |
 उक्थे क उ सविदन्तमः ||
kaṃ te dānā asakṣata vṛtrahan kaṃ suvīryā |
 ukthe ka u svidantamaḥ ||
[8.64.10] अयं ते मानुषे जने सोमः पूरुषु सूयते |
 तस्येहि पर दरवा पिब ||
ayaṃ te mānuṣe jane somaḥ pūruṣu sūyate |
 tasyehi pra dravā piba ||
[8.64.11] अयं ते शर्यणावति सुषोमायामधि परियः |
 आर्जीकीयेमदिन्तमः ||
ayaṃ te śaryaṇāvati suṣomāyāmadhi priyaḥ |
 ārjīkīyemadintamaḥ ||
[8.64.12] तमद्य राधसे महे चारुं मदाय घर्ष्वये |
 एहीमिन्द्रद्रवा पिब ||
tamadya rādhase mahe cāruṃ madāya ghṛṣvaye |
 ehīmindradravā piba ||

### Hymn 8.65

[8.65.1] यदिन्द्र परागपागुदं नयग वा हूयसे नर्भिः |
 आ याहि तूयमाशुभिः ||
yadindra prāghapāghudaṃ nyagh vā hūyase nṛbhiḥ |
 ā yāhi tūyamāśubhiḥ ||
[8.65.2] यद वा परस्रवणे दिवो मादयासे सवर्णरे |
 यद वा समुद्रेन्धसः ||
yad vā prasravaṇe divo mādayāse svarṇare |
 yad vā samudreandhasaḥ ||
[8.65.3] आ तवा गीर्भिर्महामुरुं हुवे गामिव भोजसे |
 इन्द्र सोमस्य पीतये ||
ā tvā ghīrbhirmahāmuruṃ huve ghāmiva bhojase |
 indra somasya pītaye ||
[8.65.4] आ त इन्द्र महिमानं हरयो देव ते महः |
 रथे वहन्तु बिभ्रतः ||
ā ta indra mahimānaṃ harayo deva te mahaḥ |
 rathe vahantu bibhrataḥ ||
[8.65.5] इन्द्र गर्णीष उ सतुषे महानुग्र ईशानक्र्त |
 एहि नः सुतं पिब ||
indra ghṛṇīṣa u stuṣe mahānughra īśānakṛt |
 ehi naḥ sutaṃ piba ||
[8.65.6] सुतावन्तस्त्वा वयं परयस्वन्तो हवामहे |
 इदं नो बर्हिरासदे ||
sutāvantastvā vayaṃ prayasvanto havāmahe |
 idaṃ no barhirāsade ||
[8.65.7] यच्चिद धि शश्वतामसीन्द्र साधारणस्त्वम |
 तं तवा वयं हवामहे ||
yaccid dhi śaśvatāmasīndra sādhāraṇastvam |
 taṃ tvā vayaṃ havāmahe ||
[8.65.8] इदं ते सोम्यं मध्वधुक्षन्नद्रिभिर्नरः |
 जुषाण इन्द्र तत पिब ||
idaṃ te somyaṃ madhvadhukṣannadribhirnaraḥ |
 juṣāṇa indra tat piba ||
[8.65.9] विश्वानर्यो विपश्चितो.अति खयस्तूयमा गहि |
 अस्मे धेहिश्रवो बर्हत ||
viśvānaryo vipaścito.ati khyastūyamā ghahi |
 asme dhehiśravo bṛhat ||
[8.65.10] दाता मे पर्षतीनां राजा हिरण्यवीनाम |
 मा देवा मघवा रिषत ||
dātā me pṛṣatīnāṃ rājā hiraṇyavīnām |
 mā devā maghavā riṣat ||
[8.65.11] सहस्रे पर्षतीनामधि शचन्द्रं बर्हत पर्थु |
 शुक्रं हिरण्यमा ददे ||
sahasre pṛṣatīnāmadhi ścandraṃ bṛhat pṛthu |
 śukraṃ hiraṇyamā dade ||
[8.65.12] नपातो दुर्गहस्य मे सहस्रेण सुराधसः |
 शरवो देवेष्वक्रत ||
napāto durghahasya me sahasreṇa surādhasaḥ |
 śravo deveṣvakrata ||

### Hymn 8.66

[8.66.1] तरोभिर्वो विदद्वसुमिन्द्रं सबाध ऊतये |
 बर्हद गायन्तः सुतसोमे अध्वरे हुवे भरं न कारिणम ||
tarobhirvo vidadvasumindraṃ sabādha ūtaye |
 bṛhad ghāyantaḥ sutasome adhvare huve bharaṃ na kāriṇam ||
[8.66.2] न यं दुध्रा वरन्ते न सथिरा मुरो मदे सुषिप्रमन्धसः |
 य आद्र्त्या शशमानाय सुन्वते दाता जरित्र उक्थ्यम ||
na yaṃ dudhrā varante na sthirā muro made suṣipramandhasaḥ |
 ya ādṛtyā śaśamānāya sunvate dātā jaritra ukthyam ||
[8.66.3] यः शक्रो मर्क्षो अश्व्यो यो वा कीजो हिरण्ययः |
 स ऊर्वस्य रेजयत्यपाव्र्तिमिन्द्रो गव्यस्य वर्त्रहा ||
yaḥ śakro mṛkṣo aśvyo yo vā kījo hiraṇyayaḥ |
 sa ūrvasya rejayatyapāvṛtimindro ghavyasya vṛtrahā ||
[8.66.4] निखातं चिद यः पुरुसम्भ्र्तं वसूदिद वपति दाशुषे |
 वज्री सुशिप्रो हर्यश्व इत करदिन्द्रः करत्वा यथा वशत ||
nikhātaṃ cid yaḥ purusambhṛtaṃ vasūdid vapati dāśuṣe |
 vajrī suśipro haryaśva it karadindraḥ kratvā yathā vaśat ||
[8.66.5] यद वावन्थ पुरुष्टुत पुरा चिच्छूर नर्णाम |
 वयं तत्त इन्द्र सं भरामसि यज्ञमुक्थं तुरं वचः ||
yad vāvantha puruṣṭuta purā cicchūra nṛṇām |
 vayaṃ tatta indra saṃ bharāmasi yajñamukthaṃ turaṃ vacaḥ ||
[8.66.6] सचा सोमेषु पुरुहूत वज्रिवो मदाय दयुक्ष सोमपाः |
 तवमिद धि बरह्मक्र्ते काम्यं वसु देष्ठः सुन्वते भुवः ||
sacā someṣu puruhūta vajrivo madāya dyukṣa somapāḥ |
 tvamid dhi brahmakṛte kāmyaṃ vasu deṣṭhaḥ sunvate bhuvaḥ ||
[8.66.7] वयमेनमिदा हयो.अपीपेमेह वज्रिणम |
 तस्मा उ अद्य समना सुतं भरा नूनं भूषत शरुते ||
vayamenamidā hyo.apīpemeha vajriṇam |
 tasmā u adya samanā sutaṃ bharā nūnaṃ bhūṣata śrute ||
[8.66.8] वर्कश्चिदस्य वारण उरामथिरा वयुनेषु भूषति |
 सेमं नः सतोमं जुजुषाण आ गहीन्द्र पर चित्रया धिया ||
vṛkaścidasya vāraṇa urāmathirā vayuneṣu bhūṣati |
 semaṃ naḥ stomaṃ jujuṣāṇa ā ghahīndra pra citrayā dhiyā ||
[8.66.9] कदू नवस्याक्र्तमिन्द्रस्यास्ति पौंस्यम |
 केनो नु कं शरोमतेन न शुश्रुवे जनुषः परि वर्त्रहा ||
kadū nvasyākṛtamindrasyāsti pauṃsyam |
 keno nu kaṃ śromatena na śuśruve januṣaḥ pari vṛtrahā ||
[8.66.10] कदू महीरध्र्ष्टा अस्य तविषीः कदु वर्त्रघ्नो अस्त्र्तम |
 इन्द्रो विश्वान बेकनाटानहर्द्र्श उत करत्वा पणीन्रभि ||
kadū mahīradhṛṣṭā asya taviṣīḥ kadu vṛtraghno astṛtam |
 indro viśvān bekanāṭānahardṛśa uta kratvā paṇīnrabhi ||
[8.66.11] वयं घा ते अपूर्व्येन्द्र बरह्माणि वर्त्रहन |
 पुरूतमासःपुरुहूत वज्रिवो भर्तिं न पर भरामसि ||
vayaṃ ghā te apūrvyendra brahmāṇi vṛtrahan |
 purūtamāsaḥpuruhūta vajrivo bhṛtiṃ na pra bharāmasi ||
[8.66.12] पूर्वीश्चिद धि तवे तुविकूर्मिन्नाशसो हवन्त इन्द्रोतयः |
 तिरश्चिदर्यः सवना वसो गहि शविष्ठ शरुधि मे हवम ||
pūrvīścid dhi tve tuvikūrminnāśaso havanta indrotayaḥ |
 tiraścidaryaḥ savanā vaso ghahi śaviṣṭha śrudhi me havam ||
[8.66.13] वयं घा ते तवे इद विन्द्र विप्र अपि षमसि |
 नहि तवदन्यः पुरुहूत कश्चन मघवन्नस्ति मर्डिता ||
vayaṃ ghā te tve id vindra vipra api ṣmasi |
 nahi tvadanyaḥ puruhūta kaścana maghavannasti marḍitā ||
[8.66.14] तवं नो अस्या अमतेरुत कषुधो.अभिशस्तेरव सप्र्धि |
 तवं न उती तव चित्रया धिया शिक्षा शचिष्ठ गातुवित ||
tvaṃ no asyā amateruta kṣudho.abhiśasterava spṛdhi |
 tvaṃ na utī tava citrayā dhiyā śikṣā śaciṣṭha ghātuvit ||
[8.66.15] सोम इद वः सुतो अस्तु कलयो मा बिभीतन |
 अपेदेष धवस्मायति सवयं घैषो अपायति ||
soma id vaḥ suto astu kalayo mā bibhītana |
 apedeṣa dhvasmāyati svayaṃ ghaiṣo apāyati ||

### Hymn 8.67

[8.67.1] तयान नु कषत्रियानव आदित्यान याचिषामहे |
 सुम्र्ळीकानभिष्टये ||
tyān nu kṣatriyānava ādityān yāciṣāmahe |
 sumṛḷīkānabhiṣṭaye ||
[8.67.2] मित्रो नो अत्यंहतिं वरुणः पर्षदर्यमा |
 आदित्यासो यथा विदुः ||
mitro no atyaṃhatiṃ varuṇaḥ parṣadaryamā |
 ādityāso yathā viduḥ ||
[8.67.3] तेषां हि चित्रमुक्थ्यं वरूथमस्ति दाशुषे |
 आदित्यानामरंक्र्ते ||
teṣāṃ hi citramukthyaṃ varūthamasti dāśuṣe |
 ādityānāmaraṃkṛte ||
[8.67.4] महि वो महतामवो वरुण मित्रार्यमन |
 अवांस्या वर्णीमहे ||
mahi vo mahatāmavo varuṇa mitrāryaman |
 avāṃsyā vṛṇīmahe ||
[8.67.5] जीवान नो अभि धेतनादित्यासः पुरा हथात |
 कद ध सथहवनश्रुतः ||
jīvān no abhi dhetanādityāsaḥ purā hathāt |
 kad dha sthahavanaśrutaḥ ||
[8.67.6] यद वः शरान्ताय सुन्वते वरूथमस्ति यच्छर्दिः |
 तेना नो अधि वोचत ||
yad vaḥ śrāntāya sunvate varūthamasti yacchardiḥ |
 tenā no adhi vocata ||
[8.67.7] अस्ति देवा अंहोरुर्वस्ति रत्नमनागसः |
 आदित्या अद्भुतैनसः ||
asti devā aṃhorurvasti ratnamanāghasaḥ |
 ādityā adbhutainasaḥ ||
[8.67.8] मा नः सेतुः सिषेदयं महे वर्णक्तु नस परि |
 इन्द्र इद धि शरुतो वशी ||
mā naḥ setuḥ siṣedayaṃ mahe vṛṇaktu nas pari |
 indra id dhi śruto vaśī ||
[8.67.9] मा नो मर्चा रिपूणां वर्जिनानामविष्यवः |
 देवा अभि पर मर्क्षत ||
mā no mṛcā ripūṇāṃ vṛjinānāmaviṣyavaḥ |
 devā abhi pra mṛkṣata ||
[8.67.10] उत तवामदिते मह्यहं देव्युप बरुवे |
 सुम्र्ळीकामभिष्टये ||
uta tvāmadite mahyahaṃ devyupa bruve |
 sumṛḷīkāmabhiṣṭaye ||
[8.67.11] पर्षि दीने गभीर आनुग्रपुत्रे जिघांसतः |
 माकिस्तोकस्य नो रिषत ||
parṣi dīne ghabhīra ānughraputre jighāṃsataḥ |
 mākistokasya no riṣat ||
[8.67.12] अनेहो न उरुव्रज उरूचि वि परसर्तवे |
 कर्धि तोकाय जीवसे ||
aneho na uruvraja urūci vi prasartave |
 kṛdhi tokāya jīvase ||
[8.67.13] ये मूर्धानः कषितीनामदब्धासः सवयशसः |
 वरता रक्षन्ते अद्रुहः ||
ye mūrdhānaḥ kṣitīnāmadabdhāsaḥ svayaśasaḥ |
 vratā rakṣante adruhaḥ ||
[8.67.14] ते न आस्नो वर्काणामादित्यासो मुमोचत |
 सतेनं बद्धमिवादिते ||
te na āsno vṛkāṇāmādityāso mumocata |
 stenaṃ baddhamivādite ||
[8.67.15] अपो षु ण इयं शरुरादित्या अप दुर्मतिः |
 अस्मदेत्वजघ्नुषी ||
apo ṣu ṇa iyaṃ śarurādityā apa durmatiḥ |
 asmadetvajaghnuṣī ||
[8.67.16] शश्वद धि वः सुदानव आदित्या ऊतिभिर्वयम |
 पुरा नूनं बुभुज्महे ||
śaśvad dhi vaḥ sudānava ādityā ūtibhirvayam |
 purā nūnaṃ bubhujmahe ||
[8.67.17] शश्वन्तं हि परचेतसः परतियन्तं चिदेनसः |
 देवाः कर्णुथ जीवसे ||
śaśvantaṃ hi pracetasaḥ pratiyantaṃ cidenasaḥ |
 devāḥ kṛṇutha jīvase ||
[8.67.18] तत सु नो नव्यं सन्यस आदित्या यन मुमोचति |
 बन्धाद बद्धमिवादिते ||
tat su no navyaṃ sanyasa ādityā yan mumocati |
 bandhād baddhamivādite ||
[8.67.19] नास्माकमस्ति तत तर आदित्यासो अतिष्कदे |
 यूयमस्मभ्यं मर्ळत ||
nāsmākamasti tat tara ādityāso atiṣkade |
 yūyamasmabhyaṃ mṛḷata ||
[8.67.20] मा नो हेतिर्विवस्वत आदित्याः कर्त्रिमा शरुः |
 पुरा नुजरसो वधीत ||
mā no hetirvivasvata ādityāḥ kṛtrimā śaruḥ |
 purā nujaraso vadhīt ||
[8.67.21] वि षु दवेषो वयंहतिमादित्यासो वि संहितम |
 विष्वग वि वर्हता रपः ||
vi ṣu dveṣo vyaṃhatimādityāso vi saṃhitam |
 viṣvagh vi vṛhatā rapaḥ ||

### Hymn 8.68

[8.68.1] आ तवा रथं यथोतये सुम्नाय वर्तयामसि |
 तुविकूर्मिम रतीषहम इन्द्र शविष्ठ सत्पते ||
ā tvā rathaṃ yathotaye sumnāya vartayāmasi |
 tuvikūrmim ṛtīṣaham indra śaviṣṭha satpate ||
[8.68.2] तुविशुष्म तुविक्रतो शचीवो विश्वया मते |
 आ पप्राथ महित्वना ||
tuviśuṣma tuvikrato śacīvo viśvayā mate |
 ā paprātha mahitvanā ||
[8.68.3] यस्य ते महिना महः परि जमायन्तम ईयतुः |
 हस्ता वज्रं हिरण्ययम ||
yasya te mahinā mahaḥ pari jmāyantam īyatuḥ |
 hastā vajraṃ hiraṇyayam ||
[8.68.4] विश्वानरस्य वस पतिम अनानतस्य शवसः |
 एवैश च चर्षणीनाम ऊती हुवे रथानाम ||
viśvānarasya vas patim anānatasya śavasaḥ |
 evaiś ca carṣaṇīnām ūtī huve rathānām ||
[8.68.5] अभिष्टये सदाव्र्धं सवर्मीळ्हेषु यं नरः |
 नाना हवन्त ऊतये ||
abhiṣṭaye sadāvṛdhaṃ svarmīḷheṣu yaṃ naraḥ |
 nānā havanta ūtaye ||
[8.68.6] परोमात्रम रचीषमम इन्द्रम उग्रं सुराधसम |
 ईशानं चिद वसूनाम ||
paromātram ṛcīṣamam indram ughraṃ surādhasam |
 īśānaṃ cid vasūnām ||
[8.68.7] तं-तम इद राधसे मह इन्द्रं चोदामि पीतये |
 यः पूर्व्याम अनुष्टुतिम ईशे कर्ष्टीनां नर्तुः ||
taṃ-tam id rādhase maha indraṃ codāmi pītaye |
 yaḥ pūrvyām anuṣṭutim īśe kṛṣṭīnāṃ nṛtuḥ ||
[8.68.8] न यस्य ते शवसान सख्यम आनंश मर्त्यः |
 नकिः शवांसि ते नशत ||
na yasya te śavasāna sakhyam ānaṃśa martyaḥ |
 nakiḥ śavāṃsi te naśat ||
[8.68.9] तवोतासस तवा युजाप्सु सूर्ये महद धनम |
 जयेम पर्त्सु वज्रिवः ||
tvotāsas tvā yujāpsu sūrye mahad dhanam |
 jayema pṛtsu vajrivaḥ ||
[8.68.10] तं तवा यज्ञेभिर ईमहे तं गीर्भिर गिर्वणस्तम |
 इन्द्र यथा चिद आविथ वाजेषु पुरुमाय्यम ||
taṃ tvā yajñebhir īmahe taṃ ghīrbhir ghirvaṇastama |
 indra yathā cid āvitha vājeṣu purumāyyam ||
[8.68.11] यस्य ते सवादु सख्यं सवाद्वी परणीतिर अद्रिवः |
 यज्ञो वितन्तसाय्यः ||
yasya te svādu sakhyaṃ svādvī praṇītir adrivaḥ |
 yajño vitantasāyyaḥ ||
[8.68.12] उरु णस तन्वे तन उरु कषयाय नस कर्धि |
 उरु णो यन्धि जीवसे ||
uru ṇas tanve tana uru kṣayāya nas kṛdhi |
 uru ṇo yandhi jīvase ||
[8.68.13] उरुं नर्भ्य उरुं गव उरुं रथाय पन्थाम |
 देववीतिम मनामहे ||
uruṃ nṛbhya uruṃ ghava uruṃ rathāya panthām |
 devavītim manāmahe ||
[8.68.14] उप मा षड दवा-दवा नरः सोमस्य हर्ष्या |
 तिष्ठन्ति सवादुरातयः ||
upa mā ṣaḍ dvā-dvā naraḥ somasya harṣyā |
 tiṣṭhanti svādurātayaḥ ||
[8.68.15] रज्राव इन्द्रोत आ ददे हरी रक्षस्य सूनवि |
 आश्वमेधस्य रोहिता ||
ṛjrāv indrota ā dade harī ṛkṣasya sūnavi |
 āśvamedhasya rohitā ||
[8.68.16] सुरथां आतिथिग्वे सवभीशूंर आर्क्षे |
 आश्वमेधे सुपेशसः ||
surathāṃ ātithighve svabhīśūṃr ārkṣe |
 āśvamedhe supeśasaḥ ||
[8.68.17] षळ अश्वां आतिथिग्व इन्द्रोते वधूमतः |
 सचा पूतक्रतौ सनम ||
ṣaḷ aśvāṃ ātithighva indrote vadhūmataḥ |
 sacā pūtakratau sanam ||
[8.68.18] ऐषु चेतद वर्षण्वत्य अन्तर रज्रेष्व अरुषी |
 सवभीशुः कशावती ||
aiṣu cetad vṛṣaṇvaty antar ṛjreṣv aruṣī |
 svabhīśuḥ kaśāvatī ||
[8.68.19] न युष्मे वाजबन्धवो निनित्सुश चन मर्त्यः |
 अवद्यम अधि दीधरत ||
na yuṣme vājabandhavo ninitsuś cana martyaḥ |
 avadyam adhi dīdharat ||

### Hymn 8.69

[8.69.1] पर-पर वस तरिष्टुभम इषम मन्दद्वीरायेन्दवे |
 धिया वो मेधसातये पुरंध्या विवासति ||
pra-pra vas triṣṭubham iṣam mandadvīrāyendave |
 dhiyā vo medhasātaye puraṃdhyā vivāsati ||
[8.69.2] नदं व ओदतीनां नदं योयुवतीनाम |
 पतिं वो अघ्न्यानां धेनूनाम इषुध्यसि ||
nadaṃ va odatīnāṃ nadaṃ yoyuvatīnām |
 patiṃ vo aghnyānāṃ dhenūnām iṣudhyasi ||
[8.69.3] ता अस्य सूददोहसः सोमं शरीणन्ति पर्श्नयः |
 जन्मन देवानां विशस तरिष्व आ रोचने दिवः ||
tā asya sūdadohasaḥ somaṃ śrīṇanti pṛśnayaḥ |
 janman devānāṃ viśas triṣv ā rocane divaḥ ||
[8.69.4] अभि पर गोपतिं गिरेन्द्रम अर्च यथा विदे |
 सूनुं सत्यस्य सत्पतिम ||
abhi pra ghopatiṃ ghirendram arca yathā vide |
 sūnuṃ satyasya satpatim ||
[8.69.5] आ हरयः सस्र्ज्रिरे ऽरुषीर अधि बर्हिषि |
 यत्राभि संनवामहे ||
ā harayaḥ sasṛjrire ‘ruṣīr adhi barhiṣi |
 yatrābhi saṃnavāmahe ||
[8.69.6] इन्द्राय गाव आशिरं दुदुह्रे वज्रिणे मधु |
 यत सीम उपह्वरे विदत ||
indrāya ghāva āśiraṃ duduhre vajriṇe madhu |
 yat sīm upahvare vidat ||
[8.69.7] उद यद बरध्नस्य विष्टपं गर्हम इन्द्रश च गन्वहि |
 मध्वः पीत्वा सचेवहि तरिः सप्त सख्युः पदे ||
ud yad bradhnasya viṣṭapaṃ ghṛham indraś ca ghanvahi |
 madhvaḥ pītvā sacevahi triḥ sapta sakhyuḥ pade ||
[8.69.8] अर्चत परार्चत परियमेधासो अर्चत |
 अर्चन्तु पुत्रका उत पुरं न धर्ष्ण्व अर्चत ||
arcata prārcata priyamedhāso arcata |
 arcantu putrakā uta puraṃ na dhṛṣṇv arcata ||
[8.69.9] अव सवराति गर्गरो गोधा परि सनिष्वणत |
 पिगा परि चनिष्कदद इन्द्राय बरह्मोद्यतम ||
ava svarāti ghargharo ghodhā pari saniṣvaṇat |
 pighā pari caniṣkadad indrāya brahmodyatam ||
[8.69.10] आ यत पतन्त्य एन्यः सुदुघा अनपस्फुरः |
 अपस्फुरं गर्भायत सोमम इन्द्राय पातवे ||
ā yat patanty enyaḥ sudughā anapasphuraḥ |
 apasphuraṃ ghṛbhāyata somam indrāya pātave ||
[8.69.11] अपाद इन्द्रो अपाद अग्निर विश्वे देवा अमत्सत |
 वरुण इद इह कषयत तम आपो अभ्य अनूषत वत्सं संशिश्वरीर इव ||
apād indro apād aghnir viśve devā amatsata |
 varuṇa id iha kṣayat tam āpo abhy anūṣata vatsaṃ saṃśiśvarīr iva ||
[8.69.12] सुदेवो असि वरुण यस्य ते सप्त सिन्धवः |
 अनुक्षरन्ति काकुदं सूर्म्यं सुषिराम इव ||
sudevo asi varuṇa yasya te sapta sindhavaḥ |
 anukṣaranti kākudaṃ sūrmyaṃ suṣirām iva ||
[8.69.13] यो वयतींर अफाणयत सुयुक्तां उप दाशुषे |
 तक्वो नेता तद इद वपुर उपमा यो अमुच्यत ||
yo vyatīṃr aphāṇayat suyuktāṃ upa dāśuṣe |
 takvo netā tad id vapur upamā yo amucyata ||
[8.69.14] अतीद उ शक्र ओहत इन्द्रो विश्वा अति दविषः |
 भिनत कनीन ओदनम पच्यमानम परो गिरा ||
atīd u śakra ohata indro viśvā ati dviṣaḥ |
 bhinat kanīna odanam pacyamānam paro ghirā ||
[8.69.15] अर्भको न कुमारको ऽधि तिष्ठन नवं रथम |
 स पक्षन महिषम मर्गम पित्रे मात्रे विभुक्रतुम ||
arbhako na kumārako ‘dhi tiṣṭhan navaṃ ratham |
 sa pakṣan mahiṣam mṛgham pitre mātre vibhukratum ||
[8.69.16] आ तू सुशिप्र दम्पते रथं तिष्ठा हिरण्ययम |
 अध दयुक्षं सचेवहि सहस्रपादम अरुषं सवस्तिगाम अनेहसम ||
ā tū suśipra dampate rathaṃ tiṣṭhā hiraṇyayam |
 adha dyukṣaṃ sacevahi sahasrapādam aruṣaṃ svastighām anehasam ||
[8.69.17] तं घेम इत्था नमस्विन उप सवराजम आसते |
 अर्थं चिद अस्य सुधितं यद एतव आवर्तयन्ति दावने ||
taṃ ghem itthā namasvina upa svarājam āsate |
 arthaṃ cid asya sudhitaṃ yad etava āvartayanti dāvane ||
[8.69.18] अनु परत्नस्यौकसः परियमेधास एषाम |
 पूर्वाम अनु परयतिं वर्क्तबर्हिषो हितप्रयस आशत ||
anu pratnasyaukasaḥ priyamedhāsa eṣām |
 pūrvām anu prayatiṃ vṛktabarhiṣo hitaprayasa āśata ||

### Hymn 8.70

[8.70.1] यो राजा चर्षणीनां याता रथेभिर अध्रिगुः |
 विश्वासां तरुता पर्तनानां जयेष्ठो यो वर्त्रहा गर्णे ||
yo rājā carṣaṇīnāṃ yātā rathebhir adhrighuḥ |
 viśvāsāṃ tarutā pṛtanānāṃ jyeṣṭho yo vṛtrahā ghṛṇe ||
[8.70.2] इन्द्रं तं शुम्भ पुरुहन्मन्न अवसे यस्य दविता विधर्तरि |
 हस्ताय वज्रः परति धायि दर्शतो महो दिवे न सूर्यः ||
indraṃ taṃ śumbha puruhanmann avase yasya dvitā vidhartari |
 hastāya vajraḥ prati dhāyi darśato maho dive na sūryaḥ ||
[8.70.3] नकिष टं कर्मणा नशद यश चकार सदाव्र्धम |
 इन्द्रं न यज्ञैर विश्वगूर्तम रभ्वसम अध्र्ष्टं धर्ष्ण्व्जसम ||
nakiṣ ṭaṃ karmaṇā naśad yaś cakāra sadāvṛdham |
 indraṃ na yajñair viśvaghūrtam ṛbhvasam adhṛṣṭaṃ dhṛṣṇvjasam ||
[8.70.4] अषाळ्हम उग्रम पर्तनासु सासहिं यस्मिन महीर उरुज्रयः |
 सं धेनवो जायमाने अनोनवुर दयावः कषामो अनोनवुः ||
aṣāḷham ughram pṛtanāsu sāsahiṃ yasmin mahīr urujrayaḥ |
 saṃ dhenavo jāyamāne anonavur dyāvaḥ kṣāmo anonavuḥ ||
[8.70.5] यद दयाव इन्द्र ते शतं शतम भूमीर उत सयुः |
 न तवा वज्रिन सहस्रं सूर्या अनु न जातम अष्ट रोदसी ||
yad dyāva indra te śataṃ śatam bhūmīr uta syuḥ |
 na tvā vajrin sahasraṃ sūryā anu na jātam aṣṭa rodasī ||
[8.70.6] आ पप्राथ महिना वर्ष्ण्या वर्षन विश्वा शविष्ठ शवसा |
 अस्मां अव मघवन गोमति वरजे वज्रिञ चित्राभिर ऊतिभिः ||
ā paprātha mahinā vṛṣṇyā vṛṣan viśvā śaviṣṭha śavasā |
 asmāṃ ava maghavan ghomati vraje vajriñ citrābhir ūtibhiḥ ||
[8.70.7] न सीम अदेव आपद इषं दीर्घायो मर्त्यः |
 एतग्वा चिद य एतशा युयोजते हरी इन्द्रो युयोजते ||
na sīm adeva āpad iṣaṃ dīrghāyo martyaḥ |
 etaghvā cid ya etaśā yuyojate harī indro yuyojate ||
[8.70.8] तं वो महो महाय्यम इन्द्रं दानाय सक्षणिम |
 यो गाधेषु य आरणेषु हव्यो वाजेष्व अस्ति हव्यः ||
taṃ vo maho mahāyyam indraṃ dānāya sakṣaṇim |
 yo ghādheṣu ya āraṇeṣu havyo vājeṣv asti havyaḥ ||
[8.70.9] उद ऊ षु णो वसो महे मर्शस्व शूर राधसे |
 उद ऊ षु मह्यै मघवन मघत्तय उद इन्द्र शरवसे महे ||
ud ū ṣu ṇo vaso mahe mṛśasva śūra rādhase |
 ud ū ṣu mahyai maghavan maghattaya ud indra śravase mahe ||
[8.70.10] तवं न इन्द्र रतयुस तवानिदो नि तर्म्पसि |
 मध्ये वसिष्व तुविन्र्म्णोर्वोर नि दासं शिश्नथो हथैः ||
tvaṃ na indra ṛtayus tvānido ni tṛmpasi |
 madhye vasiṣva tuvinṛmṇorvor ni dāsaṃ śiśnatho hathaiḥ ||
[8.70.11] अन्यव्रतम अमानुषम अयज्वानम अदेवयुम |
 अव सवः सखा दुधुवीत पर्वतः सुघ्नाय दस्युम पर्वतः ||
anyavratam amānuṣam ayajvānam adevayum |
 ava svaḥ sakhā dudhuvīta parvataḥ sughnāya dasyum parvataḥ ||
[8.70.12] तवं न इन्द्रासां हस्ते शविष्ठ दावने |
 धानानां न सं गर्भायास्मयुर दविः सं गर्भायास्मयुः ||
tvaṃ na indrāsāṃ haste śaviṣṭha dāvane |
 dhānānāṃ na saṃ ghṛbhāyāsmayur dviḥ saṃ ghṛbhāyāsmayuḥ ||
[8.70.13] सखायः करतुम इछत कथा राधाम शरस्य |
 उपस्तुतिम भोजः सूरिर यो अह्रयः ||
sakhāyaḥ kratum ichata kathā rādhāma śarasya |
 upastutim bhojaḥ sūrir yo ahrayaḥ ||
[8.70.14] भूरिभिः समह रषिभिर बर्हिष्मद्भि सतविष्यसे |
 यद इत्थम एकम-एकम इच छर वत्सान पराददः ||
bhūribhiḥ samaha ṛṣibhir barhiṣmadbhi staviṣyase |
 yad ittham ekam-ekam ic chara vatsān parādadaḥ ||
[8.70.15] कर्णग्र्ह्या मघवा शौरदेव्यो वत्सं नस तरिभ्य आनयत |
 अजां सूरिर न धातवे ||
karṇaghṛhyā maghavā śauradevyo vatsaṃ nas tribhya ānayat |
 ajāṃ sūrir na dhātave ||

### Hymn 8.71

[8.71.1] तवं नो अग्ने महोभिः पाहि विश्वस्या अरातेः |
 उत दविषो मर्त्यस्य ||
tvaṃ no aghne mahobhiḥ pāhi viśvasyā arāteḥ |
 uta dviṣo martyasya ||
[8.71.2] नहि मन्युः पौरुषेय ईशे हि वः परियजात |
 तवम इद असि कषपावान ||
nahi manyuḥ pauruṣeya īśe hi vaḥ priyajāta |
 tvam id asi kṣapāvān ||
[8.71.3] स नो विश्वेभिर देवेभिर ऊर्जो नपाद भद्रशोचे |
 रयिं देहि विश्ववारम ||
sa no viśvebhir devebhir ūrjo napād bhadraśoce |
 rayiṃ dehi viśvavāram ||
[8.71.4] न तम अग्ने अरातयो मर्तं युवन्त रायः |
 यं तरायसे दाश्वांसम ||
na tam aghne arātayo martaṃ yuvanta rāyaḥ |
 yaṃ trāyase dāśvāṃsam ||
[8.71.5] यं तवं विप्र मेधसाताव अग्ने हिनोषि धनाय |
 स तवोती गोषु गन्ता ||
yaṃ tvaṃ vipra medhasātāv aghne hinoṣi dhanāya |
 sa tavotī ghoṣu ghantā ||
[8.71.6] तवं रयिम पुरुवीरम अग्ने दाशुषे मर्ताय |
 पर णो नय वस्यो अछ ||
tvaṃ rayim puruvīram aghne dāśuṣe martāya |
 pra ṇo naya vasyo acha ||
[8.71.7] उरुष्या णो मा परा दा अघायते जातवेदः |
 दुराध्ये मर्ताय ||
uruṣyā ṇo mā parā dā aghāyate jātavedaḥ |
 durādhye martāya ||
[8.71.8] अग्ने माकिष टे देवस्य रातिम अदेवो युयोत |
 तवम ईशिषे वसूनाम ||
aghne mākiṣ ṭe devasya rātim adevo yuyota |
 tvam īśiṣe vasūnām ||
[8.71.9] स नो वस्व उप मास्य ऊर्जो नपान माहिनस्य |
 सखे वसो जरित्र्भ्यः ||
sa no vasva upa māsy ūrjo napān māhinasya |
 sakhe vaso jaritṛbhyaḥ ||
[8.71.10] अछा नः शीरशोचिषं गिरो यन्तु दर्शतम |
 अछा यज्ञासो नमसा पुरूवसुम पुरुप्रशस्तम ऊतये ||
achā naḥ śīraśociṣaṃ ghiro yantu darśatam |
 achā yajñāso namasā purūvasum purupraśastam ūtaye ||
[8.71.11] अग्निं सूनुं सहसो जातवेदसं दानाय वार्याणाम |
 दविता यो भूद अम्र्तो मर्त्येष्व आ होता मन्द्रतमो विशि ||
aghniṃ sūnuṃ sahaso jātavedasaṃ dānāya vāryāṇām |
 dvitā yo bhūd amṛto martyeṣv ā hotā mandratamo viśi ||
[8.71.12] अग्निं वो देवयज्ययाग्निम परयत्य अध्वरे |
 अग्निं धीषु परथमम अग्निम अर्वत्य अग्निं कषैत्राय साधसे ||
aghniṃ vo devayajyayāghnim prayaty adhvare |
 aghniṃ dhīṣu prathamam aghnim arvaty aghniṃ kṣaitrāya sādhase ||
[8.71.13] अग्निर इषां सख्ये ददातु न ईशे यो वार्याणाम |
 अग्निं तोके तनये शश्वद ईमहे वसुं सन्तं तनूपाम ||
aghnir iṣāṃ sakhye dadātu na īśe yo vāryāṇām |
 aghniṃ toke tanaye śaśvad īmahe vasuṃ santaṃ tanūpām ||
[8.71.14] अग्निम ईळिष्वावसे गाथाभिः शीरशोचिषम |
 अग्निं राये पुरुमीळ्ह शरुतं नरो ऽगनिं सुदीतये छर्दिः ||
aghnim īḷiṣvāvase ghāthābhiḥ śīraśociṣam |
 aghniṃ rāye purumīḷha śrutaṃ naro ‘ghniṃ sudītaye chardiḥ ||
[8.71.15] अग्निं दवेषो योतवै नो गर्णीमस्य अग्निं शं योश च दातवे |
 विश्वासु विक्ष्व अवितेव हव्यो भुवद वस्तुर रषूणाम ||
aghniṃ dveṣo yotavai no ghṛṇīmasy aghniṃ śaṃ yoś ca dātave |
 viśvāsu vikṣv aviteva havyo bhuvad vastur ṛṣūṇām ||

### Hymn 8.72

[8.72.1] हविष कर्णुध्वमा गमदध्वर्युर्वनते पुनः |
 विद्वानस्यप्रशासनम ||
haviṣ kṛṇudhvamā ghamadadhvaryurvanate punaḥ |
 vidvānasyapraśāsanam ||
[8.72.2] नि तिग्ममभ्यंशुं सीदद धोता मनावधि |
 जुषाणोस्य सख्यम ||
ni tighmamabhyaṃśuṃ sīdad dhotā manāvadhi |
 juṣāṇoasya sakhyam ||
[8.72.3] अन्तरिछन्ति तं जने रुद्रं परो मनीषया |
 गर्भ्णन्ति जिह्वया ससम ||
antarichanti taṃ jane rudraṃ paro manīṣayā |
 ghṛbhṇanti jihvayā sasam ||
[8.72.4] जाम्यतीतपे धनुर्वयोधा अरुहद वनम |
 दर्षदं जिह्वयावधीत ||
jāmyatītape dhanurvayodhā aruhad vanam |
 dṛṣadaṃ jihvayāvadhīt ||
[8.72.5] चरन वत्सो रुशन्निह निदातारं न विन्दते |
 वेति सतोतवाम्ब्यम ||
caran vatso ruśanniha nidātāraṃ na vindate |
 veti stotavāmbyam ||
[8.72.6] उतो नवस्य यन महदश्वावद योजनं बर्हद |
 दामा रथस्य दद्र्शे ||
uto nvasya yan mahadaśvāvad yojanaṃ bṛhad |
 dāmā rathasya dadṛśe ||
[8.72.7] दुहन्ति सप्तैकामुप दवा पञ्च सर्जतः |
 तीर्थे सिन्धोरधि सवरे ||
duhanti saptaikāmupa dvā pañca sṛjataḥ |
 tīrthe sindhoradhi svare ||
[8.72.8] आ दशभिर्विवस्वत इन्द्रः कोशमचुच्यवीत |
 खेदया तरिव्र्ता दिवः ||
ā daśabhirvivasvata indraḥ kośamacucyavīt |
 khedayā trivṛtā divaḥ ||
[8.72.9] परि तरिधातुरध्वरं जूर्णिरेति नवीयसी |
 मध्वा होतारो अञ्जते ||
pari tridhāturadhvaraṃ jūrṇireti navīyasī |
 madhvā hotāro añjate ||
[8.72.10] सिञ्चन्ति नमसावतमुच्चाचक्रं परिज्मानम |
 नीचीनबारमक्षितम ||
siñcanti namasāvatamuccācakraṃ parijmānam |
 nīcīnabāramakṣitam ||
[8.72.11] अभ्यारमिदद्रयो निषिक्तं पुष्करे मधु |
 अवतस्य विसर्जने ||
abhyāramidadrayo niṣiktaṃ puṣkare madhu |
 avatasya visarjane ||
[8.72.12] गाव उपावतावतं मही यज्ञस्य रप्सुदा |
 उभा कर्णाहिरण्यया ||
ghāva upāvatāvataṃ mahī yajñasya rapsudā |
 ubhā karṇāhiraṇyayā ||
[8.72.13] आ सुते सिञ्चत शरियं रोदस्योरभिश्रियम |
 रसा दधीतव्र्षभम ||
ā sute siñcata śriyaṃ rodasyorabhiśriyam |
 rasā dadhītavṛṣabham ||
[8.72.14] ते जानत सवमोक्यं सं वत्सासो न मात्र्भिः |
 मिथो नसन्त जामिभिः ||
te jānata svamokyaṃ saṃ vatsāso na mātṛbhiḥ |
 mitho nasanta jāmibhiḥ ||
[8.72.15] उप सरक्वेषु बप्सतः कर्ण्वते धरुणं दिवि |
 इन्द्रे अग्नानमः सवः ||
upa srakveṣu bapsataḥ kṛṇvate dharuṇaṃ divi |
 indre aghnānamaḥ svaḥ ||
[8.72.16] अधुक्षत पिप्युषीमिषमूर्जं सप्तपदीमरिः |
 सूर्यस्य सप्त रश्मिभिः ||
adhukṣat pipyuṣīmiṣamūrjaṃ saptapadīmariḥ |
 sūryasya sapta raśmibhiḥ ||
[8.72.17] सोमस्य मित्रावरुणोदिता सूर आ ददे |
 तदातुरस्य भेषजम ||
somasya mitrāvaruṇoditā sūra ā dade |
 tadāturasya bheṣajam ||
[8.72.18] उतो नवस्य यत पदं हर्यतस्य निधान्यम |
 परि दयां जिह्वयातनत ||
uto nvasya yat padaṃ haryatasya nidhānyam |
 pari dyāṃ jihvayātanat ||

### Hymn 8.73

[8.73.1] उदीराथां रतायते युञ्जाथामश्विना रथम |
 अन्ति षद्भूतु वामवः ||
udīrāthāṃ ṛtāyate yuñjāthāmaśvinā ratham |
 anti ṣadbhūtu vāmavaḥ ||
[8.73.2] निमिषश्चिज्जवीयसा रथेना यातमश्विना |
 अन्ति षद... ||
nimiṣaścijjavīyasā rathenā yātamaśvinā |
 anti ṣad... ||
[8.73.3] उप सत्र्णीतमत्रये हिमेन घर्ममश्विना |
 अन्ति षद... ||
upa stṛṇītamatraye himena gharmamaśvinā |
 anti ṣad... ||
[8.73.4] कुह सथः कुह जग्मथुः कुह शयेनेव पेतथुः |
 अन्ति षद... ||
kuha sthaḥ kuha jaghmathuḥ kuha śyeneva petathuḥ |
 anti ṣad... ||
[8.73.5] यदद्य कर्हि कर्हि चिच्छुश्रूयातमिमं हवम |
 अन्ति षद... ||
yadadya karhi karhi cicchuśrūyātamimaṃ havam |
 anti ṣad... ||
[8.73.6] अश्विना यामहूतमा नेदिष्ठं याम्याप्यम |
 अन्ति षद... ||
aśvinā yāmahūtamā nediṣṭhaṃ yāmyāpyam |
 anti ṣad... ||
[8.73.7] अवन्तमत्रये गर्हं कर्णुतं युवमश्विना |
 अन्ति षद... ||
avantamatraye ghṛhaṃ kṛṇutaṃ yuvamaśvinā |
 anti ṣad... ||
[8.73.8] वरेथे अग्निमातपो वदते वल्ग्वत्रये |
 अनति षद... ||
varethe aghnimātapo vadate valghvatraye |
 anti ṣad... ||
[8.73.9] पर सप्तवध्रिराशसा धारामग्नेरशायत |
 अन्ति षद... ||
pra saptavadhrirāśasā dhārāmaghneraśāyata |
 anti ṣad... ||
[8.73.10] इहा गतं वर्षण्वसू शर्णुतं म इमं हवम |
 अन्ति षद... ||
ihā ghataṃ vṛṣaṇvasū śṛṇutaṃ ma imaṃ havam |
 anti ṣad... ||
[8.73.11] किमिदं वां पुराणवज्जरतोरिव शस्यते |
 अन्ति षद... ||
kimidaṃ vāṃ purāṇavajjaratoriva śasyate |
 anti ṣad... ||
[8.73.12] समानं वां सजात्यं समानो बन्धुरश्विना |
 अन्ति षद... ||
samānaṃ vāṃ sajātyaṃ samāno bandhuraśvinā |
 anti ṣad... ||
[8.73.13] यो वां रजांस्यश्विना रथो वियाति रोदसी |
 अन्ति षद... ||
yo vāṃ rajāṃsyaśvinā ratho viyāti rodasī |
 anti ṣad... ||
[8.73.14] आ नो गव्येभिरश्व्यैः सहस्रैरुप गछतम |
 अन्ति षद... ||
ā no ghavyebhiraśvyaiḥ sahasrairupa ghachatam |
 anti ṣad... ||
[8.73.15] मा नो गव्येभिरश्व्यैः सहस्रेभिरति खयतम |
 अन्ति षद... ||
mā no ghavyebhiraśvyaiḥ sahasrebhirati khyatam |
 anti ṣad... ||
[8.73.16] अरुणप्सुरुषा अभूदकर्ज्योतिरतावरी |
 अन्ति षद... ||
aruṇapsuruṣā abhūdakarjyotirtāvarī |
 anti ṣad... ||
[8.73.17] अश्विना सु विचाकशद वर्क्षं परशुमानिव |
 अन्ति षद... ||
aśvinā su vicākaśad vṛkṣaṃ paraśumāniva |
 anti ṣad... ||
[8.73.18] पुरं न धर्ष्णवा रुज कर्ष्णया बाधितो विशा |
 अन्ति षद... ||
puraṃ na dhṛṣṇavā ruja kṛṣṇayā bādhito viśā |
 anti ṣad... ||

### Hymn 8.74

[8.74.1] विशो-विशो वो अतिथिं वाजयन्तः पुरुप्रियम |
 अग्निं वो दुर्यं वच सतुषे शूषस्य मन्मभिः ||
viśo-viśo vo atithiṃ vājayantaḥ purupriyam |
 aghniṃ vo duryaṃ vaca stuṣe śūṣasya manmabhiḥ ||
[8.74.2] यं जनासो हविष्मन्तो मित्रं न सर्पिरासुतिम |
 परशंसन्ति परशस्तिभिः ||
yaṃ janāso haviṣmanto mitraṃ na sarpirāsutim |
 praśaṃsanti praśastibhiḥ ||
[8.74.3] पन्यांसं जातवेदसं यो देवतात्युद्यता |
 हव्यान्यैरयत दिवि ||
panyāṃsaṃ jātavedasaṃ yo devatātyudyatā |
 havyānyairayat divi ||
[8.74.4] आगन्म वर्त्रहन्तमं जयेष्ठमग्निमानवम |
 यस्य शरुतर्वा बर्हन्नार्क्षो अनीक एधते ||
āghanma vṛtrahantamaṃ jyeṣṭhamaghnimānavam |
 yasya śrutarvā bṛhannārkṣo anīka edhate ||
[8.74.5] अम्र्तं जातवेदसं तिरस्तमांसि दर्शतम |
 घर्ताहवनमीड्यम ||
amṛtaṃ jātavedasaṃ tirastamāṃsi darśatam |
 ghṛtāhavanamīḍyam ||
[8.74.6] सबाधो यं जना इमे.अग्निं हव्येभिरीळते |
 जुह्वानासोयतस्रुचः ||
sabādho yaṃ janā ime.aghniṃ havyebhirīḷate |
 juhvānāsoyatasrucaḥ ||
[8.74.7] इयं ते नव्यसी मतिरग्ने अधाय्यस्मदा |
 मन्द्र सुजात सुक्रतो.अमूर दस्मातिथे ||
iyaṃ te navyasī matiraghne adhāyyasmadā |
 mandra sujāta sukrato.amūra dasmātithe ||
[8.74.8] सा ते अग्ने शन्तमा चनिष्ठा भवतु परिया |
 तया वर्धस्व सुष्टुतः ||
sā te aghne śantamā caniṣṭhā bhavatu priyā |
 tayā vardhasva suṣṭutaḥ ||
[8.74.9] सा दयुम्नैर्द्युम्निनी बर्हदुपोप शरवसि शरवः |
 दधीत वर्त्रतूर्ये ||
sā dyumnairdyumninī bṛhadupopa śravasi śravaḥ |
 dadhīta vṛtratūrye ||
[8.74.10] अश्वमिद गां रथप्रां तवेषमिन्द्रं न सत्पतिम |
 यस्य शरवांसि तूर्वथ पन्यम-पन्यं च कर्ष्टयः ||
aśvamid ghāṃ rathaprāṃ tveṣamindraṃ na satpatim |
 yasya śravāṃsi tūrvatha panyam-panyaṃ ca kṛṣṭayaḥ ||
[8.74.11] यं तवा गोपवनो गिरा चनिष्ठदग्ने अङगिरः |
 स पावकश्रुधी हवम ||
yaṃ tvā ghopavano ghirā caniṣṭhadaghne aṅghiraḥ |
 sa pāvakaśrudhī havam ||
[8.74.12] यं तवा जनास ईळते सबाधो वाजसातये |
 स बोधि वर्त्रतूर्ये ||
yaṃ tvā janāsa īḷate sabādho vājasātaye |
 sa bodhi vṛtratūrye ||
[8.74.13] अहं हुवान आर्क्षे शरुतर्वणि मदच्युति |
 शर्धांसीव सतुकाविनां मर्क्षा शीर्षा चतुर्णाम ||
ahaṃ huvāna ārkṣe śrutarvaṇi madacyuti |
 śardhāṃsīva stukāvināṃ mṛkṣā śīrṣā caturṇām ||
[8.74.14] मां चत्वार आशवः शविष्ठस्य दरवित्नवः |
 सुरथासो अभि परयो वक्षन वयो न तुग्र्यम ||
māṃ catvāra āśavaḥ śaviṣṭhasya dravitnavaḥ |
 surathāso abhi prayo vakṣan vayo na tughryam ||
[8.74.15] सत्यमित तवा महेनदि परुष्ण्यव देदिशम |
 नेमापो अश्वदातरः शविष्ठादस्ति मर्त्यः ||
satyamit tvā mahenadi paruṣṇyava dediśam |
 nemāpo aśvadātaraḥ śaviṣṭhādasti martyaḥ ||

### Hymn 8.75

[8.75.1] युक्ष्वा हि देवहूतमानश्वानग्ने रथीरिव |
 नि होता पूर्व्यः सदः ||
yukṣvā hi devahūtamānaśvānaghne rathīriva |
 ni hotā pūrvyaḥ sadaḥ ||
[8.75.2] उत नो देव देवानछा वोचो विदुष्टरः |
 शरद विश्वा वार्या कर्धि ||
uta no deva devānachā voco viduṣṭaraḥ |
 śrad viśvā vāryā kṛdhi ||
[8.75.3] तवं ह यद यविष्ठ्य सहसः सूनवाहुत |
 रतावा यज्ञियो भुवः ||
tvaṃ ha yad yaviṣṭhya sahasaḥ sūnavāhuta |
 ṛtāvā yajñiyo bhuvaḥ ||
[8.75.4] अयमग्निः सहस्रिणो वाजस्य शतिनस पतिः |
 मूर्धा कवी रयीणाम ||
ayamaghniḥ sahasriṇo vājasya śatinas patiḥ |
 mūrdhā kavī rayīṇām ||
[8.75.5] तं नेमिं रभवो यथा नमस्व सहूतिभिः |
 नेदीयो यज्ञमङगिरः ||
taṃ nemiṃ ṛbhavo yathā namasva sahūtibhiḥ |
 nedīyo yajñamaṅghiraḥ ||
[8.75.6] तस्मै नूनमभिद्यवे वाचा विरूप नित्यया |
 वर्ष्णे चोदस्व सुष्टुतिम ||
tasmai nūnamabhidyave vācā virūpa nityayā |
 vṛṣṇe codasva suṣṭutim ||
[8.75.7] कमु षविदस्य सेनयाग्नेरपाकचक्षसः |
 पणिं गोषु सतरामहे ||
kamu ṣvidasya senayāghnerapākacakṣasaḥ |
 paṇiṃ ghoṣu starāmahe ||
[8.75.8] मा नो देवानां विशः परस्नातीरिवोस्राः |
 कर्शं न हासुरघ्न्याः ||
mā no devānāṃ viśaḥ prasnātīrivosrāḥ |
 kṛśaṃ na hāsuraghnyāḥ ||
[8.75.9] मा नः समस्य दूढ्यः परिद्वेषसो अंहतिः |
 ऊर्मिर्न नावमा वधीत ||
mā naḥ samasya dūḍhyaḥ paridveṣaso aṃhatiḥ |
 ūrmirna nāvamā vadhīt ||
[8.75.10] नमस्ते अग्न ओजसे गर्णन्ति देव कर्ष्टयः |
 अमैरमित्रमर्दय ||
namaste aghna ojase ghṛṇanti deva kṛṣṭayaḥ |
 amairamitramardaya ||
[8.75.11] कुवित सु नो गविष्टये.अग्ने संवेषिषो रयिम |
 उरुक्र्दुरु णस कर्धि ||
kuvit su no ghaviṣṭaye.aghne saṃveṣiṣo rayim |
 urukṛduru ṇas kṛdhi ||
[8.75.12] मा नो अस्मिन महाधने परा वर्ग भारभ्र्द यथा |
 संवर्गं सं रयिं जय ||
mā no asmin mahādhane parā vargh bhārabhṛd yathā |
 saṃvarghaṃ saṃ rayiṃ jaya ||
[8.75.13] अन्यमस्मद भिया इयमग्ने सिषक्तु दुछुना |
 वर्धा नो अमवच्छवः ||
anyamasmad bhiyā iyamaghne siṣaktu duchunā |
 vardhā no amavacchavaḥ ||
[8.75.14] यस्याजुषन नमस्विनः शमीमदुर्मखस्य वा |
 तं घेदग्निर्व्र्धावति ||
yasyājuṣan namasvinaḥ śamīmadurmakhasya vā |
 taṃ ghedaghnirvṛdhāvati ||
[8.75.15] परस्या अधि संवतो.अवरानभ्या तर |
 यत्राहमस्मि तानव ||
parasyā adhi saṃvato.avarānabhyā tara |
 yatrāhamasmi tānava ||
[8.75.16] विद्मा हि ते पुरा वयमग्ने पितुर्यथावसः |
 अधा ते सुम्नमीमहे ||
vidmā hi te purā vayamaghne pituryathāvasaḥ |
 adhā te sumnamīmahe ||

### Hymn 8.76

[8.76.1] इमं नु मायिनं हुव इन्द्रमीशानमोजसा |
 मरुत्वन्तंन वर्ञ्जसे ||
imaṃ nu māyinaṃ huva indramīśānamojasā |
 marutvantaṃna vṛñjase ||
[8.76.2] अयमिन्द्रो मरुत्सखा वि वर्त्रस्याभिनच्छिरः |
 वज्रेण शतपर्वणा ||
ayamindro marutsakhā vi vṛtrasyābhinacchiraḥ |
 vajreṇa śataparvaṇā ||
[8.76.3] वाव्र्धानो मरुत्सखेन्द्रो वि वर्त्रमैरयत |
 सर्जन समुद्रियापः ||
vāvṛdhāno marutsakhendro vi vṛtramairayat |
 sṛjan samudriyāapaḥ ||
[8.76.4] अयं ह येन वा इदं सवर्मरुत्वता जितम |
 इन्द्रेण सोमपीतये ||
ayaṃ ha yena vā idaṃ svarmarutvatā jitam |
 indreṇa somapītaye ||
[8.76.5] मरुत्वन्तं रजीषिणमोजस्वन्तं विरप्शिनम |
 इन्द्रं गीर्भिर्हवामहे ||
marutvantaṃ ṛjīṣiṇamojasvantaṃ virapśinam |
 indraṃ ghīrbhirhavāmahe ||
[8.76.6] इन्द्रं परत्नेन मन्मना मरुत्वन्तं हवामहे |
 अस्य सोमस्य पीतये ||
indraṃ pratnena manmanā marutvantaṃ havāmahe |
 asya somasya pītaye ||
[8.76.7] मरुत्वानिन्द्र मीढ्वः पिबा सोमं शतक्रतो |
 अस्मिन यज्ञेपुरुष्टुत ||
marutvānindra mīḍhvaḥ pibā somaṃ śatakrato |
 asmin yajñepuruṣṭuta ||
[8.76.8] तुभ्येदिन्द्र मरुत्वते सुताः सोमासो अद्रिवः |
 हर्दा हूयन्त उक्थिनः ||
tubhyedindra marutvate sutāḥ somāso adrivaḥ |
 hṛdā hūyanta ukthinaḥ ||
[8.76.9] पिबेदिन्द्र मरुत्सखा सुतं सोमं दिविष्टिषु |
 वज्रं शिशान ओजसा ||
pibedindra marutsakhā sutaṃ somaṃ diviṣṭiṣu |
 vajraṃ śiśāna ojasā ||
[8.76.10] उत्तिष्ठन्नोजसा सह पीत्वी शिप्रे अवेपयः |
 सोममिन्द्रचमू सुतम ||
uttiṣṭhannojasā saha pītvī śipre avepayaḥ |
 somamindracamū sutam ||
[8.76.11] अनु तवा रोदसी उभे करक्षमाणमक्र्पेताम |
 इन्द्र यद दस्युहाभवः ||
anu tvā rodasī ubhe krakṣamāṇamakṛpetām |
 indra yad dasyuhābhavaḥ ||
[8.76.12] वाचमष्टापदीमहं नवस्रक्तिं रतस्प्र्शम |
 इन्द्रात परि तन्वं ममे ||
vācamaṣṭāpadīmahaṃ navasraktiṃ ṛtaspṛśam |
 indrāt pari tanvaṃ mame ||

### Hymn 8.77

[8.77.1] जज्ञानो नु शतक्रतुर्वि पर्छदिति मातरम |
 क उग्राः के ह शर्ण्विरे ||
jajñāno nu śatakraturvi pṛchaditi mātaram |
 ka ughrāḥ ke ha śṛṇvire ||
[8.77.2] आदीं शवस्यब्रवीदौर्णवाभमहीशुवम |
 ते पुत्र सन्तु निष्टुरः ||
ādīṃ śavasyabravīdaurṇavābhamahīśuvam |
 te putra santu niṣṭuraḥ ||
[8.77.3] समित तान वर्त्रहाखिदत खे अरानिव खेदया |
 परव्र्द्धोदस्युहाभवत ||
samit tān vṛtrahākhidat khe arāniva khedayā |
 pravṛddhodasyuhābhavat ||
[8.77.4] एकया परतिधापिबत साकं सरांसि तरिंशतम |
 इन्द्रः सोमस्य काणुका ||
ekayā pratidhāpibat sākaṃ sarāṃsi triṃśatam |
 indraḥ somasya kāṇukā ||
[8.77.5] अभि गन्धर्वमत्र्णदबुध्नेषु रजस्स्वा |
 इन्द्रो बरह्मभ्य इद वर्धे ||
abhi ghandharvamatṛṇadabudhneṣu rajassvā |
 indro brahmabhya id vṛdhe ||
[8.77.6] निराविध्यद गिरिभ्य आ धारयत पक्वमोदनम |
 इन्द्रो बुन्दं सवाततम ||
nirāvidhyad ghiribhya ā dhārayat pakvamodanam |
 indro bundaṃ svātatam ||
[8.77.7] शतब्रध्न इषुस्तव सहस्रपर्ण एक इत |
 यमिन्द्र चक्र्षे युजम ||
śatabradhna iṣustava sahasraparṇa eka it |
 yamindra cakṛṣe yujam ||
[8.77.8] तेन सतोत्र्भ्य आ भर नर्भ्यो नारिभ्यो अत्तवे |
 सद्यो जातर्भुष्ठिर ||
tena stotṛbhya ā bhara nṛbhyo nāribhyo attave |
 sadyo jātaṛbhuṣṭhira ||
[8.77.9] एता चयौत्नानि ते कर्ता वर्षिष्ठानि परीणसा |
 हर्दा वीड्वधारयः ||
etā cyautnāni te kṛtā varṣiṣṭhāni parīṇasā |
 hṛdā vīḍvadhārayaḥ ||
[8.77.10] विश्वेत ता विष्णुराभरदुरुक्रमस्त्वेषितः |
 शतं महिषान कषीरपाकमोदनं वराहमिन्द्र एमुषम ||
viśvet tā viṣṇurābharadurukramastveṣitaḥ |
 śataṃ mahiṣān kṣīrapākamodanaṃ varāhamindra emuṣam ||
[8.77.11] तुविक्षं ते सुक्र्तं सूमयं धनुः साधुर्बुन्दो हिरण्ययः |
 उभा ते बाहू रण्या सुसंस्क्र्त रदूपे चिद रदूव्र्धा ||
tuvikṣaṃ te sukṛtaṃ sūmayaṃ dhanuḥ sādhurbundo hiraṇyayaḥ |
 ubhā te bāhū raṇyā susaṃskṛta ṛdūpe cid ṛdūvṛdhā ||

### Hymn 8.78

[8.78.1] पुरोळाशं नो अन्धस इन्द्र सहस्रमा भर |
 शता च शूर गोनाम ||
puroḷāśaṃ no andhasa indra sahasramā bhara |
 śatā ca śūra ghonām ||
[8.78.2] आ नो भर वयञ्जनं गामश्वमभ्यञ्जनम |
 सचा मनाहिरण्यया ||
ā no bhara vyañjanaṃ ghāmaśvamabhyañjanam |
 sacā manāhiraṇyayā ||
[8.78.3] उत नः कर्णशोभना पुरूणि धर्ष्णवा भर |
 तवं हिश्र्ण्विषे वसो ||
uta naḥ karṇaśobhanā purūṇi dhṛṣṇavā bhara |
 tvaṃ hiśṛṇviṣe vaso ||
[8.78.4] नकीं वर्धीक इन्द्र ते न सुषा न सुदा उत |
 नान्यस्त्वच्छूर वाघतः ||
nakīṃ vṛdhīka indra te na suṣā na sudā uta |
 nānyastvacchūra vāghataḥ ||
[8.78.5] नकीमिन्द्रो निकर्तवे न शक्रः परिशक्तवे |
 विश्वं शर्णोति पश्यति ||
nakīmindro nikartave na śakraḥ pariśaktave |
 viśvaṃ śṛṇoti paśyati ||
[8.78.6] स मन्युं मर्त्यानामदब्धो नि चिकीषते |
 पुरा निदश्चिकीषते ||
sa manyuṃ martyānāmadabdho ni cikīṣate |
 purā nidaścikīṣate ||
[8.78.7] करत्व इत पूर्णमुदरं तुरस्यास्ति विधतः |
 वर्त्रघ्नःसोमपाव्नः ||
kratva it pūrṇamudaraṃ turasyāsti vidhataḥ |
 vṛtraghnaḥsomapāvnaḥ ||
[8.78.8] तवे वसूनि संगता विश्वा च सोम सौभगा |
 सुदात्वपरिह्व्र्ता ||
tve vasūni saṃghatā viśvā ca soma saubhaghā |
 sudātvaparihvṛtā ||
[8.78.9] तवामिद यवयुर्मम कामो गव्युर्हिरण्ययुः |
 तवामश्वयुरेषते ||
tvāmid yavayurmama kāmo ghavyurhiraṇyayuḥ |
 tvāmaśvayureṣate ||
[8.78.10] तवेदिन्द्राहमाशसा हस्ते दात्रं चना ददे |
 दिनस्य वा मघवन सम्भ्र्तस्य वा पूर्धि यवस्य काशिना ||
tavedindrāhamāśasā haste dātraṃ canā dade |
 dinasya vā maghavan sambhṛtasya vā pūrdhi yavasya kāśinā ||

### Hymn 8.79

[8.79.1] अयं कर्त्नुरग्र्भीतो विश्वजिदुद्भिदित सोमः |
 रषिर्विप्रः काव्येन ||
ayaṃ kṛtnuraghṛbhīto viśvajidudbhidit somaḥ |
 ṛṣirvipraḥ kāvyena ||
[8.79.2] अभ्यूर्णोति यन नग्नं भिषक्ति विश्वं यत तुरम |
 परेमन्धः खयन निः शरोणो भूत ||
abhyūrṇoti yan naghnaṃ bhiṣakti viśvaṃ yat turam |
 premandhaḥ khyan niḥ śroṇo bhūt ||
[8.79.3] तवं सोम तनूक्र्द्भ्यो दवेषोभ्यो.अन्यक्र्तेभ्यः |
 उरु यन्तासिवरूथम ||
tvaṃ soma tanūkṛdbhyo dveṣobhyo.anyakṛtebhyaḥ |
 uru yantāsivarūtham ||
[8.79.4] तवं चित्ती तव दक्षैर्दिव आ पर्थिव्या रजीषिन |
 यावीरघस्य चिद दवेषः ||
tvaṃ cittī tava dakṣairdiva ā pṛthivyā ṛjīṣin |
 yāvīraghasya cid dveṣaḥ ||
[8.79.5] अर्थिनो यन्ति चेदर्थं गछानिद ददुषो रातिम |
 वव्र्ज्युस्त्र्ष्यतः कामम ||
arthino yanti cedarthaṃ ghachānid daduṣo rātim |
 vavṛjyustṛṣyataḥ kāmam ||
[8.79.6] विदद यत पूर्व्यं नष्टमुदीं रतायुमीरयत |
 परेमायुस्तारीदतीर्णम ||
vidad yat pūrvyaṃ naṣṭamudīṃ ṛtāyumīrayat |
 premāyustārīdatīrṇam ||
[8.79.7] सुशेवो नो मर्ळयाकुरद्र्प्तक्रतुरवातः |
 भवा नः सोम शं हर्दे ||
suśevo no mṛḷayākuradṛptakraturavātaḥ |
 bhavā naḥ soma śaṃ hṛde ||
[8.79.8] मा नः सोम सं वीविजो मा वि बीभिषथा राजन |
 मा नो हार्दि तविषा वधीः ||
mā naḥ soma saṃ vīvijo mā vi bībhiṣathā rājan |
 mā no hārdi tviṣā vadhīḥ ||
[8.79.9] अव यत सवे सधस्थे देवानां दुर्मतीरीक्षे |
 राजन्नप दविषः सेध मीढ्वो अप सरिधः सेध ||
ava yat sve sadhasthe devānāṃ durmatīrīkṣe |
 rājannapa dviṣaḥ sedha mīḍhvo apa sridhaḥ sedha ||

### Hymn 8.80

[8.80.1] नह्यन्यं बळाकरं मर्डितारं शतक्रतो |
 तवं न इन्द्र मर्ळय ||
nahyanyaṃ baḷākaraṃ marḍitāraṃ śatakrato |
 tvaṃ na indra mṛḷaya ||
[8.80.2] यो नः शश्वत पुराविथाम्र्ध्रो वाजसातये |
 स तवं न इन्द्र मर्ळय ||
yo naḥ śaśvat purāvithāmṛdhro vājasātaye |
 sa tvaṃ na indra mṛḷaya ||
[8.80.3] किमङग रध्रचोदनः सुन्वानस्यावितेदसि |
 कुवित सविन्द्रणः शकः ||
kimaṅgha radhracodanaḥ sunvānasyāvitedasi |
 kuvit svindraṇaḥ śakaḥ ||
[8.80.4] इन्द्र पर णो रथमव पश्चाच्चित सन्तमद्रिवः |
 पुरस्तादेनं मे कर्धि ||
indra pra ṇo rathamava paścāccit santamadrivaḥ |
 purastādenaṃ me kṛdhi ||
[8.80.5] हन्तो नु किमाससे परथमं नो रथं कर्धि |
 उपमं वाजयु शरवः ||
hanto nu kimāsase prathamaṃ no rathaṃ kṛdhi |
 upamaṃ vājayu śravaḥ ||
[8.80.6] अवा नो वाजयुं रथं सुकरं ते किमित परि |
 अस्मान सुजिग्युषस कर्धि ||
avā no vājayuṃ rathaṃ sukaraṃ te kimit pari |
 asmān sujighyuṣas kṛdhi ||
[8.80.7] इन्द्र दर्ह्यस्व पूरसि भद्रा त एति निष्क्र्तम |
 इयं धीरतवियावती ||
indra dṛhyasva pūrasi bhadrā ta eti niṣkṛtam |
 iyaṃ dhīrtviyāvatī ||
[8.80.8] मा सीमवद्य आ भागुर्वी काष्ठा हितं धनम |
 अपाव्र्क्ता अरत्नयः ||
mā sīmavadya ā bhāghurvī kāṣṭhā hitaṃ dhanam |
 apāvṛktā aratnayaḥ ||
[8.80.9] तुरीयं नाम यज्ञियं यदा करस्तदुश्मसि |
 आदित पतिर्न ओहसे ||
turīyaṃ nāma yajñiyaṃ yadā karastaduśmasi |
 ādit patirna ohase ||
[8.80.10] अवीव्र्धद वो अम्र्ता अमन्दीदेकद्यूर्देवा उत याश्च देवीः |
 तस्मा उ राधः कर्णुत परषस्तं परातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात ||
avīvṛdhad vo amṛtā amandīdekadyūrdevā uta yāśca devīḥ |
 tasmā u rādhaḥ kṛṇuta praṣastaṃ prātarmakṣū dhiyāvasurjaghamyāt ||

### Hymn 8.81

[8.81.1] आ तू न इन्द्र कषुमन्तं चित्रं गराभं सं गर्भाय |
 महाहस्ती दक्षिणेन ||
ā tū na indra kṣumantaṃ citraṃ ghrābhaṃ saṃ ghṛbhāya |
 mahāhastī dakṣiṇena ||
[8.81.2] विद्मा हि तवा तुविकूर्मिं तुविदेष्णं तुवीमघम |
 तुविमात्रमवोभिः ||
vidmā hi tvā tuvikūrmiṃ tuvideṣṇaṃ tuvīmagham |
 tuvimātramavobhiḥ ||
[8.81.3] नहि तवा शूर देवा न मर्तासो दित्सन्तम |
 भीमं न गां वारयन्ते ||
nahi tvā śūra devā na martāso ditsantam |
 bhīmaṃ na ghāṃ vārayante ||
[8.81.4] एतो नविन्द्रं सतवामेशानं वस्वः सवराजम |
 न राधसा मर्धिषन नः ||
eto nvindraṃ stavāmeśānaṃ vasvaḥ svarājam |
 na rādhasā mardhiṣan naḥ ||
[8.81.5] पर सतोषदुप गासिषच्छ्रवत साम गीयमानम |
 अभि राधसा जुगुरत ||
pra stoṣadupa ghāsiṣacchravat sāma ghīyamānam |
 abhi rādhasā jughurat ||
[8.81.6] आ नो भर दक्षिणेनाभि सव्येन पर मर्श |
 इन्द्र मा नो वसोर्निर्भाक ||
ā no bhara dakṣiṇenābhi savyena pra mṛśa |
 indra mā no vasornirbhāk ||
[8.81.7] उप करमस्वा भर धर्षता धर्ष्णो जनानाम |
 अदाशूष्टरस्य वेदः ||
upa kramasvā bhara dhṛṣatā dhṛṣṇo janānām |
 adāśūṣṭarasya vedaḥ ||
[8.81.8] इन्द्र य उ नु ते अस्ति वाजो विप्रेभिः सनित्वः |
 अस्माभिःसु तं सनुहि ||
indra ya u nu te asti vājo viprebhiḥ sanitvaḥ |
 asmābhiḥsu taṃ sanuhi ||
[8.81.9] सद्योजुवस्ते वाजा अस्मभ्यं विश्वश्चन्द्राः |
 वशैश्च मक्षू जरन्ते ||
sadyojuvaste vājā asmabhyaṃ viśvaścandrāḥ |
 vaśaiśca makṣū jarante ||

### Hymn 8.82

[8.82.1] आ पर दरव परावतो.अर्वावतश्च वर्त्रहन |
 मध्वः परतिप्रभर्मणि ||
ā pra drava parāvato.arvāvataśca vṛtrahan |
 madhvaḥ pratiprabharmaṇi ||
[8.82.2] तीव्राः सोमास आ गहि सुतासो मादयिष्णवः |
 पिबा दध्र्ग यथोचिषे ||
tīvrāḥ somāsa ā ghahi sutāso mādayiṣṇavaḥ |
 pibā dadhṛgh yathociṣe ||
[8.82.3] इषा मन्दस्वादु ते.अरं वराय मन्यवे |
 भुवत त इन्द्र शं हर्दे ||
iṣā mandasvādu te.araṃ varāya manyave |
 bhuvat ta indra śaṃ hṛde ||
[8.82.4] आ तवशत्रवा गहि नयुक्थानि च हूयसे |
 उपमे रोचने दिवः ||
ā tvaśatravā ghahi nyukthāni ca hūyase |
 upame rocane divaḥ ||
[8.82.5] तुभ्यायमद्रिभिः सुतो गोभिः शरीतो मदाय कम |
 पर सोम इन्द्र हूयते ||
tubhyāyamadribhiḥ suto ghobhiḥ śrīto madāya kam |
 pra soma indra hūyate ||
[8.82.6] इन्द्र शरुधि सु मे हवमस्मे सुतस्य गोमतः |
 वि पीतिन्त्र्प्तिमश्नुहि ||
indra śrudhi su me havamasme sutasya ghomataḥ |
 vi pītintṛptimaśnuhi ||
[8.82.7] य इन्द्र चमसेष्वा सोमश्चमूषु ते सुतः |
 पिबेदस्य तवमीशिषे ||
ya indra camaseṣvā somaścamūṣu te sutaḥ |
 pibedasya tvamīśiṣe ||
[8.82.8] यो अप्सु चन्द्रमा इव सोमश्चमूषु दद्र्शे |
 पिबेदस्य तवमीशिषे ||
yo apsu candramā iva somaścamūṣu dadṛśe |
 pibedasya tvamīśiṣe ||
[8.82.9] यं ते शयेनः पदाभरत तिरो रजांस्यस्प्र्तम |
 पिबेदस्य तवमीशिषे ||
yaṃ te śyenaḥ padābharat tiro rajāṃsyaspṛtam |
 pibedasya tvamīśiṣe ||

### Hymn 8.83

[8.83.1] देवानामिदवो महत तदा वर्णीमहे वयम |
 वर्ष्णामस्मभ्यमूतये ||
devānāmidavo mahat tadā vṛṇīmahe vayam |
 vṛṣṇāmasmabhyamūtaye ||
[8.83.2] ते नः सन्तु युजः सदा वरुणो मित्रो अर्यमा |
 वर्धासश्च परचेतसः ||
te naḥ santu yujaḥ sadā varuṇo mitro aryamā |
 vṛdhāsaśca pracetasaḥ ||
[8.83.3] अति नो विष्पिता पुरु नौभिरपो न पर्षथ |
 यूयं रतस्यरथ्यः ||
ati no viṣpitā puru naubhirapo na parṣatha |
 yūyaṃ ṛtasyarathyaḥ ||
[8.83.4] वामं नो अस्त्वर्यमन वामं वरुण शंस्यम |
 वामं हयाव्र्णीमहे ||
vāmaṃ no astvaryaman vāmaṃ varuṇa śaṃsyam |
 vāmaṃ hyāvṛṇīmahe ||
[8.83.5] वामस्य हि परचेतस ईशानाशो रिशादसः |
 नेमादित्या अघस्य यत ||
vāmasya hi pracetasa īśānāśo riśādasaḥ |
 nemādityā aghasya yat ||
[8.83.6] वयमिद वः सुदानवः कषियन्तो यान्तो अध्वन्ना |
 देवा वर्धाय हूमहे ||
vayamid vaḥ sudānavaḥ kṣiyanto yānto adhvannā |
 devā vṛdhāya hūmahe ||
[8.83.7] अधि न इन्द्रैषां विष्णो सजात्यानाम |
 इता मरुतो अश्विना ||
adhi na indraiṣāṃ viṣṇo sajātyānām |
 itā maruto aśvinā ||
[8.83.8] पर भरात्र्त्वं सुदानवो.अध दविता समान्या |
 मातुर्गर्भे भरामहे ||
pra bhrātṛtvaṃ sudānavo.adha dvitā samānyā |
 māturgharbhe bharāmahe ||
[8.83.9] यूयं हि षठा सुदानव इन्द्रज्येष्ठा अभिद्यवः |
 अधाचिद व उत बरुवे ||
yūyaṃ hi ṣṭhā sudānava indrajyeṣṭhā abhidyavaḥ |
 adhācid va uta bruve ||

### Hymn 8.84

[8.84.1] परेष्ठं वो अतिथिं सतुषे मित्रमिव परियम |
 अग्निं रथं न वेद्यम ||
preṣṭhaṃ vo atithiṃ stuṣe mitramiva priyam |
 aghniṃ rathaṃ na vedyam ||
[8.84.2] कविमिव परचेतसं यं देवासो अध दविता |
 नि मर्त्येष्वादधुः ||
kavimiva pracetasaṃ yaṃ devāso adha dvitā |
 ni martyeṣvādadhuḥ ||
[8.84.3] तवं यविष्ठ दाशुषो नॄन पाहि शर्णुधी गिरः |
 रक्षा तोकमुत तमना ||
tvaṃ yaviṣṭha dāśuṣo nṝn pāhi śṛṇudhī ghiraḥ |
 rakṣā tokamuta tmanā ||
[8.84.4] कया ते अग्ने अङगिर ऊर्जो नपादुपस्तुतिम |
 वराय देव मन्यवे ||
kayā te aghne aṅghira ūrjo napādupastutim |
 varāya deva manyave ||
[8.84.5] दाशेम कस्य मनसा यज्ञस्य सहसो यहो |
 कदु वोच इदंनमः ||
dāśema kasya manasā yajñasya sahaso yaho |
 kadu voca idaṃnamaḥ ||
[8.84.6] अधा तवं हि नस करो विश्वा अस्मभ्यं सुक्षितीः |
 वाजद्रविणसो गिरः ||
adhā tvaṃ hi nas karo viśvā asmabhyaṃ sukṣitīḥ |
 vājadraviṇaso ghiraḥ ||
[8.84.7] कस्य नूनं परीणसो धियो जिन्वसि दम्पते |
 गोषाता यस्यते गिरः ||
kasya nūnaṃ parīṇaso dhiyo jinvasi dampate |
 ghoṣātā yasyate ghiraḥ ||
[8.84.8] तं मर्जयन्त सुक्रतुं पुरोयावानमाजिषु |
 सवेषु कषयेषुवाजिनम ||
taṃ marjayanta sukratuṃ puroyāvānamājiṣu |
 sveṣu kṣayeṣuvājinam ||
[8.84.9] कषेति कषेमेभिः साधुभिर्नकिर्यं घनन्ति हन्ति यः |
 अग्ने सुवीर एधते ||
kṣeti kṣemebhiḥ sādhubhirnakiryaṃ ghnanti hanti yaḥ |
 aghne suvīra edhate ||

### Hymn 8.85

[8.85.1] आ मे हवं नासत्याश्विना गछतं युवम |
 मध्वः सोमस्य पीतये ||
ā me havaṃ nāsatyāśvinā ghachataṃ yuvam |
 madhvaḥ somasya pītaye ||
[8.85.2] इमं मे सतोममश्विनेमं मे शर्णुतं हवम |
 मध्वः सोमस्यपीतये ||
imaṃ me stomamaśvinemaṃ me śṛṇutaṃ havam |
 madhvaḥ somasyapītaye ||
[8.85.3] अयं वां कर्ष्णो अश्विना हवते वाजिनीवसू |
 मध्वः सोमस्य पीतये ||
ayaṃ vāṃ kṛṣṇo aśvinā havate vājinīvasū |
 madhvaḥ somasya pītaye ||
[8.85.4] शर्णुतं जरितुर्हवं कर्ष्णस्य सतुवतो नरा |
 मध्वः सोमस्य पीतये ||
śṛṇutaṃ jariturhavaṃ kṛṣṇasya stuvato narā |
 madhvaḥ somasya pītaye ||
[8.85.5] छर्दिर्यन्तमदाभ्यं विप्राय सतुवते नरा |
 मध्वः सोमस्य पीतये ||
chardiryantamadābhyaṃ viprāya stuvate narā |
 madhvaḥ somasya pītaye ||
[8.85.6] गछतं दाशुषो गर्हमित्था सतुवतो अश्विना |
 मध्वः सोमस्य पीतये ||
ghachataṃ dāśuṣo ghṛhamitthā stuvato aśvinā |
 madhvaḥ somasya pītaye ||
[8.85.7] युञ्जाथां रासभं रथे वीड्वङगे वर्षण्वसू |
 मध्वः सोमस्य पीतये ||
yuñjāthāṃ rāsabhaṃ rathe vīḍvaṅghe vṛṣaṇvasū |
 madhvaḥ somasya pītaye ||
[8.85.8] तरिवन्धुरेण तरिव्र्ता रथेना यातमश्विना |
 मध्वः सोमस्य पीतये ||
trivandhureṇa trivṛtā rathenā yātamaśvinā |
 madhvaḥ somasya pītaye ||
[8.85.9] नू मे गिरो नासत्याश्विना परावतं युवम |
 मध्वः सोमस्य पीतये ||
nū me ghiro nāsatyāśvinā prāvataṃ yuvam |
 madhvaḥ somasya pītaye ||

### Hymn 8.86

[8.86.1] उभा हि दस्रा भिषजा मयोभुवोभा दक्षस्य वचसो बभूवथुः |
 ता वां विश्वको हवते तनूक्र्थे मा नो वि यौष्टं सख्या मुमोचतम ||
ubhā hi dasrā bhiṣajā mayobhuvobhā dakṣasya vacaso babhūvathuḥ |
 tā vāṃ viśvako havate tanūkṛthe mā no vi yauṣṭaṃ sakhyā mumocatam ||
[8.86.2] कथा नूनं वां विमना उप सतवद युवं धियं ददथुर्वस्यैष्तये |
 ता वां विश्वको... ||
kathā nūnaṃ vāṃ vimanā upa stavad yuvaṃ dhiyaṃ dadathurvasyaiṣtaye |
 tā vāṃ viśvako... ||
[8.86.3] युवं हि षमा पुरुभुजेममेधतुं विष्णाप्वे ददथुर्वस्यैष्टये |
 ता वां विश्वको... ||
yuvaṃ hi ṣmā purubhujemamedhatuṃ viṣṇāpve dadathurvasyaiṣṭaye |
 tā vāṃ viśvako... ||
[8.86.4] उत तयं वीरं धनसां रजीषिणं दूरे चित सन्तमवसे हवामहे |
 यस्य सवादिष्ठा सुमतिः पितुर्यथा मा नो वि यौष्टं सख्या मुमोचतम ||
uta tyaṃ vīraṃ dhanasāṃ ṛjīṣiṇaṃ dūre cit santamavase havāmahe |
 yasya svādiṣṭhā sumatiḥ pituryathā mā no vi yauṣṭaṃ sakhyā mumocatam ||
[8.86.5] रतेन देवः सविता शमायत रतस्य शर्ङगमुर्विया वि पप्रथे |
 रतं सासाह महि चित पर्तन्यतो मा नो वि यौष्टं सख्या मुमोचतम ||
ṛtena devaḥ savitā śamāyata ṛtasya śṛṅghamurviyā vi paprathe |
 ṛtaṃ sāsāha mahi cit pṛtanyato mā no vi yauṣṭaṃ sakhyā mumocatam ||

### Hymn 8.87

[8.87.1] दयुम्नी वां सतोमो अश्विना करिविर्न सेक आ गतम |
 मध्वःसुतस्य स दिवि परियो नरा पातं गौराविवेरिणे ||
dyumnī vāṃ stomo aśvinā krivirna seka ā ghatam |
 madhvaḥsutasya sa divi priyo narā pātaṃ ghaurāviveriṇe ||
[8.87.2] पिबतं घर्मं मधुमन्तमश्विना बर्हिः सीदतं नरा |
 ता मन्दसाना मनुषो दुरोण आ नि पातं वेदसा वयः ||
pibataṃ gharmaṃ madhumantamaśvinā barhiḥ sīdataṃ narā |
 tā mandasānā manuṣo duroṇa ā ni pātaṃ vedasā vayaḥ ||
[8.87.3] आ वां विश्वाभिरूतिभिः परियमेधा अहूषत |
 ता वर्तिर्यातमुप वर्क्तबर्हिषो जुष्टं यज्ञं दिविष्टिषु ||
ā vāṃ viśvābhirūtibhiḥ priyamedhā ahūṣata |
 tā vartiryātamupa vṛktabarhiṣo juṣṭaṃ yajñaṃ diviṣṭiṣu ||
[8.87.4] पिबतं सोमं मधुमन्तमश्विना बर्हिः सीदतं सुमत |
 ता वाव्र्धाना उप सुष्टुतिं दिवो गन्तं गौराविवेरिणम ||
pibataṃ somaṃ madhumantamaśvinā barhiḥ sīdataṃ sumat |
 tā vāvṛdhānā upa suṣṭutiṃ divo ghantaṃ ghaurāviveriṇam ||
[8.87.5] आ नूनं यातमश्विनाश्वेभिः परुषितप्सुभिः |
 दस्रा हिरण्यवर्तनी शुभस पती पातं सोमं रताव्र्धा ||
ā nūnaṃ yātamaśvināśvebhiḥ pruṣitapsubhiḥ |
 dasrā hiraṇyavartanī śubhas patī pātaṃ somaṃ ṛtāvṛdhā ||
[8.87.6] वयं हि वां हवामहे विपन्यवो विप्रासो वाजसातये |
 तावल्गू दस्रा पुरुदंससा धियाश्विना शरुष्ट्या गतम ||
vayaṃ hi vāṃ havāmahe vipanyavo viprāso vājasātaye |
 tāvalghū dasrā purudaṃsasā dhiyāśvinā śruṣṭyā ghatam ||

### Hymn 8.88

[8.88.1] तं वो दस्मं रतीषहं वसोर्मन्दानमन्धसः |
 अभि वत्सं न सवसरेषु धेनव इन्द्रं गीर्भिर्नवामहे ||
taṃ vo dasmaṃ ṛtīṣahaṃ vasormandānamandhasaḥ |
 abhi vatsaṃ na svasareṣu dhenava indraṃ ghīrbhirnavāmahe ||
[8.88.2] दयुक्षं सुदानुं तविषीभिराव्र्तं गिरिं न पुरुभोजसम |
 कषुमन्तं वाजं शतिनं सहस्रिणं मक्षू गोमन्तमीमहे ||
dyukṣaṃ sudānuṃ taviṣībhirāvṛtaṃ ghiriṃ na purubhojasam |
 kṣumantaṃ vājaṃ śatinaṃ sahasriṇaṃ makṣū ghomantamīmahe ||
[8.88.3] न तवा बर्हन्तो अद्रयो वरन्त इन्द्र वीळवः |
 यद दित्ससि सतुवते मावते वसु नकिष टदा मिनाति ते ||
na tvā bṛhanto adrayo varanta indra vīḷavaḥ |
 yad ditsasi stuvate māvate vasu nakiṣ ṭadā mināti te ||
[8.88.4] योद्धासि करत्वा शवसोत दंसना विश्वा जाताभि मज्मना |
 आ तवायमर्क ऊतये ववर्तति यं गोतमा अजीजनन ||
yoddhāsi kratvā śavasota daṃsanā viśvā jātābhi majmanā |
 ā tvāyamarka ūtaye vavartati yaṃ ghotamā ajījanan ||
[8.88.5] पर हि रिरिक्ष ओजसा दिवो अन्तेभ्यस परि |
 न तवा विव्याचरज इन्द्र पार्थिवमनु सवधां ववक्षिथ ||
pra hi ririkṣa ojasā divo antebhyas pari |
 na tvā vivyācaraja indra pārthivamanu svadhāṃ vavakṣitha ||
[8.88.6] नकिः परिष्टिर्मघवन मघस्य ते यद दाशुषे दशस्यसि |
 अस्माकं बोध्युचथस्य चोदिता मंहिष्ठो वाजसातये ||
nakiḥ pariṣṭirmaghavan maghasya te yad dāśuṣe daśasyasi |
 asmākaṃ bodhyucathasya coditā maṃhiṣṭho vājasātaye ||

### Hymn 8.89

[8.89.1] बर्हदिन्द्राय गायत मरुतो वर्त्रहन्तमम |
 येन जयोतिरजनयन्न्र्ताव्र्धो देवं देवाय जाग्र्वि ||
bṛhadindrāya ghāyata maruto vṛtrahantamam |
 yena jyotirajanayannṛtāvṛdho devaṃ devāya jāghṛvi ||
[8.89.2] अपाधमदभिशस्तीरशस्तिहाथेन्द्रो दयुम्न्याभवत |
 देवास्त इन्द्र सख्याय येमिरे बर्हद्भानो मरुद्गण ||
apādhamadabhiśastīraśastihāthendro dyumnyābhavat |
 devāsta indra sakhyāya yemire bṛhadbhāno marudghaṇa ||
[8.89.3] पर व इन्द्राय बर्हते मरुतो बरह्मार्चत |
 वर्त्रं हनति वर्त्रहा शतक्रतुर्वज्रेण शतपर्वणा ||
pra va indrāya bṛhate maruto brahmārcata |
 vṛtraṃ hanati vṛtrahā śatakraturvajreṇa śataparvaṇā ||
[8.89.4] अभि पर भर धर्षता धर्षन्मनः शरवश्चित ते असद बर्हत |
 अर्षन्त्वापो जवसा वि मातरो हनो वर्त्रं जया सवः ||
abhi pra bhara dhṛṣatā dhṛṣanmanaḥ śravaścit te asad bṛhat |
 arṣantvāpo javasā vi mātaro hano vṛtraṃ jayā svaḥ ||
[8.89.5] यज्जायथा अपूर्व्य मघवन वर्त्रहत्याय |
 तत पर्थिवीमप्रथयस्तदस्तभ्ना उत दयाम ||
yajjāyathā apūrvya maghavan vṛtrahatyāya |
 tat pṛthivīmaprathayastadastabhnā uta dyām ||
[8.89.6] तत ते यज्ञो अजायत तदर्क उत हस्क्र्तिः |
 तद विश्वमभिभूरसि यज्जातं यच्च जन्त्वम ||
tat te yajño ajāyata tadarka uta haskṛtiḥ |
 tad viśvamabhibhūrasi yajjātaṃ yacca jantvam ||
[8.89.7] आमासु पक्वमैरय आ सूर्यं रोहयो दिवि |
 घर्मं न सामन तपता सुव्र्क्तिभिर्जुष्टं गिर्वणसे बर्हत ||
āmāsu pakvamairaya ā sūryaṃ rohayo divi |
 gharmaṃ na sāman tapatā suvṛktibhirjuṣṭaṃ ghirvaṇase bṛhat ||

### Hymn 8.90

[8.90.1] आ नो विश्वासु हव्य इन्द्रः समत्सु भूषतु |
 उप बरह्माणि सवनानि वर्त्रहा परमज्या रचीषमः ||
ā no viśvāsu havya indraḥ samatsu bhūṣatu |
 upa brahmāṇi savanāni vṛtrahā paramajyā ṛcīṣamaḥ ||
[8.90.2] तवं दाता परथमो राधसामस्यसि सत्य ईशानक्र्त |
 तुविद्युम्नस्य युज्या वर्णीमहे पुत्रस्य शवसो महः ||
tvaṃ dātā prathamo rādhasāmasyasi satya īśānakṛt |
 tuvidyumnasya yujyā vṛṇīmahe putrasya śavaso mahaḥ ||
[8.90.3] बरह्मा त इन्द्र गिर्वणः करियन्ते अनतिद्भुता |
 इमा जुषस्वहर्यश्व योजनेन्द्र या ते अमन्महि ||
brahmā ta indra ghirvaṇaḥ kriyante anatidbhutā |
 imā juṣasvaharyaśva yojanendra yā te amanmahi ||
[8.90.4] तवं हि सत्यो मघवन्ननानतो वर्त्रा भूरि नय्र्ञ्जसे |
 सत्वं शविष्ठ वज्रहस्त दाशुषे.अर्वाञ्चं रयिमा कर्धि ||
tvaṃ hi satyo maghavannanānato vṛtrā bhūri nyṛñjase |
 satvaṃ śaviṣṭha vajrahasta dāśuṣe.arvāñcaṃ rayimā kṛdhi ||
[8.90.5] तवमिन्द्र यशा अस्य रजीषी शवसस पते |
 तवं वर्त्राणि हंस्यप्रतीन्येक इदनुत्ता चर्षणीध्र्ता ||
tvamindra yaśā asy ṛjīṣī śavasas pate |
 tvaṃ vṛtrāṇi haṃsyapratīnyeka idanuttā carṣaṇīdhṛtā ||
[8.90.6] तमु तवा नूनमसुर परचेतसं राधो भागमिवेमहे |
 महीव कर्त्तिः शरणा त इन्द्र पर ते सुम्ना नो अश्नवन ||
tamu tvā nūnamasura pracetasaṃ rādho bhāghamivemahe |
 mahīva kṛttiḥ śaraṇā ta indra pra te sumnā no aśnavan ||

### Hymn 8.91

[8.91.1] कन्या वारवायती सोममपि सरुताविदत |
 अस्तं भरन्त्यब्रवीदिन्द्राय सुनवै तवा शक्राय सुनवै तवा ||
kanyā vāravāyatī somamapi srutāvidat |
 astaṃ bharantyabravīdindrāya sunavai tvā śakrāya sunavai tvā ||
[8.91.2] असौ य एषि वीरको गर्हं-गर्हं विचाकशद |
 इमं जम्भसुतं पिब धानावन्तं करम्भिणमपूपवन्तमुक्थिनम ||
asau ya eṣi vīrako ghṛhaṃ-ghṛhaṃ vicākaśad |
 imaṃ jambhasutaṃ piba dhānāvantaṃ karambhiṇamapūpavantamukthinam ||
[8.91.3] आ चन तवा चिकित्सामो.अधि चन तवा नेमसि |
 शनैरिव शनकैरिवेन्द्रायेन्दो परि सरव ||
ā cana tvā cikitsāmo.adhi cana tvā nemasi |
 śanairiva śanakairivendrāyendo pari srava ||
[8.91.4] कुविच्छकत कुवित करत कुविन नो वस्यसस करत |
 कुवित पतिद्विषो यतीरिन्द्रेण संगमामहै ||
kuvicchakat kuvit karat kuvin no vasyasas karat |
 kuvit patidviṣo yatīrindreṇa saṃghamāmahai ||
[8.91.5] इमानि तरीणि विष्टपा तानीन्द्र वि रोहय |
 शिरस्ततस्योर्वरामादिदं म उपोदरे ||
imāni trīṇi viṣṭapā tānīndra vi rohaya |
 śirastatasyorvarāmādidaṃ ma upodare ||
[8.91.6] असौ च या न उर्वरादिमां तन्वं मम |
 अथो ततस्य यच्छिरः सर्वा ता रोमशा कर्धि ||
asau ca yā na urvarādimāṃ tanvaṃ mama |
 atho tatasya yacchiraḥ sarvā tā romaśā kṛdhi ||
[8.91.7] खे रथस्य खे.अनसः खे युगस्य शतक्रतो |
 अपालामिन्द्रत्रिष पूत्व्यक्र्णोः सूर्यत्वचम ||
khe rathasya khe.anasaḥ khe yughasya śatakrato |
 apālāmindratriṣ pūtvyakṛṇoḥ sūryatvacam ||

### Hymn 8.92

[8.92.1] पान्तमा वो अन्धस इन्द्रमभि पर गायत |
 विश्वासाहंशतक्रतुं मंहिष्ठं चर्षणीनाम ||
pāntamā vo andhasa indramabhi pra ghāyata |
 viśvāsāhaṃśatakratuṃ maṃhiṣṭhaṃ carṣaṇīnām ||
[8.92.2] पुरुहूतं पुरुष्टुतं गाथान्यं सनश्रुतम |
 इन्द्र इति बरवीतन ||
puruhūtaṃ puruṣṭutaṃ ghāthānyaṃ sanaśrutam |
 indra iti bravītana ||
[8.92.3] इन्द्र इन नो महानां दाता वाजानां नर्तुः |
 महानभिज्ञ्वा यमत ||
indra in no mahānāṃ dātā vājānāṃ nṛtuḥ |
 mahānabhijñvā yamat ||
[8.92.4] अपादु शिप्र्यन्धसः सुदक्षस्य परहोषिणः |
 इन्दोरिन्द्रोयवाशिरः ||
apādu śipryandhasaḥ sudakṣasya prahoṣiṇaḥ |
 indorindroyavāśiraḥ ||
[8.92.5] तं वभि परार्चतेन्द्रं सोमस्य पीतये |
 तदिद धयस्यवर्धनम ||
taṃ vabhi prārcatendraṃ somasya pītaye |
 tadid dhyasyavardhanam ||
[8.92.6] अस्य पीत्वा मदानां देवो देवस्यौजसा |
 विश्वाभि भुवना भुवत ||
asya pītvā madānāṃ devo devasyaujasā |
 viśvābhi bhuvanā bhuvat ||
[8.92.7] तयमु वः सत्रासाहं विश्वासु गीर्ष्वायतम |
 आ चयावयस्यूतये ||
tyamu vaḥ satrāsāhaṃ viśvāsu ghīrṣvāyatam |
 ā cyāvayasyūtaye ||
[8.92.8] युध्मं सन्तमनर्वाणं सोमपामनपच्युतम |
 नरमवार्यक्रतुम ||
yudhmaṃ santamanarvāṇaṃ somapāmanapacyutam |
 naramavāryakratum ||
[8.92.9] शिक्षा ण इन्द्र राय आ पुरु विद्वान रचीषम |
 अवा नः पार्ये धने ||
śikṣā ṇa indra rāya ā puru vidvān ṛcīṣama |
 avā naḥ pārye dhane ||
[8.92.10] अतश्चिदिन्द्र ण उपा याहि शतवाजया |
 इषा सहस्रवाजया ||
ataścidindra ṇa upā yāhi śatavājayā |
 iṣā sahasravājayā ||
[8.92.11] अयाम धीवतो धियो.अर्वद्भिः शक्र गोदरे |
 जयेम पर्त्सु वज्रिवः ||
ayāma dhīvato dhiyo.arvadbhiḥ śakra ghodare |
 jayema pṛtsu vajrivaḥ ||
[8.92.12] वयमु तवा शतक्रतो गावो न यवसेष्वा |
 उक्थेषु रणयामसि ||
vayamu tvā śatakrato ghāvo na yavaseṣvā |
 uktheṣu raṇayāmasi ||
[8.92.13] विश्वा हि मर्त्यत्वनानुकामा शतक्रतो |
 अगन्म वज्रिन्नाशसः ||
viśvā hi martyatvanānukāmā śatakrato |
 aghanma vajrinnāśasaḥ ||
[8.92.14] तवे सु पुत्र शवसो.अव्र्त्रन कामकातयः |
 न तवामिन्द्रातिरिच्यते ||
tve su putra śavaso.avṛtran kāmakātayaḥ |
 na tvāmindrātiricyate ||
[8.92.15] स नो वर्षन सनिष्ठया सं घोरया दरवित्न्वा |
 धियाविड्ढि पुरन्ध्या ||
sa no vṛṣan saniṣṭhayā saṃ ghorayā dravitnvā |
 dhiyāviḍḍhi purandhyā ||
[8.92.16] यस्ते नूनं शतक्रतविन्द्र दयुम्नितमो मदः |
 तेन नूनं मदे मदेः ||
yaste nūnaṃ śatakratavindra dyumnitamo madaḥ |
 tena nūnaṃ made madeḥ ||
[8.92.17] यस्ते चित्रश्रवस्तमो य इन्द्र वर्त्रहन्तमः |
 य ओजोदातमोमदः ||
yaste citraśravastamo ya indra vṛtrahantamaḥ |
 ya ojodātamomadaḥ ||
[8.92.18] विद्मा हि यस्ते अद्रिवस्त्वादत्तः सत्य सोमपाः |
 विश्वासुदस्म कर्ष्टिषु ||
vidmā hi yaste adrivastvādattaḥ satya somapāḥ |
 viśvāsudasma kṛṣṭiṣu ||
[8.92.19] इन्द्राय मद्वने सुतं परि षटोभन्तु नो गिरः |
 अर्कमर्चन्तु कारवः ||
indrāya madvane sutaṃ pari ṣṭobhantu no ghiraḥ |
 arkamarcantu kāravaḥ ||
[8.92.20] यस्मिन विश्वा अधि शरियो रणन्ति सप्त संसदः |
 इन्द्रंसुते हवामहे ||
yasmin viśvā adhi śriyo raṇanti sapta saṃsadaḥ |
 indraṃsute havāmahe ||
[8.92.21] तरिकद्रुकेषु चेतनं देवासो यज्ञमत्नत |
 तमिद वर्धन्तुनो गिरः ||
trikadrukeṣu cetanaṃ devāso yajñamatnata |
 tamid vardhantuno ghiraḥ ||
[8.92.22] आ तवा विशन्त्विन्दवः समुद्रमिव सिन्धवः |
 न तवामिन्द्राति रिच्यते ||
ā tvā viśantvindavaḥ samudramiva sindhavaḥ |
 na tvāmindrāti ricyate ||
[8.92.23] विव्यक्थ महिना वर्षन भक्षं सोमस्य जाग्र्वे |
 य इन्द्र जठरेषु ते ||
vivyaktha mahinā vṛṣan bhakṣaṃ somasya jāghṛve |
 ya indra jaṭhareṣu te ||
[8.92.24] अरं त इन्द्र कुक्षये सोमो भवतु वर्त्रहन |
 अरं धामभ्यैन्दवः ||
araṃ ta indra kukṣaye somo bhavatu vṛtrahan |
 araṃ dhāmabhyaindavaḥ ||
[8.92.25] अरमश्वाय गायति शरुतकक्षो अरं गवे |
 अरमिन्द्रस्य धाम्ने ||
aramaśvāya ghāyati śrutakakṣo araṃ ghave |
 aramindrasya dhāmne ||
[8.92.26] अरं हि षम सुतेषु णः सोमेष्विन्द्र भूषसि |
 अरं तेशक्र दावने ||
araṃ hi ṣma suteṣu ṇaḥ someṣvindra bhūṣasi |
 araṃ teśakra dāvane ||
[8.92.27] पराकात्ताच्चिदद्रिवस्त्वां नक्षन्त नो गिरः |
 अरं गमाम ते वयम ||
parākāttāccidadrivastvāṃ nakṣanta no ghiraḥ |
 araṃ ghamāma te vayam ||
[8.92.28] एवा हयसि वीरयुरेवा शूर उत सथिरः |
 एवा ते राध्यं मनः ||
evā hyasi vīrayurevā śūra uta sthiraḥ |
 evā te rādhyaṃ manaḥ ||
[8.92.29] एवा रातिस्तुवीमघ विश्वेभिर्धायि धात्र्भिः |
 अधा चिदिन्द्र मे सचा ||
evā rātistuvīmagha viśvebhirdhāyi dhātṛbhiḥ |
 adhā cidindra me sacā ||
[8.92.30] मो षु बरह्मेव तन्द्रयुर्भुवो वाजानां पते |
 मत्स्वा सुतस्य गोमतः ||
mo ṣu brahmeva tandrayurbhuvo vājānāṃ pate |
 matsvā sutasya ghomataḥ ||
[8.92.31] मा न इन्द्र अभ्यादिशः सूरो अक्तुष्वा यमन |
 तवा युजा वनेम तत ||
mā na indra abhyādiśaḥ sūro aktuṣvā yaman |
 tvā yujā vanema tat ||
[8.92.32] तवयेदिन्द्र युजा वयं परति बरुवीमहि सप्र्धः |
 तवमस्माकं तव समसि ||
tvayedindra yujā vayaṃ prati bruvīmahi spṛdhaḥ |
 tvamasmākaṃ tava smasi ||
[8.92.33] तवामिद धि तवायवो.अनुनोनुवतश्चरान |
 सखाय इन्द्र कारवः ||
tvāmid dhi tvāyavo.anunonuvataścarān |
 sakhāya indra kāravaḥ ||

### Hymn 8.93

[8.93.1] उद घेदभि शरुतामघं वर्षभं नर्यापसम |
 अस्तारमेषि सूर्य ||
ud ghedabhi śrutāmaghaṃ vṛṣabhaṃ naryāpasam |
 astārameṣi sūrya ||
[8.93.2] नव यो नवतिं पुरो बिभेद बाह्वोजसा |
 अहिं च वर्त्रहावधीत ||
nava yo navatiṃ puro bibheda bāhvojasā |
 ahiṃ ca vṛtrahāvadhīt ||
[8.93.3] स न इन्द्रः शिवः सखाश्वावद गोमद यवमत |
 उरुधारेव दोहते ||
sa na indraḥ śivaḥ sakhāśvāvad ghomad yavamat |
 urudhāreva dohate ||
[8.93.4] यदद्य कच्च वर्त्रहन्नुदगा अभि सूर्य |
 सर्वं तदिन्द्र ते वशे ||
yadadya kacca vṛtrahannudaghā abhi sūrya |
 sarvaṃ tadindra te vaśe ||
[8.93.5] यद वा परव्र्द्ध सत्पते न मरा इति मन्यसे |
 उतो तत सत्यमित तव ||
yad vā pravṛddha satpate na marā iti manyase |
 uto tat satyamit tava ||
[8.93.6] ये सोमासः परावति ये अर्वावति सुन्विरे |
 सर्वांस्तानिन्द्र गछसि ||
ye somāsaḥ parāvati ye arvāvati sunvire |
 sarvāṃstānindra ghachasi ||
[8.93.7] तमिन्द्रं वाजयामसि महे वर्त्राय हन्तवे |
 स वर्षा वर्षभो भुवत ||
tamindraṃ vājayāmasi mahe vṛtrāya hantave |
 sa vṛṣā vṛṣabho bhuvat ||
[8.93.8] इन्द्रः स दामने कर्त ओजिष्ठः स मदे हितः |
 दयुम्नीश्लोकी स सोम्यः ||
indraḥ sa dāmane kṛta ojiṣṭhaḥ sa made hitaḥ |
 dyumnīślokī sa somyaḥ ||
[8.93.9] गिरा वज्रो न सम्भ्र्तः सबलो अनपच्युतः |
 ववक्ष रष्वोस्त्र्तः ||
ghirā vajro na sambhṛtaḥ sabalo anapacyutaḥ |
 vavakṣa ṛṣvoastṛtaḥ ||
[8.93.10] दुर्गे चिन नः सुगं कर्धि गर्णान इन्द्र गिर्वणः |
 तवं च मघवन वशः ||
durghe cin naḥ sughaṃ kṛdhi ghṛṇāna indra ghirvaṇaḥ |
 tvaṃ ca maghavan vaśaḥ ||
[8.93.11] यस्य ते नू चिदादिशं न मिनन्ति सवराज्यम |
 न देवो नाध्रिगुर्जनः ||
yasya te nū cidādiśaṃ na minanti svarājyam |
 na devo nādhrighurjanaḥ ||
[8.93.12] अधा ते अप्रतिष्कुतं देवी शुष्मं सपर्यतः |
 उभे सुषिप्र रोदसी ||
adhā te apratiṣkutaṃ devī śuṣmaṃ saparyataḥ |
 ubhe suṣipra rodasī ||
[8.93.13] तवमेतदधारयः कर्ष्णासु रोहिणीषु च |
 परुष्णीषु रुशत पयः ||
tvametadadhārayaḥ kṛṣṇāsu rohiṇīṣu ca |
 paruṣṇīṣu ruśat payaḥ ||
[8.93.14] वि यदहेरध तविषो विश्वे देवासो अक्रमुः |
 विदन मर्गस्य तानमः ||
vi yadaheradha tviṣo viśve devāso akramuḥ |
 vidan mṛghasya tānamaḥ ||
[8.93.15] आ उ मे निवरो भुवद वर्त्रहादिष्ट पौंस्यम |
 अजातशत्रुरस्त्र्तः ||
ā u me nivaro bhuvad vṛtrahādiṣṭa pauṃsyam |
 ajātaśatrurastṛtaḥ ||
[8.93.16] शरुतं वो वर्त्रहन्तमं पर शर्धं चर्षणीनाम |
 आ शुषे राधसे महे ||
śrutaṃ vo vṛtrahantamaṃ pra śardhaṃ carṣaṇīnām |
 ā śuṣe rādhase mahe ||
[8.93.17] अया धिया च गव्यया पुरुणामन पुरुष्टुत |
 यत सोमे-सोमाभवः ||
ayā dhiyā ca ghavyayā puruṇāman puruṣṭuta |
 yat some-somaābhavaḥ ||
[8.93.18] बोधिन्मना इदस्तु नो वर्त्रहा भूर्यासुतिः |
 शर्णोतु शक्राशिषम ||
bodhinmanā idastu no vṛtrahā bhūryāsutiḥ |
 śṛṇotu śakraāśiṣam ||
[8.93.19] कया तवं न ऊत्याभि पर मन्दसे वर्षन |
 कया सतोत्र्भ्य आ भर ||
kayā tvaṃ na ūtyābhi pra mandase vṛṣan |
 kayā stotṛbhya ā bhara ||
[8.93.20] कस्य वर्षा सुते सचा नियुत्वान वर्षभो रणत |
 वर्त्रहा सोमपीतये ||
kasya vṛṣā sute sacā niyutvān vṛṣabho raṇat |
 vṛtrahā somapītaye ||
[8.93.21] अभी षु णस्त्वं रयिं मन्दसानः सहस्रिणम |
 परयन्ताबोधि दाशुषे ||
abhī ṣu ṇastvaṃ rayiṃ mandasānaḥ sahasriṇam |
 prayantābodhi dāśuṣe ||
[8.93.22] पत्नीवन्तः सुता इम उशन्तो यन्ति वीतये |
 अपां जग्मिर्निचुम्पुणः ||
patnīvantaḥ sutā ima uśanto yanti vītaye |
 apāṃ jaghmirnicumpuṇaḥ ||
[8.93.23] इष्टा होत्रा अस्र्क्षतेन्द्रं वर्धासो अध्वरे |
 अछावभ्र्थमोजसा ||
iṣṭā hotrā asṛkṣatendraṃ vṛdhāso adhvare |
 achāvabhṛthamojasā ||
[8.93.24] इह तया सधमाद्या हरी हिरण्यकेश्या |
 वोळ्हामभि परयो हितम ||
iha tyā sadhamādyā harī hiraṇyakeśyā |
 voḷhāmabhi prayo hitam ||
[8.93.25] तुभ्यं सोमाः सुता इमे सतीर्णं बर्हिर्विभावसो |
 सतोत्र्भ्य इन्द्रमा वह ||
tubhyaṃ somāḥ sutā ime stīrṇaṃ barhirvibhāvaso |
 stotṛbhya indramā vaha ||
[8.93.26] आ ते दक्षं वि रोचना दधद रत्ना वि दाशुषे |
 सतोत्र्भ्य इन्द्रमर्चत ||
ā te dakṣaṃ vi rocanā dadhad ratnā vi dāśuṣe |
 stotṛbhya indramarcata ||
[8.93.27] आ ते दधामीन्द्रियमुक्था विश्वा शतक्रतो |
 सतोत्र्भ्य इन्द्र मर्ळय ||
ā te dadhāmīndriyamukthā viśvā śatakrato |
 stotṛbhya indra mṛḷaya ||
[8.93.28] भद्रम-भद्रं न आ भरेषमूर्जं शतक्रतो |
 यदिन्द्र मर्ळयासि नः ||
bhadram-bhadraṃ na ā bhareṣamūrjaṃ śatakrato |
 yadindra mṛḷayāsi naḥ ||
[8.93.29] स नो विश्वान्या भर सुवितानि शतक्रतो |
 यदिन्द्र मर्ळयासि नः ||
sa no viśvānyā bhara suvitāni śatakrato |
 yadindra mṛḷayāsi naḥ ||
[8.93.30] तवामिद वर्त्रहन्तम सुतावन्तो हवामहे |
 यदिन्द्र मर्ळयासिनः ||
tvāmid vṛtrahantama sutāvanto havāmahe |
 yadindra mṛḷayāsinaḥ ||
[8.93.31] उप नो हरिभिः सुतं याहि मदानां पते |
 उप नो हरिभिःसुतम ||
upa no haribhiḥ sutaṃ yāhi madānāṃ pate |
 upa no haribhiḥsutam ||
[8.93.32] दविता यो वर्त्रहन्तमो विद इन्द्रः शतक्रतुः |
 उप नो हरिभिः सुतम ||
dvitā yo vṛtrahantamo vida indraḥ śatakratuḥ |
 upa no haribhiḥ sutam ||
[8.93.33] तवं हि वर्त्रहन्नेषां पाता सोमानामसि |
 उप नो हरिभिः सुतम ||
tvaṃ hi vṛtrahanneṣāṃ pātā somānāmasi |
 upa no haribhiḥ sutam ||
[8.93.34] इन्द्र इषे ददातु न रभुक्षणं रभुं रयिम |
 वाजी ददातुवाजिनम ||
indra iṣe dadātu na ṛbhukṣaṇaṃ ṛbhuṃ rayim |
 vājī dadātuvājinam ||

### Hymn 8.94

[8.94.1] गौर्धयति मरुतां शरवस्युर्माता मघोनाम |
 युक्ता वह्नी रथानाम ||
ghaurdhayati marutāṃ śravasyurmātā maghonām |
 yuktā vahnī rathānām ||
[8.94.2] यस्या देवा उपस्थे वरता विश्वे धारयन्ति |
 सूर्यामासाद्र्शे कम ||
yasyā devā upasthe vratā viśve dhārayanti |
 sūryāmāsādṛśe kam ||
[8.94.3] तत सु नो विश्वे अर्य आ सदा गर्णन्ति कारवः |
 मरुतः सोमपीतये ||
tat su no viśve arya ā sadā ghṛṇanti kāravaḥ |
 marutaḥ somapītaye ||
[8.94.4] अस्ति सोमो अयं सुतः पिबन्त्यस्य मरुतः |
 उत सवराजो अश्विना ||
asti somo ayaṃ sutaḥ pibantyasya marutaḥ |
 uta svarājo aśvinā ||
[8.94.5] पिबन्ति मित्रो अर्यमा तना पूतस्य वरुणः |
 तरिषधस्थस्य जावतः ||
pibanti mitro aryamā tanā pūtasya varuṇaḥ |
 triṣadhasthasya jāvataḥ ||
[8.94.6] उतो नवस्य जोषमानिन्द्रः सुतस्य गोमतः |
 परातर्होतेव मत्सति ||
uto nvasya joṣamānindraḥ sutasya ghomataḥ |
 prātarhoteva matsati ||
[8.94.7] कदत्विषन्त सूरयस्तिर आप इव सरिधः |
 अर्षन्ति पूतदक्षसः ||
kadatviṣanta sūrayastira āpa iva sridhaḥ |
 arṣanti pūtadakṣasaḥ ||
[8.94.8] कद वो अद्य महानां देवानामवो वर्णे |
 तमना च दस्मवर्चसाम ||
kad vo adya mahānāṃ devānāmavo vṛṇe |
 tmanā ca dasmavarcasām ||
[8.94.9] आ ये विश्वा पार्थिवानि पप्रथन रोचना दिवः |
 मरुतःसोमपीतये ||
ā ye viśvā pārthivāni paprathan rocanā divaḥ |
 marutaḥsomapītaye ||
[8.94.10] तयान नु पूतदक्षसो दिवो वो मरुतो हुवे |
 अस्य सोमस्य पीतये ||
tyān nu pūtadakṣaso divo vo maruto huve |
 asya somasya pītaye ||
[8.94.11] तयान नु ये वि रोदसी तस्तभुर्मरुतो हुवे |
 अस्य सोमस्य पीतये ||
tyān nu ye vi rodasī tastabhurmaruto huve |
 asya somasya pītaye ||
[8.94.12] तयं नु मारुतं गणं गिरिष्ठां वर्षणं हुवे |
 अस्यसोमस्य पीतये ||
tyaṃ nu mārutaṃ ghaṇaṃ ghiriṣṭhāṃ vṛṣaṇaṃ huve |
 asyasomasya pītaye ||

### Hymn 8.95

[8.95.1] आ तवा गिरो रथीरिवास्थुः सुतेषु गिर्वणः |
 अभि तवा समनूषतेन्द्र वत्सं न मातरः ||
ā tvā ghiro rathīrivāsthuḥ suteṣu ghirvaṇaḥ |
 abhi tvā samanūṣatendra vatsaṃ na mātaraḥ ||
[8.95.2] आ तवा शुक्रा अचुच्यवुः सुतास इन्द्र गिर्वणः |
 पिबा तवस्यान्धस इन्द्र विश्वासु ते हितम ||
ā tvā śukrā acucyavuḥ sutāsa indra ghirvaṇaḥ |
 pibā tvasyāndhasa indra viśvāsu te hitam ||
[8.95.3] पिबा सोमं मदाय कमिन्द्र शयेनाभ्र्तं सुतम |
 तवं हिशश्वतीनां पती राजा विशामसि ||
pibā somaṃ madāya kamindra śyenābhṛtaṃ sutam |
 tvaṃ hiśaśvatīnāṃ patī rājā viśāmasi ||
[8.95.4] शरुधी हवं तिरश्च्या इन्द्र यस्त्वा सपर्यति |
 सुवीर्यस्य गोमतो रायस पूर्धि महानसि ||
śrudhī havaṃ tiraścyā indra yastvā saparyati |
 suvīryasya ghomato rāyas pūrdhi mahānasi ||
[8.95.5] इन्द्र यस्ते नवायसीं गिरं मन्द्रामजीजनत |
 चिकित्विन्मनसं धियं परत्नां रतस्य पिप्युषीम ||
indra yaste navāyasīṃ ghiraṃ mandrāmajījanat |
 cikitvinmanasaṃ dhiyaṃ pratnāṃ ṛtasya pipyuṣīm ||
[8.95.6] तमु षटवाम यं गिर इन्द्रमुक्थानि वाव्र्धुः |
 पुरूण्यस्य पौंस्या सिषासन्तो वनामहे ||
tamu ṣṭavāma yaṃ ghira indramukthāni vāvṛdhuḥ |
 purūṇyasya pauṃsyā siṣāsanto vanāmahe ||
[8.95.7] एतो नविन्द्रं सतवाम शुद्धं शुद्धेन साम्ना |
 शुद्धैरुक्थैर्वाव्र्ध्वांसं शुद्ध आशीर्वान ममत्तु ||
eto nvindraṃ stavāma śuddhaṃ śuddhena sāmnā |
 śuddhairukthairvāvṛdhvāṃsaṃ śuddha āśīrvān mamattu ||
[8.95.8] इन्द्र शुद्धो न आ गहि शुद्धः शुद्धाभिरूतिभिः |
 शुद्धो रयिं नि धारय शुद्धो ममद्धि सोम्यः ||
indra śuddho na ā ghahi śuddhaḥ śuddhābhirūtibhiḥ |
 śuddho rayiṃ ni dhāraya śuddho mamaddhi somyaḥ ||
[8.95.9] इन्द्र शुद्धो हि नो रयिं शुद्धो रत्नानि दाशुषे |
 शुद्धो वर्त्राणि जिघ्नसे शुद्धो वाजं सिषाससि ||
indra śuddho hi no rayiṃ śuddho ratnāni dāśuṣe |
 śuddho vṛtrāṇi jighnase śuddho vājaṃ siṣāsasi ||

### Hymn 8.96

[8.96.1] अस्मा उषास आतिरन्त याममिन्द्राय नक्तमूर्म्याः सुवाचः |
 अस्मा आपो मातरः सप्त तस्थुर्न्र्भ्यस्तराय सिन्धवः सुपाराः ||
asmā uṣāsa ātiranta yāmamindrāya naktamūrmyāḥ suvācaḥ |
 asmā āpo mātaraḥ sapta tasthurnṛbhyastarāya sindhavaḥ supārāḥ ||
[8.96.2] अतिविद्धा विथुरेणा चिदस्त्रा तरिः सप्त सानु संहिता गिरीणाम |
 न तद देवो न मर्त्यस्तुतुर्याद यानि परव्र्द्धो वर्षभश्चकार ||
atividdhā vithureṇā cidastrā triḥ sapta sānu saṃhitā ghirīṇām |
 na tad devo na martyastuturyād yāni pravṛddho vṛṣabhaścakāra ||
[8.96.3] इन्द्रस्य वज्र आयसो निमिश्ल इन्द्रस्य बाह्वोर्भूयिष्ठमोजः |
 शीर्षन्निन्द्रस्य करतवो निरेक आसन्नेषन्त शरुत्या उपाके ||
indrasya vajra āyaso nimiśla indrasya bāhvorbhūyiṣṭhamojaḥ |
 śīrṣannindrasya kratavo nireka āsanneṣanta śrutyā upāke ||
[8.96.4] मन्ये तवा यज्ञियं यज्ञियानां मन्ये तवा चयवनमच्युतानाम |
 मन्ये तवा सत्वनामिन्द्र केतुं मन्ये तवा वर्षभं चर्षणीनाम ||
manye tvā yajñiyaṃ yajñiyānāṃ manye tvā cyavanamacyutānām |
 manye tvā satvanāmindra ketuṃ manye tvā vṛṣabhaṃ carṣaṇīnām ||
[8.96.5] आ यद वज्रं बाह्वोरिन्द्र धत्से मदच्युतमहये हन्तवाु |
 पर पर्वता अनवन्त पर गावः पर बरह्माणो अभिनक्षन्त इन्द्रम ||
ā yad vajraṃ bāhvorindra dhatse madacyutamahaye hantavāu |
 pra parvatā anavanta pra ghāvaḥ pra brahmāṇo abhinakṣanta indram ||
[8.96.6] तमु षटवाम य इमा जजान विश्वा जातान्यवराण्यस्मात |
 इन्द्रेण मित्रं दिधिषेम गीर्भिरुपो नमोभिर्व्र्षभं विशेम ||
tamu ṣṭavāma ya imā jajāna viśvā jātānyavarāṇyasmāt |
 indreṇa mitraṃ didhiṣema ghīrbhirupo namobhirvṛṣabhaṃ viśema ||
[8.96.7] वर्त्रस्य तवा शवसथादीषमाणा विश्वे देवा अजहुर्ये सखायः |
 मरुद्भिरिन्द्र सख्यं ते अस्त्वथेमा विश्वाः पर्तना जयासि ||
vṛtrasya tvā śvasathādīṣamāṇā viśve devā ajahurye sakhāyaḥ |
 marudbhirindra sakhyaṃ te astvathemā viśvāḥ pṛtanā jayāsi ||
[8.96.8] तरिः षष्टिस्त्वा मरुतो वाव्र्धाना उस्रा इव राशयो यज्ञियासः |
 उप तवेमः कर्धि नो भागधेयं शुष्मं त एना हविषा विधेम ||
triḥ ṣaṣṭistvā maruto vāvṛdhānā usrā iva rāśayo yajñiyāsaḥ |
 upa tvemaḥ kṛdhi no bhāghadheyaṃ śuṣmaṃ ta enā haviṣā vidhema ||
[8.96.9] तिग्ममायुधं मरुतामनीकं कस्त इन्द्र परति वज्रं दधर्ष |
 अनायुधासो असुरा अदेवाश्चक्रेण तानप वप रजीषिन ||
tighmamāyudhaṃ marutāmanīkaṃ kasta indra prati vajraṃ dadharṣa |
 anāyudhāso asurā adevāścakreṇa tānapa vapa ṛjīṣin ||
[8.96.10] मह उग्राय तवसे सुव्र्क्तिं परेरय शिवतमाय पश्वः |
 गिर्वाहसे गिर इन्द्राय पूर्वीर्धेहि तन्वे कुविदङग वेदत ||
maha ughrāya tavase suvṛktiṃ preraya śivatamāya paśvaḥ |
 ghirvāhase ghira indrāya pūrvīrdhehi tanve kuvidaṅgha vedat ||
[8.96.11] उक्थवाहसे विभ्वे मनीषां दरुणा न पारमीरया नदीनाम |
 नि सप्र्श धिया तन्वि शरुतस्य जुष्टतरस्य कुविदङग वेदत ||
ukthavāhase vibhve manīṣāṃ druṇā na pāramīrayā nadīnām |
 ni spṛśa dhiyā tanvi śrutasya juṣṭatarasya kuvidaṅgha vedat ||
[8.96.12] तद विविड्ढि यत त इन्द्रो जुजोषत सतुहि सुष्टुतिं नमसाविवास |
 उप भूष जरितर्मा रुवण्यः शरावया वाचं कुविदङग वेदत ||
tad viviḍḍhi yat ta indro jujoṣat stuhi suṣṭutiṃ namasāvivāsa |
 upa bhūṣa jaritarmā ruvaṇyaḥ śrāvayā vācaṃ kuvidaṅgha vedat ||
[8.96.13] अव दरप्सो अंशुमतीमतिष्ठदियानः कर्ष्णो दशभिः सहस्रैः |
 आवत तमिन्द्रः शच्या धमन्तमप सनेहितीर्न्र्मणा अधत्त ||
ava drapso aṃśumatīmatiṣṭhadiyānaḥ kṛṣṇo daśabhiḥ sahasraiḥ |
 āvat tamindraḥ śacyā dhamantamapa snehitīrnṛmaṇā adhatta ||
[8.96.14] दरप्समपश्यं विषुणे चरन्तमुपह्वरे नद्यो अंशुमत्याः |
 नभो न कर्ष्णमवतस्थिवांसमिष्यामि वो वर्षणो युध्यताजौ ||
drapsamapaśyaṃ viṣuṇe carantamupahvare nadyo aṃśumatyāḥ |
 nabho na kṛṣṇamavatasthivāṃsamiṣyāmi vo vṛṣaṇo yudhyatājau ||
[8.96.15] अध दरप्सो अंशुमत्या उपस्थे.अधारयत तन्वं तित्विषाणः |
 विशो अदेवीरभ्याचरन्तीर्ब्र्हस्पतिना युजेन्द्रः ससाहे ||
adha drapso aṃśumatyā upasthe.adhārayat tanvaṃ titviṣāṇaḥ |
 viśo adevīrabhyācarantīrbṛhaspatinā yujendraḥ sasāhe ||
[8.96.16] तवं ह तयत सप्तभ्यो जायमानो.अशत्रुभ्यो अभवः शत्रुरिन्द्र |
 गूळ्हे दयावाप्र्थिवी अन्वविन्दो विभुमद्भ्यो भुवनेभ्यो रणं धाः ||
tvaṃ ha tyat saptabhyo jāyamāno.aśatrubhyo abhavaḥ śatrurindra |
 ghūḷhe dyāvāpṛthivī anvavindo vibhumadbhyo bhuvanebhyo raṇaṃ dhāḥ ||
[8.96.17] तवं ह तयदप्रतिमानमोजो वज्रेण वज्रिन धर्षितो जघन्थ |
 तवं शुष्णस्यावातिरो वधत्रैस्त्वं गा इन्द्र शच्येदविन्दः ||
tvaṃ ha tyadapratimānamojo vajreṇa vajrin dhṛṣito jaghantha |
 tvaṃ śuṣṇasyāvātiro vadhatraistvaṃ ghā indra śacyedavindaḥ ||
[8.96.18] तवं ह तयद वर्षभ चर्षणीनां घनो वर्त्रानां तविषोबभूथ |
 तवं सिन्धून्रस्र्जस्तस्तभानान तवमपो अजयोदासपत्नीः ||
tvaṃ ha tyad vṛṣabha carṣaṇīnāṃ ghano vṛtrānāṃ taviṣobabhūtha |
 tvaṃ sindhūnrasṛjastastabhānān tvamapo ajayodāsapatnīḥ ||
[8.96.19] स सुक्रतू रणिता यः सुतेष्वनुत्तमन्युर्यो अहेव रेवान |
 य एक इन नर्यपांसि कर्ता स वर्त्रहा परतीदन्यमाहुः ||
sa sukratū raṇitā yaḥ suteṣvanuttamanyuryo aheva revān |
 ya eka in naryapāṃsi kartā sa vṛtrahā pratīdanyamāhuḥ ||
[8.96.20] स वर्त्रहेन्द्रश्चर्षणीध्र्त तं सुष्टुत्या हव्यं हुवेम |
 स पराविता मघवा नो.अधिवक्ता स वाजस्य शरवस्यस्यदाता ||
sa vṛtrahendraścarṣaṇīdhṛt taṃ suṣṭutyā havyaṃ huvema |
 sa prāvitā maghavā no.adhivaktā sa vājasya śravasyasyadātā ||
[8.96.21] स वर्त्रहेन्द्र रभुक्षाः सद्यो जज्ञानो हव्यो बभूव |
 कर्ण्वन्नपांसि नर्या पुरूणि सोमो न पीतो हव्यः सखिभ्यः ||
sa vṛtrahendra ṛbhukṣāḥ sadyo jajñāno havyo babhūva |
 kṛṇvannapāṃsi naryā purūṇi somo na pīto havyaḥ sakhibhyaḥ ||

### Hymn 8.97

[8.97.1] या इन्द्र भुज आभरः सवर्वानसुरेभ्यः |
 सतोतारमिन मघवन्नस्य वर्धय ये च तवे वर्क्तबर्हिषः ||
yā indra bhuja ābharaḥ svarvānasurebhyaḥ |
 stotāramin maghavannasya vardhaya ye ca tve vṛktabarhiṣaḥ ||
[8.97.2] यमिन्द्र दधिषे तवमश्वं गां भागमव्ययम |
 यजमाने सुन्वति दक्षिणावति तस्मिन तं धेहि मा पणौ ||
yamindra dadhiṣe tvamaśvaṃ ghāṃ bhāghamavyayam |
 yajamāne sunvati dakṣiṇāvati tasmin taṃ dhehi mā paṇau ||
[8.97.3] य इन्द्र सस्त्यव्रतो.अनुष्वापमदेवयुः |
 सवैः ष एवैर्मुमुरत पोष्यं रयिं सनुतर्धेहि तं ततः ||
ya indra sastyavrato.anuṣvāpamadevayuḥ |
 svaiḥ ṣa evairmumurat poṣyaṃ rayiṃ sanutardhehi taṃ tataḥ ||
[8.97.4] यच्छक्रासि परावति यदर्वावति वर्त्रहन |
 अतस्त्वा गीर्भिर्द्युगदिन्द्र केशिभिः सुतावाना विवासति ||
yacchakrāsi parāvati yadarvāvati vṛtrahan |
 atastvā ghīrbhirdyughadindra keśibhiḥ sutāvānā vivāsati ||
[8.97.5] यद वासि रोचने दिवः समुद्रस्याधि विष्टपि |
 यत पार्थिवे सदने वर्त्रहन्तम यदन्तरिक्ष आ गहि ||
yad vāsi rocane divaḥ samudrasyādhi viṣṭapi |
 yat pārthive sadane vṛtrahantama yadantarikṣa ā ghahi ||
[8.97.6] स नः सोमेषु सोमपाः सुतेषु शवसस पते |
 मादयस्व रादसा सून्र्तावतेन्द्र राया परीणसा ||
sa naḥ someṣu somapāḥ suteṣu śavasas pate |
 mādayasva rādasā sūnṛtāvatendra rāyā parīṇasā ||
[8.97.7] मा न इन्द्र परा वर्णग भवा नः सधमाद्यः |
 तवं न ऊती तवमिन न आप्यं मा न इन्द्र परा वर्णक ||
mā na indra parā vṛṇagh bhavā naḥ sadhamādyaḥ |
 tvaṃ na ūtī tvamin na āpyaṃ mā na indra parā vṛṇak ||
[8.97.8] अस्मे इन्द्र सचा सुते नि षदा पीतये मधु |
 कर्धी जरित्रेमघवन्नवो महदस्मे इन्द्र सचा सुते ||
asme indra sacā sute ni ṣadā pītaye madhu |
 kṛdhī jaritremaghavannavo mahadasme indra sacā sute ||
[8.97.9] न तवा देवास आशत न मर्त्यासो अद्रिवः |
 विश्वा जातानिशवसाभिभूरसि न तवा देवास आशत ||
na tvā devāsa āśata na martyāso adrivaḥ |
 viśvā jātāniśavasābhibhūrasi na tvā devāsa āśata ||
[8.97.10] विश्वाः पर्तना अभिभूतरं नरं सजूस्ततक्षुरिन्द्रंजजनुश्च राजसे |
 करत्वा वरुष्ठं वर आमुरिमुतोग्रमोजिष्ठं तवसं तरस्विनम ||
viśvāḥ pṛtanā abhibhūtaraṃ naraṃ sajūstatakṣurindraṃjajanuśca rājase |
 kratvā varuṣṭhaṃ vara āmurimutoghramojiṣṭhaṃ tavasaṃ tarasvinam ||
[8.97.11] समीं रेभासो अस्वरन्निन्द्रं सोमस्य पीतये |
 सवर्पतिंयदीं वर्धे धर्तव्रतो हयोजसा समूतिभिः ||
samīṃ rebhāso asvarannindraṃ somasya pītaye |
 svarpatiṃyadīṃ vṛdhe dhṛtavrato hyojasā samūtibhiḥ ||
[8.97.12] नेमिं नमन्ति चक्षसा मेषं विप्रा अभिस्वरा |
 सुदीतयो वो अद्रुहो.अपि कर्णे तरस्विनः सं रक्वभिः ||
nemiṃ namanti cakṣasā meṣaṃ viprā abhisvarā |
 sudītayo vo adruho.api karṇe tarasvinaḥ saṃ ṛkvabhiḥ ||
[8.97.13] तमिन्द्रं जोहवीमि मघवानमुग्रं सत्रा दधानमप्रतिष्कुतं शवांसि |
 मंहिष्ठो गीर्भिरा च यज्ञियो ववर्तद राये नो विश्वा सुपथा कर्णोतु वज्री ||
tamindraṃ johavīmi maghavānamughraṃ satrā dadhānamapratiṣkutaṃ śavāṃsi |
 maṃhiṣṭho ghīrbhirā ca yajñiyo vavartad rāye no viśvā supathā kṛṇotu vajrī ||
[8.97.14] तवं पुर इन्द्र चिकिदेना वयोजसा शविष्ठ शक्र नाशयध्यै |
 तवद विश्वानि भुवनानि वज्रिन दयावा रेजेते पर्थिवी च भीषा ||
tvaṃ pura indra cikidenā vyojasā śaviṣṭha śakra nāśayadhyai |
 tvad viśvāni bhuvanāni vajrin dyāvā rejete pṛthivī ca bhīṣā ||
[8.97.15] तन म रतमिन्द्र शूर चित्र पात्वपो न वज्रिन दुरिताति पर्षि भूरि |
 कदा न इन्द्र राय आ दशस्येर्विश्वप्स्न्यस्य सप्र्हयाय्यस्य राजन ||
tan ma ṛtamindra śūra citra pātvapo na vajrin duritāti parṣi bhūri |
 kadā na indra rāya ā daśasyerviśvapsnyasya spṛhayāyyasya rājan ||

### Hymn 8.98

[8.98.1] इन्द्राय साम गायत विप्राय बर्हते बर्हत |
 धर्मक्र्ते विपश्चिते पनस्यवे ||
indrāya sāma ghāyata viprāya bṛhate bṛhat |
 dharmakṛte vipaścite panasyave ||
[8.98.2] तवमिन्द्राभिभूरसि तवं सूर्यमरोचयः |
 विश्वकर्मा विश्वदेवो महानसि ||
tvamindrābhibhūrasi tvaṃ sūryamarocayaḥ |
 viśvakarmā viśvadevo mahānasi ||
[8.98.3] विभ्राजञ जयोतिषा सवरगछो रोचनं दिवः |
 देवास्त इन्द्र सख्याय येमिरे ||
vibhrājañ jyotiṣā svaraghacho rocanaṃ divaḥ |
 devāsta indra sakhyāya yemire ||
[8.98.4] एन्द्र नो गधि परियः सत्राजिदगोह्यः |
 गिरिर्न विश्वतस्प्र्थुः पतिर्दिवः ||
endra no ghadhi priyaḥ satrājidaghohyaḥ |
 ghirirna viśvataspṛthuḥ patirdivaḥ ||
[8.98.5] अभि हि सत्य सोमपा उभे बभूथ रोदसी |
 इन्द्रासि सुन्वतो वर्धः पतिर्दिवः ||
abhi hi satya somapā ubhe babhūtha rodasī |
 indrāsi sunvato vṛdhaḥ patirdivaḥ ||
[8.98.6] तवं हि शश्वतीनामिन्द्र दर्ता पुरामसि |
 हन्ता दस्योर्मनोर्व्र्धः पतिर्दिवः ||
tvaṃ hi śaśvatīnāmindra dartā purāmasi |
 hantā dasyormanorvṛdhaḥ patirdivaḥ ||
[8.98.7] अधा हिन्द्र गिर्वण उप तवा कामान महः सस्र्ज्महे |
 उदेवयन्त उदभिः ||
adhā hindra ghirvaṇa upa tvā kāmān mahaḥ sasṛjmahe |
 udevayanta udabhiḥ ||
[8.98.8] वार्ण तवा यव्याभिर्वर्धन्ति शूर बरह्माणि |
 वाव्र्ध्वांसं चिदद्रिवो दिवे-दिवे ||
vārṇa tvā yavyābhirvardhanti śūra brahmāṇi |
 vāvṛdhvāṃsaṃ cidadrivo dive-dive ||
[8.98.9] युञ्जन्ति हरी इषिरस्य गाथयोरौ रथ उरुयुगे |
 इन्द्रवाहा वचोयुजा ||
yuñjanti harī iṣirasya ghāthayorau ratha uruyughe |
 indravāhā vacoyujā ||
[8.98.10] तवं न इन्द्रा भरनोजो नर्म्णं शतक्रतो विचर्षणे |
 आ वीरं पर्तनाषहम ||
tvaṃ na indrā bharanojo nṛmṇaṃ śatakrato vicarṣaṇe |
 ā vīraṃ pṛtanāṣaham ||
[8.98.11] तवं हि नः पिता वसो तवं माता शतक्रतो बभूविथ |
 अधा ते सुम्नमीमहे ||
tvaṃ hi naḥ pitā vaso tvaṃ mātā śatakrato babhūvitha |
 adhā te sumnamīmahe ||
[8.98.12] तवां शुष्मिन पुरुहूत वाजयन्तमुप बरुवे शतक्रतो |
 स नोरास्व सुवीर्यम ||
tvāṃ śuṣmin puruhūta vājayantamupa bruve śatakrato |
 sa norāsva suvīryam ||

### Hymn 8.99

[8.99.1] तवामिदा हयो नरो.अपीप्यन वज्रिन भूर्णयः |
 स इन्द्र सतोमवाहसामिह शरुध्युप सवसरमा गहि ||
tvāmidā hyo naro.apīpyan vajrin bhūrṇayaḥ |
 sa indra stomavāhasāmiha śrudhyupa svasaramā ghahi ||
[8.99.2] मत्स्वा सुशिप्र हरिवस्तदीमहे तवे आ भूषन्ति वेधसः |
 तव शरवांस्युपमान्युक्थ्या सुतेष्विन्द्र गिर्वणः ||
matsvā suśipra harivastadīmahe tve ā bhūṣanti vedhasaḥ |
 tava śravāṃsyupamānyukthyā suteṣvindra ghirvaṇaḥ ||
[8.99.3] शरायन्त इव सूर्यं विश्वेदिन्द्रस्य भक्षत |
 वसूनि जाते जनमान ओजसा परति भागं न दीधिम ||
śrāyanta iva sūryaṃ viśvedindrasya bhakṣata |
 vasūni jāte janamāna ojasā prati bhāghaṃ na dīdhima ||
[8.99.4] अनर्शरातिं वसुदामुप सतुहि भद्रा इन्द्रस्य रातयः |
 सो अस्य कामं विधतो न रोषति मनो दानाय चोदयन ||
anarśarātiṃ vasudāmupa stuhi bhadrā indrasya rātayaḥ |
 so asya kāmaṃ vidhato na roṣati mano dānāya codayan ||
[8.99.5] तवमिन्द्र परतूर्तिष्वभि विश्वा असि सप्र्धः |
 अशस्तिहा जनिता विश्वतूरसि तवं तूर्य तरुष्यतः ||
tvamindra pratūrtiṣvabhi viśvā asi spṛdhaḥ |
 aśastihā janitā viśvatūrasi tvaṃ tūrya taruṣyataḥ ||
[8.99.6] अनु ते शुष्मं तुरयन्तमीयतुः कषोणी शिशुं न मातरा |
 विश्वास्ते सप्र्धः शनथयन्त मन्यवे वर्त्रं यदिन्द्रतूर्वसि ||
anu te śuṣmaṃ turayantamīyatuḥ kṣoṇī śiśuṃ na mātarā |
 viśvāste spṛdhaḥ śnathayanta manyave vṛtraṃ yadindratūrvasi ||
[8.99.7] इत ऊती वो अजरं परहेतारमप्रहितम |
 आशुं जेतारं हेतारं रथीतममतूर्तं तुग्र्याव्र्धम ||
ita ūtī vo ajaraṃ prahetāramaprahitam |
 āśuṃ jetāraṃ hetāraṃ rathītamamatūrtaṃ tughryāvṛdham ||
[8.99.8] इष्कर्तारमनिष्क्र्तं सहस्क्र्तं शतमूतिं शतक्रतुम |
 समानमिन्द्रमवसे हवामहे वसवानं वसूजुवम ||
iṣkartāramaniṣkṛtaṃ sahaskṛtaṃ śatamūtiṃ śatakratum |
 samānamindramavase havāmahe vasavānaṃ vasūjuvam ||

### Hymn 8.100

[8.100.1] अयं त एमि तन्वा पुरस्ताद विश्वे देवा अभि मा यन्ति पश्चात |
 यदा मह्यं दीधरो भागमिन्द्रादिन मया कर्णवो वीर्याणि ||
ayaṃ ta emi tanvā purastād viśve devā abhi mā yanti paścāt |
 yadā mahyaṃ dīdharo bhāghamindrādin mayā kṛṇavo vīryāṇi ||
[8.100.2] दधामि ते मधुनो भक्षमग्रे हितस्ते भागः सुतो अस्तु सोमः |
 असश्च तवं दक्षिणतः सखा मे.अधा वर्त्राणिजङघनाव भूरि ||
dadhāmi te madhuno bhakṣamaghre hitaste bhāghaḥ suto astu somaḥ |
 asaśca tvaṃ dakṣiṇataḥ sakhā me.adhā vṛtrāṇijaṅghanāva bhūri ||
[8.100.3] पर सु सतोमं भरत वाजयन्त इन्द्राय सत्यं यदि सत्यमस्ति |
 नेन्द्रो अस्तीति नेम उ तव आह क ईं ददर्श कमभिष्टवाम ||
pra su stomaṃ bharata vājayanta indrāya satyaṃ yadi satyamasti |
 nendro astīti nema u tva āha ka īṃ dadarśa kamabhiṣṭavāma ||
[8.100.4] अयमस्मि जरितः पश्य मेह विश्वा जातान्यभ्यस्मि मह्ना |
 रतस्य मा परदिशो वर्धयन्त्यादर्दिरो भुवना दर्दरीमि ||
ayamasmi jaritaḥ paśya meha viśvā jātānyabhyasmi mahnā |
 ṛtasya mā pradiśo vardhayantyādardiro bhuvanā dardarīmi ||
[8.100.5] आ यन मा वेना अरुहन्न्र्तस्यनेकमासीनं हर्यतस्य पर्ष्ठे |
 मनश्चिन मे हर्द आ परत्यवोचदचिक्रदञ्छिशुमन्तः सखायः ||
ā yan mā venā aruhannṛtasyanekamāsīnaṃ haryatasya pṛṣṭhe |
 manaścin me hṛda ā pratyavocadacikradañchiśumantaḥ sakhāyaḥ ||
[8.100.6] विश्वेत ता ते सवनेषु परवाच्या या चकर्थ मघवन्निन्द्र सुन्वते |
 पारावतं यत पुरुसम्भ्र्तं वस्वपाव्र्णोः शरभाय रषिबन्धवे ||
viśvet tā te savaneṣu pravācyā yā cakartha maghavannindra sunvate |
 pārāvataṃ yat purusambhṛtaṃ vasvapāvṛṇoḥ śarabhāya ṛṣibandhave ||
[8.100.7] पर नूनं धावता पर्थं नेह यो वो अवावरीत |
 नि षीं वर्त्रस्य मर्मणि वज्रमिन्द्रो अपीपतत ||
pra nūnaṃ dhāvatā pṛthaṃ neha yo vo avāvarīt |
 ni ṣīṃ vṛtrasya marmaṇi vajramindro apīpatat ||
[8.100.8] मनोजवा अयमान आयसीमतरत पुरम |
 दिवं सुपर्णो गत्वाय सोमं वज्रिण आभरत ||
manojavā ayamāna āyasīmatarat puram |
 divaṃ suparṇo ghatvāya somaṃ vajriṇa ābharat ||
[8.100.9] समुद्रे अन्तः शयत उद्ना वज्रो अभीव्र्तः |
 भरन्त्यस्मैसंयतः पुरःप्रस्रवणा बलिम ||
samudre antaḥ śayata udnā vajro abhīvṛtaḥ |
 bharantyasmaisaṃyataḥ puraḥprasravaṇā balim ||
[8.100.10] यद वाग वदन्त्यविचेतनानि राष्ट्री देवानां निषसादमन्द्रा |
 चतस्र ऊर्जं दुदुहे पयांसि कव सविदस्याः परमं जगाम ||
yad vāgh vadantyavicetanāni rāṣṭrī devānāṃ niṣasādamandrā |
 catasra ūrjaṃ duduhe payāṃsi kva svidasyāḥ paramaṃ jaghāma ||
[8.100.11] देवीं वाचमजनयन्त देवास्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति |
 सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्मानुप सुष्टुतैतु ||
devīṃ vācamajanayanta devāstāṃ viśvarūpāḥ paśavo vadanti |
 sā no mandreṣamūrjaṃ duhānā dhenurvāghasmānupa suṣṭutaitu ||
[8.100.12] सखे विष्णो वितरं वि करमस्व दयौर्देहि लोकं वज्राय विष्कभे |
 हनाव वर्त्रं रिणचाव सिन्धूनिन्द्रस्य यन्तु परसवे विस्र्ष्टाः ||
sakhe viṣṇo vitaraṃ vi kramasva dyaurdehi lokaṃ vajrāya viṣkabhe |
 hanāva vṛtraṃ riṇacāva sindhūnindrasya yantu prasave visṛṣṭāḥ ||

### Hymn 8.101

[8.101.1] रधगित्था स मर्त्यः शशमे देवतातये |
 यो नूनं मित्रावरुणावभिष्टय आचक्रे हव्यदातये ||
ṛdhaghitthā sa martyaḥ śaśame devatātaye |
 yo nūnaṃ mitrāvaruṇāvabhiṣṭaya ācakre havyadātaye ||
[8.101.2] वर्षिष्ठक्षत्रा उरुचक्षसा नरा राजाना दीर्घश्रुत्तमा |
 ता बाहुता न दंसना रथर्यतः साकं सूर्यस्य रश्मिभिः ||
varṣiṣṭhakṣatrā urucakṣasā narā rājānā dīrghaśruttamā |
 tā bāhutā na daṃsanā ratharyataḥ sākaṃ sūryasya raśmibhiḥ ||
[8.101.3] पर यो वां मित्रावरुणाजिरो दूतो अद्रवत |
 अयःशीर्षा मदेरघुः ||
pra yo vāṃ mitrāvaruṇājiro dūto adravat |
 ayaḥśīrṣā maderaghuḥ ||
[8.101.4] न यः सम्प्र्छे न पुनर्हवीतवे नसंवादाय रमते |
 तस्मान नो अद्य सम्र्तेरुरुष्यतं बाहुभ्यां न उरुष्यतम ||
na yaḥ sampṛche na punarhavītave nasaṃvādāya ramate |
 tasmān no adya samṛteruruṣyataṃ bāhubhyāṃ na uruṣyatam ||
[8.101.5] पर मित्राय परार्यम्णे सचथ्यं रतावसो |
 वरूथ्यं वरुणे छन्द्यं वच सतोत्रं राजसु गायत ||
pra mitrāya prāryamṇe sacathyaṃ ṛtāvaso |
 varūthyaṃ varuṇe chandyaṃ vaca stotraṃ rājasu ghāyata ||
[8.101.6] ते हिन्विरे अरुणं जेन्यं वस्वेकं पुत्रं तिसॄणाम |
 तेधामान्यम्र्ता मर्त्यानामदब्धा अभि चक्षते ||
te hinvire aruṇaṃ jenyaṃ vasvekaṃ putraṃ tisṝṇām |
 tedhāmānyamṛtā martyānāmadabdhā abhi cakṣate ||
[8.101.7] आ मे वचांस्युद्यता दयुमत्तमानि कर्त्वा |
 उभा यातं नासत्या सजोषसा परति हव्यानि वीतये ||
ā me vacāṃsyudyatā dyumattamāni kartvā |
 ubhā yātaṃ nāsatyā sajoṣasā prati havyāni vītaye ||
[8.101.8] रातिं यद वामरक्षसं हवामहे युवाभ्यां वाजिनीवसू |
 पराचीं होत्रां परतिरन्तावितं नरा गर्णाना जमदग्निना ||
rātiṃ yad vāmarakṣasaṃ havāmahe yuvābhyāṃ vājinīvasū |
 prācīṃ hotrāṃ pratirantāvitaṃ narā ghṛṇānā jamadaghninā ||
[8.101.9] आ नो यज्ञं दिविस्प्र्शं वायो याहि सुमन्मभिः |
 अन्तः पवित्र उपरि शरीणानो.अयं शुक्रो अयामि ते ||
ā no yajñaṃ divispṛśaṃ vāyo yāhi sumanmabhiḥ |
 antaḥ pavitra upari śrīṇāno.ayaṃ śukro ayāmi te ||
[8.101.10] वेत्यध्वर्युः पथिभी रजिष्ठैः परति हव्यानि वीतये |
 अधा नियुत्व उभयस्य नः पिब शुचिं सोमं गवाशिरम ||
vetyadhvaryuḥ pathibhī rajiṣṭhaiḥ prati havyāni vītaye |
 adhā niyutva ubhayasya naḥ piba śuciṃ somaṃ ghavāśiram ||
[8.101.11] बण महानसि सूर्य बळ आदित्य महानसि |
 महस्ते सतो महिमा पनस्यते.अद्धा देव महानसि ||
baṇ mahānasi sūrya baḷ āditya mahānasi |
 mahaste sato mahimā panasyate.addhā deva mahānasi ||
[8.101.12] बट सुर्य शरवसा महानसि सत्रा देव महानसि |
 मह्नादेवानामसुर्यः पुरोहितो विभु जयोतिरदाभ्यम ||
baṭ surya śravasā mahānasi satrā deva mahānasi |
 mahnādevānāmasuryaḥ purohito vibhu jyotiradābhyam ||
[8.101.13] इयं या नीच्यर्किणी रूपा रोहिण्या कर्ता |
 चित्रेव परत्यदर्श्यायत्यन्तर्दशसु बाहुषु ||
iyaṃ yā nīcyarkiṇī rūpā rohiṇyā kṛtā |
 citreva pratyadarśyāyatyantardaśasu bāhuṣu ||
[8.101.14] परजा ह तिस्रो अत्यायमीयुर्न्यन्या अर्कमभितो विविश्रे |
 बर्हद ध तस्थौ भुवनेष्वन्तः पवमानो हरित आ विवेश ||
prajā ha tisro atyāyamīyurnyanyā arkamabhito viviśre |
 bṛhad dha tasthau bhuvaneṣvantaḥ pavamāno harita ā viveśa ||
[8.101.15] माता रुद्राणां दुहिता वसूनां सवसादित्यानामम्र्तस्य नाभिः |
 पर नु वोचं चिकितुषे जनाय मा गामनागामदितिं वधिष्ट ||
mātā rudrāṇāṃ duhitā vasūnāṃ svasādityānāmamṛtasya nābhiḥ |
 pra nu vocaṃ cikituṣe janāya mā ghāmanāghāmaditiṃ vadhiṣṭa ||
[8.101.16] वचोविदं वाचमुदीरयन्तीं विश्वाभिर्धीभिरुपतिष्ठमानाम |
 देवीं देवेभ्यः पर्येयुषीं गामा माव्र्क्त मर्त्यो दभ्रचेताः ||
vacovidaṃ vācamudīrayantīṃ viśvābhirdhībhirupatiṣṭhamānām |
 devīṃ devebhyaḥ paryeyuṣīṃ ghāmā māvṛkta martyo dabhracetāḥ ||

### Hymn 8.102

[8.102.1] तवमग्ने बर्हद वयो दधासि देव दाशुषे |
 कविर्ग्र्हपतिर्युवा ||
tvamaghne bṛhad vayo dadhāsi deva dāśuṣe |
 kavirghṛhapatiryuvā ||
[8.102.2] स न ईळानया सह देवानग्ने दुवस्युवा |
 चिकिद विभानवा वह ||
sa na īḷānayā saha devānaghne duvasyuvā |
 cikid vibhānavā vaha ||
[8.102.3] तवया ह सविद युजा वयं चोदिष्ठेन यविष्ठ्य |
 अभि षमोवाजसातये ||
tvayā ha svid yujā vayaṃ codiṣṭhena yaviṣṭhya |
 abhi ṣmovājasātaye ||
[8.102.4] और्वभ्र्गुवच्छुचिमप्नवानवदा हुवे |
 अग्निं समुद्रवाससम ||
aurvabhṛghuvacchucimapnavānavadā huve |
 aghniṃ samudravāsasam ||
[8.102.5] हुवे वातस्वनं कविं पर्जन्यक्रन्द्यं सहः |
 अग्निं समुद्रवाससम ||
huve vātasvanaṃ kaviṃ parjanyakrandyaṃ sahaḥ |
 aghniṃ samudravāsasam ||
[8.102.6] आ सवं सवितुर्यथा भगस्येव भुजिं हुवे |
 अग्निं समुद्रवाससम ||
ā savaṃ savituryathā bhaghasyeva bhujiṃ huve |
 aghniṃ samudravāsasam ||
[8.102.7] अग्निं वो वर्धन्तमध्वराणां पुरूतमम |
 अछा नप्त्रे सहस्वते ||
aghniṃ vo vṛdhantamadhvarāṇāṃ purūtamam |
 achā naptre sahasvate ||
[8.102.8] अयं यथा न आभुवत तवष्टा रूपेव तक्ष्या |
 अस्य करत्वा यशस्वतः ||
ayaṃ yathā na ābhuvat tvaṣṭā rūpeva takṣyā |
 asya kratvā yaśasvataḥ ||
[8.102.9] अयं विश्वा अभि शरियो.अग्निर्देवेषु पत्यते |
 आ वाजैरुप नो गमत ||
ayaṃ viśvā abhi śriyo.aghnirdeveṣu patyate |
 ā vājairupa no ghamat ||
[8.102.10] विश्वेषामिह सतुहि होतॄणां यशस्तमम |
 अग्निं यज्ञेषुपूर्व्यम ||
viśveṣāmiha stuhi hotṝṇāṃ yaśastamam |
 aghniṃ yajñeṣupūrvyam ||
[8.102.11] शीरं पावकशोचिषं जयेष्ठो यो दमेष्वा |
 दीदाय दीर्घश्रुत्तमः ||
śīraṃ pāvakaśociṣaṃ jyeṣṭho yo dameṣvā |
 dīdāya dīrghaśruttamaḥ ||
[8.102.12] तमर्वन्तं न सानसिं गर्णीहि विप्र शुष्मिणम |
 मित्रंन यातयज्जनम ||
tamarvantaṃ na sānasiṃ ghṛṇīhi vipra śuṣmiṇam |
 mitraṃna yātayajjanam ||
[8.102.13] उप तवा जामयो गिरो देदिशतीर्हविष्क्र्तः |
 वायोरनीकेस्थिरन ||
upa tvā jāmayo ghiro dediśatīrhaviṣkṛtaḥ |
 vāyoranīkeasthiran ||
[8.102.14] यस्य तरिधात्वव्र्तं बर्हिस्तस्थावसन्दिनम |
 पदं देवस्य मीळ्हुषो.अनाध्र्ष्टाभिरूतिभिः |
 भद्रासूर्य इवोपद्र्क ||
yasya tridhātvavṛtaṃ barhistasthāvasandinam |
 padaṃ devasya mīḷhuṣo.anādhṛṣṭābhirūtibhiḥ |
 bhadrāsūrya ivopadṛk ||
[8.102.15] अग्ने घर्तस्य धीतिभिस्तेपानो देव शोचिषा |
 आ देवान वक्षि यक्षि च ||
aghne ghṛtasya dhītibhistepāno deva śociṣā |
 ā devān vakṣi yakṣi ca ||
[8.102.16] तं तवाजनन्त मातरः कविं देवासो अङगिरः |
 हव्यवाहममर्त्यम ||
taṃ tvājananta mātaraḥ kaviṃ devāso aṅghiraḥ |
 havyavāhamamartyam ||
[8.102.17] परचेतसं तवा कवे.अग्ने दूतं वरेण्यम |
 हव्यवाहं नि षेदिरे ||
pracetasaṃ tvā kave.aghne dūtaṃ vareṇyam |
 havyavāhaṃ ni ṣedire ||
[8.102.18] नहि मे अस्त्यघ्न्या न सवधितिर्वनन्वति |
 अथैताद्र्ग भरामि ते ||
nahi me astyaghnyā na svadhitirvananvati |
 athaitādṛgh bharāmi te ||
[8.102.19] यदग्ने कानि कानि चिदा ते दारूणि दध्मसि |
 ता जुषस्व यविष्ठ्य ||
yadaghne kāni kāni cidā te dārūṇi dadhmasi |
 tā juṣasva yaviṣṭhya ||
[8.102.20] यदत्त्युपजिह्विका यद वम्रो अतिसर्पति |
 सर्वं तदस्तु ते घर्तम ||
yadattyupajihvikā yad vamro atisarpati |
 sarvaṃ tadastu te ghṛtam ||
[8.102.21] अग्निमिन्धानो मनसा धियं सचेत मर्त्यः |
 अग्निमीधे विवस्वभिः ||
aghnimindhāno manasā dhiyaṃ saceta martyaḥ |
 aghnimīdhe vivasvabhiḥ ||

### Hymn 8.103

[8.103.1] अदर्शि गातुवित्तमो यस्मिन वरतान्यादधुः |
 उपो षु जातमार्यस्य वर्धनमग्निं नक्षन्त नो गिरः ||
adarśi ghātuvittamo yasmin vratānyādadhuḥ |
 upo ṣu jātamāryasya vardhanamaghniṃ nakṣanta no ghiraḥ ||
[8.103.2] पर दैवोदासो अग्निर्देवानछा न मज्मना |
 अनु मातरम्प्र्थिवीं वि वाव्र्ते तस्थौ नाकस्य सानवि ||
pra daivodāso aghnirdevānachā na majmanā |
 anu mātarampṛthivīṃ vi vāvṛte tasthau nākasya sānavi ||
[8.103.3] यस्माद रेजन्त कर्ष्टयश्चर्क्र्त्यानि कर्ण्वतः |
 सहस्रसाम्मेधसाताविव तमनाग्निं धीभिः सपर्यत ||
yasmād rejanta kṛṣṭayaścarkṛtyāni kṛṇvataḥ |
 sahasrasāmmedhasātāviva tmanāghniṃ dhībhiḥ saparyata ||
[8.103.4] पर यं राये निनीषसि मर्तो यस्ते वसो दाशत |
 स वीरं धत्ते अग्न उक्थशंसिनं तमना सहस्रपोषिणम ||
pra yaṃ rāye ninīṣasi marto yaste vaso dāśat |
 sa vīraṃ dhatte aghna ukthaśaṃsinaṃ tmanā sahasrapoṣiṇam ||
[8.103.5] स दर्ळ्हे चिदभि तर्णत्ति वाजमर्वता स धत्ते अक्षिति शरवः |
 तवे देवत्रा सदा पुरूवसो विश्वा वामानि धीमहि ||
sa dṛḷhe cidabhi tṛṇatti vājamarvatā sa dhatte akṣiti śravaḥ |
 tve devatrā sadā purūvaso viśvā vāmāni dhīmahi ||
[8.103.6] यो विश्वा दयते वसु होता मन्द्रो जनानाम |
 मधोर्न पात्रा परथमान्यस्मै पर सतोमा यन्त्यग्नये ||
yo viśvā dayate vasu hotā mandro janānām |
 madhorna pātrā prathamānyasmai pra stomā yantyaghnaye ||
[8.103.7] अश्वं न गीर्भी रथ्यं सुदानवो मर्म्र्ज्यन्ते देवयवः |
 उभे तोके तनये दस्म विश्पते पर्षि राधो मघोनाम ||
aśvaṃ na ghīrbhī rathyaṃ sudānavo marmṛjyante devayavaḥ |
 ubhe toke tanaye dasma viśpate parṣi rādho maghonām ||
[8.103.8] पर मंहिष्ठाय गायत रताव्ने बर्हते शुक्रशोचिषे |
 उपस्तुतासो अग्नये ||
pra maṃhiṣṭhāya ghāyata ṛtāvne bṛhate śukraśociṣe |
 upastutāso aghnaye ||
[8.103.9] आ वंसते मघवा वीरवद यशः समिद्धो दयुम्न्याहुतः |
 कुविन नो अस्य सुमतिर्नवीयस्यछा वाजेभिरागमत ||
ā vaṃsate maghavā vīravad yaśaḥ samiddho dyumnyāhutaḥ |
 kuvin no asya sumatirnavīyasyachā vājebhirāghamat ||
[8.103.10] परेष्ठमु परियाणां सतुह्यासावातिथिम |
 अग्निं रथानां यमम ||
preṣṭhamu priyāṇāṃ stuhyāsāvātithim |
 aghniṃ rathānāṃ yamam ||
[8.103.11] उदिता यो निदिता वेदिता वस्वा यज्ञियो ववर्तति |
 दुष्टरा यस्य परवणे नोर्मयो धिया वाजं सिषासतः ||
uditā yo niditā veditā vasvā yajñiyo vavartati |
 duṣṭarā yasya pravaṇe normayo dhiyā vājaṃ siṣāsataḥ ||
[8.103.12] मा नो हर्णीतामतिथिर्वसुरग्निः पुरुप्रशस्त एषः |
 यः सुहोता सवध्वरः ||
mā no hṛṇītāmatithirvasuraghniḥ purupraśasta eṣaḥ |
 yaḥ suhotā svadhvaraḥ ||
[8.103.13] मो ते रिषन ये अछोक्तिभिर्वसो.अग्ने केभिश्चिदेवैः |
 कीरिश्चिद धि तवामीट्टे दूत्याय रातहव्यः सवध्वरः ||
mo te riṣan ye achoktibhirvaso.aghne kebhiścidevaiḥ |
 kīriścid dhi tvāmīṭṭe dūtyāya rātahavyaḥ svadhvaraḥ ||
[8.103.14] आग्ने याहि मरुत्सखा रुद्रेभिः सोमपीतये |
 सोभर्या उप सुष्टुतिं मादयस्व सवर्णरे ||
āghne yāhi marutsakhā rudrebhiḥ somapītaye |
 sobharyā upa suṣṭutiṃ mādayasva svarṇare ||

## Maṇḍala 9


### Hymn 9.1

[9.1.1] सवादिष्ठया मदिष्ठया पवस्व सोम धारया |
 इन्द्राय पातवे सुतः ||
svādiṣṭhayā madiṣṭhayā pavasva soma dhārayā |
 indrāya pātave sutaḥ ||
[9.1.2] रक्षोहा विश्वचर्षनिरभि योनिमयोहतम |
 दरुणा सधस्थमासदत ||
rakṣohā viśvacarṣanirabhi yonimayohatam |
 druṇā sadhasthamāsadat ||
[9.1.3] वरिवोधातमो भव मंहिष्ठो वर्त्रहन्तमः |
 पर्षि राधोमघोनाम ||
varivodhātamo bhava maṃhiṣṭho vṛtrahantamaḥ |
 parṣi rādhomaghonām ||
[9.1.4] अभ्यर्ष महानां देवानां वीतिमन्धसा |
 अभि वाजमुत शरवः ||
abhyarṣa mahānāṃ devānāṃ vītimandhasā |
 abhi vājamuta śravaḥ ||
[9.1.5] तवामछा चरामसि तदिदर्थं दिवे-दिवे |
 इन्दो तवे न आशसः ||
tvāmachā carāmasi tadidarthaṃ dive-dive |
 indo tve na āśasaḥ ||
[9.1.6] पुनाति ते परिस्रुतं सोमं सूर्यस्य दुहिता |
 वारेण शश्वता तना ||
punāti te parisrutaṃ somaṃ sūryasya duhitā |
 vāreṇa śaśvatā tanā ||
[9.1.7] तमीमण्वीः समर्य आ गर्भ्णन्ति योषणो दश |
 सवसारः पार्ये दिवि ||
tamīmaṇvīḥ samarya ā ghṛbhṇanti yoṣaṇo daśa |
 svasāraḥ pārye divi ||
[9.1.8] तमीं हिन्वन्त्यग्रुवो धमन्ति बाकुरं दर्तिम |
 तरिधातु वारणं मधु ||
tamīṃ hinvantyaghruvo dhamanti bākuraṃ dṛtim |
 tridhātu vāraṇaṃ madhu ||
[9.1.9] अभीममघ्न्या उत शरीणन्ति धेनवः शिशुम |
 सोममिन्द्राय पातवे ||
abhīmamaghnyā uta śrīṇanti dhenavaḥ śiśum |
 somamindrāya pātave ||
[9.1.10] अस्येदिन्द्रो मदेष्वा विश्वा वर्त्राणि जिघ्नते |
 शूरो मघा च मंहते ||
asyedindro madeṣvā viśvā vṛtrāṇi jighnate |
 śūro maghā ca maṃhate ||

### Hymn 9.2

[9.2.1] पवस्व देववीरति पवित्रं सोम रंह्या |
 इन्द्रमिन्दो वर्षा विश ||
pavasva devavīrati pavitraṃ soma raṃhyā |
 indramindo vṛṣā viśa ||
[9.2.2] आ वच्यस्व महि पसरो वर्षेन्दो दयुम्नवत्तमः |
 आ योनिं धर्णसिः सदः ||
ā vacyasva mahi psaro vṛṣendo dyumnavattamaḥ |
 ā yoniṃ dharṇasiḥ sadaḥ ||
[9.2.3] अधुक्षत परियं मधु धारा सुतस्य वेधसः |
 अपो वसिष्ट सुक्रतुः ||
adhukṣata priyaṃ madhu dhārā sutasya vedhasaḥ |
 apo vasiṣṭa sukratuḥ ||
[9.2.4] महान्तं तवा महीरन्वापो अर्षन्ति सिन्धवः |
 यद गोभिर्वासयिष्यसे ||
mahāntaṃ tvā mahīranvāpo arṣanti sindhavaḥ |
 yad ghobhirvāsayiṣyase ||
[9.2.5] समुद्रो अप्सु माम्र्जे विष्टम्भो धरुणो दिवः |
 सोमः पवित्रे अस्मयुः ||
samudro apsu māmṛje viṣṭambho dharuṇo divaḥ |
 somaḥ pavitre asmayuḥ ||
[9.2.6] अचिक्रदद वर्षा हरिर्महान मित्रो न दर्शतः |
 सं सूर्येण रोचते ||
acikradad vṛṣā harirmahān mitro na darśataḥ |
 saṃ sūryeṇa rocate ||
[9.2.7] गिरस्त इन्द ओजसा मर्म्र्ज्यन्ते अपस्युवः |
 याभिर्मदाय शुम्भसे ||
ghirasta inda ojasā marmṛjyante apasyuvaḥ |
 yābhirmadāya śumbhase ||
[9.2.8] तं तवा मदाय घर्ष्वय उ लोकक्र्त्नुमीमहे |
 तव परशस्तयो महीः ||
taṃ tvā madāya ghṛṣvaya u lokakṛtnumīmahe |
 tava praśastayo mahīḥ ||
[9.2.9] अस्मभ्यमिन्दविन्द्रयुर्मध्वः पवस्व धारया |
 पर्जन्यो वर्ष्टिमानिव ||
asmabhyamindavindrayurmadhvaḥ pavasva dhārayā |
 parjanyo vṛṣṭimāniva ||
[9.2.10] गोषा इन्दो नर्षा अस्यश्वसा वाजसा उत |
 आत्मा यज्ञस्य पूर्व्यः ||
ghoṣā indo nṛṣā asyaśvasā vājasā uta |
 ātmā yajñasya pūrvyaḥ ||

### Hymn 9.3

[9.3.1] एष देवो अमर्त्यः पर्णवीरिव दीयति |
 अभि दरोणान्यासदम ||
eṣa devo amartyaḥ parṇavīriva dīyati |
 abhi droṇānyāsadam ||
[9.3.2] एष देवो विपा कर्तो.अति हवरांसि धावति |
 पवमानो अदाभ्यः ||
eṣa devo vipā kṛto.ati hvarāṃsi dhāvati |
 pavamāno adābhyaḥ ||
[9.3.3] एष देवो विपन्युभिः पवमान रतायुभिः |
 हरिर्वाजाय मर्ज्यते ||
eṣa devo vipanyubhiḥ pavamāna ṛtāyubhiḥ |
 harirvājāya mṛjyate ||
[9.3.4] एष विश्वानि वार्या शूरो यन्निव सत्वभिः |
 पवमानःसिषासति ||
eṣa viśvāni vāryā śūro yanniva satvabhiḥ |
 pavamānaḥsiṣāsati ||
[9.3.5] एष देवो रथर्यति पवमानो दशस्यति |
 आविष कर्णोति वग्वनुम ||
eṣa devo ratharyati pavamāno daśasyati |
 āviṣ kṛṇoti vaghvanum ||
[9.3.6] एष विप्रैरभिष्टुतो.अपो देवो वि गाहते |
 दधद रत्नानिदाशुषे ||
eṣa viprairabhiṣṭuto.apo devo vi ghāhate |
 dadhad ratnānidāśuṣe ||
[9.3.7] एष दिवं वि धावति तिरो रजांसि धारया |
 पवमानःकनिक्रदत ||
eṣa divaṃ vi dhāvati tiro rajāṃsi dhārayā |
 pavamānaḥkanikradat ||
[9.3.8] एष दिवं वयासरत तिरो रजाण्स्यस्प्र्तः |
 पवमानः सवध्वरः ||
eṣa divaṃ vyāsarat tiro rajāṇsyaspṛtaḥ |
 pavamānaḥ svadhvaraḥ ||
[9.3.9] एष परत्नेन जन्मना देवो देवेभ्यः सुतः |
 हरिः पवित्रेर्षति ||
eṣa pratnena janmanā devo devebhyaḥ sutaḥ |
 hariḥ pavitrearṣati ||
[9.3.10] एष उ सय पुरुव्रतो जज्ञानो जनयन्निषः |
 धारया पवते सुतः ||
eṣa u sya puruvrato jajñāno janayanniṣaḥ |
 dhārayā pavate sutaḥ ||

### Hymn 9.4

[9.4.1] सना च सोम जेषि च पवमान महि शरवः |
 अथा नो वस्यसस कर्धि ||
sanā ca soma jeṣi ca pavamāna mahi śravaḥ |
 athā no vasyasas kṛdhi ||
[9.4.2] सना जयोतिः सना सवर्विश्वा च सोम सौभगा |
 अथा... ||
sanā jyotiḥ sanā svarviśvā ca soma saubhaghā |
 athā... ||
[9.4.3] सना दक्षमुत करतुमप सोम मर्धो जहि |
 अथा... ||
sanā dakṣamuta kratumapa soma mṛdho jahi |
 athā... ||
[9.4.4] पवीतारः पुनीतन सोममिन्द्राय पातवे |
 अथा... ||
pavītāraḥ punītana somamindrāya pātave |
 athā... ||
[9.4.5] तवं सूर्ये न आ भज तव करत्वा तवोतिभिः |
 अथा... ||
tvaṃ sūrye na ā bhaja tava kratvā tavotibhiḥ |
 athā... ||
[9.4.6] तव करत्वा तवोतिभिर्ज्योक पश्येम सूर्यम |
 अथा... ||
tava kratvā tavotibhirjyok paśyema sūryam |
 athā... ||
[9.4.7] अभ्यर्ष सवायुध सोम दविबर्हसं रयिम |
 अथा... ||
abhyarṣa svāyudha soma dvibarhasaṃ rayim |
 athā... ||
[9.4.8] अभ्यर्षानपच्युतो रयिं समत्सु सासहिः |
 अथा... ||
abhyarṣānapacyuto rayiṃ samatsu sāsahiḥ |
 athā... ||
[9.4.9] तवां यज्ञैरवीव्र्धन पवमान विधर्मणि |
 अथा... ||
tvāṃ yajñairavīvṛdhan pavamāna vidharmaṇi |
 athā... ||
[9.4.10] रयिं नश्चित्रमश्विनमिन्दो विश्वायमा भर |
 अथा... ||
rayiṃ naścitramaśvinamindo viśvāyamā bhara |
 athā... ||

### Hymn 9.5

[9.5.1] समिद्धो विश्वतस पतिः पवमानो वि राजति |
 परीणन वर्षा कनिक्रदत ||
samiddho viśvatas patiḥ pavamāno vi rājati |
 prīṇan vṛṣā kanikradat ||
[9.5.2] तनूनपात पवमानः शर्ङगे शिशानो अर्षति |
 अन्तरिक्षेण रारजत ||
tanūnapāt pavamānaḥ śṛṅghe śiśāno arṣati |
 antarikṣeṇa rārajat ||
[9.5.3] ईळेन्यः पवमानो रयिर्वि राजति दयुमान |
 मधोर्धाराभिरोजसा ||
īḷenyaḥ pavamāno rayirvi rājati dyumān |
 madhordhārābhirojasā ||
[9.5.4] बर्हिः पराचीनमोजसा पवमान सत्र्णन हरिः |
 देवेषु देव ईयते ||
barhiḥ prācīnamojasā pavamāna stṛṇan hariḥ |
 deveṣu deva īyate ||
[9.5.5] उदातैर्जिहते बर्हद दवारो देवीर्हिरण्ययीः |
 पवमानेन सुष्टुताः ||
udātairjihate bṛhad dvāro devīrhiraṇyayīḥ |
 pavamānena suṣṭutāḥ ||
[9.5.6] सुशिल्पे बर्हती मही पवमानो वर्षण्यति |
 नक्तोषासा नदर्शते ||
suśilpe bṛhatī mahī pavamāno vṛṣaṇyati |
 naktoṣāsā nadarśate ||
[9.5.7] उभा देवा नर्चक्षसा होतारा दैव्या हुवे |
 पवमान इन्द्रोव्र्षा ||
ubhā devā nṛcakṣasā hotārā daivyā huve |
 pavamāna indrovṛṣā ||
[9.5.8] भारती पवमानस्य सरस्वतीळा मही |
 इमं नो यज्ञमा गमन तिस्रो देवीः सुपेशसः ||
bhāratī pavamānasya sarasvatīḷā mahī |
 imaṃ no yajñamā ghaman tisro devīḥ supeśasaḥ ||
[9.5.9] तवष्टारमग्रजां गोपां पुरोयावानमा हुवे |
 इन्दुरिन्द्रो वर्षा हरिः पवमानः परजापतिः ||
tvaṣṭāramaghrajāṃ ghopāṃ puroyāvānamā huve |
 indurindro vṛṣā hariḥ pavamānaḥ prajāpatiḥ ||
[9.5.10] वनस्पतिं पवमान मध्वा समङगधि धारया |
 सहस्रवल्शं हरितं भराजमानं हिरण्ययम ||
vanaspatiṃ pavamāna madhvā samaṅghdhi dhārayā |
 sahasravalśaṃ haritaṃ bhrājamānaṃ hiraṇyayam ||
[9.5.11] विश्वे देवाः सवाहाक्र्तिं पवमानस्या गत |
 वायुर्ब्र्हस्पतिः सूर्यो.अग्निरिन्द्रः सजोषसः ||
viśve devāḥ svāhākṛtiṃ pavamānasyā ghata |
 vāyurbṛhaspatiḥ sūryo.aghnirindraḥ sajoṣasaḥ ||

### Hymn 9.6

[9.6.1] मन्द्रया सोम धारया वर्षा पवस्व देवयुः |
 अव्यो वारेष्वस्मयुः ||
mandrayā soma dhārayā vṛṣā pavasva devayuḥ |
 avyo vāreṣvasmayuḥ ||
[9.6.2] अभि तयं मद्यं मदमिन्दविन्द्र इति कषर |
 अभि वाजिनोर्वतः ||
abhi tyaṃ madyaṃ madamindavindra iti kṣara |
 abhi vājinoarvataḥ ||
[9.6.3] अभि तयं पूर्व्यं मदं सुवानो अर्ष पवित्र आ |
 अभि वाजमुत शरवः ||
abhi tyaṃ pūrvyaṃ madaṃ suvāno arṣa pavitra ā |
 abhi vājamuta śravaḥ ||
[9.6.4] अनु दरप्सास इन्दव आपो न परवतासरन |
 पुनाना इन्द्रमाशत ||
anu drapsāsa indava āpo na pravatāsaran |
 punānā indramāśata ||
[9.6.5] यमत्यमिव वाजिनं मर्जन्ति योषणो दश |
 वने करीळन्तमत्यविम ||
yamatyamiva vājinaṃ mṛjanti yoṣaṇo daśa |
 vane krīḷantamatyavim ||
[9.6.6] तं गोभिर्व्र्षणं रसं मदाय देववीतये |
 सुतं भराय सं सर्ज ||
taṃ ghobhirvṛṣaṇaṃ rasaṃ madāya devavītaye |
 sutaṃ bharāya saṃ sṛja ||
[9.6.7] देवो देवाय धारयेन्द्राय पवते सुतः |
 पयो यदस्य पीपयत ||
devo devāya dhārayendrāya pavate sutaḥ |
 payo yadasya pīpayat ||
[9.6.8] आत्मा यज्ञस्य रंह्या सुष्वाणः पवते सुतः |
 परत्नंनि पाति काव्यम ||
ātmā yajñasya raṃhyā suṣvāṇaḥ pavate sutaḥ |
 pratnaṃni pāti kāvyam ||
[9.6.9] एवा पुनान इन्द्रयुर्मदं मदिष्ठ वीतये |
 गुहा चिद दधिषे गिरः ||
evā punāna indrayurmadaṃ madiṣṭha vītaye |
 ghuhā cid dadhiṣe ghiraḥ ||

### Hymn 9.7

[9.7.1] अस्र्ग्रम इन्दवः पथा धर्मन्न रतस्य सुश्रियः |
 विदाना अस्य योजनम ||
asṛghram indavaḥ pathā dharmann ṛtasya suśriyaḥ |
 vidānā asya yojanam ||
[9.7.2] पर धारा मध्वो अग्रियो महीर अपो वि गाहते |
 हविर हविष्षु वन्द्यः ||
pra dhārā madhvo aghriyo mahīr apo vi ghāhate |
 havir haviṣṣu vandyaḥ ||
[9.7.3] पर युजो वाचो अग्रियो वर्षाव चक्रदद वने |
 सद्माभि सत्यो अध्वरः ||
pra yujo vāco aghriyo vṛṣāva cakradad vane |
 sadmābhi satyo adhvaraḥ ||
[9.7.4] परि यत काव्या कविर नर्म्णा वसानो अर्षति |
 सवर वाजी सिषासति ||
pari yat kāvyā kavir nṛmṇā vasāno arṣati |
 svar vājī siṣāsati ||
[9.7.5] पवमानो अभि सप्र्धो विशो राजेव सीदति |
 यद ईम रण्वन्ति वेधसः ||
pavamāno abhi spṛdho viśo rājeva sīdati |
 yad īm ṛṇvanti vedhasaḥ ||
[9.7.6] अव्यो वारे परि परियो हरिर वनेषु सीदति |
 रेभो वनुष्यते मती ||
avyo vāre pari priyo harir vaneṣu sīdati |
 rebho vanuṣyate matī ||
[9.7.7] स वायुम इन्द्रम अश्विना साकम मदेन गछति |
 रणा यो अस्य धर्मभिः ||
sa vāyum indram aśvinā sākam madena ghachati |
 raṇā yo asya dharmabhiḥ ||
[9.7.8] आ मित्रावरुणा भगम मध्वः पवन्त ऊर्मयः |
 विदाना अस्य शक्मभिः ||
ā mitrāvaruṇā bhagham madhvaḥ pavanta ūrmayaḥ |
 vidānā asya śakmabhiḥ ||
[9.7.9] अस्मभ्यं रोदसी रयिम मध्वो वाजस्य सातये |
 शरवो वसूनि सं जितम ||
asmabhyaṃ rodasī rayim madhvo vājasya sātaye |
 śravo vasūni saṃ jitam ||

### Hymn 9.8

[9.8.1] एते सोमा अभि परियम इन्द्रस्य कामम अक्षरन |
 वर्धन्तो अस्य वीर्यम ||
ete somā abhi priyam indrasya kāmam akṣaran |
 vardhanto asya vīryam ||
[9.8.2] पुनानासश चमूषदो गछन्तो वायुम अश्विना |
 ते नो धान्तु सुवीर्यम ||
punānāsaś camūṣado ghachanto vāyum aśvinā |
 te no dhāntu suvīryam ||
[9.8.3] इन्द्रस्य सोम राधसे पुनानो हार्दि चोदय |
 रतस्य योनिम आसदम ||
indrasya soma rādhase punāno hārdi codaya |
 ṛtasya yonim āsadam ||
[9.8.4] मर्जन्ति तवा दश कषिपो हिन्वन्ति सप्त धीतयः |
 अनु विप्रा अमादिषुः ||
mṛjanti tvā daśa kṣipo hinvanti sapta dhītayaḥ |
 anu viprā amādiṣuḥ ||
[9.8.5] देवेभ्यस तवा मदाय कं सर्जानम अति मेष्यः |
 सं गोभिर वासयामसि ||
devebhyas tvā madāya kaṃ sṛjānam ati meṣyaḥ |
 saṃ ghobhir vāsayāmasi ||
[9.8.6] पुनानः कलशेष्व आ वस्त्राण्य अरुषो हरिः |
 परि गव्यान्य अव्यत ||
punānaḥ kalaśeṣv ā vastrāṇy aruṣo hariḥ |
 pari ghavyāny avyata ||
[9.8.7] मघोन आ पवस्व नो जहि विश्वा अप दविषः |
 इन्दो सखायम आ विश ||
maghona ā pavasva no jahi viśvā apa dviṣaḥ |
 indo sakhāyam ā viśa ||
[9.8.8] वर्ष्टिं दिवः परि सरव दयुम्नम पर्थिव्या अधि |
 सहो नः सोम पर्त्सु धाः ||
vṛṣṭiṃ divaḥ pari srava dyumnam pṛthivyā adhi |
 saho naḥ soma pṛtsu dhāḥ ||
[9.8.9] नर्चक्षसं तवा वयम इन्द्रपीतं सवर्विदम |
 भक्षीमहि परजाम इषम ||
nṛcakṣasaṃ tvā vayam indrapītaṃ svarvidam |
 bhakṣīmahi prajām iṣam ||

### Hymn 9.9

[9.9.1] परि परिया दिवः कविर वयांसि नप्त्य्र हितः |
 सुवानो याति कविक्रतुः ||
pari priyā divaḥ kavir vayāṃsi naptyr hitaḥ |
 suvāno yāti kavikratuḥ ||
[9.9.2] पर-पर कषयाय पन्यसे जनाय जुष्टो अद्रुहे |
 वीत्य अर्ष चनिष्ठया ||
pra-pra kṣayāya panyase janāya juṣṭo adruhe |
 vīty arṣa caniṣṭhayā ||
[9.9.3] स सूनुर मातरा शुचिर जातो जाते अरोचयत |
 महान मही रताव्र्धा ||
sa sūnur mātarā śucir jāto jāte arocayat |
 mahān mahī ṛtāvṛdhā ||
[9.9.4] स सप्त धीतिभिर हितो नद्य अजिन्वद अद्रुहः |
 या एकम अक्षि वाव्र्धुः ||
sa sapta dhītibhir hito nady ajinvad adruhaḥ |
 yā ekam akṣi vāvṛdhuḥ ||
[9.9.5] ता अभि सन्तम अस्त्र्तम महे युवानम आ दधुः |
 इन्दुम इन्द्र तव वरते ||
tā abhi santam astṛtam mahe yuvānam ā dadhuḥ |
 indum indra tava vrate ||
[9.9.6] अभि वह्निर अमर्त्यः सप्त पश्यति वावहिः |
 करिविर देवीर अतर्पयत ||
abhi vahnir amartyaḥ sapta paśyati vāvahiḥ |
 krivir devīr atarpayat ||
[9.9.7] अवा कल्पेषु नः पुमस तमांसि सोम योध्या |
 तानि पुनान जघनः ||
avā kalpeṣu naḥ pumas tamāṃsi soma yodhyā |
 tāni punāna jaghanaḥ ||
[9.9.8] नू नव्यसे नवीयसे सूक्ताय साधया पथः |
 परत्नवद रोचया रुचः ||
nū navyase navīyase sūktāya sādhayā pathaḥ |
 pratnavad rocayā rucaḥ ||
[9.9.9] पवमान महि शरवो गाम अश्वं रासि वीरवत |
 सना मेधां सना सवः ||
pavamāna mahi śravo ghām aśvaṃ rāsi vīravat |
 sanā medhāṃ sanā svaḥ ||

### Hymn 9.10

[9.10.1] पर सवानासो रथा इवार्वन्तो न शरवस्यवः |
 सोमासो राये अक्रमुः ||
pra svānāso rathā ivārvanto na śravasyavaḥ |
 somāso rāye akramuḥ ||
[9.10.2] हिन्वानासो रथा इव दधन्विरे गभस्त्योः |
 भरासः कारिणाम इव ||
hinvānāso rathā iva dadhanvire ghabhastyoḥ |
 bharāsaḥ kāriṇām iva ||
[9.10.3] राजानो न परशस्तिभिः सोमासो गोभिर अञ्जते |
 यज्ञो न सप्त धात्र्भिः ||
rājāno na praśastibhiḥ somāso ghobhir añjate |
 yajño na sapta dhātṛbhiḥ ||
[9.10.4] परि सुवानास इन्दवो मदाय बर्हणा गिरा |
 सुता अर्षन्ति धारया ||
pari suvānāsa indavo madāya barhaṇā ghirā |
 sutā arṣanti dhārayā ||
[9.10.5] आपानासो विवस्वतो जनन्त उषसो भगम |
 सूरा अण्वं वि तन्वते ||
āpānāso vivasvato jananta uṣaso bhagham |
 sūrā aṇvaṃ vi tanvate ||
[9.10.6] अप दवारा मतीनाम परत्ना रण्वन्ति कारवः |
 वर्ष्णो हरस आयवः ||
apa dvārā matīnām pratnā ṛṇvanti kāravaḥ |
 vṛṣṇo harasa āyavaḥ ||
[9.10.7] समीचीनास आसते होतारः सप्तजामयः |
 पदम एकस्य पिप्रतः ||
samīcīnāsa āsate hotāraḥ saptajāmayaḥ |
 padam ekasya piprataḥ ||
[9.10.8] नाभा नाभिं न आ ददे चक्षुश चित सूर्ये सचा |
 कवेर अपत्यम आ दुहे ||
nābhā nābhiṃ na ā dade cakṣuś cit sūrye sacā |
 kaver apatyam ā duhe ||
[9.10.9] अभि परिया दिवस पदम अध्वर्युभिर गुहा हितम |
 सूरः पश्यति चक्षसा ||
abhi priyā divas padam adhvaryubhir ghuhā hitam |
 sūraḥ paśyati cakṣasā ||

### Hymn 9.11

[9.11.1] उपास्मै गायता नरः पवमानायेन्दवे |
 अभि देवां इयक्षते ||
upāsmai ghāyatā naraḥ pavamānāyendave |
 abhi devāṃ iyakṣate ||
[9.11.2] अभि ते मधुना पयो ऽथर्वाणो अशिश्रयुः |
 देवं देवाय देवयु ||
abhi te madhunā payo ‘tharvāṇo aśiśrayuḥ |
 devaṃ devāya devayu ||
[9.11.3] स नः पवस्व शं गवे शं जनाय शम अर्वते |
 शं राजन्न ओषधीभ्यः ||
sa naḥ pavasva śaṃ ghave śaṃ janāya śam arvate |
 śaṃ rājann oṣadhībhyaḥ ||
[9.11.4] बभ्रवे नु सवतवसे ऽरुणाय दिविस्प्र्शे |
 सोमाय गाथम अर्चत ||
babhrave nu svatavase ‘ruṇāya divispṛśe |
 somāya ghātham arcata ||
[9.11.5] हस्तच्युतेभिर अद्रिभिः सुतं सोमम पुनीतन |
 मधाव आ धावता मधु ||
hastacyutebhir adribhiḥ sutaṃ somam punītana |
 madhāv ā dhāvatā madhu ||
[9.11.6] नमसेद उप सीदत दध्नेद अभि शरीणीतन |
 इन्दुम इन्द्रे दधातन ||
namased upa sīdata dadhned abhi śrīṇītana |
 indum indre dadhātana ||
[9.11.7] अमित्रहा विचर्षणिः पवस्व सोम शं गवे |
 देवेभ्यो अनुकामक्र्त ||
amitrahā vicarṣaṇiḥ pavasva soma śaṃ ghave |
 devebhyo anukāmakṛt ||
[9.11.8] इन्द्राय सोम पातवे मदाय परि षिच्यसे |
 मनश्चिन मनसस पतिः ||
indrāya soma pātave madāya pari ṣicyase |
 manaścin manasas patiḥ ||
[9.11.9] पवमान सुवीर्यं रयिं सोम रिरीहि नः |
 इन्दव इन्द्रेण नो युजा ||
pavamāna suvīryaṃ rayiṃ soma rirīhi naḥ |
 indav indreṇa no yujā ||

### Hymn 9.12

[9.12.1] सोमा अस्र्ग्रमिन्दवः सुता रतस्य सादने |
 इन्द्राय मधुमत्तमाः ||
somā asṛghramindavaḥ sutā ṛtasya sādane |
 indrāya madhumattamāḥ ||
[9.12.2] अभि विप्रा अनूषत गावो वत्सं न मातरः |
 इन्द्रं सोमस्य पीतये ||
abhi viprā anūṣata ghāvo vatsaṃ na mātaraḥ |
 indraṃ somasya pītaye ||
[9.12.3] मदच्युत कषेति सादने सिन्धोरूर्मा विपश्चित |
 सोमो गौरीधि शरितः ||
madacyut kṣeti sādane sindhorūrmā vipaścit |
 somo ghaurīadhi śritaḥ ||
[9.12.4] दिवो नाभा विचक्षणो.अव्यो वारे महीयते |
 सोमो यः सुक्रतुः कविः ||
divo nābhā vicakṣaṇo.avyo vāre mahīyate |
 somo yaḥ sukratuḥ kaviḥ ||
[9.12.5] यः सोमः कलशेष्वा अन्तः पवित्र आहितः |
 तमिन्दुः परि षस्वजे ||
yaḥ somaḥ kalaśeṣvā antaḥ pavitra āhitaḥ |
 taminduḥ pari ṣasvaje ||
[9.12.6] पर वाचमिन्दुरिष्यति समुद्रस्याधि विष्टपि |
 जिन्वन कोशं मधुश्चुतम ||
pra vācaminduriṣyati samudrasyādhi viṣṭapi |
 jinvan kośaṃ madhuścutam ||
[9.12.7] नित्यस्तोत्रो वनस्पतिर्धीनामन्तः सबर्दुघः |
 हिन्वानोमानुषा युगा ||
nityastotro vanaspatirdhīnāmantaḥ sabardughaḥ |
 hinvānomānuṣā yughā ||
[9.12.8] अभि परिया दिवस पदा सोमो हिन्वानो अर्षति |
 विप्रस्य धारया कविः ||
abhi priyā divas padā somo hinvāno arṣati |
 viprasya dhārayā kaviḥ ||
[9.12.9] आ पवमान धारय रयिं सहस्रवर्चसम |
 अस्मे इन्दो सवाभुवम ||
ā pavamāna dhāraya rayiṃ sahasravarcasam |
 asme indo svābhuvam ||

### Hymn 9.13

[9.13.1] सोमः पुनानो अर्षति सहस्रधारो अत्यविः |
 वायोरिन्द्रस्यनिष्क्र्तम ||
somaḥ punāno arṣati sahasradhāro atyaviḥ |
 vāyorindrasyaniṣkṛtam ||
[9.13.2] पवमानमवस्यवो विप्रमभि पर गायत |
 सुष्वाणं देववीतये ||
pavamānamavasyavo vipramabhi pra ghāyata |
 suṣvāṇaṃ devavītaye ||
[9.13.3] पवन्ते वाजसातये सोमाः सहस्रपाजसः |
 गर्णाना देववीतये ||
pavante vājasātaye somāḥ sahasrapājasaḥ |
 ghṛṇānā devavītaye ||
[9.13.4] उत नो वाजसातये पवस्व बर्हतीरिषः |
 दयुमदिन्दो सुवीर्यम ||
uta no vājasātaye pavasva bṛhatīriṣaḥ |
 dyumadindo suvīryam ||
[9.13.5] ते नः सहस्रिणं रयिं पवन्तामा सुवीर्यम |
 सुवाना देवास इन्दवः ||
te naḥ sahasriṇaṃ rayiṃ pavantāmā suvīryam |
 suvānā devāsa indavaḥ ||
[9.13.6] अत्या हियाना न हेत्र्भिरस्र्ग्रं वाजसातये |
 वि वारमव्यमाशवः ||
atyā hiyānā na hetṛbhirasṛghraṃ vājasātaye |
 vi vāramavyamāśavaḥ ||
[9.13.7] वाश्रा अर्षन्तीन्दवो.अभि वत्सं न धेनवः |
 दधन्विरेगभस्त्योः ||
vāśrā arṣantīndavo.abhi vatsaṃ na dhenavaḥ |
 dadhanvireghabhastyoḥ ||
[9.13.8] जुष्ट इन्द्राय मत्सरः पवमान कनिक्रदत |
 विश्वा अप दविषो जहि ||
juṣṭa indrāya matsaraḥ pavamāna kanikradat |
 viśvā apa dviṣo jahi ||
[9.13.9] अपघ्नन्तो अराव्णः पवमानाः सवर्द्र्शः |
 योनाव रतस्य सीदत ||
apaghnanto arāvṇaḥ pavamānāḥ svardṛśaḥ |
 yonāv ṛtasya sīdata ||

### Hymn 9.14

[9.14.1] परि परासिष्यदत कविः सिन्धोरूर्मावधि शरितः |
 कारं बिभ्रत पुरुस्प्र्हम ||
pari prāsiṣyadat kaviḥ sindhorūrmāvadhi śritaḥ |
 kāraṃ bibhrat puruspṛham ||
[9.14.2] गिरा यदी सबन्धवः पञ्च वराता अपस्यवः |
 परिष्क्र्ण्वन्ति धर्णसिम ||
ghirā yadī sabandhavaḥ pañca vrātā apasyavaḥ |
 pariṣkṛṇvanti dharṇasim ||
[9.14.3] आदस्य शुष्मिणो रसे विश्वे देवा अमत्सत |
 यदी गोभिर्वसायते ||
ādasya śuṣmiṇo rase viśve devā amatsata |
 yadī ghobhirvasāyate ||
[9.14.4] निरिणानो वि धावति जहच्छर्याणि तान्वा |
 अत्रा सं जिघ्नते युजा ||
niriṇāno vi dhāvati jahaccharyāṇi tānvā |
 atrā saṃ jighnate yujā ||
[9.14.5] नप्तीभिर्यो विवस्वतः शुभ्रो न माम्र्जे युवा |
 गाः कर्ण्वानो न निर्णिजम ||
naptībhiryo vivasvataḥ śubhro na māmṛje yuvā |
 ghāḥ kṛṇvāno na nirṇijam ||
[9.14.6] अति शरिती तिरश्चता गव्या जिगात्यण्व्या |
 वग्नुमियर्ति यं विदे ||
ati śritī tiraścatā ghavyā jighātyaṇvyā |
 vaghnumiyarti yaṃ vide ||
[9.14.7] अभि कषिपः समग्मत मर्जयन्तीरिषस पतिम |
 पर्ष्ठा गर्भ्णत वाजिनः ||
abhi kṣipaḥ samaghmata marjayantīriṣas patim |
 pṛṣṭhā ghṛbhṇata vājinaḥ ||
[9.14.8] परि दिव्यानि मर्म्र्शद विश्वानि सोम पार्थिवा |
 वसूनि याह्यस्मयुः ||
pari divyāni marmṛśad viśvāni soma pārthivā |
 vasūni yāhyasmayuḥ ||

### Hymn 9.15

[9.15.1] एष धिया यात्यण्व्य शूरो रथेभिराशुभिः |
 गछन्निन्द्रस्य निष्क्र्तम ||
eṣa dhiyā yātyaṇvya śūro rathebhirāśubhiḥ |
 ghachannindrasya niṣkṛtam ||
[9.15.2] एष पुरू धियायते बर्हते देवतातये |
 यत्राम्र्तास आसते ||
eṣa purū dhiyāyate bṛhate devatātaye |
 yatrāmṛtāsa āsate ||
[9.15.3] एष हितो वि नीयते.अन्तः शुभ्रावता पथा |
 यदी तुञ्जन्ति भूर्णयः ||
eṣa hito vi nīyate.antaḥ śubhrāvatā pathā |
 yadī tuñjanti bhūrṇayaḥ ||
[9.15.4] एष शर्ङगाणि दोधुवच्छिशीते यूथ्यो वर्षा |
 नर्म्णा दधान ओजसा ||
eṣa śṛṅghāṇi dodhuvacchiśīte yūthyo vṛṣā |
 nṛmṇā dadhāna ojasā ||
[9.15.5] एष रुक्मिभिरीयते वाजि शुभ्रेभिरंशुभिः |
 पतिः सिन्धूनां भवन ||
eṣa rukmibhirīyate vāji śubhrebhiraṃśubhiḥ |
 patiḥ sindhūnāṃ bhavan ||
[9.15.6] एष वसूनि पिब्दना परुषा ययिवानति |
 अव शादेषु गछति ||
eṣa vasūni pibdanā paruṣā yayivānati |
 ava śādeṣu ghachati ||
[9.15.7] एतं मर्जन्ति मर्ज्यमुप दरोणेष्वायवः |
 परचक्राणं महीरिषः ||
etaṃ mṛjanti marjyamupa droṇeṣvāyavaḥ |
 pracakrāṇaṃ mahīriṣaḥ ||
[9.15.8] एतमु तयं दश कषिपो मर्जन्ति सप्त धीतयः |
 सवायुधं मदिन्तमम ||
etamu tyaṃ daśa kṣipo mṛjanti sapta dhītayaḥ |
 svāyudhaṃ madintamam ||

### Hymn 9.16

[9.16.1] पर ते सोतार ओण्यो रसं मदाय घर्ष्वय |
 सर्गो न तक्त्येतशः ||
pra te sotāra oṇyo rasaṃ madāya ghṛṣvaya |
 sargho na taktyetaśaḥ ||
[9.16.2] करत्वा दक्षस्य रथ्यमपो वसानमन्धसा |
 गोषामण्वेषु सश्चिम ||
kratvā dakṣasya rathyamapo vasānamandhasā |
 ghoṣāmaṇveṣu saścima ||
[9.16.3] अनप्तमप्सु दुष्टरं सोमं पवित्र आ सर्ज |
 पुनीहीन्द्राय पातवे ||
anaptamapsu duṣṭaraṃ somaṃ pavitra ā sṛja |
 punīhīndrāya pātave ||
[9.16.4] पर पुनानस्य चेतसा सोमः पवित्रे अर्षति |
 करत्वा सधस्थमासदत ||
pra punānasya cetasā somaḥ pavitre arṣati |
 kratvā sadhasthamāsadat ||
[9.16.5] पर तवा नमोभिरिन्दव इन्द्र सोमा अस्र्क्षत |
 महे भरायकारिणः ||
pra tvā namobhirindava indra somā asṛkṣata |
 mahe bharāyakāriṇaḥ ||
[9.16.6] पुनानो रूपे अव्यये विश्वा अर्षन्नभि शरियः |
 शूरो न गोषु तिष्ठति ||
punāno rūpe avyaye viśvā arṣannabhi śriyaḥ |
 śūro na ghoṣu tiṣṭhati ||
[9.16.7] दिवो न सानु पिप्युषी धारा सुतस्य वेधसः |
 वर्था पवित्रे अर्षति ||
divo na sānu pipyuṣī dhārā sutasya vedhasaḥ |
 vṛthā pavitre arṣati ||
[9.16.8] तवं सोम विपश्चितं तना पुनान आयुषु |
 अव्यो वारं वि धावसि ||
tvaṃ soma vipaścitaṃ tanā punāna āyuṣu |
 avyo vāraṃ vi dhāvasi ||

### Hymn 9.17

[9.17.1] पर निम्नेनेव सिन्धवो घनन्तो वर्त्राणि भूर्णयः |
 सोमा अस्र्ग्रमाशवः ||
pra nimneneva sindhavo ghnanto vṛtrāṇi bhūrṇayaḥ |
 somā asṛghramāśavaḥ ||
[9.17.2] अभि सुवानास इन्दवो वर्ष्टयः पर्थिवीमिव |
 इन्द्रं सोमासो अक्षरन ||
abhi suvānāsa indavo vṛṣṭayaḥ pṛthivīmiva |
 indraṃ somāso akṣaran ||
[9.17.3] अत्यूर्मिर्मत्सरो मदः सोमः पवित्रे अर्षति |
 विघ्नन रक्षांसि देवयुः ||
atyūrmirmatsaro madaḥ somaḥ pavitre arṣati |
 vighnan rakṣāṃsi devayuḥ ||
[9.17.4] आ कलशेषु धावति पवित्रे परि षिच्यते |
 उक्थैर्यज्ञेषुवर्धते ||
ā kalaśeṣu dhāvati pavitre pari ṣicyate |
 ukthairyajñeṣuvardhate ||
[9.17.5] अति तरी सोम रोचना रोहन न भराजसे दिवम |
 इष्णन सूर्यं न चोदयः ||
ati trī soma rocanā rohan na bhrājase divam |
 iṣṇan sūryaṃ na codayaḥ ||
[9.17.6] अभि विप्रा अनूषत मूर्धन यज्ञस्य कारवः |
 दधानाश्चक्षसि परियम ||
abhi viprā anūṣata mūrdhan yajñasya kāravaḥ |
 dadhānāścakṣasi priyam ||
[9.17.7] तमु तवा वाजिनं नरो धीभिर्विप्रा अवस्यवः |
 मर्जन्तिदेवतातये ||
tamu tvā vājinaṃ naro dhībhirviprā avasyavaḥ |
 mṛjantidevatātaye ||
[9.17.8] मधोर्धारामनु कषर तीव्रः सधस्थमासदः |
 चारुरताय पीतये ||
madhordhārāmanu kṣara tīvraḥ sadhasthamāsadaḥ |
 cārurtāya pītaye ||

### Hymn 9.18

[9.18.1] परि सुवानो गिरिष्ठाः पवित्रे सोमो अक्षाः |
 मदेषु सर्वधा असि ||
pari suvāno ghiriṣṭhāḥ pavitre somo akṣāḥ |
 madeṣu sarvadhā asi ||
[9.18.2] तवं विप्रस्त्वं कविर्मधु पर जातमन्धसः |
 मदेषु... ||
tvaṃ viprastvaṃ kavirmadhu pra jātamandhasaḥ |
 madeṣu... ||
[9.18.3] तव विश्वे सजोषसो देवासः पीतिमाशत |
 मदेषु... ||
tava viśve sajoṣaso devāsaḥ pītimāśata |
 madeṣu... ||
[9.18.4] आ यो विश्वानि वार्या वसूनि हस्तयोर्दधे |
 मदेषु... ||
ā yo viśvāni vāryā vasūni hastayordadhe |
 madeṣu... ||
[9.18.5] य इमे रोदसी मही सं मातरेव दोहते |
 मदेषु... ||
ya ime rodasī mahī saṃ mātareva dohate |
 madeṣu... ||
[9.18.6] परि यो रोदसी उभे सद्यो वाजेभिरर्षति |
 मदेषु... ||
pari yo rodasī ubhe sadyo vājebhirarṣati |
 madeṣu... ||
[9.18.7] स शुष्मी कलशेष्वा पुनानो अचिक्रदत |
 मदेषु... ||
sa śuṣmī kalaśeṣvā punāno acikradat |
 madeṣu... ||

### Hymn 9.19

[9.19.1] यत सोम चित्रमुक्थ्यं दिव्यं पार्थिवं वसु |
 तन नः पुनान आ भर ||
yat soma citramukthyaṃ divyaṃ pārthivaṃ vasu |
 tan naḥ punāna ā bhara ||
[9.19.2] युवं हि सथः सवर्पती इन्द्रश्च सोम गोपती |
 ईशानापिप्यतं धियः ||
yuvaṃ hi sthaḥ svarpatī indraśca soma ghopatī |
 īśānāpipyataṃ dhiyaḥ ||
[9.19.3] वर्षा पुनान आयुषु सतनयन्नधि बर्हिषि |
 हरिः सन योनिमासदत ||
vṛṣā punāna āyuṣu stanayannadhi barhiṣi |
 hariḥ san yonimāsadat ||
[9.19.4] अवावशन्त धीतयो वर्षभस्याधि रेतसि |
 सूनोर्वत्सस्यमातरः ||
avāvaśanta dhītayo vṛṣabhasyādhi retasi |
 sūnorvatsasyamātaraḥ ||
[9.19.5] कुविद वर्षण्यन्तीभ्यः पुनानो गर्भमादधत |
 याः शुक्रं दुहते पयः ||
kuvid vṛṣaṇyantībhyaḥ punāno gharbhamādadhat |
 yāḥ śukraṃ duhate payaḥ ||
[9.19.6] उप शिक्षापतस्थुषो भियसमा धेहि शत्रुषु |
 पवमानविदा रयिम ||
upa śikṣāpatasthuṣo bhiyasamā dhehi śatruṣu |
 pavamānavidā rayim ||
[9.19.7] नि शत्रोः सोम वर्ष्ण्यं नि शुष्मं नि वयस्तिर |
 दूरेवा सतो अन्ति वा ||
ni śatroḥ soma vṛṣṇyaṃ ni śuṣmaṃ ni vayastira |
 dūrevā sato anti vā ||

### Hymn 9.20

[9.20.1] पर कविर्देववीतये.अव्यो वारेभिरर्षति |
 साह्वान विश्वाभि सप्र्धः ||
pra kavirdevavītaye.avyo vārebhirarṣati |
 sāhvān viśvāabhi spṛdhaḥ ||
[9.20.2] स हि षमा जरित्र्भ्य आ वाजं गोमन्तमिन्वति |
 पवमानः सहस्रिणम ||
sa hi ṣmā jaritṛbhya ā vājaṃ ghomantaminvati |
 pavamānaḥ sahasriṇam ||
[9.20.3] परि विश्वानि चेतसा मर्शसे पवसे मती |
 स नः सोम शरवो विदः ||
pari viśvāni cetasā mṛśase pavase matī |
 sa naḥ soma śravo vidaḥ ||
[9.20.4] अभ्यर्ष बर्हद यशो मघवद्भ्यो धरुवं रयिम |
 इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
abhyarṣa bṛhad yaśo maghavadbhyo dhruvaṃ rayim |
 iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
[9.20.5] तवं राजेव सुव्रतो गिरः सोमा विवेशिथ |
 पुनानो वह्ने अद्भुत ||
tvaṃ rājeva suvrato ghiraḥ somā viveśitha |
 punāno vahne adbhuta ||
[9.20.6] स वह्निरप्सु दुष्टरो मर्ज्यमानो गभस्त्योः |
 सोमश्चमूषु सीदति ||
sa vahnirapsu duṣṭaro mṛjyamāno ghabhastyoḥ |
 somaścamūṣu sīdati ||
[9.20.7] करीळुर्मखो न मंहयुः पवित्रं सोम गछसि |
 दधत सतोत्रे सुवीर्यम ||
krīḷurmakho na maṃhayuḥ pavitraṃ soma ghachasi |
 dadhat stotre suvīryam ||

### Hymn 9.21

[9.21.1] एते धावन्तीन्दवः सोमा इन्द्राय घर्ष्वयः |
 मत्सरासःस्वर्विदः ||
ete dhāvantīndavaḥ somā indrāya ghṛṣvayaḥ |
 matsarāsaḥsvarvidaḥ ||
[9.21.2] परव्र्ण्वन्तो अभियुजः सुष्वये वरिवोविदः |
 सवयं सतोत्रे वयस्क्र्तः ||
pravṛṇvanto abhiyujaḥ suṣvaye varivovidaḥ |
 svayaṃ stotre vayaskṛtaḥ ||
[9.21.3] वर्था करीळन्त इन्दवः सधस्थमभ्येकमित |
 सिन्धोरूर्मा वयक्षरन ||
vṛthā krīḷanta indavaḥ sadhasthamabhyekamit |
 sindhorūrmā vyakṣaran ||
[9.21.4] एते विश्वानि वार्या पवमानास आशत |
 हिता न सप्तयो रथे ||
ete viśvāni vāryā pavamānāsa āśata |
 hitā na saptayo rathe ||
[9.21.5] आस्मिन पिशङगमिन्दवो दधाता वेनमादिशे |
 यो अस्मभ्यमरावा ||
āsmin piśaṅghamindavo dadhātā venamādiśe |
 yo asmabhyamarāvā ||
[9.21.6] रभुर्न रथ्यं नवं दधाता केतमादिशे |
 शुक्राः पवध्वमर्णसा ||
ṛbhurna rathyaṃ navaṃ dadhātā ketamādiśe |
 śukrāḥ pavadhvamarṇasā ||
[9.21.7] एत उ तये अवीवशन काष्ठां वाजिनो अक्रत |
 सतः परासाविषुर्मतिम ||
eta u tye avīvaśan kāṣṭhāṃ vājino akrata |
 sataḥ prāsāviṣurmatim ||

### Hymn 9.22

[9.22.1] एते सोमास आशवो रथा इव पर वाजिनः |
 सर्गाः सर्ष्टा अहेषत ||
ete somāsa āśavo rathā iva pra vājinaḥ |
 sarghāḥ sṛṣṭā aheṣata ||
[9.22.2] एते वाता इवोरवः पर्जन्यस्येव वर्ष्टयः |
 अग्नेरिव भरमा वर्था ||
ete vātā ivoravaḥ parjanyasyeva vṛṣṭayaḥ |
 aghneriva bhramā vṛthā ||
[9.22.3] एते पूता विपश्चितः सोमासो दध्याशिरः |
 विपा वयानशुर्धियः ||
ete pūtā vipaścitaḥ somāso dadhyāśiraḥ |
 vipā vyānaśurdhiyaḥ ||
[9.22.4] एते मर्ष्टा अमर्त्याः सस्र्वांसो न शश्रमुः |
 इयक्षन्तः पथो रजः ||
ete mṛṣṭā amartyāḥ sasṛvāṃso na śaśramuḥ |
 iyakṣantaḥ patho rajaḥ ||
[9.22.5] एते पर्ष्ठानि रोदसोर्विप्रयन्तो वयानशुः |
 उतेदमुत्तमं रजः ||
ete pṛṣṭhāni rodasorviprayanto vyānaśuḥ |
 utedamuttamaṃ rajaḥ ||
[9.22.6] तन्तुं तन्वानमुत्तममनु परवत आशत |
 उतेदमुत्तमाय्यम ||
tantuṃ tanvānamuttamamanu pravata āśata |
 utedamuttamāyyam ||
[9.22.7] तवं सोम पणिभ्य आ वसु गव्यानि धारयः |
 ततं तन्तुमचिक्रदः ||
tvaṃ soma paṇibhya ā vasu ghavyāni dhārayaḥ |
 tataṃ tantumacikradaḥ ||

### Hymn 9.23

[9.23.1] सोमा अस्र्ग्रमाशवो मधोर्मदस्य धारया |
 अभि विश्वानिकाव्या ||
somā asṛghramāśavo madhormadasya dhārayā |
 abhi viśvānikāvyā ||
[9.23.2] अनु परत्नास आयवः पदं नवीयो अक्रमुः |
 रुचे जनन्त सूर्यम ||
anu pratnāsa āyavaḥ padaṃ navīyo akramuḥ |
 ruce jananta sūryam ||
[9.23.3] आ पवमान नो भरार्यो अदाशुषो गयम |
 कर्धि परजावतीरिषः ||
ā pavamāna no bharāryo adāśuṣo ghayam |
 kṛdhi prajāvatīriṣaḥ ||
[9.23.4] अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम |
 अभि कोशं मधुश्चुतम ||
abhi somāsa āyavaḥ pavante madyaṃ madam |
 abhi kośaṃ madhuścutam ||
[9.23.5] सोमो अर्षति धर्णसिर्दधान इन्द्रियं रसम |
 सुवीरो अभिशस्तिपाः ||
somo arṣati dharṇasirdadhāna indriyaṃ rasam |
 suvīro abhiśastipāḥ ||
[9.23.6] इन्द्राय सोम पवसे देवेभ्यः सधमाद्यः |
 इन्दो वाजं सिषाससि ||
indrāya soma pavase devebhyaḥ sadhamādyaḥ |
 indo vājaṃ siṣāsasi ||
[9.23.7] अस्य पीत्वा मदानामिन्द्रो वर्त्राण्यप्रति |
 जघान जघनच्च नु ||
asya pītvā madānāmindro vṛtrāṇyaprati |
 jaghāna jaghanacca nu ||

### Hymn 9.24

[9.24.1] पर सोमासो अधन्विषुः पवमानास इन्दवः |
 शरीणाना अप्सु मर्ञ्जत ||
pra somāso adhanviṣuḥ pavamānāsa indavaḥ |
 śrīṇānā apsu mṛñjata ||
[9.24.2] अभि गावो अधन्विषुरापो न परवता यतीः |
 पुनाना इन्द्रमाशत ||
abhi ghāvo adhanviṣurāpo na pravatā yatīḥ |
 punānā indramāśata ||
[9.24.3] पर पवमान धन्वसि सोमेन्द्राय पातवे |
 नर्भिर्यतो वि नीयसे ||
pra pavamāna dhanvasi somendrāya pātave |
 nṛbhiryato vi nīyase ||
[9.24.4] तवं सोम नर्मादनः पवस्व चर्षणीसहे |
 सस्निर्यो अनुमाद्यः ||
tvaṃ soma nṛmādanaḥ pavasva carṣaṇīsahe |
 sasniryo anumādyaḥ ||
[9.24.5] इन्दो यदद्रिभिः सुतः पवित्रं परिधावसि |
 अरमिन्द्रस्य धाम्ने ||
indo yadadribhiḥ sutaḥ pavitraṃ paridhāvasi |
 aramindrasya dhāmne ||
[9.24.6] पवस्व वर्त्रहन्तमोक्थेभिरनुमाद्यः |
 शुचिः पावको अद्भुतः ||
pavasva vṛtrahantamokthebhiranumādyaḥ |
 śuciḥ pāvako adbhutaḥ ||
[9.24.7] शुचिः पावक उच्यते सोमः सुतस्य मध्वः |
 देवावीरघशंसहा ||
śuciḥ pāvaka ucyate somaḥ sutasya madhvaḥ |
 devāvīraghaśaṃsahā ||

### Hymn 9.25

[9.25.1] पवस्व दक्षसाधनो देवेभ्यः पीतये हरे |
 मरुद्भ्यो वायवे मदः ||
pavasva dakṣasādhano devebhyaḥ pītaye hare |
 marudbhyo vāyave madaḥ ||
[9.25.2] पवमान धिया हितो.अभि योनिं कनिक्रदत |
 धर्मणा वायुमा विश ||
pavamāna dhiyā hito.abhi yoniṃ kanikradat |
 dharmaṇā vāyumā viśa ||
[9.25.3] सं देवैः शोभते वर्षा कविर्योनावधि परियः |
 वर्त्रहा देववीतमः ||
saṃ devaiḥ śobhate vṛṣā kaviryonāvadhi priyaḥ |
 vṛtrahā devavītamaḥ ||
[9.25.4] विश्वा रूपाण्याविशन पुनानो याति हर्यतः |
 यत्राम्र्तास आसते ||
viśvā rūpāṇyāviśan punāno yāti haryataḥ |
 yatrāmṛtāsa āsate ||
[9.25.5] अरुषो जनयन गिरः सोमः पवत आयुषक |
 इन्द्रं गछन कविक्रतुः ||
aruṣo janayan ghiraḥ somaḥ pavata āyuṣak |
 indraṃ ghachan kavikratuḥ ||
[9.25.6] आ पवस्व मदिन्तम पवित्रं धारया कवे |
 अर्कस्य योनिमासदम ||
ā pavasva madintama pavitraṃ dhārayā kave |
 arkasya yonimāsadam ||

### Hymn 9.26

[9.26.1] तमम्र्क्षन्त वाजिनमुपस्थे अदितेरधि |
 विप्रासो अण्व्याधिया ||
tamamṛkṣanta vājinamupasthe aditeradhi |
 viprāso aṇvyādhiyā ||
[9.26.2] तं गावो अभ्यनूषत सहस्रधारमक्षितम |
 इन्दुं धर्तारमा दिवः ||
taṃ ghāvo abhyanūṣata sahasradhāramakṣitam |
 induṃ dhartāramā divaḥ ||
[9.26.3] तं वेधां मेधयाह्यन पवमानमधि दयवि |
 धर्णसिं भूरिधायसम ||
taṃ vedhāṃ medhayāhyan pavamānamadhi dyavi |
 dharṇasiṃ bhūridhāyasam ||
[9.26.4] तमह्यन भुरिजोर्धिया संवसानं विवस्वतः |
 पतिं वाचो अदाभ्यम ||
tamahyan bhurijordhiyā saṃvasānaṃ vivasvataḥ |
 patiṃ vāco adābhyam ||
[9.26.5] तं सानावधि जामयो हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः |
 हर्यतम्भूरिचक्षसम ||
taṃ sānāvadhi jāmayo hariṃ hinvantyadribhiḥ |
 haryatambhūricakṣasam ||
[9.26.6] तं तवा हिन्वन्ति वेधसः पवमान गिराव्र्धम |
 इन्दविन्द्राय मत्सरम ||
taṃ tvā hinvanti vedhasaḥ pavamāna ghirāvṛdham |
 indavindrāya matsaram ||

### Hymn 9.27

[9.27.1] एष कविरभिष्टुतः पवित्रे अधि तोशते |
 पुनानो घनन्नप सरिधः ||
eṣa kavirabhiṣṭutaḥ pavitre adhi tośate |
 punāno ghnannapa sridhaḥ ||
[9.27.2] एष इन्द्राय वायवे सवर्जित परि षिच्यते |
 पवित्रे दक्षसाधनः ||
eṣa indrāya vāyave svarjit pari ṣicyate |
 pavitre dakṣasādhanaḥ ||
[9.27.3] एष नर्भिर्वि नीयते दिवो मूर्धा वर्षा सुतः |
 सोमो वनेषु विश्ववित ||
eṣa nṛbhirvi nīyate divo mūrdhā vṛṣā sutaḥ |
 somo vaneṣu viśvavit ||
[9.27.4] एष गव्युरचिक्रदत पवमानो हिरण्ययुः |
 इन्दुः सत्राजिदस्त्र्तः ||
eṣa ghavyuracikradat pavamāno hiraṇyayuḥ |
 induḥ satrājidastṛtaḥ ||
[9.27.5] एष सूर्येण हासते पवमानो अधि दयवि |
 पवित्रे मत्सरो मदः ||
eṣa sūryeṇa hāsate pavamāno adhi dyavi |
 pavitre matsaro madaḥ ||
[9.27.6] एष शुष्म्यसिष्यददन्तरिक्षे वर्षा हरिः |
 पुनान इन्दुरिन्द्रमा ||
eṣa śuṣmyasiṣyadadantarikṣe vṛṣā hariḥ |
 punāna indurindramā ||

### Hymn 9.28

[9.28.1] एष वाजी हितो नर्भिर्विश्वविन मनसस पतिः |
 अव्यो वारं वि धावति ||
eṣa vājī hito nṛbhirviśvavin manasas patiḥ |
 avyo vāraṃ vi dhāvati ||
[9.28.2] एष पवित्रे अक्षरत सोमो देवेभ्यः सुतः |
 विश्वा धामान्याविशन ||
eṣa pavitre akṣarat somo devebhyaḥ sutaḥ |
 viśvā dhāmānyāviśan ||
[9.28.3] एष देवः शुभायते.अधि योनावमर्त्यः |
 वर्त्रहा देववीतमः ||
eṣa devaḥ śubhāyate.adhi yonāvamartyaḥ |
 vṛtrahā devavītamaḥ ||
[9.28.4] एष वर्षा कनिक्रदद दशभिर्जामिभिर्यतः |
 अभि दरोणानि धावति ||
eṣa vṛṣā kanikradad daśabhirjāmibhiryataḥ |
 abhi droṇāni dhāvati ||
[9.28.5] एष सूर्यमरोचयत पवमानो विचर्षणिः |
 विश्वा धामानि विश्ववित ||
eṣa sūryamarocayat pavamāno vicarṣaṇiḥ |
 viśvā dhāmāni viśvavit ||
[9.28.6] एष शुष्म्यदाभ्यः सोमः पुनानो अर्षति |
 देवावीरघशंसहा ||
eṣa śuṣmyadābhyaḥ somaḥ punāno arṣati |
 devāvīraghaśaṃsahā ||

### Hymn 9.29

[9.29.1] परास्य धारा अक्षरन वर्ष्णः सुतस्यौजसा |
 देवाननु परभूषतः ||
prāsya dhārā akṣaran vṛṣṇaḥ sutasyaujasā |
 devānanu prabhūṣataḥ ||
[9.29.2] सप्तिं मर्जन्ति वेधसो गर्णन्तः कारवो गिरा |
 जयोतिर्जज्ञानमुक्थ्यम ||
saptiṃ mṛjanti vedhaso ghṛṇantaḥ kāravo ghirā |
 jyotirjajñānamukthyam ||
[9.29.3] सुषहा सोम तानि ते पुनानाय परभूवसो |
 वर्धा समुद्रमुक्थ्यम ||
suṣahā soma tāni te punānāya prabhūvaso |
 vardhā samudramukthyam ||
[9.29.4] विश्वा वसूनि संजयन पवस्व सोम धारया |
 इनु दवेषांसि सध्र्यक ||
viśvā vasūni saṃjayan pavasva soma dhārayā |
 inu dveṣāṃsi sadhryak ||
[9.29.5] रक्षा सु नो अररुषः सवनात समस्य कस्य चित |
 निदो यत्रमुमुच्महे ||
rakṣā su no araruṣaḥ svanāt samasya kasya cit |
 nido yatramumucmahe ||
[9.29.6] एन्दो पार्थिवं रयिं दिव्यं पवस्व धारया |
 दयुमन्तं शुष्ममा भर ||
endo pārthivaṃ rayiṃ divyaṃ pavasva dhārayā |
 dyumantaṃ śuṣmamā bhara ||

### Hymn 9.30

[9.30.1] पर धारा अस्य शुष्मिणो वर्था पवित्रे अक्षरन |
 पुनानो वाचमिष्यति ||
pra dhārā asya śuṣmiṇo vṛthā pavitre akṣaran |
 punāno vācamiṣyati ||
[9.30.2] इन्दुर्हियानः सोत्र्भिर्म्र्ज्यमानः कनिक्रदत |
 इयर्ति वग्नुमिन्द्रियम ||
indurhiyānaḥ sotṛbhirmṛjyamānaḥ kanikradat |
 iyarti vaghnumindriyam ||
[9.30.3] आ नः शुष्मं नर्षाह्यं वीरवन्तं पुरुस्प्र्हम |
 पवस्व सोम धारया ||
ā naḥ śuṣmaṃ nṛṣāhyaṃ vīravantaṃ puruspṛham |
 pavasva soma dhārayā ||
[9.30.4] पर सोमो अति धारया पवमानो असिष्यदत |
 अभि दरोणान्यासदम ||
pra somo ati dhārayā pavamāno asiṣyadat |
 abhi droṇānyāsadam ||
[9.30.5] अप्सु तवा मधुमत्तमं हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः |
 इन्दविन्द्राय पीतये ||
apsu tvā madhumattamaṃ hariṃ hinvantyadribhiḥ |
 indavindrāya pītaye ||
[9.30.6] सुनोता मधुमत्तमं सोममिन्द्राय वज्रिणे |
 चारुं शर्धाय मत्सरम ||
sunotā madhumattamaṃ somamindrāya vajriṇe |
 cāruṃ śardhāya matsaram ||

### Hymn 9.31

[9.31.1] पर सोमासः सवाध्यः पवमानासो अक्रमुः |
 रयिं कर्ण्वन्तिचेतनम ||
pra somāsaḥ svādhyaḥ pavamānāso akramuḥ |
 rayiṃ kṛṇvanticetanam ||
[9.31.2] दिवस पर्थिव्या अधि भवेन्दो दयुम्नवर्धनः |
 भवा वाजानां पतिः ||
divas pṛthivyā adhi bhavendo dyumnavardhanaḥ |
 bhavā vājānāṃ patiḥ ||
[9.31.3] तुभ्यं वाता अभिप्रियस्तुभ्यमर्षन्ति सिन्धवः |
 सोम वर्धन्ति ते महः ||
tubhyaṃ vātā abhipriyastubhyamarṣanti sindhavaḥ |
 soma vardhanti te mahaḥ ||
[9.31.4] आ पयायस्व समेतु ते विश्वतः सोम वर्ष्ण्यम |
 भवा वाजस्य संगथे ||
ā pyāyasva sametu te viśvataḥ soma vṛṣṇyam |
 bhavā vājasya saṃghathe ||
[9.31.5] तुभ्यं गावो घर्तं पयो बभ्रो दुदुह्रे अक्षितम |
 वर्षिष्ठे अधि सानवि ||
tubhyaṃ ghāvo ghṛtaṃ payo babhro duduhre akṣitam |
 varṣiṣṭhe adhi sānavi ||
[9.31.6] सवायुधस्य ते सतो भुवनस्य पते वयम |
 इन्दो सखित्वमुश्मसि ||
svāyudhasya te sato bhuvanasya pate vayam |
 indo sakhitvamuśmasi ||

### Hymn 9.32

[9.32.1] पर सोमासो मदच्युतः शरवसे नो मघोनः |
 सुता विदथे अक्रमुः ||
pra somāso madacyutaḥ śravase no maghonaḥ |
 sutā vidathe akramuḥ ||
[9.32.2] आदीं तरितस्य योषणो हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः |
 इन्दुमिन्द्राय पीतये ||
ādīṃ tritasya yoṣaṇo hariṃ hinvantyadribhiḥ |
 indumindrāya pītaye ||
[9.32.3] आदीं हंसो यथा गणं विश्वस्यावीवशन मतिम |
 अत्योन गोभिरज्यते ||
ādīṃ haṃso yathā ghaṇaṃ viśvasyāvīvaśan matim |
 atyona ghobhirajyate ||
[9.32.4] उभे सोमावचाकशन मर्गो न तक्तो अर्षसि |
 सीदन्न्र्तस्य योनिमा ||
ubhe somāvacākaśan mṛgho na takto arṣasi |
 sīdannṛtasya yonimā ||
[9.32.5] अभि गावो अनूषत योषा जारमिव परियम |
 अगन्नाजिं यथा हितम ||
abhi ghāvo anūṣata yoṣā jāramiva priyam |
 aghannājiṃ yathā hitam ||
[9.32.6] अस्मे धेहि दयुमद यशो मघवद्भ्यश्च मह्यं च |
 सनिं मेधामुत शरवः ||
asme dhehi dyumad yaśo maghavadbhyaśca mahyaṃ ca |
 saniṃ medhāmuta śravaḥ ||

### Hymn 9.33

[9.33.1] पर सोमासो विपश्चितो.अपां न यन्त्यूर्मयः |
 वनानि महिषा इव ||
pra somāso vipaścito.apāṃ na yantyūrmayaḥ |
 vanāni mahiṣā iva ||
[9.33.2] अभि दरोणानि बभ्रवः शुक्रा रतस्य धारया |
 वाजं गोमन्तमक्षरन ||
abhi droṇāni babhravaḥ śukrā ṛtasya dhārayā |
 vājaṃ ghomantamakṣaran ||
[9.33.3] सुता इन्द्राय वायवे वरुणाय मरुद्भ्यः |
 सोमा अर्षन्ति विष्णवे ||
sutā indrāya vāyave varuṇāya marudbhyaḥ |
 somā arṣanti viṣṇave ||
[9.33.4] तिस्रो वाच उदीरते गावो मिमन्ति धेनवः |
 हरिरेति कनिक्रदत ||
tisro vāca udīrate ghāvo mimanti dhenavaḥ |
 harireti kanikradat ||
[9.33.5] अभि बरह्मीरनूषत यह्वीरतस्य मातरः |
 मर्म्र्ज्यन्ते दिवः शिशुम ||
abhi brahmīranūṣata yahvīrtasya mātaraḥ |
 marmṛjyante divaḥ śiśum ||
[9.33.6] रायः समुद्रांश्चतुरो.अस्मभ्यं सोम विश्वतः |
 आ पवस्व सहस्रिणः ||
rāyaḥ samudrāṃścaturo.asmabhyaṃ soma viśvataḥ |
 ā pavasva sahasriṇaḥ ||

### Hymn 9.34

[9.34.1] पर सुवानो धारया तनेन्दुर्हिन्वानो अर्षति |
 रुजद दर्ळ्हा वयोजसा ||
pra suvāno dhārayā tanendurhinvāno arṣati |
 rujad dṛḷhā vyojasā ||
[9.34.2] सुत इन्द्राय वायवे वरुणाय मरुद्भ्यः |
 सोमो अर्षति विष्णवे ||
suta indrāya vāyave varuṇāya marudbhyaḥ |
 somo arṣati viṣṇave ||
[9.34.3] वर्षाणं वर्षभिर्यतं सुन्वन्ति सोममद्रिभिः |
 दुहन्तिशक्मना पयः ||
vṛṣāṇaṃ vṛṣabhiryataṃ sunvanti somamadribhiḥ |
 duhantiśakmanā payaḥ ||
[9.34.4] भुवत तरितस्य मर्ज्यो भुवदिन्द्राय मत्सरः |
 सं रूपैरज्यते हरिः ||
bhuvat tritasya marjyo bhuvadindrāya matsaraḥ |
 saṃ rūpairajyate hariḥ ||
[9.34.5] अभीं रतस्य विष्टपं दुहते पर्श्निमातरः |
 चारु परियतमं हविः ||
abhīṃ ṛtasya viṣṭapaṃ duhate pṛśnimātaraḥ |
 cāru priyatamaṃ haviḥ ||
[9.34.6] समेनमह्रुता इमा गिरो अर्षन्ति सस्रुतः |
 धेनूर्वाश्रोवीवशत ||
samenamahrutā imā ghiro arṣanti sasrutaḥ |
 dhenūrvāśroavīvaśat ||

### Hymn 9.35

[9.35.1] आ नः पवस्व धारया पवमान रयिं पर्थुम |
 यया जयोतिर्विदासि नः ||
ā naḥ pavasva dhārayā pavamāna rayiṃ pṛthum |
 yayā jyotirvidāsi naḥ ||
[9.35.2] इन्दो समुद्रमीङखय पवस्व विश्वमेजय |
 रायो धर्ता न ओजसा ||
indo samudramīṅkhaya pavasva viśvamejaya |
 rāyo dhartā na ojasā ||
[9.35.3] तवया वीरेण वीरवो.अभि षयाम पर्तन्यतः |
 कषरा णो अभि वार्यम ||
tvayā vīreṇa vīravo.abhi ṣyāma pṛtanyataḥ |
 kṣarā ṇo abhi vāryam ||
[9.35.4] पर वाजमिन्दुरिष्यति सिषासन वाजसा रषिः |
 वरता विदान आयुधा ||
pra vājaminduriṣyati siṣāsan vājasā ṛṣiḥ |
 vratā vidāna āyudhā ||
[9.35.5] तं गीर्भिर्वाचमीङखयं पुनानं वासयामसि |
 सोमं जनस्य गोपतिम ||
taṃ ghīrbhirvācamīṅkhayaṃ punānaṃ vāsayāmasi |
 somaṃ janasya ghopatim ||
[9.35.6] विश्वो यस्य वरते जनो दाधार धर्मणस पतेः |
 पुनानस्य परभूवसोः ||
viśvo yasya vrate jano dādhāra dharmaṇas pateḥ |
 punānasya prabhūvasoḥ ||

### Hymn 9.36

[9.36.1] असर्जि रथ्यो यथा पवित्रे चम्वोः सुतः |
 कार्ष्मन वाजीन्यक्रमीत ||
asarji rathyo yathā pavitre camvoḥ sutaḥ |
 kārṣman vājīnyakramīt ||
[9.36.2] स वह्निः सोम जाग्र्विः पवस्व देववीरति |
 अभि कोशं मधुश्चुतम ||
sa vahniḥ soma jāghṛviḥ pavasva devavīrati |
 abhi kośaṃ madhuścutam ||
[9.36.3] स नो जयोतींषि पूर्व्य पवमान वि रोचय |
 करत्वे दक्षायनो हिनु ||
sa no jyotīṃṣi pūrvya pavamāna vi rocaya |
 kratve dakṣāyano hinu ||
[9.36.4] शुम्भमानो रतायुभिर्म्र्ज्यमानो गभस्त्योः |
 पवते वारे अव्यये ||
śumbhamāno ṛtāyubhirmṛjyamāno ghabhastyoḥ |
 pavate vāre avyaye ||
[9.36.5] स विश्वा दाशुषे वसु सोमो दिव्यानि पार्थिवा |
 पवतामान्तरिक्ष्या ||
sa viśvā dāśuṣe vasu somo divyāni pārthivā |
 pavatāmāntarikṣyā ||
[9.36.6] आ दिवस पर्ष्ठमश्वयुर्गव्ययुः सोम रोहसि |
 वीरयुः शवसस पते ||
ā divas pṛṣṭhamaśvayurghavyayuḥ soma rohasi |
 vīrayuḥ śavasas pate ||

### Hymn 9.37

[9.37.1] स सुतः पीतये वर्षा सोमः पवित्रे अर्षति |
 विघ्नन रक्षांसि देवयुः ||
sa sutaḥ pītaye vṛṣā somaḥ pavitre arṣati |
 vighnan rakṣāṃsi devayuḥ ||
[9.37.2] स पवित्रे विचक्षणो हरिरर्षति धर्णसिः |
 अभि योनिंकनिक्रदत ||
sa pavitre vicakṣaṇo harirarṣati dharṇasiḥ |
 abhi yoniṃkanikradat ||
[9.37.3] स वाजी रोचना दिवः पवमानो वि धावति |
 रक्षोहा वारमव्ययम ||
sa vājī rocanā divaḥ pavamāno vi dhāvati |
 rakṣohā vāramavyayam ||
[9.37.4] स तरितस्याधि सानवि पवमानो अरोचयत |
 जामिभिः सूर्यं सह ||
sa tritasyādhi sānavi pavamāno arocayat |
 jāmibhiḥ sūryaṃ saha ||
[9.37.5] स वर्त्रहा वर्षा सुतो वरिवोविददाभ्यः |
 सोमो वाजमिवासरत ||
sa vṛtrahā vṛṣā suto varivovidadābhyaḥ |
 somo vājamivāsarat ||
[9.37.6] स देवः कविनेषितो.अभि दरोणानि धावति |
 इन्दुरिन्द्रायमंहना ||
sa devaḥ kavineṣito.abhi droṇāni dhāvati |
 indurindrāyamaṃhanā ||

### Hymn 9.38

[9.38.1] एष उ सय वर्षा रथो.अव्यो वारेभिरर्षति |
 गछन वाजं सहस्रिणम ||
eṣa u sya vṛṣā ratho.avyo vārebhirarṣati |
 ghachan vājaṃ sahasriṇam ||
[9.38.2] एतं तरितस्य योषणो हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः |
 इन्दुमिन्द्राय पीतये ||
etaṃ tritasya yoṣaṇo hariṃ hinvantyadribhiḥ |
 indumindrāya pītaye ||
[9.38.3] एतं तयं हरितो दश मर्म्र्ज्यन्ते अपस्युवः |
 याभिर्मदाय शुम्भते ||
etaṃ tyaṃ harito daśa marmṛjyante apasyuvaḥ |
 yābhirmadāya śumbhate ||
[9.38.4] एष सय मानुषीष्वा शयेनो न विक्षु सीदति |
 गछञ जारो न योषितम ||
eṣa sya mānuṣīṣvā śyeno na vikṣu sīdati |
 ghachañ jāro na yoṣitam ||
[9.38.5] एष सय मद्यो रसो.अव चष्टे दिवः शिशुः |
 य इन्दुर्वारमाविशत ||
eṣa sya madyo raso.ava caṣṭe divaḥ śiśuḥ |
 ya indurvāramāviśat ||
[9.38.6] एष सय पीतये सुतो हरिरर्षति धर्णसिः |
 करन्दन योनिमभि परियम ||
eṣa sya pītaye suto harirarṣati dharṇasiḥ |
 krandan yonimabhi priyam ||

### Hymn 9.39

[9.39.1] आशुरर्ष बर्हन्मते परि परियेण धाम्ना |
 यत्र देवा इतिब्रवन ||
āśurarṣa bṛhanmate pari priyeṇa dhāmnā |
 yatra devā itibravan ||
[9.39.2] परिष्क्र्ण्वन्ननिष्क्र्तं जनाय यातयन्निषः |
 वर्ष्टिन्दिवः परि सरव ||
pariṣkṛṇvannaniṣkṛtaṃ janāya yātayanniṣaḥ |
 vṛṣṭindivaḥ pari srava ||
[9.39.3] सुत एति पवित्र आ तविषिं दधान ओजसा |
 विचक्षाणो विरोचयन ||
suta eti pavitra ā tviṣiṃ dadhāna ojasā |
 vicakṣāṇo virocayan ||
[9.39.4] अयं स यो दिवस परि रघुयामा पवित्र आ |
 सिन्धोरूर्मा वयक्षरत ||
ayaṃ sa yo divas pari raghuyāmā pavitra ā |
 sindhorūrmā vyakṣarat ||
[9.39.5] आविवासन परावतो अथो अर्वावतः सुतः |
 इन्द्राय सिच्यतेमधु ||
āvivāsan parāvato atho arvāvataḥ sutaḥ |
 indrāya sicyatemadhu ||
[9.39.6] समीचीना अनूषत हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः |
 योनाव रतस्य सीदत ||
samīcīnā anūṣata hariṃ hinvantyadribhiḥ |
 yonāv ṛtasya sīdata ||

### Hymn 9.40

[9.40.1] पुनानो अक्रमीदभि विश्वा मर्धो विचर्षणिः |
 शुम्भन्ति विप्रं धीतिभिः ||
punāno akramīdabhi viśvā mṛdho vicarṣaṇiḥ |
 śumbhanti vipraṃ dhītibhiḥ ||
[9.40.2] आ योनिमरुणो रुहद गमदिन्द्रं वर्षा सुतः |
 धरुवे सदसि सीदति ||
ā yonimaruṇo ruhad ghamadindraṃ vṛṣā sutaḥ |
 dhruve sadasi sīdati ||
[9.40.3] नू नो रयिं महामिन्दो.अस्मभ्यं सोम विश्वतः |
 आ पवस्वसहस्रिणम ||
nū no rayiṃ mahāmindo.asmabhyaṃ soma viśvataḥ |
 ā pavasvasahasriṇam ||
[9.40.4] विश्वा सोम पवमान दयुम्नानीन्दवा भर |
 विदाः सहस्रिणीरिषः ||
viśvā soma pavamāna dyumnānīndavā bhara |
 vidāḥ sahasriṇīriṣaḥ ||
[9.40.5] स नः पुनान आ भर रयिं सतोत्रे सुवीर्यम |
 जरितुर्वर्धया गिरः ||
sa naḥ punāna ā bhara rayiṃ stotre suvīryam |
 jariturvardhayā ghiraḥ ||
[9.40.6] पुनान इन्दवा भर सोम दविबर्हसं रयिम |
 वर्षन्निन्दो नौक्थ्यम ||
punāna indavā bhara soma dvibarhasaṃ rayim |
 vṛṣannindo naukthyam ||

### Hymn 9.41

[9.41.1] पर ये गावो न भूर्णयस्त्वेषा अयासो अक्रमुः |
 घनन्तः कर्ष्णामप तवचम ||
pra ye ghāvo na bhūrṇayastveṣā ayāso akramuḥ |
 ghnantaḥ kṛṣṇāmapa tvacam ||
[9.41.2] सुवितस्य मनामहे.अति सेतुं दुराव्यम |
 साह्वांसो दस्युमव्रतम ||
suvitasya manāmahe.ati setuṃ durāvyam |
 sāhvāṃso dasyumavratam ||
[9.41.3] शर्ण्वे वर्ष्टेरिव सवनः पवमानस्य शुष्मिणः |
 चरन्तिविद्युतो दिवि ||
śṛṇve vṛṣṭeriva svanaḥ pavamānasya śuṣmiṇaḥ |
 carantividyuto divi ||
[9.41.4] आ पवस्व महीमिषं गोमदिन्दो हिरण्यवत |
 अश्वावद वाजवत सुतः ||
ā pavasva mahīmiṣaṃ ghomadindo hiraṇyavat |
 aśvāvad vājavat sutaḥ ||
[9.41.5] स पवस्व विचर्षण आ मही रोदसी पर्ण |
 उषाः सूर्यो न रश्मिभिः ||
sa pavasva vicarṣaṇa ā mahī rodasī pṛṇa |
 uṣāḥ sūryo na raśmibhiḥ ||
[9.41.6] परि णः शर्मयन्त्या धारया सोम विश्वतः |
 सरा रसेव विष्टपम ||
pari ṇaḥ śarmayantyā dhārayā soma viśvataḥ |
 sarā raseva viṣṭapam ||

### Hymn 9.42

[9.42.1] जनयन रोचना दिवो जनयन्नप्सु सूर्यम |
 वसानो गा अपोहरिः ||
janayan rocanā divo janayannapsu sūryam |
 vasāno ghā apohariḥ ||
[9.42.2] एष परत्नेन मन्मना देवो देवेभ्यस परि |
 धारया पवते सुतः ||
eṣa pratnena manmanā devo devebhyas pari |
 dhārayā pavate sutaḥ ||
[9.42.3] वाव्र्धानाय तूर्वये पवन्ते वाजसातये |
 सोमाः सहस्रपाजसः ||
vāvṛdhānāya tūrvaye pavante vājasātaye |
 somāḥ sahasrapājasaḥ ||
[9.42.4] दुहानः परत्नमित पयः पवित्रे परि षिच्यते |
 करन्दन देवानजीजनत ||
duhānaḥ pratnamit payaḥ pavitre pari ṣicyate |
 krandan devānajījanat ||
[9.42.5] अभि विश्वानि वार्याभि देवान रताव्र्धः |
 सोमः पुनानोर्षति ||
abhi viśvāni vāryābhi devān ṛtāvṛdhaḥ |
 somaḥ punānoarṣati ||
[9.42.6] गोमन नः सोम वीरवदश्वावद वाजवत सुतः |
 पवस्व बर्हतीरिषः ||
ghoman naḥ soma vīravadaśvāvad vājavat sutaḥ |
 pavasva bṛhatīriṣaḥ ||

### Hymn 9.43

[9.43.1] यो अत्य इव मर्ज्यते गोभिर्मदाय हर्यतः |
 तं गीर्भिर्वासयामसि ||
yo atya iva mṛjyate ghobhirmadāya haryataḥ |
 taṃ ghīrbhirvāsayāmasi ||
[9.43.2] तं नो विश्वा अवस्युवो गिरः शुम्भन्ति पूर्वथा |
 इन्दुमिन्द्राय पीतये ||
taṃ no viśvā avasyuvo ghiraḥ śumbhanti pūrvathā |
 indumindrāya pītaye ||
[9.43.3] पुनानो याति हर्यतः सोमो गीर्भिः परिष्क्र्तः |
 विप्रस्य मेध्यातिथेः ||
punāno yāti haryataḥ somo ghīrbhiḥ pariṣkṛtaḥ |
 viprasya medhyātitheḥ ||
[9.43.4] पवमान विदा रयिमस्मभ्यं सोम सुश्रियम |
 इन्दो सहस्रवर्चसम ||
pavamāna vidā rayimasmabhyaṃ soma suśriyam |
 indo sahasravarcasam ||
[9.43.5] इन्दुरत्यो न वाजस्र्त कनिक्रन्ति पवित्र आ |
 यदक्षारति देवयुः ||
induratyo na vājasṛt kanikranti pavitra ā |
 yadakṣārati devayuḥ ||
[9.43.6] पवस्व वाजसातये विप्रस्य गर्णतो वर्धे |
 सोम रास्व सुवीर्यम ||
pavasva vājasātaye viprasya ghṛṇato vṛdhe |
 soma rāsva suvīryam ||

### Hymn 9.44

[9.44.1] पर ण इन्दो महे तन ऊर्मिं न बिभ्रदर्षसि |
 अभि देवानयास्यः ||
pra ṇa indo mahe tana ūrmiṃ na bibhradarṣasi |
 abhi devānayāsyaḥ ||
[9.44.2] मती जुष्टो धिया हितः सोमो हिन्वे परावति |
 विप्रस्य धारया कविः ||
matī juṣṭo dhiyā hitaḥ somo hinve parāvati |
 viprasya dhārayā kaviḥ ||
[9.44.3] अयं देवेषु जाग्र्विः सुत एति पवित्र आ |
 सोमो याति विचर्षणिः ||
ayaṃ deveṣu jāghṛviḥ suta eti pavitra ā |
 somo yāti vicarṣaṇiḥ ||
[9.44.4] स नः पवस्व वाजयुश्चक्राणश्चारुमध्वरम |
 बर्हिष्माना विवासति ||
sa naḥ pavasva vājayuścakrāṇaścārumadhvaram |
 barhiṣmānā vivāsati ||
[9.44.5] स नो भगाय वायवे विप्रवीरः सदाव्र्धः |
 सोमो देवेष्वा यमत ||
sa no bhaghāya vāyave vipravīraḥ sadāvṛdhaḥ |
 somo deveṣvā yamat ||
[9.44.6] स नो अद्य वसुत्तये करतुविद गातुवित्तमः |
 वाजं जेषि शरवो बर्हत ||
sa no adya vasuttaye kratuvid ghātuvittamaḥ |
 vājaṃ jeṣi śravo bṛhat ||

### Hymn 9.45

[9.45.1] स पवस्व मदाय कं नर्चक्षा देववीतये |
 इन्दविन्द्रायपीतये ||
sa pavasva madāya kaṃ nṛcakṣā devavītaye |
 indavindrāyapītaye ||
[9.45.2] स नो अर्षाभि दूत्यं तवमिन्द्राय तोशसे |
 देवान सखिभ्य आ वरम ||
sa no arṣābhi dūtyaṃ tvamindrāya tośase |
 devān sakhibhya ā varam ||
[9.45.3] उत तवामरुणं वयं गोभिरञ्ज्मो मदाय कम |
 वि नो राये दुरो वर्धि ||
uta tvāmaruṇaṃ vayaṃ ghobhirañjmo madāya kam |
 vi no rāye duro vṛdhi ||
[9.45.4] अत्यू पवित्रमक्रमीद वाजी धुरं न यामनि |
 इन्दुर्देवेषु पत्यते ||
atyū pavitramakramīd vājī dhuraṃ na yāmani |
 indurdeveṣu patyate ||
[9.45.5] समी सखायो अस्वरन वने करीळन्तमत्यविम |
 इन्दुं नावा अनूषत ||
samī sakhāyo asvaran vane krīḷantamatyavim |
 induṃ nāvā anūṣata ||
[9.45.6] तया पवस्व धारया यया पीतो विचक्षसे |
 इन्दो सतोत्रे सुवीर्यम ||
tayā pavasva dhārayā yayā pīto vicakṣase |
 indo stotre suvīryam ||

### Hymn 9.46

[9.46.1] अस्र्ग्रन देववीतये.अत्यासः कर्त्व्या इव |
 कषरन्तः पर्वताव्र्धः ||
asṛghran devavītaye.atyāsaḥ kṛtvyā iva |
 kṣarantaḥ parvatāvṛdhaḥ ||
[9.46.2] परिष्क्र्तास इन्दवो योषेव पित्र्यावती |
 वायुं सोमा अस्र्क्षत ||
pariṣkṛtāsa indavo yoṣeva pitryāvatī |
 vāyuṃ somā asṛkṣata ||
[9.46.3] एते सोमास इन्दवः परयस्वन्तः चमू सुताः |
 इन्द्रं वर्धन्ति कर्मभिः ||
ete somāsa indavaḥ prayasvantaḥ camū sutāḥ |
 indraṃ vardhanti karmabhiḥ ||
[9.46.4] आ धावता सुहस्त्यः शुक्रा गर्भ्णीत मन्थिना |
 गोभिः शरीणीत मत्सरम ||
ā dhāvatā suhastyaḥ śukrā ghṛbhṇīta manthinā |
 ghobhiḥ śrīṇīta matsaram ||
[9.46.5] स पवस्व धनंजय परयन्ता राधसो महः |
 अस्मभ्यं सोम गातुवित ||
sa pavasva dhanaṃjaya prayantā rādhaso mahaḥ |
 asmabhyaṃ soma ghātuvit ||
[9.46.6] एतं मर्जन्ति मर्ज्यं पवमानं दश कषिपः |
 इन्द्राय मत्सरं मदम ||
etaṃ mṛjanti marjyaṃ pavamānaṃ daśa kṣipaḥ |
 indrāya matsaraṃ madam ||

### Hymn 9.47

[9.47.1] अया सोमः सुक्र्त्यया महश्चिदभ्यवर्धत |
 मन्दान उद्व्र्षायते ||
ayā somaḥ sukṛtyayā mahaścidabhyavardhata |
 mandāna udvṛṣāyate ||
[9.47.2] कर्तानीदस्य कर्त्वा चेतन्ते दस्युतर्हणा |
 रणा च धर्ष्णुश्चयते ||
kṛtānīdasya kartvā cetante dasyutarhaṇā |
 ṛṇā ca dhṛṣṇuścayate ||
[9.47.3] आत सोम इन्द्रियो रसो वज्रः सहस्रसा भुवत |
 उक्थं यदस्य जायते ||
āt soma indriyo raso vajraḥ sahasrasā bhuvat |
 ukthaṃ yadasya jāyate ||
[9.47.4] सवयं कविर्विधर्तरि विप्राय रत्नमिछति |
 यदी मर्म्र्ज्यते धियः ||
svayaṃ kavirvidhartari viprāya ratnamichati |
 yadī marmṛjyate dhiyaḥ ||
[9.47.5] सिषासतू रयीणां वाजेष्वर्वतामिव |
 भरेषु जिग्युषामसि ||
siṣāsatū rayīṇāṃ vājeṣvarvatāmiva |
 bhareṣu jighyuṣāmasi ||

### Hymn 9.48

[9.48.1] तं तवा नर्म्णानि बिभ्रतं सधस्थेषु महो दिवः |
 चारुं सुक्र्त्ययेमहे ||
taṃ tvā nṛmṇāni bibhrataṃ sadhastheṣu maho divaḥ |
 cāruṃ sukṛtyayemahe ||
[9.48.2] संव्र्क्तध्र्ष्णुमुक्थ्यं महामहिव्रतं मदम |
 शतं पुरो रुरुक्षणिम ||
saṃvṛktadhṛṣṇumukthyaṃ mahāmahivrataṃ madam |
 śataṃ puro rurukṣaṇim ||
[9.48.3] अतस्त्वा रयिमभि राजानं सुक्रतो दिवः |
 सुपर्णो अव्यथिर्भरत ||
atastvā rayimabhi rājānaṃ sukrato divaḥ |
 suparṇo avyathirbharat ||
[9.48.4] विश्वस्मा इत सवर्द्र्शे साधारणं रजस्तुरम |
 गोपां रतस्य विर्भरत ||
viśvasmā it svardṛśe sādhāraṇaṃ rajasturam |
 ghopāṃ ṛtasya virbharat ||
[9.48.5] अधा हिन्वान इन्द्रियं जयायो महित्वमानशे |
 अभिष्टिक्र्द्विचर्षणिः ||
adhā hinvāna indriyaṃ jyāyo mahitvamānaśe |
 abhiṣṭikṛdvicarṣaṇiḥ ||

### Hymn 9.49

[9.49.1] पवस्व वर्ष्टिमा सु नो.अपामूर्मिं दिवस परि |
 अयक्ष्मा बर्हतीरिषः ||
pavasva vṛṣṭimā su no.apāmūrmiṃ divas pari |
 ayakṣmā bṛhatīriṣaḥ ||
[9.49.2] तया पवस्व धारया यया गाव इहागमन |
 जन्यास उप नो गर्हम ||
tayā pavasva dhārayā yayā ghāva ihāghaman |
 janyāsa upa no ghṛham ||
[9.49.3] घर्तं पवस्व धारया यज्ञेषु देववीतमः |
 अस्मभ्यं वर्ष्टिमा पव ||
ghṛtaṃ pavasva dhārayā yajñeṣu devavītamaḥ |
 asmabhyaṃ vṛṣṭimā pava ||
[9.49.4] स न ऊर्जे वयव्ययं पवित्रं धाव धारया |
 देवासः शर्णवन हि कम ||
sa na ūrje vyavyayaṃ pavitraṃ dhāva dhārayā |
 devāsaḥ śṛṇavan hi kam ||
[9.49.5] पवमानो असिष्यदद रक्षांस्यपजङघनत |
 परत्नवद रोचयन रुचः ||
pavamāno asiṣyadad rakṣāṃsyapajaṅghanat |
 pratnavad rocayan rucaḥ ||

### Hymn 9.50

[9.50.1] उत ते शुष्मास ईरते सिन्धोरूर्मेरिव सवनः |
 वाणस्य चोदया पविम ||
ut te śuṣmāsa īrate sindhorūrmeriva svanaḥ |
 vāṇasya codayā pavim ||
[9.50.2] परसवे त उदीरते तिस्रो वाचो मखस्युवः |
 यदव्य एषिसानवि ||
prasave ta udīrate tisro vāco makhasyuvaḥ |
 yadavya eṣisānavi ||
[9.50.3] अव्यो वारे परि परियं हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः |
 पवमानम्मधुश्चुतम ||
avyo vāre pari priyaṃ hariṃ hinvantyadribhiḥ |
 pavamānammadhuścutam ||
[9.50.4] आ पवस्व मदिन्तम पवित्रं धारया कवे |
 अर्कस्य योनिमासदम ||
ā pavasva madintama pavitraṃ dhārayā kave |
 arkasya yonimāsadam ||
[9.50.5] स पवस्व मदिन्तम गोभिरञ्जानो अक्तुभिः |
 इन्दविन्द्रायपीतये ||
sa pavasva madintama ghobhirañjāno aktubhiḥ |
 indavindrāyapītaye ||

### Hymn 9.51

[9.51.1] अध्वर्यो अद्रिभिः सुतं सोमं पवित्र आ सर्ज |
 पुनीहीन्द्राय पातवे ||
adhvaryo adribhiḥ sutaṃ somaṃ pavitra ā sṛja |
 punīhīndrāya pātave ||
[9.51.2] दिवः पीयूषमुत्तमं सोममिन्द्राय वज्रिणे |
 सुनोता मधुमत्तमम ||
divaḥ pīyūṣamuttamaṃ somamindrāya vajriṇe |
 sunotā madhumattamam ||
[9.51.3] तव तय इन्दो अन्धसो देवा मधोर्व्यश्नते |
 पवमानस्य मरुतः ||
tava tya indo andhaso devā madhorvyaśnate |
 pavamānasya marutaḥ ||
[9.51.4] तवं हि सोम वर्धयन सुतो मदाय भूर्णये |
 वर्षन सतोतारमूतये ||
tvaṃ hi soma vardhayan suto madāya bhūrṇaye |
 vṛṣan stotāramūtaye ||
[9.51.5] अभ्यर्ष विचक्षण पवित्रं धारया सुतः |
 अभि वाजमुत शरवः ||
abhyarṣa vicakṣaṇa pavitraṃ dhārayā sutaḥ |
 abhi vājamuta śravaḥ ||

### Hymn 9.52

[9.52.1] परि दयुक्षः सनद्रयिर्भरद वाजं नो अन्धसा |
 सुवानोर्ष पवित्र आ ||
pari dyukṣaḥ sanadrayirbharad vājaṃ no andhasā |
 suvānoarṣa pavitra ā ||
[9.52.2] तव परत्नेभिरध्वभिरव्यो वारे परि परियः |
 सहस्रधारो यात तना ||
tava pratnebhiradhvabhiravyo vāre pari priyaḥ |
 sahasradhāro yāt tanā ||
[9.52.3] चरुर्न यस्तमीङखयेन्दो न दानमीङखय |
 वधैर्वधस्नवीङखय ||
carurna yastamīṅkhayendo na dānamīṅkhaya |
 vadhairvadhasnavīṅkhaya ||
[9.52.4] नि शुष्ममिन्दवेषां पुरुहूत जनानाम |
 यो अस्मानादिदेशति ||
ni śuṣmamindaveṣāṃ puruhūta janānām |
 yo asmānādideśati ||
[9.52.5] शतं न इन्द ऊतिभिः सहस्रं वा शुचीनाम |
 पवस्व मंहयद्रयिः ||
śataṃ na inda ūtibhiḥ sahasraṃ vā śucīnām |
 pavasva maṃhayadrayiḥ ||

### Hymn 9.53

[9.53.1] उत ते शुष्मासो अस्थू रक्षो भिन्दन्तो अद्रिवः |
 नुदस्व याः परिस्प्र्धः ||
ut te śuṣmāso asthū rakṣo bhindanto adrivaḥ |
 nudasva yāḥ parispṛdhaḥ ||
[9.53.2] अया निजघ्निरोजसा रथसंगे धने हिते |
 सतवा अबिभ्युषा हर्दा ||
ayā nijaghnirojasā rathasaṃghe dhane hite |
 stavā abibhyuṣā hṛdā ||
[9.53.3] अस्य वरतानि नाध्र्षे पवमानस्य दूढ्या |
 रुज यस्त्वाप्र्तन्यति ||
asya vratāni nādhṛṣe pavamānasya dūḍhyā |
 ruja yastvāpṛtanyati ||
[9.53.4] तं हिन्वन्ति मदच्युतं हरिं नदीषु वाजिनम |
 इन्दुमिन्द्राय मत्सरम ||
taṃ hinvanti madacyutaṃ hariṃ nadīṣu vājinam |
 indumindrāya matsaram ||

### Hymn 9.54

[9.54.1] अस्य परत्नामनु दयुतं शुक्रं दुदुह्रे अह्रयः |
 पयः सहस्रसां रषिम ||
asya pratnāmanu dyutaṃ śukraṃ duduhre ahrayaḥ |
 payaḥ sahasrasāṃ ṛṣim ||
[9.54.2] अयं सूर्य इवोपद्र्गयं सरांसि धावति |
 सप्त परवता दिवम ||
ayaṃ sūrya ivopadṛghayaṃ sarāṃsi dhāvati |
 sapta pravataā divam ||
[9.54.3] अयं विश्वानि तिष्ठति पुनानो भुवनोपरि |
 सोमो देवो नसूर्यः ||
ayaṃ viśvāni tiṣṭhati punāno bhuvanopari |
 somo devo nasūryaḥ ||
[9.54.4] परि णो देववीतये वाजानर्षसि गोमतः |
 पुनान इन्दविन्द्रयुः ||
pari ṇo devavītaye vājānarṣasi ghomataḥ |
 punāna indavindrayuḥ ||

### Hymn 9.55

[9.55.1] यवं-यवं नो अन्धसा पुष्टम-पुष्टं परि सरव |
 सोम विश्वा च सौभगा ||
yavaṃ-yavaṃ no andhasā puṣṭam-puṣṭaṃ pari srava |
 soma viśvā ca saubhaghā ||
[9.55.2] ईन्दो यथा तव सतवो यथा ते जातमन्धसः |
 नि बर्हिषि परिये सदः ||
īndo yathā tava stavo yathā te jātamandhasaḥ |
 ni barhiṣi priye sadaḥ ||
[9.55.3] उत नो गोविदश्ववित पवस्व सोमान्धसा |
 मक्षूतमेभिरहभिः ||
uta no ghovidaśvavit pavasva somāndhasā |
 makṣūtamebhirahabhiḥ ||
[9.55.4] यो जिनाति न जीयते हन्ति शत्रुमभीत्य |
 स पवस्व सहस्रजित ||
yo jināti na jīyate hanti śatrumabhītya |
 sa pavasva sahasrajit ||

### Hymn 9.56

[9.56.1] परि सोम रतं बर्हदाशुः पवित्रे अर्षति |
 विघ्नन रक्षांसि देवयुः ||
pari soma ṛtaṃ bṛhadāśuḥ pavitre arṣati |
 vighnan rakṣāṃsi devayuḥ ||
[9.56.2] यत सोमो वाजमर्षति शतं धारा अपस्युवः |
 इन्द्रस्यसख्यमाविशन ||
yat somo vājamarṣati śataṃ dhārā apasyuvaḥ |
 indrasyasakhyamāviśan ||
[9.56.3] अभि तवा योषणो दश जारं न कन्यानूषत |
 मर्ज्यसे सोम सातये ||
abhi tvā yoṣaṇo daśa jāraṃ na kanyānūṣata |
 mṛjyase soma sātaye ||
[9.56.4] तवमिन्द्राय विष्णवे सवादुरिन्दो परि सरव |
 नॄन सतोतॄन्पाह्यंहसः ||
tvamindrāya viṣṇave svādurindo pari srava |
 nṝn stotṝnpāhyaṃhasaḥ ||

### Hymn 9.57

[9.57.1] पर ते धारा असश्चतो दिवो न यन्ति वर्ष्टयः |
 अछा वाजं सहस्रिणम ||
pra te dhārā asaścato divo na yanti vṛṣṭayaḥ |
 achā vājaṃ sahasriṇam ||
[9.57.2] अभि परियाणि काव्या विश्वा चक्षाणो अर्षति |
 हरिस्तुञ्जान आयुधा ||
abhi priyāṇi kāvyā viśvā cakṣāṇo arṣati |
 haristuñjāna āyudhā ||
[9.57.3] स मर्म्र्जान आयुभिरिभो राजेव सुव्रतः |
 शयेनो न वंसु षीदति ||
sa marmṛjāna āyubhiribho rājeva suvrataḥ |
 śyeno na vaṃsu ṣīdati ||
[9.57.4] स नो विश्वा दिवो वसूतो पर्थिव्या अधि |
 पुनान इन्दवाभर ||
sa no viśvā divo vasūto pṛthivyā adhi |
 punāna indavābhara ||

### Hymn 9.58

[9.58.1] तरत स मन्दी धावति धारा सुतस्यान्धसः |
 तरत स मन्दी धावति ||
tarat sa mandī dhāvati dhārā sutasyāndhasaḥ |
 tarat sa mandī dhāvati ||
[9.58.2] उस्रा वेद वसूनां मर्तस्य देव्यवसः |
 तरत स मन्दी धावति ||
usrā veda vasūnāṃ martasya devyavasaḥ |
 tarat sa mandī dhāvati ||
[9.58.3] धवस्रयोः पुरुषन्त्योरा सहस्राणि दद्महे |
 तरत स मन्दी धावति ||
dhvasrayoḥ puruṣantyorā sahasrāṇi dadmahe |
 tarat sa mandī dhāvati ||
[9.58.4] आ ययोस्त्रिंशतं तना सहस्राणि च दद्महे |
 तरत समन्दी धावति ||
ā yayostriṃśataṃ tanā sahasrāṇi ca dadmahe |
 tarat samandī dhāvati ||

### Hymn 9.59

[9.59.1] पवस्व गोजिदश्वजिद विश्वजित सोम रण्यजित |
 परजावद रत्नमा भर ||
pavasva ghojidaśvajid viśvajit soma raṇyajit |
 prajāvad ratnamā bhara ||
[9.59.2] पवस्वाद्भ्यो अदाभ्यः पवस्वौषधीभ्यः |
 पवस्व धिषणाभ्यः ||
pavasvādbhyo adābhyaḥ pavasvauṣadhībhyaḥ |
 pavasva dhiṣaṇābhyaḥ ||
[9.59.3] तवं सोम पवमानो विश्वानि दुरिता तर |
 कविः सीद नि बर्हिषि ||
tvaṃ soma pavamāno viśvāni duritā tara |
 kaviḥ sīda ni barhiṣi ||
[9.59.4] पवमान सवर्विदो जायमानो.अभवो महान |
 इन्दो विश्वानभीदसि ||
pavamāna svarvido jāyamāno.abhavo mahān |
 indo viśvānabhīdasi ||

### Hymn 9.60

[9.60.1] पर गायत्रेण गायत पवमानं विचर्षणिम |
 इन्दुं सहस्रचक्षसम ||
pra ghāyatreṇa ghāyata pavamānaṃ vicarṣaṇim |
 induṃ sahasracakṣasam ||
[9.60.2] तं तवा सहस्रचक्षसमथो सहस्रभर्णसम |
 अति वारमपाविषुः ||
taṃ tvā sahasracakṣasamatho sahasrabharṇasam |
 ati vāramapāviṣuḥ ||
[9.60.3] अति वारान पवमानो असिष्यदत कलशानभि धावति |
 इन्द्रस्य हार्द्याविशन ||
ati vārān pavamāno asiṣyadat kalaśānabhi dhāvati |
 indrasya hārdyāviśan ||
[9.60.4] इन्द्रस्य सोम राधसे शं पवस्व विचर्षणे |
 परजावद रेता भर ||
indrasya soma rādhase śaṃ pavasva vicarṣaṇe |
 prajāvad retaā bhara ||

### Hymn 9.61

[9.61.1] अया वीती परि सरव यस्त इन्दो मदेष्वा |
 अवाहन नवतीर्नव ||
ayā vītī pari srava yasta indo madeṣvā |
 avāhan navatīrnava ||
[9.61.2] पुरः सद्य इत्थाधिये दिवोदासाय शम्बरम |
 अध तयं तुर्वशं यदुम ||
puraḥ sadya itthādhiye divodāsāya śambaram |
 adha tyaṃ turvaśaṃ yadum ||
[9.61.3] परि णो अश्वमश्वविद गोमदिन्दो हिरण्यवत |
 कषरा सहस्रिणीरिषः ||
pari ṇo aśvamaśvavid ghomadindo hiraṇyavat |
 kṣarā sahasriṇīriṣaḥ ||
[9.61.4] पवमानस्य ते वयं पवित्रमभ्युन्दतः |
 सखित्वमा वर्णीमहे ||
pavamānasya te vayaṃ pavitramabhyundataḥ |
 sakhitvamā vṛṇīmahe ||
[9.61.5] ये ते पवित्रमूर्मयो.अभिक्षरन्ति धारया |
 तेभिर्नः सोम मर्ळय ||
ye te pavitramūrmayo.abhikṣaranti dhārayā |
 tebhirnaḥ soma mṛḷaya ||
[9.61.6] स नः पुनान आ भर रयिं वीरवतीमिषम |
 ईशानःसोम विश्वतः ||
sa naḥ punāna ā bhara rayiṃ vīravatīmiṣam |
 īśānaḥsoma viśvataḥ ||
[9.61.7] एतमु तयं दश कषिपो मर्जन्ति सिन्धुमातरम |
 समादित्येभिरख्यत ||
etamu tyaṃ daśa kṣipo mṛjanti sindhumātaram |
 samādityebhirakhyata ||
[9.61.8] समिन्द्रेणोत वायुना सुत एति पवित्र आ |
 सं सूर्यस्यरश्मिभिः ||
samindreṇota vāyunā suta eti pavitra ā |
 saṃ sūryasyaraśmibhiḥ ||
[9.61.9] स नो भगाय वायवे पूष्णे पवस्व मधुमान |
 चारुर्मित्रे वरुणे च ||
sa no bhaghāya vāyave pūṣṇe pavasva madhumān |
 cārurmitre varuṇe ca ||
[9.61.10] उच्चा ते जातमन्धसो दिवि षद भूम्या ददे |
 उग्रं शर्म महि शरवः ||
uccā te jātamandhaso divi ṣad bhūmyā dade |
 ughraṃ śarma mahi śravaḥ ||
[9.61.11] एना विश्वान्यर्य आ दयुम्नानि मानुषाणाम |
 सिषासन्तो वनामहे ||
enā viśvānyarya ā dyumnāni mānuṣāṇām |
 siṣāsanto vanāmahe ||
[9.61.12] स न इन्द्राय यज्यवे वरुणाय मरुद्भ्यः |
 वरिवोवित परिस्रव ||
sa na indrāya yajyave varuṇāya marudbhyaḥ |
 varivovit parisrava ||
[9.61.13] उपो षु जातमप्तुरं गोभिर्भङगं परिष्क्र्तम |
 इन्दुं देवा अयासिषुः ||
upo ṣu jātamapturaṃ ghobhirbhaṅghaṃ pariṣkṛtam |
 induṃ devā ayāsiṣuḥ ||
[9.61.14] तमिद वर्धन्तु नो गिरो वत्सं संशिश्वरीरिव |
 य इन्द्रस्य हर्दंसनिः ||
tamid vardhantu no ghiro vatsaṃ saṃśiśvarīriva |
 ya indrasya hṛdaṃsaniḥ ||
[9.61.15] अर्षा णः सोम शं गवे धुक्षस्व पिप्युषीमिषम |
 वर्धा समुद्रमुक्थ्यम ||
arṣā ṇaḥ soma śaṃ ghave dhukṣasva pipyuṣīmiṣam |
 vardhā samudramukthyam ||
[9.61.16] पवमानो अजीजनद दिवश्चित्रं न तन्यतुम |
 जयोतिर्वैश्वानरं बर्हत ||
pavamāno ajījanad divaścitraṃ na tanyatum |
 jyotirvaiśvānaraṃ bṛhat ||
[9.61.17] पवमानस्य ते रसो मदो राजन्नदुछुनः |
 वि वारमव्यमर्षति ||
pavamānasya te raso mado rājannaduchunaḥ |
 vi vāramavyamarṣati ||
[9.61.18] पवमान रसस्तव दक्षो वि राजति दयुमान |
 जयोतिर्विश्वं सवर्द्र्शे ||
pavamāna rasastava dakṣo vi rājati dyumān |
 jyotirviśvaṃ svardṛśe ||
[9.61.19] यस्ते मदो वरेण्यस्तेना पवस्वान्धसा |
 देवावीरघशंसहा ||
yaste mado vareṇyastenā pavasvāndhasā |
 devāvīraghaśaṃsahā ||
[9.61.20] जघ्निर्व्र्त्रममित्रियं सस्निर्वाजं दिवे-दिवे |
 गोषा उ अश्वसा असि ||
jaghnirvṛtramamitriyaṃ sasnirvājaṃ dive-dive |
 ghoṣā u aśvasā asi ||
[9.61.21] सम्मिश्लो अरुषो भव सूपस्थाभिर्न धेनुभिः |
 सीदञ्छ्येनो न योनिमा ||
sammiślo aruṣo bhava sūpasthābhirna dhenubhiḥ |
 sīdañchyeno na yonimā ||
[9.61.22] स पवस्व य आविथेन्द्रं वर्त्राय हन्तवे |
 वव्रिवांसं महीरपः ||
sa pavasva ya āvithendraṃ vṛtrāya hantave |
 vavrivāṃsaṃ mahīrapaḥ ||
[9.61.23] सुवीरासो वयं धना जयेम सोम मीढ्वः |
 पुनानो वर्धनो गिरः ||
suvīrāso vayaṃ dhanā jayema soma mīḍhvaḥ |
 punāno vardhano ghiraḥ ||
[9.61.24] तवोतासस्तवावसा सयाम वन्वन्त आमुरः |
 सोम वरतेषुजाग्र्हि ||
tvotāsastavāvasā syāma vanvanta āmuraḥ |
 soma vrateṣujāghṛhi ||
[9.61.25] अपघ्नन पवते मर्धो.अप सोमो अराव्णः |
 गछन्निन्द्रस्य निष्क्र्तम ||
apaghnan pavate mṛdho.apa somo arāvṇaḥ |
 ghachannindrasya niṣkṛtam ||
[9.61.26] महो नो राय आ भर पवमान जही मर्धः |
 रास्वेन्दो वीरवद यशः ||
maho no rāya ā bhara pavamāna jahī mṛdhaḥ |
 rāsvendo vīravad yaśaḥ ||
[9.61.27] न तवा शतं चन हरुतो राधो दित्सन्तमा मिनन |
 यत पुनानो मखस्यसे ||
na tvā śataṃ cana hruto rādho ditsantamā minan |
 yat punāno makhasyase ||
[9.61.28] पवस्वेन्दो वर्षा सुतः कर्धी नो यशसो जने |
 विश्वा अपद्विषो जहि ||
pavasvendo vṛṣā sutaḥ kṛdhī no yaśaso jane |
 viśvā apadviṣo jahi ||
[9.61.29] अस्य ते सख्ये वयं तवेन्दो दयुम्न उत्तमे |
 सासह्याम पर्तन्यतः ||
asya te sakhye vayaṃ tavendo dyumna uttame |
 sāsahyāma pṛtanyataḥ ||
[9.61.30] या ते भीमान्यायुधा तिग्मानि सन्ति धूर्वणे |
 रक्षा समस्य नो निदः ||
yā te bhīmānyāyudhā tighmāni santi dhūrvaṇe |
 rakṣā samasya no nidaḥ ||

### Hymn 9.62

[9.62.1] एते अस्र्ग्रमिन्दवस्तिरः पवित्रमाशवः |
 विश्वान्यभिसौभगा ||
ete asṛghramindavastiraḥ pavitramāśavaḥ |
 viśvānyabhisaubhaghā ||
[9.62.2] विघ्नन्तो दुरिता पुरु सुगा तोकाय वाजिनः |
 तना कर्ण्वन्तो अर्वते ||
vighnanto duritā puru sughā tokāya vājinaḥ |
 tanā kṛṇvanto arvate ||
[9.62.3] कर्ण्वन्तो वरिवो गवे.अभ्यर्षन्ति सुष्टुतिम |
 इळामस्मभ्यं संयतम ||
kṛṇvanto varivo ghave.abhyarṣanti suṣṭutim |
 iḷāmasmabhyaṃ saṃyatam ||
[9.62.4] असाव्यंशुर्मदायाप्सु दक्षो गिरिष्ठाः |
 शयेनो न योनिमासदत ||
asāvyaṃśurmadāyāpsu dakṣo ghiriṣṭhāḥ |
 śyeno na yonimāsadat ||
[9.62.5] शुभ्रमन्धो देववातमप्सु धूतो नर्भिः सुतः |
 सवदन्ति गावः पयोभिः ||
śubhramandho devavātamapsu dhūto nṛbhiḥ sutaḥ |
 svadanti ghāvaḥ payobhiḥ ||
[9.62.6] आदीमश्वं न हेतारो.अशूशुभन्नम्र्ताय |
 मध्वो रसं सधमादे ||
ādīmaśvaṃ na hetāro.aśūśubhannamṛtāya |
 madhvo rasaṃ sadhamāde ||
[9.62.7] यास्ते धारा मधुश्चुतो.अस्र्ग्रमिन्द ऊतये |
 ताभिः पवित्रमासदः ||
yāste dhārā madhuścuto.asṛghraminda ūtaye |
 tābhiḥ pavitramāsadaḥ ||
[9.62.8] सो अर्षेन्द्राय पीतये तिरो रोमाण्यव्यया |
 सीदन योना वनेष्वा ||
so arṣendrāya pītaye tiro romāṇyavyayā |
 sīdan yonā vaneṣvā ||
[9.62.9] तवमिन्दो परि सरव सवादिष्ठो अङगिरोभ्यः |
 वरिवोविद घर्तं पयः ||
tvamindo pari srava svādiṣṭho aṅghirobhyaḥ |
 varivovid ghṛtaṃ payaḥ ||
[9.62.10] अयं विचर्षणिर्हितः पवमानः स चेतति |
 हिन्वान आप्यं बर्हत ||
ayaṃ vicarṣaṇirhitaḥ pavamānaḥ sa cetati |
 hinvāna āpyaṃ bṛhat ||
[9.62.11] एष वर्षा वर्षव्रतः पवमानो अशस्तिहा |
 करद वसूनि दाशुषे ||
eṣa vṛṣā vṛṣavrataḥ pavamāno aśastihā |
 karad vasūni dāśuṣe ||
[9.62.12] आ पवस्व सहस्रिणं रयिं गोमन्तमश्विनम |
 पुरुश्चन्द्रम्पुरुस्प्र्हम ||
ā pavasva sahasriṇaṃ rayiṃ ghomantamaśvinam |
 puruścandrampuruspṛham ||
[9.62.13] एष सय परि षिच्यते मर्म्र्ज्यमान आयुभिः |
 उरुगायः कविक्रतुः ||
eṣa sya pari ṣicyate marmṛjyamāna āyubhiḥ |
 urughāyaḥ kavikratuḥ ||
[9.62.14] सहस्रोतिः शतामघो विमानो रजसः कविः |
 इन्द्राय पवते मदः ||
sahasrotiḥ śatāmagho vimāno rajasaḥ kaviḥ |
 indrāya pavate madaḥ ||
[9.62.15] गिरा जात इह सतुत इन्दुरिन्द्राय धीयते |
 विर्योना वसताविव ||
ghirā jāta iha stuta indurindrāya dhīyate |
 viryonā vasatāviva ||
[9.62.16] पवमानः सुतो नर्भिः सोमो वाजमिवासरत |
 चमूषु शक्मनासदम ||
pavamānaḥ suto nṛbhiḥ somo vājamivāsarat |
 camūṣu śakmanāsadam ||
[9.62.17] तं तरिप्र्ष्ठे तरिवन्धुरे रथे युञ्जन्ति यातवे |
 रषीणां सप्त धीतिभिः ||
taṃ tripṛṣṭhe trivandhure rathe yuñjanti yātave |
 ṛṣīṇāṃ sapta dhītibhiḥ ||
[9.62.18] तं सोतारो धनस्प्र्तमाशुं वाजाय यातवे |
 हरिं हिनोत वाजिनम ||
taṃ sotāro dhanaspṛtamāśuṃ vājāya yātave |
 hariṃ hinota vājinam ||
[9.62.19] आविशन कलशं सुतो विश्वा अर्षन्नभि शरियः |
 शूरोन गोषु तिष्ठति ||
āviśan kalaśaṃ suto viśvā arṣannabhi śriyaḥ |
 śūrona ghoṣu tiṣṭhati ||
[9.62.20] आ त इन्दो मदाय कं पयो दुहन्त्यायवः |
 देवा देवेभ्यो मधु ||
ā ta indo madāya kaṃ payo duhantyāyavaḥ |
 devā devebhyo madhu ||
[9.62.21] आ नः सोमं पवित्र आ सर्जता मधुमत्तमम |
 देवेभ्यो देवश्रुत्तमम ||
ā naḥ somaṃ pavitra ā sṛjatā madhumattamam |
 devebhyo devaśruttamam ||
[9.62.22] एते सोमा अस्र्क्षत गर्णानाः शरवसे महे |
 मदिन्तमस्य धारया ||
ete somā asṛkṣata ghṛṇānāḥ śravase mahe |
 madintamasya dhārayā ||
[9.62.23] अभि गव्यानि वीतये नर्म्णा पुनानो अर्षसि |
 सनद्वाजः परि सरव ||
abhi ghavyāni vītaye nṛmṇā punāno arṣasi |
 sanadvājaḥ pari srava ||
[9.62.24] उत नो गोमतीरिषो विश्वा अर्ष परिष्टुभः |
 गर्णानो जमदग्निना ||
uta no ghomatīriṣo viśvā arṣa pariṣṭubhaḥ |
 ghṛṇāno jamadaghninā ||
[9.62.25] पवस्व वाचो अग्रियः सोम चित्राभिरूतिभिः |
 अभि विश्वानि काव्या ||
pavasva vāco aghriyaḥ soma citrābhirūtibhiḥ |
 abhi viśvāni kāvyā ||
[9.62.26] तवं समुद्रिया अपो.अग्रियो वाच ईरयन |
 पवस्व विश्वमेजय ||
tvaṃ samudriyā apo.aghriyo vāca īrayan |
 pavasva viśvamejaya ||
[9.62.27] तुभ्येमा भुवना कवे महिम्ने सोम तस्थिरे |
 तुभ्यमर्षन्तिसिन्धवः ||
tubhyemā bhuvanā kave mahimne soma tasthire |
 tubhyamarṣantisindhavaḥ ||
[9.62.28] पर ते दिवो न वर्ष्टयो धारा यन्त्यसश्चतः |
 अभि शुक्रामुपस्तिरम ||
pra te divo na vṛṣṭayo dhārā yantyasaścataḥ |
 abhi śukrāmupastiram ||
[9.62.29] इन्द्रायेन्दुं पुनीतनोग्रं दक्षाय साधनम |
 ईशानं वीतिराधसम ||
indrāyenduṃ punītanoghraṃ dakṣāya sādhanam |
 īśānaṃ vītirādhasam ||
[9.62.30] पवमान रतः कविः सोमः पवित्रमासदत |
 दधत सतोत्रेसुवीर्यम ||
pavamāna ṛtaḥ kaviḥ somaḥ pavitramāsadat |
 dadhat stotresuvīryam ||

### Hymn 9.63

[9.63.1] आ पवस्व सहस्रिणं रयिं सोम सुवीर्यम |
 अस्मे शरवांसिधारय ||
ā pavasva sahasriṇaṃ rayiṃ soma suvīryam |
 asme śravāṃsidhāraya ||
[9.63.2] इषमूर्जं च पिन्वस इन्द्राय मत्सरिन्तमः |
 चमूष्वा नि षीदसि ||
iṣamūrjaṃ ca pinvasa indrāya matsarintamaḥ |
 camūṣvā ni ṣīdasi ||
[9.63.3] सुत इन्द्राय विष्णवे सोमः कलशे अक्षरत |
 मधुमानस्तुवायवे ||
suta indrāya viṣṇave somaḥ kalaśe akṣarat |
 madhumānastuvāyave ||
[9.63.4] एते अस्र्ग्रमाशवो.अति हवरांसि बभ्रवः |
 सोमा रतस्य धारया ||
ete asṛghramāśavo.ati hvarāṃsi babhravaḥ |
 somā ṛtasya dhārayā ||
[9.63.5] इन्द्रं वर्धन्तो अप्तुरः कर्ण्वन्तो विश्वमार्यम |
 अपघ्नन्तो अराव्णः ||
indraṃ vardhanto apturaḥ kṛṇvanto viśvamāryam |
 apaghnanto arāvṇaḥ ||
[9.63.6] सुता अनु सवमा रजो.अभ्यर्षन्ति बभ्रवः |
 इन्द्रं गछन्त इन्दवः ||
sutā anu svamā rajo.abhyarṣanti babhravaḥ |
 indraṃ ghachanta indavaḥ ||
[9.63.7] अया पवस्व धारया यया सूर्यमरोचयः |
 हिन्वानो मानुषीरपः ||
ayā pavasva dhārayā yayā sūryamarocayaḥ |
 hinvāno mānuṣīrapaḥ ||
[9.63.8] अयुक्त सूर एतशं पवमानो मनावधि |
 अन्तरिक्षेण यातवे ||
ayukta sūra etaśaṃ pavamāno manāvadhi |
 antarikṣeṇa yātave ||
[9.63.9] उत तया हरितो दश सूरो अयुक्त यातवे |
 इन्दुरिन्द्र इतिब्रुवन ||
uta tyā harito daśa sūro ayukta yātave |
 indurindra itibruvan ||
[9.63.10] परीतो वायवे सुतं गिर इन्द्राय मत्सरम |
 अव्यो वारेषुसिञ्चत ||
parīto vāyave sutaṃ ghira indrāya matsaram |
 avyo vāreṣusiñcata ||
[9.63.11] पवमान विदा रयिमस्मभ्यं सोम दुष्टरम |
 यो दूणाशो वनुष्यता ||
pavamāna vidā rayimasmabhyaṃ soma duṣṭaram |
 yo dūṇāśo vanuṣyatā ||
[9.63.12] अभ्यर्ष सहस्रिणं रयिं गोमन्तमश्विनम |
 अभि वाजमुत शरवः ||
abhyarṣa sahasriṇaṃ rayiṃ ghomantamaśvinam |
 abhi vājamuta śravaḥ ||
[9.63.13] सोमो देवो न सूर्यो.अद्रिभिः पवते सुतः |
 दधानः कलशे रसम ||
somo devo na sūryo.adribhiḥ pavate sutaḥ |
 dadhānaḥ kalaśe rasam ||
[9.63.14] एते धामान्यार्या शुक्रा रतस्य धारया |
 वाजं गोमन्तमक्षरन ||
ete dhāmānyāryā śukrā ṛtasya dhārayā |
 vājaṃ ghomantamakṣaran ||
[9.63.15] सुता इन्द्राय वज्रिणे सोमासो दध्याशिरः |
 पवित्रमत्यक्षरन ||
sutā indrāya vajriṇe somāso dadhyāśiraḥ |
 pavitramatyakṣaran ||
[9.63.16] पर सोम मधुमत्तमो राये अर्ष पवित्र आ |
 मदो यो देववीतमः ||
pra soma madhumattamo rāye arṣa pavitra ā |
 mado yo devavītamaḥ ||
[9.63.17] तमी मर्जन्त्यायवो हरिं नदीषु वाजिनम |
 इन्दुमिन्द्रायमत्सरम ||
tamī mṛjantyāyavo hariṃ nadīṣu vājinam |
 indumindrāyamatsaram ||
[9.63.18] आ पवस्व हिरण्यवदश्वावत सोम वीरवत |
 वाजं गोमन्तमा भर ||
ā pavasva hiraṇyavadaśvāvat soma vīravat |
 vājaṃ ghomantamā bhara ||
[9.63.19] परि वाजे न वाजयुमव्यो वारेषु सिञ्चत |
 इन्द्राय मधुमत्तमम ||
pari vāje na vājayumavyo vāreṣu siñcata |
 indrāya madhumattamam ||
[9.63.20] कविं मर्जन्ति मर्ज्यं धीभिर्विप्रा अवस्यवः |
 वर्षा कनिक्रदर्षति ||
kaviṃ mṛjanti marjyaṃ dhībhirviprā avasyavaḥ |
 vṛṣā kanikradarṣati ||
[9.63.21] वर्षणं धीभिरप्तुरं सोमं रतस्य धारया |
 मती विप्राः समस्वरन ||
vṛṣaṇaṃ dhībhirapturaṃ somaṃ ṛtasya dhārayā |
 matī viprāḥ samasvaran ||
[9.63.22] पवस्व देवायुषगिन्द्रं गछतु ते मदः |
 वायुमा रोह धर्मणा ||
pavasva devāyuṣaghindraṃ ghachatu te madaḥ |
 vāyumā roha dharmaṇā ||
[9.63.23] पवमान नि तोशसे रयिं सोम शरवाय्यम |
 परियः समुद्रमा विश ||
pavamāna ni tośase rayiṃ soma śravāyyam |
 priyaḥ samudramā viśa ||
[9.63.24] अपघ्नन पवसे मर्धः करतुवित सोम मत्सरः |
 नुदस्वादेवयुं जनम ||
apaghnan pavase mṛdhaḥ kratuvit soma matsaraḥ |
 nudasvādevayuṃ janam ||
[9.63.25] पवमाना अस्र्क्षत सोमाः शुक्रास इन्दवः |
 अभि विश्वानिकाव्या ||
pavamānā asṛkṣata somāḥ śukrāsa indavaḥ |
 abhi viśvānikāvyā ||
[9.63.26] पवमानास आशवः शुभ्रा अस्र्ग्रमिन्दवः |
 घनन्तो विश्वा अप दविषः ||
pavamānāsa āśavaḥ śubhrā asṛghramindavaḥ |
 ghnanto viśvā apa dviṣaḥ ||
[9.63.27] पवमना दिवस पर्यन्तरिक्षादस्र्क्षत |
 पर्थिव्या अधि सानवि ||
pavamanā divas paryantarikṣādasṛkṣata |
 pṛthivyā adhi sānavi ||
[9.63.28] पुनानः सोम धारयेन्दो विश्वा अप सरिधः |
 जहि रक्षांसि सुक्रतो ||
punānaḥ soma dhārayendo viśvā apa sridhaḥ |
 jahi rakṣāṃsi sukrato ||
[9.63.29] अपघ्नन सोम रक्षसो.अभ्यर्ष कनिक्रदत |
 दयुमन्तं शुष्ममुत्तमम ||
apaghnan soma rakṣaso.abhyarṣa kanikradat |
 dyumantaṃ śuṣmamuttamam ||
[9.63.30] अस्मे वसूनि धारय सोम दिव्यानि पार्थिवा |
 इन्दो विश्वानिवार्या ||
asme vasūni dhāraya soma divyāni pārthivā |
 indo viśvānivāryā ||

### Hymn 9.64

[9.64.1] वर्षा सोम दयुमानसि वर्षा देव वर्षव्रतः |
 वर्षा धर्माणि दधिषे ||
vṛṣā soma dyumānasi vṛṣā deva vṛṣavrataḥ |
 vṛṣā dharmāṇi dadhiṣe ||
[9.64.2] वर्ष्णस्ते वर्ष्ण्यं शवो वर्षा वनं वर्षा मदः |
 सत्यं वर्षन वर्षेदसि ||
vṛṣṇaste vṛṣṇyaṃ śavo vṛṣā vanaṃ vṛṣā madaḥ |
 satyaṃ vṛṣan vṛṣedasi ||
[9.64.3] अश्वो न चक्रदो वर्षा सं गा इन्दो समर्वतः |
 वि नो राये दुरो वर्धि ||
aśvo na cakrado vṛṣā saṃ ghā indo samarvataḥ |
 vi no rāye duro vṛdhi ||
[9.64.4] अस्र्क्षत पर वाजिनो गव्या सोमासो अश्वया |
 शुक्रासो वीरयाशवः ||
asṛkṣata pra vājino ghavyā somāso aśvayā |
 śukrāso vīrayāśavaḥ ||
[9.64.5] शुम्भमाना रतायुभिर्म्र्ज्यमाना गभस्त्योः |
 पवन्ते वारेव्यये ||
śumbhamānā ṛtāyubhirmṛjyamānā ghabhastyoḥ |
 pavante vāreavyaye ||
[9.64.6] ते विश्वा दाशुषे वसु सोमा दिव्यानि पार्थिवा |
 पवन्तामान्तरिक्ष्या ||
te viśvā dāśuṣe vasu somā divyāni pārthivā |
 pavantāmāntarikṣyā ||
[9.64.7] पवमानस्य विश्ववित पर ते सर्गा अस्र्क्षत |
 सूर्यस्येव न रश्मयः ||
pavamānasya viśvavit pra te sarghā asṛkṣata |
 sūryasyeva na raśmayaḥ ||
[9.64.8] केतुं कर्ण्वन दिवस परि विश्वा रूपाभ्यर्षसि |
 समुद्रः सोम पिन्वसे ||
ketuṃ kṛṇvan divas pari viśvā rūpābhyarṣasi |
 samudraḥ soma pinvase ||
[9.64.9] हिन्वानो वाचमिष्यसि पवमान विधर्मणि |
 अक्रान देवो नसूर्यः ||
hinvāno vācamiṣyasi pavamāna vidharmaṇi |
 akrān devo nasūryaḥ ||
[9.64.10] इन्दुः पविष्ट चेतनः परियः कवीनां मती |
 सर्जदश्वं रथीरिव ||
induḥ paviṣṭa cetanaḥ priyaḥ kavīnāṃ matī |
 sṛjadaśvaṃ rathīriva ||
[9.64.11] ऊर्मिर्यस्ते पवित्र आ देवावीः पर्यक्षरत |
 सीदन्न्र्तस्य योनिमा ||
ūrmiryaste pavitra ā devāvīḥ paryakṣarat |
 sīdannṛtasya yonimā ||
[9.64.12] स नो अर्ष पवित्र आ मदो यो देववीतमः |
 इन्दविन्द्रायपीतये ||
sa no arṣa pavitra ā mado yo devavītamaḥ |
 indavindrāyapītaye ||
[9.64.13] इषे पवस्व धारया मर्ज्यमानो मनीषिभिः |
 इन्दो रुचाभिगा इहि ||
iṣe pavasva dhārayā mṛjyamāno manīṣibhiḥ |
 indo rucābhighā ihi ||
[9.64.14] पुनानो वरिवस कर्ध्यूर्जं जनाय गिर्वणः |
 हरे सर्जानाशिरम ||
punāno varivas kṛdhyūrjaṃ janāya ghirvaṇaḥ |
 hare sṛjānaāśiram ||
[9.64.15] पुनानो देववीतय इन्द्रस्य याहि निष्क्र्तम |
 दयुतानो वाजिभिर्यतः ||
punāno devavītaya indrasya yāhi niṣkṛtam |
 dyutāno vājibhiryataḥ ||
[9.64.16] पर हिन्वानास इन्दवो.अछा समुद्रमाशवः |
 धिया जूता अस्र्क्षत ||
pra hinvānāsa indavo.achā samudramāśavaḥ |
 dhiyā jūtā asṛkṣata ||
[9.64.17] मर्म्र्जानास आयवो वर्था समुद्रमिन्दवः |
 अग्मन्न्र्तस्य योनिमा ||
marmṛjānāsa āyavo vṛthā samudramindavaḥ |
 aghmannṛtasya yonimā ||
[9.64.18] परि णो याह्यस्मयुर्विश्वा वसून्योजसा |
 पाहि नः शर्म वीरवत ||
pari ṇo yāhyasmayurviśvā vasūnyojasā |
 pāhi naḥ śarma vīravat ||
[9.64.19] मिमाति वह्निरेतशः पदं युजान रक्वभिः |
 पर यत समुद्र आहितः ||
mimāti vahniretaśaḥ padaṃ yujāna ṛkvabhiḥ |
 pra yat samudra āhitaḥ ||
[9.64.20] आ यद योनिं हिरण्ययमाशुरतस्य सीदति |
 जहात्यप्रचेतसः ||
ā yad yoniṃ hiraṇyayamāśurtasya sīdati |
 jahātyapracetasaḥ ||
[9.64.21] अभि वेना अनूषतेयक्षन्ति परचेतसः |
 मज्जन्त्यविचेतसः ||
abhi venā anūṣateyakṣanti pracetasaḥ |
 majjantyavicetasaḥ ||
[9.64.22] इन्द्रायेन्दो मरुत्वते पवस्व मधुमत्तमः |
 रतस्य योनिमासदम ||
indrāyendo marutvate pavasva madhumattamaḥ |
 ṛtasya yonimāsadam ||
[9.64.23] तं तवा विप्रा वचोविदः परिष कर्ण्वन्ति वेधसः |
 सं तवा मर्जन्त्यायवः ||
taṃ tvā viprā vacovidaḥ pariṣ kṛṇvanti vedhasaḥ |
 saṃ tvā mṛjantyāyavaḥ ||
[9.64.24] रसं ते मित्रो अर्यमा पिबन्ति वरुनः कवे |
 पवमानस्य मरुतः ||
rasaṃ te mitro aryamā pibanti varunaḥ kave |
 pavamānasya marutaḥ ||
[9.64.25] तवं सोम विपश्चितं पुनानो वाचमिष्यसि |
 इन्दो सहस्रभर्णसम ||
tvaṃ soma vipaścitaṃ punāno vācamiṣyasi |
 indo sahasrabharṇasam ||
[9.64.26] उतो सहस्रभर्णसं वाचं सोम मखस्युवम |
 पुनान इन्दवा भर ||
uto sahasrabharṇasaṃ vācaṃ soma makhasyuvam |
 punāna indavā bhara ||
[9.64.27] पुनान इन्दवेषां पुरुहूत जनानाम |
 परियः समुद्रमा विश ||
punāna indaveṣāṃ puruhūta janānām |
 priyaḥ samudramā viśa ||
[9.64.28] दविद्युतत्या रुचा परिष्टोभन्त्या कर्पा |
 सोमाः शुक्रा गवाशिरः ||
davidyutatyā rucā pariṣṭobhantyā kṛpā |
 somāḥ śukrā ghavāśiraḥ ||
[9.64.29] हिन्वानो हेत्र्भिर्यत आ वाजं वाज्यक्रमीत |
 सीदन्तो वनुषो यथा ||
hinvāno hetṛbhiryata ā vājaṃ vājyakramīt |
 sīdanto vanuṣo yathā ||
[9.64.30] रधक सोम सवस्तये संजग्मानो दिवः कविः |
 पवस्व सूर्योद्र्शे ||
ṛdhak soma svastaye saṃjaghmāno divaḥ kaviḥ |
 pavasva sūryodṛśe ||

### Hymn 9.65

[9.65.1] हिन्वन्ति सूरमुस्रयः सवसारो जामयस पतिम |
 महामिन्दुं महीयुवः ||
hinvanti sūramusrayaḥ svasāro jāmayas patim |
 mahāminduṃ mahīyuvaḥ ||
[9.65.2] पवमान रुचा-रुचा देवो देवेभ्यस परि |
 विश्वा वसून्याविश ||
pavamāna rucā-rucā devo devebhyas pari |
 viśvā vasūnyāviśa ||
[9.65.3] आ पवमान सुष्टुतिं वर्ष्टिं देवेभ्यो दुवः |
 इषे पवस्व संयतम ||
ā pavamāna suṣṭutiṃ vṛṣṭiṃ devebhyo duvaḥ |
 iṣe pavasva saṃyatam ||
[9.65.4] वर्षा हयसि भानुना दयुमन्तं तवा हवामहे |
 पवमान सवाध्यः ||
vṛṣā hyasi bhānunā dyumantaṃ tvā havāmahe |
 pavamāna svādhyaḥ ||
[9.65.5] आ पवस्व सुवीर्यं मन्दमानः सवायुध |
 इहो षविन्दवा गहि ||
ā pavasva suvīryaṃ mandamānaḥ svāyudha |
 iho ṣvindavā ghahi ||
[9.65.6] यदद्भिः परिषिच्यसे मर्ज्यमानो गभस्त्योः |
 दरुणा सधस्थमश्नुषे ||
yadadbhiḥ pariṣicyase mṛjyamāno ghabhastyoḥ |
 druṇā sadhasthamaśnuṣe ||
[9.65.7] पर सोमाय वयश्ववत पवमानाय गायत |
 महे सहस्रचक्षसे ||
pra somāya vyaśvavat pavamānāya ghāyata |
 mahe sahasracakṣase ||
[9.65.8] यस्य वर्णं मधुश्चुतं हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः |
 इन्दुमिन्द्राय पीतये ||
yasya varṇaṃ madhuścutaṃ hariṃ hinvantyadribhiḥ |
 indumindrāya pītaye ||
[9.65.9] तस्य ते वाजिनो वयं विश्वा धनानि जिग्युषः |
 सखित्वमा वर्णीमहे ||
tasya te vājino vayaṃ viśvā dhanāni jighyuṣaḥ |
 sakhitvamā vṛṇīmahe ||
[9.65.10] वर्षा पवस्व धारया मरुत्वते च मत्सरः |
 विश्वा दधान ओजसा ||
vṛṣā pavasva dhārayā marutvate ca matsaraḥ |
 viśvā dadhāna ojasā ||
[9.65.11] तं तवा धर्तारमोण्योः पवमान सवर्द्र्शम |
 हिन्वे वाजेषु वाजिनम ||
taṃ tvā dhartāramoṇyoḥ pavamāna svardṛśam |
 hinve vājeṣu vājinam ||
[9.65.12] अया चित्तो विपानया हरिः पवस्व धारया |
 युजं वाजेषु चोदय ||
ayā citto vipānayā hariḥ pavasva dhārayā |
 yujaṃ vājeṣu codaya ||
[9.65.13] आ न इन्दो महीमिषं पवस्व विश्वदर्शतः |
 अस्मभ्यं सोम गातुवित ||
ā na indo mahīmiṣaṃ pavasva viśvadarśataḥ |
 asmabhyaṃ soma ghātuvit ||
[9.65.14] आ कलशा अनूषतेन्दो धाराभिरोजसा |
 एन्द्रस्य पीतयेविश ||
ā kalaśā anūṣatendo dhārābhirojasā |
 endrasya pītayeviśa ||
[9.65.15] यस्य ते मद्यं रसं तीव्रं दुहन्त्यद्रिभिः |
 स पवस्वाभिमातिहा ||
yasya te madyaṃ rasaṃ tīvraṃ duhantyadribhiḥ |
 sa pavasvābhimātihā ||
[9.65.16] राजा मेधाभिरीयते पवमानो मनावधि |
 अन्तरिक्षेण यातवे ||
rājā medhābhirīyate pavamāno manāvadhi |
 antarikṣeṇa yātave ||
[9.65.17] आ न इन्दो शतग्विनं गवां पोषं सवश्व्यम |
 वहा भगत्तिमूतये ||
ā na indo śataghvinaṃ ghavāṃ poṣaṃ svaśvyam |
 vahā bhaghattimūtaye ||
[9.65.18] आ नः सोम सहो जुवो रूपं न वर्चसे भर |
 सुष्वाणो देववीतये ||
ā naḥ soma saho juvo rūpaṃ na varcase bhara |
 suṣvāṇo devavītaye ||
[9.65.19] अर्षा सोम दयुमत्तमो.अभि दरोणानि रोरुवत |
 सीदञ्छ्येनोन योनिमा ||
arṣā soma dyumattamo.abhi droṇāni roruvat |
 sīdañchyenona yonimā ||
[9.65.20] अप्सा इन्द्राय वायवे वरुणाय मरुद्भ्यः |
 सोमो अर्षति विष्णवे ||
apsā indrāya vāyave varuṇāya marudbhyaḥ |
 somo arṣati viṣṇave ||
[9.65.21] इषं तोकाय नो दधदस्मभ्यं सोम विश्वतः |
 आ पवस्वसहस्रिणम ||
iṣaṃ tokāya no dadhadasmabhyaṃ soma viśvataḥ |
 ā pavasvasahasriṇam ||
[9.65.22] ये सोमासः परावति ये अर्वावति सुन्विरे |
 ये वादः शर्यणावति ||
ye somāsaḥ parāvati ye arvāvati sunvire |
 ye vādaḥ śaryaṇāvati ||
[9.65.23] य आर्जीकेषु कर्त्वसु ये मध्ये पस्त्यानाम |
 ये वा जनेषुपञ्चसु ||
ya ārjīkeṣu kṛtvasu ye madhye pastyānām |
 ye vā janeṣupañcasu ||
[9.65.24] ते नो वर्ष्टिं दिवस परि पवन्तामा सुवीर्यम |
 सुवाना देवास इन्दवः ||
te no vṛṣṭiṃ divas pari pavantāmā suvīryam |
 suvānā devāsa indavaḥ ||
[9.65.25] पवते हर्यतो हरिर्ग्र्णानो जमदग्निना |
 हिन्वानो गोरधित्वचि ||
pavate haryato harirghṛṇāno jamadaghninā |
 hinvāno ghoradhitvaci ||
[9.65.26] पर शुक्रासो वयोजुवो हिन्वानासो न सप्तयः |
 शरीणानाप्सु मर्ञ्जत ||
pra śukrāso vayojuvo hinvānāso na saptayaḥ |
 śrīṇānāapsu mṛñjata ||
[9.65.27] तं तवा सुतेष्वाभुवो हिन्विरे देवतातये |
 स पवस्वानया रुचा ||
taṃ tvā suteṣvābhuvo hinvire devatātaye |
 sa pavasvānayā rucā ||
[9.65.28] आ ते दक्षं मयोभुवं वह्निमद्या वर्णीमहे |
 पान्तमापुरुस्प्र्हम ||
ā te dakṣaṃ mayobhuvaṃ vahnimadyā vṛṇīmahe |
 pāntamāpuruspṛham ||
[9.65.29] आ मन्द्रमा वरेण्यमा विप्रमा मनीषिणम |
 पान्तमा पुरुस्प्र्हम ||
ā mandramā vareṇyamā vipramā manīṣiṇam |
 pāntamā puruspṛham ||
[9.65.30] आ रयिमा सुचेतुनमा सुक्रतो तनूष्वा |
 पान्तमा पुरुस्प्र्हम ||
ā rayimā sucetunamā sukrato tanūṣvā |
 pāntamā puruspṛham ||

### Hymn 9.66

[9.66.1] पवस्व विश्वचर्षणे.अभि विश्वानि काव्या |
 सखा सखिभ्य ईड्यः ||
pavasva viśvacarṣaṇe.abhi viśvāni kāvyā |
 sakhā sakhibhya īḍyaḥ ||
[9.66.2] ताभ्यां विश्वस्य राजसि ये पवमान धामनी |
 परतीची सोम तस्थतुः ||
tābhyāṃ viśvasya rājasi ye pavamāna dhāmanī |
 pratīcī soma tasthatuḥ ||
[9.66.3] परि धामानि यानि ते तवं सोमासि विश्वतः पवमान रतुभिः कवे ||
pari dhāmāni yāni te tvaṃ somāsi viśvataḥ pavamāna ṛtubhiḥ kave ||
[9.66.4] पवस्व जनयन्निषो.अभि विश्वानि वार्या |
 सखा सखिभ्य ऊतये ||
pavasva janayanniṣo.abhi viśvāni vāryā |
 sakhā sakhibhya ūtaye ||
[9.66.5] तव शुक्रासो अर्चयो दिवस पर्ष्ठे वि तन्वते |
 पवित्रं सोम धामभिः ||
tava śukrāso arcayo divas pṛṣṭhe vi tanvate |
 pavitraṃ soma dhāmabhiḥ ||
[9.66.6] तवेमे सप्त सिन्धवः परशिषं सोम सिस्रते |
 तुभ्यं धावन्ति धेनवः ||
taveme sapta sindhavaḥ praśiṣaṃ soma sisrate |
 tubhyaṃ dhāvanti dhenavaḥ ||
[9.66.7] पर सोम याहि धारया सुत इन्द्राय मत्सरः |
 दधानो अक्षिति शरवः ||
pra soma yāhi dhārayā suta indrāya matsaraḥ |
 dadhāno akṣiti śravaḥ ||
[9.66.8] समु तवा धीभिरस्वरन हिन्वतीः सप्त जामयः |
 विप्रमाजा विवस्वतः ||
samu tvā dhībhirasvaran hinvatīḥ sapta jāmayaḥ |
 vipramājā vivasvataḥ ||
[9.66.9] मर्जन्ति तवा समग्रुवो.अव्ये जीरावधि षवनि |
 रेभो यदज्यसे वने ||
mṛjanti tvā samaghruvo.avye jīrāvadhi ṣvani |
 rebho yadajyase vane ||
[9.66.10] पवमानस्य ते कवे वाजिन सर्गा अस्र्क्षत |
 अर्वन्तो न शरवस्यवः ||
pavamānasya te kave vājin sarghā asṛkṣata |
 arvanto na śravasyavaḥ ||
[9.66.11] अछा कोशं मधुश्चुतमस्र्ग्रं वारे अव्यये |
 अवावशन्तधीतयः ||
achā kośaṃ madhuścutamasṛghraṃ vāre avyaye |
 avāvaśantadhītayaḥ ||
[9.66.12] अछा समुद्रमिन्दवो.अस्तं गावो न धेनवः |
 अग्मन्न्र्तस्य योनिमा ||
achā samudramindavo.astaṃ ghāvo na dhenavaḥ |
 aghmannṛtasya yonimā ||
[9.66.13] पर ण इन्दो महे रण आपो अर्षन्ति सिन्धवः |
 यद गोभिर्वासयिष्यसे ||
pra ṇa indo mahe raṇa āpo arṣanti sindhavaḥ |
 yad ghobhirvāsayiṣyase ||
[9.66.14] अस्य ते सख्ये वयमियक्षन्तस्त्वोतयः |
 इन्दो सखित्वमुश्मसि ||
asya te sakhye vayamiyakṣantastvotayaḥ |
 indo sakhitvamuśmasi ||
[9.66.15] आ पवस्व गविष्टये महे सोम नर्चक्षसे |
 एन्द्रस्य जठरेविश ||
ā pavasva ghaviṣṭaye mahe soma nṛcakṣase |
 endrasya jaṭhareviśa ||
[9.66.16] महानसि सोम जयेष्ठ उग्राणामिन्द ओजिष्ठः |
 युध्वा सञ्छश्वज्जिगेथ ||
mahānasi soma jyeṣṭha ughrāṇāminda ojiṣṭhaḥ |
 yudhvā sañchaśvajjighetha ||
[9.66.17] य उग्रेभ्यश्चिदोजीयाञ्छूरेभ्यश्चिच्छूरतरः |
 भूरिदाभ्यश्चिन मंहीयान ||
ya ughrebhyaścidojīyāñchūrebhyaścicchūrataraḥ |
 bhūridābhyaścin maṃhīyān ||
[9.66.18] तवं सोम सूर एषस्तोकस्य साता तनूनाम |
 वर्णीमहे सख्याय वर्णीमहे युज्याय ||
tvaṃ soma sūra eṣastokasya sātā tanūnām |
 vṛṇīmahe sakhyāya vṛṇīmahe yujyāya ||
[9.66.19] अग्न आयूंषि पवस आ सुवोर्जमिषं च नः |
 आरे बाधस्व दुछुनाम ||
aghna āyūṃṣi pavasa ā suvorjamiṣaṃ ca naḥ |
 āre bādhasva duchunām ||
[9.66.20] अग्निरषिः पवमानः पाञ्चजन्यः पुरोहितः |
 तमीमहेमहागयम ||
aghnirṣiḥ pavamānaḥ pāñcajanyaḥ purohitaḥ |
 tamīmahemahāghayam ||
[9.66.21] अग्ने पवस्व सवपा अस्मे वर्चः सुवीर्यम |
 दधद रयिं मयि पोषम ||
aghne pavasva svapā asme varcaḥ suvīryam |
 dadhad rayiṃ mayi poṣam ||
[9.66.22] पवमानो अति सरिधो.अभ्यर्षति सुष्टुतिम |
 सूरो न विश्वदर्शतः ||
pavamāno ati sridho.abhyarṣati suṣṭutim |
 sūro na viśvadarśataḥ ||
[9.66.23] स मर्म्र्जान आयुभिः परयस्वान परयसे हितः |
 इन्दुरत्योविचक्षणः ||
sa marmṛjāna āyubhiḥ prayasvān prayase hitaḥ |
 induratyovicakṣaṇaḥ ||
[9.66.24] पवमान रतं बर्हच्छुक्रं जयोतिरजीजनत |
 कर्ष्णा तमांसि जङघनत ||
pavamāna ṛtaṃ bṛhacchukraṃ jyotirajījanat |
 kṛṣṇā tamāṃsi jaṅghanat ||
[9.66.25] पवमानस्य जङघनतो हरेश्चन्द्रा अस्र्क्षत |
 जीरा अजिरशोचिषः ||
pavamānasya jaṅghnato hareścandrā asṛkṣata |
 jīrā ajiraśociṣaḥ ||
[9.66.26] पवमानो रथीतमः शुभ्रेभिः शुभ्रशस्तमः |
 हरिश्चन्द्रो मरुद्गणः ||
pavamāno rathītamaḥ śubhrebhiḥ śubhraśastamaḥ |
 hariścandro marudghaṇaḥ ||
[9.66.27] पवमानो वयश्नवद रश्मिभिर्वाजसातमः |
 दधत सतोत्रेसुवीर्यम ||
pavamāno vyaśnavad raśmibhirvājasātamaḥ |
 dadhat stotresuvīryam ||
[9.66.28] पर सुवान इन्दुरक्षाः पवित्रमत्यव्ययम |
 पुनान इन्दुरिन्द्रमा ||
pra suvāna indurakṣāḥ pavitramatyavyayam |
 punāna indurindramā ||
[9.66.29] एष सोमो अधि तवचि गवां करीळत्यद्रिभिः |
 इन्द्रं मदाय जोहुवत ||
eṣa somo adhi tvaci ghavāṃ krīḷatyadribhiḥ |
 indraṃ madāya johuvat ||
[9.66.30] यस्य ते दयुम्नवत पयः पवमानाभ्र्तं दिवः |
 तेन नो मर्ळ जीवसे ||
yasya te dyumnavat payaḥ pavamānābhṛtaṃ divaḥ |
 tena no mṛḷa jīvase ||

### Hymn 9.67

[9.67.1] तवं सोमासि धारयुर्मन्द्र ओजिष्ठो अध्वरे |
 पवस्व मंहयद्रयिः ||
tvaṃ somāsi dhārayurmandra ojiṣṭho adhvare |
 pavasva maṃhayadrayiḥ ||
[9.67.2] तवं सुतो नर्मादनो दधन्वान मत्सरिन्तमः |
 इन्द्राय सूरिरन्धसा ||
tvaṃ suto nṛmādano dadhanvān matsarintamaḥ |
 indrāya sūrirandhasā ||
[9.67.3] तवं सुष्वाणो अद्रिभिरभ्यर्ष कनिक्रदत |
 दयुमन्तं शुष्ममुत्तमम ||
tvaṃ suṣvāṇo adribhirabhyarṣa kanikradat |
 dyumantaṃ śuṣmamuttamam ||
[9.67.4] इन्दुर्हिन्वानो अर्षति तिरो वाराण्यव्यया |
 हरिर्वाजमचिक्रदत ||
indurhinvāno arṣati tiro vārāṇyavyayā |
 harirvājamacikradat ||
[9.67.5] इन्दो वयव्यमर्षसि वि शरवांसि वि सौभगा |
 वि वाजांसोम गोमतः ||
indo vyavyamarṣasi vi śravāṃsi vi saubhaghā |
 vi vājāṃsoma ghomataḥ ||
[9.67.6] आ न इन्दो शतग्विनं रयिं गोमन्तमश्विनम |
 भरा सोम सहस्रिणम ||
ā na indo śataghvinaṃ rayiṃ ghomantamaśvinam |
 bharā soma sahasriṇam ||
[9.67.7] पवमानास इन्दवस्तिरः पवित्रमाशवः |
 इन्द्रं यामेभिराशत ||
pavamānāsa indavastiraḥ pavitramāśavaḥ |
 indraṃ yāmebhirāśata ||
[9.67.8] ककुहः सोम्यो रस इन्दुरिन्द्राय पूर्व्यः |
 आयुः पवत आयवे ||
kakuhaḥ somyo rasa indurindrāya pūrvyaḥ |
 āyuḥ pavata āyave ||
[9.67.9] हिन्वन्ति सूरमुस्रयः पवमानं मधुश्चुतम |
 अभि गिरा समस्वरन ||
hinvanti sūramusrayaḥ pavamānaṃ madhuścutam |
 abhi ghirā samasvaran ||
[9.67.10] अविता नो अजाश्वः पूषा यामनि-यामनि |
 आ भक्षत कन्यासु नः ||
avitā no ajāśvaḥ pūṣā yāmani-yāmani |
 ā bhakṣat kanyāsu naḥ ||
[9.67.11] अयं सोमः कपर्दिने घर्तं न पवते मधु |
 आ भक्षत कन्यासु नः ||
ayaṃ somaḥ kapardine ghṛtaṃ na pavate madhu |
 ā bhakṣat kanyāsu naḥ ||
[9.67.12] अयं त आघ्र्णे सुतो घर्तं न पवते शुचि |
 आ भक्षत कन्यासु नः ||
ayaṃ ta āghṛṇe suto ghṛtaṃ na pavate śuci |
 ā bhakṣat kanyāsu naḥ ||
[9.67.13] वाचो जन्तुः कवीनां पवस्व सोम धारया |
 देवेषु रत्नधा असि ||
vāco jantuḥ kavīnāṃ pavasva soma dhārayā |
 deveṣu ratnadhā asi ||
[9.67.14] आ कलशेषु धावति शयेनो वर्म वि गाहते |
 अभि दरोणा कनिक्रदत ||
ā kalaśeṣu dhāvati śyeno varma vi ghāhate |
 abhi droṇā kanikradat ||
[9.67.15] परि पर सोम ते रसो.असर्जि कलशे सुतः |
 शयेनो न तक्तोर्षति ||
pari pra soma te raso.asarji kalaśe sutaḥ |
 śyeno na taktoarṣati ||
[9.67.16] पवस्व सोम मन्दयन्निन्द्राय मधुमत्तमः ||
pavasva soma mandayannindrāya madhumattamaḥ ||
[9.67.17] अस्र्ग्रन देववीतये वाजयन्तो रथा इव ||
asṛghran devavītaye vājayanto rathā iva ||
[9.67.18] ते सुतासो मदिन्तमाः शुक्रा वायुमस्र्क्षत ||
te sutāso madintamāḥ śukrā vāyumasṛkṣata ||
[9.67.19] गराव्णा तुन्नो अभिष्टुतः पवित्रं सोम गछसि |
 दधत सतोत्रे सुवीर्यम ||
ghrāvṇā tunno abhiṣṭutaḥ pavitraṃ soma ghachasi |
 dadhat stotre suvīryam ||
[9.67.20] एष तुन्नो अभिष्टुतः पवित्रमति गाहते |
 रक्षोहा वारमव्ययम ||
eṣa tunno abhiṣṭutaḥ pavitramati ghāhate |
 rakṣohā vāramavyayam ||
[9.67.21] यदन्ति यच्च दूरके भयं विन्दति मामिह |
 पवमानवि तज्जहि ||
yadanti yacca dūrake bhayaṃ vindati māmiha |
 pavamānavi tajjahi ||
[9.67.22] पवमानः सो अद्य नः पवित्रेण विचर्षणिः |
 यः पोतास पुनातु नः ||
pavamānaḥ so adya naḥ pavitreṇa vicarṣaṇiḥ |
 yaḥ potāsa punātu naḥ ||
[9.67.23] यत ते पवित्रमर्चिष्यग्ने विततमन्तरा |
 बरह्म तेन पुनीहि नः ||
yat te pavitramarciṣyaghne vitatamantarā |
 brahma tena punīhi naḥ ||
[9.67.24] यत ते पवित्रमर्चिवदग्ने तेन पुनीहि नः |
 बरह्मसवैः पुनीहि नः ||
yat te pavitramarcivadaghne tena punīhi naḥ |
 brahmasavaiḥ punīhi naḥ ||
[9.67.25] उभाभ्यां देव सवितः पवित्रेण सवेन च |
 मां पुनीहि विश्वतः ||
ubhābhyāṃ deva savitaḥ pavitreṇa savena ca |
 māṃ punīhi viśvataḥ ||
[9.67.26] तरिभिष टवं देव सवितर्वर्षिष्ठैः सोम धामभिः |
 अग्ने दक्षैः पुनीहि नः ||
tribhiṣ ṭvaṃ deva savitarvarṣiṣṭhaiḥ soma dhāmabhiḥ |
 aghne dakṣaiḥ punīhi naḥ ||
[9.67.27] पुनन्तु मां देवजनाः पुनन्तु वसवो धिया |
 विश्वे देवाः पुनीत मा जातवेदः पुनीहि मा ||
punantu māṃ devajanāḥ punantu vasavo dhiyā |
 viśve devāḥ punīta mā jātavedaḥ punīhi mā ||
[9.67.28] पर पयायस्व पर सयन्दस्व सोम विश्वेभिरंशुभिः |
 देवेभ्य उत्तमं हविः ||
pra pyāyasva pra syandasva soma viśvebhiraṃśubhiḥ |
 devebhya uttamaṃ haviḥ ||
[9.67.29] उप परियं पनिप्नतं युवानमाहुतीव्र्धम |
 अगन्म बिभ्रतोनमः ||
upa priyaṃ panipnataṃ yuvānamāhutīvṛdham |
 aghanma bibhratonamaḥ ||
[9.67.30] अलाय्यस्य परशुर्ननाश तमा पवस्व देव सोम |
 आखुं चिदेव देव सोम ||
alāyyasya paraśurnanāśa tamā pavasva deva soma |
 ākhuṃ cideva deva soma ||
[9.67.31] यः पावमानीरध्येत्य रषिभिः सम्भ्र्तं रसम |
 सर्वंस पूतमश्नाति सवदितं मातरिश्वना ||
yaḥ pāvamānīradhyety ṛṣibhiḥ sambhṛtaṃ rasam |
 sarvaṃsa pūtamaśnāti svaditaṃ mātariśvanā ||
[9.67.32] पावमानीर्यो अध्येत्य रषिभिः सम्भ्र्तं रसम |
 तस्मै सरस्वती दुहे कषीरं सर्पिर्मधूदकम ||
pāvamānīryo adhyety ṛṣibhiḥ sambhṛtaṃ rasam |
 tasmai sarasvatī duhe kṣīraṃ sarpirmadhūdakam ||

### Hymn 9.68

[9.68.1] पर देवमछा मधुमन्त इन्दवो.असिष्यदन्त गाव आ न धेनवः |
 बर्हिषदो वचनावन्त ऊधभिः परिस्रुतमुस्रियानिर्णिजं धिरे ||
pra devamachā madhumanta indavo.asiṣyadanta ghāva ā na dhenavaḥ |
 barhiṣado vacanāvanta ūdhabhiḥ parisrutamusriyānirṇijaṃ dhire ||
[9.68.2] स रोरुवदभि पूर्वा अचिक्रददुपारुहः शरथयन सवादतेहरिः |
 तिरः पवित्रमप्रियन्नुरु जरयो नि शर्याणि दधते देव आ वरम ||
sa roruvadabhi pūrvā acikradadupāruhaḥ śrathayan svādatehariḥ |
 tiraḥ pavitramapriyannuru jrayo ni śaryāṇi dadhate deva ā varam ||
[9.68.3] वि यो ममे यम्या संयती मदः साकंव्र्धा पयसा पिन्वदक्षिता |
 मही अपारे रजसी विवेविददभिव्रजन्नक्षितं पाज आ ददे ||
vi yo mame yamyā saṃyatī madaḥ sākaṃvṛdhā payasā pinvadakṣitā |
 mahī apāre rajasī vivevidadabhivrajannakṣitaṃ pāja ā dade ||
[9.68.4] स मातरा विचरन वाजयन्नपः पर मेधिरः सवधया पिन्वते पदम |
 अंशुर्यवेन पिपिशे यतो नर्भिः सं जामिभिर्नसते रक्षते शिरः ||
sa mātarā vicaran vājayannapaḥ pra medhiraḥ svadhayā pinvate padam |
 aṃśuryavena pipiśe yato nṛbhiḥ saṃ jāmibhirnasate rakṣate śiraḥ ||
[9.68.5] सं दक्षेण मनसा जायते कविरतस्य गर्भो निहितो यमा परः |
 यूना ह सन्ता परथमं वि जज्ञतुर्गुहा हितं जनिम नेममुद्यतम ||
saṃ dakṣeṇa manasā jāyate kavirtasya gharbho nihito yamā paraḥ |
 yūnā ha santā prathamaṃ vi jajñaturghuhā hitaṃ janima nemamudyatam ||
[9.68.6] मन्द्रस्य रूपं विविदुर्मनीषिणः शयेनो यदन्धो अभरत परावतः |
 तं मर्जयन्त सुव्र्धं नदीष्वा उशन्तमंशुं परियन्तं रग्मियम ||
mandrasya rūpaṃ vividurmanīṣiṇaḥ śyeno yadandho abharat parāvataḥ |
 taṃ marjayanta suvṛdhaṃ nadīṣvā uśantamaṃśuṃ pariyantaṃ ṛghmiyam ||
[9.68.7] तवां मर्जन्ति दश योषणः सुतं सोम रषिभिर्मतिभिर्धीतिभिर्हितम |
 अव्यो वारेभिरुत देवहूतिभिर्न्र्भिर्यतोवाजमा दर्षि सातये ||
tvāṃ mṛjanti daśa yoṣaṇaḥ sutaṃ soma ṛṣibhirmatibhirdhītibhirhitam |
 avyo vārebhiruta devahūtibhirnṛbhiryatovājamā darṣi sātaye ||
[9.68.8] परिप्रयन्तं वय्यं सुषंसदं सोमं मनीषा अभ्यनूषत सतुभः |
 यो धारया मधुमानूर्मिणा दिव इयर्ति वाचं रयिषाळ अमर्त्यः ||
pariprayantaṃ vayyaṃ suṣaṃsadaṃ somaṃ manīṣā abhyanūṣata stubhaḥ |
 yo dhārayā madhumānūrmiṇā diva iyarti vācaṃ rayiṣāḷ amartyaḥ ||
[9.68.9] अयं दिव इयर्ति विश्वमा रजः सोमः पुनानः कलशेषु सीदति |
 अद्भिर्गोभिर्म्र्ज्यते अद्रिभिः सुतः पुनान इन्दुर्वरिवो विदत परियम ||
ayaṃ diva iyarti viśvamā rajaḥ somaḥ punānaḥ kalaśeṣu sīdati |
 adbhirghobhirmṛjyate adribhiḥ sutaḥ punāna indurvarivo vidat priyam ||
[9.68.10] एवा नः सोम परिषिच्यमानो वयो दधच्चित्रतमं पवस्व |
 अद्वेषे दयावाप्र्थिवी हुवेम देवा धत्त रयिमस्मे सुवीरम ||
evā naḥ soma pariṣicyamāno vayo dadhaccitratamaṃ pavasva |
 adveṣe dyāvāpṛthivī huvema devā dhatta rayimasme suvīram ||

### Hymn 9.69

[9.69.1] इषुर्न धन्वन परति धीयते मतिर्वत्सो न मातुरुप सर्ज्यूधनि |
 उरुधारेव दुहे अग्र आयत्यस्य वरतेष्वपि सोम इष्यते ||
iṣurna dhanvan prati dhīyate matirvatso na māturupa sarjyūdhani |
 urudhāreva duhe aghra āyatyasya vrateṣvapi soma iṣyate ||
[9.69.2] उपो मतिः पर्च्यते सिच्यते मधु मन्द्राजनी चोदते अन्तरासनि |
 पवमानः सन्तनिः परघ्नतामिव मधुमान दरप्सः परि वारमर्षति ||
upo matiḥ pṛcyate sicyate madhu mandrājanī codate antarāsani |
 pavamānaḥ santaniḥ praghnatāmiva madhumān drapsaḥ pari vāramarṣati ||
[9.69.3] अव्ये वधूयुः पवते परि तवचि शरथ्नीते नप्तीरदितेरतं यते |
 हरिरक्रान यजतः संयतो मदो नर्म्णा शिशानो महिषो न शोभते ||
avye vadhūyuḥ pavate pari tvaci śrathnīte naptīraditertaṃ yate |
 harirakrān yajataḥ saṃyato mado nṛmṇā śiśāno mahiṣo na śobhate ||
[9.69.4] उक्षा मिमाति परति यन्ति धेनवो देवस्य देवीरुप यन्ति निष्क्र्तम |
 अत्यक्रमीदर्जुनं वारमव्ययमत्कं न निक्तम्परि सोमो अव्यत ||
ukṣā mimāti prati yanti dhenavo devasya devīrupa yanti niṣkṛtam |
 atyakramīdarjunaṃ vāramavyayamatkaṃ na niktampari somo avyata ||
[9.69.5] अम्र्क्तेन रुशता वाससा हरिरमर्त्यो निर्णिजानः परि वयत |
 दिवस पर्ष्ठं बर्हणा निर्णिजे कर्तोपस्तरणं चम्वोर्नभस्मयम ||
amṛktena ruśatā vāsasā hariramartyo nirṇijānaḥ pari vyata |
 divas pṛṣṭhaṃ barhaṇā nirṇije kṛtopastaraṇaṃ camvornabhasmayam ||
[9.69.6] सूर्यस्येव रश्मयो दरावयित्नवो मत्सरासः परसुपः साकमीरते |
 तन्तुं ततं परि सर्गास आशवो नेन्द्राद रते पवते धाम किं चन ||
sūryasyeva raśmayo drāvayitnavo matsarāsaḥ prasupaḥ sākamīrate |
 tantuṃ tataṃ pari sarghāsa āśavo nendrād ṛte pavate dhāma kiṃ cana ||
[9.69.7] सिन्धोरिव परवणे निम्न आशवो वर्षच्युता मदासो गातुमाशत |
 शं नो निवेशे दविपदे चतुष्पदे.अस्मे वाजः सोम तिष्ठन्तु कर्ष्टयः ||
sindhoriva pravaṇe nimna āśavo vṛṣacyutā madāso ghātumāśata |
 śaṃ no niveśe dvipade catuṣpade.asme vājaḥ soma tiṣṭhantu kṛṣṭayaḥ ||
[9.69.8] आ नः पवस्व वसुमद धिरण्यवदश्वावद गोमद यवमत सुवीर्यम |
 यूयं हि सोम पितरो मम सथन दिवो मूर्धानःप्रस्थिता वयस्क्र्तः ||
ā naḥ pavasva vasumad dhiraṇyavadaśvāvad ghomad yavamat suvīryam |
 yūyaṃ hi soma pitaro mama sthana divo mūrdhānaḥprasthitā vayaskṛtaḥ ||
[9.69.9] एते सोमाः पवमानास इन्द्रं रथा इव पर ययुः सातिमछ |
 सुताः पवित्रमति यन्त्यव्यं हित्वी वव्रिं हरितोव्र्ष्तिमछ ||
ete somāḥ pavamānāsa indraṃ rathā iva pra yayuḥ sātimacha |
 sutāḥ pavitramati yantyavyaṃ hitvī vavriṃ haritovṛṣtimacha ||
[9.69.10] इन्दविन्द्राय बर्हते पवस्व सुम्र्ळीको अनवद्यो रिशादाः |
 भरा चन्द्राणि गर्णते वसूनि देवैर्द्यावाप्र्थिवी परावतं नः ||
indavindrāya bṛhate pavasva sumṛḷīko anavadyo riśādāḥ |
 bharā candrāṇi ghṛṇate vasūni devairdyāvāpṛthivī prāvataṃ naḥ ||

### Hymn 9.70

[9.70.1] तरिरस्मै सप्त धेनवो दुदुह्रे सत्यामाशिरं पूर्व्ये वयोमनि |
 चत्वार्यन्या भुवनानि निर्णिजे चारूणि चक्रे यद रतैरवर्धत ||
trirasmai sapta dhenavo duduhre satyāmāśiraṃ pūrvye vyomani |
 catvāryanyā bhuvanāni nirṇije cārūṇi cakre yad ṛtairavardhata ||
[9.70.2] स भिक्षमाणो अम्र्तस्य चारुण उभे दयावा काव्येना वि शश्रथे |
 तेजिष्ठा अपो मंहना परि वयत यदी देवस्य शरवसा सदो विदुः ||
sa bhikṣamāṇo amṛtasya cāruṇa ubhe dyāvā kāvyenā vi śaśrathe |
 tejiṣṭhā apo maṃhanā pari vyata yadī devasya śravasā sado viduḥ ||
[9.70.3] ते अस्य सन्तु केतवो.अम्र्त्यवो.अदाभ्यासो जनुषी उभे अनु |
 येभिर्न्र्म्णा च देव्या च पुनत आदिद राजानं मनना अग्र्भ्णत ||
te asya santu ketavo.amṛtyavo.adābhyāso januṣī ubhe anu |
 yebhirnṛmṇā ca devyā ca punata ādid rājānaṃ mananā aghṛbhṇata ||
[9.70.4] स मर्ज्यमानो दशभिः सुकर्मभिः पर मध्यमासु मात्र्षुप्रमे सचा |
 वरतानि पानो अम्र्तस्व चारुण उभे नर्चक्षानु पश्यते विशौ ||
sa mṛjyamāno daśabhiḥ sukarmabhiḥ pra madhyamāsu mātṛṣuprame sacā |
 vratāni pāno amṛtasva cāruṇa ubhe nṛcakṣāanu paśyate viśau ||
[9.70.5] स मर्म्र्जान इन्द्रियाय धायस ओभे अन्ता रोदसी हर्षते हितः |
 वर्षा शुष्मेण बाधते वि दुर्मतीरादेदिशानः शर्यहेव शुरुधः ||
sa marmṛjāna indriyāya dhāyasa obhe antā rodasī harṣate hitaḥ |
 vṛṣā śuṣmeṇa bādhate vi durmatīrādediśānaḥ śaryaheva śurudhaḥ ||
[9.70.6] स मातरा न दद्र्शान उस्रियो नानददेति मरुतामिव सवनः |
 जानन्न्र्तं परथमं यत सवर्णरं परशस्तये कमव्र्णीत सुक्रतुः ||
sa mātarā na dadṛśāna usriyo nānadadeti marutāmiva svanaḥ |
 jānannṛtaṃ prathamaṃ yat svarṇaraṃ praśastaye kamavṛṇīta sukratuḥ ||
[9.70.7] रुवति भीमो वर्षभस्तविष्यया शर्ङगे शिशानो हरिणीविचक्षणः |
 आ योनिं सोमः सुक्र्तं नि षीदति गव्ययीत्वग भवति निर्णिगव्ययी ||
ruvati bhīmo vṛṣabhastaviṣyayā śṛṅghe śiśāno hariṇīvicakṣaṇaḥ |
 ā yoniṃ somaḥ sukṛtaṃ ni ṣīdati ghavyayītvagh bhavati nirṇighavyayī ||
[9.70.8] शुचिः पुनानस्तन्वमरेपसमव्ये हरिर्न्यधाविष्ट सानवि |
 जुष्टो मित्राय वरुणाय वायवे तरिधातु मधु करियते सुकर्मभिः ||
śuciḥ punānastanvamarepasamavye harirnyadhāviṣṭa sānavi |
 juṣṭo mitrāya varuṇāya vāyave tridhātu madhu kriyate sukarmabhiḥ ||
[9.70.9] पवस्व सोम देववीतये वर्षेन्द्रस्य हार्दि सोमधानमा विश |
 पुरा नो बाधाद दुरिताति पारय कषेत्रविद धि दिश आहा विप्र्छते ||
pavasva soma devavītaye vṛṣendrasya hārdi somadhānamā viśa |
 purā no bādhād duritāti pāraya kṣetravid dhi diśa āhā vipṛchate ||
[9.70.10] हितो न सप्तिरभि वाजमर्षेन्द्रस्येन्दो जठरमा पवस्व |
 नावा न सिन्धुमति पर्षि विद्वाञ्छूरो न युध्यन्नव नो निद सपः ||
hito na saptirabhi vājamarṣendrasyendo jaṭharamā pavasva |
 nāvā na sindhumati parṣi vidvāñchūro na yudhyannava no nida spaḥ ||

### Hymn 9.71

[9.71.1] आ दक्षिणा सर्ज्यते शुष्म्यासदं वेति दरुहो रक्षसः पाति जाग्र्विः |
 हरिरोपशं कर्णुते नभस पय उपस्तिरे चम्वोर्ब्रह्म निर्णिजे ||
ā dakṣiṇā sṛjyate śuṣmyāsadaṃ veti druho rakṣasaḥ pāti jāghṛviḥ |
 hariropaśaṃ kṛṇute nabhas paya upastire camvorbrahma nirṇije ||
[9.71.2] पर करिष्टिहेव शूष एति रोरुवदसुर्यं वर्णं नि रिणीते अस्य तम |
 जहाति वव्रिं पितुरेति निष्क्र्तमुपप्रुतं कर्णुते निर्णिजं तना ||
pra kriṣṭiheva śūṣa eti roruvadasuryaṃ varṇaṃ ni riṇīte asya tam |
 jahāti vavriṃ pitureti niṣkṛtamupaprutaṃ kṛṇute nirṇijaṃ tanā ||
[9.71.3] अद्रिभिः सुतः पवते गभस्त्योर्व्र्षायते नभसा वेपते मती |
 स मोदते नसते साधते गिरा नेनिक्ते अप्सु यजते परीमणि ||
adribhiḥ sutaḥ pavate ghabhastyorvṛṣāyate nabhasā vepate matī |
 sa modate nasate sādhate ghirā nenikte apsu yajate parīmaṇi ||
[9.71.4] परि दयुक्षं सहसः पर्वताव्र्धं मध्वः सिञ्चन्ति हर्म्यस्य सक्षणिम |
 आ यस्मिन गावः सुहुताद ऊधनि मूर्धंछ्रीणन्त्यग्रियं वरीमभिः ||
pari dyukṣaṃ sahasaḥ parvatāvṛdhaṃ madhvaḥ siñcanti harmyasya sakṣaṇim |
 ā yasmin ghāvaḥ suhutāda ūdhani mūrdhaṃchrīṇantyaghriyaṃ varīmabhiḥ ||
[9.71.5] समी रथं न भुरिजोरहेषत दश सवसारो अदितेरुपस्थ आ |
 जिगादुप जरयति गोरपीच्यं पदं यदस्य मतुथा अजीजनन ||
samī rathaṃ na bhurijoraheṣata daśa svasāro aditerupastha ā |
 jighādupa jrayati ghorapīcyaṃ padaṃ yadasya matuthā ajījanan ||
[9.71.6] शयेनो न योनिं सदनं धिया कर्तं हिरण्ययमासदं देव एषति |
 ए रिणन्ति बर्हिषि परियं गिराश्वो न देवानप्येति यज्ञियः ||
śyeno na yoniṃ sadanaṃ dhiyā kṛtaṃ hiraṇyayamāsadaṃ deva eṣati |
 e riṇanti barhiṣi priyaṃ ghirāśvo na devānapyeti yajñiyaḥ ||
[9.71.7] परा वयक्तो अरुषो दिवः कविर्व्र्षा तरिप्र्ष्ठो अनविष्टगा अभि |
 सहस्रणीतिर्यतिः परायती रेभो न पूर्वीरुषसो वि राजति ||
parā vyakto aruṣo divaḥ kavirvṛṣā tripṛṣṭho anaviṣṭaghā abhi |
 sahasraṇītiryatiḥ parāyatī rebho na pūrvīruṣaso vi rājati ||
[9.71.8] तवेषं रूपं कर्णुते वर्णो अस्य स यत्राशयत सम्र्ता सेधति सरिधः |
 अप्सा याति सवधया दैव्यं जनं सं सुष्टुती नसते सं गोग्रया ||
tveṣaṃ rūpaṃ kṛṇute varṇo asya sa yatrāśayat samṛtā sedhati sridhaḥ |
 apsā yāti svadhayā daivyaṃ janaṃ saṃ suṣṭutī nasate saṃ ghoaghrayā ||
[9.71.9] उक्षेव यूथा परियन्नरावीदधि तविषीरधित सूर्यस्य |
 दिव्यः सुपर्णो.अव चक्षत कषां सोमः परि करतुना पश्यते जाः ||
ukṣeva yūthā pariyannarāvīdadhi tviṣīradhita sūryasya |
 divyaḥ suparṇo.ava cakṣata kṣāṃ somaḥ pari kratunā paśyate jāḥ ||

### Hymn 9.72

[9.72.1] हरिं मर्जन्त्यरुषो न युज्यते सं धेनुभिः कलशे सोमो अज्यते |
 उद वाचमीरयति हिन्वते मती पुरुष्टुतस्य कति चित्परिप्रियः ||
hariṃ mṛjantyaruṣo na yujyate saṃ dhenubhiḥ kalaśe somo ajyate |
 ud vācamīrayati hinvate matī puruṣṭutasya kati citparipriyaḥ ||
[9.72.2] साकं वदन्ति बहवो मनीषिण इन्द्रस्य सोमं जठरे यदादुहुः |
 यदी मर्जन्ति सुगभस्तयो नरः सनीळाभिर्दशभिः काम्यं मधु ||
sākaṃ vadanti bahavo manīṣiṇa indrasya somaṃ jaṭhare yadāduhuḥ |
 yadī mṛjanti sughabhastayo naraḥ sanīḷābhirdaśabhiḥ kāmyaṃ madhu ||
[9.72.3] अरममाणो अत्येति गा अभि सूर्यस्य परियं दुहितुस्तिरो रवम |
 अन्वस्मै जोषमभरद विनंग्र्सः सं दवयीभिः सवस्र्भिः कषेति जामिभिः ||
aramamāṇo atyeti ghā abhi sūryasya priyaṃ duhitustiro ravam |
 anvasmai joṣamabharad vinaṃghṛsaḥ saṃ dvayībhiḥ svasṛbhiḥ kṣeti jāmibhiḥ ||
[9.72.4] नर्धूतो अद्रिषुतो बर्हिषि परियः पतिर्गवां परदिव इन्दुरतवियः |
 पुरन्धिवान मनुषो यज्ञसाधनः शुचिर्धियापवते सोम इन्द्र ते ||
nṛdhūto adriṣuto barhiṣi priyaḥ patirghavāṃ pradiva indurtviyaḥ |
 purandhivān manuṣo yajñasādhanaḥ śucirdhiyāpavate soma indra te ||
[9.72.5] नर्बाहुभ्यां चोदितो धारया सुतो.अनुष्वधं पवते सोम इन्द्र ते |
 आप्राः करतून समजैरध्वरे मतीर्वेर्न दरुषच्चम्वोरासदद धरिः ||
nṛbāhubhyāṃ codito dhārayā suto.anuṣvadhaṃ pavate soma indra te |
 āprāḥ kratūn samajairadhvare matīrverna druṣaccamvorāsadad dhariḥ ||
[9.72.6] अंशुं दुहन्ति सतनयन्तमक्षितं कविं कवयो.अपसो मनीषिणः |
 समी गावो मतयो यन्ति संयत रतस्य योना सदने पुनर्भुवः ||
aṃśuṃ duhanti stanayantamakṣitaṃ kaviṃ kavayo.apaso manīṣiṇaḥ |
 samī ghāvo matayo yanti saṃyata ṛtasya yonā sadane punarbhuvaḥ ||
[9.72.7] नाभा पर्थिव्या धरुणो महो दिवो.अपामूर्मौ सिन्धुष्वन्तरुक्षितः |
 इन्द्रस्य वज्रो वर्षभो विभूवसुः सोमो हर्देपवते चारु मत्सरः ||
nābhā pṛthivyā dharuṇo maho divo.apāmūrmau sindhuṣvantarukṣitaḥ |
 indrasya vajro vṛṣabho vibhūvasuḥ somo hṛdepavate cāru matsaraḥ ||
[9.72.8] स तू पवस्व परि पार्थिवं रज सतोत्रे शिक्षन्नाधून्वते च सुक्रतो |
 मा नो निर्भाग वसुनः सादनस्प्र्शो रयिं पिशङगं बहुलं वसीमहि ||
sa tū pavasva pari pārthivaṃ raja stotre śikṣannādhūnvate ca sukrato |
 mā no nirbhāgh vasunaḥ sādanaspṛśo rayiṃ piśaṅghaṃ bahulaṃ vasīmahi ||
[9.72.9] आ तू न इन्दो शतदात्वश्व्यं सहस्रदातु पशुमद धिरण्यवत |
 उप मास्व बर्हती रेवतीरिषो.अधि सतोत्रस्य पवमान नो गहि ||
ā tū na indo śatadātvaśvyaṃ sahasradātu paśumad dhiraṇyavat |
 upa māsva bṛhatī revatīriṣo.adhi stotrasya pavamāna no ghahi ||

### Hymn 9.73

[9.73.1] सरक्वे दरप्सस्य धमतः समस्वरन्न्र्तस्य योना समरन्तनाभयः |
 तरीन स मूर्ध्नो असुरश्चक्र आरभे सत्यस्यनावः सुक्र्तमपीपरन ||
srakve drapsasya dhamataḥ samasvarannṛtasya yonā samarantanābhayaḥ |
 trīn sa mūrdhno asuraścakra ārabhe satyasyanāvaḥ sukṛtamapīparan ||
[9.73.2] सम्यक सम्यञ्चो महिषा अहेषत सिन्धोरूर्मावधि वेना अवीविपन |
 मधोर्धाराभिर्जनयन्तो अर्कमित परियामिन्द्रस्य तन्वमवीव्र्धन ||
samyak samyañco mahiṣā aheṣata sindhorūrmāvadhi venā avīvipan |
 madhordhārābhirjanayanto arkamit priyāmindrasya tanvamavīvṛdhan ||
[9.73.3] पवित्रवन्तः परि वाचमासते पितैषां परत्नो अभि रक्षति वरतम |
 महः समुद्रं वरुणस्तिरो दधे धीरा इच्छेकुर्धरुणेष्वारभम ||
pavitravantaḥ pari vācamāsate pitaiṣāṃ pratno abhi rakṣati vratam |
 mahaḥ samudraṃ varuṇastiro dadhe dhīrā icchekurdharuṇeṣvārabham ||
[9.73.4] सहस्रधारे.अव ते समस्वरन दिवो नाके मधुजिह्वा असश्चतः |
 अस्य सपशो न नि मिषन्ति भूर्णयः पदे-पदे पाशिनः सन्ति सेतवः ||
sahasradhāre.ava te samasvaran divo nāke madhujihvā asaścataḥ |
 asya spaśo na ni miṣanti bhūrṇayaḥ pade-pade pāśinaḥ santi setavaḥ ||
[9.73.5] पितुर्मातुरध्या ये समस्वरन्न्र्चा शोचन्तः सन्दहन्तो अव्रतान |
 इन्द्रद्विष्टामप धमन्ति मायया तवचमसिक्नीं भूमनो दिवस परि ||
piturmāturadhyā ye samasvarannṛcā śocantaḥ sandahanto avratān |
 indradviṣṭāmapa dhamanti māyayā tvacamasiknīṃ bhūmano divas pari ||
[9.73.6] परत्नान मानादध्या ये समस्वरञ्छ्लोकयन्त्रासो रभसस्य मन्तवः |
 अपानक्षासो बधिरा अहासत रतस्य पन्थां न तरन्ति दुष्क्र्तः ||
pratnān mānādadhyā ye samasvarañchlokayantrāso rabhasasya mantavaḥ |
 apānakṣāso badhirā ahāsata ṛtasya panthāṃ na taranti duṣkṛtaḥ ||
[9.73.7] सहस्रधारे वितते पवित्र आ वाचं पुनन्ति कवयो मनीषिणः |
 रुद्रास एषामिषिरासो अद्रुह सपशः सवञ्चः सुद्र्शो नर्चक्षसः ||
sahasradhāre vitate pavitra ā vācaṃ punanti kavayo manīṣiṇaḥ |
 rudrāsa eṣāmiṣirāso adruha spaśaḥ svañcaḥ sudṛśo nṛcakṣasaḥ ||
[9.73.8] रतस्य गोपा न दभाय सुक्रतुस्त्री ष पवित्रा हर्द्यन्तरा दधे |
 विद्वान स विश्वा भुवनाभि पश्यत्यवाजुष्टान विध्यति कर्ते अव्रतान ||
ṛtasya ghopā na dabhāya sukratustrī ṣa pavitrā hṛdyantarā dadhe |
 vidvān sa viśvā bhuvanābhi paśyatyavājuṣṭān vidhyati karte avratān ||
[9.73.9] रतस्य तन्तुर्विततः पवित्र आ जिह्वाया अग्रे वरुणस्य मायया |
 धीराश्चित तत समिनक्षन्त आशतात्रा कर्तमव पदात्यप्रभुह ||
ṛtasya tanturvitataḥ pavitra ā jihvāyā aghre varuṇasya māyayā |
 dhīrāścit tat saminakṣanta āśatātrā kartamava padātyaprabhuh ||

### Hymn 9.74

[9.74.1] शिशुर्न जातो.अव चक्रदद वने सवर्यद वाज्यरुषः सिषासति |
 दिवो रेतसा सचते पयोव्र्धा तमीमहे सुमती शर्म सप्रथः ||
śiśurna jāto.ava cakradad vane svaryad vājyaruṣaḥ siṣāsati |
 divo retasā sacate payovṛdhā tamīmahe sumatī śarma saprathaḥ ||
[9.74.2] दिवो य सकम्भो धरुणः सवातत आपूर्णो अंशुः पर्येतिविश्वतः |
 सेमे मही रोदसी यक्षदाव्र्ता समीचीने दाधार समिषः कविः ||
divo ya skambho dharuṇaḥ svātata āpūrṇo aṃśuḥ paryetiviśvataḥ |
 seme mahī rodasī yakṣadāvṛtā samīcīne dādhāra samiṣaḥ kaviḥ ||
[9.74.3] महि पसरः सुक्र्तं सोम्यं मधूर्वी गव्यूतिरदितेरतं यते |
 ईशे यो वर्ष्टेरित उस्रियो वर्षापां नेता य इतूतिरगमियः ||
mahi psaraḥ sukṛtaṃ somyaṃ madhūrvī ghavyūtiraditertaṃ yate |
 īśe yo vṛṣṭerita usriyo vṛṣāpāṃ netā ya itaūtirghmiyaḥ ||
[9.74.4] आत्मन्वन नभो दुह्यते घर्तं पय रतस्य नाभिरम्र्तं विजायते |
 समीचीनाः सुदानवः परीणन्ति तं नरो हितमव मेहन्ति पेरवः ||
ātmanvan nabho duhyate ghṛtaṃ paya ṛtasya nābhiramṛtaṃ vijāyate |
 samīcīnāḥ sudānavaḥ prīṇanti taṃ naro hitamava mehanti peravaḥ ||
[9.74.5] अरावीदंशुः सचमान ऊर्मिणा देवाव्यं मनुषे पिन्वतित्वचम |
 दधाति गर्भमदितेरुपस्थ आ येन तोकं च तनयं च धामहे ||
arāvīdaṃśuḥ sacamāna ūrmiṇā devāvyaṃ manuṣe pinvatitvacam |
 dadhāti gharbhamaditerupastha ā yena tokaṃ ca tanayaṃ ca dhāmahe ||
[9.74.6] सहस्रधारे.अव ता असश्चतस्त्र्तीये सन्तु रजसि परजावतीः |
 चतस्रो नाभो निहिता अवो दिवो हविर्भरन्त्यम्र्तं घर्तश्चुतः ||
sahasradhāre.ava tā asaścatastṛtīye santu rajasi prajāvatīḥ |
 catasro nābho nihitā avo divo havirbharantyamṛtaṃ ghṛtaścutaḥ ||
[9.74.7] शवेतं रूपं कर्णुते यत सिषासति सोमो मीढ्वानसुरो वेद भूमनः |
 धिया शमी सचते सेमभि परवद दिवस कवन्धमव दर्षदुद्रिणम ||
śvetaṃ rūpaṃ kṛṇute yat siṣāsati somo mīḍhvānasuro veda bhūmanaḥ |
 dhiyā śamī sacate semabhi pravad divas kavandhamava darṣadudriṇam ||
[9.74.8] अध शवेतं कलशं गोभिरक्तं कार्ष्मन्ना वाज्यक्रमीत ससवान |
 आ हिन्विरे मनसा देवयन्तः कक्षीवते शतहिमाय गोनाम ||
adha śvetaṃ kalaśaṃ ghobhiraktaṃ kārṣmannā vājyakramīt sasavān |
 ā hinvire manasā devayantaḥ kakṣīvate śatahimāya ghonām ||
[9.74.9] अद्भिः सोम पप्र्चानस्य ते रसो.अव्यो वारं वि पवमान धावति |
 स मर्ज्यमानः कविभिर्मदिन्तम सवदस्वेन्द्राय पवमान पीतये ||
adbhiḥ soma papṛcānasya te raso.avyo vāraṃ vi pavamāna dhāvati |
 sa mṛjyamānaḥ kavibhirmadintama svadasvendrāya pavamāna pītaye ||

### Hymn 9.75

[9.75.1] अभि परियाणि पवते चनोहितो नामानि यह्वो अधि येषु वर्धते |
 आ सूर्यस्य बर्हतो बर्हन्नधि रथं विष्वञ्चमरुहद विचक्षणः ||
abhi priyāṇi pavate canohito nāmāni yahvo adhi yeṣu vardhate |
 ā sūryasya bṛhato bṛhannadhi rathaṃ viṣvañcamaruhad vicakṣaṇaḥ ||
[9.75.2] रतस्य जिह्वा पवते मधु परियं वक्ता पतिर्धियो अस्या अदाभ्यः |
 दधाति पुत्रः पित्रोरपीच्यं नाम तर्तीयमधि रोचने दिवः ||
ṛtasya jihvā pavate madhu priyaṃ vaktā patirdhiyo asyā adābhyaḥ |
 dadhāti putraḥ pitrorapīcyaṃ nāma tṛtīyamadhi rocane divaḥ ||
[9.75.3] अव दयुतानः कलशानचिक्रदन नर्भिर्येमानः कोश आ हिरण्यये |
 अभीं रतस्य दोहना अनूषताधि तरिप्र्ष्ठ उषसो वि राजति ||
ava dyutānaḥ kalaśānacikradan nṛbhiryemānaḥ kośa ā hiraṇyaye |
 abhīṃ ṛtasya dohanā anūṣatādhi tripṛṣṭha uṣaso vi rājati ||
[9.75.4] अद्रिभिः सुतो मतिभिश्चनोहितः पररोचयन रोदसी मातराशुचिः |
 रोमाण्यव्या समया वि धावति मधोर्धारा पिन्वमाना दिवे-दिवे ||
adribhiḥ suto matibhiścanohitaḥ prarocayan rodasī mātarāśuciḥ |
 romāṇyavyā samayā vi dhāvati madhordhārā pinvamānā dive-dive ||
[9.75.5] परि सोम पर धन्वा सवस्तये नर्भिः पुनानो अभि वासयाशिरम |
 ये ते मदा आहनसो विहायसस्तेभिरिन्द्रं चोदय दातवे मघम ||
pari soma pra dhanvā svastaye nṛbhiḥ punāno abhi vāsayāśiram |
 ye te madā āhanaso vihāyasastebhirindraṃ codaya dātave magham ||

### Hymn 9.76

[9.76.1] धर्ता दिवः पवते कर्त्व्यो रसो दक्षो देवानामनुमाद्यो नर्भिः |
 हरिः सर्जानो अत्यो न सत्वभिर्व्र्था पाजांसि कर्णुते नदीष्वा ||
dhartā divaḥ pavate kṛtvyo raso dakṣo devānāmanumādyo nṛbhiḥ |
 hariḥ sṛjāno atyo na satvabhirvṛthā pājāṃsi kṛṇute nadīṣvā ||
[9.76.2] शूरो न धत्त आयुधा गभस्त्योः सवः सिषासन रथिरो गविष्टिषु |
 इन्द्रस्य शुष्ममीरयन्नपस्युभिरिन्दुर्हिन्वानो अज्यते मनीषिभिः ||
śūro na dhatta āyudhā ghabhastyoḥ svaḥ siṣāsan rathiro ghaviṣṭiṣu |
 indrasya śuṣmamīrayannapasyubhirindurhinvāno ajyate manīṣibhiḥ ||
[9.76.3] इन्द्रस्य सोम पवमान ऊर्मिणा तविष्यमाणो जठरेष्वाविश |
 पर णः पिन्व विद्युदभ्रेव रोदसी धिया न वाजानुप मासि शश्वतः ||
indrasya soma pavamāna ūrmiṇā taviṣyamāṇo jaṭhareṣvāviśa |
 pra ṇaḥ pinva vidyudabhreva rodasī dhiyā na vājānupa māsi śaśvataḥ ||
[9.76.4] विश्वस्य राजा पवते सवर्द्र्श रतस्य धीतिं रषिषाळ अवीवशत |
 यः सूर्यस्यासिरेण मर्ज्यते पिता मतीनामसमष्टकाव्यः ||
viśvasya rājā pavate svardṛśa ṛtasya dhītiṃ ṛṣiṣāḷ avīvaśat |
 yaḥ sūryasyāsireṇa mṛjyate pitā matīnāmasamaṣṭakāvyaḥ ||
[9.76.5] वर्षेव यूथा परि कोशमर्षस्यपामुपस्थे वर्षभः कनिक्रदत |
 स इन्द्राय पवसे मत्सरिन्तमो यथा जेषाम समिथे तवोतयः ||
vṛṣeva yūthā pari kośamarṣasyapāmupasthe vṛṣabhaḥ kanikradat |
 sa indrāya pavase matsarintamo yathā jeṣāma samithe tvotayaḥ ||

### Hymn 9.77

[9.77.1] एष पर कोशे मधुमानचिक्रददिन्द्रस्य वज्रो वपुषो वपुष्टरः |
 अभीं रतस्य सुदुघा घर्तश्चुतो वाश्रा अर्षन्तिपयसेव धेनवः ||
eṣa pra kośe madhumānacikradadindrasya vajro vapuṣo vapuṣṭaraḥ |
 abhīṃ ṛtasya sudughā ghṛtaścuto vāśrā arṣantipayaseva dhenavaḥ ||
[9.77.2] स पूर्व्यः पवते यं दिवस परि शयेनो मथायदिषितस्तिरो रजः |
 स मध्व आ युवते वेविजान इत कर्शानोरस्तुर्मनसाह बिभ्युषा ||
sa pūrvyaḥ pavate yaṃ divas pari śyeno mathāyadiṣitastiro rajaḥ |
 sa madhva ā yuvate vevijāna it kṛśānorasturmanasāha bibhyuṣā ||
[9.77.3] ते नः पूर्वास उपरास इन्दवो महे वाजाय धन्वन्तु गोमते |
 ईक्षेण्यासो अह्यो न चारवो बरह्म-बरह्म ये जुजुषुर्हविर हविः ||
te naḥ pūrvāsa uparāsa indavo mahe vājāya dhanvantu ghomate |
 īkṣeṇyāso ahyo na cāravo brahma-brahma ye jujuṣurhavir haviḥ ||
[9.77.4] अयं नो विद्वान वनवद वनुष्यत इन्दुः सत्राचा मनसा पुरुष्टुतः |
 इनस्य यः सदने गर्भमादधे गवामुरुब्जमभ्यर्षति वरजम ||
ayaṃ no vidvān vanavad vanuṣyata induḥ satrācā manasā puruṣṭutaḥ |
 inasya yaḥ sadane gharbhamādadhe ghavāmurubjamabhyarṣati vrajam ||
[9.77.5] चक्रिर्दिवः पवते कर्त्व्यो रसो महानदब्धो वरुणो हुरुग्यते |
 असावि मित्रो वर्जनेषु यज्ञियो.अत्यो न यूथे वर्षयुः कनिक्रदत ||
cakrirdivaḥ pavate kṛtvyo raso mahānadabdho varuṇo hurughyate |
 asāvi mitro vṛjaneṣu yajñiyo.atyo na yūthe vṛṣayuḥ kanikradat ||

### Hymn 9.78

[9.78.1] पर राजा वाचं जनयन्नसिष्यददपो वसानो अभि गा इयक्षति |
 गर्भ्णाति रिप्रमविरस्य तान्वा शुद्धो देवानामुप याति निष्क्र्तम ||
pra rājā vācaṃ janayannasiṣyadadapo vasāno abhi ghā iyakṣati |
 ghṛbhṇāti ripramavirasya tānvā śuddho devānāmupa yāti niṣkṛtam ||
[9.78.2] इन्द्राय सोम परि षिच्यसे नर्भिर्न्र्चक्षा ऊर्मिः कविरज्यसे वने |
 पूर्वीर्हि ते सरुतयः सन्ति यातवे सहस्रमश्वा हरयश्चमूषदः ||
indrāya soma pari ṣicyase nṛbhirnṛcakṣā ūrmiḥ kavirajyase vane |
 pūrvīrhi te srutayaḥ santi yātave sahasramaśvā harayaścamūṣadaḥ ||
[9.78.3] समुद्रिया अप्सरसो मनीषिणमासीना अन्तरभि सोममक्षरन |
 ता ईं हिन्वन्ति हर्म्यस्य सक्षणिं याचन्ते सुम्नं पवमानमक्षितम ||
samudriyā apsaraso manīṣiṇamāsīnā antarabhi somamakṣaran |
 tā īṃ hinvanti harmyasya sakṣaṇiṃ yācante sumnaṃ pavamānamakṣitam ||
[9.78.4] गोजिन नः सोमो रथजिद धिरण्यजित सवर्जिदब्जित पवते सहस्रजित |
 यं देवासश्चक्रिरे पीतये मदं सवादिष्ठं दरप्समरुणं मयोभुवम ||
ghojin naḥ somo rathajid dhiraṇyajit svarjidabjit pavate sahasrajit |
 yaṃ devāsaścakrire pītaye madaṃ svādiṣṭhaṃ drapsamaruṇaṃ mayobhuvam ||
[9.78.5] एतानि सोम पवमानो अस्मयुः सत्यानि कर्ण्वन दरविणान्यर्षसि |
 जहि शत्रुमन्तिके दूरके च य उर्वीं गव्यूतिमभयं च नस कर्धि ||
etāni soma pavamāno asmayuḥ satyāni kṛṇvan draviṇānyarṣasi |
 jahi śatrumantike dūrake ca ya urvīṃ ghavyūtimabhayaṃ ca nas kṛdhi ||

### Hymn 9.79

[9.79.1] अचोदसो नो धन्वन्त्विन्दवः पर सुवानासो बर्हद्दिवेषु हरयः |
 वि च नशन न इषो अरातयो.अर्यो नशन्त सनिषन्त नो धियः ||
acodaso no dhanvantvindavaḥ pra suvānāso bṛhaddiveṣu harayaḥ |
 vi ca naśan na iṣo arātayo.aryo naśanta saniṣanta no dhiyaḥ ||
[9.79.2] पर णो धन्वन्त्विन्दवो मदच्युतो धना वा येभिरर्वतो जुनीमसि |
 तिरो मर्तस्य कस्य चित परिह्व्र्तिं वयं धनानि विश्वधा भरेमहि ||
pra ṇo dhanvantvindavo madacyuto dhanā vā yebhirarvato junīmasi |
 tiro martasya kasya cit parihvṛtiṃ vayaṃ dhanāni viśvadhā bharemahi ||
[9.79.3] उत सवस्या अरात्या अरिर्हि ष उतान्यस्या अरात्या वर्को हि षः |
 धन्वन न तर्ष्णा समरीत तानभि सोम जहिपवमान दुराध्यः ||
uta svasyā arātyā arirhi ṣa utānyasyā arātyā vṛko hi ṣaḥ |
 dhanvan na tṛṣṇā samarīta tānabhi soma jahipavamāna durādhyaḥ ||
[9.79.4] दिवि ते नाभा परमो य आददे पर्थिव्यास्ते रुरुहुः सानविक्षिपः |
 अद्रयस्त्वा बप्सति गोरधि तवच्यप्सु तवा हस्तैर्दुदुहुर्मनीषिणः ||
divi te nābhā paramo ya ādade pṛthivyāste ruruhuḥ sānavikṣipaḥ |
 adrayastvā bapsati ghoradhi tvacyapsu tvā hastairduduhurmanīṣiṇaḥ ||
[9.79.5] एवा त इन्दो सुभ्वं सुपेशसं रसं तुञ्जन्ति परथमा अभिश्रियः |
 निदं-निदं पवमान नि तारिष आविस्ते शुष्मो भवतु परियो मदः ||
evā ta indo subhvaṃ supeśasaṃ rasaṃ tuñjanti prathamā abhiśriyaḥ |
 nidaṃ-nidaṃ pavamāna ni tāriṣa āviste śuṣmo bhavatu priyo madaḥ ||

### Hymn 9.80

[9.80.1] सोमस्य धारा पवते नर्चक्षस रतेन देवान हवते दिवस परि |
 बर्हस्पते रवथेना वि दिद्युते समुद्रासो न सवनानि विव्यचुः ||
somasya dhārā pavate nṛcakṣasa ṛtena devān havate divas pari |
 bṛhaspate ravathenā vi didyute samudrāso na savanāni vivyacuḥ ||
[9.80.2] यं तवा वाजिन्नघ्न्या अभ्यनूषतायोहतं योनिमा रोहसि दयुमान |
 मघोनामायुः परतिरन महि शरव इन्द्राय सोमपवसे वर्षा मदः ||
yaṃ tvā vājinnaghnyā abhyanūṣatāyohataṃ yonimā rohasi dyumān |
 maghonāmāyuḥ pratiran mahi śrava indrāya somapavase vṛṣā madaḥ ||
[9.80.3] एन्द्रस्य कुक्षा पवते मदिन्तम ऊर्जं वसानः शरवसे सुमङगलः |
 परत्यं स विश्वा भुवनाभि पप्रथे करीळन हरिरत्यः सयन्दते वर्षा ||
endrasya kukṣā pavate madintama ūrjaṃ vasānaḥ śravase sumaṅghalaḥ |
 pratyaṃ sa viśvā bhuvanābhi paprathe krīḷan hariratyaḥ syandate vṛṣā ||
[9.80.4] तं तवा देवेभ्यो मधुमत्तमं नरः सहस्रधारं दुहते दश कषिपः |
 नर्भिः सोम परच्युतो गरावभिः सुतो विश्वान्देवाना पवस्वा सहस्रजित ||
taṃ tvā devebhyo madhumattamaṃ naraḥ sahasradhāraṃ duhate daśa kṣipaḥ |
 nṛbhiḥ soma pracyuto ghrāvabhiḥ suto viśvāndevānā pavasvā sahasrajit ||
[9.80.5] तं तवा हस्तिनो मधुमन्तमद्रिभिर्दुहन्त्यप्सु वर्षभन्दश कषिपः |
 इन्द्रं सोम मादयन दैव्यं जनं सिन्धोरिवोर्मिः पवमानो अर्षसि ||
taṃ tvā hastino madhumantamadribhirduhantyapsu vṛṣabhandaśa kṣipaḥ |
 indraṃ soma mādayan daivyaṃ janaṃ sindhorivormiḥ pavamāno arṣasi ||

### Hymn 9.81

[9.81.1] पर सोमस्य पवमानस्योर्मय इन्द्रस्य यन्ति जठरं सुपेशसः |
 दध्ना यदीमुन्नीता यशसा गवां दानाय शूरमुदमन्दिषुः सुताः ||
pra somasya pavamānasyormaya indrasya yanti jaṭharaṃ supeśasaḥ |
 dadhnā yadīmunnītā yaśasā ghavāṃ dānāya śūramudamandiṣuḥ sutāḥ ||
[9.81.2] अछा हि सोमः कलशानसिष्यददत्यो न वोळ्हा रघुवर्तनिर्व्र्षा |
 अथा देवानामुभयस्य जन्मनो विद्वानश्नोत्यमुत इतश्च यत ||
achā hi somaḥ kalaśānasiṣyadadatyo na voḷhā raghuvartanirvṛṣā |
 athā devānāmubhayasya janmano vidvānaśnotyamuta itaśca yat ||
[9.81.3] आ नः सोम पवमानः किरा वस्विन्दो भव मघवा राधसो महः |
 शिक्षा वयोधो वसवे सु चेतुना मा नो गयमारे अस्मत परा सिचः ||
ā naḥ soma pavamānaḥ kirā vasvindo bhava maghavā rādhaso mahaḥ |
 śikṣā vayodho vasave su cetunā mā no ghayamāre asmat parā sicaḥ ||
[9.81.4] आ नः पूषा पवमानः सुरातयो मित्रो गछन्तु वरुणः सजोषसः |
 बर्हस्पतिर्मरुतो वायुरश्विना तवष्टा सविता सुयमा सरस्वती ||
ā naḥ pūṣā pavamānaḥ surātayo mitro ghachantu varuṇaḥ sajoṣasaḥ |
 bṛhaspatirmaruto vāyuraśvinā tvaṣṭā savitā suyamā sarasvatī ||
[9.81.5] उभे दयावाप्र्थिवी विश्वमिन्वे अर्यमा देवो अदितिर्विधाता |
 भगो नर्शंस उर्वन्तरिक्षं विश्वे देवाः पवमानंजुषन्त ||
ubhe dyāvāpṛthivī viśvaminve aryamā devo aditirvidhātā |
 bhagho nṛśaṃsa urvantarikṣaṃ viśve devāḥ pavamānaṃjuṣanta ||

### Hymn 9.82

[9.82.1] असावि सोमो अरुषो वर्षा हरी राजेव दस्मो अभि गा अचिक्रदत |
 पुनानो वारं पर्येत्यव्ययं शयेनो न योनिं घर्तवन्तमासदम ||
asāvi somo aruṣo vṛṣā harī rājeva dasmo abhi ghā acikradat |
 punāno vāraṃ paryetyavyayaṃ śyeno na yoniṃ ghṛtavantamāsadam ||
[9.82.2] कविर्वेधस्या पर्येषि माहिनमत्यो न मर्ष्टो अभि वाजमर्षसि |
 अपसेधन दुरिता सोम मर्ळय घर्तं वसानः परियासि निर्णिजम ||
kavirvedhasyā paryeṣi māhinamatyo na mṛṣṭo abhi vājamarṣasi |
 apasedhan duritā soma mṛḷaya ghṛtaṃ vasānaḥ pariyāsi nirṇijam ||
[9.82.3] पर्जन्यः पिता महिषस्य पर्णिनो नाभा पर्थिव्या गिरिषुक्षयं दधे |
 सवसार आपो अभि गा उतासरन सं गरावभिर्नसते वीते अध्वरे ||
parjanyaḥ pitā mahiṣasya parṇino nābhā pṛthivyā ghiriṣukṣayaṃ dadhe |
 svasāra āpo abhi ghā utāsaran saṃ ghrāvabhirnasate vīte adhvare ||
[9.82.4] जायेव पत्यावधि शेव मंहसे पज्राया गर्भ शर्णुहि बरवीमि ते |
 अन्तर्वाणीषु पर चरा सु जीवसे.अनिन्द्यो वर्जने सोम जाग्र्हि ||
jāyeva patyāvadhi śeva maṃhase pajrāyā gharbha śṛṇuhi bravīmi te |
 antarvāṇīṣu pra carā su jīvase.anindyo vṛjane soma jāghṛhi ||
[9.82.5] यथा पूर्वेभ्यः शतसा अम्र्ध्रः सहस्रसाः पर्यया वाजमिन्दो |
 एवा पवस्व सुविताय नव्यसे तव वरतमन्वापः सचन्ते ||
yathā pūrvebhyaḥ śatasā amṛdhraḥ sahasrasāḥ paryayā vājamindo |
 evā pavasva suvitāya navyase tava vratamanvāpaḥ sacante ||

### Hymn 9.83

[9.83.1] पवित्रं ते विततं बरह्मणस पते परभुर्गात्राणि पर्येषिविश्वतः |
 अतप्ततनूर्न तदामो अश्नुते शर्तास इद वहन्तस्तत समाशत ||
pavitraṃ te vitataṃ brahmaṇas pate prabhurghātrāṇi paryeṣiviśvataḥ |
 ataptatanūrna tadāmo aśnute śṛtāsa id vahantastat samāśata ||
[9.83.2] तपोष पवित्रं विततं दिवस पदे शोचन्तो अस्य तन्तवो वयस्थिरन |
 अवन्त्यस्य पवीतारमाशवो दिवस पर्ष्ठमधितिष्ठन्ति चेतसा ||
tapoṣ pavitraṃ vitataṃ divas pade śocanto asya tantavo vyasthiran |
 avantyasya pavītāramāśavo divas pṛṣṭhamadhitiṣṭhanti cetasā ||
[9.83.3] अरूरुचदुषसः पर्श्निरग्रिय उक्षा बिभर्ति भुवनानि वाजयुः |
 मायाविनो ममिरे अस्य मायया नर्चक्षसः पितरो गर्भमा दधुः ||
arūrucaduṣasaḥ pṛśniraghriya ukṣā bibharti bhuvanāni vājayuḥ |
 māyāvino mamire asya māyayā nṛcakṣasaḥ pitaro gharbhamā dadhuḥ ||
[9.83.4] गन्धर्व इत्था पदमस्य रक्षति पाति देवानां जनिमान्यद्भुतः |
 गर्भ्णाति रिपुं निधया निधापतिः सुक्र्त्तमा मधुनो भक्षमाशत ||
ghandharva itthā padamasya rakṣati pāti devānāṃ janimānyadbhutaḥ |
 ghṛbhṇāti ripuṃ nidhayā nidhāpatiḥ sukṛttamā madhuno bhakṣamāśata ||
[9.83.5] हविर्हविष्मो महि सद्म दैव्यं नभो वसानः परि यास्यध्वरम |
 राजा पवित्ररथो वाजमारुहः सहस्रभ्र्ष्टिर्जयसि शरवो बर्हत ||
havirhaviṣmo mahi sadma daivyaṃ nabho vasānaḥ pari yāsyadhvaram |
 rājā pavitraratho vājamāruhaḥ sahasrabhṛṣṭirjayasi śravo bṛhat ||

### Hymn 9.84

[9.84.1] पवस्व देवमादनो विचर्षणिरप्सा इन्द्राय वरुणाय वायवे |
 कर्धी नो अद्य वरिवः सवस्तिमदुरुक्षितौ गर्णीहि दैव्यं जनम ||
pavasva devamādano vicarṣaṇirapsā indrāya varuṇāya vāyave |
 kṛdhī no adya varivaḥ svastimadurukṣitau ghṛṇīhi daivyaṃ janam ||
[9.84.2] आ यस्तस्थौ भुवनान्यमर्त्यो विश्वानि सोमः परि तान्यर्षति |
 कर्ण्वन संच्र्तं विच्र्तमभिष्टय इन्दुः सिषक्त्युषसं न सूर्यः ||
ā yastasthau bhuvanānyamartyo viśvāni somaḥ pari tānyarṣati |
 kṛṇvan saṃcṛtaṃ vicṛtamabhiṣṭaya induḥ siṣaktyuṣasaṃ na sūryaḥ ||
[9.84.3] आ यो गोभिः सर्ज्यत ओषधीष्वा देवानां सुम्न इषयन्नुपावसुः |
 आ विद्युता पवते धारया सुत इन्द्रं सोमो मादयन दैव्यं जनम ||
ā yo ghobhiḥ sṛjyata oṣadhīṣvā devānāṃ sumna iṣayannupāvasuḥ |
 ā vidyutā pavate dhārayā suta indraṃ somo mādayan daivyaṃ janam ||
[9.84.4] एष सय सोमः पवते सहस्रजिद धिन्वानो वाचमिषिरामुषर्बुधम |
 इन्दुः समुद्रमुदियर्ति वायुभिरेन्द्रस्य हार्दिकलशेषु सीदति ||
eṣa sya somaḥ pavate sahasrajid dhinvāno vācamiṣirāmuṣarbudham |
 induḥ samudramudiyarti vāyubhirendrasya hārdikalaśeṣu sīdati ||
[9.84.5] अभि तयं गावः पयसा पयोव्र्धं सोमं शरीणन्ति मतिभिः सवर्विदम |
 धनंजयः पवते कर्त्व्यो रसो विप्रः कविःकाव्येना सवर्चनाः ||
abhi tyaṃ ghāvaḥ payasā payovṛdhaṃ somaṃ śrīṇanti matibhiḥ svarvidam |
 dhanaṃjayaḥ pavate kṛtvyo raso vipraḥ kaviḥkāvyenā svarcanāḥ ||

### Hymn 9.85

[9.85.1] इन्द्राय सोम सुषुतः परि सरवापामीवा भवतु रक्षसा सह |
 मा ते रसस्य मत्सत दवयाविनो दरविणस्वन्त इह सन्त्विन्दवः ||
indrāya soma suṣutaḥ pari sravāpāmīvā bhavatu rakṣasā saha |
 mā te rasasya matsata dvayāvino draviṇasvanta iha santvindavaḥ ||
[9.85.2] अस्मान समर्ये पवमान चोदय दक्षो देवानामसि हि परियो मदः |
 जहि शत्रून्रभ्या भन्दनायतः पिबेन्द्र सोममव नो मर्धो जहि ||
asmān samarye pavamāna codaya dakṣo devānāmasi hi priyo madaḥ |
 jahi śatrūnrabhyā bhandanāyataḥ pibendra somamava no mṛdho jahi ||
[9.85.3] अदब्ध इन्दो पवसे मदिन्तम आत्मेन्द्रस्य भवसि धासिरुत्तमः |
 अभि सवरन्ति बहवो मनीषिणो राजानमस्य भुवनस्यनिंसते ||
adabdha indo pavase madintama ātmendrasya bhavasi dhāsiruttamaḥ |
 abhi svaranti bahavo manīṣiṇo rājānamasya bhuvanasyaniṃsate ||
[9.85.4] सहस्रणीथः शतधारो अद्भुत इन्द्रायेन्दुः पवते काम्यं मधु |
 जयन कषेत्रमभ्यर्षा जयन्नप उरुं नो गातुं कर्णु सोम मीढ्वः ||
sahasraṇīthaḥ śatadhāro adbhuta indrāyenduḥ pavate kāmyaṃ madhu |
 jayan kṣetramabhyarṣā jayannapa uruṃ no ghātuṃ kṛṇu soma mīḍhvaḥ ||
[9.85.5] कनिक्रदत कलशे गोभिरज्यसे वयव्ययं समया वारमर्षसि |
 मर्म्र्ज्यमानो अत्यो न सानसिरिन्द्रस्य सोम जठरे समक्षरः ||
kanikradat kalaśe ghobhirajyase vyavyayaṃ samayā vāramarṣasi |
 marmṛjyamāno atyo na sānasirindrasya soma jaṭhare samakṣaraḥ ||
[9.85.6] सवादुः पवस्व दिव्याय जन्मने सवादुरिन्द्राय सुहवीतुनाम्ने |
 सवादुर्मित्राय वरुणाय वायवे बर्हस्पतये मधुमानदाभ्यः ||
svāduḥ pavasva divyāya janmane svādurindrāya suhavītunāmne |
 svādurmitrāya varuṇāya vāyave bṛhaspataye madhumānadābhyaḥ ||
[9.85.7] अत्यं मर्जन्ति कलशे दश कषिपः पर विप्राणां मतयो वाच ईरते |
 पवमाना अभ्यर्षन्ति सुष्टुतिमेन्द्रं विशन्तिमदिरास इन्दवः ||
atyaṃ mṛjanti kalaśe daśa kṣipaḥ pra viprāṇāṃ matayo vāca īrate |
 pavamānā abhyarṣanti suṣṭutimendraṃ viśantimadirāsa indavaḥ ||
[9.85.8] पवमानो अभ्यर्षा सुवीर्यमुर्वीं गव्यूतिं महि शर्म सप्रथः |
 माकिर्नो अस्य परिषूतिरीशतेन्दो जयेम तवयाधनं-धनम ||
pavamāno abhyarṣā suvīryamurvīṃ ghavyūtiṃ mahi śarma saprathaḥ |
 mākirno asya pariṣūtirīśatendo jayema tvayādhanaṃ-dhanam ||
[9.85.9] अधि दयामस्थाद वर्षभो विचक्षणो.अरूरुचद वि दिवो रोचना कविः |
 राजा पवित्रमत्येति रोरुवद दिवः पीयूषन्दुहते नर्चक्षसः ||
adhi dyāmasthād vṛṣabho vicakṣaṇo.arūrucad vi divo rocanā kaviḥ |
 rājā pavitramatyeti roruvad divaḥ pīyūṣanduhate nṛcakṣasaḥ ||
[9.85.10] दिवो नाके मधुजिह्वा असश्चतो वेना दुहन्त्युक्षणं गिरिष्ठाम |
 अप्सु दरप्सं वाव्र्धानं समुद्र आ सिन्धोरूर्मामधुमन्तं पवित्र आ ||
divo nāke madhujihvā asaścato venā duhantyukṣaṇaṃ ghiriṣṭhām |
 apsu drapsaṃ vāvṛdhānaṃ samudra ā sindhorūrmāmadhumantaṃ pavitra ā ||
[9.85.11] नाके सुपर्णमुपपप्तिवांसं गिरो वेनानामक्र्पन्त पूर्वीः |
 शिशुं रिहन्ति मतयः पनिप्नतं हिरण्ययं शकुनं कषामणि सथाम ||
nāke suparṇamupapaptivāṃsaṃ ghiro venānāmakṛpanta pūrvīḥ |
 śiśuṃ rihanti matayaḥ panipnataṃ hiraṇyayaṃ śakunaṃ kṣāmaṇi sthām ||
[9.85.12] ऊर्ध्वो गन्धर्वो अधि नाके अस्थाद विश्वा रूपा परतिचक्षाणो अस्य |
 भानुः शुक्रेण शोचिषा वयद्यौत परारूरुचद रोदसी मातरा शुचिः ||
ūrdhvo ghandharvo adhi nāke asthād viśvā rūpā praticakṣāṇo asya |
 bhānuḥ śukreṇa śociṣā vyadyaut prārūrucad rodasī mātarā śuciḥ ||

### Hymn 9.86

[9.86.1] पर त आशवः पवमान धीजवो मदा अर्षन्ति रघुजा इव तमना |
 दिव्याः सुपर्णा मधुमन्त इन्दवो मदिन्तमासः परि कोशमासते ||
pra ta āśavaḥ pavamāna dhījavo madā arṣanti raghujā iva tmanā |
 divyāḥ suparṇā madhumanta indavo madintamāsaḥ pari kośamāsate ||
[9.86.2] पर ते मदासो मदिरास आशवो.अस्र्क्षत रथ्यासो यथा पर्थक |
 धेनुर्न वत्सं पयसाभि वज्रिणमिन्द्रमिन्दवो मधुमन्त ऊर्मयः ||
pra te madāso madirāsa āśavo.asṛkṣata rathyāso yathā pṛthak |
 dhenurna vatsaṃ payasābhi vajriṇamindramindavo madhumanta ūrmayaḥ ||
[9.86.3] अत्यो न हियानो अभि वाजमर्ष सवर्वित कोशं दिवो अद्रिमातरम |
 वर्षा पवित्रे अधि सानो अव्यये सोमः पुनान इन्द्रियाय धायसे ||
atyo na hiyāno abhi vājamarṣa svarvit kośaṃ divo adrimātaram |
 vṛṣā pavitre adhi sāno avyaye somaḥ punāna indriyāya dhāyase ||
[9.86.4] पर त आश्विनीः पवमान धीजुवो दिव्या अस्र्ग्रन पयसा धरीमणि |
 परान्तरषयः सथाविरीरस्र्क्षत ये तवा मर्जन्त्य रषिषाण वेधसः ||
pra ta āśvinīḥ pavamāna dhījuvo divyā asṛghran payasā dharīmaṇi |
 prāntarṣayaḥ sthāvirīrasṛkṣata ye tvā mṛjanty ṛṣiṣāṇa vedhasaḥ ||
[9.86.5] विश्वा धामानि विश्वचक्ष रभ्वसः परभोस्ते सतः परियन्ति केतवः |
 वयानशिः पवसे सोम धर्मभिः पतिर्विश्वस्य भुवनस्य राजसि ||
viśvā dhāmāni viśvacakṣa ṛbhvasaḥ prabhoste sataḥ pariyanti ketavaḥ |
 vyānaśiḥ pavase soma dharmabhiḥ patirviśvasya bhuvanasya rājasi ||
[9.86.6] उभयतः पवमानस्य रश्मयो धरुवस्य सतः परि यन्ति केतवः |
 यदी पवित्रे अधि मर्ज्यते हरिः सत्ता नि योना कलशेषु सीदति ||
ubhayataḥ pavamānasya raśmayo dhruvasya sataḥ pari yanti ketavaḥ |
 yadī pavitre adhi mṛjyate hariḥ sattā ni yonā kalaśeṣu sīdati ||
[9.86.7] यज्ञस्य केतुः पवते सवध्वरः सोमो देवानामुप याति निष्क्र्तम |
 सहस्रधारः परि कोशमर्षति वर्षा पवित्रमत्येति रोरुवत ||
yajñasya ketuḥ pavate svadhvaraḥ somo devānāmupa yāti niṣkṛtam |
 sahasradhāraḥ pari kośamarṣati vṛṣā pavitramatyeti roruvat ||
[9.86.8] राजा समुद्रं नद्यो वि गाहते.अपामूर्मिं सचते सिन्धुषु शरितः |
 अध्यस्थात सानु पवमानो अव्ययं नाभा पर्थिव्या धरुणो महो दिवः ||
rājā samudraṃ nadyo vi ghāhate.apāmūrmiṃ sacate sindhuṣu śritaḥ |
 adhyasthāt sānu pavamāno avyayaṃ nābhā pṛthivyā dharuṇo maho divaḥ ||
[9.86.9] दिवो न सानु सतनयन्नचिक्रदद दयौश्च यस्य पर्थिवी च धर्मभिः |
 इन्द्रस्य सख्यं पवते विवेविदत सोमः पुनानःकलशेषु सीदति ||
divo na sānu stanayannacikradad dyauśca yasya pṛthivī ca dharmabhiḥ |
 indrasya sakhyaṃ pavate vivevidat somaḥ punānaḥkalaśeṣu sīdati ||
[9.86.10] जयोतिर्यज्ञस्य पवते मधु परियं पिता देवानां जनिता विभूवसुः |
 दधाति रत्नं सवधयोरपीच्यं मदिन्तमो मत्सर इन्द्रियो रसः ||
jyotiryajñasya pavate madhu priyaṃ pitā devānāṃ janitā vibhūvasuḥ |
 dadhāti ratnaṃ svadhayorapīcyaṃ madintamo matsara indriyo rasaḥ ||
[9.86.11] अभिक्रन्दन कलशं वाज्यर्षति पतिर्दिवः शतधारो विचक्षणः |
 हरिर्मित्रस्य सदनेषु सीदति मर्म्र्जानो.अविभिःसिन्धुभिर्व्र्षा ||
abhikrandan kalaśaṃ vājyarṣati patirdivaḥ śatadhāro vicakṣaṇaḥ |
 harirmitrasya sadaneṣu sīdati marmṛjāno.avibhiḥsindhubhirvṛṣā ||
[9.86.12] अग्रे सिन्धूनां पवमानो अर्षत्यग्रे वाचो अग्रियो गोषु गछति |
 अग्रे वाजस्य भजते महाधनं सवायुधः सोत्र्भिः पूयते वर्षा ||
aghre sindhūnāṃ pavamāno arṣatyaghre vāco aghriyo ghoṣu ghachati |
 aghre vājasya bhajate mahādhanaṃ svāyudhaḥ sotṛbhiḥ pūyate vṛṣā ||
[9.86.13] अयं मतवाञ्छकुनो यथा हितो.अव्ये ससार पवमान ऊर्मिणा |
 तव करत्वा रोदसी अन्तरा कवे शुचिर्धिया पवते सोम इन्द्र ते ||
ayaṃ matavāñchakuno yathā hito.avye sasāra pavamāna ūrmiṇā |
 tava kratvā rodasī antarā kave śucirdhiyā pavate soma indra te ||
[9.86.14] दरापिं वसानो यजतो दिविस्प्र्शमन्तरिक्षप्रा भुवनेष्वर्पितः |
 सवर्जज्ञानो नभसाभ्यक्रमीत परत्नमस्य पितरमा विवासति ||
drāpiṃ vasāno yajato divispṛśamantarikṣaprā bhuvaneṣvarpitaḥ |
 svarjajñāno nabhasābhyakramīt pratnamasya pitaramā vivāsati ||
[9.86.15] सो अस्य विशे महि शर्म यछति यो अस्य धाम परथमं वयानशे |
 पदं यदस्य परमे वयोमन्यतो विश्वा अभि संयाति संयतः ||
so asya viśe mahi śarma yachati yo asya dhāma prathamaṃ vyānaśe |
 padaṃ yadasya parame vyomanyato viśvā abhi saṃyāti saṃyataḥ ||
[9.86.16] परो अयासीदिन्दुरिन्द्रस्य निष्क्र्तं सखा सख्युर्न पर मिनाति संगिरम |
 मर्य इव युवतिभिः समर्षति सोमः कलशे शतयाम्ना पथा ||
pro ayāsīdindurindrasya niṣkṛtaṃ sakhā sakhyurna pra mināti saṃghiram |
 marya iva yuvatibhiḥ samarṣati somaḥ kalaśe śatayāmnā pathā ||
[9.86.17] पर वो धियो मन्द्रयुवो विपन्युवः पनस्युवः संवसनेष्वक्रमुः |
 सोमं मनीषा अभ्यनूषत सतुभो.अभि धेनवः पयसेमशिश्रयुः ||
pra vo dhiyo mandrayuvo vipanyuvaḥ panasyuvaḥ saṃvasaneṣvakramuḥ |
 somaṃ manīṣā abhyanūṣata stubho.abhi dhenavaḥ payasemaśiśrayuḥ ||
[9.86.18] आ नः सोम संयतं पिप्युशीमिषमिन्दो पवस्व पवमानोस्रिधम |
 या नो दोहते तरिरहन्नसश्चुषी कषुमद वाजवन मधुमद सुवीर्यम ||
ā naḥ soma saṃyataṃ pipyuśīmiṣamindo pavasva pavamānoasridham |
 yā no dohate trirahannasaścuṣī kṣumad vājavan madhumad suvīryam ||
[9.86.19] वर्षा मतीनां पवते विचक्षणः सोमो अह्नः परतरीतोषसो दिवः |
 कराणा सिन्धूनां कलशानवीवशदिन्द्रस्य हार्द्याविशन मनीषिभिः ||
vṛṣā matīnāṃ pavate vicakṣaṇaḥ somo ahnaḥ pratarītoṣaso divaḥ |
 krāṇā sindhūnāṃ kalaśānavīvaśadindrasya hārdyāviśan manīṣibhiḥ ||
[9.86.20] मनीषिभिः पवते पूर्व्यः कविर्न्र्भिर्यतः परि कोशानचिक्रदत |
 तरितस्य नाम जनयन मधु कषरदिन्द्रस्य वायोः सख्याय कर्तवे ||
manīṣibhiḥ pavate pūrvyaḥ kavirnṛbhiryataḥ pari kośānacikradat |
 tritasya nāma janayan madhu kṣaradindrasya vāyoḥ sakhyāya kartave ||
[9.86.21] अयं पुनान उषसो वि रोचयदयं सिन्धुभ्यो अभवदु लोकक्र्त |
 अयं तरिः सप्त दुदुहान आशिरं सोमो हर्दे पवते चारु मत्सरः ||
ayaṃ punāna uṣaso vi rocayadayaṃ sindhubhyo abhavadu lokakṛt |
 ayaṃ triḥ sapta duduhāna āśiraṃ somo hṛde pavate cāru matsaraḥ ||
[9.86.22] पवस्व सोम दिव्येषु धामसु सर्जान इन्दो कलशे पवित्र आ |
 सीदन्निन्द्रस्य जठरे कनिक्रदन नर्भिर्यतः सूर्यमारोहयो दिवि ||
pavasva soma divyeṣu dhāmasu sṛjāna indo kalaśe pavitra ā |
 sīdannindrasya jaṭhare kanikradan nṛbhiryataḥ sūryamārohayo divi ||
[9.86.23] अद्रिभिः सुतः पवसे पवित्र आ इन्दविन्द्रस्य जठरेष्वाविशन |
 तवं नर्चक्षा अभवो विचक्षण सोम गोत्रमङगिरोभ्यो.अव्र्णोरप ||
adribhiḥ sutaḥ pavase pavitra ā indavindrasya jaṭhareṣvāviśan |
 tvaṃ nṛcakṣā abhavo vicakṣaṇa soma ghotramaṅghirobhyo.avṛṇorapa ||
[9.86.24] तवां सोम पवमानं सवाध्यो.अनु विप्रासो अमदन्नवस्यवः |
 तवां सुपर्ण आभरद दिवस परीन्दो विश्वाभिर्मतिभिः परिष्क्र्तम ||
tvāṃ soma pavamānaṃ svādhyo.anu viprāso amadannavasyavaḥ |
 tvāṃ suparṇa ābharad divas parīndo viśvābhirmatibhiḥ pariṣkṛtam ||
[9.86.25] अव्ये पुनानं परि वार ऊर्मिणा हरिं नवन्ते अभि सप्त धेनवः |
 अपामुपस्थे अध्यायवः कविं रतस्य योना महिषा अहेषत ||
avye punānaṃ pari vāra ūrmiṇā hariṃ navante abhi sapta dhenavaḥ |
 apāmupasthe adhyāyavaḥ kaviṃ ṛtasya yonā mahiṣā aheṣata ||
[9.86.26] इन्दुः पुनानो अति गाहते मर्धो विश्वानि कर्ण्वन सुपथानि यज्यवे |
 गाः कर्ण्वानो निर्णिजं हर्यतः कविरत्यो न करीळन परि वारमर्षति ||
induḥ punāno ati ghāhate mṛdho viśvāni kṛṇvan supathāni yajyave |
 ghāḥ kṛṇvāno nirṇijaṃ haryataḥ kaviratyo na krīḷan pari vāramarṣati ||
[9.86.27] असश्चतः शतधारा अभिश्रियो हरिं नवन्ते.अव ता उदन्युवः |
 कषिपो मर्जन्ति परि गोभिराव्र्तं तर्तीये पर्ष्ठे अधि रोचने दिवः ||
asaścataḥ śatadhārā abhiśriyo hariṃ navante.ava tā udanyuvaḥ |
 kṣipo mṛjanti pari ghobhirāvṛtaṃ tṛtīye pṛṣṭhe adhi rocane divaḥ ||
[9.86.28] तवेमाः परजा दिव्यस्य रेतसस्त्वं विश्वस्य भुवनस्य राजसि |
 अथेदं विश्वं पवमान ते वशे तवमिन्दो परथमोधामधा असि ||
tavemāḥ prajā divyasya retasastvaṃ viśvasya bhuvanasya rājasi |
 athedaṃ viśvaṃ pavamāna te vaśe tvamindo prathamodhāmadhā asi ||
[9.86.29] तवं समुद्रो असि विश्ववित कवे तवेमाः पञ्च परदिशो विधर्मणि |
 तवं दयां च पर्थिवीं चाति जभ्रिषे तव जयोतींषि पवमान सूर्यः ||
tvaṃ samudro asi viśvavit kave tavemāḥ pañca pradiśo vidharmaṇi |
 tvaṃ dyāṃ ca pṛthivīṃ cāti jabhriṣe tava jyotīṃṣi pavamāna sūryaḥ ||
[9.86.30] तवं पवित्रे रजसो विधर्मणि देवेभ्यः सोम पवमान पूयसे |
 तवामुशिजः परथमा अग्र्भ्णत तुभ्येमा विश्वा भुवनानि येमिरे ||
tvaṃ pavitre rajaso vidharmaṇi devebhyaḥ soma pavamāna pūyase |
 tvāmuśijaḥ prathamā aghṛbhṇata tubhyemā viśvā bhuvanāni yemire ||
[9.86.31] पर रेभ एत्यति वारमव्ययं वर्षा वनेष्वव चक्रदद्धरिः |
 सं धीतयो वावशाना अनूषत शिशुं रिहन्ति मतयः पनिप्नतम ||
pra rebha etyati vāramavyayaṃ vṛṣā vaneṣvava cakradaddhariḥ |
 saṃ dhītayo vāvaśānā anūṣata śiśuṃ rihanti matayaḥ panipnatam ||
[9.86.32] स सूर्यस्य रश्मिभिः परि वयत तन्तुं तन्वानस्त्रिव्र्तंयथा विदे |
 नयन्न्र्तस्य परशिषो नवीयसीः पतिर्जनीनामुप याति निष्क्र्तम ||
sa sūryasya raśmibhiḥ pari vyata tantuṃ tanvānastrivṛtaṃyathā vide |
 nayannṛtasya praśiṣo navīyasīḥ patirjanīnāmupa yāti niṣkṛtam ||
[9.86.33] राजा सिन्धूनां पवते पतिर्दिव रतस्य याति पथिभिः कनिक्रदत |
 सहस्रधारः परि षिच्यते हरिः पुनानो वाचं जनयन्नुपावसुः ||
rājā sindhūnāṃ pavate patirdiva ṛtasya yāti pathibhiḥ kanikradat |
 sahasradhāraḥ pari ṣicyate hariḥ punāno vācaṃ janayannupāvasuḥ ||
[9.86.34] पवमान मह्यर्णो वि धावसि सूरो न चित्रो अव्ययानि पव्यया |
 गभस्तिपूतो नर्भिरद्रिभिः सुतो महे वाजाय धन्याय धन्वसि ||
pavamāna mahyarṇo vi dhāvasi sūro na citro avyayāni pavyayā |
 ghabhastipūto nṛbhiradribhiḥ suto mahe vājāya dhanyāya dhanvasi ||
[9.86.35] इषमूर्जं पवमानाभ्यर्षसि शयेनो न वंसु कलशेषुसीदसि |
 इन्द्राय मद्वा मद्यो मदः सुतो दिवो विष्टम्भ उपमो विचक्षणः ||
iṣamūrjaṃ pavamānābhyarṣasi śyeno na vaṃsu kalaśeṣusīdasi |
 indrāya madvā madyo madaḥ suto divo viṣṭambha upamo vicakṣaṇaḥ ||
[9.86.36] सप्त सवसारो अभि मातरः शिशुं नवं जज्ञानं जेन्यं विपश्चितम |
 अपां गन्धर्वं दिव्यं नर्चक्षसं सोमंविश्वस्य भुवनस्य राजसे ||
sapta svasāro abhi mātaraḥ śiśuṃ navaṃ jajñānaṃ jenyaṃ vipaścitam |
 apāṃ ghandharvaṃ divyaṃ nṛcakṣasaṃ somaṃviśvasya bhuvanasya rājase ||
[9.86.37] ईशान इमा भुवनानि वीयसे युजान इन्दो हरितः सुपर्ण्यः |
 तास्ते कषरन्तु मधुमद घर्तं पयस्तव वरते सोम तिष्ठन्तु कर्ष्टयः ||
īśāna imā bhuvanāni vīyase yujāna indo haritaḥ suparṇyaḥ |
 tāste kṣarantu madhumad ghṛtaṃ payastava vrate soma tiṣṭhantu kṛṣṭayaḥ ||
[9.86.38] तवं नर्चक्षा असि सोम विश्वतः पवमान वर्षभ ता वि धावसि |
 स नः पवस्व वसुमद धिरण्यवद वयं सयाम भुवनेषु जीवसे ||
tvaṃ nṛcakṣā asi soma viśvataḥ pavamāna vṛṣabha tā vi dhāvasi |
 sa naḥ pavasva vasumad dhiraṇyavad vayaṃ syāma bhuvaneṣu jīvase ||
[9.86.39] गोवित पवस्व वसुविद धिरण्यविद रेतोधा इन्दो भुवनेष्वर्पितः |
 तवं सुवीरो असि सोम विश्ववित तं तवा विप्रा उप गिरेम आसते ||
ghovit pavasva vasuvid dhiraṇyavid retodhā indo bhuvaneṣvarpitaḥ |
 tvaṃ suvīro asi soma viśvavit taṃ tvā viprā upa ghirema āsate ||
[9.86.40] उन मध्व ऊर्मिर्वनना अतिष्ठिपदपो वसानो महिषो वि गाहते |
 राजा पवित्ररथो वाजमारुहत सहस्रभ्र्ष्टिर्जयति शरवो बर्हत ||
un madhva ūrmirvananā atiṣṭhipadapo vasāno mahiṣo vi ghāhate |
 rājā pavitraratho vājamāruhat sahasrabhṛṣṭirjayati śravo bṛhat ||
[9.86.41] स भन्दना उदियर्ति परजावतीर्विश्वायुर्विश्वाः सुभरा अहर्दिवि |
 बरह्म परजावद रयिमश्वपस्त्यं पीत इन्दविन्द्रमस्मभ्यं याचतात ||
sa bhandanā udiyarti prajāvatīrviśvāyurviśvāḥ subharā ahardivi |
 brahma prajāvad rayimaśvapastyaṃ pīta indavindramasmabhyaṃ yācatāt ||
[9.86.42] सो अग्रे अह्नां हरिर्हर्यतो मदः पर चेतसा चेतयते अनुद्युभिः |
 दवा जना यातयन्नन्तरीयते नरा च शंसं दैव्यं च धर्तरि ||
so aghre ahnāṃ harirharyato madaḥ pra cetasā cetayate anudyubhiḥ |
 dvā janā yātayannantarīyate narā ca śaṃsaṃ daivyaṃ ca dhartari ||
[9.86.43] अञ्जते वयञ्जते समञ्जते करतुं रिहन्ति मधुनाभ्यञ्जते |
 सिन्धोरुच्छ्वासे पतयन्तमुक्षणं हिरण्यपावाः पशुमासु गर्भ्णते ||
añjate vyañjate samañjate kratuṃ rihanti madhunābhyañjate |
 sindhorucchvāse patayantamukṣaṇaṃ hiraṇyapāvāḥ paśumāsu ghṛbhṇate ||
[9.86.44] विपश्चिते पवमानाय गायत मही न धारात्यन्धो अर्षति |
 अहिर्न जूर्णामति सर्पति तवचमत्यो न करीळन्नसरद वर्षा हरिः ||
vipaścite pavamānāya ghāyata mahī na dhārātyandho arṣati |
 ahirna jūrṇāmati sarpati tvacamatyo na krīḷannasarad vṛṣā hariḥ ||
[9.86.45] अग्रेगो राजाप्यस्तविष्यते विमानो अह्नां भुवनेष्वर्पितः |
 हरिर्घ्र्तस्नुः सुद्र्शीको अर्णवो जयोतीरथः पवते राय ओक्यः ||
aghregho rājāpyastaviṣyate vimāno ahnāṃ bhuvaneṣvarpitaḥ |
 harirghṛtasnuḥ sudṛśīko arṇavo jyotīrathaḥ pavate rāya okyaḥ ||
[9.86.46] असर्जि सकम्भो दिव उद्यतो मदः परि तरिधातुर्भुवनान्यर्षति |
 अंशुं रिहन्ति मतयः पनिप्नतं गिरा यदि निर्णिजं रग्मिणो ययुः ||
asarji skambho diva udyato madaḥ pari tridhāturbhuvanānyarṣati |
 aṃśuṃ rihanti matayaḥ panipnataṃ ghirā yadi nirṇijaṃ ṛghmiṇo yayuḥ ||
[9.86.47] पर ते धारा अत्यण्वानि मेष्यः पुनानस्य संयतो यन्तिरंहयः |
 यद गोभिरिन्दो चम्वोः समज्यस आ सुवानः सोम कलशेषु सीदसि ||
pra te dhārā atyaṇvāni meṣyaḥ punānasya saṃyato yantiraṃhayaḥ |
 yad ghobhirindo camvoḥ samajyasa ā suvānaḥ soma kalaśeṣu sīdasi ||
[9.86.48] पवस्व सोम करतुविन न उक्थ्यो.अव्यो वारे परि धाव मधु परियम |
 जहि विश्वान रक्षस इन्दो अत्रिणो बर्हद वदेम विदथेसुवीराः ||
pavasva soma kratuvin na ukthyo.avyo vāre pari dhāva madhu priyam |
 jahi viśvān rakṣasa indo atriṇo bṛhad vadema vidathesuvīrāḥ ||

### Hymn 9.87

[9.87.1] पर तु दरव परि कोशं नि षीद नर्भिः पुनानो अभि वाजमर्ष |
 अश्वं न तवा वाजिनं मर्जयन्तो.अछा बर्ही रशनाभिर्नयन्ति ||
pra tu drava pari kośaṃ ni ṣīda nṛbhiḥ punāno abhi vājamarṣa |
 aśvaṃ na tvā vājinaṃ marjayanto.achā barhī raśanābhirnayanti ||
[9.87.2] सवायुधः पवते देव इन्दुरशस्तिहा वर्जनं रक्षमाणः |
 पिता देवानां जनिता सुदक्षो विष्टम्भो दिवो धरुणः पर्थिव्याः ||
svāyudhaḥ pavate deva induraśastihā vṛjanaṃ rakṣamāṇaḥ |
 pitā devānāṃ janitā sudakṣo viṣṭambho divo dharuṇaḥ pṛthivyāḥ ||
[9.87.3] रषिर्विप्रः पुरेता जनानां रभुर्धीर उशना काव्येन |
 स चिद विवेद निहितं यदासामपीच्यं गुह्यं नाम गोनाम ||
ṛṣirvipraḥ puraetā janānāṃ ṛbhurdhīra uśanā kāvyena |
 sa cid viveda nihitaṃ yadāsāmapīcyaṃ ghuhyaṃ nāma ghonām ||
[9.87.4] एष सय ते मधुमानिन्द्र सोमो वर्षा वर्ष्णे परि पवित्रे अक्षाः |
 सहस्रसाः शतसा भूरिदावा शश्वत्तमं बर्हिरा वाज्यस्थात ||
eṣa sya te madhumānindra somo vṛṣā vṛṣṇe pari pavitre akṣāḥ |
 sahasrasāḥ śatasā bhūridāvā śaśvattamaṃ barhirā vājyasthāt ||
[9.87.5] एते सोमा अभि गव्या सहस्रा महे वाजायाम्र्ताय शरवांसि |
 पवित्रेभिः पवमाना अस्र्ग्रञ्छ्रवस्यवो न पर्तनाजो अत्याः ||
ete somā abhi ghavyā sahasrā mahe vājāyāmṛtāya śravāṃsi |
 pavitrebhiḥ pavamānā asṛghrañchravasyavo na pṛtanājo atyāḥ ||
[9.87.6] परि हि षमा पुरुहूतो जनानां विश्वासरद भोजना पूयमानः |
 अथा भर शयेनभ्र्त परयांसि रयिं तुञ्जानो अभि वाजमर्ष ||
pari hi ṣmā puruhūto janānāṃ viśvāsarad bhojanā pūyamānaḥ |
 athā bhara śyenabhṛta prayāṃsi rayiṃ tuñjāno abhi vājamarṣa ||
[9.87.7] एष सुवानः परि सोमः पवित्रे सर्गो न सर्ष्टो अदधावदर्वा |
 तिग्मे शिशानो महिषो न शर्ङगे गा गव्यन्नभिशूरो न सत्वा ||
eṣa suvānaḥ pari somaḥ pavitre sargho na sṛṣṭo adadhāvadarvā |
 tighme śiśāno mahiṣo na śṛṅghe ghā ghavyannabhiśūro na satvā ||
[9.87.8] एषा ययौ परमादन्तरद्रेः कूचित सतीरूर्वे गा विवेद |
 दिवो न विद्युत सतनयन्त्यभ्रैः सोमस्य ते पवत इन्द्रधारा ||
eṣā yayau paramādantaradreḥ kūcit satīrūrve ghā viveda |
 divo na vidyut stanayantyabhraiḥ somasya te pavata indradhārā ||
[9.87.9] उत सम राशिं परि यासि गोनामिन्द्रेण सोम सरथं पुनानः |
 पूर्वीरिषो बर्हतीर्जीरदानो शिक्षा शचीवस्तव ता उपष्टुत ||
uta sma rāśiṃ pari yāsi ghonāmindreṇa soma sarathaṃ punānaḥ |
 pūrvīriṣo bṛhatīrjīradāno śikṣā śacīvastava tā upaṣṭut ||

### Hymn 9.88

[9.88.1] अयं सोम इन्द्र तुभ्यं सुन्वे तुभ्यं पवते तवमस्य पाहि |
 तवं ह यं चक्र्षे तवं वव्र्ष इन्दुं मदाय युज्याय सोमम ||
ayaṃ soma indra tubhyaṃ sunve tubhyaṃ pavate tvamasya pāhi |
 tvaṃ ha yaṃ cakṛṣe tvaṃ vavṛṣa induṃ madāya yujyāya somam ||
[9.88.2] स ईं रथो न भुरिषाळ अयोजि महः पुरूणि सातये वसूनि |
 आदीं विश्वा नहुष्याणि जाता सवर्षाता वन ऊर्ध्वा नवन्त ||
sa īṃ ratho na bhuriṣāḷ ayoji mahaḥ purūṇi sātaye vasūni |
 ādīṃ viśvā nahuṣyāṇi jātā svarṣātā vana ūrdhvā navanta ||
[9.88.3] वायुर्न यो नियुत्वानिष्टयामा नासत्येव हव आ शम्भविष्ठः |
 विश्ववारो दरविणोदा इव तमन पूषेव धीजवनो.असि सोम ||
vāyurna yo niyutvāniṣṭayāmā nāsatyeva hava ā śambhaviṣṭhaḥ |
 viśvavāro draviṇodā iva tman pūṣeva dhījavano.asi soma ||
[9.88.4] इन्द्रो न यो महा कर्माणि चक्रिर्हन्ता वर्त्राणामसि सोमपूर्भित |
 पैद्वो न हि तवमहिनाम्नां हन्ता विश्वस्यासिसोम दस्योः ||
indro na yo mahā karmāṇi cakrirhantā vṛtrāṇāmasi somapūrbhit |
 paidvo na hi tvamahināmnāṃ hantā viśvasyāsisoma dasyoḥ ||
[9.88.5] अग्निर्न यो वन आ सर्ज्यमानो वर्था पाजांसि कर्णुते नदीषु |
 जनो न युध्वा महत उपब्दिरियर्ति सोमः पवमानूर्मिम ||
aghnirna yo vana ā sṛjyamāno vṛthā pājāṃsi kṛṇute nadīṣu |
 jano na yudhvā mahata upabdiriyarti somaḥ pavamānaūrmim ||
[9.88.6] एते सोमा अति वाराण्यव्या दिव्या न कोशासो अभ्रवर्षाः |
 वर्था समुद्रं सिन्धवो न नीचीः सुतासो अभि कलशानस्र्ग्रन ||
ete somā ati vārāṇyavyā divyā na kośāso abhravarṣāḥ |
 vṛthā samudraṃ sindhavo na nīcīḥ sutāso abhi kalaśānasṛghran ||
[9.88.7] शुष्मी शर्धो न मारुतं पवस्वानभिशस्ता दिव्या यथाविट |
 आपो न मक्षू सुमतिर्भवा नः सहस्राप्साः पर्तनाषाण न यज्ञः ||
śuṣmī śardho na mārutaṃ pavasvānabhiśastā divyā yathāviṭ |
 āpo na makṣū sumatirbhavā naḥ sahasrāpsāḥ pṛtanāṣāṇ na yajñaḥ ||
[9.88.8] राज्ञो नु ते वरुणस्य वरतानि... ||
rājño nu te varuṇasya vratāni... ||

### Hymn 9.89

[9.89.1] परो सय वह्निः पथ्याभिरस्यान दिवो न वर्ष्टिः पवमानोक्षाः |
 सहस्रधारो असदन नयस्मे मातुरुपस्थे वन आच सोमः ||
pro sya vahniḥ pathyābhirasyān divo na vṛṣṭiḥ pavamānoakṣāḥ |
 sahasradhāro asadan nyasme māturupasthe vana āca somaḥ ||
[9.89.2] राजा सिन्धूनामवसिष्ट वास रतस्य नावमारुहद रजिष्ठाम |
 अप्सु दरप्सो वाव्र्धे शयेनजूतो दुह ईं पिता दुह ईं पितुर्जाम ||
rājā sindhūnāmavasiṣṭa vāsa ṛtasya nāvamāruhad rajiṣṭhām |
 apsu drapso vāvṛdhe śyenajūto duha īṃ pitā duha īṃ piturjām ||
[9.89.3] सिंहं नसन्त मध्वो अयासं हरिमरुषं दिवो अस्य पतिम |
 शूरो युत्सु परथमः पर्छते गा अस्य चक्षसा परि पात्युक्षा ||
siṃhaṃ nasanta madhvo ayāsaṃ harimaruṣaṃ divo asya patim |
 śūro yutsu prathamaḥ pṛchate ghā asya cakṣasā pari pātyukṣā ||
[9.89.4] मधुप्र्ष्ठं घोरमयासमश्वं रथे युञ्जन्त्युरुचक्रर्ष्वम |
 सवसार ईं जामयो मर्जयन्ति सनाभयो वाजिनमूर्जयन्ति ||
madhupṛṣṭhaṃ ghoramayāsamaśvaṃ rathe yuñjantyurucakraṛṣvam |
 svasāra īṃ jāmayo marjayanti sanābhayo vājinamūrjayanti ||
[9.89.5] चतस्र ईं घर्तदुहः सचन्ते समाने अन्तर्धरुणे निषत्ताः |
 ता ईमर्षन्ति नमसा पुनानास्ता ईं विश्वतः परि षन्ति पूर्वीः ||
catasra īṃ ghṛtaduhaḥ sacante samāne antardharuṇe niṣattāḥ |
 tā īmarṣanti namasā punānāstā īṃ viśvataḥ pari ṣanti pūrvīḥ ||
[9.89.6] विष्टम्भो दिवो धरुणः पर्थिव्या विश्वा उत कषितयो हस्ते अस्य |
 असत त उत्सो गर्णते नियुत्वान मध्वो अंशुः पवतैन्द्रियाय ||
viṣṭambho divo dharuṇaḥ pṛthivyā viśvā uta kṣitayo haste asya |
 asat ta utso ghṛṇate niyutvān madhvo aṃśuḥ pavataindriyāya ||
[9.89.7] वन्वन्नवातो अभि देववीतिमिन्द्राय सोम वर्त्रहा पवस्व |
 शग्धि महः पुरुश्चन्द्रस्य रायः सुवीर्यस्य पतयः सयाम ||
vanvannavāto abhi devavītimindrāya soma vṛtrahā pavasva |
 śaghdhi mahaḥ puruścandrasya rāyaḥ suvīryasya patayaḥ syāma ||

### Hymn 9.90

[9.90.1] पर हिन्वानो जनिता रोदस्यो रथो न वाजं सनिष्यन्नयासीत |
 इन्द्रं गछन्नायुधा संशिशानो विश्वा वसु हस्तयोरादधानः ||
pra hinvāno janitā rodasyo ratho na vājaṃ saniṣyannayāsīt |
 indraṃ ghachannāyudhā saṃśiśāno viśvā vasu hastayorādadhānaḥ ||
[9.90.2] अभि तरिप्र्ष्ठं वर्षणं वयोधामाङगूषाणामवावशन्त वाणीः |
 वना वसानो वरुणो न सिन्धून वि रत्नधा दयते वार्याणि ||
abhi tripṛṣṭhaṃ vṛṣaṇaṃ vayodhāmāṅghūṣāṇāmavāvaśanta vāṇīḥ |
 vanā vasāno varuṇo na sindhūn vi ratnadhā dayate vāryāṇi ||
[9.90.3] शूरग्रामः सर्ववीरः सहावाञ जेता पवस्व सनिता धनानि |
 तिग्मायुधः कषिप्रधन्वा समत्स्वषाळ्हः साह्वान्प्र्तनासु शत्रून ||
śūraghrāmaḥ sarvavīraḥ sahāvāñ jetā pavasva sanitā dhanāni |
 tighmāyudhaḥ kṣipradhanvā samatsvaṣāḷhaḥ sāhvānpṛtanāsu śatrūn ||
[9.90.4] उरुगव्यूतिरभयानि कर्ण्वन समीचीने आ पवस्वा पुरन्धी |
 अपः सिषासन्नुषसः सवर्गाः सं चिक्रदो महो अस्मभ्यं वाजान ||
urughavyūtirabhayāni kṛṇvan samīcīne ā pavasvā purandhī |
 apaḥ siṣāsannuṣasaḥ svarghāḥ saṃ cikrado maho asmabhyaṃ vājān ||
[9.90.5] मत्सि सोम वरुणं मत्सि मित्रं मत्सीन्द्रमिन्दो पवमान विष्णुम |
 मत्सि शर्धो मारुतं मत्सि देवान मत्सि महामिन्द्रमिन्दो मदाय ||
matsi soma varuṇaṃ matsi mitraṃ matsīndramindo pavamāna viṣṇum |
 matsi śardho mārutaṃ matsi devān matsi mahāmindramindo madāya ||
[9.90.6] एवा राजेव करतुमानमेन विश्वा घनिघ्नद दुरिता पवस्व |
 इन्दो सूक्ताय वचसे वयो धा यूयं पात सवस्तिभिः सदा नः ||
evā rājeva kratumānamena viśvā ghanighnad duritā pavasva |
 indo sūktāya vacase vayo dhā yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

### Hymn 9.91

[9.91.1] असर्जि वक्वा रथ्ये यथाजौ धिया मनोता परथमो मनीषी |
 दश सवसारो अधि सानो अव्ये.अजन्ति वह्निं सदनान्यछ ||
asarji vakvā rathye yathājau dhiyā manotā prathamo manīṣī |
 daśa svasāro adhi sāno avye.ajanti vahniṃ sadanānyacha ||
[9.91.2] वीती जनस्य दिव्यस्य कव्यैरधि सुवानो नहुष्येभिरिन्दुः |
 पर यो नर्भिरम्र्तो मर्त्येभिर्मर्म्र्जानो.अविभिर्गोभिरद्भिः ||
vītī janasya divyasya kavyairadhi suvāno nahuṣyebhirinduḥ |
 pra yo nṛbhiramṛto martyebhirmarmṛjāno.avibhirghobhiradbhiḥ ||
[9.91.3] वर्षा वर्ष्ने रोरुवदंशुरस्मै पवमानो रुशदीर्ते पयोगोः |
 सहस्रं रक्वा पथिभिर्वचोविदध्वस्मभिः सूरो अण्वं वि याति ||
vṛṣā vṛṣne roruvadaṃśurasmai pavamāno ruśadīrte payoghoḥ |
 sahasraṃ ṛkvā pathibhirvacovidadhvasmabhiḥ sūro aṇvaṃ vi yāti ||
[9.91.4] रुजा दर्ळ्हा चिद रक्षसः सदांसि पुनान इन्द ऊर्णुहि विवाजान |
 वर्श्चोपरिष्टात तुजता वधेन ये अन्ति दूरादुपनायमेषाम ||
rujā dṛḷhā cid rakṣasaḥ sadāṃsi punāna inda ūrṇuhi vivājān |
 vṛścopariṣṭāt tujatā vadhena ye anti dūrādupanāyameṣām ||
[9.91.5] स परत्नवन नव्यसे विश्ववार सूक्ताय पथः कर्णुहि पराचः |
 ये दुःषहासो वनुषा बर्हन्तस्तांस्ते अश्याम पुरुक्र्त पुरुक्षो ||
sa pratnavan navyase viśvavāra sūktāya pathaḥ kṛṇuhi prācaḥ |
 ye duḥṣahāso vanuṣā bṛhantastāṃste aśyāma purukṛt purukṣo ||
[9.91.6] एवा पुनानो अपः सवर्गा अस्मभ्यं तोका तनयानि भूरि |
 शं नः कषेत्रमुरु जयोतींषि सोम जयों नः सूर्यन्द्र्शये रिरीहि ||
evā punāno apaḥ svarghā asmabhyaṃ tokā tanayāni bhūri |
 śaṃ naḥ kṣetramuru jyotīṃṣi soma jyoṃ naḥ sūryandṛśaye rirīhi ||

### Hymn 9.92

[9.92.1] परि सुवानो हरिरंशुः पवित्रे रथो न सर्जि सनये हियानः |
 आपच्छ्लोकमिन्द्रियं पूयमानः परति देवानजुषत परयोभिः ||
pari suvāno hariraṃśuḥ pavitre ratho na sarji sanaye hiyānaḥ |
 āpacchlokamindriyaṃ pūyamānaḥ prati devānajuṣata prayobhiḥ ||
[9.92.2] अछा नर्चक्षा असरत पवित्रे नाम दधानः कविरस्य योनौ |
 सीदन होतेव सदने चमूषूपेमग्मन्न्र्षयः सप्त विप्राः ||
achā nṛcakṣā asarat pavitre nāma dadhānaḥ kavirasya yonau |
 sīdan hoteva sadane camūṣūpemaghmannṛṣayaḥ sapta viprāḥ ||
[9.92.3] पर सुमेधा गातुविद विश्वदेवः सोमः पुनानः सद एति नित्यम |
 भुवद विश्वेषु काव्येषु रन्तानु जनान यतते पञ्च धीरः ||
pra sumedhā ghātuvid viśvadevaḥ somaḥ punānaḥ sada eti nityam |
 bhuvad viśveṣu kāvyeṣu rantānu janān yatate pañca dhīraḥ ||
[9.92.4] तव तये सोम पवमान निण्ये विश्वे देवास्त्रय एकादशासः |
 दश सवधाभिरधि सानो अव्ये मर्जन्ति तवा नद्यः सप्त यह्वीः ||
tava tye soma pavamāna niṇye viśve devāstraya ekādaśāsaḥ |
 daśa svadhābhiradhi sāno avye mṛjanti tvā nadyaḥ sapta yahvīḥ ||
[9.92.5] तन नु सत्यं पवमानस्यास्तु यत्र विश्वे कारवः संनसन्त |
 जयोतिर्यदह्ने अक्र्णोदु लोकं परावन मनुं दस्यवे करभीकम ||
tan nu satyaṃ pavamānasyāstu yatra viśve kāravaḥ saṃnasanta |
 jyotiryadahne akṛṇodu lokaṃ prāvan manuṃ dasyave karabhīkam ||
[9.92.6] परि सद्मेव पशुमान्ति होता राजा न सत्यः समितीरियानः |
 सोमः पुनानः कलशानयासीत सीदन मर्गो न महिषो वनेषु ||
pari sadmeva paśumānti hotā rājā na satyaḥ samitīriyānaḥ |
 somaḥ punānaḥ kalaśānayāsīt sīdan mṛgho na mahiṣo vaneṣu ||

### Hymn 9.93

[9.93.1] साकमुक्षो मर्जयन्त सवसारो दश धीरस्य धीतयो धनुत्रीः |
 हरिः पर्यद्रवज्जाः सूर्यस्य दरोणं ननक्षे अत्यो न वाजी ||
sākamukṣo marjayanta svasāro daśa dhīrasya dhītayo dhanutrīḥ |
 hariḥ paryadravajjāḥ sūryasya droṇaṃ nanakṣe atyo na vājī ||
[9.93.2] सं मात्र्भिर्न शिशुर्वावशानो वर्षा दधन्वे पुरुवारोद्भिः |
 मर्यो न योषामभि निष्क्र्तं यन सं गछते कलश उस्रियाभिः ||
saṃ mātṛbhirna śiśurvāvaśāno vṛṣā dadhanve puruvāroadbhiḥ |
 maryo na yoṣāmabhi niṣkṛtaṃ yan saṃ ghachate kalaśa usriyābhiḥ ||
[9.93.3] उत पर पिप्य ऊधरघ्न्याया इन्दुर्धाराभिः सचते सुमेधाः |
 मूर्धानं गावः पयसा चमूष्वभि शरीणन्ति वसुभिर्न निक्तैः ||
uta pra pipya ūdharaghnyāyā indurdhārābhiḥ sacate sumedhāḥ |
 mūrdhānaṃ ghāvaḥ payasā camūṣvabhi śrīṇanti vasubhirna niktaiḥ ||
[9.93.4] स नो देवेभिः पवमान रदेन्दो रयिमश्विनं वावशानः |
 रथिरायतामुशती पुरन्धिरस्मद्र्यगा दावने वसूनाम ||
sa no devebhiḥ pavamāna radendo rayimaśvinaṃ vāvaśānaḥ |
 rathirāyatāmuśatī purandhirasmadryaghā dāvane vasūnām ||
[9.93.5] नू नो रयिमुप मास्व नर्वन्तं पुनानो वाताप्यं विश्वश्चन्द्रम |
 पर वन्दितुरिन्दो तार्यायुः परातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात ||
nū no rayimupa māsva nṛvantaṃ punāno vātāpyaṃ viśvaścandram |
 pra vanditurindo tāryāyuḥ prātarmakṣū dhiyāvasurjaghamyāt ||

### Hymn 9.94

[9.94.1] अधि यदस्मिन वाजिनीव शुभ सपर्धन्ते धियः सूर्ये नविशः |
 अपो वर्णानः पवते कवीयन वरजं न पशुवर्धनाय मन्म ||
adhi yadasmin vājinīva śubha spardhante dhiyaḥ sūrye naviśaḥ |
 apo vṛṇānaḥ pavate kavīyan vrajaṃ na paśuvardhanāya manma ||
[9.94.2] दविता वयूर्ण्वन्नम्र्तस्य धाम सवर्विदे भुवनानि परथन्त |
 धियः पिन्वानाः सवसरे न गाव रतायन्तीरभि वावश्र इन्दुम ||
dvitā vyūrṇvannamṛtasya dhāma svarvide bhuvanāni prathanta |
 dhiyaḥ pinvānāḥ svasare na ghāva ṛtāyantīrabhi vāvaśra indum ||
[9.94.3] परि यत कविः काव्या भरते शूरो न रथो भुवनानि विश्वा |
 देवेषु यशो मर्ताय भूषन दक्षाय रायः पुरुभूषु नव्यः ||
pari yat kaviḥ kāvyā bharate śūro na ratho bhuvanāni viśvā |
 deveṣu yaśo martāya bhūṣan dakṣāya rāyaḥ purubhūṣu navyaḥ ||
[9.94.4] शरिये जातः शरिय आ निरियाय शरियं वयो जरित्र्भ्यो दधाति |
 शरियं वसाना अम्र्तत्वमायन भवन्ति सत्या समिथा मितद्रौ ||
śriye jātaḥ śriya ā niriyāya śriyaṃ vayo jaritṛbhyo dadhāti |
 śriyaṃ vasānā amṛtatvamāyan bhavanti satyā samithā mitadrau ||
[9.94.5] इषमूर्जमभ्यर्षाश्वं गामुरु जयोतिः कर्णुहि मत्सि देवान |
 विश्वानि हि सुषहा तानि तुभ्यं पवमान बाधसेसोम शत्रून ||
iṣamūrjamabhyarṣāśvaṃ ghāmuru jyotiḥ kṛṇuhi matsi devān |
 viśvāni hi suṣahā tāni tubhyaṃ pavamāna bādhasesoma śatrūn ||

### Hymn 9.95

[9.95.1] कनिक्रन्ति हरिरा सर्ज्यमानः सीदन वनस्य जठरे पुनानः |
 नर्भिर्यतः कर्णुते निर्णिजं गा अतो मतीर्जनयतस्वधाभिः ||
kanikranti harirā sṛjyamānaḥ sīdan vanasya jaṭhare punānaḥ |
 nṛbhiryataḥ kṛṇute nirṇijaṃ ghā ato matīrjanayatasvadhābhiḥ ||
[9.95.2] हरिः सर्जानः पथ्यां रतस्येयर्ति वाचमरितेव नावम |
 देवो देवानां गुह्यानि नामाविष कर्णोति बर्हिषि परवाचे ||
hariḥ sṛjānaḥ pathyāṃ ṛtasyeyarti vācamariteva nāvam |
 devo devānāṃ ghuhyāni nāmāviṣ kṛṇoti barhiṣi pravāce ||
[9.95.3] अपामिवेदूर्मयस्तर्तुराणाः पर मनीषा ईरते सोममछ |
 नमस्यन्तीरुप च यन्ति सं चा च विशन्त्युशतीरुशन्तम ||
apāmivedūrmayastarturāṇāḥ pra manīṣā īrate somamacha |
 namasyantīrupa ca yanti saṃ cā ca viśantyuśatīruśantam ||
[9.95.4] तं मर्म्र्जानं महिषं न सानावंशुं दुहन्त्युक्षणं गिरिष्ठाम |
 तं वावशानं मतयः सचन्ते तरितो बिभर्ति वरुणं समुद्रे ||
taṃ marmṛjānaṃ mahiṣaṃ na sānāvaṃśuṃ duhantyukṣaṇaṃ ghiriṣṭhām |
 taṃ vāvaśānaṃ matayaḥ sacante trito bibharti varuṇaṃ samudre ||
[9.95.5] इष्यन वाचमुपवक्तेव होतुः पुनान इन्दो वि षया मनीषाम |
 इन्द्रश्च यत कषयथः सौभगाय सुवीर्यस्य पतयःस्याम ||
iṣyan vācamupavakteva hotuḥ punāna indo vi ṣyā manīṣām |
 indraśca yat kṣayathaḥ saubhaghāya suvīryasya patayaḥsyāma ||

### Hymn 9.96

[9.96.1] पर सेनानीः शूरो अग्रे रथानां गव्यन्नेति हर्षते अस्य सेना |
 भद्रान कर्ण्वन्निन्द्रहवान सखिभ्य आ सोमो वस्त्रा रभसानि दत्ते ||
pra senānīḥ śūro aghre rathānāṃ ghavyanneti harṣate asya senā |
 bhadrān kṛṇvannindrahavān sakhibhya ā somo vastrā rabhasāni datte ||
[9.96.2] समस्य हरिं हरयो मर्जन्त्यश्वहयैरनिशितं नमोभिः |
 आ तिष्ठति रथमिन्द्रस्य सखा विद्वानेना सुमतिं यात्यछ ||
samasya hariṃ harayo mṛjantyaśvahayairaniśitaṃ namobhiḥ |
 ā tiṣṭhati rathamindrasya sakhā vidvānenā sumatiṃ yātyacha ||
[9.96.3] स नो देव देवताते पवस्व महे सोम पसरस इन्द्रपानः |
 कर्ण्वन्नपो वर्षयन दयामुतेमामुरोरा नो वरिवस्या पुनानः ||
sa no deva devatāte pavasva mahe soma psarasa indrapānaḥ |
 kṛṇvannapo varṣayan dyāmutemāmurorā no varivasyā punānaḥ ||
[9.96.4] अजीतये.अहतये पवस्व सवस्तये सर्वतातये बर्हते |
 तदुशन्ति विश्व इमे सखायस्तदहं वश्मि पवमान सोम ||
ajītaye.ahataye pavasva svastaye sarvatātaye bṛhate |
 taduśanti viśva ime sakhāyastadahaṃ vaśmi pavamāna soma ||
[9.96.5] सोमः पवते जनिता मतीनां जनिता दिवो जनिता पर्थिव्याः |
 जनिताग्नेर्जनिता सूर्यस्य जनितेन्द्रस्य जनितोत विष्णोः ||
somaḥ pavate janitā matīnāṃ janitā divo janitā pṛthivyāḥ |
 janitāghnerjanitā sūryasya janitendrasya janitota viṣṇoḥ ||
[9.96.6] बरह्मा देवानां पदवीः कवीनां रषिर्विप्राणां महिषोम्र्गाणाम |
 शयेनो गर्ध्राणां सवधितिर्वनानां सोमः पवित्रमत्येति रेभन ||
brahmā devānāṃ padavīḥ kavīnāṃ ṛṣirviprāṇāṃ mahiṣomṛghāṇām |
 śyeno ghṛdhrāṇāṃ svadhitirvanānāṃ somaḥ pavitramatyeti rebhan ||
[9.96.7] परावीविपद वाच ऊर्मिं न सिन्धुर्गिरः सोमः पवमानोमनीषाः |
 अन्तः पश्यन वर्जनेमावराण्या तिष्ठति वर्षभो गोषु जानन ||
prāvīvipad vāca ūrmiṃ na sindhurghiraḥ somaḥ pavamānomanīṣāḥ |
 antaḥ paśyan vṛjanemāvarāṇyā tiṣṭhati vṛṣabho ghoṣu jānan ||
[9.96.8] स मत्सरः पर्त्सु वन्वन्नवातः सहस्ररेता अभि वाजमर्ष |
 इन्द्रायेन्दो पवमानो मनीष्यंशोरूर्मिमीरय गा इषण्यन ||
sa matsaraḥ pṛtsu vanvannavātaḥ sahasraretā abhi vājamarṣa |
 indrāyendo pavamāno manīṣyaṃśorūrmimīraya ghā iṣaṇyan ||
[9.96.9] परि परियः कलशे देववात इन्द्राय सोमो रण्यो मदाय |
 सहस्रधारः शतवाज इन्दुर्वाजी न सप्तिः समना जिगाति ||
pari priyaḥ kalaśe devavāta indrāya somo raṇyo madāya |
 sahasradhāraḥ śatavāja indurvājī na saptiḥ samanā jighāti ||
[9.96.10] स पूर्व्यो वसुविज्जायमानो मर्जानो अप्सु दुदुहानो अद्रौ |
 अभिशस्तिपा भुवनस्य राजा विदद गातुं बरह्मणे पूयमानः ||
sa pūrvyo vasuvijjāyamāno mṛjāno apsu duduhāno adrau |
 abhiśastipā bhuvanasya rājā vidad ghātuṃ brahmaṇe pūyamānaḥ ||
[9.96.11] तवया हि नः पितरः सोम पूर्वे कर्माणि चक्रुः पवमानधीराः |
 वन्वन्नवातः परिधीन्रपोर्णु वीरेभिरश्वैर्मघवा भवा नः ||
tvayā hi naḥ pitaraḥ soma pūrve karmāṇi cakruḥ pavamānadhīrāḥ |
 vanvannavātaḥ paridhīnraporṇu vīrebhiraśvairmaghavā bhavā naḥ ||
[9.96.12] यथापवथा मनवे वयोधा अमित्रहा वरिवोविद धविष्मान |
 एवा पवस्व दरविणं दधान इन्द्रे सं तिष्ठ जनयायुधानि ||
yathāpavathā manave vayodhā amitrahā varivovid dhaviṣmān |
 evā pavasva draviṇaṃ dadhāna indre saṃ tiṣṭha janayāyudhāni ||
[9.96.13] पवस्व सोम मधुमान रतावापो वसानो अधि सानो अव्ये |
 अव दरोणानि घर्तवान्ति सीद मदिन्तमो मत्सर इन्द्रपानः ||
pavasva soma madhumān ṛtāvāpo vasāno adhi sāno avye |
 ava droṇāni ghṛtavānti sīda madintamo matsara indrapānaḥ ||
[9.96.14] वर्ष्टिं दिवः शतधारः पवस्व सहस्रसा वाजयुर्देववीतौ |
 सं सिन्धुभिः कलशे वावशानः समुस्रियाभिःप्रतिरन न आयुः ||
vṛṣṭiṃ divaḥ śatadhāraḥ pavasva sahasrasā vājayurdevavītau |
 saṃ sindhubhiḥ kalaśe vāvaśānaḥ samusriyābhiḥpratiran na āyuḥ ||
[9.96.15] एष सय सोमो मतिभिः पुनानो.अत्यो न वाजी तरतीदरातीः |
 पयो न दुग्धमदितेरिषिरमुर्विव गातुः सुयमोन वोळहा ||
eṣa sya somo matibhiḥ punāno.atyo na vājī taratīdarātīḥ |
 payo na dughdhamaditeriṣiramurviva ghātuḥ suyamona voḷhā ||
[9.96.16] सवायुधः सोत्र्भिः पूयमानो.अभ्यर्ष गुह्यं चारु नाम |
 अभि वाजं सप्तिरिव शरवस्याभि वायुमभि गा देवसोम ||
svāyudhaḥ sotṛbhiḥ pūyamāno.abhyarṣa ghuhyaṃ cāru nāma |
 abhi vājaṃ saptiriva śravasyābhi vāyumabhi ghā devasoma ||
[9.96.17] शिशुं जज्ञानं हर्यतं मर्जन्ति शुम्भन्ति वह्निं मरुतो गणेन |
 कविर्गीर्भिः काव्येना कविः सन सोमः पवित्रमत्येति रेभन ||
śiśuṃ jajñānaṃ haryataṃ mṛjanti śumbhanti vahniṃ maruto ghaṇena |
 kavirghīrbhiḥ kāvyenā kaviḥ san somaḥ pavitramatyeti rebhan ||
[9.96.18] रषिमना य रषिक्र्त सवर्षाः सहस्रणीथः पदवीः कवीनाम |
 तर्तीयं धाम महिषः सिषासन सोमो विराजमनुराजति षटुप ||
ṛṣimanā ya ṛṣikṛt svarṣāḥ sahasraṇīthaḥ padavīḥ kavīnām |
 tṛtīyaṃ dhāma mahiṣaḥ siṣāsan somo virājamanurājati ṣṭup ||
[9.96.19] चमूषच्छ्येनः शकुनो विभ्र्त्वा गोविन्दुर्द्रप्स आयुधानिबिभ्रत |
 अपामूर्मिं सचमानः समुद्रं तुरीयं धाममहिषो विवक्ति ||
camūṣacchyenaḥ śakuno vibhṛtvā ghovindurdrapsa āyudhānibibhrat |
 apāmūrmiṃ sacamānaḥ samudraṃ turīyaṃ dhāmamahiṣo vivakti ||
[9.96.20] मर्यो न शुभ्रस्तन्वं मर्जानो.अत्यो न सर्त्वा सनये धनानाम |
 वर्षेव यूथा परि कोशमर्षन कनिक्रदच्चम्वोराविवेश ||
maryo na śubhrastanvaṃ mṛjāno.atyo na sṛtvā sanaye dhanānām |
 vṛṣeva yūthā pari kośamarṣan kanikradaccamvorāviveśa ||
[9.96.21] पवस्वेन्दो पवमानो महोभिः कनिक्रदत परि वाराण्यर्ष |
 करीळञ्चम्वोरा विश पूयमान इन्द्रं ते रसो मदिरो ममत्तु ||
pavasvendo pavamāno mahobhiḥ kanikradat pari vārāṇyarṣa |
 krīḷañcamvorā viśa pūyamāna indraṃ te raso madiro mamattu ||
[9.96.22] परास्य धारा बर्हतीरस्र्ग्रन्नक्तो गोभिः कलशाना विवेश |
 साम कर्ण्वन सामन्यो विपश्चित करन्दन्नेत्यभि सख्युर्न जामिम ||
prāsya dhārā bṛhatīrasṛghrannakto ghobhiḥ kalaśānā viveśa |
 sāma kṛṇvan sāmanyo vipaścit krandannetyabhi sakhyurna jāmim ||
[9.96.23] अपघ्नन्नेषि पवमान शत्रून परियां न जारो अभिगीत इन्दुः |
 सीदन वनेषु शकुनो न पत्वा सोमः पुनानः कलशेषु सत्ता ||
apaghnanneṣi pavamāna śatrūn priyāṃ na jāro abhighīta induḥ |
 sīdan vaneṣu śakuno na patvā somaḥ punānaḥ kalaśeṣu sattā ||
[9.96.24] आ ते रुचः पवमानस्य सोम योषेव यन्ति सुदुघाः सुधाराः |
 हरिरानीतः पुरुवारो अप्स्वचिक्रदत कलशे देवयूनाम ||
ā te rucaḥ pavamānasya soma yoṣeva yanti sudughāḥ sudhārāḥ |
 harirānītaḥ puruvāro apsvacikradat kalaśe devayūnām ||

### Hymn 9.97

[9.97.1] अस्य परेषा हेमना पूयमानो देवो देवेभिः समप्र्क्त रसम |
 सुतः पवित्रं पर्येति रेभन मितेव सद्म पशुमान्ति होता ||
asya preṣā hemanā pūyamāno devo devebhiḥ samapṛkta rasam |
 sutaḥ pavitraṃ paryeti rebhan miteva sadma paśumānti hotā ||
[9.97.2] भद्रा वस्त्रा समन्या वसानो महान कविर्निवचनानि शंसन |
 आ वच्यस्व चम्वोः पूयमानो विचक्षणो जाग्र्विर्देववीतौ ||
bhadrā vastrā samanyā vasāno mahān kavirnivacanāni śaṃsan |
 ā vacyasva camvoḥ pūyamāno vicakṣaṇo jāghṛvirdevavītau ||
[9.97.3] समु परियो मर्ज्यते सानो अव्ये यशस्तरो यशसां कषैतो अस्मे |
 अभि सवर धन्वा पूयमानो यूयं पात सवस्तिभिः सदा नः ||
samu priyo mṛjyate sāno avye yaśastaro yaśasāṃ kṣaito asme |
 abhi svara dhanvā pūyamāno yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||
[9.97.4] पर गायताभ्यर्चाम देवान सोमं हिनोत महते धनाय |
 सवादुः पवाते अति वारमव्यमा सीदाति कलशं देवयुर्नः ||
pra ghāyatābhyarcāma devān somaṃ hinota mahate dhanāya |
 svāduḥ pavāte ati vāramavyamā sīdāti kalaśaṃ devayurnaḥ ||
[9.97.5] इन्दुर्देवानामुप सख्यमायन सहस्रधारः पवते मदाय |
 नर्भिः सतवानो अनु धाम पूर्वमगन्निन्द्रं महते सौभगाय ||
indurdevānāmupa sakhyamāyan sahasradhāraḥ pavate madāya |
 nṛbhiḥ stavāno anu dhāma pūrvamaghannindraṃ mahate saubhaghāya ||
[9.97.6] सतोत्रे राये हरिरर्षा पुनान इन्द्रं मदो गछतु ते भराय |
 देवैर्याहि सरथं राधो अछा यूयं पात सवस्तिभिः सदा नः ||
stotre rāye harirarṣā punāna indraṃ mado ghachatu te bharāya |
 devairyāhi sarathaṃ rādho achā yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||
[9.97.7] पर काव्यमुशनेव बरुवाणो देवो देवानां जनिमा विवक्ति |
 महिव्रतः शुचिबन्धुः पावकः पदा वराहो अभ्येति रेभन ||
pra kāvyamuśaneva bruvāṇo devo devānāṃ janimā vivakti |
 mahivrataḥ śucibandhuḥ pāvakaḥ padā varāho abhyeti rebhan ||
[9.97.8] पर हंसासस्त्र्पलं मन्युमछामादस्तं वर्षगणा अयासुः |
 आङगूष्यं पवमानं सखायो दुर्मर्षं साकं परवदन्ति वाणम ||
pra haṃsāsastṛpalaṃ manyumachāmādastaṃ vṛṣaghaṇā ayāsuḥ |
 āṅghūṣyaṃ pavamānaṃ sakhāyo durmarṣaṃ sākaṃ pravadanti vāṇam ||
[9.97.9] स रंहत उरुगायस्य जूतिं वर्था करीळन्तं मिमते न गावः |
 परीणसं कर्णुते तिग्मश्र्ङगो दिवा हरिर्दद्र्शे नक्तं रज्रः ||
sa raṃhata urughāyasya jūtiṃ vṛthā krīḷantaṃ mimate na ghāvaḥ |
 parīṇasaṃ kṛṇute tighmaśṛṅgho divā harirdadṛśe naktaṃ ṛjraḥ ||
[9.97.10] इन्दुर्वाजी पवते गोन्योघा इन्द्रे सोमः सह इन्वन मदाय |
 हन्ति रक्षो बाधते पर्यरातीर्वरिवः कर्ण्वन वर्जनस्य राजा ||
indurvājī pavate ghonyoghā indre somaḥ saha invan madāya |
 hanti rakṣo bādhate paryarātīrvarivaḥ kṛṇvan vṛjanasya rājā ||
[9.97.11] अध धारया मध्वा पर्चानस्तिरो रोम पवते अद्रिदुग्धः |
 इन्दुरिन्द्रस्य सख्यं जुषाणो देवो देवस्य मत्सरो मदाय ||
adha dhārayā madhvā pṛcānastiro roma pavate adridughdhaḥ |
 indurindrasya sakhyaṃ juṣāṇo devo devasya matsaro madāya ||
[9.97.12] अभि परियाणि पवते पुनानो देवो देवान सवेन रसेन पर्ञ्चन |
 इन्दुर्धर्माण्य रतुथा वसानो दश कषिपो अव्यत सानो अव्ये ||
abhi priyāṇi pavate punāno devo devān svena rasena pṛñcan |
 indurdharmāṇy ṛtuthā vasāno daśa kṣipo avyata sāno avye ||
[9.97.13] वर्षा शोणो अभिकनिक्रदद गा नदयन्नेति पर्थिवीमुत दयाम |
 इन्द्रस्येव वग्नुरा शर्ण्व आजौ परचेतयन्नर्षति वाचमेमाम ||
vṛṣā śoṇo abhikanikradad ghā nadayanneti pṛthivīmuta dyām |
 indrasyeva vaghnurā śṛṇva ājau pracetayannarṣati vācamemām ||
[9.97.14] रसाय्यः पयसा पिन्वमान ईरयन्नेषि मधुमन्तमंशुम |
 पवमानः सन्तनिमेषि कर्ण्वन्निन्द्राय सोम परिषिच्यमानः ||
rasāyyaḥ payasā pinvamāna īrayanneṣi madhumantamaṃśum |
 pavamānaḥ santanimeṣi kṛṇvannindrāya soma pariṣicyamānaḥ ||
[9.97.15] एवा पवस्व मदिरो मदायोदग्राभस्य नमयन वधस्नैः |
 परि वर्णं भरमाणो रुशन्तं गव्युर्नो अर्ष परि सोम सिक्तः ||
evā pavasva madiro madāyodaghrābhasya namayan vadhasnaiḥ |
 pari varṇaṃ bharamāṇo ruśantaṃ ghavyurno arṣa pari soma siktaḥ ||
[9.97.16] जुष्ट्वी न इन्दो सुपथा सुगान्युरौ पवस्व वरिवांसि कर्ण्वन |
 घनेव विष्वग दुरितानि विघ्नन्नधि षणुना धन्व सानो अव्ये ||
juṣṭvī na indo supathā sughānyurau pavasva varivāṃsi kṛṇvan |
 ghaneva viṣvagh duritāni vighnannadhi ṣṇunā dhanva sāno avye ||
[9.97.17] वर्ष्टिं नो अर्ष दिव्यां जिगत्नुमिळावतीं शंगयीं जीरदानुम |
 सतुकेव वीता धन्वा विचिन्वन बन्धून्रिमानवरानिन्दो वायून ||
vṛṣṭiṃ no arṣa divyāṃ jighatnumiḷāvatīṃ śaṃghayīṃ jīradānum |
 stukeva vītā dhanvā vicinvan bandhūnrimānavarānindo vāyūn ||
[9.97.18] गरन्थिं न वि षय गरथितं पुनान रजुं च गातुं वर्जिनं च सोम |
 अत्यो न करदो हरिरा सर्जानो मर्यो देव धन्व पस्त्यावान ||
ghranthiṃ na vi ṣya ghrathitaṃ punāna ṛjuṃ ca ghātuṃ vṛjinaṃ ca soma |
 atyo na krado harirā sṛjāno maryo deva dhanva pastyāvān ||
[9.97.19] जुष्टो मदाय देवतात इन्दो परि षणुना धन्व सानो अव्ये |
 सहस्रधारः सुरभिरदब्धः परि सरव वाजसातौ नर्षह्ये ||
juṣṭo madāya devatāta indo pari ṣṇunā dhanva sāno avye |
 sahasradhāraḥ surabhiradabdhaḥ pari srava vājasātau nṛṣahye ||
[9.97.20] अरश्मानो ये.अरथा अयुक्ता अत्यासो न सस्र्जानास आजौ |
 एते शुक्रासो धन्वन्ति सोमा देवासस्तानुप याता पिबध्यै ||
araśmāno ye.arathā ayuktā atyāso na sasṛjānāsa ājau |
 ete śukrāso dhanvanti somā devāsastānupa yātā pibadhyai ||
[9.97.21] एवा न इन्दो अभि देववीतिं परि सरव नभो अर्णश्चमूषु |
 सोमो अस्मभ्यं काम्यं बर्हन्तं रयिं ददातु वीरवन्तमुग्रम ||
evā na indo abhi devavītiṃ pari srava nabho arṇaścamūṣu |
 somo asmabhyaṃ kāmyaṃ bṛhantaṃ rayiṃ dadātu vīravantamughram ||
[9.97.22] तक्षद यदी मनसो वेनतो वाग जयेष्ठस्य वा धर्मणि कषोरनीके |
 आदीमायन वरमा वावशाना जुष्टं पतिं कलशे गाव इन्दुम ||
takṣad yadī manaso venato vāgh jyeṣṭhasya vā dharmaṇi kṣoranīke |
 ādīmāyan varamā vāvaśānā juṣṭaṃ patiṃ kalaśe ghāva indum ||
[9.97.23] पर दानुदो दिव्यो दानुपिन्व रतं रताय पवते सुमेधाः |
 धर्मा भुवद वर्जन्यस्य राजा पर रश्मिभिर्दशभिर्भारि भूम ||
pra dānudo divyo dānupinva ṛtaṃ ṛtāya pavate sumedhāḥ |
 dharmā bhuvad vṛjanyasya rājā pra raśmibhirdaśabhirbhāri bhūma ||
[9.97.24] पवित्रेभिः पवमानो नर्चक्षा राजा देवानामुत मर्त्यानाम |
 दविता भुवद रयिपती रयीणां रतं भरत सुभ्र्तं चार्विन्दुः ||
pavitrebhiḥ pavamāno nṛcakṣā rājā devānāmuta martyānām |
 dvitā bhuvad rayipatī rayīṇāṃ ṛtaṃ bharat subhṛtaṃ cārvinduḥ ||
[9.97.25] अर्वानिव शरवसे सातिमछेन्द्रस्य वायोरभि वीतिमर्ष |
 स नः सहस्रा बर्हतीरिषो दा भवा सोम दरविणोवित पुनानः ||
arvāniva śravase sātimachendrasya vāyorabhi vītimarṣa |
 sa naḥ sahasrā bṛhatīriṣo dā bhavā soma draviṇovit punānaḥ ||
[9.97.26] देवाव्यो नः परिषिच्यमानाः कषयं सुवीरं धन्वन्तु सोमाः |
 आयज्यवः सुमतिं विश्ववारा होतारो न दिवियजो मन्द्रतमाः ||
devāvyo naḥ pariṣicyamānāḥ kṣayaṃ suvīraṃ dhanvantu somāḥ |
 āyajyavaḥ sumatiṃ viśvavārā hotāro na diviyajo mandratamāḥ ||
[9.97.27] एवा देव देवताते पवस्व महे सोम पसरसे देवपानः |
 महश्चिद धि षमसि हिताः समर्ये कर्धि सुष्ठाने रोदसी पुनानः ||
evā deva devatāte pavasva mahe soma psarase devapānaḥ |
 mahaścid dhi ṣmasi hitāḥ samarye kṛdhi suṣṭhāne rodasī punānaḥ ||
[9.97.28] अश्वो नो करदो वर्षभिर्युजानः सिंहो न भीमो मनसो जवीयान |
 अर्वाचीनैः पथिभिर्ये रजिष्ठा आ पवस्व सौमनसं न इन्दो ||
aśvo no krado vṛṣabhiryujānaḥ siṃho na bhīmo manaso javīyān |
 arvācīnaiḥ pathibhirye rajiṣṭhā ā pavasva saumanasaṃ na indo ||
[9.97.29] शतं धारा देवजाता अस्र्ग्रन सहस्रमेनाः कवयो मर्जन्ति |
 इन्दो सनित्रं दिव आ पवस्व पुरेतासि महतो धनस्य ||
śataṃ dhārā devajātā asṛghran sahasramenāḥ kavayo mṛjanti |
 indo sanitraṃ diva ā pavasva puraetāsi mahato dhanasya ||
[9.97.30] दिवो न सर्गा असस्र्ग्रमह्नां राजा न मित्रं पर मिनातिधीरः |
 पितुर्न पुत्रः करतुभिर्यतान आ पवस्व विशेस्या अजीतिम ||
divo na sarghā asasṛghramahnāṃ rājā na mitraṃ pra minātidhīraḥ |
 piturna putraḥ kratubhiryatāna ā pavasva viśeasyā ajītim ||
[9.97.31] पर ते धारा मधुमतीरस्र्ग्रन वारान यत पूतो अत्येष्यव्यान |
 पवमान पवसे धाम गोनां जज्ञानः सूर्यमपिन्वो अर्कैः ||
pra te dhārā madhumatīrasṛghran vārān yat pūto atyeṣyavyān |
 pavamāna pavase dhāma ghonāṃ jajñānaḥ sūryamapinvo arkaiḥ ||
[9.97.32] कनिक्रददनु पन्थां रतस्य शुक्रो वि भास्यम्र्तस्य धाम |
 स इन्द्राय पवसे मत्सरवान हिन्वानो वाचं मतिभिः कवीनाम ||
kanikradadanu panthāṃ ṛtasya śukro vi bhāsyamṛtasya dhāma |
 sa indrāya pavase matsaravān hinvāno vācaṃ matibhiḥ kavīnām ||
[9.97.33] दिव्यः सुपर्णो.अव चक्षि सोम पिन्वन धाराः कर्मणा देववीतौ |
 एन्दो विश कलशं सोमधानं करन्दन्निहि सूर्यस्योप रश्मिम ||
divyaḥ suparṇo.ava cakṣi soma pinvan dhārāḥ karmaṇā devavītau |
 endo viśa kalaśaṃ somadhānaṃ krandannihi sūryasyopa raśmim ||
[9.97.34] तिस्रो वाच ईरयति पर वह्निरतस्य धीतिं बरह्मणो मनीषाम |
 गावो यन्ति गोपतिं पर्छमानाः सोमं यन्ति मतयो वावशानाः ||
tisro vāca īrayati pra vahnirtasya dhītiṃ brahmaṇo manīṣām |
 ghāvo yanti ghopatiṃ pṛchamānāḥ somaṃ yanti matayo vāvaśānāḥ ||
[9.97.35] सोमं गावो धेनवो वावशानाः सोमं विप्रा मतिभिः पर्छमानाः |
 सोमः सुतः पूयते अज्यमानः सोमे अर्कास्त्रिष्टुभिः सं नवन्ते ||
somaṃ ghāvo dhenavo vāvaśānāḥ somaṃ viprā matibhiḥ pṛchamānāḥ |
 somaḥ sutaḥ pūyate ajyamānaḥ some arkāstriṣṭubhiḥ saṃ navante ||
[9.97.36] एवा नः सोम परिषिच्यमान आ पवस्व पूयमानः सवस्ति |
 इन्द्रमा विश बर्हता रवेण वर्धया वाचं जनया पुरन्धिम ||
evā naḥ soma pariṣicyamāna ā pavasva pūyamānaḥ svasti |
 indramā viśa bṛhatā raveṇa vardhayā vācaṃ janayā purandhim ||
[9.97.37] आ जाग्र्विर्विप्र रता मतीनां सोमः पुनानो असदच्चमूषु |
 सपन्ति यं मिथुनासो निकामा अध्वर्यवो रथिरासः सुहस्ताः ||
ā jāghṛvirvipra ṛtā matīnāṃ somaḥ punāno asadaccamūṣu |
 sapanti yaṃ mithunāso nikāmā adhvaryavo rathirāsaḥ suhastāḥ ||
[9.97.38] स पुनान उप सूरे न धातोभे अप्रा रोदसी वि ष आवः |
 परिया चिद यस्य परियसास ऊती स तू धनं कारिणेन पर यंसत ||
sa punāna upa sūre na dhātobhe aprā rodasī vi ṣa āvaḥ |
 priyā cid yasya priyasāsa ūtī sa tū dhanaṃ kāriṇena pra yaṃsat ||
[9.97.39] स वर्धिता वर्धनः पूयमानः सोमो मीढ्वानभि नो जयोतिषावीत |
 येना नः पूर्वे पितरः पदज्ञाः सवर्विदो अभि गा अद्रिमुष्णन ||
sa vardhitā vardhanaḥ pūyamānaḥ somo mīḍhvānabhi no jyotiṣāvīt |
 yenā naḥ pūrve pitaraḥ padajñāḥ svarvido abhi ghā adrimuṣṇan ||
[9.97.40] अक्रान समुद्रः परथमे विधर्मञ जनयन परजा भुवनस्यराजा |
 वर्षा पवित्रे अधि सानो अव्ये बर्हत सोमो वाव्र्धे सुवान इन्दुः ||
akrān samudraḥ prathame vidharmañ janayan prajā bhuvanasyarājā |
 vṛṣā pavitre adhi sāno avye bṛhat somo vāvṛdhe suvāna induḥ ||
[9.97.41] महत तत सोमो महिषश्चकारापां यद गर्भो.अव्र्णीत देवान |
 अदधादिन्द्रे पवमान ओजो.अजनयत सूर्ये जयोतिरिन्दुः ||
mahat tat somo mahiṣaścakārāpāṃ yad gharbho.avṛṇīta devān |
 adadhādindre pavamāna ojo.ajanayat sūrye jyotirinduḥ ||
[9.97.42] मत्सि वायुमिष्टये राधसे च मत्सि मित्रावरुणा पूयमानः |
 मत्सि शर्धो मारुतं मत्सि देवान मत्सि दयावाप्र्थिवी देव सोम ||
matsi vāyumiṣṭaye rādhase ca matsi mitrāvaruṇā pūyamānaḥ |
 matsi śardho mārutaṃ matsi devān matsi dyāvāpṛthivī deva soma ||
[9.97.43] रजुः पवस्व वर्जिनस्य हन्तापामीवां बाधमानो मर्धश्च |
 अभिश्रीणन पयः पयसाभि गोनामिन्द्रस्य तवं तव वयं सखायः ||
ṛjuḥ pavasva vṛjinasya hantāpāmīvāṃ bādhamāno mṛdhaśca |
 abhiśrīṇan payaḥ payasābhi ghonāmindrasya tvaṃ tava vayaṃ sakhāyaḥ ||
[9.97.44] मध्वः सूदं पवस्व वस्व उत्सं वीरं च न आ पवस्वा भगं च |
 सवदस्वेन्द्राय पवमान इन्दो रयिं च न आ पवस्वा समुद्रात ||
madhvaḥ sūdaṃ pavasva vasva utsaṃ vīraṃ ca na ā pavasvā bhaghaṃ ca |
 svadasvendrāya pavamāna indo rayiṃ ca na ā pavasvā samudrāt ||
[9.97.45] सोमः सुतो धारयात्यो न हित्वा सिन्धुर्न निम्नमभि वाज्यक्षाः |
 आ योनिं वन्यमसदत पुनानः समिन्दुर्गोभिरसरत समद्भिः ||
somaḥ suto dhārayātyo na hitvā sindhurna nimnamabhi vājyakṣāḥ |
 ā yoniṃ vanyamasadat punānaḥ samindurghobhirasarat samadbhiḥ ||
[9.97.46] एष सय ते पवत इन्द्र सोमश्चमूषु धीर उशते तवस्वान |
 सवर्चक्षा रथिरः सत्यशुष्मः कामो न यो देवयतामसर्जि ||
eṣa sya te pavata indra somaścamūṣu dhīra uśate tavasvān |
 svarcakṣā rathiraḥ satyaśuṣmaḥ kāmo na yo devayatāmasarji ||
[9.97.47] एष परत्नेन वयसा पुनानस्तिरो वर्पांसि दुहितुर्दधानः |
 वसानः शर्म तरिवरूथमप्सु होतेव याति समनेषुरेभन ||
eṣa pratnena vayasā punānastiro varpāṃsi duhiturdadhānaḥ |
 vasānaḥ śarma trivarūthamapsu hoteva yāti samaneṣurebhan ||
[9.97.48] नू नस्त्वं रथिरो देव सोम परि सरव चम्वोः पूयमानः |
 अप्सु सवादिष्ठो मधुमान रतावा देवो न यः सविता सत्यमन्मा ||
nū nastvaṃ rathiro deva soma pari srava camvoḥ pūyamānaḥ |
 apsu svādiṣṭho madhumān ṛtāvā devo na yaḥ savitā satyamanmā ||
[9.97.49] अभि वायुं वीत्यर्षा गर्णानो.अभि मित्रावरुणा पूयमानः |
 अभी नरं धीजवनं रथेष्ठामभीन्द्रं वर्षणं वज्रबाहुम ||
abhi vāyuṃ vītyarṣā ghṛṇāno.abhi mitrāvaruṇā pūyamānaḥ |
 abhī naraṃ dhījavanaṃ ratheṣṭhāmabhīndraṃ vṛṣaṇaṃ vajrabāhum ||
[9.97.50] अभि वस्त्रा सुवसनान्यर्षाभि धेनूः सुदुघाः पूयमानः |
 अभि चन्द्रा भर्तवे नो हिरण्याभ्यश्वान रथिनो देव सोम ||
abhi vastrā suvasanānyarṣābhi dhenūḥ sudughāḥ pūyamānaḥ |
 abhi candrā bhartave no hiraṇyābhyaśvān rathino deva soma ||
[9.97.51] अभी नो अर्ष दिव्या वसून्यभि विश्वा पार्थिवा पूयमानः |
 अभि येन दरविणमश्नवामाभ्यर्षेयं जमदग्निवन्नः ||
abhī no arṣa divyā vasūnyabhi viśvā pārthivā pūyamānaḥ |
 abhi yena draviṇamaśnavāmābhyarṣeyaṃ jamadaghnivannaḥ ||
[9.97.52] अया पवा पवस्वैना वसूनि मांश्चत्व इन्दो सरसि पर धन्व |
 बरध्नश्चिदत्र वातो न जातः पुरुमेधश्चित तकवे नरं दात ||
ayā pavā pavasvainā vasūni māṃścatva indo sarasi pra dhanva |
 bradhnaścidatra vāto na jātaḥ purumedhaścit takave naraṃ dāt ||
[9.97.53] उत न एना पवया पवस्वाधि शरुते शरवाय्यस्य तीर्थे |
 षष्टिं सहस्रा नैगुतो वसूनि वर्क्षं न पक्वं धूनवद रणाय ||
uta na enā pavayā pavasvādhi śrute śravāyyasya tīrthe |
 ṣaṣṭiṃ sahasrā naighuto vasūni vṛkṣaṃ na pakvaṃ dhūnavad raṇāya ||
[9.97.54] महीमे अस्य वर्षनाम शूषे मांश्चत्वे वा पर्शने वा वधत्रे |
 अस्वापयन निगुतः सनेहयच्चापामित्रानपाचितो अचेतः ||
mahīme asya vṛṣanāma śūṣe māṃścatve vā pṛśane vā vadhatre |
 asvāpayan nighutaḥ snehayaccāpāmitrānapācito acetaḥ ||
[9.97.55] सं तरी पवित्रा विततान्येष्यन्वेकं धावसि पूयमानः |
 असि भगो असि दात्रस्य दातासि मघवा मघवद्भ्य इन्दो ||
saṃ trī pavitrā vitatānyeṣyanvekaṃ dhāvasi pūyamānaḥ |
 asi bhagho asi dātrasya dātāsi maghavā maghavadbhya indo ||
[9.97.56] एष विश्ववित पवते मनीषी सोमो विश्वस्य भुवनस्य राजा |
 दरप्सानीरयन विदथेष्विन्दुर्वि वारमव्यं समयाति याति ||
eṣa viśvavit pavate manīṣī somo viśvasya bhuvanasya rājā |
 drapsānīrayan vidatheṣvindurvi vāramavyaṃ samayāti yāti ||
[9.97.57] इन्दुं रिहन्ति महिषा अदब्धाः पदे रेभन्ति कवयो न गर्ध्राः |
 हिन्वन्ति धीरा दशभिः कषिपाभिः समञ्जते रूपमपां रसेन ||
induṃ rihanti mahiṣā adabdhāḥ pade rebhanti kavayo na ghṛdhrāḥ |
 hinvanti dhīrā daśabhiḥ kṣipābhiḥ samañjate rūpamapāṃ rasena ||
[9.97.58] तवया वयं पवमानेन सोम भरे कर्तं वि चिनुयाम शश्वत |
 तन नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पर्थिवीुत दयौः ||
tvayā vayaṃ pavamānena soma bhare kṛtaṃ vi cinuyāma śaśvat |
 tan no mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivīuta dyauḥ ||

### Hymn 9.98

[9.98.1] अभि नो वाजसातमं रयिमर्ष पुरुस्प्र्हम |
 इन्दो सहस्रभर्णसं तुविद्युम्नं विभ्वासहम ||
abhi no vājasātamaṃ rayimarṣa puruspṛham |
 indo sahasrabharṇasaṃ tuvidyumnaṃ vibhvāsaham ||
[9.98.2] परि षय सुवानो अव्ययं रथे न वर्माव्यत |
 इन्दुरभिद्रुणा हितो हियानो धाराभिरक्षाः ||
pari ṣya suvāno avyayaṃ rathe na varmāvyata |
 indurabhidruṇā hito hiyāno dhārābhirakṣāḥ ||
[9.98.3] परि षय सुवानो अक्षा इन्दुरव्ये मदच्युतः |
 धारा य ऊर्ध्वो अध्वरे भराजा नैति गव्ययुः ||
pari ṣya suvāno akṣā induravye madacyutaḥ |
 dhārā ya ūrdhvo adhvare bhrājā naiti ghavyayuḥ ||
[9.98.4] स हि तवं देव शश्वते वसु मर्ताय दाशुषे |
 इन्दो सहस्रिणं रयिं शतात्मानं विवाससि ||
sa hi tvaṃ deva śaśvate vasu martāya dāśuṣe |
 indo sahasriṇaṃ rayiṃ śatātmānaṃ vivāsasi ||
[9.98.5] वयं ते अस्य वर्त्रहन वसो वस्वः पुरुस्प्र्हः |
 नि नेदिष्ठतमा इषः सयाम सुम्नस्याध्रिगो ||
vayaṃ te asya vṛtrahan vaso vasvaḥ puruspṛhaḥ |
 ni nediṣṭhatamā iṣaḥ syāma sumnasyādhrigho ||
[9.98.6] दविर्यं पञ्च सवयशसं सवसारो अद्रिसंहतम |
 परियमिन्द्रस्य काम्यं परस्नापयन्त्यूर्मिणम ||
dviryaṃ pañca svayaśasaṃ svasāro adrisaṃhatam |
 priyamindrasya kāmyaṃ prasnāpayantyūrmiṇam ||
[9.98.7] परि तयं हर्यतं हरिं बभ्रुं पुनन्ति वारेण |
 यो देवान विश्वानित परि मदेन सह गछति ||
pari tyaṃ haryataṃ hariṃ babhruṃ punanti vāreṇa |
 yo devān viśvānit pari madena saha ghachati ||
[9.98.8] अस्य वो हयवसा पान्तो दक्षसाधनम |
 यः सूरिषु शरवोब्र्हद दधे सवर्ण हर्यतः ||
asya vo hyavasā pānto dakṣasādhanam |
 yaḥ sūriṣu śravobṛhad dadhe svarṇa haryataḥ ||
[9.98.9] स वां यज्ञेषु मानवी इन्दुर्जनिष्ट रोदसी |
 देवो देवी गिरिष्ठा अस्रेधन तं तुविष्वणि ||
sa vāṃ yajñeṣu mānavī indurjaniṣṭa rodasī |
 devo devī ghiriṣṭhā asredhan taṃ tuviṣvaṇi ||
[9.98.10] इन्द्राय सोम पातवे वर्त्रघ्ने परि षिच्यसे |
 नरे च दक्षिणावते देवाय सदनासदे ||
indrāya soma pātave vṛtraghne pari ṣicyase |
 nare ca dakṣiṇāvate devāya sadanāsade ||
[9.98.11] ते परत्नासो वयुष्टिषु सोमाः पवित्रे अक्षरन |
 अपप्रोथन्तः सनुतर्हुरश्चितः परातस्तानप्रचेतसः ||
te pratnāso vyuṣṭiṣu somāḥ pavitre akṣaran |
 apaprothantaḥ sanutarhuraścitaḥ prātastānapracetasaḥ ||
[9.98.12] तं सखायः पुरोरुचं यूयं वयं च सूरयः |
 अश्याम वाजगन्ध्यं सनेम वाजपस्त्यम ||
taṃ sakhāyaḥ purorucaṃ yūyaṃ vayaṃ ca sūrayaḥ |
 aśyāma vājaghandhyaṃ sanema vājapastyam ||

### Hymn 9.99

[9.99.1] आ हर्यताय धर्ष्णवे धनुस्तन्वन्ति पौंस्यम |
 शुक्रांवयन्त्यसुराय निर्णिजं विपामग्रे महीयुवः ||
ā haryatāya dhṛṣṇave dhanustanvanti pauṃsyam |
 śukrāṃvayantyasurāya nirṇijaṃ vipāmaghre mahīyuvaḥ ||
[9.99.2] अध कषपा परिष्क्र्तो वाजानभि पर गाहते |
 यदी विवस्वतो धियो हरिं हिन्वन्ति यातवे ||
adha kṣapā pariṣkṛto vājānabhi pra ghāhate |
 yadī vivasvato dhiyo hariṃ hinvanti yātave ||
[9.99.3] तमस्य मर्जयामसि मदो य इन्द्रपातमः |
 यं गाव आसभिर्दधुः पुरा नूनं च सूरयः ||
tamasya marjayāmasi mado ya indrapātamaḥ |
 yaṃ ghāva āsabhirdadhuḥ purā nūnaṃ ca sūrayaḥ ||
[9.99.4] तं गाथया पुराण्या पुनानमभ्यनूषत |
 उतो कर्पन्तधीतयो देवानां नाम बिभ्रतीः ||
taṃ ghāthayā purāṇyā punānamabhyanūṣata |
 uto kṛpantadhītayo devānāṃ nāma bibhratīḥ ||
[9.99.5] तमुक्षमाणमव्यये वारे पुनन्ति धर्णसिम |
 दूतं न पूर्वचित्तय आ शासते मनीषिणः ||
tamukṣamāṇamavyaye vāre punanti dharṇasim |
 dūtaṃ na pūrvacittaya ā śāsate manīṣiṇaḥ ||
[9.99.6] स पुनानो मदिन्तमः सोमश्चमूषु सीदति |
 पशौ न रेत आदधत पतिर्वचस्यते धियः ||
sa punāno madintamaḥ somaścamūṣu sīdati |
 paśau na reta ādadhat patirvacasyate dhiyaḥ ||
[9.99.7] स मर्ज्यते सुकर्मभिर्देवो देवेभ्यः सुतः |
 विदे यदासु सन्ददिर्महीरपो वि गाहते ||
sa mṛjyate sukarmabhirdevo devebhyaḥ sutaḥ |
 vide yadāsu sandadirmahīrapo vi ghāhate ||
[9.99.8] सुत इन्दो पवित्र आ नर्भिर्यतो वि नीयसे |
 इन्द्राय मत्सरिन्तमश्चमूष्वा नि षीदसि ||
suta indo pavitra ā nṛbhiryato vi nīyase |
 indrāya matsarintamaścamūṣvā ni ṣīdasi ||

### Hymn 9.100

[9.100.1] अभी नवन्ते अद्रुहः परियमिन्द्रस्य काम्यम |
 वत्सं न पूर्व आयुनि जातं रिहन्ति मातरः ||
abhī navante adruhaḥ priyamindrasya kāmyam |
 vatsaṃ na pūrva āyuni jātaṃ rihanti mātaraḥ ||
[9.100.2] पुनान इन्दवा भर सोम दविबर्हसं रयिम |
 तवं वसूनिपुष्यसि विश्वानि दाशुषो गर्हे ||
punāna indavā bhara soma dvibarhasaṃ rayim |
 tvaṃ vasūnipuṣyasi viśvāni dāśuṣo ghṛhe ||
[9.100.3] तवं धियं मनोयुजं सर्जा वर्ष्टिं न तन्यतुः |
 तवं वसूनि पार्थिवा दिव्या च सोम पुष्यसि ||
tvaṃ dhiyaṃ manoyujaṃ sṛjā vṛṣṭiṃ na tanyatuḥ |
 tvaṃ vasūni pārthivā divyā ca soma puṣyasi ||
[9.100.4] परि ते जिग्युषो यथा धारा सुतस्य धावति |
 रंहमाणाव्यव्ययं वारं वाजीव सानसिः ||
pari te jighyuṣo yathā dhārā sutasya dhāvati |
 raṃhamāṇāvyavyayaṃ vāraṃ vājīva sānasiḥ ||
[9.100.5] करत्वे दक्षाय नः कवे पवस्व सोम धारया |
 इन्द्राय पातवे सुतो मित्राय वरुणाय च ||
kratve dakṣāya naḥ kave pavasva soma dhārayā |
 indrāya pātave suto mitrāya varuṇāya ca ||
[9.100.6] पवस्व वाजसातमः पवित्रे धारया सुतः |
 इन्द्राय सोमविष्णवे देवेभ्यो मधुमत्तमः ||
pavasva vājasātamaḥ pavitre dhārayā sutaḥ |
 indrāya somaviṣṇave devebhyo madhumattamaḥ ||
[9.100.7] तवां रिहन्ति मातरो हरिं पवित्रे अद्रुहः |
 वत्सं जातंन धेनवः पवमान विधर्मणि ||
tvāṃ rihanti mātaro hariṃ pavitre adruhaḥ |
 vatsaṃ jātaṃna dhenavaḥ pavamāna vidharmaṇi ||
[9.100.8] पवमान महि शरवश्चित्रेभिर्यासि रश्मिभिः |
 शर्धन तमांसि जिघ्नसे विश्वानि दाशुषो गर्हे ||
pavamāna mahi śravaścitrebhiryāsi raśmibhiḥ |
 śardhan tamāṃsi jighnase viśvāni dāśuṣo ghṛhe ||
[9.100.9] तवं दयां च महिव्रत पर्थिवीं चाति जभ्रिषे |
 परति दरापिममुञ्चथाः पवमान महित्वना ||
tvaṃ dyāṃ ca mahivrata pṛthivīṃ cāti jabhriṣe |
 prati drāpimamuñcathāḥ pavamāna mahitvanā ||

### Hymn 9.101

[9.101.1] पुरोजिती वो अन्धसः सुताय मादयित्नवे |
 अप शवानं शनथिष्टन सखायो दीर्घजिह्व्यम ||
purojitī vo andhasaḥ sutāya mādayitnave |
 apa śvānaṃ śnathiṣṭana sakhāyo dīrghajihvyam ||
[9.101.2] यो धारया पावकया परिप्रस्यन्दते सुतः |
 इन्दुरश्वो न कर्त्व्यः ||
yo dhārayā pāvakayā pariprasyandate sutaḥ |
 induraśvo na kṛtvyaḥ ||
[9.101.3] तं दुरोषमभी नरः सोमं विश्वाच्या धिया |
 यज्ञं हिन्वन्त्यद्रिभिः ||
taṃ duroṣamabhī naraḥ somaṃ viśvācyā dhiyā |
 yajñaṃ hinvantyadribhiḥ ||
[9.101.4] सुतासो मधुमत्तमाः सोमा इन्द्राय मन्दिनः |
 पवित्रवन्तोक्षरन देवान गछन्तु वो मदाः ||
sutāso madhumattamāḥ somā indrāya mandinaḥ |
 pavitravantoakṣaran devān ghachantu vo madāḥ ||
[9.101.5] इन्दुरिन्द्राय पवत इति देवासो अब्रुवन |
 वाचस पतिर्मखस्यते विश्वस्येशान ओजसा ||
indurindrāya pavata iti devāso abruvan |
 vācas patirmakhasyate viśvasyeśāna ojasā ||
[9.101.6] सहस्रधारः पवते समुद्रो वाचमीङखयः |
 सोमः पती रयीणां सखेन्द्रस्य दिवे-दिवे ||
sahasradhāraḥ pavate samudro vācamīṅkhayaḥ |
 somaḥ patī rayīṇāṃ sakhendrasya dive-dive ||
[9.101.7] अयं पूषा रयिर्भगः सोमः पुनानो अर्षति |
 पतिर्विश्वस्य भूमनो वयख्यद रोदसी उभे ||
ayaṃ pūṣā rayirbhaghaḥ somaḥ punāno arṣati |
 patirviśvasya bhūmano vyakhyad rodasī ubhe ||
[9.101.8] समु परिया अनूषत गावो मदाय घर्ष्वयः |
 सोमासः कर्ण्वते पथः पवमानास इन्दवः ||
samu priyā anūṣata ghāvo madāya ghṛṣvayaḥ |
 somāsaḥ kṛṇvate pathaḥ pavamānāsa indavaḥ ||
[9.101.9] य ओजिष्ठस्तमा भर पवमन शरवाय्यम |
 यः पञ्चचर्षणीरभि रयिं येन वनामहै ||
ya ojiṣṭhastamā bhara pavamana śravāyyam |
 yaḥ pañcacarṣaṇīrabhi rayiṃ yena vanāmahai ||
[9.101.10] सोमाः पवन्त इन्दवो.अस्मभ्यं गातुवित्तमः |
 मित्राः सुवाना अरेपसः सवाध्यः सवर्विदः ||
somāḥ pavanta indavo.asmabhyaṃ ghātuvittamaḥ |
 mitrāḥ suvānā arepasaḥ svādhyaḥ svarvidaḥ ||
[9.101.11] सुष्वाणासो वयद्रिभिश्चिताना गोरधि तवचि |
 इषमस्मभ्यमभितः समस्वरन वसुविदः ||
suṣvāṇāso vyadribhiścitānā ghoradhi tvaci |
 iṣamasmabhyamabhitaḥ samasvaran vasuvidaḥ ||
[9.101.12] एते पूता विपश्चितः सोमासो दध्याशिरः |
 सूर्यासो न दर्शतासो जिगत्नवो धरुवा घर्ते ||
ete pūtā vipaścitaḥ somāso dadhyāśiraḥ |
 sūryāso na darśatāso jighatnavo dhruvā ghṛte ||
[9.101.13] पर सुन्वानस्यान्धसो मर्तो न वर्त तद वचः |
 अप शवानमराधसं हता मखं न भर्गवः ||
pra sunvānasyāndhaso marto na vṛta tad vacaḥ |
 apa śvānamarādhasaṃ hatā makhaṃ na bhṛghavaḥ ||
[9.101.14] आ जामिरत्के अव्यत भुजे न पुत्र ओण्योः |
 सरज्जारो न योषणां वरो न योनिमासदम ||
ā jāmiratke avyata bhuje na putra oṇyoḥ |
 sarajjāro na yoṣaṇāṃ varo na yonimāsadam ||
[9.101.15] स वीरो दक्षसाधनो वि यस्तस्तम्भ रोदसी |
 हरिः पवित्रे अव्यत वेधा न योनिमासदम ||
sa vīro dakṣasādhano vi yastastambha rodasī |
 hariḥ pavitre avyata vedhā na yonimāsadam ||
[9.101.16] अव्यो वारेभिः पवते सोमो गव्ये अधि तवचि |
 कनिक्रदद वर्षा हरिरिन्द्रस्याभ्येति निष्क्र्तम ||
avyo vārebhiḥ pavate somo ghavye adhi tvaci |
 kanikradad vṛṣā haririndrasyābhyeti niṣkṛtam ||

### Hymn 9.102

[9.102.1] कराणा शिशुर्महीनां हिन्वन्न्र्तस्य दीधितिम |
 विश्वापरि परिया भुवदध दविता ||
krāṇā śiśurmahīnāṃ hinvannṛtasya dīdhitim |
 viśvāpari priyā bhuvadadha dvitā ||
[9.102.2] उप तरितस्य पाष्योरभक्त यद गुहा पदम |
 यज्ञस्य सप्त धामभिरध परियम ||
upa tritasya pāṣyorabhakta yad ghuhā padam |
 yajñasya sapta dhāmabhiradha priyam ||
[9.102.3] तरीणि तरितस्य धारया पर्ष्ठेष्वेरया रयिम |
 मिमीते अस्य योजना वि सुक्रतुः ||
trīṇi tritasya dhārayā pṛṣṭheṣverayā rayim |
 mimīte asya yojanā vi sukratuḥ ||
[9.102.4] जज्ञानं सप्त मातरो वेधामशासत शरिये |
 अयं धरुवो रयीणां चिकेत यत ||
jajñānaṃ sapta mātaro vedhāmaśāsata śriye |
 ayaṃ dhruvo rayīṇāṃ ciketa yat ||
[9.102.5] अस्य वरते सजोषसो विश्वे देवासो अद्रुहः |
 सपार्हा भवन्ति रन्तयो जुषन्त यत ||
asya vrate sajoṣaso viśve devāso adruhaḥ |
 spārhā bhavanti rantayo juṣanta yat ||
[9.102.6] यमी गर्भं रताव्र्धो दर्शे चारुमजीजनन |
 कविं मंहिष्ठमध्वरे पुरुस्प्र्हम ||
yamī gharbhaṃ ṛtāvṛdho dṛśe cārumajījanan |
 kaviṃ maṃhiṣṭhamadhvare puruspṛham ||
[9.102.7] समीचीने अभि तमना यह्वी रतस्य मातरा |
 तन्वाना यज्ञमानुषग यदञ्जते ||
samīcīne abhi tmanā yahvī ṛtasya mātarā |
 tanvānā yajñamānuṣagh yadañjate ||
[9.102.8] करत्वा शुक्रेभिरक्षभिरणोरप वरजं दिवः |
 हिन्वन्न्र्तस्य दीधितिं पराध्वरे ||
kratvā śukrebhirakṣabhirṇorapa vrajaṃ divaḥ |
 hinvannṛtasya dīdhitiṃ prādhvare ||

### Hymn 9.103

[9.103.1] पर पुनानाय वेधसे सोमाय वच उद्यतम |
 भर्तिं न भरा मतिभिर्जुजोषते ||
pra punānāya vedhase somāya vaca udyatam |
 bhṛtiṃ na bharā matibhirjujoṣate ||
[9.103.2] परि वाराण्यव्यया गोभिरञ्जानो अर्षति |
 तरी षधस्था पुनानः कर्णुते हरिः ||
pari vārāṇyavyayā ghobhirañjāno arṣati |
 trī ṣadhasthā punānaḥ kṛṇute hariḥ ||
[9.103.3] परि कोशं मधुश्चुतमव्यये वारे अर्षति |
 अभि वाणीरषीणां सप्त नूषत ||
pari kośaṃ madhuścutamavyaye vāre arṣati |
 abhi vāṇīrṣīṇāṃ sapta nūṣata ||
[9.103.4] परि णेता मतीनां विश्वदेवो अदाभ्यः |
 सोमः पुनानश्चम्वोर्विशद धरिः ||
pari ṇetā matīnāṃ viśvadevo adābhyaḥ |
 somaḥ punānaścamvorviśad dhariḥ ||
[9.103.5] परि दैवीरनु सवधा इन्द्रेण याहि सरथम |
 पुनानो वाघद वाघद्भिरमर्त्यः ||
pari daivīranu svadhā indreṇa yāhi saratham |
 punāno vāghad vāghadbhiramartyaḥ ||
[9.103.6] परि सप्तिर्न वाजयुर्देवो देवेभ्यः सुतः |
 वयानशिः पवमानो वि धावति ||
pari saptirna vājayurdevo devebhyaḥ sutaḥ |
 vyānaśiḥ pavamāno vi dhāvati ||

### Hymn 9.104

[9.104.1] सखाय आ नि शीदत पुनानाय पर गायत |
 शिशुं न यज्ञैः परि भूषत शरिये ||
sakhāya ā ni śīdata punānāya pra ghāyata |
 śiśuṃ na yajñaiḥ pari bhūṣata śriye ||
[9.104.2] समी वत्सं न मात्र्भिः सर्जता गयसाधनम |
 देवाव्यम्मदमभि दविशवसम ||
samī vatsaṃ na mātṛbhiḥ sṛjatā ghayasādhanam |
 devāvyammadamabhi dviśavasam ||
[9.104.3] पुनाता दक्षसाधनं यथा शर्धाय वीतये |
 यथा मित्राय वरुणाय शन्तमः ||
punātā dakṣasādhanaṃ yathā śardhāya vītaye |
 yathā mitrāya varuṇāya śantamaḥ ||
[9.104.4] अस्मभ्यं तवा वसुविदमभि वाणीरनूषत |
 गोभिष टे वर्णमभि वासयामसि ||
asmabhyaṃ tvā vasuvidamabhi vāṇīranūṣata |
 ghobhiṣ ṭe varṇamabhi vāsayāmasi ||
[9.104.5] स नो मदानां पत इन्दो देवप्सरा असि |
 सखेव सख्ये गातुवित्तमो भव ||
sa no madānāṃ pata indo devapsarā asi |
 sakheva sakhye ghātuvittamo bhava ||
[9.104.6] सनेमि कर्ध्यस्मदा रक्षसं कं चिदत्रिणम |
 अपादेवं दवयुमंहो युयोधि नः ||
sanemi kṛdhyasmadā rakṣasaṃ kaṃ cidatriṇam |
 apādevaṃ dvayumaṃho yuyodhi naḥ ||

### Hymn 9.105

[9.105.1] तं वः सखायो मदाय पुनानमभि गायत |
 शिशुं न यज्ञैः सवदयन्त गूर्तिभिः ||
taṃ vaḥ sakhāyo madāya punānamabhi ghāyata |
 śiśuṃ na yajñaiḥ svadayanta ghūrtibhiḥ ||
[9.105.2] सं वत्स इव मात्र्भिरिन्दुर्हिन्वानो अज्यते |
 देवावीर्मदोमतिभिः परिष्क्र्तः ||
saṃ vatsa iva mātṛbhirindurhinvāno ajyate |
 devāvīrmadomatibhiḥ pariṣkṛtaḥ ||
[9.105.3] अयं दक्षाय साधनो.अयं शर्धाय वीतये |
 अयं देवेभ्यो मधुमत्तमः सुतः ||
ayaṃ dakṣāya sādhano.ayaṃ śardhāya vītaye |
 ayaṃ devebhyo madhumattamaḥ sutaḥ ||
[9.105.4] गोमन न इन्दो अश्ववत सुतः सुदक्ष धन्व |
 शुचिं ते वर्णमधि गोषु दीधरम ||
ghoman na indo aśvavat sutaḥ sudakṣa dhanva |
 śuciṃ te varṇamadhi ghoṣu dīdharam ||
[9.105.5] स नो हरीणां पत इन्दो देवप्सरस्तमः |
 सखेव सख्ये नर्यो रुचे भव ||
sa no harīṇāṃ pata indo devapsarastamaḥ |
 sakheva sakhye naryo ruce bhava ||
[9.105.6] सनेमि तवमस्मदानदेवं कं चिदत्रिणम |
 साह्वानिन्दो परि बाधो अप दवयुम ||
sanemi tvamasmadānadevaṃ kaṃ cidatriṇam |
 sāhvānindo pari bādho apa dvayum ||

### Hymn 9.106

[9.106.1] इन्द्रमछ सुता इमे वर्षणं यन्तु हरयः |
 शरुष्टी जातास इन्दवः सवर्विदः ||
indramacha sutā ime vṛṣaṇaṃ yantu harayaḥ |
 śruṣṭī jātāsa indavaḥ svarvidaḥ ||
[9.106.2] अयं भराय सानसिरिन्द्राय पवते सुतः |
 सोमो जैत्रस्यचेतति यथा विदे ||
ayaṃ bharāya sānasirindrāya pavate sutaḥ |
 somo jaitrasyacetati yathā vide ||
[9.106.3] अस्येदिन्द्रो मदेष्वा गराभं गर्भ्णीत सानसिम |
 वज्रंच वर्षणं भरत समप्सुजित ||
asyedindro madeṣvā ghrābhaṃ ghṛbhṇīta sānasim |
 vajraṃca vṛṣaṇaṃ bharat samapsujit ||
[9.106.4] पर धन्वा सोम जाग्र्विरिन्द्रायेन्दो परि सरव |
 दयुमन्तं शुष्ममा भरा सवर्विदम ||
pra dhanvā soma jāghṛvirindrāyendo pari srava |
 dyumantaṃ śuṣmamā bharā svarvidam ||
[9.106.5] इन्द्राय वर्षणं मदं पवस्व विश्वदर्शतः |
 सहस्रयामा पथिक्र्द विचक्षणः ||
indrāya vṛṣaṇaṃ madaṃ pavasva viśvadarśataḥ |
 sahasrayāmā pathikṛd vicakṣaṇaḥ ||
[9.106.6] अस्मभ्यं गातुवित्तमो देवेभ्यो मधुमत्तमः |
 सहस्रं याहिपथिभिः कनिक्रदत ||
asmabhyaṃ ghātuvittamo devebhyo madhumattamaḥ |
 sahasraṃ yāhipathibhiḥ kanikradat ||
[9.106.7] पवस्व देववीतय इन्दो धाराभिरोजसा |
 आ कलशं मधुमान सोम नः सदः ||
pavasva devavītaya indo dhārābhirojasā |
 ā kalaśaṃ madhumān soma naḥ sadaḥ ||
[9.106.8] तव दरप्सा उदप्रुत इन्द्रं मदाय वाव्र्धुः |
 तवां देवासो अम्र्ताय कं पपुः ||
tava drapsā udapruta indraṃ madāya vāvṛdhuḥ |
 tvāṃ devāso amṛtāya kaṃ papuḥ ||
[9.106.9] आ नः सुतास इन्दवः पुनाना धावता रयिम |
 वर्ष्टिद्यावोरीत्यापः सवर्विदः ||
ā naḥ sutāsa indavaḥ punānā dhāvatā rayim |
 vṛṣṭidyāvorītyāpaḥ svarvidaḥ ||
[9.106.10] सोमः पुनान ऊर्मिणाव्यो वारं वि धावति |
 अग्रे वाचःपवमानः कनिक्रदत ||
somaḥ punāna ūrmiṇāvyo vāraṃ vi dhāvati |
 aghre vācaḥpavamānaḥ kanikradat ||
[9.106.11] धीभिर्हिन्वन्ति वाजिनं वने करीळन्तमत्यविम |
 अभि तरिप्र्ष्ठं मतयः समस्वरन ||
dhībhirhinvanti vājinaṃ vane krīḷantamatyavim |
 abhi tripṛṣṭhaṃ matayaḥ samasvaran ||
[9.106.12] असर्जि कलशानभि मीळ्हे सप्तिर्न वाजयुः |
 पुनानो वाचं जनयन्नसिष्यदत ||
asarji kalaśānabhi mīḷhe saptirna vājayuḥ |
 punāno vācaṃ janayannasiṣyadat ||
[9.106.13] पवते हर्यतो हरिरति हवरांसि रंह्या |
 अभ्यर्षन सतोत्र्भ्यो वीरवद यशः ||
pavate haryato harirati hvarāṃsi raṃhyā |
 abhyarṣan stotṛbhyo vīravad yaśaḥ ||
[9.106.14] अया पवस्व देवयुर्मधोर्धारा अस्र्क्षत |
 रेभन पवित्रम्पर्येषि विश्वतः ||
ayā pavasva devayurmadhordhārā asṛkṣata |
 rebhan pavitramparyeṣi viśvataḥ ||

### Hymn 9.107

[9.107.1] परीतो षिञ्चता सुतं सोमो य उत्तमं हविः |
 दधन्वान्यो नर्यो अप्स्वन्तरा सुषाव सोममद्रिभिः ||
parīto ṣiñcatā sutaṃ somo ya uttamaṃ haviḥ |
 dadhanvānyo naryo apsvantarā suṣāva somamadribhiḥ ||
[9.107.2] नूनं पुनानो.अविभिः परि सरवादब्धः सुरभिन्तरः |
 सुते चित तवाप्सु मदामो अन्धसा शरीणन्तो गोभिरुत्तरम ||
nūnaṃ punāno.avibhiḥ pari sravādabdhaḥ surabhintaraḥ |
 sute cit tvāpsu madāmo andhasā śrīṇanto ghobhiruttaram ||
[9.107.3] परि सुवानश्चक्षसे देवमादनः करतुरिन्दुर्विचक्षणः ||
pari suvānaścakṣase devamādanaḥ kraturindurvicakṣaṇaḥ ||
[9.107.4] पुनानः सोम धारयापो वसानो अर्षसि |
 आ रत्नधा योनिम्र्तस्य सीदस्युत्सो देव हिरण्ययः ||
punānaḥ soma dhārayāpo vasāno arṣasi |
 ā ratnadhā yonimṛtasya sīdasyutso deva hiraṇyayaḥ ||
[9.107.5] दुहान ऊधर्दिव्यं मधु परियं परत्नं सधस्थमासदत |
 आप्र्छ्यं धरुणं वाज्यर्षति नर्भिर्धूतो विचक्षणः ||
duhāna ūdhardivyaṃ madhu priyaṃ pratnaṃ sadhasthamāsadat |
 āpṛchyaṃ dharuṇaṃ vājyarṣati nṛbhirdhūto vicakṣaṇaḥ ||
[9.107.6] पुनानः सोम जाग्र्विरव्यो वारे परि परियः |
 तवं विप्रोभवो.अङगिरस्तमो मध्वा यज्ञं मिमिक्ष नः ||
punānaḥ soma jāghṛviravyo vāre pari priyaḥ |
 tvaṃ viproabhavo.aṅghirastamo madhvā yajñaṃ mimikṣa naḥ ||
[9.107.7] सोमो मीढ्वान पवते गातुवित्तम रषिर्विप्रो विचक्षणः |
 तवं कविरभवो देववीतम आ सूर्यं रोहयो दिवि ||
somo mīḍhvān pavate ghātuvittama ṛṣirvipro vicakṣaṇaḥ |
 tvaṃ kavirabhavo devavītama ā sūryaṃ rohayo divi ||
[9.107.8] सोम उ षुवाणः सोत्र्भिरधि षणुभिरवीनाम |
 अश्वयेवहरित याति धारया मन्द्रया याति धारया ||
soma u ṣuvāṇaḥ sotṛbhiradhi ṣṇubhiravīnām |
 aśvayevaharita yāti dhārayā mandrayā yāti dhārayā ||
[9.107.9] अनूपे गोमान गोभिरक्षाः सोमो दुग्धाभिरक्षाः |
 समुद्रं न संवरणान्यग्मन मन्दी मदाय तोशते ||
anūpe ghomān ghobhirakṣāḥ somo dughdhābhirakṣāḥ |
 samudraṃ na saṃvaraṇānyaghman mandī madāya tośate ||
[9.107.10] आ सोम सुवानो अद्रिभिस्तिरो वाराण्यव्यया |
 जनो न पुरि चम्वोर्विशद धरिः सदो वनेषु दधिषे ||
ā soma suvāno adribhistiro vārāṇyavyayā |
 jano na puri camvorviśad dhariḥ sado vaneṣu dadhiṣe ||
[9.107.11] स माम्र्जे तिरो अण्वानि मेष्यो मीळ्हे सप्तिर्न वजयुः |
 अनुमाद्यः पवमानो मनीषिभिः सोमो विप्रेभिरकवभिः ||
sa māmṛje tiro aṇvāni meṣyo mīḷhe saptirna vajayuḥ |
 anumādyaḥ pavamāno manīṣibhiḥ somo viprebhirkvabhiḥ ||
[9.107.12] पर सोम देववीतये सिन्धुर्न पिप्ये अर्णसा अंशोः पयसामदिरो न जाग्र्विरछा कोशं मधुश्चुतम ||
pra soma devavītaye sindhurna pipye arṇasā aṃśoḥ payasāmadiro na jāghṛvirachā kośaṃ madhuścutam ||
[9.107.13] आ हर्यतो अर्जुने अत्के अव्यत परियः सूनुर्न मर्ज्यः |
 तमीं हिन्वन्त्यपसो यथा रथं नदीष्वा गभस्त्योः ||
ā haryato arjune atke avyata priyaḥ sūnurna marjyaḥ |
 tamīṃ hinvantyapaso yathā rathaṃ nadīṣvā ghabhastyoḥ ||
[9.107.14] अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम |
 समुद्रस्याधि विष्टपि मनीषिणो मत्सरासः सवर्विदः ||
abhi somāsa āyavaḥ pavante madyaṃ madam |
 samudrasyādhi viṣṭapi manīṣiṇo matsarāsaḥ svarvidaḥ ||
[9.107.15] तरत समुद्रं पवमान ऊर्मिणा राजा देव रतं बर्हत |
 अर्षन मित्रस्य वरुणस्य धर्मणा पर हिन्वान रतं बर्हत ||
tarat samudraṃ pavamāna ūrmiṇā rājā deva ṛtaṃ bṛhat |
 arṣan mitrasya varuṇasya dharmaṇā pra hinvāna ṛtaṃ bṛhat ||
[9.107.16] नर्भिर्येमानो हर्यतो विचक्षणो राजा देवः समुद्रियः ||
nṛbhiryemāno haryato vicakṣaṇo rājā devaḥ samudriyaḥ ||
[9.107.17] इन्द्राय पवते मदः सोमो मरुत्वते सुतः |
 सहस्रधारो अत्यव्यमर्षति तमीं मर्जन्त्यायवः ||
indrāya pavate madaḥ somo marutvate sutaḥ |
 sahasradhāro atyavyamarṣati tamīṃ mṛjantyāyavaḥ ||
[9.107.18] पुनानश्चमू जनयन मतिं कविः सोमो देवेषु रण्यति |
 अपो वसानः परि गोभिरुत्तरः सीदन वनेष्वव्यत ||
punānaścamū janayan matiṃ kaviḥ somo deveṣu raṇyati |
 apo vasānaḥ pari ghobhiruttaraḥ sīdan vaneṣvavyata ||
[9.107.19] तवाहं सोम रारण सख्य इन्दो दिवे-दिवे |
 पुरूणि बभ्रो नि चरन्ति मामव परिधीन्रति तानिहि ||
tavāhaṃ soma rāraṇa sakhya indo dive-dive |
 purūṇi babhro ni caranti māmava paridhīnrati tānihi ||
[9.107.20] उताहं नक्तमुत सोम ते दिवा सख्याय बभ्र ऊधनि |
 घर्णा तपन्तमति सूर्यं परः शकुना इव पप्तिम ||
utāhaṃ naktamuta soma te divā sakhyāya babhra ūdhani |
 ghṛṇā tapantamati sūryaṃ paraḥ śakunā iva paptima ||
[9.107.21] मर्ज्यमानः सुहस्त्य समुद्रे वाचमिन्वसि |
 रयिं पिशन्गं बहुलं पुरुस्प्र्हं पवमानाभ्यर्षसि ||
mṛjyamānaḥ suhastya samudre vācaminvasi |
 rayiṃ piśanghaṃ bahulaṃ puruspṛhaṃ pavamānābhyarṣasi ||
[9.107.22] मर्जानो वारे पवमनो अव्यये वर्षाव चक्रदो वने |
 देवानां सोम पवमान निष्क्र्तं गोभिरञ्जानो अर्षसि ||
mṛjāno vāre pavamano avyaye vṛṣāva cakrado vane |
 devānāṃ soma pavamāna niṣkṛtaṃ ghobhirañjāno arṣasi ||
[9.107.23] पवस्व वाजसातये.अभि विश्वानि काव्या |
 तवं समुद्रं परथमो वि धारयो देवेभ्यः सोम मत्सरः ||
pavasva vājasātaye.abhi viśvāni kāvyā |
 tvaṃ samudraṃ prathamo vi dhārayo devebhyaḥ soma matsaraḥ ||
[9.107.24] स तू पवस्व परि पार्थिवं रजो दिव्या च सोम धर्मभिः |
 तवां विप्रासो मतिभिर्विचक्षण शुभ्रं हिन्वन्ति धीतिभिः ||
sa tū pavasva pari pārthivaṃ rajo divyā ca soma dharmabhiḥ |
 tvāṃ viprāso matibhirvicakṣaṇa śubhraṃ hinvanti dhītibhiḥ ||
[9.107.25] पवमाना अस्र्क्षत पवित्रमति धारया |
 मरुत्वन्तो मत्सरा इन्द्रिया हया मेधामभि परयांसि च ||
pavamānā asṛkṣata pavitramati dhārayā |
 marutvanto matsarā indriyā hayā medhāmabhi prayāṃsi ca ||
[9.107.26] अपो वसानः परि कोशमर्षतिन्दुर्हियानः सोत्र्भिः |
 जनयञ जयोतिर्मन्दना अवीवशद गाः कर्ण्वानो न निर्णिजम ||
apo vasānaḥ pari kośamarṣatindurhiyānaḥ sotṛbhiḥ |
 janayañ jyotirmandanā avīvaśad ghāḥ kṛṇvāno na nirṇijam ||

### Hymn 9.108

[9.108.1] पवस्व मधुमत्तम इन्द्राय सोम करतुवित्तमो मदः |
 महि दयुक्षतमो मदः ||
pavasva madhumattama indrāya soma kratuvittamo madaḥ |
 mahi dyukṣatamo madaḥ ||
[9.108.2] यस्य ते पीत्वा वर्षभो वर्षायते.अस्य पीता सवर्विदः |
 स सुप्रकेतो अभ्यक्रमीदिशो.अछा वाजं नैतशः ||
yasya te pītvā vṛṣabho vṛṣāyate.asya pītā svarvidaḥ |
 sa supraketo abhyakramīdiśo.achā vājaṃ naitaśaḥ ||
[9.108.3] तवं हयन्ग दैव्या पवमान जनिमानि दयुमत्तमः |
 अम्र्तत्वाय घोषयः ||
tvaṃ hyangha daivyā pavamāna janimāni dyumattamaḥ |
 amṛtatvāya ghoṣayaḥ ||
[9.108.4] येना नवग्वो दध्यन्नपोर्णुते येन विप्रास आपिरे |
 देवानां सुम्ने अम्र्तस्य चारुणो येन शरवांस्यानशुः ||
yenā navaghvo dadhyannaporṇute yena viprāsa āpire |
 devānāṃ sumne amṛtasya cāruṇo yena śravāṃsyānaśuḥ ||
[9.108.5] एष सय धारया सुतो.अव्यो वारेभिः पवते मदिन्तमः |
 करीळन्नूर्मिरपामिव ||
eṣa sya dhārayā suto.avyo vārebhiḥ pavate madintamaḥ |
 krīḷannūrmirapāmiva ||
[9.108.6] य उस्रिया अप्या अन्तरश्मनो निर्गा अक्र्न्तदोजसा |
 अभिव्रजं तत्निषे गव्यमश्व्यं वर्मीव धर्ष्णवा रुज ||
ya usriyā apyā antaraśmano nirghā akṛntadojasā |
 abhivrajaṃ tatniṣe ghavyamaśvyaṃ varmīva dhṛṣṇavā ruja ||
[9.108.7] आ सोता परि षिञ्चताश्वं न सतोममप्तुरं रजस्तुरम |
 वनर्क्षमुदप्रुतम ||
ā sotā pari ṣiñcatāśvaṃ na stomamapturaṃ rajasturam |
 vanaṛkṣamudaprutam ||
[9.108.8] सहस्रधारं वर्षभं पयोव्र्धं परियं देवाय जन्मने |
 रतेन य रतजातो विवाव्र्धे राजा देव रतं बर्हत ||
sahasradhāraṃ vṛṣabhaṃ payovṛdhaṃ priyaṃ devāya janmane |
 ṛtena ya ṛtajāto vivāvṛdhe rājā deva ṛtaṃ bṛhat ||
[9.108.9] अभि दयुम्नं बर्हद यश इषस पते दिदीहि देव देवयुः |
 विकोशं मध्यमं युव ||
abhi dyumnaṃ bṛhad yaśa iṣas pate didīhi deva devayuḥ |
 vikośaṃ madhyamaṃ yuva ||
[9.108.10] आ वच्यस्व सुदक्ष चम्वोः सुतो विशां वह्निर्न विश्पतिः |
 वर्ष्टिं दिवः पवस्व रीतिमपां जिन्वा गविष्टये धियः ||
ā vacyasva sudakṣa camvoḥ suto viśāṃ vahnirna viśpatiḥ |
 vṛṣṭiṃ divaḥ pavasva rītimapāṃ jinvā ghaviṣṭaye dhiyaḥ ||
[9.108.11] एतमु तयं मदच्युतं सहस्रधारं वर्षभं दिवो दुहुः |
 विश्वा वसूनि बिभ्रतम ||
etamu tyaṃ madacyutaṃ sahasradhāraṃ vṛṣabhaṃ divo duhuḥ |
 viśvā vasūni bibhratam ||
[9.108.12] वर्षा वि जज्ञे जनयन्नमर्त्यः परतपञ जयोतिषा तमः |
 स सुष्टुतः कविभिर्निर्णिजं दधे तरिधात्वस्य दंससा ||
vṛṣā vi jajñe janayannamartyaḥ pratapañ jyotiṣā tamaḥ |
 sa suṣṭutaḥ kavibhirnirṇijaṃ dadhe tridhātvasya daṃsasā ||
[9.108.13] स सुन्वे यो वसूनां यो रायामानेता य इळानाम |
 सोमोयः सुक्षितीनाम ||
sa sunve yo vasūnāṃ yo rāyāmānetā ya iḷānām |
 somoyaḥ sukṣitīnām ||
[9.108.14] यस्य न इन्द्रः पिबाद यस्य मरुतो यस्य वार्यमणा भगः |
 आ येन मित्रावरुणा करामह एन्द्रमवसे महे ||
yasya na indraḥ pibād yasya maruto yasya vāryamaṇā bhaghaḥ |
 ā yena mitrāvaruṇā karāmaha endramavase mahe ||
[9.108.15] इन्द्राय सोम पातवे नर्भिर्यतः सवायुधो मदिन्तमः |
 पवस्व मधुमत्तमः ||
indrāya soma pātave nṛbhiryataḥ svāyudho madintamaḥ |
 pavasva madhumattamaḥ ||
[9.108.16] इन्द्रस्य हार्दि सोमधानमा विश समुद्रमिव सिन्धवः |
 जुष्टो मित्राय वरुणाय वायवे दिवो विष्टम्भ उत्तमः ||
indrasya hārdi somadhānamā viśa samudramiva sindhavaḥ |
 juṣṭo mitrāya varuṇāya vāyave divo viṣṭambha uttamaḥ ||

### Hymn 9.109

[9.109.1] परि पर धन्वेन्द्राय सोम सवादुर मित्राय पूष्णे भगाय ||
pari pra dhanvendrāya soma svādur mitrāya pūṣṇe bhaghāya ||
[9.109.2] इन्द्रस ते सोम सुतस्य पेयाः करत्वे दक्षाय विश्वे च देवाः ||
indras te soma sutasya peyāḥ kratve dakṣāya viśve ca devāḥ ||
[9.109.3] एवाम्र्ताय महे कषयाय स शुक्रो अर्ष दिव्यः पीयूषः ||
evāmṛtāya mahe kṣayāya sa śukro arṣa divyaḥ pīyūṣaḥ ||
[9.109.4] पवस्व सोम महान समुद्रः पिता देवानां विश्वाभि धाम ||
pavasva soma mahān samudraḥ pitā devānāṃ viśvābhi dhāma ||
[9.109.5] शुक्रः पवस्व देवेभ्यः सोम दिवे पर्थिव्यै शं च परजायै ||
śukraḥ pavasva devebhyaḥ soma dive pṛthivyai śaṃ ca prajāyai ||
[9.109.6] दिवो धर्तासि शुक्रः पीयूषः सत्ये विधर्मन वाजी पवस्व ||
divo dhartāsi śukraḥ pīyūṣaḥ satye vidharman vājī pavasva ||
[9.109.7] पवस्व सोम दयुम्नी सुधारो महाम अवीनाम अनु पूर्व्यः ||
pavasva soma dyumnī sudhāro mahām avīnām anu pūrvyaḥ ||
[9.109.8] नर्भिर येमानो जज्ञानः पूतः कषरद विश्वानि मन्द्रः सवर्वित ||
nṛbhir yemāno jajñānaḥ pūtaḥ kṣarad viśvāni mandraḥ svarvit ||
[9.109.9] इन्दुः पुनानः परजाम उराणः करद विश्वानि दरविणानि नः ||
induḥ punānaḥ prajām urāṇaḥ karad viśvāni draviṇāni naḥ ||
[9.109.10] पवस्व सोम करत्वे दक्षायाश्वो न निक्तो वाजी धनाय ||
pavasva soma kratve dakṣāyāśvo na nikto vājī dhanāya ||
[9.109.11] तं ते सोतारो रसम मदाय पुनन्ति सोमम महे दयुम्नाय ||
taṃ te sotāro rasam madāya punanti somam mahe dyumnāya ||
[9.109.12] शिशुं जज्ञानं हरिम मर्जन्ति पवित्रे सोमं देवेभ्य इन्दुम ||
śiśuṃ jajñānaṃ harim mṛjanti pavitre somaṃ devebhya indum ||
[9.109.13] इन्दुः पविष्ट चारुर मदायापाम उपस्थे कविर भगाय ||
induḥ paviṣṭa cārur madāyāpām upasthe kavir bhaghāya ||
[9.109.14] बिभर्ति चार्व इन्द्रस्य नाम येन विश्वानि वर्त्रा जघान ||
bibharti cārv indrasya nāma yena viśvāni vṛtrā jaghāna ||
[9.109.15] पिबन्त्य अस्य विश्वे देवासो गोभिः शरीतस्य नर्भिः सुतस्य ||
pibanty asya viśve devāso ghobhiḥ śrītasya nṛbhiḥ sutasya ||
[9.109.16] पर सुवानो अक्षाः सहस्रधारस तिरः पवित्रं वि वारम अव्यम ||
pra suvāno akṣāḥ sahasradhāras tiraḥ pavitraṃ vi vāram avyam ||
[9.109.17] स वाज्य अक्षाः सहस्ररेता अद्भिर मर्जानो गोभिः शरीणानः ||
sa vājy akṣāḥ sahasraretā adbhir mṛjāno ghobhiḥ śrīṇānaḥ ||
[9.109.18] पर सोम याहीन्द्रस्य कुक्षा नर्भिर येमानो अद्रिभिः सुतः ||
pra soma yāhīndrasya kukṣā nṛbhir yemāno adribhiḥ sutaḥ ||
[9.109.19] असर्जि वाजी तिरः पवित्रम इन्द्राय सोमः सहस्रधारः ||
asarji vājī tiraḥ pavitram indrāya somaḥ sahasradhāraḥ ||
[9.109.20] अञ्जन्त्य एनम मध्वो रसेनेन्द्राय वर्ष्ण इन्दुम मदाय ||
añjanty enam madhvo rasenendrāya vṛṣṇa indum madāya ||
[9.109.21] देवेभ्यस तवा वर्था पाजसे ऽपो वसानं हरिम मर्जन्ति ||
devebhyas tvā vṛthā pājase ‘po vasānaṃ harim mṛjanti ||
[9.109.22] इन्दुर इन्द्राय तोशते नि तोशते शरीणन्न उग्रो रिणन्न अपः ||
indur indrāya tośate ni tośate śrīṇann ughro riṇann apaḥ ||

### Hymn 9.110

[9.110.1] पर्यू षु पर धन्व वाजसातये परि वर्त्राणि सक्षणिः |
 दविषस्तरध्या रणया न ईयसे ||
paryū ṣu pra dhanva vājasātaye pari vṛtrāṇi sakṣaṇiḥ |
 dviṣastaradhyā ṛṇayā na īyase ||
[9.110.2] अनु हि तवा सुतं सोम मदामसि महे समर्यराज्ये |
 वाजानभि पवमान पर गाहसे ||
anu hi tvā sutaṃ soma madāmasi mahe samaryarājye |
 vājānabhi pavamāna pra ghāhase ||
[9.110.3] अजीजनो हि पवमान सूर्यं विधारे शक्मना पयः |
 गोजीरया रंहमानः पुरन्ध्या ||
ajījano hi pavamāna sūryaṃ vidhāre śakmanā payaḥ |
 ghojīrayā raṃhamānaḥ purandhyā ||
[9.110.4] अजीजनो अम्र्त मर्त्येष्वा रतस्य धर्मन्नम्र्तस्य चारुणः |
 सदासरो वाजमछा सनिष्यदत ||
ajījano amṛta martyeṣvā ṛtasya dharmannamṛtasya cāruṇaḥ |
 sadāsaro vājamachā saniṣyadat ||
[9.110.5] अभ्य-अभि हि शरवसा ततर्दिथोत्सं न कं चिज्जनपानमक्षितम |
 शर्याभिर्न भरमाणो गभस्त्योः ||
abhy-abhi hi śravasā tatardithotsaṃ na kaṃ cijjanapānamakṣitam |
 śaryābhirna bharamāṇo ghabhastyoḥ ||
[9.110.6] आदीं के चित पश्यमानास आप्यं वसुरुचो दिव्या अभ्यनूषत |
 वारं न देवः सविता वयूर्णुते ||
ādīṃ ke cit paśyamānāsa āpyaṃ vasuruco divyā abhyanūṣata |
 vāraṃ na devaḥ savitā vyūrṇute ||
[9.110.7] तवे सोम परथमा वर्क्तबर्हिषो महे वाजाय शरवसे धियन्दधुः |
 स तवं नो वीर वीर्याय चोदय ||
tve soma prathamā vṛktabarhiṣo mahe vājāya śravase dhiyandadhuḥ |
 sa tvaṃ no vīra vīryāya codaya ||
[9.110.8] दिवः पीयूषं पूर्व्यं यदुक्थ्यं महो गाहाद दिव आनिरधुक्षत |
 इन्द्रमभि जायमानं समस्वरन ||
divaḥ pīyūṣaṃ pūrvyaṃ yadukthyaṃ maho ghāhād diva āniradhukṣata |
 indramabhi jāyamānaṃ samasvaran ||
[9.110.9] अध यदिमे पवमान रोदसी इमा च विश्वा भुवनाभि मज्मना |
 यूथे न निष्ठा वर्षभो वि तिष्ठसे ||
adha yadime pavamāna rodasī imā ca viśvā bhuvanābhi majmanā |
 yūthe na niṣṭhā vṛṣabho vi tiṣṭhase ||
[9.110.10] सोमः पुनानो अव्यये वारे शिशुर्न करीळन पवमानो अक्षाः |
 सहस्रधारः शतवाज इन्दुः ||
somaḥ punāno avyaye vāre śiśurna krīḷan pavamāno akṣāḥ |
 sahasradhāraḥ śatavāja induḥ ||
[9.110.11] एष पुनानो मधुमान रतावेन्द्रायेन्दुः पवते सवादुरूर्मिः |
 वाजसनिर्वरिवोविद वयोधाः ||
eṣa punāno madhumān ṛtāvendrāyenduḥ pavate svādurūrmiḥ |
 vājasanirvarivovid vayodhāḥ ||
[9.110.12] स पवस्व सहमानः पर्तन्यून सेधन रक्षांस्यप दुर्गहाणि |
 सवायुधः सासह्वान सोम शत्रून ||
sa pavasva sahamānaḥ pṛtanyūn sedhan rakṣāṃsyapa durghahāṇi |
 svāyudhaḥ sāsahvān soma śatrūn ||

### Hymn 9.111

[9.111.1] अया रुचा हरिण्या पुनानो विश्वा दवेषांसि तरति सवयुग्वभिः सूरो न सवयुग्वभिः |
धारा सुतस्य रोचते पुनानो अरुषो हरिः |
 विश्वा यद रूपा परियात्य रक्वभिः सप्तास्येभिरकवभिः ||
ayā rucā hariṇyā punāno viśvā dveṣāṃsi tarati svayughvabhiḥ sūro na svayughvabhiḥ |
dhārā sutasya rocate punāno aruṣo hariḥ |
 viśvā yad rūpā pariyāty ṛkvabhiḥ saptāsyebhirkvabhiḥ ||
[9.111.2] तवं तयत पणीनां विदो वसु सं मात्र्भिर्मर्जयसि सव आ दम रतस्य धीतिभिर्दमे |
परावतो न साम तद यत्रारणन्ति धीतयः |
 तरिधातुभिररुषीभिर्वयो दधे रोचमानो वयो दधे ||
tvaṃ tyat paṇīnāṃ vido vasu saṃ mātṛbhirmarjayasi sva ā dama ṛtasya dhītibhirdame |
parāvato na sāma tad yatrāraṇanti dhītayaḥ |
 tridhātubhiraruṣībhirvayo dadhe rocamāno vayo dadhe ||
[9.111.3] पूर्वामनु परदिशं याति चेकितत सं रश्मिभिर्यतते दर्शतो रथो दैव्यो दर्शतो रथः |
अग्मन्नुक्थानि पौंस्येन्द्रं जैत्राय हर्षयन |
 वज्रश्च यद भवथो अनपच्युतासमत्स्वनपच्युता ||
pūrvāmanu pradiśaṃ yāti cekitat saṃ raśmibhiryatate darśato ratho daivyo darśato rathaḥ |
aghmannukthāni pauṃsyendraṃ jaitrāya harṣayan |
 vajraśca yad bhavatho anapacyutāsamatsvanapacyutā ||

### Hymn 9.112

[9.112.1] नानानं वा उ नो धियो वि वरतानि जनानाम |
 तक्षा रिष्टं रुतं भिषग बरह्मा सुन्वन्तमिछतीन्द्रायेन्दो परि सरव ||
nānānaṃ vā u no dhiyo vi vratāni janānām |
 takṣā riṣṭaṃ rutaṃ bhiṣagh brahmā sunvantamichatīndrāyendo pari srava ||
[9.112.2] जरतीभिरोषधीभिः पर्णेभिः शकुनानाम |
 कार्मारो अश्मभिर्द्युभिर्हिरण्यवन्तमिछतीन्द्रायेन्दो परि सरव ||
jaratībhiroṣadhībhiḥ parṇebhiḥ śakunānām |
 kārmāro aśmabhirdyubhirhiraṇyavantamichatīndrāyendo pari srava ||
[9.112.3] कारुरहं ततो भिषगुपलप्रक्षिणी नना |
 नानाधियोवसूयवो.अनु गा इव तस्थिमेन्द्रायेन्दो परि सरव ||
kārurahaṃ tato bhiṣaghupalaprakṣiṇī nanā |
 nānādhiyovasūyavo.anu ghā iva tasthimendrāyendo pari srava ||
[9.112.4] अश्वो वोळ्हा सुखं रथं हसनामुपमन्त्रिणः |
 शेपो रोमण्वन्तौ भेदौ वारिन मण्डूक इछतीन्द्रायेन्दो परि सरव ||
aśvo voḷhā sukhaṃ rathaṃ hasanāmupamantriṇaḥ |
 śepo romaṇvantau bhedau vārin maṇḍūka ichatīndrāyendo pari srava ||

### Hymn 9.113

[9.113.1] शर्यणावति सोममिन्द्रः पिबतु वर्त्रहा |
 बलं दधान आत्मनि करिष्यन वीर्यं महदिन्द्रायेन्दो परि सरव ||
śaryaṇāvati somamindraḥ pibatu vṛtrahā |
 balaṃ dadhāna ātmani kariṣyan vīryaṃ mahadindrāyendo pari srava ||
[9.113.2] आ पवस्व दिशां पत आर्जीकात सोम मीढ्वः |
 रतवाकेन सत्येन शरद्धया तपसा सुत इन्द्रायेन्दो परि सरव ||
ā pavasva diśāṃ pata ārjīkāt soma mīḍhvaḥ |
 ṛtavākena satyena śraddhayā tapasā suta indrāyendo pari srava ||
[9.113.3] पर्जन्यव्र्द्धं महिषं तं सूर्यस्य दुहिताभरत |
 तं गन्धर्वाः परत्यग्र्भ्णन तं सोमे रसमादधुरिन्द्रायेन्दोपरि सरव ||
parjanyavṛddhaṃ mahiṣaṃ taṃ sūryasya duhitābharat |
 taṃ ghandharvāḥ pratyaghṛbhṇan taṃ some rasamādadhurindrāyendopari srava ||
[9.113.4] रतं वदन्न्र्तद्युम्न सत्यं वदन सत्यकर्मन |
 शरद्धां वदन सोम राजन धात्रा सोम परिष्क्र्त इन्द्रायेन्दो परि सरव ||
ṛtaṃ vadannṛtadyumna satyaṃ vadan satyakarman |
 śraddhāṃ vadan soma rājan dhātrā soma pariṣkṛta indrāyendo pari srava ||
[9.113.5] सत्यमुग्रस्य बर्हतः सं सरवन्ति संस्रवाः |
 सं यन्ति रसिनो रसाः पुनानो बरह्मणा हर इन्द्रायेन्दो परि सरव ||
satyamughrasya bṛhataḥ saṃ sravanti saṃsravāḥ |
 saṃ yanti rasino rasāḥ punāno brahmaṇā hara indrāyendo pari srava ||
[9.113.6] यत्र बरह्मा पवमान छन्दस्यां वाचं वदन |
 गराव्णा सोमे महीयते सोमेनानन्दं जनयन्निन्द्रायेन्दो परि सरव ||
yatra brahmā pavamāna chandasyāṃ vācaṃ vadan |
 ghrāvṇā some mahīyate somenānandaṃ janayannindrāyendo pari srava ||
[9.113.7] यत्र जयोतिरजस्रं यस्मिन लोके सवर्हितम |
 तस्मिन मां धेहि पवमानाम्र्ते लोके अक्षित इन्द्रायेन्दो परि सरव ||
yatra jyotirajasraṃ yasmin loke svarhitam |
 tasmin māṃ dhehi pavamānāmṛte loke akṣita indrāyendo pari srava ||
[9.113.8] यत्र राजा वैवस्वतो यत्रावरोधनं दिवः |
 यत्रामूर्यह्वतीरापस्तत्र मामम्र्तं कर्धीन्द्रायेन्दो परि सरव ||
yatra rājā vaivasvato yatrāvarodhanaṃ divaḥ |
 yatrāmūryahvatīrāpastatra māmamṛtaṃ kṛdhīndrāyendo pari srava ||
[9.113.9] यत्रानुकामं चरणं तरिनाके तरिदिवे दिवः |
 लोका यत्र जयोतिष्मन्तस्तत्र मामम्र्तं कर्धीन्द्रायेन्दो परि सरव ||
yatrānukāmaṃ caraṇaṃ trināke tridive divaḥ |
 lokā yatra jyotiṣmantastatra māmamṛtaṃ kṛdhīndrāyendo pari srava ||
[9.113.10] यत्र कामा निकामाश्च यत्र बरध्नस्य विष्टपम |
 सवधा च यत्र तर्प्तिश्च तत्र मामम्र्तं कर्धीन्द्रायेन्दो परिस्रव ||
yatra kāmā nikāmāśca yatra bradhnasya viṣṭapam |
 svadhā ca yatra tṛptiśca tatra māmamṛtaṃ kṛdhīndrāyendo parisrava ||
[9.113.11] यत्रानन्दाश्च मोदाश्च मुदः परमुद आसते |
 कामस्य यत्राप्ताः कामास्तत्र मामम्र्तं कर्धीन्द्रायेन्दो परि सरव ||
yatrānandāśca modāśca mudaḥ pramuda āsate |
 kāmasya yatrāptāḥ kāmāstatra māmamṛtaṃ kṛdhīndrāyendo pari srava ||

### Hymn 9.114

[9.114.1] य इन्दोः पवमानस्यानु धामान्यक्रमीत |
 तमाहुः सुप्रजा इति यस्ते सोमाविधन मन इन्द्रायेन्दो परि सरव ||
ya indoḥ pavamānasyānu dhāmānyakramīt |
 tamāhuḥ suprajā iti yaste somāvidhan mana indrāyendo pari srava ||
[9.114.2] रषे मन्त्रक्र्तां सतोमैः कश्यपोद्वर्धयन गिरः |
 सोमंनमस्य राजानं यो जज्ञे वीरुधां पतिरिन्द्रायेन्दो परिस्रव ||
ṛṣe mantrakṛtāṃ stomaiḥ kaśyapodvardhayan ghiraḥ |
 somaṃnamasya rājānaṃ yo jajñe vīrudhāṃ patirindrāyendo parisrava ||
[9.114.3] सप्त दिशो नानासूर्याः सप्त होतार रत्विजः |
 देवा आदित्या ये सप्त तेभिः सोमाभि रक्ष न इन्द्रयेन्दो परि सरव ||
sapta diśo nānāsūryāḥ sapta hotāra ṛtvijaḥ |
 devā ādityā ye sapta tebhiḥ somābhi rakṣa na indrayendo pari srava ||
[9.114.4] यत ते राजञ्छ्र्तं हविस्तेन सोमाभि रक्ष नः |
 अरातीवा मा नस्तारीन मो च नः किं चनाममदिन्द्रायेन्दो परिस्रव ||
yat te rājañchṛtaṃ havistena somābhi rakṣa naḥ |
 arātīvā mā nastārīn mo ca naḥ kiṃ canāmamadindrāyendo parisrava ||

## Maṇḍala 10


### Hymn 10.1

[10.1.1] अग्रे बर्हन्नुषसामूर्ध्वो अस्थान निर्जगन्वान तमसोज्योतिषागात |
 अग्निर्भानुना रुशता सवङग आ जातोविश्वा सद्मान्यप्राः ||
aghre bṛhannuṣasāmūrdhvo asthān nirjaghanvān tamasojyotiṣāghāt |
 aghnirbhānunā ruśatā svaṅgha ā jātoviśvā sadmānyaprāḥ ||
[10.1.2] स जातो गर्भो असि रोदस्योरग्ने चारुर्विभ्र्त ओषधीषु |
 चित्रः शिशुः परि तमांस्यक्तून पर मात्र्भ्यो अधिकनिक्रदत गाः ||
sa jāto gharbho asi rodasyoraghne cārurvibhṛta oṣadhīṣu |
 citraḥ śiśuḥ pari tamāṃsyaktūn pra mātṛbhyo adhikanikradat ghāḥ ||
[10.1.3] विष्णुरित्था परममस्य विद्वाञ जातो बर्हन्नभि पातित्र्तीयम |
 आसा यदस्य पयो अक्रत सवं सचेतसो अभ्यर्चन्त्यत्र ||
viṣṇuritthā paramamasya vidvāñ jāto bṛhannabhi pātitṛtīyam |
 āsā yadasya payo akrata svaṃ sacetaso abhyarcantyatra ||
[10.1.4] अत उ तवा पितुभ्र्तो जनित्रीरन्नाव्र्धं परति चरन्त्यन्नैः |
 ता ईं परत्येषि पुनरन्यरूपा असि तवं विक्षुमानुषीषु होता ||
ata u tvā pitubhṛto janitrīrannāvṛdhaṃ prati carantyannaiḥ |
 tā īṃ pratyeṣi punaranyarūpā asi tvaṃ vikṣumānuṣīṣu hotā ||
[10.1.5] होतारं चित्ररथमध्वरस्य यज्ञस्य-यज्ञस्य केतुंरुशन्तम |
 परत्यर्धिं देवस्य-देवस्य मह्ना शरिया तवग्निमतिथिं जनानाम ||
hotāraṃ citrarathamadhvarasya yajñasya-yajñasya ketuṃruśantam |
 pratyardhiṃ devasya-devasya mahnā śriyā tvaghnimatithiṃ janānām ||
[10.1.6] स तु वस्त्राण्यध पेशनानि वसानो अग्निर्नाभाप्र्थिव्याः |
 अरुषो जातः पद इळायाः पुरोहितो राजन्यक्षीह देवान ||
sa tu vastrāṇyadha peśanāni vasāno aghnirnābhāpṛthivyāḥ |
 aruṣo jātaḥ pada iḷāyāḥ purohito rājanyakṣīha devān ||
[10.1.7] आ हि दयावाप्र्थिवी अग्न उभे सदा पुत्रो न मातराततन्थ |
 पर याह्यछोशतो यविष्ठाथा वह सहस्येहदेवान ||
ā hi dyāvāpṛthivī aghna ubhe sadā putro na mātarātatantha |
 pra yāhyachośato yaviṣṭhāthā vaha sahasyehadevān ||

### Hymn 10.2

[10.2.1] पिप्रीहि देवानुशतो यविष्ठ विद्वान रतून्रतुपतेयजेह |
 ये दैव्या रत्विजस्तेभिरग्ने तवं होतॄणामस्यायजिष्ठः ||
piprīhi devānuśato yaviṣṭha vidvān ṛtūnrtupateyajeha |
 ye daivyā ṛtvijastebhiraghne tvaṃ hotṝṇāmasyāyajiṣṭhaḥ ||
[10.2.2] वेषि होत्रमुत पोत्रं जनानां मन्धातासि दरविणोदार्तावा |
 सवाहा वयं कर्णवामा हवींषि देवो देवान्यजत्वग्निरर्हन ||
veṣi hotramuta potraṃ janānāṃ mandhātāsi draviṇodāṛtāvā |
 svāhā vayaṃ kṛṇavāmā havīṃṣi devo devānyajatvaghnirarhan ||
[10.2.3] आ देवानामपि पन्थामगन्म यच्छक्नवाम तदनुप्रवोळुम |
 अग्निर्विद्वान स यजात सेदु होता सो अध्वरांस रतून कल्पयाति ||
ā devānāmapi panthāmaghanma yacchaknavāma tadanupravoḷum |
 aghnirvidvān sa yajāt sedu hotā so adhvarāṃsa ṛtūn kalpayāti ||
[10.2.4] यद वो वयं परमिनाम वरतानि विदुषं देवाविदुष्टरासः |
 अग्निष टद विश्वमा पर्णाति विद्वान्येभिर्देवान रतुभिः कल्पयाति ||
yad vo vayaṃ pramināma vratāni viduṣaṃ devāaviduṣṭarāsaḥ |
 aghniṣ ṭad viśvamā pṛṇāti vidvānyebhirdevān ṛtubhiḥ kalpayāti ||
[10.2.5] यत पाकत्रा मनसा दीनदक्षा न यज्ञस्य मन्वतेमर्त्यासः |
 अग्निष टद धोता करतुविद विजानन्यजिष्ठो देवान रतुशो यजाति ||
yat pākatrā manasā dīnadakṣā na yajñasya manvatemartyāsaḥ |
 aghniṣ ṭad dhotā kratuvid vijānanyajiṣṭho devān ṛtuśo yajāti ||
[10.2.6] विश्वेषां हयध्वराणामनीकं चित्रं केतुं जनितात्वा जजान |
 स आ यजस्व नर्वतीरनु कषा सपार्हािषः कषुमतीर्विश्वजन्याः ||
viśveṣāṃ hyadhvarāṇāmanīkaṃ citraṃ ketuṃ janitātvā jajāna |
 sa ā yajasva nṛvatīranu kṣā spārhāiṣaḥ kṣumatīrviśvajanyāḥ ||
[10.2.7] यं तवा दयावाप्र्थिवी यं तवापस्त्वष्टा यं तवासुजनिमा जजान |
 पन्थामनु परविद्वान्पित्र्याणं दयुमदग्ने समिधानो वि भाहि ||
yaṃ tvā dyāvāpṛthivī yaṃ tvāpastvaṣṭā yaṃ tvāsujanimā jajāna |
 panthāmanu pravidvānpitṛyāṇaṃ dyumadaghne samidhāno vi bhāhi ||

### Hymn 10.3

[10.3.1] इनो राजन्नरतिः समिद्धो रौद्रो दक्षाय सुषुमानदर्शि |
 चिकिद वि भाति भासा बर्हतासिक्नीमेति रुशतीमपाजन ||
ino rājannaratiḥ samiddho raudro dakṣāya suṣumānadarśi |
 cikid vi bhāti bhāsā bṛhatāsiknīmeti ruśatīmapājan ||
[10.3.2] कर्ष्णां यदेनीमभि वर्पसा भूज्जनयन योषाम्ब्र्हतः पितुर्जाम |
 ऊर्ध्वं भानुं सूर्यस्य सतभायन्दिवो वसुभिररतिर्वि भाति ||
kṛṣṇāṃ yadenīmabhi varpasā bhūjjanayan yoṣāmbṛhataḥ piturjām |
 ūrdhvaṃ bhānuṃ sūryasya stabhāyandivo vasubhiraratirvi bhāti ||
[10.3.3] भद्रो भद्रया सचमान आगात सवसारं जारो अभ्येतिपश्चात |
 सुप्रकेतैर्द्युभिरग्निर्वितिष्ठन रुशद्भिर्वर्णैरभि राममस्थात ||
bhadro bhadrayā sacamāna āghāt svasāraṃ jāro abhyetipaścāt |
 supraketairdyubhiraghnirvitiṣṭhan ruśadbhirvarṇairabhi rāmamasthāt ||
[10.3.4] अस्य यामासो बर्हतो न वग्नूनिन्धाना अग्नेः सख्युःशिवस्य |
 इड्यस्य वर्ष्णो बर्हतः सवासो भामासो यामन्नक्तवश्चिकित्रे ||
asya yāmāso bṛhato na vaghnūnindhānā aghneḥ sakhyuḥśivasya |
 iḍyasya vṛṣṇo bṛhataḥ svāso bhāmāso yāmannaktavaścikitre ||
[10.3.5] सवना न यस्य भामासः पवन्ते रोचमानस्य बर्हतःसुदिवः |
 जयेष्ठेभिर्यस्तेजिष्ठैः करीळुमद्भिर्वर्षिष्ठेभिर्भानुभिर्नक्षति दयाम ||
svanā na yasya bhāmāsaḥ pavante rocamānasya bṛhataḥsudivaḥ |
 jyeṣṭhebhiryastejiṣṭhaiḥ krīḷumadbhirvarṣiṣṭhebhirbhānubhirnakṣati dyām ||
[10.3.6] अस्य शुष्मासो दद्र्शानपवेर्जेहमानस्य सवनयन नियुद्भिः |
 परत्नेभिर्यो रुशद्भिर्देवतमो वि रेभद्भिररतिर्भाति विभ्वा ||
asya śuṣmāso dadṛśānapaverjehamānasya svanayan niyudbhiḥ |
 pratnebhiryo ruśadbhirdevatamo vi rebhadbhiraratirbhāti vibhvā ||
[10.3.7] स आ वक्षि महि न आ च सत्सि दिवस्प्र्थिव्योररतिर्युवत्योः |
 अग्निः सुतुकः सुतुकेभिरश्वै रभस्वद्भीरभस्वानेह गम्याः ||
sa ā vakṣi mahi na ā ca satsi divaspṛthivyoraratiryuvatyoḥ |
 aghniḥ sutukaḥ sutukebhiraśvai rabhasvadbhīrabhasvāneha ghamyāḥ ||

### Hymn 10.4

[10.4.1] पर ते यक्षि पर त इयर्मि मन्म भुवो यथा वन्द्यो नोहवेषु |
 धन्वन्निव परपा असि तवमग्न इयक्षवे पूरवेप्रत्न राजन ||
pra te yakṣi pra ta iyarmi manma bhuvo yathā vandyo nohaveṣu |
 dhanvanniva prapā asi tvamaghna iyakṣave pūravepratna rājan ||
[10.4.2] यं तवा जनासो अभि संचरन्ति गाव उष्णमिव वरजंयविष्ठ |
 दूतो देवानामसि मर्त्यानामन्तर्महांश्चरसि रोचनेन ||
yaṃ tvā janāso abhi saṃcaranti ghāva uṣṇamiva vrajaṃyaviṣṭha |
 dūto devānāmasi martyānāmantarmahāṃścarasi rocanena ||
[10.4.3] शिशुं न तवा जेन्यं वर्धयन्ती माता बिभर्तिसचनस्यमाना |
 धनोरधि परवता यासि हर्यञ जिगीषसेपशुरिवावस्र्ष्टः ||
śiśuṃ na tvā jenyaṃ vardhayantī mātā bibhartisacanasyamānā |
 dhanoradhi pravatā yāsi haryañ jighīṣasepaśurivāvasṛṣṭaḥ ||
[10.4.4] मूरा अमूर न वयं चिकित्वो महित्वमग्ने तवमङग वित्से |
 शये वव्रिश्चरति जिह्वयादन रेरिह्यते युवतिंविश्पतिः सन ||
mūrā amūra na vayaṃ cikitvo mahitvamaghne tvamaṅgha vitse |
 śaye vavriścarati jihvayādan rerihyate yuvatiṃviśpatiḥ san ||
[10.4.5] कूचिज्जायते सनयासु नव्यो वने तस्थौ पलितो धूमकेतुः |
 अस्नातापो वर्षभो न पर वेति सचेतसो यं पर्णयन्तमर्ताः ||
kūcijjāyate sanayāsu navyo vane tasthau palito dhūmaketuḥ |
 asnātāpo vṛṣabho na pra veti sacetaso yaṃ parṇayantamartāḥ ||
[10.4.6] तनूत्यजेव तस्करा वनर्गु रशनाभिर्दशभिरभ्यधीताम |
 इयं ते अग्ने नव्यसी मनीषा युक्ष्वा रथंन शुचयद्भिरङगैः ||
tanūtyajeva taskarā vanarghu raśanābhirdaśabhirabhyadhītām |
 iyaṃ te aghne navyasī manīṣā yukṣvā rathaṃna śucayadbhiraṅghaiḥ ||
[10.4.7] बरह्म च ते जातवेदो नमश्चेयं च गीः सदमिद्वर्धनी भूत |
 रक्षा णो अग्ने तनयानि तोका रक्षोत नस्तन्वो अप्रयुछन ||
brahma ca te jātavedo namaśceyaṃ ca ghīḥ sadamidvardhanī bhūt |
 rakṣā ṇo aghne tanayāni tokā rakṣota nastanvo aprayuchan ||

### Hymn 10.5

[10.5.1] एकः समुद्रो धरुणो रयीणामस्मद धर्दो भूरिजन्मा विचष्टे |
 सिषक्त्यूधर्निण्योरुपस्थ उत्सस्य मध्येनिहितं पदं वेः ||
ekaḥ samudro dharuṇo rayīṇāmasmad dhṛdo bhūrijanmā vicaṣṭe |
 siṣaktyūdharniṇyorupastha utsasya madhyenihitaṃ padaṃ veḥ ||
[10.5.2] समानं नीळं वर्षणो वसानाः सं जग्मिरे महिषार्वतीभिः |
 रतस्य पदं कवयो नि पान्ति गुहा नामानिदधिरे पराणि ||
samānaṃ nīḷaṃ vṛṣaṇo vasānāḥ saṃ jaghmire mahiṣāarvatībhiḥ |
 ṛtasya padaṃ kavayo ni pānti ghuhā nāmānidadhire parāṇi ||
[10.5.3] रतायिनी मायिनी सं दधाते मित्वा शिशुं जज्ञतुर्वर्धयन्ती |
 विश्वस्य नाभिं चरतो धरुवस्य कवेश्चित्तन्तुं मनसा वियन्तः ||
ṛtāyinī māyinī saṃ dadhāte mitvā śiśuṃ jajñaturvardhayantī |
 viśvasya nābhiṃ carato dhruvasya kaveścittantuṃ manasā viyantaḥ ||
[10.5.4] रतस्य हि वर्तनयः सुजातमिषो वाजाय परदिवःसचन्ते |
 अधीवासं रोदसी वावसाने घर्तैरन्नैर्वाव्र्धाते मधूनाम ||
ṛtasya hi vartanayaḥ sujātamiṣo vājāya pradivaḥsacante |
 adhīvāsaṃ rodasī vāvasāne ghṛtairannairvāvṛdhāte madhūnām ||
[10.5.5] सप्त सवसॄररुषीर्वावशानो विद्वान मध्व उज्जभाराद्र्शे कम |
 अन्तर्येमे अन्तरिक्षे पुराजा इछन वव्रिमविदत्पूषणस्य ||
sapta svasṝraruṣīrvāvaśāno vidvān madhva ujjabhārādṛśe kam |
 antaryeme antarikṣe purājā ichan vavrimavidatpūṣaṇasya ||
[10.5.6] सप्त मर्यादाः कवयस्ततक्षुस्तासामेकामिदभ्यंहुरो गात |
 आयोर्ह सकम्भ उपमस्य नीळे पथांविसर्गे धरुणेषु तस्थौ ||
sapta maryādāḥ kavayastatakṣustāsāmekāmidabhyaṃhuro ghāt |
 āyorha skambha upamasya nīḷe pathāṃvisarghe dharuṇeṣu tasthau ||
[10.5.7] असच्च सच्च परमे वयोमन दक्षस्य जन्मन्नदितेरुपस्थे |
 अग्निर्ह नः पर थमजा रतस्य पूर्व आयुनि वर्षभश्चधेनुः ||
asacca sacca parame vyoman dakṣasya janmannaditerupasthe |
 aghnirha naḥ pra thamajā ṛtasya pūrva āyuni vṛṣabhaścadhenuḥ ||

### Hymn 10.6

[10.6.1] अयं स यस्य शर्मन्नवोभिरग्नेरेधते जरिताभिष्टौ |
 जयेष्ठेभिर्यो भानुभिरषूणां पर्येति परिवीतोविभावा ||
ayaṃ sa yasya śarmannavobhiraghneredhate jaritābhiṣṭau |
 jyeṣṭhebhiryo bhānubhirṣūṇāṃ paryeti parivītovibhāvā ||
[10.6.2] यो भनुभिर्विभावा विभात्यग्निर्देवेभिरतावाजस्रः |
 आ यो विवाय सख्या सखिभ्यो.अपरिह्व्र्तो अत्यो न सप्तिः ||
yo bhanubhirvibhāvā vibhātyaghnirdevebhirtāvājasraḥ |
 ā yo vivāya sakhyā sakhibhyo.aparihvṛto atyo na saptiḥ ||
[10.6.3] ईशे यो विश्वस्या देववीतेरीशे विश्वायुरुषसोव्युष्टौ |
 आ यस्मिन मना हवींष्यग्नावरिष्टरथस्कभ्नाति शूषैः ||
īśe yo viśvasyā devavīterīśe viśvāyuruṣasovyuṣṭau |
 ā yasmin manā havīṃṣyaghnāvariṣṭarathaskabhnāti śūṣaiḥ ||
[10.6.4] शूषेभिर्व्र्धो जुषाणो अर्कैर्देवानछा रघुपत्वाजिगाति |
 मन्द्रो होता स जुह्वा यजिष्ठः सम्मिश्लो अग्निरा जिघर्ति देवान ||
śūṣebhirvṛdho juṣāṇo arkairdevānachā raghupatvājighāti |
 mandro hotā sa juhvā yajiṣṭhaḥ sammiślo aghnirā jigharti devān ||
[10.6.5] तमुस्रामिन्द्रं न रेजमानमग्निं गीर्भिर्नमोभिराक्र्णुध्वम |
 आ यं विप्रासो मतिभिर्ग्र्णन्ति जातवेदसंजुह्वं सहानाम ||
tamusrāmindraṃ na rejamānamaghniṃ ghīrbhirnamobhirākṛṇudhvam |
 ā yaṃ viprāso matibhirghṛṇanti jātavedasaṃjuhvaṃ sahānām ||
[10.6.6] सं यस्मिन विश्वा वसूनि जग्मुर्वाजे नाश्वाःसप्तीवन्त एवैः |
 अस्मे ऊतीरिन्द्रवाततमा अर्वाचीनाग्न आ कर्णुष्व ||
saṃ yasmin viśvā vasūni jaghmurvāje nāśvāḥsaptīvanta evaiḥ |
 asme ūtīrindravātatamā arvācīnāaghna ā kṛṇuṣva ||
[10.6.7] अधा हयग्ने मह्ना निषद्या सद्यो जज्ञानो हव्यो बभूथ |
 तं ते देवासो अनु केतमायन्नधावर्धन्त परथमासूमाः ||
adhā hyaghne mahnā niṣadyā sadyo jajñāno havyo babhūtha |
 taṃ te devāso anu ketamāyannadhāvardhanta prathamāsaūmāḥ ||

### Hymn 10.7

[10.7.1] सवस्ति नो दिवो अग्ने पर्थिव्या विश्वायुर्धेहि यजथाय देव |
 सचेमहि तव दस्म परकेतैरुरुष्या ण उरुभिर्देवशंसैः ||
svasti no divo aghne pṛthivyā viśvāyurdhehi yajathāya deva |
 sacemahi tava dasma praketairuruṣyā ṇa urubhirdevaśaṃsaiḥ ||
[10.7.2] इमा अग्ने मतयस्तुभ्यं जाता गोभिरश्वैरभि गर्णन्तिरधः |
 यदा ते मर्तो अनु भोगमानड वसो दधानोमतिभिः सुजात ||
imā aghne matayastubhyaṃ jātā ghobhiraśvairabhi ghṛṇantiradhaḥ |
 yadā te marto anu bhoghamānaḍ vaso dadhānomatibhiḥ sujāta ||
[10.7.3] अग्निं मन्ये पितरमग्निमापिमग्निं भरातरं सदमित्सखायम |
 अग्नेरनीकं बर्हतः सपर्यं दिवि शुक्रंयजतं सूर्यस्य ||
aghniṃ manye pitaramaghnimāpimaghniṃ bhrātaraṃ sadamitsakhāyam |
 aghneranīkaṃ bṛhataḥ saparyaṃ divi śukraṃyajataṃ sūryasya ||
[10.7.4] सिध्रा अग्ने धियो अस्मे सनुत्रीर्यं तरायसे दम आनित्यहोता |
 रतवा स रोहिदश्वः पुरुक्षुर्द्युभिरस्माहभिर्वाममस्तु ||
sidhrā aghne dhiyo asme sanutrīryaṃ trāyase dama ānityahotā |
 ṛtavā sa rohidaśvaḥ purukṣurdyubhirasmāahabhirvāmamastu ||
[10.7.5] दयुभिर्हितं मित्रमिव परयोगं परत्नं रत्विजमध्वरस्यजारम |
 बाहुभ्यामग्निमायवो.अजनन्त विक्षु होतारं नयसादयन्त ||
dyubhirhitaṃ mitramiva prayoghaṃ pratnaṃ ṛtvijamadhvarasyajāram |
 bāhubhyāmaghnimāyavo.ajananta vikṣu hotāraṃ nyasādayanta ||
[10.7.6] सवयं यजस्व दिवि देव देवान किं ते पाकः कर्णवदप्रचेताः |
 यथायज रतुभिर्देव देवानेवा यजस्वतन्वं सुजात ||
svayaṃ yajasva divi deva devān kiṃ te pākaḥ kṛṇavadapracetāḥ |
 yathāyaja ṛtubhirdeva devānevā yajasvatanvaṃ sujāta ||
[10.7.7] भवा नो अग्ने.अवितोत गोपा भवा वयस्क्र्दुत नोवयोधाः |
 रास्वा च नः सुमहो हव्यदातिं तरास्वोत नस्तन्वो अप्रयुछन ||
bhavā no aghne.avitota ghopā bhavā vayaskṛduta novayodhāḥ |
 rāsvā ca naḥ sumaho havyadātiṃ trāsvota nastanvo aprayuchan ||

### Hymn 10.8

[10.8.1] पर केतुना बर्हता यात्यग्निरा रोदसी वर्षभो रोरवीति |
 दिवश्चिदन्तानुपमानुदानळ अपामुपस्थे महिषोववर्ध ||
pra ketunā bṛhatā yātyaghnirā rodasī vṛṣabho roravīti |
 divaścidantānupamānudānaḷ apāmupasthe mahiṣovavardha ||
[10.8.2] मुमोद गर्भो वर्षभः ककुद्मानस्रेमा वत्सः शिमीवानरावीत |
 स देवतात्युद्यतानि कर्ण्वन सवेषु कषयेषुप्रथमो जिगाति ||
mumoda gharbho vṛṣabhaḥ kakudmānasremā vatsaḥ śimīvānarāvīt |
 sa devatātyudyatāni kṛṇvan sveṣu kṣayeṣuprathamo jighāti ||
[10.8.3] आ यो मूर्धानं पित्रोररब्ध नयध्वरे दधिरे सूरोर्णः |
 अस्य पत्मन्नरुषीरश्वभुध्ना रतस्य योनौतन्वो जुषन्त ||
ā yo mūrdhānaṃ pitrorarabdha nyadhvare dadhire sūroarṇaḥ |
 asya patmannaruṣīraśvabhudhnā ṛtasya yonautanvo juṣanta ||
[10.8.4] उष-उषो हि वसो अग्रमेषि तवं यमयोरभवो विभावा |
 रताय सप्त दधिषे पदानि जनयन मित्रं तन्वे सवायै ||
uṣa-uṣo hi vaso aghrameṣi tvaṃ yamayorabhavo vibhāvā |
 ṛtāya sapta dadhiṣe padāni janayan mitraṃ tanve svāyai ||
[10.8.5] भुवश्चक्षुर्मह रतस्य गोपा भुवो वरुणो यद रतायवेषि |
 भुवो अपां नपाज्जातवेदो भुवो दूतो यस्यहव्यं जुजोषः ||
bhuvaścakṣurmaha ṛtasya ghopā bhuvo varuṇo yad ṛtāyaveṣi |
 bhuvo apāṃ napājjātavedo bhuvo dūto yasyahavyaṃ jujoṣaḥ ||
[10.8.6] भुवो यज्ञस्य रजसश्च नेता यत्रा नियुद्भिः सचसेशिवाभिः |
 दिवि मूर्धानं दधिषे सवर्षां जिह्वामग्नेचक्र्षे हव्यवाहम ||
bhuvo yajñasya rajasaśca netā yatrā niyudbhiḥ sacaseśivābhiḥ |
 divi mūrdhānaṃ dadhiṣe svarṣāṃ jihvāmaghnecakṛṣe havyavāham ||
[10.8.7] अस्य तरितः करतुना वव्रे अन्तरिछन धीतिं पितुरेवैःपरस्य |
 सचस्यमानः पित्रोरुपस्थे जामि बरुवाणायुधानि वेति ||
asya tritaḥ kratunā vavre antarichan dhītiṃ piturevaiḥparasya |
 sacasyamānaḥ pitrorupasthe jāmi bruvāṇaāyudhāni veti ||
[10.8.8] स पित्र्याण्यायुधनि विद्वनिन्द्रेषित आप्त्यो अभ्ययुध्यत |
 तरिशीर्षाणं सप्तरश्मिं जघन्वान तवाष्ट्रस्य चिन्निः सस्र्जे तरितो गाः ||
sa pitryāṇyāyudhani vidvanindreṣita āptyo abhyayudhyat |
 triśīrṣāṇaṃ saptaraśmiṃ jaghanvān tvāṣṭrasya cinniḥ sasṛje trito ghāḥ ||
[10.8.9] भूरीदिन्द्र उदिनक्षन्तमोजो.अवाभिनत सत्पतिर्मन्यमानम |
 तवाष्ट्रस्य चिद विश्वरूपस्य गोनामाचक्रणस्त्रीणि शीर्षा परा वर्क ||
bhūrīdindra udinakṣantamojo.avābhinat satpatirmanyamānam |
 tvāṣṭrasya cid viśvarūpasya ghonāmācakraṇastrīṇi śīrṣā parā vark ||

### Hymn 10.9

[10.9.1] आपो हि षठा मयोभुवस्ता न ऊर्जे दधातन |
 महेरणाय चक्षसे ||
āpo hi ṣṭhā mayobhuvastā na ūrje dadhātana |
 maheraṇāya cakṣase ||
[10.9.2] यो वः शिवतमो रसस्तस्य भजयतेह नः |
 उशतीरिवमातरः ||
yo vaḥ śivatamo rasastasya bhajayateha naḥ |
 uśatīrivamātaraḥ ||
[10.9.3] तस्मा अरं गमाम वो यस्य कषयाय जिन्वथ |
 आपोजनयथा च नः ||
tasmā araṃ ghamāma vo yasya kṣayāya jinvatha |
 āpojanayathā ca naḥ ||
[10.9.4] शं नो देवीरभिष्टय आपो भवन्तु पीतये |
 शं योरभि सरवन्तु नः ||
śaṃ no devīrabhiṣṭaya āpo bhavantu pītaye |
 śaṃ yorabhi sravantu naḥ ||
[10.9.5] ईशाना वार्याणां कषयन्तीश्चर्षणीनाम |
 अपोयाचामि भेषजम ||
īśānā vāryāṇāṃ kṣayantīścarṣaṇīnām |
 apoyācāmi bheṣajam ||
[10.9.6] अप्सु मे सोमो अब्रवीदन्तर्विश्वानि भेषजा |
 अग्निं चविश्वशम्भुवम ||
apsu me somo abravīdantarviśvāni bheṣajā |
 aghniṃ caviśvaśambhuvam ||
[10.9.7] आपः पर्णीत भेषजां वरूथं तन्वे मम |
 जयोक चसूर्यं दर्शे ||
āpaḥ pṛṇīta bheṣajāṃ varūthaṃ tanve mama |
 jyok casūryaṃ dṛśe ||
[10.9.8] इदमापः पर वहत यत किं च दुरितं मयि |
 यद वाहमभिदुद्रोह यद व शेप उतान्र्तम ||
idamāpaḥ pra vahata yat kiṃ ca duritaṃ mayi |
 yad vāhamabhidudroha yad va śepa utānṛtam ||
[10.9.9] आपो अद्यान्वचारिषं रसेन समगस्महि |
 पयस्वानग्ना गहि तं मा सं सर्ज वर्चसा ||
āpo adyānvacāriṣaṃ rasena samaghasmahi |
 payasvānaghnaā ghahi taṃ mā saṃ sṛja varcasā ||

### Hymn 10.10

[10.10.1] ओ चित सखायं सख्या वव्र्त्यां तिरः पुरू चिदर्णवंजगन्वन |
 पितुर्नपातमा दधीत वेधा अधि कषमिप्रतरं दिध्यानः ||
o cit sakhāyaṃ sakhyā vavṛtyāṃ tiraḥ purū cidarṇavaṃjaghanvan |
 piturnapātamā dadhīta vedhā adhi kṣamiprataraṃ didhyānaḥ ||
[10.10.2] न ते सखा सख्यं वष्ट्येतत सलक्ष्मा यद विषुरूपाभवाति |
 महस पुत्रसो असुरस्य वीरा दिवो धर्तारौर्विया परि खयन ||
na te sakhā sakhyaṃ vaṣṭyetat salakṣmā yad viṣurūpābhavāti |
 mahas putraso asurasya vīrā divo dhartāraurviyā pari khyan ||
[10.10.3] उशन्ति घा ते अम्र्तास एतदेकस्य चित तयजसं मर्त्यस्य |
 नि ते मनो मनसि धाय्यस्मे जन्युः पतिस्तन्वमाविविश्याः ||
uśanti ghā te amṛtāsa etadekasya cit tyajasaṃ martyasya |
 ni te mano manasi dhāyyasme janyuḥ patistanvamāviviśyāḥ ||
[10.10.4] न यत पुरा चक्र्मा कद ध नूनं रता वदन्तो अन्र्तंरपेम |
 गन्धर्वो अप्स्वप्या च योषा सा नो नाभिःपरमं जामि तन नौ ||
na yat purā cakṛmā kad dha nūnaṃ ṛtā vadanto anṛtaṃrapema |
 ghandharvo apsvapyā ca yoṣā sā no nābhiḥparamaṃ jāmi tan nau ||
[10.10.5] गर्भे नु नौ जनिता दम्पती कर्देवास्त्वष्टा सविताविश्वरूपः |
 नाकिरस्य पर मिनन्ति वरतानि वेद नावस्यप्र्थिवि उत दयौः ||
gharbhe nu nau janitā dampatī kardevāstvaṣṭā savitāviśvarūpaḥ |
 nākirasya pra minanti vratāni veda nāvasyapṛthivi uta dyauḥ ||
[10.10.6] को अस्य वेद परथमस्याह्नः क ईं ददर्श क इह परवोचत |
 बर्हन मित्रस्य वरुणस्य धाम कदु बरव आहनोवीच्या नॄन ||
ko asya veda prathamasyāhnaḥ ka īṃ dadarśa ka iha pravocat |
 bṛhan mitrasya varuṇasya dhāma kadu brava āhanovīcyā nṝn ||
[10.10.7] यमस्य मा यम्यं काम आगन समाने योनौ सहशेय्याय |
 जायेव पत्ये तन्वं रिरिच्यां वि चिद वर्हेव रथ्येव चक्रा ||
yamasya mā yamyaṃ kāma āghan samāne yonau sahaśeyyāya |
 jāyeva patye tanvaṃ riricyāṃ vi cid vṛheva rathyeva cakrā ||
[10.10.8] न तिष्ठन्ति न नि मिषन्त्येते देवानां सपश इह येचरन्ति |
 अन्येन मदाहनो याहि तुयं तेन वि वर्ह रथ्येवचक्रा ||
na tiṣṭhanti na ni miṣantyete devānāṃ spaśa iha yecaranti |
 anyena madāhano yāhi tuyaṃ tena vi vṛha rathyevacakrā ||
[10.10.9] रात्रीभिरस्मा अहभिर्दशस्येत सूर्यस्य चक्षुर्मुहुरुन्मिमीयात |
 दिवा पर्थिव्या मिथुना सबन्धू यमीर्यमस्यबिभ्र्यादजामि ||
rātrībhirasmā ahabhirdaśasyet sūryasya cakṣurmuhurunmimīyāt |
 divā pṛthivyā mithunā sabandhū yamīryamasyabibhṛyādajāmi ||
[10.10.10] आ घा ता गछानुत्तरा युगानि यत्र जामयः कर्णवन्नजामि |
 उप बर्ब्र्हि वर्षभाय बाहुमन्यमिछस्व सुभगेपतिं मत ||
ā ghā tā ghachānuttarā yughāni yatra jāmayaḥ kṛṇavannajāmi |
 upa barbṛhi vṛṣabhāya bāhumanyamichasva subhaghepatiṃ mat ||
[10.10.11] किं भरतासद यदनाथं भवाति किमु सवसा यन निरतिर्निगछत |
 काममूता बह्वेतद रपामि तन्वा मे तन्वं सम्पिप्र्ग्धि ||
kiṃ bhratāsad yadanāthaṃ bhavāti kimu svasā yan nirtirnighachat |
 kāmamūtā bahvetad rapāmi tanvā me tanvaṃ sampipṛghdhi ||
[10.10.12] न वा उ ते तन्वा तन्वं सं पप्र्च्यां पापमाहुर्यःस्वसारं निगछात |
 अन्येन मत परमुदः कल्पयस्व न तेभ्रात सुभगे वष्ट्येतत ||
na vā u te tanvā tanvaṃ saṃ papṛcyāṃ pāpamāhuryaḥsvasāraṃ nighachāt |
 anyena mat pramudaḥ kalpayasva na tebhrāta subhaghe vaṣṭyetat ||
[10.10.13] बतो बतसि यम नैव ते मनो हर्दयं चाविदाम |
 अन्या किलत्वां कक्ष्येव युक्तं परि षवजाते लिबुजेव वर्क्षम ||
bato batasi yama naiva te mano hṛdayaṃ cāvidāma |
 anyā kilatvāṃ kakṣyeva yuktaṃ pari ṣvajāte libujeva vṛkṣam ||
[10.10.14] अन्यमू षु तवं यम्यन्य उ तवां परि षवजाते लिबुजेवव्र्क्षम |
 तस्य वा तवं मन इछा स वा तवाधा कर्णुष्वसंविदं सुभद्राम ||
anyamū ṣu tvaṃ yamyanya u tvāṃ pari ṣvajāte libujevavṛkṣam |
 tasya vā tvaṃ mana ichā sa vā tavādhā kṛṇuṣvasaṃvidaṃ subhadrām ||

### Hymn 10.11

[10.11.1] वर्षा वर्ष्णे दुदुहे दोहसा दिवः पयांसि यह्वो अदितेरदाभ्यः |
 विश्वं स वेद वरुणो यथा धिया सयज्ञियो यजतु यज्ञियान रतून ||
vṛṣā vṛṣṇe duduhe dohasā divaḥ payāṃsi yahvo aditeradābhyaḥ |
 viśvaṃ sa veda varuṇo yathā dhiyā sayajñiyo yajatu yajñiyān ṛtūn ||
[10.11.2] रपद गन्धर्वीरप्या च योषणा नदस्य नादे परि पातुमे मनः |
 इष्टस्य मध्ये अदितिर्नि धातु नो भराता नोज्येष्ठः परथमो वि वोचति ||
rapad ghandharvīrapyā ca yoṣaṇā nadasya nāde pari pātume manaḥ |
 iṣṭasya madhye aditirni dhātu no bhrātā nojyeṣṭhaḥ prathamo vi vocati ||
[10.11.3] सो चिन नु भद्रा कषुमती यशस्वत्युषा उवास मनवेस्वर्वती |
 यदीमुशन्तमुशतामनु करतुमग्निंहोतारं विदथाय जीजनन ||
so cin nu bhadrā kṣumatī yaśasvatyuṣā uvāsa manavesvarvatī |
 yadīmuśantamuśatāmanu kratumaghniṃhotāraṃ vidathāya jījanan ||
[10.11.4] अध तयं दरप्सं विभ्वं विचक्षणं विराभरदिषितः शयेनो अध्वरे |
 यदी विशो वर्णते दस्ममार्याग्निं होतारमध धीरजायत ||
adha tyaṃ drapsaṃ vibhvaṃ vicakṣaṇaṃ virābharadiṣitaḥ śyeno adhvare |
 yadī viśo vṛṇate dasmamāryāaghniṃ hotāramadha dhīrajāyata ||
[10.11.5] सदासि रण्वो यवसेव पुष्यते होत्राभिरग्ने मनुषःस्वध्वरः |
 विप्रस्य वा यच्छशमान उक्थ्यं वाजंससवानुपयासि भूरिभिः ||
sadāsi raṇvo yavaseva puṣyate hotrābhiraghne manuṣaḥsvadhvaraḥ |
 viprasya vā yacchaśamāna ukthyaṃ vājaṃsasavānupayāsi bhūribhiḥ ||
[10.11.6] उदीरय पितरा जार आ भगमियक्षति हर्यतो हर्त्तैष्यति |
 विवक्ति वह्निः सवपस्यते मखस्तविष्यते असुरोवेपते मती ||
udīraya pitarā jāra ā bhaghamiyakṣati haryato hṛttaiṣyati |
 vivakti vahniḥ svapasyate makhastaviṣyate asurovepate matī ||
[10.11.7] यस्ते अग्ने सुमतिं मर्तो अक्षत सहसः सूनो अति स परश्र्ण्वे |
 इषं दधानो वहमानो अश्वैरा स दयुमानमवान भूषति दयून ||
yaste aghne sumatiṃ marto akṣat sahasaḥ sūno ati sa praśṛṇve |
 iṣaṃ dadhāno vahamāno aśvairā sa dyumānamavān bhūṣati dyūn ||
[10.11.8] यदग्न एषा समितिर्भवाति देवी देवेषु यजता यजत्र |
 रत्ना च यद विभजासि सवधावो भागं नो अत्र वसुमन्तंवीतात ||
yadaghna eṣā samitirbhavāti devī deveṣu yajatā yajatra |
 ratnā ca yad vibhajāsi svadhāvo bhāghaṃ no atra vasumantaṃvītāt ||
[10.11.9] शरुधी नो अग्ने सदने सधस्थे युक्ष्वा रथमम्र्तस्यद्रवित्नुम |
 आ नो वह रोदसी देवपुत्रे माकिर्देवानामपभूरिह सयाः ||
śrudhī no aghne sadane sadhasthe yukṣvā rathamamṛtasyadravitnum |
 ā no vaha rodasī devaputre mākirdevānāmapabhūriha syāḥ ||

### Hymn 10.12

[10.12.1] दयावा ह कषामा परथमे रतेनाभिश्रावे भवतःसत्यवाचा |
 देवो यन मर्तान यजथाय कर्ण्वन सीदद्धोता परत्यं सवमसुं यन ||
dyāvā ha kṣāmā prathame ṛtenābhiśrāve bhavataḥsatyavācā |
 devo yan martān yajathāya kṛṇvan sīdaddhotā pratyaṃ svamasuṃ yan ||
[10.12.2] देवो देवान परिभूरतेन वहा नो हव्यं परथमश्चिकित्वान |
 धूमकेतुः समिधा भार्जीको मन्द्रो होता नित्योवाचा यजीयान ||
devo devān paribhūrtena vahā no havyaṃ prathamaścikitvān |
 dhūmaketuḥ samidhā bhāṛjīko mandro hotā nityovācā yajīyān ||
[10.12.3] सवाव्र्ग देवस्याम्र्तं यदी गोरतो जातासो धारयन्तौर्वी |
 विश्वे देवा अनु तत ते यजुर्गुर्दुहे यदेनीदिव्यं घर्तं वाः ||
svāvṛgh devasyāmṛtaṃ yadī ghorato jātāso dhārayantaurvī |
 viśve devā anu tat te yajurghurduhe yadenīdivyaṃ ghṛtaṃ vāḥ ||
[10.12.4] अर्चामि वां वर्धायापो घर्तस्नू दयावाभूमी शर्णुतंरोदसी मे |
 अहा यद दयावो.असुनीतिमयन मध्वा नो अत्रपितरा शिशीताम ||
arcāmi vāṃ vardhāyāpo ghṛtasnū dyāvābhūmī śṛṇutaṃrodasī me |
 ahā yad dyāvo.asunītimayan madhvā no atrapitarā śiśītām ||
[10.12.5] किं सविन नो राजा जग्र्हे कदस्याति वरतं चक्र्मा को विवेद |
 मित्रश्चिद धि षमा जुहुराणो देवाञ्छ्लोको नयातामपि वाजो अस्ति ||
kiṃ svin no rājā jaghṛhe kadasyāti vrataṃ cakṛmā ko viveda |
 mitraścid dhi ṣmā juhurāṇo devāñchloko nayātāmapi vājo asti ||
[10.12.6] दुर्मन्त्वत्राम्र्तस्य नाम सलक्ष्मा यद विषुरूपाभवाति |
 यमस्य यो मनवते सुमन्त्वग्ने तं रष्व पाह्यप्रयुछन ||
durmantvatrāmṛtasya nāma salakṣmā yad viṣurūpābhavāti |
 yamasya yo manavate sumantvaghne taṃ ṛṣva pāhyaprayuchan ||
[10.12.7] यस्मिन देवा विदथे मादयन्ते विवस्वतः सदने धारयन्ते |
 सूर्ये जयोतिरदधुर्मास्यक्तून परि दयोतनिं चरतोजस्रा ||
yasmin devā vidathe mādayante vivasvataḥ sadane dhārayante |
 sūrye jyotiradadhurmāsyaktūn pari dyotaniṃ caratoajasrā ||
[10.12.8] यस्मिन देवा मन्मनि संचरन्त्यपीच्ये न वयमस्य विद्म |
 मित्रो नो अत्रादितिरनागान सविता देवो वरुणाय वोचत ||
yasmin devā manmani saṃcarantyapīcye na vayamasya vidma |
 mitro no atrāditiranāghān savitā devo varuṇāya vocat ||
[10.12.9] शरुधी नो अग्ने सदने सधस्थे युक्ष्वा... ||
śrudhī no aghne sadane sadhasthe yukṣvā... ||

### Hymn 10.13

[10.13.1] युजे वां बरह्म पूर्व्यं नमोभिर्वि शलोक एतु पथ्येवसूरेः |
 शर्ण्वन्तु विश्वे अम्र्तस्य पुत्रा आ ये धामानिदिव्यानि तस्थुः ||
yuje vāṃ brahma pūrvyaṃ namobhirvi śloka etu pathyevasūreḥ |
 śṛṇvantu viśve amṛtasya putrā ā ye dhāmānidivyāni tasthuḥ ||
[10.13.2] यमे इव यतमाने यदैतं पर वां भरन मानुषादेवयन्तः |
 आ सीदतं सवमु लोकं विदाने सवासस्थेभवतमिन्दवे नः ||
yame iva yatamāne yadaitaṃ pra vāṃ bharan mānuṣādevayantaḥ |
 ā sīdataṃ svamu lokaṃ vidāne svāsasthebhavatamindave naḥ ||
[10.13.3] पञ्च पदानि रुपो अन्वरोहं चतुष्पदीमन्वेमि वरतेन |
 अक्षरेण परति मिम एतां रतस्य नाभावधि सं पुनामि ||
pañca padāni rupo anvarohaṃ catuṣpadīmanvemi vratena |
 akṣareṇa prati mima etāṃ ṛtasya nābhāvadhi saṃ punāmi ||
[10.13.4] देवेभ्यः कमव्र्णीत मर्त्युं परजायै कमम्र्तंनाव्र्णीत |
 बर्हस्पतिं यज्ञमक्र्ण्वत रषिं परियांयमस्तन्वं परारिरेचीत ||
devebhyaḥ kamavṛṇīta mṛtyuṃ prajāyai kamamṛtaṃnāvṛṇīta |
 bṛhaspatiṃ yajñamakṛṇvata ṛṣiṃ priyāṃyamastanvaṃ prārirecīt ||
[10.13.5] सप्त कषरन्ति शिशवे मरुत्वते पित्रे पुत्रासो अप्यवीवतन्न्र्तम |
 उभे इदस्योभयस्य राजत उभे यतेते उभयस्यपुष्यतः ||
sapta kṣaranti śiśave marutvate pitre putrāso apyavīvatannṛtam |
 ubhe idasyobhayasya rājata ubhe yatete ubhayasyapuṣyataḥ ||

### Hymn 10.14

[10.14.1] परेयिवांसं परवतो महीरनु बहुभ्यः पन्थामनुपस्पशनम |
 वैवस्वतं संगमनं जनानां यमंराजानं हविषा दुवस्य ||
pareyivāṃsaṃ pravato mahīranu bahubhyaḥ panthāmanupaspaśanam |
 vaivasvataṃ saṃghamanaṃ janānāṃ yamaṃrājānaṃ haviṣā duvasya ||
[10.14.2] यमो नो गातुं परथमो विवेद नैष गव्यूतिरपभर्तवा उ |
 यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुरेना जज्ञानाःपथ्या अनु सवाः ||
yamo no ghātuṃ prathamo viveda naiṣa ghavyūtirapabhartavā u |
 yatrā naḥ pūrve pitaraḥ pareyurenā jajñānāḥpathyā anu svāḥ ||
[10.14.3] मातली कव्यैर्यमो अङगिरोभिर्ब्र्हस्पतिरकवभिर्वाव्र्धानः |
 यांश्च देवा वाव्र्धुर्ये च देवांस्वाहान्ये सवधयान्ये मदन्ति ||
mātalī kavyairyamo aṅghirobhirbṛhaspatirkvabhirvāvṛdhānaḥ |
 yāṃśca devā vāvṛdhurye ca devāṃsvāhānye svadhayānye madanti ||
[10.14.4] इमं यम परस्तरमा हि सीदाङगिरोभिः पित्र्भिःसंविदानः |
 आ तवा मन्त्राः कविशस्ता वहन्त्वेना राजन्हविषा मादयस्व ||
imaṃ yama prastaramā hi sīdāṅghirobhiḥ pitṛbhiḥsaṃvidānaḥ |
 ā tvā mantrāḥ kaviśastā vahantvenā rājanhaviṣā mādayasva ||
[10.14.5] अङगिरोभिरा गहि यज्ञियेभिर्यम वैरूपैरिह मादयस्व |
 विवस्वन्तं हुवे यः पिता ते.अस्मिन यज्ञे बर्हिष्यानिषद्य ||
aṅghirobhirā ghahi yajñiyebhiryama vairūpairiha mādayasva |
 vivasvantaṃ huve yaḥ pitā te.asmin yajñe barhiṣyāniṣadya ||
[10.14.6] अङगिरसो नः पितरो नवग्वा अथर्वाणो भर्गवः सोम्यासः |
 तेषां वयं सुमतौ यज्ञियानामपि भद्रे सौमनसेस्याम ||
aṅghiraso naḥ pitaro navaghvā atharvāṇo bhṛghavaḥ somyāsaḥ |
 teṣāṃ vayaṃ sumatau yajñiyānāmapi bhadre saumanasesyāma ||
[10.14.7] परेहि परेहि पथिभिः पूर्व्येभिर्यत्रा नः पूर्वे पितरःपरेयुः |
 उभा राजाना सवधया मदन्ता यमं पश्यासिवरुणं च देवम ||
prehi prehi pathibhiḥ pūrvyebhiryatrā naḥ pūrve pitaraḥpareyuḥ |
 ubhā rājānā svadhayā madantā yamaṃ paśyāsivaruṇaṃ ca devam ||
[10.14.8] सं गछस्व पित्र्भिः सं यमेनेष्टापूर्तेन परमेव्योमन |
 हित्वायावद्यं पुनरस्तमेहि सं गछस्व तन्वासुवर्चाः ||
saṃ ghachasva pitṛbhiḥ saṃ yameneṣṭāpūrtena paramevyoman |
 hitvāyāvadyaṃ punarastamehi saṃ ghachasva tanvāsuvarcāḥ ||
[10.14.9] अपेत वीत वि च सर्पतातो.अस्मा एतं पितरो लोकमक्रन |
 अहोभिरद्भिरक्तुभिर्व्यक्तं यमो ददात्यवसानमस्मै ||
apeta vīta vi ca sarpatāto.asmā etaṃ pitaro lokamakran |
 ahobhiradbhiraktubhirvyaktaṃ yamo dadātyavasānamasmai ||
[10.14.10] अति दरव सारमेयौ शवानौ चतुरक्षौ शबलौ साधुनापथा |
 अथा पितॄन सुविदत्रानुपेहि यमेन ये सधमादम्मदन्ति ||
ati drava sārameyau śvānau caturakṣau śabalau sādhunāpathā |
 athā pitṝn suvidatrānupehi yamena ye sadhamādammadanti ||
[10.14.11] यौ ते शवानौ यम रक्षितारौ चतुरक्षौ पथिरक्षीन्र्चक्षसौ |
 ताभ्यामेनं परि देहि राजन सवस्ति चास्मानमीवं च धेहि ||
yau te śvānau yama rakṣitārau caturakṣau pathirakṣīnṛcakṣasau |
 tābhyāmenaṃ pari dehi rājan svasti cāsmāanamīvaṃ ca dhehi ||
[10.14.12] उरूणसावसुत्र्पा उदुम्बलौ यमस्य दूतौ चरतो जनाननु |
 तावस्मभ्यं दर्शये सूर्याय पुनर्दातामसुमद्येह भद्रम ||
urūṇasāvasutṛpā udumbalau yamasya dūtau carato janānanu |
 tāvasmabhyaṃ dṛśaye sūryāya punardātāmasumadyeha bhadram ||
[10.14.13] यमाय सोमं सुनुत यमय जुहुता हविः |
 यमं ह यज्ञोगछत्यग्निदूतो अरंक्र्तः ||
yamāya somaṃ sunuta yamaya juhutā haviḥ |
 yamaṃ ha yajñoghachatyaghnidūto araṃkṛtaḥ ||
[10.14.14] यमाय घर्तवद धविर्जुहोत पर च तिष्ठत |
 स नोदेवेष्वा यमद दीर्घमायुः पर जीवसे ||
yamāya ghṛtavad dhavirjuhota pra ca tiṣṭhata |
 sa nodeveṣvā yamad dīrghamāyuḥ pra jīvase ||
[10.14.15] यमाय मधुमत्तमं राज्ञे हव्यं जुहोतन |
 इदं नमर्षिभ्यः पूर्वजेभ्यः पूर्वेभ्यः पथिक्र्द्भ्यः ||
yamāya madhumattamaṃ rājñe havyaṃ juhotana |
 idaṃ namaṛṣibhyaḥ pūrvajebhyaḥ pūrvebhyaḥ pathikṛdbhyaḥ ||
[10.14.16] तरिकद्रुकेभिः पतति षळ उर्वीरेकमिद बर्हत |
 तरिष्टुब्गायत्री छन्दांसि सर्वा ता यम आहिता ||
trikadrukebhiḥ patati ṣaḷ urvīrekamid bṛhat |
 triṣṭubghāyatrī chandāṃsi sarvā tā yama āhitā ||

### Hymn 10.15

[10.15.1] उदीरतामवर उत परास उन मध्यमाः पितरःसोम्यासः |
 असुं य ईयुरव्र्का रतज्ञास्ते नो.अवन्तुपितरो हवेषु ||
udīratāmavara ut parāsa un madhyamāḥ pitaraḥsomyāsaḥ |
 asuṃ ya īyuravṛkā ṛtajñāste no.avantupitaro haveṣu ||
[10.15.2] इदं पित्र्भ्यो नमो अस्त्वद्य ये पूर्वासो य उपरास ईयुः |
 ये पार्थिवे रजस्या निषत्ता ये वा नूनं सुव्र्जनासुविक्षु ||
idaṃ pitṛbhyo namo astvadya ye pūrvāso ya uparāsa īyuḥ |
 ye pārthive rajasyā niṣattā ye vā nūnaṃ suvṛjanāsuvikṣu ||
[10.15.3] आहं पितॄन सुविदत्रानवित्सि नपातं च विक्रमणं चविष्णोः |
 बर्हिषदो ये सवधया सुतस्य भजन्त पित्वस्तैहागमिष्ठाः ||
āhaṃ pitṝn suvidatrānavitsi napātaṃ ca vikramaṇaṃ caviṣṇoḥ |
 barhiṣado ye svadhayā sutasya bhajanta pitvastaihāghamiṣṭhāḥ ||
[10.15.4] बर्हिषदः पितर ऊत्यर्वागिमा वो हव्या चक्र्मा जुषध्वम |
 त आ गतावसा शन्तमेनाथा नः शं योररपोदधात ||
barhiṣadaḥ pitara ūtyarvāghimā vo havyā cakṛmā juṣadhvam |
 ta ā ghatāvasā śantamenāthā naḥ śaṃ yorarapodadhāta ||
[10.15.5] उपहूताः पितरः सोम्यासो बर्हिष्येषु निधिषु परियेषु |
 त आ गमन्तु त इह शरुवन्त्वधि बरुवन्तु ते.अवन्त्वस्मान ||
upahūtāḥ pitaraḥ somyāso barhiṣyeṣu nidhiṣu priyeṣu |
 ta ā ghamantu ta iha śruvantvadhi bruvantu te.avantvasmān ||
[10.15.6] आच्या जानु दक्षिणतो निषद्येमं यज्ञमभि गर्णीतविश्वे |
 मा हिंसिष्ट पितरः केन चिन नो यद व आगःपुरुषता कराम ||
ācyā jānu dakṣiṇato niṣadyemaṃ yajñamabhi ghṛṇītaviśve |
 mā hiṃsiṣṭa pitaraḥ kena cin no yad va āghaḥpuruṣatā karāma ||
[10.15.7] आसीनासो अरुणीनामुपस्थे रयिं धत्त दाशुषे मर्त्याय |
 पुत्रेभ्यः पितरस्तस्य वस्वः पर यछत त इहोर्जन्दधात ||
āsīnāso aruṇīnāmupasthe rayiṃ dhatta dāśuṣe martyāya |
 putrebhyaḥ pitarastasya vasvaḥ pra yachata ta ihorjandadhāta ||
[10.15.8] ये नः पूर्वे पितरः सोम्यासो.अनूहिरे सोमपीथंवसिष्ठाः |
 तेभिर्यमः संरराणो हवींष्युशन्नुशद्भिः परतिकाममत्तु ||
ye naḥ pūrve pitaraḥ somyāso.anūhire somapīthaṃvasiṣṭhāḥ |
 tebhiryamaḥ saṃrarāṇo havīṃṣyuśannuśadbhiḥ pratikāmamattu ||
[10.15.9] ये तात्र्षुर्देवत्रा जेहमाना होत्राविद सतोमतष्टासोर्कैः |
 आग्ने याहि सुविदत्रेभिरर्वां सत्यैः कव्यैःपित्र्भिर्घर्मसद्भिः ||
ye tātṛṣurdevatrā jehamānā hotrāvida stomataṣṭāsoarkaiḥ |
 āghne yāhi suvidatrebhirarvāṃ satyaiḥ kavyaiḥpitṛbhirgharmasadbhiḥ ||
[10.15.10] ये सत्यासो हविरदो हविष्पा इद्रेण देवैः सरथन्दधानाः |
 आग्ने याहि सहस्रं देववन्दैः परैःपूर्वैः पित्र्भिर्घर्मसद्भिः ||
ye satyāso havirado haviṣpā idreṇa devaiḥ sarathandadhānāḥ |
 āghne yāhi sahasraṃ devavandaiḥ paraiḥpūrvaiḥ pitṛbhirgharmasadbhiḥ ||
[10.15.11] अग्निष्वात्ताः पितर एह गछत सदः-सदः सदतसुप्रणीतयः |
 अत्ता हवींषि परयतानि बर्हिष्यथारयिं सर्ववीरं दधातन ||
aghniṣvāttāḥ pitara eha ghachata sadaḥ-sadaḥ sadatasupraṇītayaḥ |
 attā havīṃṣi prayatāni barhiṣyathārayiṃ sarvavīraṃ dadhātana ||
[10.15.12] तवमग्न ईळितो जातवेदो.अवाड ढव्यानि सुरभीणिक्र्त्वी |
 परादाः पित्र्भ्यः सवधया ते अक्षन्नद्धि तवन्देव परयता हवींषि ||
tvamaghna īḷito jātavedo.avāḍ ḍhavyāni surabhīṇikṛtvī |
 prādāḥ pitṛbhyaḥ svadhayā te akṣannaddhi tvandeva prayatā havīṃṣi ||
[10.15.13] ये चेह पितरो ये च नेह यांश्च विद्म यानु च नप्रविद्म |
 तवं वेत्थ यति ते जातवेदः सवधाभिर्यज्ञं सुक्र्तं जुषस्व ||
ye ceha pitaro ye ca neha yāṃśca vidma yānu ca napravidma |
 tvaṃ vettha yati te jātavedaḥ svadhābhiryajñaṃ sukṛtaṃ juṣasva ||
[10.15.14] ये अग्निदग्धा ये अनग्निदग्धा मध्ये दिवः सवधयामादयन्ते |
 तेभिः सवराळ असुनीतिमेतां यथावशन्तन्वं कल्पयस्व ||
ye aghnidaghdhā ye anaghnidaghdhā madhye divaḥ svadhayāmādayante |
 tebhiḥ svarāḷ asunītimetāṃ yathāvaśantanvaṃ kalpayasva ||

### Hymn 10.16

[10.16.1] मैनमग्ने वि दहो माभि शोचो मास्य तवचं चिक्षिपो माशरीरम |
 यदा शर्तं कर्णवो जातवेदो.अथेमेनं परहिणुतात पित्र्भ्यः ||
mainamaghne vi daho mābhi śoco māsya tvacaṃ cikṣipo māśarīram |
 yadā śṛtaṃ kṛṇavo jātavedo.athemenaṃ prahiṇutāt pitṛbhyaḥ ||
[10.16.2] शर्तं यदा करसि जातवेदो.अथेमेनं परि दत्तात्पित्र्भ्यः |
 यदा गछात्यसुनीतिमेतामथा देवानांवशनीर्भवाति ||
śṛtaṃ yadā karasi jātavedo.athemenaṃ pari dattātpitṛbhyaḥ |
 yadā ghachātyasunītimetāmathā devānāṃvaśanīrbhavāti ||
[10.16.3] सूर्यं चक्षुर्गछतु वातमात्मा दयां च गछप्र्थिवीं च धर्मणा |
 अपो वा गछ यदि तत्र ते हितमोषधीषु परति तिष्ठा शरीरैः ||
sūryaṃ cakṣurghachatu vātamātmā dyāṃ ca ghachapṛthivīṃ ca dharmaṇā |
 apo vā ghacha yadi tatra te hitamoṣadhīṣu prati tiṣṭhā śarīraiḥ ||
[10.16.4] अजो भागस्तपसा तं तपस्व तं ते शोचिस्तपतु तं तेर्चिः |
 यास्ते शिवास्तन्वो जातवेदस्ताभिर्वहैनंसुक्र्तामु लोकम ||
ajo bhāghastapasā taṃ tapasva taṃ te śocistapatu taṃ tearciḥ |
 yāste śivāstanvo jātavedastābhirvahainaṃsukṛtāmu lokam ||
[10.16.5] अव सर्ज पुनरग्ने पित्र्भ्यो यस्त आहुतश्चरतिस्वधाभिः |
 अयुर्वसान उप वेतु शेषः सं गछतान्तन्वा जातवेदः ||
ava sṛja punaraghne pitṛbhyo yasta āhutaścaratisvadhābhiḥ |
 ayurvasāna upa vetu śeṣaḥ saṃ ghachatāntanvā jātavedaḥ ||
[10.16.6] यत ते कर्ष्णः शकुन आतुतोद पिपीलः सर्प उत वाश्वापदः |
 अग्निष टद विश्वादगदं कर्णोतु सोमश्च योब्राह्मणानाविवेश ||
yat te kṛṣṇaḥ śakuna ātutoda pipīlaḥ sarpa uta vāśvāpadaḥ |
 aghniṣ ṭad viśvādaghadaṃ kṛṇotu somaśca yobrāhmaṇānāviveśa ||
[10.16.7] अग्नेर्वर्म परि गोभिर्व्ययस्व सं परोर्णुष्व पीवसामेदसा च |
 नेत तवा धर्ष्णुर्हरसा जर्ह्र्षाणो दध्र्ग्विधक्ष्यन पर्यङखयाते ||
aghnervarma pari ghobhirvyayasva saṃ prorṇuṣva pīvasāmedasā ca |
 net tvā dhṛṣṇurharasā jarhṛṣāṇo dadhṛghvidhakṣyan paryaṅkhayāte ||
[10.16.8] इममग्ने चमसं मा वि जिह्वरः परियो देवानामुतसोम्यानाम |
 एष यश्चमसो देवपानस्तस्मिन देवा अम्र्तामादयन्ते ||
imamaghne camasaṃ mā vi jihvaraḥ priyo devānāmutasomyānām |
 eṣa yaścamaso devapānastasmin devā amṛtāmādayante ||
[10.16.9] करव्यादमग्निं पर हिणोमि दूरं यमराज्ञो गछतुरिप्रवाहः |
 इहैवायमितरो जातवेदा देवेभ्यो हव्यंवहतु परजानन ||
kravyādamaghniṃ pra hiṇomi dūraṃ yamarājño ghachaturipravāhaḥ |
 ihaivāyamitaro jātavedā devebhyo havyaṃvahatu prajānan ||
[10.16.10] यो अग्निः करव्यात परविवेश वो गर्हमिमं पश्यन्नितरंजातवेदसम |
 तं हरामि पित्र्यज्ञाय देवं स घर्ममिन्वात परमे सधस्थे ||
yo aghniḥ kravyāt praviveśa vo ghṛhamimaṃ paśyannitaraṃjātavedasam |
 taṃ harāmi pitṛyajñāya devaṃ sa gharmaminvāt parame sadhasthe ||
[10.16.11] यो अग्निः करव्यवाहनः पितॄन यक्षद रताव्र्धः |
 परेदुहव्यानि वोचति देवेभ्यश्च पित्र्भ्य आ ||
yo aghniḥ kravyavāhanaḥ pitṝn yakṣad ṛtāvṛdhaḥ |
 preduhavyāni vocati devebhyaśca pitṛbhya ā ||
[10.16.12] उशन्तस्त्वा नि धीमह्युशन्तः समिधीमहि |
 उशन्नुशत आ वह पितॄन हविषे अत्तवे ||
uśantastvā ni dhīmahyuśantaḥ samidhīmahi |
 uśannuśata ā vaha pitṝn haviṣe attave ||
[10.16.13] यं तवमग्ने समदहस्तमु निर्वापया पुनः |
 कियाम्ब्वत्र रोहतु पाकदूर्वा वयल्कशा ||
yaṃ tvamaghne samadahastamu nirvāpayā punaḥ |
 kiyāmbvatra rohatu pākadūrvā vyalkaśā ||
[10.16.14] शीतिके शीतिकावति हलादिके हलादिकावति |
 मण्डूक्या सुसं गम इमं सवग्निं हर्षय ||
śītike śītikāvati hlādike hlādikāvati |
 maṇḍūkyā susaṃ ghama imaṃ svaghniṃ harṣaya ||

### Hymn 10.17

[10.17.1] तवष्टा दुहित्रे वहतुं कर्णोतीतीदं विश्वं भुवनंसमेति |
 यमस्य माता पर्युह्यमाना महो जाया विवस्वतोननाश ||
tvaṣṭā duhitre vahatuṃ kṛṇotītīdaṃ viśvaṃ bhuvanaṃsameti |
 yamasya mātā paryuhyamānā maho jāyā vivasvatonanāśa ||
[10.17.2] अपागूहन्नम्र्तां मर्त्येभ्यः कर्त्वी सवर्णामददुर्विवस्वते |
 उताश्विनावभरद यत तदसीदजहादु दवामिथुना सरण्यूः ||
apāghūhannamṛtāṃ martyebhyaḥ kṛtvī savarṇāmadadurvivasvate |
 utāśvināvabharad yat tadasīdajahādu dvāmithunā saraṇyūḥ ||
[10.17.3] पूषा तवेतश्च्यावयतु पर विद्वाननष्टपशुर्भुवनस्य गोपाः |
 स तवैतेभ्यः परि ददत पित्र्भ्यो.अग्निर्देवेभ्यः सुविदत्रियेभ्यः ||
pūṣā tvetaścyāvayatu pra vidvānanaṣṭapaśurbhuvanasya ghopāḥ |
 sa tvaitebhyaḥ pari dadat pitṛbhyo.aghnirdevebhyaḥ suvidatriyebhyaḥ ||
[10.17.4] आयुर्विश्वायुः परि पासति तवा पूषा तवा पातु परपथेपुरस्तात |
 यत्रसते सुक्र्तो यत्र ते ययुस्तत्र तवादेवः सविता दधातु ||
āyurviśvāyuḥ pari pāsati tvā pūṣā tvā pātu prapathepurastāt |
 yatrasate sukṛto yatra te yayustatra tvādevaḥ savitā dadhātu ||
[10.17.5] पूषेमा आशा अनु वेद सर्वाः सो अस्मानभयतमेननेषत |
 सवस्तिदा आघ्र्णिः सर्ववीरो.अप्रयुछन पुर एतुप्रजानन ||
pūṣemā āśā anu veda sarvāḥ so asmānabhayatamenaneṣat |
 svastidā āghṛṇiḥ sarvavīro.aprayuchan pura etuprajānan ||
[10.17.6] परपथे पथमजनिष्ट पूषा परपथे दिवः परपथेप्र्थिव्याः |
 उभे अभि परियतमे सधस्थे आ च परा चचरति परजानन ||
prapathe pathamajaniṣṭa pūṣā prapathe divaḥ prapathepṛthivyāḥ |
 ubhe abhi priyatame sadhasthe ā ca parā cacarati prajānan ||
[10.17.7] सरस्वतीं देवयन्तो हवन्ते सरस्वतीमध्वरे तायमाने |
 सरस्वतीं सुक्र्तो अह्वयन्त सरस्वती दाशुषे वार्यं दात ||
sarasvatīṃ devayanto havante sarasvatīmadhvare tāyamāne |
 sarasvatīṃ sukṛto ahvayanta sarasvatī dāśuṣe vāryaṃ dāt ||
[10.17.8] सरस्वति या सरथं ययथ सवधाभिर्देवि पित्र्भिर्मदन्ती |
 आसद्यास्मिन बर्हिषि मादयस्वानमीवा इष आधेह्यस्मे ||
sarasvati yā sarathaṃ yayatha svadhābhirdevi pitṛbhirmadantī |
 āsadyāsmin barhiṣi mādayasvānamīvā iṣa ādhehyasme ||
[10.17.9] सरस्वतीं यां पितरो हवन्ते दक्षिणा यज्ञमभिनक्षमाणाः |
 सहस्रार्घमिळो अत्र भागं रायस्पोषं यजमानेषु धेहि ||
sarasvatīṃ yāṃ pitaro havante dakṣiṇā yajñamabhinakṣamāṇāḥ |
 sahasrārghamiḷo atra bhāghaṃ rāyaspoṣaṃ yajamāneṣu dhehi ||
[10.17.10] अपो अस्मान मातरः शुन्धयन्तु घर्तेन नो घर्तप्वः पुनन्तु |
 विश्वं हि रिप्रं परवहन्ति देविरुदिदाभ्यः शुचिरापूत एमि ||
apo asmān mātaraḥ śundhayantu ghṛtena no ghṛtapvaḥ punantu |
 viśvaṃ hi ripraṃ pravahanti devirudidābhyaḥ śucirāpūta emi ||
[10.17.11] दरप्सश्चस्कन्द परथमाननु दयूनिमं च योनिमनु यश्च पुर्वः |
 समानं योनिमनु संचरन्तं दरप्सं जुहोम्यनु सप्त होत्राः ||
drapsaścaskanda prathamānanu dyūnimaṃ ca yonimanu yaśca purvaḥ |
 samānaṃ yonimanu saṃcarantaṃ drapsaṃ juhomyanu sapta hotrāḥ ||
[10.17.12] यस्ते दरप्स सकन्दति यस्ते अंशुर्बाहुच्युतो धिषणायाुपस्थात |
 अध्वर्योर्वा परि वा यः पवित्रात तं ते जुहोमिमनसा वषट्क्र्तम ||
yaste drapsa skandati yaste aṃśurbāhucyuto dhiṣaṇāyāupasthāt |
 adhvaryorvā pari vā yaḥ pavitrāt taṃ te juhomimanasā vaṣaṭkṛtam ||
[10.17.13] यस्ते दरप्स सकन्नो यस्ते अंशुरवश्च यः परःस्रुचा |
 अयं देवो बर्हस्पतिः सं तं सिञ्चतु राधसे ||
yaste drapsa skanno yaste aṃśuravaśca yaḥ paraḥsrucā |
 ayaṃ devo bṛhaspatiḥ saṃ taṃ siñcatu rādhase ||
[10.17.14] पयस्वतीरोषधयः पयस्वन मामकं वचः |
 अपाम्पयस्वदित पयस्तेन मा सह शुन्धत ||
payasvatīroṣadhayaḥ payasvan māmakaṃ vacaḥ |
 apāmpayasvadit payastena mā saha śundhata ||

### Hymn 10.18

[10.18.1] परं मर्त्यो अनु परेहि पन्थां यस्ते सव इतरो देवयानात |
 चक्षुष्मते शर्ण्वते ते बरवीमि मा नः परजां रीरिषोमोत वीरान ||
paraṃ mṛtyo anu parehi panthāṃ yaste sva itaro devayānāt |
 cakṣuṣmate śṛṇvate te bravīmi mā naḥ prajāṃ rīriṣomota vīrān ||
[10.18.2] मर्त्योः पदं योपयन्तो यदैत दराघीय आयुः परतरन्दधानाः |
 आप्यायमानाः परजया धनेन शुद्धाःपूता भवत यज्ञियासः ||
mṛtyoḥ padaṃ yopayanto yadaita drāghīya āyuḥ pratarandadhānāḥ |
 āpyāyamānāḥ prajayā dhanena śuddhāḥpūtā bhavata yajñiyāsaḥ ||
[10.18.3] इमे जीवा वि मर्तैरावव्र्त्रन्नभूद भद्रा देवहूतिर्नोद्य |
 पराञ्चो अगाम नर्तये हसाय दराघीय आयुःप्रतरं दधानाः ||
ime jīvā vi mṛtairāvavṛtrannabhūd bhadrā devahūtirnoadya |
 prāñco aghāma nṛtaye hasāya drāghīya āyuḥprataraṃ dadhānāḥ ||
[10.18.4] इमं जीवेभ्यः परिधिं दधामि मैषां नु गादपरोर्थमेतम |
 शतं जीवन्तु शरदः पुरूचीरन्तर्म्र्त्युं दधतां पर्वतेन ||
imaṃ jīvebhyaḥ paridhiṃ dadhāmi maiṣāṃ nu ghādaparoarthametam |
 śataṃ jīvantu śaradaḥ purūcīrantarmṛtyuṃ dadhatāṃ parvatena ||
[10.18.5] यथाहान्यनुपूर्वं भवन्ति यथ रतव रतुभिर्यन्तिसाधु |
 यथा न पूर्वमपरो जहात्येवा धातरायूंषि कल्पयैषाम ||
yathāhānyanupūrvaṃ bhavanti yatha ṛtava ṛtubhiryantisādhu |
 yathā na pūrvamaparo jahātyevā dhātarāyūṃṣi kalpayaiṣām ||
[10.18.6] आ रोहतायुर्जरसं वर्णाना अनुपूर्वं यतमाना यतिष्ठ |
 इह तवष्टा सुजनिमा सजोषा दीर्घमायुःकरति जीवसे वः ||
ā rohatāyurjarasaṃ vṛṇānā anupūrvaṃ yatamānā yatiṣṭha |
 iha tvaṣṭā sujanimā sajoṣā dīrghamāyuḥkarati jīvase vaḥ ||
[10.18.7] इमा नारीरविधवाः सुपत्नीराञ्जनेन सर्पिषा संविशन्तु |
 अनश्रवो.अनमीवाः सुरत्ना आ रोहन्तु जनयोयोनिमग्रे ||
imā nārīravidhavāḥ supatnīrāñjanena sarpiṣā saṃviśantu |
 anaśravo.anamīvāḥ suratnā ā rohantu janayoyonimaghre ||
[10.18.8] उदीर्ष्व नार्यभि जीवलोकं गतासुमेतमुप शेष एहि |
 हस्तग्राभस्य दिधिषोस्तवेदं पत्युर्जनित्वमभि सम्बभूथ ||
udīrṣva nāryabhi jīvalokaṃ ghatāsumetamupa śeṣa ehi |
 hastaghrābhasya didhiṣostavedaṃ patyurjanitvamabhi sambabhūtha ||
[10.18.9] धनुर्हस्तादाददानो मर्तस्यास्मे कषत्राय वर्चसेबलाय |
 अत्रैव तवमिह वयं सुवीरा विश्वा सप्र्धोभिमातीर्जयेम ||
dhanurhastādādadāno mṛtasyāsme kṣatrāya varcasebalāya |
 atraiva tvamiha vayaṃ suvīrā viśvā spṛdhoabhimātīrjayema ||
[10.18.10] उप सर्प मातरं भूमिमेतामुरुव्यचसं पर्थिवींसुशेवाम |
 ऊर्णम्रदा युवतिर्दक्षिणावत एषा तवा पातुनिरतेरुपस्थात ||
upa sarpa mātaraṃ bhūmimetāmuruvyacasaṃ pṛthivīṃsuśevām |
 ūrṇamradā yuvatirdakṣiṇāvata eṣā tvā pātunirterupasthāt ||
[10.18.11] उच्छ्वञ्चस्व पर्थिवि मा नि बाधथाः सूपायनास्मै भवसूपवञ्चना |
 माता पुत्रं यथा सिचाभ्येनं भूमूर्णुहि ||
ucchvañcasva pṛthivi mā ni bādhathāḥ sūpāyanāsmai bhavasūpavañcanā |
 mātā putraṃ yathā sicābhyenaṃ bhūmaūrṇuhi ||
[10.18.12] उच्छ्वञ्चमाना पर्थिवी सु तिष्ठतु सहस्रं मित उप हिश्रयन्ताम |
 ते गर्हासो घर्तश्चुतो भवन्तु विश्वाहास्मैशरणाः सन्त्वत्र ||
ucchvañcamānā pṛthivī su tiṣṭhatu sahasraṃ mita upa hiśrayantām |
 te ghṛhāso ghṛtaścuto bhavantu viśvāhāsmaiśaraṇāḥ santvatra ||
[10.18.13] उत ते सतभ्नामि पर्थिवीं तवत परीमं लोगं निदधन मोहं रिषम |
 एतां सथूणां पितरो धारयन्तु ते.अत्रायमः सादना ते मिनोतु ||
ut te stabhnāmi pṛthivīṃ tvat parīmaṃ loghaṃ nidadhan moahaṃ riṣam |
 etāṃ sthūṇāṃ pitaro dhārayantu te.atrāyamaḥ sādanā te minotu ||
[10.18.14] परतीचीने मामहनीष्वाः पर्णमिवा दधुः |
 परतीचीं जग्रभा वाचमश्वं रशनया यथा ||
pratīcīne māmahanīṣvāḥ parṇamivā dadhuḥ |
 pratīcīṃ jaghrabhā vācamaśvaṃ raśanayā yathā ||

### Hymn 10.19

[10.19.1] नि वर्तध्वं मानु गातास्मान सिषक्त रेवतीः |
 अग्नीषोमापुनर्वसू अस्मे धारयतं रयिम ||
ni vartadhvaṃ mānu ghātāsmān siṣakta revatīḥ |
 aghnīṣomāpunarvasū asme dhārayataṃ rayim ||
[10.19.2] पुनरेना नि वर्तय पुनरेना नया कुरु |
 इन्द्र एणा नियछत्वग्निरेना उपाजतु ||
punarenā ni vartaya punarenā nyā kuru |
 indra eṇā niyachatvaghnirenā upājatu ||
[10.19.3] पुनरेता नि वर्तन्तामस्मिन पुष्यन्तु गोपतौ |
 इहैवाग्नेनि धारयेह तिष्ठतु या रयिः ||
punaretā ni vartantāmasmin puṣyantu ghopatau |
 ihaivāghneni dhārayeha tiṣṭhatu yā rayiḥ ||
[10.19.4] यन नियानं नययनं संज्ञानं यत परायणम |
 आवर्तनं निवर्तनं यो गोपा अपि तं हुवे ||
yan niyānaṃ nyayanaṃ saṃjñānaṃ yat parāyaṇam |
 āvartanaṃ nivartanaṃ yo ghopā api taṃ huve ||
[10.19.5] य उदानड वययनं य उदानट परायणम |
 आवर्तनंनिवर्तनमपि गोपा नि वर्तताम ||
ya udānaḍ vyayanaṃ ya udānaṭ parāyaṇam |
 āvartanaṃnivartanamapi ghopā ni vartatām ||
[10.19.6] आ निवर्त नि वर्तय पुनर्न इन्द्र गा देहि |
 जीवाभिर्भुनजामहै ||
ā nivarta ni vartaya punarna indra ghā dehi |
 jīvābhirbhunajāmahai ||
[10.19.7] परि वो विश्वतो दध ऊर्जा घर्तेन पयसा |
 ये देवाः केच यज्ञियास्ते रय्या सं सर्जन्तु नः ||
pari vo viśvato dadha ūrjā ghṛtena payasā |
 ye devāḥ keca yajñiyāste rayyā saṃ sṛjantu naḥ ||
[10.19.8] आ निवर्तन वर्तय नि निवर्तन वर्तय |
 भूम्याश्चतस्रःप्रदिशस्ताभ्य एना नि वर्तय ||
ā nivartana vartaya ni nivartana vartaya |
 bhūmyāścatasraḥpradiśastābhya enā ni vartaya ||

### Hymn 10.20

[10.20.1] भद्रं नो अपि वातय मनः ||
bhadraṃ no api vātaya manaḥ ||
[10.20.2] अग्निमीळे भुजां यविष्ठं शासा मित्रं दुर्धरीतुम |
 यस्य धर्मन सवरेनीः सपर्यन्ति मातुरूधः ||
aghnimīḷe bhujāṃ yaviṣṭhaṃ śāsā mitraṃ durdharītum |
 yasya dharman svarenīḥ saparyanti māturūdhaḥ ||
[10.20.3] यमासा कर्पनीळं भासाकेतुं वर्धयन्ति |
 भराजतेश्रेणिदन ||
yamāsā kṛpanīḷaṃ bhāsāketuṃ vardhayanti |
 bhrājateśreṇidan ||
[10.20.4] अर्यो विशां गातुरेति पर यदानड दिवो अन्तान |
 कविरभ्रं दिद्यानः ||
aryo viśāṃ ghātureti pra yadānaḍ divo antān |
 kavirabhraṃ didyānaḥ ||
[10.20.5] जुषद धव्या मानुषस्योर्ध्वस्तस्थाव रभ्वा यज्ञे |
 मिन्वन सद्म पुर एति ||
juṣad dhavyā mānuṣasyordhvastasthāv ṛbhvā yajñe |
 minvan sadma pura eti ||
[10.20.6] स हि कषेमो हविर्यज्ञः शरुष्टीदस्य गातुरेति |
 अग्निं देवा वाशीमन्तम ||
sa hi kṣemo haviryajñaḥ śruṣṭīdasya ghātureti |
 aghniṃ devā vāśīmantam ||
[10.20.7] यज्ञासाहं दुव इषे.अग्निं पूर्वस्य शेवस्य |
 अद्रेःसूनुमायुमाहुः ||
yajñāsāhaṃ duva iṣe.aghniṃ pūrvasya śevasya |
 adreḥsūnumāyumāhuḥ ||
[10.20.8] नरो ये के चास्मदा विश्वेत ते वाम आ सयुः |
 अग्निंहविषा वर्धन्तः ||
naro ye ke cāsmadā viśvet te vāma ā syuḥ |
 aghniṃhaviṣā vardhantaḥ ||
[10.20.9] कर्ष्णः शवेतो.अरुषो यामो अस्य बरध्न रज्र उत शोणोयशस्वान |
 हिरण्यरूपं जनिता जजान ||
kṛṣṇaḥ śveto.aruṣo yāmo asya bradhna ṛjra uta śoṇoyaśasvān |
 hiraṇyarūpaṃ janitā jajāna ||
[10.20.10] एवा ते अग्ने विमदो मनीषामूर्जो नपादम्र्तेभिःसजोषाः |
 गिर आ वक्षत सुमतीरियान इषमूर्जंसुक्षितिं विश्वमाभाः ||
evā te aghne vimado manīṣāmūrjo napādamṛtebhiḥsajoṣāḥ |
 ghira ā vakṣat sumatīriyāna iṣamūrjaṃsukṣitiṃ viśvamābhāḥ ||

### Hymn 10.21

[10.21.1] आग्निं न सवव्र्क्तिभिर्होतारं तवा वर्णीमहे |
 यज्ञायस्तीर्णबर्हिषे वि वो मदे शीरं पावकशोचिषंविवक्षसे ||
āghniṃ na svavṛktibhirhotāraṃ tvā vṛṇīmahe |
 yajñāyastīrṇabarhiṣe vi vo made śīraṃ pāvakaśociṣaṃvivakṣase ||
[10.21.2] तवामु ते सवाभुवः शुम्भन्त्यश्वराधसः |
 वेति तवामुपसेचनी वि वो मद रजीतिरग्न आहुतिर्विवक्षसे ||
tvāmu te svābhuvaḥ śumbhantyaśvarādhasaḥ |
 veti tvāmupasecanī vi vo mada ṛjītiraghna āhutirvivakṣase ||
[10.21.3] तवे धर्माण आसते जुहूभिः सिञ्चतीरिव |
 कर्ष्णारूपाण्यर्जुना वि वो मदे विश्वा अधि शरियो धिषेविवक्षसे ||
tve dharmāṇa āsate juhūbhiḥ siñcatīriva |
 kṛṣṇārūpāṇyarjunā vi vo made viśvā adhi śriyo dhiṣevivakṣase ||
[10.21.4] यमग्ने मन्यसे रयिं सहसावन्नमर्त्य |
 तमा नोवाजसातये वि वो मदे यज्ञेषु चित्रमा भरा विवक्षसे ||
yamaghne manyase rayiṃ sahasāvannamartya |
 tamā novājasātaye vi vo made yajñeṣu citramā bharā vivakṣase ||
[10.21.5] अग्निर्जातो अथर्वणा विदद विश्वानि काव्या |
 भुवद दूतोविवस्वतो वि वो मदे परियो यमस्य काम्यो विवक्षसे ||
aghnirjāto atharvaṇā vidad viśvāni kāvyā |
 bhuvad dūtovivasvato vi vo made priyo yamasya kāmyo vivakṣase ||
[10.21.6] तवां यज्ञेष्वीळते.अग्ने परयत्यध्वरे |
 तवं वसूनिकाम्या वि वो मदे विश्वा दधासि दाशुषे विवक्षसे ||
tvāṃ yajñeṣvīḷate.aghne prayatyadhvare |
 tvaṃ vasūnikāmyā vi vo made viśvā dadhāsi dāśuṣe vivakṣase ||
[10.21.7] तवां यज्ञेष्व रत्विजं चारुमग्ने नि षेदिरे |
 घर्तप्रतीकं मनुषो वि वो मदे शुक्रं चेतिष्ठमक्षभिर्विवक्षसे ||
tvāṃ yajñeṣv ṛtvijaṃ cārumaghne ni ṣedire |
 ghṛtapratīkaṃ manuṣo vi vo made śukraṃ cetiṣṭhamakṣabhirvivakṣase ||
[10.21.8] अग्ने शुक्रेण शोचिषोरु परथयसे बर्हत |
 अभिक्रन्दन्व्र्षायसे वि वो मदे गर्भं दधासि जामिषु विवक्षसे ||
aghne śukreṇa śociṣoru prathayase bṛhat |
 abhikrandanvṛṣāyase vi vo made gharbhaṃ dadhāsi jāmiṣu vivakṣase ||

### Hymn 10.22

[10.22.1] कुह शरुत इन्द्रः कस्मिन्नद्य जने मित्रो न शरुयते |
 रषीणां वा यः कषये गुहा व चर्क्र्षे गिर ||
kuha śruta indraḥ kasminnadya jane mitro na śruyate |
 ṛṣīṇāṃ vā yaḥ kṣaye ghuhā va carkṛṣe ghira ||
[10.22.2] इह शरुत इन्द्रो अस्मे अद्य सतवे वज्र्य रचीषमः |
 मित्रो नयो जनेष्वा यशश्चक्रे असाम्या ||
iha śruta indro asme adya stave vajry ṛcīṣamaḥ |
 mitro nayo janeṣvā yaśaścakre asāmyā ||
[10.22.3] महो यस पतिः शवसो असाम्या महो नर्म्णस्य तूतुजिः |
 भर्ता वज्रस्य धर्ष्णोः पिता पुत्रमिव परियम ||
maho yas patiḥ śavaso asāmyā maho nṛmṇasya tūtujiḥ |
 bhartā vajrasya dhṛṣṇoḥ pitā putramiva priyam ||
[10.22.4] युजानो अश्व वातस्य धुनी देवो देवस्य वज्रिवः |
 सयन्तपथा विरुक्मता सर्जान सतोष्यध्वनः ||
yujāno aśva vātasya dhunī devo devasya vajrivaḥ |
 syantapathā virukmatā sṛjāna stoṣyadhvanaḥ ||
[10.22.5] तवं तया चिद वातस्याश्वागा रज्रा तमना वहध्यै |
 ययोर्देवो न मर्त्यो यन्ता नकिर्विदाय्यः ||
tvaṃ tyā cid vātasyāśvāghā ṛjrā tmanā vahadhyai |
 yayordevo na martyo yantā nakirvidāyyaḥ ||
[10.22.6] अध गमन्तोशना पर्छते वां कदर्था न आ गर्हम |
 आजग्मथुः पराकाद दिवश्च गमश्च मर्त्यम ||
adha ghmantośanā pṛchate vāṃ kadarthā na ā ghṛham |
 ājaghmathuḥ parākād divaśca ghmaśca martyam ||
[10.22.7] आ न इन्द्र पर्क्षसे.अस्माकं बरह्मोद्यतम |
 तत तवायाचामहे.अवः शुष्णं यद धन्नमानुषम ||
ā na indra pṛkṣase.asmākaṃ brahmodyatam |
 tat tvāyācāmahe.avaḥ śuṣṇaṃ yad dhannamānuṣam ||
[10.22.8] अकर्मा दस्युरभि नो अमन्तुरन्यव्रतो अमानुषः |
 तवन्तस्यामित्रहन वधर्दासस्य दम्भय ||
akarmā dasyurabhi no amanturanyavrato amānuṣaḥ |
 tvantasyāmitrahan vadhardāsasya dambhaya ||
[10.22.9] तवं न इन्द्र शूर शूरैरुत तवोतासो बर्हणा |
 पुरुत्राते वि पूर्तयो नवन्त कषोणयो यथा ||
tvaṃ na indra śūra śūrairuta tvotāso barhaṇā |
 purutrāte vi pūrtayo navanta kṣoṇayo yathā ||
[10.22.10] तवं तान वर्त्रहत्ये चोदयो नॄन कार्पाणे शूर वज्रिवः |
 गुहा यदी कवीनां विशां नक्षत्रशवसाम ||
tvaṃ tān vṛtrahatye codayo nṝn kārpāṇe śūra vajrivaḥ |
 ghuhā yadī kavīnāṃ viśāṃ nakṣatraśavasām ||
[10.22.11] मक्षू ता त इन्द्र दानाप्नस आक्षाणे शूर वज्रिवः |
 यद ध शुष्णस्य दम्भयो जातं विश्वं सयावभिः ||
makṣū tā ta indra dānāpnasa ākṣāṇe śūra vajrivaḥ |
 yad dha śuṣṇasya dambhayo jātaṃ viśvaṃ sayāvabhiḥ ||
[10.22.12] माकुध्र्यगिन्द्र शूर वस्वीरस्मे भूवन्नभिष्टयः |
 वयं-वयं त आसां सुम्ने सयाम वज्रिवः ||
mākudhryaghindra śūra vasvīrasme bhūvannabhiṣṭayaḥ |
 vayaṃ-vayaṃ ta āsāṃ sumne syāma vajrivaḥ ||
[10.22.13] अस्मे ता त इन्द्र सन्तु सत्याहिंसन्तीरुपस्प्र्शः |
 विद्यामयासां भुजो धेनूनां न वज्रिवः ||
asme tā ta indra santu satyāhiṃsantīrupaspṛśaḥ |
 vidyāmayāsāṃ bhujo dhenūnāṃ na vajrivaḥ ||
[10.22.14] अहस्ता यदपदी वर्धत कषाः शचीभिर्वेद्यानाम |
 शुष्णं परि परदक्षिणिद विश्वायवे नि शिश्नथः ||
ahastā yadapadī vardhata kṣāḥ śacībhirvedyānām |
 śuṣṇaṃ pari pradakṣiṇid viśvāyave ni śiśnathaḥ ||
[10.22.15] पिबा-पिबेदिन्द्र शूर सोमं मा रिषण्यो वसवान वसुःसन |
 उत तरायस्व गर्णतो मघोनो महश्च रायो रेवतस्क्र्धी नः ||
pibā-pibedindra śūra somaṃ mā riṣaṇyo vasavāna vasuḥsan |
 uta trāyasva ghṛṇato maghono mahaśca rāyo revataskṛdhī naḥ ||

### Hymn 10.23

[10.23.1] यजामह इन्द्रं वज्रदक्षिणं हरीणां रथ्यंविव्रतानाम |
 पर शमश्रु दोधुवदूर्ध्वथा भूद विसेनाभिर्दयमानो वि राधसा ||
yajāmaha indraṃ vajradakṣiṇaṃ harīṇāṃ rathyaṃvivratānām |
 pra śmaśru dodhuvadūrdhvathā bhūd visenābhirdayamāno vi rādhasā ||
[10.23.2] हरी नवस्य या वने विदे वस्विन्द्रो मघैर्मघवाव्र्त्रहा भुवत |
 रभुर्वाज रभुक्षाः पत्यते शवो.अवक्ष्णौमि दासस्य नाम चित ||
harī nvasya yā vane vide vasvindro maghairmaghavāvṛtrahā bhuvat |
 ṛbhurvāja ṛbhukṣāḥ patyate śavo.avakṣṇaumi dāsasya nāma cit ||
[10.23.3] यदा वज्रं हिरण्यमिदथा रथं हरी यमस्यवहतो वि सूरिभिः |
 आ तिष्ठति मघवा सनश्रुत इन्द्रोवाजस्य दीर्घश्रवसस पतिः ||
yadā vajraṃ hiraṇyamidathā rathaṃ harī yamasyavahato vi sūribhiḥ |
 ā tiṣṭhati maghavā sanaśruta indrovājasya dīrghaśravasas patiḥ ||
[10.23.4] सो चिन नु वर्ष्टिर्यूथ्या सवा सचानिन्द्रः शमश्रूणिहरिताभि परुष्णुते |
 अव वेति सुक्षयं सुते मधूदिद्धूनोति वातो यथा वनम ||
so cin nu vṛṣṭiryūthyā svā sacānindraḥ śmaśrūṇiharitābhi pruṣṇute |
 ava veti sukṣayaṃ sute madhūdiddhūnoti vāto yathā vanam ||
[10.23.5] यो वाचा विवाचो मर्ध्रवाचः पुरू सहस्राशिवा जघान |
 तत-तदिदस्य पौंस्यं गर्णीमसि पितेव यस्तविषींवाव्र्धे शवः ||
yo vācā vivāco mṛdhravācaḥ purū sahasrāśivā jaghāna |
 tat-tadidasya pauṃsyaṃ ghṛṇīmasi piteva yastaviṣīṃvāvṛdhe śavaḥ ||
[10.23.6] सतोमं त इन्द्र विमदा अजीजनन्नपूर्व्यं पुरुतमंसुदानवे |
 विद्मा हयस्य भोजनमिनस्य यदा पशुं नगोपाः करामहे ||
stomaṃ ta indra vimadā ajījanannapūrvyaṃ purutamaṃsudānave |
 vidmā hyasya bhojanaminasya yadā paśuṃ naghopāḥ karāmahe ||
[10.23.7] माकिर्न एना सख्या वि यौशुस्तव चेन्द्र विमदस्य चर्शेः |
 विद्मा हि ते परमतिं देव जामिवदस्मे ते सन्तुसख्या शिवानि ||
mākirna enā sakhyā vi yauśustava cendra vimadasya caṛśeḥ |
 vidmā hi te pramatiṃ deva jāmivadasme te santusakhyā śivāni ||

### Hymn 10.24

[10.24.1] इन्द्र सोममिमं पिब मधुमन्तं चमू सुतम |
 अस्मे रयिंनि धारय वि वो मदे सहस्रिणं पुरूवसो विवक्षसे ||
indra somamimaṃ piba madhumantaṃ camū sutam |
 asme rayiṃni dhāraya vi vo made sahasriṇaṃ purūvaso vivakṣase ||
[10.24.2] तवां यज्ञेभिरुक्थैरुप हव्येभिरीमहे |
 शचीपतेशचीनां वि वो मदे शरेष्ठं नो धेहि वार्यं विवक्षसे ||
tvāṃ yajñebhirukthairupa havyebhirīmahe |
 śacīpateśacīnāṃ vi vo made śreṣṭhaṃ no dhehi vāryaṃ vivakṣase ||
[10.24.3] यस पतिर्वार्याणामसि रध्रस्य चोदिता |
 इन्द्रस्तोतॄणामविता वि वो मदे दविषो नः पाह्यंहसोविवक्षसे ||
yas patirvāryāṇāmasi radhrasya coditā |
 indrastotṝṇāmavitā vi vo made dviṣo naḥ pāhyaṃhasovivakṣase ||
[10.24.4] युवं शक्रा मायाविना समीची नीरमन्थतम |
 विमदेनयदिळित नसत्य निरमन्थतम ||
yuvaṃ śakrā māyāvinā samīcī nīramanthatam |
 vimadenayadiḷita nasatya niramanthatam ||
[10.24.5] विश्वे देवा अक्र्पन्त समिच्योर्निष्पतन्त्योः |
 नसत्यवब्रुवन्देवः पुनरा वहतदिति ||
viśve devā akṛpanta samicyorniṣpatantyoḥ |
 nasatyavabruvandevaḥ punarā vahataditi ||
[10.24.6] मधुमन मे परायणं मधुमत पुनरयनम |
 त नो देवदेवतय युवं मधुमतस कर्तम ||
madhuman me parāyaṇaṃ madhumat punarayanam |
 ta no devadevataya yuvaṃ madhumatas kṛtam ||

### Hymn 10.25

[10.25.1] भद्रं नो अपि वातय मनो दक्षमुत करतुम |
 अधा तेसख्ये अन्धसो वि वो मदे रणन गवो न यवसे विवक्षसे ||
bhadraṃ no api vātaya mano dakṣamuta kratum |
 adhā tesakhye andhaso vi vo made raṇan ghavo na yavase vivakṣase ||
[10.25.2] हर्दिस्प्र्शस्त असते विश्वेषु सोम ध मसु |
 अधा कामा इमेमम वि वो मदे वि तिष्ठन्ते वसूयवो विवक्षसे ||
hṛdispṛśasta asate viśveṣu soma dha masu |
 adhā kāmā imemama vi vo made vi tiṣṭhante vasūyavo vivakṣase ||
[10.25.3] उत वरतनि सोम ते परहं मिनामि पाक्या |
 अधा पितेवसूनवे वि वो मदे मर्ळ नो अभि चिद वधाद विवक्षसे ||
uta vratani soma te prahaṃ mināmi pākyā |
 adhā pitevasūnave vi vo made mṛḷa no abhi cid vadhād vivakṣase ||
[10.25.4] समु पर यन्ति धीतयः सर्गासो.अवतानिव |
 करतुं नःसोम जिवसे वि वो मदे धरया चमसानिव विवक्षसे ||
samu pra yanti dhītayaḥ sarghāso.avatāniva |
 kratuṃ naḥsoma jivase vi vo made dharayā camasāniva vivakṣase ||
[10.25.5] तव तये सोम शक्तिभिर्निकामासो वय रण्विरे |
 गर्त्सस्यधिरस्तवसो वि वो मदे वरजं गोमन्तमश्विनं विवक्षसे ||
tava tye soma śaktibhirnikāmāso vy ṛṇvire |
 ghṛtsasyadhirastavaso vi vo made vrajaṃ ghomantamaśvinaṃ vivakṣase ||
[10.25.6] पशुं नः सोम रक्षसि पुरुत्र विष्ठितं जगत |
 समाक्र्णोषि जीवसे वि वो मदे विश्वा सम्पश्यन भुवनविवक्षसे ||
paśuṃ naḥ soma rakṣasi purutra viṣṭhitaṃ jaghat |
 samākṛṇoṣi jīvase vi vo made viśvā sampaśyan bhuvanavivakṣase ||
[10.25.7] तवं नः सोम विश्वतो गोप अदभ्यो भव |
 सेध राजन्नपस्रिधो वि वो मदे म नो दुः शंस ईशता विवक्षसे ||
tvaṃ naḥ soma viśvato ghopa adabhyo bhava |
 sedha rājannapasridho vi vo made ma no duḥ śaṃsa īśatā vivakṣase ||
[10.25.8] तवं नः सोम सुक्रतुर्व योधेयाय जाग्र्हि |
 कषेत्रवित्तरोमनुषो वि वो मदे दरुहो नः पाह्यंहसो विवक्षसे ||
tvaṃ naḥ soma sukraturva yodheyāya jāghṛhi |
 kṣetravittaromanuṣo vi vo made druho naḥ pāhyaṃhaso vivakṣase ||
[10.25.9] तवं नो वर्त्र हन्तमेन्द्रस्येन्दो शिवः सखा |
 यत सिंहवन्ते समिथे वि वो मदे युध्यमनस्तोकसातौविवक्षसे ||
tvaṃ no vṛtra hantamendrasyendo śivaḥ sakhā |
 yat siṃhavante samithe vi vo made yudhyamanastokasātauvivakṣase ||
[10.25.10] अयं घ स तुरो मद इन्द्रस्य वर्धत परियः |
 अयंकक्षीवतो महो वि वो मदे मतिं विप्रस्य वर्धयद्विवक्षसे ||
ayaṃ gha sa turo mada indrasya vardhata priyaḥ |
 ayaṃkakṣīvato maho vi vo made matiṃ viprasya vardhayadvivakṣase ||
[10.25.11] अयं विप्रय दशुषे वजनियर्ति गोमतः |
 अयंसप्तभ्य आ वरं वि वो मदे परन्धं शरोणं चतरिषद विवक्षसे ||
ayaṃ vipraya daśuṣe vajaniyarti ghomataḥ |
 ayaṃsaptabhya ā varaṃ vi vo made prandhaṃ śroṇaṃ catariṣad vivakṣase ||

### Hymn 10.26

[10.26.1] पर हयछा मनीषा सपार्ह यन्ति नियुतः |
 पर दस्रानियुद्रथः पूषा अविष्टु माहिनः ||
pra hyachā manīṣā spārha yanti niyutaḥ |
 pra dasrāniyudrathaḥ pūṣā aviṣṭu māhinaḥ ||
[10.26.2] यस्य तयन महित्वं वताप्यमयं जनः |
 विप्र आ वंसद्धीतिभिश्चिकेत सुष्टुतीनाम ||
yasya tyan mahitvaṃ vatāpyamayaṃ janaḥ |
 vipra ā vaṃsaddhītibhiściketa suṣṭutīnām ||
[10.26.3] स वेद सुष्टुतीनामिन्दुर्न पूष वर्षा |
 अभि पसुरःप्रुषायति वरजं न आ परुषायति ||
sa veda suṣṭutīnāmindurna pūṣa vṛṣā |
 abhi psuraḥpruṣāyati vrajaṃ na ā pruṣāyati ||
[10.26.4] मंसीमहि तवा वयमस्माकं देव पूषन |
 मत्मां चसाधनं विप्राणां चाधवम ||
maṃsīmahi tvā vayamasmākaṃ deva pūṣan |
 matmāṃ casādhanaṃ viprāṇāṃ cādhavam ||
[10.26.5] परत्यर्धिर्यज्ञनामश्वहयो रथानाम |
 रषिः स योमनुर्हितो विप्रस्य यावयत्सखः ||
pratyardhiryajñanāmaśvahayo rathānām |
 ṛṣiḥ sa yomanurhito viprasya yāvayatsakhaḥ ||
[10.26.6] अधीषमाणायाः पतिः शुचायाश्च शुचस्य च |
 वासोवयो.अवीनामा वासांसि मर्म्र्जत ||
adhīṣamāṇāyāḥ patiḥ śucāyāśca śucasya ca |
 vāsovayo.avīnāmā vāsāṃsi marmṛjat ||
[10.26.7] इनो वाजानां पतिरिनः पुष्टीनं सख |
 पर शमश्रुहर्यतो दूधोद वि वर्थ यो अदाभ्यः ||
ino vājānāṃ patirinaḥ puṣṭīnaṃ sakha |
 pra śmaśruharyato dūdhod vi vṛtha yo adābhyaḥ ||
[10.26.8] आ ते रथस्य पूषन्नजा धुरं वव्र्त्युः |
 विश्वस्यार्थिनः सखा सनोजा अनपच्युतः ||
ā te rathasya pūṣannajā dhuraṃ vavṛtyuḥ |
 viśvasyārthinaḥ sakhā sanojā anapacyutaḥ ||
[10.26.9] अस्मकमुर्जा रथं पूषा अविष्टु माहिनः |
 भुवद्वजनां वर्ध इमं नः शर्णवद धवम ||
asmakamurjā rathaṃ pūṣā aviṣṭu māhinaḥ |
 bhuvadvajanāṃ vṛdha imaṃ naḥ śṛṇavad dhavam ||

### Hymn 10.27

[10.27.1] असत सु मे जरितः साभिवेगो यत सुन्वते यजमनय शिक्षम |
 अनाशीर्दामहमस्मि परहन्ता सत्यध्व्र्तं वर्जिनायन्तमाभुम ||
asat su me jaritaḥ sābhivegho yat sunvate yajamanaya śikṣam |
 anāśīrdāmahamasmi prahantā satyadhvṛtaṃ vṛjināyantamābhum ||
[10.27.2] यदीदहं युधये संनयान्यदेवयून तन्वाशूशुजानान |
 अमा ते तुम्रं वर्षभं पचानि तीव्रंसुतं पञ्चदशं नि षिञ्चम ||
yadīdahaṃ yudhaye saṃnayānyadevayūn tanvāśūśujānān |
 amā te tumraṃ vṛṣabhaṃ pacāni tīvraṃsutaṃ pañcadaśaṃ ni ṣiñcam ||
[10.27.3] नाहं तं वेद य इति बरवीत्यदेवयून समरणेजघन्वान |
 यदावाख्यत समरणं रघावदादिद ध मेव्र्षभा पर बरुवन्ति ||
nāhaṃ taṃ veda ya iti bravītyadevayūn samaraṇejaghanvān |
 yadāvākhyat samaraṇaṃ ṛghāvadādid dha mevṛṣabhā pra bruvanti ||
[10.27.4] यदज्ञातेषु वर्जनेष्वासं विश्वे सतो मघवानो मासन |
 जिनामि वेत कषेम आ सन्तमाभुं पर तंक्षिणां पर्वते पादग्र्ह्य ||
yadajñāteṣu vṛjaneṣvāsaṃ viśve sato maghavāno maāsan |
 jināmi vet kṣema ā santamābhuṃ pra taṃkṣiṇāṃ parvate pādaghṛhya ||
[10.27.5] न वा उ मां वर्जने वारयन्ते न पर्वतासो यदहम्मनस्ये |
 मम सवनात कर्धुकर्णो भयात एवेदनु दयून्किरणः समेजात ||
na vā u māṃ vṛjane vārayante na parvatāso yadahammanasye |
 mama svanāt kṛdhukarṇo bhayāta evedanu dyūnkiraṇaḥ samejāt ||
[10.27.6] दर्शन नवत्र शर्तपाननिन्द्रान बाहुक्षदः शरवेपत्यमानान |
 घर्षुं वा ये निनिदुः सखायमध्यू नवेषु पवयो वव्र्त्युः ||
darśan nvatra śṛtapānanindrān bāhukṣadaḥ śaravepatyamānān |
 ghṛṣuṃ vā ye niniduḥ sakhāyamadhyū nveṣu pavayo vavṛtyuḥ ||
[10.27.7] अभूर्वौक्षीर्व्यु आयुरानड दर्षन नु पूर्वो अपरोनु दर्षत |
 दवे पवस्ते परि तं न भूतो यो अस्य पारेरजसो विवेष ||
abhūrvaukṣīrvyu āyurānaḍ darṣan nu pūrvo aparonu darṣat |
 dve pavaste pari taṃ na bhūto yo asya pārerajaso viveṣa ||
[10.27.8] गावो यवं परयुता अर्यो अक्षन ता अपश्यं सहगोपाश्चरन्तीः |
 हवा इदर्यो अभितः समायन कियदासुस्वपतिश्छन्दयाते ||
ghāvo yavaṃ prayutā aryo akṣan tā apaśyaṃ sahaghopāścarantīḥ |
 havā idaryo abhitaḥ samāyan kiyadāsusvapatiśchandayāte ||
[10.27.9] सं यद वयं यवसादो जनानामहं यवाद उर्वज्रेन्तः |
 अत्रा युक्तो.अवसातारमिछादथो अयुक्तं युनजद्ववन्वान ||
saṃ yad vayaṃ yavasādo janānāmahaṃ yavāda urvajreantaḥ |
 atrā yukto.avasātāramichādatho ayuktaṃ yunajadvavanvān ||
[10.27.10] अत्रेदु मे मंससे सत्यमुक्तं दविपाच्च यच्चतुष्पात्संस्र्जानि |
 सत्रीभिर्यो अत्र वर्षणं पर्तन्यादयुद्धोस्य वि भजानि वेदः ||
atredu me maṃsase satyamuktaṃ dvipācca yaccatuṣpātsaṃsṛjāni |
 strībhiryo atra vṛṣaṇaṃ pṛtanyādayuddhoasya vi bhajāni vedaḥ ||
[10.27.11] यस्यानक्षा दुहिता जात्वास कस्तां विद्वानभिमन्याते अन्धाम |
 कतरो मेनिं परति तं मुचाते य ईंवहाते य ईं वा वरेयात ||
yasyānakṣā duhitā jātvāsa kastāṃ vidvānabhimanyāte andhām |
 kataro meniṃ prati taṃ mucāte ya īṃvahāte ya īṃ vā vareyāt ||
[10.27.12] कियती योषा मर्यतो वधूयोः परिप्रीता पन्यसावार्येण |
 भद्रा वधूर्भवति यत सुपेशाः सवयं सामित्रं वनुते जने चित ||
kiyatī yoṣā maryato vadhūyoḥ pariprītā panyasāvāryeṇa |
 bhadrā vadhūrbhavati yat supeśāḥ svayaṃ sāmitraṃ vanute jane cit ||
[10.27.13] पत्तो जगार परत्यञ्चमत्ति शीर्ष्णा शिरः परति दधौवरूथम |
 आसीन ऊर्ध्वामुपसि कषिणाति नयंं उत्तानामन्वेति भूमिम ||
patto jaghāra pratyañcamatti śīrṣṇā śiraḥ prati dadhauvarūtham |
 āsīna ūrdhvāmupasi kṣiṇāti nyaṃṃ uttānāmanveti bhūmim ||
[10.27.14] बर्हन्नछायो अपलाशो अर्वा तस्थौ माता विषितो अत्तिगर्भः |
 अन्यस्या वत्सं रिहती मिमाय कया भुवा निदधे धेनुरूधः ||
bṛhannachāyo apalāśo arvā tasthau mātā viṣito attigharbhaḥ |
 anyasyā vatsaṃ rihatī mimāya kayā bhuvā nidadhe dhenurūdhaḥ ||
[10.27.15] सप्त वीरासो अधरादुदायन्नष्टोत्तरात्तात समजग्मिरन ते |
 नव पश्चातात सथिविमन्त आयन दश पराक्सानु वि तिरन्त्यश्नः ||
sapta vīrāso adharādudāyannaṣṭottarāttāt samajaghmiran te |
 nava paścātāt sthivimanta āyan daśa prāksānu vi tirantyaśnaḥ ||
[10.27.16] दशानामेकं कपिलं समानं तं हिन्वन्ति करतवेपार्याय |
 गर्भं माता सुधितं वक्षणास्ववेनन्तन्तुषयन्ती बिभर्ति ||
daśānāmekaṃ kapilaṃ samānaṃ taṃ hinvanti kratavepāryāya |
 gharbhaṃ mātā sudhitaṃ vakṣaṇāsvavenantantuṣayantī bibharti ||
[10.27.17] पीवानं मेषमपचन्त वीरा नयुप्ता अक्षा अनु दीवासन |
 दवा धनुं बर्हतीमप्स्वन्तः पवित्रवन्ता चरतःपुनन्ता ||
pīvānaṃ meṣamapacanta vīrā nyuptā akṣā anu dīvaāsan |
 dvā dhanuṃ bṛhatīmapsvantaḥ pavitravantā carataḥpunantā ||
[10.27.18] वि करोशनासो विष्वञ्च आयन पचाति नेमो नहि पक्षदर्धः |
 अयं मे देवः सविता तदाह दर्वन्न इद वनवत्सर्पिरन्नः ||
vi krośanāso viṣvañca āyan pacāti nemo nahi pakṣadardhaḥ |
 ayaṃ me devaḥ savitā tadāha drvanna id vanavatsarpirannaḥ ||
[10.27.19] अपश्यं गरामं वहमानमारादचक्रया सवधयावर्तमानम |
 सिषक्त्यर्यः पर युगा जनानां सद्यःशिश्ना परमिनानो नवीयान ||
apaśyaṃ ghrāmaṃ vahamānamārādacakrayā svadhayāvartamānam |
 siṣaktyaryaḥ pra yughā janānāṃ sadyaḥśiśnā pramināno navīyān ||
[10.27.20] एतौ मे गावौ परमरस्य युक्तौ मो षु पर सेधीर्मुहुरिन्ममन्धि |
 आपश्चिदस्य वि नशन्त्यर्थं सूरश्च मर्कौपरो बभूवान ||
etau me ghāvau pramarasya yuktau mo ṣu pra sedhīrmuhurinmamandhi |
 āpaścidasya vi naśantyarthaṃ sūraśca markauparo babhūvān ||
[10.27.21] अयं यो वज्रः पुरुधा विव्र्त्तो.अवः सूर्यस्य बर्हतःपुरीषात |
 शरव इदेना परो अन्यदस्ति तदव्यथीजरिमाणस्तरन्ति ||
ayaṃ yo vajraḥ purudhā vivṛtto.avaḥ sūryasya bṛhataḥpurīṣāt |
 śrava idenā paro anyadasti tadavyathījarimāṇastaranti ||
[10.27.22] वर्क्षे-वर्क्षे नियता मीमयद गौस्ततो वयः पर पतान्पुरुषादः |
 अथेदं विश्वं भुवनं भयात इद्रायसुन्वद रषये च शिक्षत ||
vṛkṣe-vṛkṣe niyatā mīmayad ghaustato vayaḥ pra patānpuruṣādaḥ |
 athedaṃ viśvaṃ bhuvanaṃ bhayāta idrāyasunvad ṛṣaye ca śikṣat ||
[10.27.23] देवानां माने परथमा अतिष्ठन कर्न्तत्रदेषमुपर उदायन |
 तरयस्तपन्ति पर्थिविमनूप दव बर्बूकं वहतःपुरीषम ||
devānāṃ māne prathamā atiṣṭhan kṛntatradeṣamupara udāyan |
 trayastapanti pṛthivimanūpa dva bṛbūkaṃ vahataḥpurīṣam ||
[10.27.24] सा ते जीवातुरुत तस्य विद्धि म समैताद्र्गप गूहःसमर्ये |
 अविः सवः कर्णुते गूहते बुसं स पादुरस्यनिर्णिजो न मुच्यते ||
sā te jīvāturuta tasya viddhi ma smaitādṛghapa ghūhaḥsamarye |
 aviḥ svaḥ kṛṇute ghūhate busaṃ sa pādurasyanirṇijo na mucyate ||

### Hymn 10.28

[10.28.1] विश्वो हयन्यो अरिराजगाम ममेदह शवशुरो न जगाम |
 जक्षीयाद धना उत सोमं पपीयात सवाशितः पुनरस्तं जगायात ||
viśvo hyanyo arirājaghāma mamedaha śvaśuro na jaghāma |
 jakṣīyād dhanā uta somaṃ papīyāt svāśitaḥ punarastaṃ jaghāyāt ||
[10.28.2] स रोरुवद वर्षभस्तिग्मश्र्न्गो वर्ष्मन तस्थाु वरिमन्नाप्र्थिव्याः |
 विश्वेष्वेनं वर्जनेषु पामि यो मे कुक्षिसुतसोमः पर्णाति ||
sa roruvad vṛṣabhastighmaśṛngho varṣman tasthāu varimannāpṛthivyāḥ |
 viśveṣvenaṃ vṛjaneṣu pāmi yo me kukṣisutasomaḥ pṛṇāti ||
[10.28.3] अद्रिणा ते मन्दिन इन्द्र तूयान सुन्वन्ति सोमान पिबसि तवमेशाम |
 पचन्ति ते वर्षभानत्सि तेषां पर्क्षेण यन्मघवन हूयमानः ||
adriṇā te mandina indra tūyān sunvanti somān pibasi tvameśām |
 pacanti te vṛṣabhānatsi teṣāṃ pṛkṣeṇa yanmaghavan hūyamānaḥ ||
[10.28.4] इदं सु मे जरितरा चिकिद्धि परतीपं शापं नद्योवहन्ति |
 लोपाशः सिंहं परत्यञ्चमत्साः करोष्टावराहं निरतक्त कक्षात ||
idaṃ su me jaritarā cikiddhi pratīpaṃ śāpaṃ nadyovahanti |
 lopāśaḥ siṃhaṃ pratyañcamatsāḥ kroṣṭāvarāhaṃ niratakta kakṣāt ||
[10.28.5] कथ त एतदहमा चिकेतं गर्त्सस्य पाकस्तवसोमनीषाम |
 तवं नो विद्वान रतुथा वि वोचो यमर्धं तेमघवन कषेम्या धूः ||
katha ta etadahamā ciketaṃ ghṛtsasya pākastavasomanīṣām |
 tvaṃ no vidvān ṛtuthā vi voco yamardhaṃ temaghavan kṣemyā dhūḥ ||
[10.28.6] एवा हि मां तवसं वर्धयन्ति दिवश्चिन मे बर्हतौत्तरा धुः |
 पुरू सहस्रा नि शिशामि साकमशत्रुंहि म जनिता जजान ||
evā hi māṃ tavasaṃ vardhayanti divaścin me bṛhatauttarā dhuḥ |
 purū sahasrā ni śiśāmi sākamaśatruṃhi ma janitā jajāna ||
[10.28.7] एवा हि मां तवसं जज्ञुरुग्रं कर्मन-कर्मन वर्षणमिन्द्र देवाः |
 वधीं वर्त्रं वज्रेण मन्दसनो.अप वरजम्महिना दाशुषे वम ||
evā hi māṃ tavasaṃ jajñurughraṃ karman-karman vṛṣaṇamindra devāḥ |
 vadhīṃ vṛtraṃ vajreṇa mandasano.apa vrajammahinā dāśuṣe vam ||
[10.28.8] देवास आयन परशून्रबिभ्रन वना वर्श्चन्तो अभि विड्भिरायन |
 नि सुद्र्वं दधतो वक्षणासु यत्रा कर्पीटमनुतद दहन्ति ||
devāsa āyan paraśūnrabibhran vanā vṛścanto abhi viḍbhirāyan |
 ni sudrvaṃ dadhato vakṣaṇāsu yatrā kṛpīṭamanutad dahanti ||
[10.28.9] शशः कषुरं परत्यञ्चं जगाराद्रिं लोगेन वयभेदमारात |
 बर्हन्तं चिद रहते रन्धयानि वयद वत्सो वर्षभंशूशुवानः ||
śaśaḥ kṣuraṃ pratyañcaṃ jaghārādriṃ loghena vyabhedamārāt |
 bṛhantaṃ cid ṛhate randhayāni vayad vatso vṛṣabhaṃśūśuvānaḥ ||
[10.28.10] सुपर्ण इत्था नखमा सिषायावरुद्धः परिपदं नसिंहः |
 निरुद्धश्चिन महिषस्तर्ष्यावान गोधा तस्मायथं कर्षदेतत ||
suparṇa itthā nakhamā siṣāyāvaruddhaḥ paripadaṃ nasiṃhaḥ |
 niruddhaścin mahiṣastarṣyāvān ghodhā tasmāayathaṃ karṣadetat ||
[10.28.11] तेभ्यो गोधा अयथं कर्षदेतद ये बरह्मणः परतिपियन्त्यन्नैः |
 सिम उक्ष्णो.अवस्र्ष्टानदन्ति सवयं बलानितन्वः शर्णानाः ||
tebhyo ghodhā ayathaṃ karṣadetad ye brahmaṇaḥ pratipiyantyannaiḥ |
 sima ukṣṇo.avasṛṣṭānadanti svayaṃ balānitanvaḥ śṛṇānāḥ ||
[10.28.12] एते शमीभिः सुशमी अभूवन ये हिन्विरे तन्वः सोमौक्थैः |
 नर्वद वदन्नुप नो माहि वाजान दिवि शरवोदधिषे नाम वीरः ||
ete śamībhiḥ suśamī abhūvan ye hinvire tanvaḥ somaukthaiḥ |
 nṛvad vadannupa no māhi vājān divi śravodadhiṣe nāma vīraḥ ||

### Hymn 10.29

[10.29.1] वने न वा यो नयधायि चाकञ्छुचिर्वां सतोमो भुरणावजीगः |
 यस्येदिन्द्रः पुरुदिनेषु होता नर्णां नर्योन्र्तमः कषपावान ||
vane na vā yo nyadhāyi cākañchucirvāṃ stomo bhuraṇāvajīghaḥ |
 yasyedindraḥ purudineṣu hotā nṛṇāṃ naryonṛtamaḥ kṣapāvān ||
[10.29.2] पर ते अस्या उषसः परापरस्या नर्तौ सयाम नर्तमस्यन्र्णाम |
 अनु तरिशोकः शतमावहन नॄन कुत्सेन रथो योसत ससवान ||
pra te asyā uṣasaḥ prāparasyā nṛtau syāma nṛtamasyanṛṇām |
 anu triśokaḥ śatamāvahan nṝn kutsena ratho yoasat sasavān ||
[10.29.3] कस्ते मद इन्द्र रन्त्यो भूद दुरो गिरो अभ्युग्रो वि धाव |
 कद वाहो अर्वागुप मा मनीषा आ तवा शक्यमुपमंराधो अन्नैः ||
kaste mada indra rantyo bhūd duro ghiro abhyughro vi dhāva |
 kad vāho arvāghupa mā manīṣā ā tvā śakyamupamaṃrādho annaiḥ ||
[10.29.4] कदु दयुम्नमिन्द्र तवावतो नॄन कया धिया करसे कन नागन |
 मित्रो न सत्य उरुगाय भर्त्या अन्ने समस्य यदसन्मनीषाः ||
kadu dyumnamindra tvāvato nṝn kayā dhiyā karase kan naāghan |
 mitro na satya urughāya bhṛtyā anne samasya yadasanmanīṣāḥ ||
[10.29.5] परेरय सूरो अर्थं न पारं ये अस्य कामं जनिधा इवग्मन |
 गिरश्च ये ते तुविजात पूर्वीर्नर इन्द्रप्रतिशिक्षन्त्यन्नैः ||
preraya sūro arthaṃ na pāraṃ ye asya kāmaṃ janidhā ivaghman |
 ghiraśca ye te tuvijāta pūrvīrnara indrapratiśikṣantyannaiḥ ||
[10.29.6] मात्रे नु ते सुमिते इन्द्र पूर्वी दयौर्मज्मना पर्थिवीकाव्येन |
 वराय ते घर्तवन्तः सुतासः सवाद्मन भवन्तुपीतये मधूनि ||
mātre nu te sumite indra pūrvī dyaurmajmanā pṛthivīkāvyena |
 varāya te ghṛtavantaḥ sutāsaḥ svādman bhavantupītaye madhūni ||
[10.29.7] आ मध्वो अस्मा असिचन्नमत्रमिन्द्राय पूर्णं स हिसत्यराधाः |
 स वाव्र्धे वरिमन्ना पर्थिव्या अभि करत्वानर्यः पौंस्यैश्च ||
ā madhvo asmā asicannamatramindrāya pūrṇaṃ sa hisatyarādhāḥ |
 sa vāvṛdhe varimannā pṛthivyā abhi kratvānaryaḥ pauṃsyaiśca ||
[10.29.8] वयानळ इन्द्रः पर्तनाः सवोजा आस्मै यतन्ते सख्यायपूर्वीः |
 आ समा रथं न पर्तनासु तिष्ठ यं भद्रयासुमत्या चोदयासे ||
vyānaḷ indraḥ pṛtanāḥ svojā āsmai yatante sakhyāyapūrvīḥ |
 ā smā rathaṃ na pṛtanāsu tiṣṭha yaṃ bhadrayāsumatyā codayāse ||

### Hymn 10.30

[10.30.1] पर देवत्रा बराह्मणे गातुरेत्वपो अछा मनसो नप्रयुक्ति |
 महीं मित्रस्य वरुणस्य धासिं पर्थुज्रयसेरीरधा सुव्र्क्तिम ||
pra devatrā brāhmaṇe ghāturetvapo achā manaso naprayukti |
 mahīṃ mitrasya varuṇasya dhāsiṃ pṛthujrayaserīradhā suvṛktim ||
[10.30.2] अध्वर्यवो हविष्मन्तो हि भूताछाप इतोशतीरुशन्तः |
 अव याश्चष्टे अरुणः सुपर्णस्तमास्यध्वमूर्मिमद्या सुहस्ताः ||
adhvaryavo haviṣmanto hi bhūtāchāpa itośatīruśantaḥ |
 ava yāścaṣṭe aruṇaḥ suparṇastamāsyadhvamūrmimadyā suhastāḥ ||
[10.30.3] अध्वर्यवो.अप इता समुद्रमपां नपातं हविषा यजध्वम |
 स वो दददूर्मिमद्या सुपूतं तस्मै सोमं मधुमन्तंसुनोत ||
adhvaryavo.apa itā samudramapāṃ napātaṃ haviṣā yajadhvam |
 sa vo dadadūrmimadyā supūtaṃ tasmai somaṃ madhumantaṃsunota ||
[10.30.4] यो अनिध्मो दीदयदप्स्वन्तर्यं विप्रास ईळतेध्वरेषु |
 अपां नपान मधुमतीरपो दा याभिरिन्द्रोवाव्र्धे वीर्याय ||
yo anidhmo dīdayadapsvantaryaṃ viprāsa īḷateadhvareṣu |
 apāṃ napān madhumatīrapo dā yābhirindrovāvṛdhe vīryāya ||
[10.30.5] याभिः सोमो मोदते हर्षते च कल्याणीभिर्युवतिभिर्नमर्यः |
 ता अध्वर्यो अपो अछा परेहि यदासिञ्चाोषधीभिः पुनीतात ||
yābhiḥ somo modate harṣate ca kalyāṇībhiryuvatibhirnamaryaḥ |
 tā adhvaryo apo achā parehi yadāsiñcāoṣadhībhiḥ punītāt ||
[10.30.6] एवेद यूने युवतयो नमन्त यदीमुशन्नुशतीरेत्यछ |
 सं जानते मनसा सं चिकित्रे.अध्वर्यवो धिषणापश्चदेवीः ||
eved yūne yuvatayo namanta yadīmuśannuśatīretyacha |
 saṃ jānate manasā saṃ cikitre.adhvaryavo dhiṣaṇāpaścadevīḥ ||
[10.30.7] यो वो वर्ताभ्यो अक्र्णोदु लोकं यो वो मह्या अभिशस्तेरमुञ्चत |
 तस्मा इन्द्राय मधुमन्तमूर्मिं देवमादनम्प्र हिणोतनापः ||
yo vo vṛtābhyo akṛṇodu lokaṃ yo vo mahyā abhiśasteramuñcat |
 tasmā indrāya madhumantamūrmiṃ devamādanampra hiṇotanāpaḥ ||
[10.30.8] परास्मै हिनोत मधुमन्तमूर्मिं गर्भो यो वः सिन्धवोमध्व उत्सः |
 घर्तप्र्ष्ठमीड्यमध्वरेष्वापो रेवतीःश्र्णुता हवं मे ||
prāsmai hinota madhumantamūrmiṃ gharbho yo vaḥ sindhavomadhva utsaḥ |
 ghṛtapṛṣṭhamīḍyamadhvareṣvāpo revatīḥśṛṇutā havaṃ me ||
[10.30.9] तं सिन्धवो मत्सरमिन्द्रपानमूर्मिं पर हेत य उभेियर्ति |
 मदच्युतमौशानं नभोजां परि तरितन्तुंविचरन्तमुत्सम ||
taṃ sindhavo matsaramindrapānamūrmiṃ pra heta ya ubheiyarti |
 madacyutamauśānaṃ nabhojāṃ pari tritantuṃvicarantamutsam ||
[10.30.10] आवर्व्र्ततीरध नु दविधारा गोषुयुधो न नियवंचरन्तीः |
 रषे जनित्रीर्भुवनस्य पत्नीरपो वन्दस्वसव्र्धः सयोनीः ||
āvarvṛtatīradha nu dvidhārā ghoṣuyudho na niyavaṃcarantīḥ |
 ṛṣe janitrīrbhuvanasya patnīrapo vandasvasavṛdhaḥ sayonīḥ ||
[10.30.11] हिनोता नो अध्वरं देवयज्या हिनोत बरह्म सनयेधनानाम |
 रतस्य योगे वि शयध्वमूधः शरुष्टीवरीर्भूतनास्मभ्यमापः ||
hinotā no adhvaraṃ devayajyā hinota brahma sanayedhanānām |
 ṛtasya yoghe vi śyadhvamūdhaḥ śruṣṭīvarīrbhūtanāsmabhyamāpaḥ ||
[10.30.12] आपो रेवतीः कषयथा हि वस्वः करतुं च भद्रम्बिभ्र्थाम्र्तं च |
 रायश्च सथ सवपत्यस्य पत्नीःसरस्वती तद गर्णते वयो धात ||
āpo revatīḥ kṣayathā hi vasvaḥ kratuṃ ca bhadrambibhṛthāmṛtaṃ ca |
 rāyaśca stha svapatyasya patnīḥsarasvatī tad ghṛṇate vayo dhāt ||
[10.30.13] परति यदापो अद्र्श्रमायतीर्घ्र्तं पयांसि बिभ्रतीर्मधूनि |
 अध्वर्युभिर्मनसा संविदाना इन्द्राय सोमंसुषुतं भरन्तीः ||
prati yadāpo adṛśramāyatīrghṛtaṃ payāṃsi bibhratīrmadhūni |
 adhvaryubhirmanasā saṃvidānā indrāya somaṃsuṣutaṃ bharantīḥ ||
[10.30.14] एमा अग्मन रेवतीर्जीवधन्या अध्वर्यवः सादयतासखायः |
 नि बर्हिषि धत्तन सोम्यासो.अपां नप्त्रासंविदानास एनाः ||
emā aghman revatīrjīvadhanyā adhvaryavaḥ sādayatāsakhāyaḥ |
 ni barhiṣi dhattana somyāso.apāṃ naptrāsaṃvidānāsa enāḥ ||
[10.30.15] आग्मन्नाप उशतीर्बर्हिरेदं नयध्वरे असदन्देवयन्तीः |
 अध्वर्यवः सुनुतेन्द्राय सोममभूदु वःसुशका देवयज्या ||
āghmannāpa uśatīrbarhiredaṃ nyadhvare asadandevayantīḥ |
 adhvaryavaḥ sunutendrāya somamabhūdu vaḥsuśakā devayajyā ||

### Hymn 10.31

[10.31.1] आ नो देवानामुप वेतु शंसो विश्वेभिस्तुरैरवसेयजत्रः |
 तेभिर्वयं सुषखायो भवेम तरन्तो विश्वादुरिता सयाम ||
ā no devānāmupa vetu śaṃso viśvebhisturairavaseyajatraḥ |
 tebhirvayaṃ suṣakhāyo bhavema taranto viśvāduritā syāma ||
[10.31.2] परि चिन मर्तो दरविणं ममन्याद रतस्य पथा नमसाविवासेत |
 अत सवेन करतुना सं वदेत शरेयांसन्दक्षं मनसा जग्र्भ्यात ||
pari cin marto draviṇaṃ mamanyād ṛtasya pathā namasāvivāset |
 ata svena kratunā saṃ vadeta śreyāṃsandakṣaṃ manasā jaghṛbhyāt ||
[10.31.3] अधायि धीतिरसस्र्ग्रमंशास्तीर्थे न दस्ममुपयन्त्युमाः |
 अभ्यानश्म सुवितस्य शूषं नवेदसोम्र्तानामभूम ||
adhāyi dhītirasasṛghramaṃśāstīrthe na dasmamupayantyumāḥ |
 abhyānaśma suvitasya śūṣaṃ navedasoamṛtānāmabhūma ||
[10.31.4] नित्यश्चाकन्यात सवपतिर्दामूना यस्मा उ देवः सवितजजान |
 भगो वा गोभिरर्यमेमनज्यात सो अस्मै चरुश्छदयदुत सयात ||
nityaścākanyāt svapatirdāmūnā yasmā u devaḥ savitajajāna |
 bhagho vā ghobhiraryamemanajyāt so asmai caruśchadayaduta syāt ||
[10.31.5] इयं सा भूया उषसामिव कष यद ध कषुमन्तःशवसा समायन |
 अस्य सतुतिं जरितुर्भिक्षमाणा आनः शग्मास उप यन्तु वाजाः ||
iyaṃ sā bhūyā uṣasāmiva kṣa yad dha kṣumantaḥśavasā samāyan |
 asya stutiṃ jariturbhikṣamāṇā ānaḥ śaghmāsa upa yantu vājāḥ ||
[10.31.6] अस्येदेषा सुमतिः पप्रथानाभवत पूर्व्या भुमनागौः |
 अस्य सनीळा असुरस्य योनौ समान आ भरणेबिभ्रमाणाः ||
asyedeṣā sumatiḥ paprathānābhavat pūrvyā bhumanāghauḥ |
 asya sanīḷā asurasya yonau samāna ā bharaṇebibhramāṇāḥ ||
[10.31.7] किं सविद वनं क उ स वर्क्ष आस यतो दयावाप्र्थिवीनिष्टतक्षुः |
 सन्तस्थाने अजरे इतूती अहानि पूर्वीरुषसो जरन्त ||
kiṃ svid vanaṃ ka u sa vṛkṣa āsa yato dyāvāpṛthivīniṣṭatakṣuḥ |
 santasthāne ajare itaūtī ahāni pūrvīruṣaso jaranta ||
[10.31.8] नैतावदेना परो अन्यदस्त्युक्षा स दयावाप्र्थिवीबिभर्ति |
 तवदं पवित्रं कर्णुत सवधावान यदींसूर्यं न हरितो वहन्ति ||
naitāvadenā paro anyadastyukṣā sa dyāvāpṛthivībibharti |
 tvadaṃ pavitraṃ kṛṇuta svadhāvān yadīṃsūryaṃ na harito vahanti ||
[10.31.9] सतेगो न कषामत्येति पर्थ्वीं मिहं न वातो वि हवाति भूम |
 मित्रो यत्र वरुणो अज्यमानो.अग्निर्वने न वयस्र्ष्ट शोकम ||
stegho na kṣāmatyeti pṛthvīṃ mihaṃ na vāto vi havāti bhūma |
 mitro yatra varuṇo ajyamāno.aghnirvane na vyasṛṣṭa śokam ||
[10.31.10] सतरीर्यत सूत सद्यो अज्यमाना वयथिरव्यथिः कर्णुतस्वगोपा |
 पुत्रो यत पुर्वः पित्रोर्जनिष्ट शम्यां गौर्जगार यद ध पर्छान ||
starīryat sūta sadyo ajyamānā vyathiravyathiḥ kṛṇutasvaghopā |
 putro yat purvaḥ pitrorjaniṣṭa śamyāṃ ghaurjaghāra yad dha pṛchān ||
[10.31.11] उत कण्वं नर्षदः पुत्रमाहुरुत शयावो धनमादत्तवाजि |
 पर कर्ष्णाय रुशदपिन्वतोधरतमत्र नकिरस्मा अपीपेत ||
uta kaṇvaṃ nṛṣadaḥ putramāhuruta śyāvo dhanamādattavāji |
 pra kṛṣṇāya ruśadapinvatodhartamatra nakirasmā apīpet ||

### Hymn 10.32

[10.32.1] पर सु गमन्ता धियसानस्य सक्षणि वरेभिर्वरानभिषु परसीदतः |
 अस्माकमिन्द्र उभयं जुजोषति यत्सोम्यस्यान्धसो बुबोधति ||
pra su ghmantā dhiyasānasya sakṣaṇi varebhirvarānabhiṣu prasīdataḥ |
 asmākamindra ubhayaṃ jujoṣati yatsomyasyāndhaso bubodhati ||
[10.32.2] वीन्द्र यासि दिव्यानि रोचना वि पार्थिवानि रजसापुरुष्टुत |
 ये तवा वहन्ति मुहुरध्वरानुप ते सुवन्वन्तु वग्यनानराधसः ||
vīndra yāsi divyāni rocanā vi pārthivāni rajasāpuruṣṭuta |
 ye tvā vahanti muhuradhvarānupa te suvanvantu vaghyanānarādhasaḥ ||
[10.32.3] तदिन मे छन्त्सत वपुषो वपुष्टरं पुत्रो यज्जानम्पित्रोरधीयति |
 जाया पतिं वहति वग्नुना सुमत पुंसैद भद्रो वहतुः परिष्क्र्तः ||
tadin me chantsat vapuṣo vapuṣṭaraṃ putro yajjānampitroradhīyati |
 jāyā patiṃ vahati vaghnunā sumat puṃsaid bhadro vahatuḥ pariṣkṛtaḥ ||
[10.32.4] तदित सधस्थमभि चारु दीधय गावो यच्छासन्वहतुं न धेनवः |
 माता यन मन्तुर्यूथस्यपूर्व्याभि वाणस्य सप्तधातुरिज्जनः ||
tadit sadhasthamabhi cāru dīdhaya ghāvo yacchāsanvahatuṃ na dhenavaḥ |
 mātā yan manturyūthasyapūrvyābhi vāṇasya saptadhāturijjanaḥ ||
[10.32.5] पर वो.अछा रिरिचे देवयुष पदमेको रुद्रेभिर्यातितुर्वणिः |
 जरा वा येष्वम्र्तेषु दावने परि वूमेभ्यः सिञ्चता मधु ||
pra vo.achā ririce devayuṣ padameko rudrebhiryātiturvaṇiḥ |
 jarā vā yeṣvamṛteṣu dāvane pari vaūmebhyaḥ siñcatā madhu ||
[10.32.6] निधीयमानमपगूळमप्सु पर मे देवानां वरतपाुवाच |
 इन्द्रो विद्वाननु हि तवा चचक्ष तेनाहमग्नेनुशिष्ट आगाम ||
nidhīyamānamapaghūḷamapsu pra me devānāṃ vratapāuvāca |
 indro vidvānanu hi tvā cacakṣa tenāhamaghneanuśiṣṭa āghām ||
[10.32.7] अक्षेत्रवित कषेत्रविदं हयप्राट स परैतिक्षेत्रविदानुशिष्टः |
 एतद वै भद्रमनुशासनोस्योतस्रुतिं विन्दत्यञ्जसीनाम ||
akṣetravit kṣetravidaṃ hyaprāṭ sa praitikṣetravidānuśiṣṭaḥ |
 etad vai bhadramanuśāsanosyotasrutiṃ vindatyañjasīnām ||
[10.32.8] अद्येदु पराणीदममन्निमाहापीव्र्तो अधयन मातुरूधः |
 एमेनमाप जरिमा युवानमहेळन वसुः सुमनाबभूव ||
adyedu prāṇīdamamannimāhāpīvṛto adhayan māturūdhaḥ |
 emenamāpa jarimā yuvānamaheḷan vasuḥ sumanābabhūva ||
[10.32.9] एतानि भद्रा कलश करियाम कुरुश्रवण ददतो मघानि |
 दान इद वो मघवानः सो अस्त्वयं च सोमो हर्दि यम्बिभर्मि ||
etāni bhadrā kalaśa kriyāma kuruśravaṇa dadato maghāni |
 dāna id vo maghavānaḥ so astvayaṃ ca somo hṛdi yambibharmi ||

### Hymn 10.33

[10.33.1] पर मा युयुज्रे परयुजो जनानां वहामि सम पुषणमन्तरेण |
 विश्वे देवासो अध मामरक्षन दुःशासुरागादिति घोष आसीत ||
pra mā yuyujre prayujo janānāṃ vahāmi sma puṣaṇamantareṇa |
 viśve devāso adha māmarakṣan duḥśāsurāghāditi ghoṣa āsīt ||
[10.33.2] सं मा तपन्त्यभितः सपत्नीरिव पर्शवः |
 नि बाधतेमतिर्नग्नता जसुर्वेर्न वेवीयते मतिः ||
saṃ mā tapantyabhitaḥ sapatnīriva parśavaḥ |
 ni bādhateamatirnaghnatā jasurverna vevīyate matiḥ ||
[10.33.3] मूषो न शिश्ना वयदन्ति माध्य सतोतारं ते शतक्रतो |
 सक्र्त सु नो मघवन्निन्द्र मर्ळयाधा पितेव नो भव ||
mūṣo na śiśnā vyadanti mādhya stotāraṃ te śatakrato |
 sakṛt su no maghavannindra mṛḷayādhā piteva no bhava ||
[10.33.4] कुरुश्रवणमाव्र्णि राजानं तरासदस्यवम |
 मंहिष्ठंवाघतां रषिः ||
kuruśravaṇamāvṛṇi rājānaṃ trāsadasyavam |
 maṃhiṣṭhaṃvāghatāṃ ṛṣiḥ ||
[10.33.5] यस्य मा हरितो रथे तिस्रो वहन्ति साधुया |
 सतवैसहस्रदक्षिणे ||
yasya mā harito rathe tisro vahanti sādhuyā |
 stavaisahasradakṣiṇe ||
[10.33.6] यस्य परस्वादसो गिर उपमश्रवसः पितुः |
 कषेत्रं नरण्वमूचुषे ||
yasya prasvādaso ghira upamaśravasaḥ pituḥ |
 kṣetraṃ naraṇvamūcuṣe ||
[10.33.7] अधि पुत्रोपमश्रवो नपान मित्रातिथेरिहि |
 पितुष टे अस्मिवन्दिता ||
adhi putropamaśravo napān mitrātitherihi |
 pituṣ ṭe asmivanditā ||
[10.33.8] यदीशीयाम्र्तानामुत वा मर्त्यानाम |
 जीवेदिन्मघवा मम ||
yadīśīyāmṛtānāmuta vā martyānām |
 jīvedinmaghavā mama ||
[10.33.9] न देवानामति वरतं शतात्मा चन जीवति |
 तथायुजा वि वाव्र्ते ||
na devānāmati vrataṃ śatātmā cana jīvati |
 tathāyujā vi vāvṛte ||

### Hymn 10.34

[10.34.1] परावेपा मा बर्हतो मादयन्ति परवातेजा इरिणे वर्व्र्तानाः |
 सोमस्येव मौजवतस्य भक्षो विभीदको जाग्र्विर्मह्यमछान ||
prāvepā mā bṛhato mādayanti pravātejā iriṇe varvṛtānāḥ |
 somasyeva maujavatasya bhakṣo vibhīdako jāghṛvirmahyamachān ||
[10.34.2] न मा मिमेथ न जिहीळ एषा शिवा सखिभ्य उत मह्यमासीत |
 अक्षस्याहमेकपरस्य हेतोरनुव्रतामप जायामरोधम ||
na mā mimetha na jihīḷa eṣā śivā sakhibhya uta mahyamāsīt |
 akṣasyāhamekaparasya hetoranuvratāmapa jāyāmarodham ||
[10.34.3] दवेष्टि शवश्रूरप जाया रुणद्धि न नाथितो विन्दतेमर्डितारम |
 अश्वस्येव जरतो वस्न्यस्य नाहं विन्दामिकितवस्य भोगम ||
dveṣṭi śvaśrūrapa jāyā ruṇaddhi na nāthito vindatemarḍitāram |
 aśvasyeva jarato vasnyasya nāhaṃ vindāmikitavasya bhogham ||
[10.34.4] अन्ये जायां परि मर्शन्त्यस्य यस्याग्र्धद वेदने वाज्यक्षः |
 पिता मता भरातर एनमाहुर्न जानीमो नयताबद्धमेतम ||
anye jāyāṃ pari mṛśantyasya yasyāghṛdhad vedane vājyakṣaḥ |
 pitā matā bhrātara enamāhurna jānīmo nayatābaddhametam ||
[10.34.5] यदादीध्ये न दविषाण्येभिः परायद्भ्यो.अव हीयेसखिभ्यः |
 नयुप्ताश्च बभ्रवो वाचमक्रतनेमीदेषां निष्क्र्तं जारिणीव ||
yadādīdhye na daviṣāṇyebhiḥ parāyadbhyo.ava hīyesakhibhyaḥ |
 nyuptāśca babhravo vācamakratanemīdeṣāṃ niṣkṛtaṃ jāriṇīva ||
[10.34.6] सभामेति कितवः पर्छमानो जेष्यामीति तन्वाशूशुजानः |
 अक्षासो अस्य वि तिरन्ति कामं परतिदीव्नेदधत आ कर्तानि ||
sabhāmeti kitavaḥ pṛchamāno jeṣyāmīti tanvāśūśujānaḥ |
 akṣāso asya vi tiranti kāmaṃ pratidīvnedadhata ā kṛtāni ||
[10.34.7] अक्षास इदनकुशिनो नितोदिनो निक्र्त्वानस्तपनास्तापयिष्णवः |
 कुमारदेष्णा जयतः पुनर्हणो मध्वासम्प्र्क्ताः कितवस्य बर्हणा ||
akṣāsa idankuśino nitodino nikṛtvānastapanāstāpayiṣṇavaḥ |
 kumāradeṣṇā jayataḥ punarhaṇo madhvāsampṛktāḥ kitavasya barhaṇā ||
[10.34.8] तरिपञ्चाशः करीळति वरात एषां देव इव सवितासत्यधर्मा |
 उग्रस्य चिन मन्यवे ना नमन्ते राजा चिदेभ्योनम इत कर्णोति ||
tripañcāśaḥ krīḷati vrāta eṣāṃ deva iva savitāsatyadharmā |
 ughrasya cin manyave nā namante rājā cidebhyonama it kṛṇoti ||
[10.34.9] नीचा वर्तन्त उपरि सफुरन्त्यहस्तासो हस्तवन्तं सहन्ते |
 दिव्या अङगारा इरिणे नयुप्ताः शीताः सन्तो हर्दयंनिर्दहन्ति ||
nīcā vartanta upari sphurantyahastāso hastavantaṃ sahante |
 divyā aṅghārā iriṇe nyuptāḥ śītāḥ santo hṛdayaṃnirdahanti ||
[10.34.10] जाया तप्यते कितवस्य हीना माता पुत्रस्य चरतः कवस्वित |
 रणावा बिभ्यद धनमिछमानो.अन्येषामस्तमुपनक्तमेति ||
jāyā tapyate kitavasya hīnā mātā putrasya carataḥ kvasvit |
 ṛṇāvā bibhyad dhanamichamāno.anyeṣāmastamupanaktameti ||
[10.34.11] सत्रियं दर्ष्ट्वाय कितवं ततापान्येषां जायांसुक्र्तं च योनिम |
 पूर्वाह्णे अश्वान युयुजे हि बभ्रून सोग्नेरन्ते वर्षलः पपाद ||
striyaṃ dṛṣṭvāya kitavaṃ tatāpānyeṣāṃ jāyāṃsukṛtaṃ ca yonim |
 pūrvāhṇe aśvān yuyuje hi babhrūn soaghnerante vṛṣalaḥ papāda ||
[10.34.12] यो वः सेनानीर्महतो गणस्य राजा वरातस्य परथमोबभूव |
 तस्मै कर्णोमि न धना रुणध्मि दशाहम्प्राचीस्तद रतं वदामि ||
yo vaḥ senānīrmahato ghaṇasya rājā vrātasya prathamobabhūva |
 tasmai kṛṇomi na dhanā ruṇadhmi daśāhamprācīstad ṛtaṃ vadāmi ||
[10.34.13] अक्षैर्मा दीव्यः कर्षिमित कर्षस्व वित्ते रमस्व बहुमन्यमानः |
 तत्र गावः कितव तत्र जाया तन मे विचष्टे सवितायमर्यः ||
akṣairmā dīvyaḥ kṛṣimit kṛṣasva vitte ramasva bahumanyamānaḥ |
 tatra ghāvaḥ kitava tatra jāyā tan me vicaṣṭe savitāyamaryaḥ ||
[10.34.14] मित्रं कर्णुध्वं खलु मर्लता नो मा नो घोरेण चरताभिध्र्ष्णु |
 नि वो नु मन्युर्विशतामरातिरन्यो बभ्रूणाम्प्रसितौ नवस्तु ||
mitraṃ kṛṇudhvaṃ khalu mṛlatā no mā no ghoreṇa caratābhidhṛṣṇu |
 ni vo nu manyurviśatāmarātiranyo babhrūṇāmprasitau nvastu ||

### Hymn 10.35

[10.35.1] अबुध्रमु तय इन्द्रवन्तो अग्नयो जयोतिर्भरन्त उषसोव्युष्टिषु |
 मही दयावाप्र्थिवी चेततामपो.अद्यादेवानामव आ वर्णीमहे ||
abudhramu tya indravanto aghnayo jyotirbharanta uṣasovyuṣṭiṣu |
 mahī dyāvāpṛthivī cetatāmapo.adyādevānāmava ā vṛṇīmahe ||
[10.35.2] दिवस्प्र्थिव्योरव आ वर्णीमहे मातॄन सिन्धून पर्वताञ्छर्यणावतः |
 अनागास्त्वं सूर्यमुषासमीमहे भद्रंसोमः सुवानो अद्या कर्णोतु नः ||
divaspṛthivyorava ā vṛṇīmahe mātṝn sindhūn parvatāñcharyaṇāvataḥ |
 anāghāstvaṃ sūryamuṣāsamīmahe bhadraṃsomaḥ suvāno adyā kṛṇotu naḥ ||
[10.35.3] दयावा नो अद्य पर्थिवी अनागसो मही तरायेतां सुवितायमातरा |
 उषा उछन्त्यप बाधतामघं सवस्त्यग्निंसमिधानमीमहे ||
dyāvā no adya pṛthivī anāghaso mahī trāyetāṃ suvitāyamātarā |
 uṣā uchantyapa bādhatāmaghaṃ svastyaghniṃsamidhānamīmahe ||
[10.35.4] इयं न उस्रा परथमा सुदेव्यं रेवत सनिभ्यो रेवती वयुछतु |
 आरे मन्युं दुर्विदत्रस्य धीमहि सवस्त्यग्निंसमिधानमीमहे ||
iyaṃ na usrā prathamā sudevyaṃ revat sanibhyo revatī vyuchatu |
 āre manyuṃ durvidatrasya dhīmahi svastyaghniṃsamidhānamīmahe ||
[10.35.5] पर याः सिस्रते सूर्यस्य रश्मिभिर्ज्योतिर्भरन्तीरुषसो वयुष्टिषु |
 भद्रा नो अद्य शरवसे वयुछत सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे ||
pra yāḥ sisrate sūryasya raśmibhirjyotirbharantīruṣaso vyuṣṭiṣu |
 bhadrā no adya śravase vyuchata svastyaghniṃ samidhānamīmahe ||
[10.35.6] अनमीवा उषस आ चरन्तु न उदग्नयो जिहतां जयोतिषाब्र्हत |
 आयुक्षातामश्विना तूतुजिं रथं सवस्त्यग्निंसमिधानमीमहे ||
anamīvā uṣasa ā carantu na udaghnayo jihatāṃ jyotiṣābṛhat |
 āyukṣātāmaśvinā tūtujiṃ rathaṃ svastyaghniṃsamidhānamīmahe ||
[10.35.7] शरेष्ठं नो अद्य सवितर्वरेण्यं भागमा सुव स हिरत्नधा असि |
 रायो जनित्रीं धिषणामुप बरुवे सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे ||
śreṣṭhaṃ no adya savitarvareṇyaṃ bhāghamā suva sa hiratnadhā asi |
 rāyo janitrīṃ dhiṣaṇāmupa bruve svastyaghniṃ samidhānamīmahe ||
[10.35.8] पिपर्तु मा तद रतस्य परवाचनं देवानां यन मनुष्यामन्महि |
 विश्वा इदुस्रा सपळ उदेति सूर्यः सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे ||
pipartu mā tad ṛtasya pravācanaṃ devānāṃ yan manuṣyāamanmahi |
 viśvā idusrā spaḷ udeti sūryaḥ svastyaghniṃ samidhānamīmahe ||
[10.35.9] अद्वेषो अद्य बर्हिष सतरीमणि गराव्णां योगे मन्मनःसाध ईमहे |
 आदित्यानां शर्मणि सथा भुरण्यसि सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे ||
adveṣo adya barhiṣa starīmaṇi ghrāvṇāṃ yoghe manmanaḥsādha īmahe |
 ādityānāṃ śarmaṇi sthā bhuraṇyasi svastyaghniṃ samidhānamīmahe ||
[10.35.10] आ नो बर्हिः सधमादे बर्हद दिवि देवानीळे सादयासप्त होतॄन |
 इन्द्रं मित्रं वरुणं सातये भगं सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे ||
ā no barhiḥ sadhamāde bṛhad divi devānīḷe sādayāsapta hotṝn |
 indraṃ mitraṃ varuṇaṃ sātaye bhaghaṃ svastyaghniṃ samidhānamīmahe ||
[10.35.11] त आदित्या आ गता सर्वतातये वर्धे नो यज्ञमवतासजोषसः |
 बर्हस्पतिं पूषणमश्विना भगं सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे ||
ta ādityā ā ghatā sarvatātaye vṛdhe no yajñamavatāsajoṣasaḥ |
 bṛhaspatiṃ pūṣaṇamaśvinā bhaghaṃ svastyaghniṃ samidhānamīmahe ||
[10.35.12] तन नो देवा यछत सुप्रवाचनं छर्दिरादित्याः सुभरंन्र्पाय्यम |
 पश्वे तोकाय तनयाय जीवसे सवस्त्यग्निंसमिधानमीमहे ||
tan no devā yachata supravācanaṃ chardirādityāḥ subharaṃnṛpāyyam |
 paśve tokāya tanayāya jīvase svastyaghniṃsamidhānamīmahe ||
[10.35.13] विश्वे अद्य मरुतो विश्व ऊती विश्वे भवन्त्वग्नयःसमिद्धाः |
 विश्वे नो देवा अवसा गमन्तु विश्वमस्तुद्रविणं वाजो अस्मे ||
viśve adya maruto viśva ūtī viśve bhavantvaghnayaḥsamiddhāḥ |
 viśve no devā avasā ghamantu viśvamastudraviṇaṃ vājo asme ||
[10.35.14] यं देवासो.अवथ वाजसातौ यं तरायध्वे यं पिप्र्थात्यंहः |
 यो वो गोपीथे न भयस्य वेद ते सयामदेववीतये तुरासः ||
yaṃ devāso.avatha vājasātau yaṃ trāyadhve yaṃ pipṛthātyaṃhaḥ |
 yo vo ghopīthe na bhayasya veda te syāmadevavītaye turāsaḥ ||

### Hymn 10.36

[10.36.1] उषासानक्ता बर्हती सुपेशसा दयावाक्षामा वरुणोमित्रो अर्यमा |
 इन्द्रं हुवे मरुतः पर्वतानप आदित्यान्द्यावाप्र्थिवी अपः सवः ||
uṣāsānaktā bṛhatī supeśasā dyāvākṣāmā varuṇomitro aryamā |
 indraṃ huve marutaḥ parvatānapa ādityāndyāvāpṛthivī apaḥ svaḥ ||
[10.36.2] दयौश्च नः पर्थिवी च परचेतस रतावरी रक्षतामंहसोरिषः |
 मा दुर्विदत्रा निरतिर्न ईशत तद देवानामवोद्या वर्णीमहे ||
dyauśca naḥ pṛthivī ca pracetasa ṛtāvarī rakṣatāmaṃhasoriṣaḥ |
 mā durvidatrā nirtirna īśata tad devānāmavoadyā vṛṇīmahe ||
[10.36.3] विश्वस्मान नो अदितिः पात्वंहसो माता मित्रस्य वरुणस्यरेवतः |
 सवर्वज्ज्योतिरव्र्कं नशीमहि तद देवानां... ||
viśvasmān no aditiḥ pātvaṃhaso mātā mitrasya varuṇasyarevataḥ |
 svarvajjyotiravṛkaṃ naśīmahi tad devānāṃ... ||
[10.36.4] गरावा वदन्नप रक्षांसि सेधतु दुष्वप्न्यं निरतिंविश्वमत्रिणम |
 आदित्यं शर्म मरुतामशीमहि तद्देवानां... ||
ghrāvā vadannapa rakṣāṃsi sedhatu duṣvapnyaṃ nirtiṃviśvamatriṇam |
 ādityaṃ śarma marutāmaśīmahi taddevānāṃ... ||
[10.36.5] एन्द्रो बर्हिः सीदतु पिन्वतामिळा बर्हस्पतिः सामभिरकवो अर्चतु |
 सुप्रकेतं जीवसे मन्म धीमहि तद्देवानां... ||
endro barhiḥ sīdatu pinvatāmiḷā bṛhaspatiḥ sāmabhirkvo arcatu |
 supraketaṃ jīvase manma dhīmahi taddevānāṃ... ||
[10.36.6] दिविस्प्र्शं यज्ञमस्माकमश्विना जीराध्वरं कर्णुतंसुम्नमिष्टये |
 पराचीनरश्मिमाहुतं घर्तेन तद्देवानां... ||
divispṛśaṃ yajñamasmākamaśvinā jīrādhvaraṃ kṛṇutaṃsumnamiṣṭaye |
 prācīnaraśmimāhutaṃ ghṛtena taddevānāṃ... ||
[10.36.7] उप हवये सुहवं मारुतं गणं पावकं रष्वं सख्यायशम्भुवम |
 रायस पोषं सौश्रवसाय धीमहि तद्देवानां... ||
upa hvaye suhavaṃ mārutaṃ ghaṇaṃ pāvakaṃ ṛṣvaṃ sakhyāyaśambhuvam |
 rāyas poṣaṃ sauśravasāya dhīmahi taddevānāṃ... ||
[10.36.8] अपां पेरुं जीवधन्यं भरामहे देवाव्यं सुहवमध्वरश्रियम |
 सुरश्मिं सोममिन्द्रियं यमीमहि तद्देवानां... ||
apāṃ peruṃ jīvadhanyaṃ bharāmahe devāvyaṃ suhavamadhvaraśriyam |
 suraśmiṃ somamindriyaṃ yamīmahi taddevānāṃ... ||
[10.36.9] सनेम तत सुसनिता सनित्वभिर्वयं जीवा जीवपुत्रानागसः |
 बरह्मद्विषो विष्वगेनो भरेरत तद्देवानां... ||
sanema tat susanitā sanitvabhirvayaṃ jīvā jīvaputrāanāghasaḥ |
 brahmadviṣo viṣvagheno bharerata taddevānāṃ... ||
[10.36.10] ये सथा मनोर्यज्ञियास्ते शर्णोतन यद वो देवा ईमहेतद ददातन |
 जैत्रं करतुं रयिमद वीरवद यशस्तद्देवानां... ||
ye sthā manoryajñiyāste śṛṇotana yad vo devā īmahetad dadātana |
 jaitraṃ kratuṃ rayimad vīravad yaśastaddevānāṃ... ||
[10.36.11] महदद्य महतामा वर्णीमहे.अवो देवानां बर्हतामनर्वणाम |
 यथा वसु वीरजातं नशामहै तद्देवानां... ||
mahadadya mahatāmā vṛṇīmahe.avo devānāṃ bṛhatāmanarvaṇām |
 yathā vasu vīrajātaṃ naśāmahai taddevānāṃ... ||
[10.36.12] महो अग्नेः समिधानस्य शर्मण्यनागा मित्रे वरुणेस्वस्तये |
 शरेष्ठे सयाम सवितुः सवीमनि तद्देवानां... ||
maho aghneḥ samidhānasya śarmaṇyanāghā mitre varuṇesvastaye |
 śreṣṭhe syāma savituḥ savīmani taddevānāṃ... ||
[10.36.13] ये सवितुः सत्यसवस्य विश्वे मित्रस्य वरते वरुणस्यदेवाः |
 ते सौभगं वीरवद गोमदप्नो दधातनद्रविणं चित्रमस्मे ||
ye savituḥ satyasavasya viśve mitrasya vrate varuṇasyadevāḥ |
 te saubhaghaṃ vīravad ghomadapno dadhātanadraviṇaṃ citramasme ||
[10.36.14] सविता पश्चातात सविता पुरस्तात सवितोत्तरात्तात्सविताधरात्तात |
 सविता नः सुवतु सर्वतातिं सविता नोरासतां दीर्घमयुः ||
savitā paścātāt savitā purastāt savitottarāttātsavitādharāttāt |
 savitā naḥ suvatu sarvatātiṃ savitā norāsatāṃ dīrghamayuḥ ||

### Hymn 10.37

[10.37.1] नमो मित्रस्य वरुणस्य चक्षसे महो देवाय तद रतंसपर्यत |
 दूरेद्र्शे देवजाताय केतवे दिवस पुत्रायसूर्याय शंसत ||
namo mitrasya varuṇasya cakṣase maho devāya tad ṛtaṃsaparyata |
 dūredṛśe devajātāya ketave divas putrāyasūryāya śaṃsata ||
[10.37.2] सा मा सत्योक्तिः परि पातु विश्वतो दयावा च यत्रततनन्नहानि च |
 विश्वमन्यन नि विशते यदेजतिविश्वाहापो विश्वाहोदेति सूर्यः ||
sā mā satyoktiḥ pari pātu viśvato dyāvā ca yatratatanannahāni ca |
 viśvamanyan ni viśate yadejativiśvāhāpo viśvāhodeti sūryaḥ ||
[10.37.3] न ते अदेवः परदिवो नि वासते यदेतशेभिः पतरैरथर्यसि |
 पराचीनमन्यदनु वर्तते रज उदन्येनज्योतिषा यासि सूर्य ||
na te adevaḥ pradivo ni vāsate yadetaśebhiḥ patarairatharyasi |
 prācīnamanyadanu vartate raja udanyenajyotiṣā yāsi sūrya ||
[10.37.4] येन सूर्य जयोतिषा बाधसे तमो जगच्च विश्वमुदियर्षिभानुना |
 तेनास्मद विश्वामनिरामनाहुतिमपामीवामप दुष्वप्न्यं सुव ||
yena sūrya jyotiṣā bādhase tamo jaghacca viśvamudiyarṣibhānunā |
 tenāsmad viśvāmanirāmanāhutimapāmīvāmapa duṣvapnyaṃ suva ||
[10.37.5] विश्वस्य हि परेषितो रक्षसि वरतमहेळयन्नुच्चरसिस्वधा अनु |
 यदद्य तवा सूर्योपब्रवामहै तं नो देवानु मंसीरत करतुम ||
viśvasya hi preṣito rakṣasi vratamaheḷayannuccarasisvadhā anu |
 yadadya tvā sūryopabravāmahai taṃ no devāanu maṃsīrata kratum ||
[10.37.6] तं नो दयावाप्र्थिवी तन न आप इन्द्रः शर्ण्वन्तु मरुतोहवं वचः |
 मा शूने भूम सूर्यस्य सन्द्र्शिभद्रं जीवन्तो जरणामशीमहि ||
taṃ no dyāvāpṛthivī tan na āpa indraḥ śṛṇvantu marutohavaṃ vacaḥ |
 mā śūne bhūma sūryasya sandṛśibhadraṃ jīvanto jaraṇāmaśīmahi ||
[10.37.7] विश्वाहा तवा सुमनसः सुचक्षसः परजावन्तो अनमीवानागसः |
 उद्यन्तं तवा मित्रमहो दिवे-दिवे जयोग जीवाःप्रति पश्येम सूर्य ||
viśvāhā tvā sumanasaḥ sucakṣasaḥ prajāvanto anamīvāanāghasaḥ |
 udyantaṃ tvā mitramaho dive-dive jyogh jīvāḥprati paśyema sūrya ||
[10.37.8] महि जयोतिर्बिभ्रतं तवा विचक्षण भास्वन्तं चक्षुषे चक्षुषे मयः |
 आरोहन्तं बर्हतः पाजसस परि वयंजीवाः परति पश्येम सूर्य ||
mahi jyotirbibhrataṃ tvā vicakṣaṇa bhāsvantaṃ cakṣuṣe cakṣuṣe mayaḥ |
 ārohantaṃ bṛhataḥ pājasas pari vayaṃjīvāḥ prati paśyema sūrya ||
[10.37.9] यस्य ते विश्वा भुवनानि केतुना पर चेरते नि च विशन्तेक्तुभिः |
 अनागास्त्वेन हरिकेश सूर्याह्नाह्ना नोवस्यसा-वस्यसोदिहि ||
yasya te viśvā bhuvanāni ketunā pra cerate ni ca viśanteaktubhiḥ |
 anāghāstvena harikeśa sūryāhnāhnā novasyasā-vasyasodihi ||
[10.37.10] शं नो भव चक्षसा शं नो अह्ना शं भानुना शंहिमा शं घर्णेन |
 यथा शमध्वञ्छमसद दुरोणेतत सूर्य दरविणं धेहि चित्रम ||
śaṃ no bhava cakṣasā śaṃ no ahnā śaṃ bhānunā śaṃhimā śaṃ ghṛṇena |
 yathā śamadhvañchamasad duroṇetat sūrya draviṇaṃ dhehi citram ||
[10.37.11] अस्माकं देवा उभयाय जन्मने शर्म यछत दविपदेचतुष्पदे |
 अदत पिबदूर्जयमानमाशितं तदस्मेशं योररपो दधातन ||
asmākaṃ devā ubhayāya janmane śarma yachata dvipadecatuṣpade |
 adat pibadūrjayamānamāśitaṃ tadasmeśaṃ yorarapo dadhātana ||
[10.37.12] यद वो देवाश्चक्र्म जिह्वया गुरु मनसो वा परयुतीदेवहेळनम |
 अरावा यो नो अभि दुछुनायते तस्मिन तदेनोवसवो नि धेतन ||
yad vo devāścakṛma jihvayā ghuru manaso vā prayutīdevaheḷanam |
 arāvā yo no abhi duchunāyate tasmin tadenovasavo ni dhetana ||

### Hymn 10.38

[10.38.1] अस्मिन न इन्द्र पर्त्सुतौ यशस्वति शिमीवति करन्दसि परावसातये |
 यत्र गोषाता धर्षितेषु खादिषु विष्वक्पतन्ति दिद्यवो नर्षाह्ये ||
asmin na indra pṛtsutau yaśasvati śimīvati krandasi prāvasātaye |
 yatra ghoṣātā dhṛṣiteṣu khādiṣu viṣvakpatanti didyavo nṛṣāhye ||
[10.38.2] स नः कषुमन्तं सदने वयूर्णुहि गोर्णसं रयिमिन्द्रश्रवाय्यम |
 सयाम ते जयतः शक्र मेदिनो यथा वयमुश्मसि तद वसो कर्धि ||
sa naḥ kṣumantaṃ sadane vyūrṇuhi ghoarṇasaṃ rayimindraśravāyyam |
 syāma te jayataḥ śakra medino yathā vayamuśmasi tad vaso kṛdhi ||
[10.38.3] यो नो दास आर्यो वा पुरुष्टुतादेव इन्द्र युधये चिकेतति |
 अस्माभिष टे सुषहाः सन्तु शत्रवस्त्वया वयं तान्वनुयाम संगमे ||
yo no dāsa āryo vā puruṣṭutādeva indra yudhaye ciketati |
 asmābhiṣ ṭe suṣahāḥ santu śatravastvayā vayaṃ tānvanuyāma saṃghame ||
[10.38.4] यो दभ्रेभिर्हव्यो यश्च भूरिभिर्यो अभीके वरिवोविन्न्र्षाह्ये |
 तं विखादे सस्निमद्य शरुतं नरमर्वाञ्चमिन्द्रमवसे करामहे ||
yo dabhrebhirhavyo yaśca bhūribhiryo abhīke varivovinnṛṣāhye |
 taṃ vikhāde sasnimadya śrutaṃ naramarvāñcamindramavase karāmahe ||
[10.38.5] सवव्र्जं हि तवामहमिन्द्र शुश्रवानानुदं वर्षभरध्रचोदनम |
 पर मुञ्चस्व परि कुत्सादिहा गहि किमुत्वावान मुष्कयोर्बद्ध आसते ||
svavṛjaṃ hi tvāmahamindra śuśravānānudaṃ vṛṣabharadhracodanam |
 pra muñcasva pari kutsādihā ghahi kimutvāvān muṣkayorbaddha āsate ||

### Hymn 10.39

[10.39.1] यो वां परिज्मा सुव्र्दश्विना रथो दोषामुषासो हव्योहविष्मता |
 शश्वत्तमासस्तमु वामिदं वयं पितुर्ननाम सुहवं हवामहे ||
yo vāṃ parijmā suvṛdaśvinā ratho doṣāmuṣāso havyohaviṣmatā |
 śaśvattamāsastamu vāmidaṃ vayaṃ piturnanāma suhavaṃ havāmahe ||
[10.39.2] चोदयतं सून्र्ताः पिन्वतं धिय उत पुरन्धीरीरयतन्तदुश्मसि |
 यशसं भागं कर्णुतं नो अश्विना सोमं नचारुं मघवत्सु नस कर्तम ||
codayataṃ sūnṛtāḥ pinvataṃ dhiya ut purandhīrīrayatantaduśmasi |
 yaśasaṃ bhāghaṃ kṛṇutaṃ no aśvinā somaṃ nacāruṃ maghavatsu nas kṛtam ||
[10.39.3] अमाजुरश्चिद भवथो युवं भगो.अनाशोश्चिदवितारापमस्य चित |
 अन्धस्य चिन नासत्या कर्शस्य चिद युवामिदाहुर्भिषजा रुतस्य चित ||
amājuraścid bhavatho yuvaṃ bhagho.anāśościdavitārāpamasya cit |
 andhasya cin nāsatyā kṛśasya cid yuvāmidāhurbhiṣajā rutasya cit ||
[10.39.4] युवं चयवानं सनयं यथा रथं पुनर्युवानंचरथाय तक्षथुः |
 निष टौग्र्यमूहथुरद्भ्यस परिविश्वेत ता वां सवनेषु परवाच्या ||
yuvaṃ cyavānaṃ sanayaṃ yathā rathaṃ punaryuvānaṃcarathāya takṣathuḥ |
 niṣ ṭaughryamūhathuradbhyas pariviśvet tā vāṃ savaneṣu pravācyā ||
[10.39.5] पुराणा वां वीर्या पर बरवा जने.अथो हासथुर्भिषजामयोभुवा |
 ता वां नु नव्याववसे करामहे.अयंनासत्या शरदरिर्यथा दधत ||
purāṇā vāṃ vīryā pra bravā jane.atho hāsathurbhiṣajāmayobhuvā |
 tā vāṃ nu navyāvavase karāmahe.ayaṃnāsatyā śradariryathā dadhat ||
[10.39.6] इयं वामह्वे शर्णुतं मे अश्विना पुत्रायेव पितरा मह्यंशिक्षतम |
 अनापिरज्ञा असजात्यामतिः पुरा तस्याभिशस्तेरव सप्र्तम ||
iyaṃ vāmahve śṛṇutaṃ me aśvinā putrāyeva pitarā mahyaṃśikṣatam |
 anāpirajñā asajātyāmatiḥ purā tasyāabhiśasterava spṛtam ||
[10.39.7] युवं रथेन विमदाय शुन्ध्युवं नयूहथुः पुरुमित्रस्ययोषणाम |
 युवं हवं वध्रिमत्या अगछतं युवंसुषुतिं चक्रथुः पुरन्धये ||
yuvaṃ rathena vimadāya śundhyuvaṃ nyūhathuḥ purumitrasyayoṣaṇām |
 yuvaṃ havaṃ vadhrimatyā aghachataṃ yuvaṃsuṣutiṃ cakrathuḥ purandhaye ||
[10.39.8] युवं विप्रस्य जरणामुपेयुषः पुनः कलेरक्र्णुतंयुवद वयः |
 युवं वन्दनं रश्यदादुदूपथुर्युवंसद्यो विश्पलामेतवे कर्थः ||
yuvaṃ viprasya jaraṇāmupeyuṣaḥ punaḥ kalerakṛṇutaṃyuvad vayaḥ |
 yuvaṃ vandanaṃ ṛśyadādudūpathuryuvaṃsadyo viśpalāmetave kṛthaḥ ||
[10.39.9] युवं ह रेभं वर्षणा गुहा हितमुदैरयतम्मम्र्वांसमश्विना |
 युवं रबीसमुत तप्तमत्रयोमन्वन्तं चक्रथुः सप्तवध्रये ||
yuvaṃ ha rebhaṃ vṛṣaṇā ghuhā hitamudairayatammamṛvāṃsamaśvinā |
 yuvaṃ ṛbīsamuta taptamatrayaomanvantaṃ cakrathuḥ saptavadhraye ||
[10.39.10] युवं शवेतं पेदवे.अश्विनाश्वं नवभिर्वाजैर्नवतीच वाजिनम |
 चर्क्र्त्यं ददथुर्द्रावयत्सखं भगं नन्र्भ्यो हव्यं मयोभुबम ||
yuvaṃ śvetaṃ pedave.aśvināśvaṃ navabhirvājairnavatīca vājinam |
 carkṛtyaṃ dadathurdrāvayatsakhaṃ bhaghaṃ nanṛbhyo havyaṃ mayobhubam ||
[10.39.11] न तं राजानावदिते कुतश्चन नांहो अश्नोति दुरितंनकिर्भयम |
 यमश्विना सुहवा रुद्रवर्तनी पुरोरथंक्र्णुथः पत्न्या सह ||
na taṃ rājānāvadite kutaścana nāṃho aśnoti duritaṃnakirbhayam |
 yamaśvinā suhavā rudravartanī purorathaṃkṛṇuthaḥ patnyā saha ||
[10.39.12] आ तेन यातं मनसो जवीयसा रथं यं वां रभवश्चक्रुरश्विना |
 यस्य योगे दुहिता जायते दिव उभे अहनीसुदिने विवस्वतः ||
ā tena yātaṃ manaso javīyasā rathaṃ yaṃ vāṃ ṛbhavaścakruraśvinā |
 yasya yoghe duhitā jāyate diva ubhe ahanīsudine vivasvataḥ ||
[10.39.13] ता वर्तिर्यातं जयुषा वि पर्वतमपिन्वतं शयवेधेनुमश्विना |
 वर्कस्य चिद वर्तिकामन्तरास्याद युवंशचीभिर्ग्रसिताममुञ्चतम ||
tā vartiryātaṃ jayuṣā vi parvatamapinvataṃ śayavedhenumaśvinā |
 vṛkasya cid vartikāmantarāsyād yuvaṃśacībhirghrasitāmamuñcatam ||
[10.39.14] एतं वां सतोममश्विनावकर्मातक्षाम भर्गवो न रथम |
 नयम्र्क्षाम योषणां न मर्ये नित्यं न सूनुन्तनयं दधानाः ||
etaṃ vāṃ stomamaśvināvakarmātakṣāma bhṛghavo na ratham |
 nyamṛkṣāma yoṣaṇāṃ na marye nityaṃ na sūnuntanayaṃ dadhānāḥ ||

### Hymn 10.40

[10.40.1] रथं यान्तं कुह को ह वां नरा परति दयुमन्तंसुविताय भूषति |
 परातर्यावाणं विभ्वं विशे-विशेवस्तोर वस्तोर्वहमानं धिया शमि ||
rathaṃ yāntaṃ kuha ko ha vāṃ narā prati dyumantaṃsuvitāya bhūṣati |
 prātaryāvāṇaṃ vibhvaṃ viśe-viśevastor vastorvahamānaṃ dhiyā śami ||
[10.40.2] कुह सविद दोषा कुह वस्तोरश्विना कुहाभिपित्वं करतःकुहोषतुः |
 को वां शयुत्रा विधवेव देवरं मर्यं नयोषा कर्णुते सधस्थ आ ||
kuha svid doṣā kuha vastoraśvinā kuhābhipitvaṃ karataḥkuhoṣatuḥ |
 ko vāṃ śayutrā vidhaveva devaraṃ maryaṃ nayoṣā kṛṇute sadhastha ā ||
[10.40.3] परातर्जरेथे जरणेव कापया वस्तोर-वस्तोर्यजता गछथोग्र्हम |
 कस्य धवस्रा भवथः कस्य वा नरा राजपुत्रेवसवनाव गछथः ||
prātarjarethe jaraṇeva kāpayā vastor-vastoryajatā ghachathoghṛham |
 kasya dhvasrā bhavathaḥ kasya vā narā rājaputrevasavanāva ghachathaḥ ||
[10.40.4] युवां मर्गेव वारणा मर्गण्यवो दोषा वस्तोर्हविषा निह्वयामहे |
 युवं होत्रां रतुथा जुह्वते नरेषं जनायवहथः शुभस पती ||
yuvāṃ mṛgheva vāraṇā mṛghaṇyavo doṣā vastorhaviṣā nihvayāmahe |
 yuvaṃ hotrāṃ ṛtuthā juhvate nareṣaṃ janāyavahathaḥ śubhas patī ||
[10.40.5] युवां ह घोषा पर्यश्विना यती राज्ञ ऊचे दुहिताप्र्छे वां नरा |
 भूतं मे अह्न उत भूतमक्तवेऽशवावते रथिने शक्तमर्वते ||
yuvāṃ ha ghoṣā paryaśvinā yatī rājña ūce duhitāpṛche vāṃ narā |
 bhūtaṃ me ahna uta bhūtamaktave’śvāvate rathine śaktamarvate ||
[10.40.6] युवं कवी षठः पर्यश्विना रथं विशो न कुत्सोजरितुर्नशायथः |
 युवोर्ह मक्षा पर्यश्विना मध्वासा भरत निष्क्र्तं न योषणा ||
yuvaṃ kavī ṣṭhaḥ paryaśvinā rathaṃ viśo na kutsojariturnaśāyathaḥ |
 yuvorha makṣā paryaśvinā madhvāsā bharata niṣkṛtaṃ na yoṣaṇā ||
[10.40.7] युवं ह भुज्युं युवमश्विना वशं युवं शिञ्जारमुशनामुपारथुः |
 युवो ररावा परि सख्यमासते युवोरहमवसा सुम्नमा चके ||
yuvaṃ ha bhujyuṃ yuvamaśvinā vaśaṃ yuvaṃ śiñjāramuśanāmupārathuḥ |
 yuvo rarāvā pari sakhyamāsate yuvorahamavasā sumnamā cake ||
[10.40.8] युवं ह कर्शं युवमश्विना शयुं युवं विधन्तंविधवामुरुष्यथः |
 युवं सनिभ्य सतनयन्तमश्विनापव्रजमूर्णुथः सप्तास्यम ||
yuvaṃ ha kṛśaṃ yuvamaśvinā śayuṃ yuvaṃ vidhantaṃvidhavāmuruṣyathaḥ |
 yuvaṃ sanibhya stanayantamaśvināpavrajamūrṇuthaḥ saptāsyam ||
[10.40.9] जनिष्ट योषा पतयत कनीनको वि चारुहन वीरुधोदंसना अनु |
 आस्मै रीयन्ते निवनेव सिन्धवो.अस्मा अह्नेभवति तत पतित्वनम ||
janiṣṭa yoṣā patayat kanīnako vi cāruhan vīrudhodaṃsanā anu |
 āsmai rīyante nivaneva sindhavo.asmā ahnebhavati tat patitvanam ||
[10.40.10] जीवं रुदन्ति वि मयन्ते अध्वरे दीर्घामनु परसितिन्दीधियुर्नरः |
 वामं पित्र्भ्यो य इदं समेरिरे मयःपतिभ्यो जनयः परिष्वजे ||
jīvaṃ rudanti vi mayante adhvare dīrghāmanu prasitindīdhiyurnaraḥ |
 vāmaṃ pitṛbhyo ya idaṃ samerire mayaḥpatibhyo janayaḥ pariṣvaje ||
[10.40.11] न तस्य विद्म तदु षु पर वोचत युवा ह यद युवत्याःक्षेति योनिषु |
 परियोस्रियस्य वर्षभस्य रेतिनो गर्हंगमेमाश्विना तदुश्मसि ||
na tasya vidma tadu ṣu pra vocata yuvā ha yad yuvatyāḥkṣeti yoniṣu |
 priyosriyasya vṛṣabhasya retino ghṛhaṃghamemāśvinā taduśmasi ||
[10.40.12] आ वामगन सुमतिर्वाजिनीवसू नयश्विना हर्त्सु कामायंसत |
 अभूतं गोपा मिथुना शुभस पती परियार्यम्णो दुर्यानशीमहि ||
ā vāmaghan sumatirvājinīvasū nyaśvinā hṛtsu kāmāayaṃsata |
 abhūtaṃ ghopā mithunā śubhas patī priyāaryamṇo duryānaśīmahi ||
[10.40.13] ता मन्दसाना मनुषो दुरोण आ धत्तं रयिं सहवीरंवचस्यवे |
 कर्तं तीर्थं सुप्रपाणं शुभस पतीस्थाणुं पथेष्ठामप दुर्मतिं हतम ||
tā mandasānā manuṣo duroṇa ā dhattaṃ rayiṃ sahavīraṃvacasyave |
 kṛtaṃ tīrthaṃ suprapāṇaṃ śubhas patīsthāṇuṃ patheṣṭhāmapa durmatiṃ hatam ||
[10.40.14] कव सविदद्य कतमास्वश्विना विक्षु दस्रा मादयेतेशुभस पती |
 क ईं नि येमे कतमस्य जग्मतुर्विप्रस्य वायजमानस्य वा गर्हम ||
kva svidadya katamāsvaśvinā vikṣu dasrā mādayeteśubhas patī |
 ka īṃ ni yeme katamasya jaghmaturviprasya vāyajamānasya vā ghṛham ||

### Hymn 10.41

[10.41.1] समानमु तयं पुरुहूतमुक्थ्यं रथं तरिचक्रं सवनागनिग्मतम |
 परिज्मानं विदथ्यं सुव्र्क्तिभिर्वयंव्युष्टा उषसो हवामहे ||
samānamu tyaṃ puruhūtamukthyaṃ rathaṃ tricakraṃ savanāghanighmatam |
 parijmānaṃ vidathyaṃ suvṛktibhirvayaṃvyuṣṭā uṣaso havāmahe ||
[10.41.2] परातर्युजं नासत्याधि तिष्ठथः परातर्यावाणम्मधुवाहनं रथम |
 विशो येन गछथो यज्वरीर्नराकीरेश्चिद यज्ञं होत्र्मन्तमश्विना ||
prātaryujaṃ nāsatyādhi tiṣṭhathaḥ prātaryāvāṇammadhuvāhanaṃ ratham |
 viśo yena ghachatho yajvarīrnarākīreścid yajñaṃ hotṛmantamaśvinā ||
[10.41.3] अध्वर्युं वा मधुपाणिं सुहस्त्यमग्निधं वाध्र्तदक्षं दमूनसम |
 विप्रस्य वा यत सवननि गछथोऽत आ यातं मधुपेयमश्विना ||
adhvaryuṃ vā madhupāṇiṃ suhastyamaghnidhaṃ vādhṛtadakṣaṃ damūnasam |
 viprasya vā yat savanani ghachatho’ta ā yātaṃ madhupeyamaśvinā ||

### Hymn 10.42

[10.42.1] अस्तेव सु परतरं लायमस्यन भूषन्निव पर भरास्तोममस्मै |
 वाचा विप्रास्तरत वाचमर्यो नि रामयजरितः सोम इन्द्रम ||
asteva su prataraṃ lāyamasyan bhūṣanniva pra bharāstomamasmai |
 vācā viprāstarata vācamaryo ni rāmayajaritaḥ soma indram ||
[10.42.2] दोहेन गामुप शिक्षा सखायं पर बोधय जरितर्जारमिन्द्रम |
 कोशं न पूर्णं वसुना नय्र्ष्टमा चयावयमघदेयाय शूरम ||
dohena ghāmupa śikṣā sakhāyaṃ pra bodhaya jaritarjāramindram |
 kośaṃ na pūrṇaṃ vasunā nyṛṣṭamā cyāvayamaghadeyāya śūram ||
[10.42.3] किमङग तवा मघवन भोजमाहुः शिशीहि मा शिशयन्त्वा शर्णोमि |
 अप्नस्वती मम धीरस्तु शक्र वसुविदम्भगमिन्द्रा भरा नः ||
kimaṅgha tvā maghavan bhojamāhuḥ śiśīhi mā śiśayantvā śṛṇomi |
 apnasvatī mama dhīrastu śakra vasuvidambhaghamindrā bharā naḥ ||
[10.42.4] तवां जना ममसत्येष्विन्द्र सन्तस्थाना वि हवयन्तेसमीके |
 अत्रा युजं कर्णुते यो हविष्मान नासुन्वतासख्यं वष्टि शूरः ||
tvāṃ janā mamasatyeṣvindra santasthānā vi hvayantesamīke |
 atrā yujaṃ kṛṇute yo haviṣmān nāsunvatāsakhyaṃ vaṣṭi śūraḥ ||
[10.42.5] धनं न सयन्द्रं बहुलं यो अस्मै तीव्रान सोमानासुनोतिप्रयस्वान |
 तस्मै शत्रून सुतुकान परातरह्नो निस्वष्ट्रान युवति हन्ति वर्त्रम ||
dhanaṃ na syandraṃ bahulaṃ yo asmai tīvrān somānāsunotiprayasvān |
 tasmai śatrūn sutukān prātarahno nisvaṣṭrān yuvati hanti vṛtram ||
[10.42.6] यस्मिन वयं दधिमा शंसमिन्द्रे यः शिश्राय मघवाकाममस्मे |
 आराच्चित सन भयतामस्य शत्रुर्न्यस्मैद्युम्ना जन्या नमन्ताम ||
yasmin vayaṃ dadhimā śaṃsamindre yaḥ śiśrāya maghavākāmamasme |
 ārāccit san bhayatāmasya śatrurnyasmaidyumnā janyā namantām ||
[10.42.7] आराच्छत्रुमप बाधस्व दूरमुग्रो यः शम्बःपुरुहूत तेन |
 अस्मे धेहि यवमद गोमदिन्द्र कर्धी धियंजरित्रे वाजरत्नाम ||
ārācchatrumapa bādhasva dūramughro yaḥ śambaḥpuruhūta tena |
 asme dhehi yavamad ghomadindra kṛdhī dhiyaṃjaritre vājaratnām ||
[10.42.8] पर यमन्तर्व्र्षसवासो अग्मन तीव्राः सोमा बहुलान्तासैन्द्रम |
 नाह दामानं मघवा नि यंसन नि सुन्वते वहतिभूरि वामम ||
pra yamantarvṛṣasavāso aghman tīvrāḥ somā bahulāntāsaindram |
 nāha dāmānaṃ maghavā ni yaṃsan ni sunvate vahatibhūri vāmam ||
[10.42.9] उत परहामतिदीव्या जयाति कर्तं यच्छ्वघ्नी विचिनोतिकाले |
 यो देवकामो न धना रुणद्धि समित तं रायास्र्जति सवधावान ||
uta prahāmatidīvyā jayāti kṛtaṃ yacchvaghnī vicinotikāle |
 yo devakāmo na dhanā ruṇaddhi samit taṃ rāyāsṛjati svadhāvān ||
[10.42.10] गोभिष टरेमामतिं दुरेवां यवेन कषुधं पुरुहूतविश्वाम |
 वयं राजभिः परथमा धनान्यस्माकेनव्र्जनेना जयेम ||
ghobhiṣ ṭaremāmatiṃ durevāṃ yavena kṣudhaṃ puruhūtaviśvām |
 vayaṃ rājabhiḥ prathamā dhanānyasmākenavṛjanenā jayema ||
[10.42.11] बर्हस्पतिर्नः परि पातु पश्चादुतोत्तरस्मादधरादघायोः |
 इद्रः पुरस्तादुत मध्यतो नः सखा सखिभ्योवरिवः कर्णोतु ||
bṛhaspatirnaḥ pari pātu paścādutottarasmādadharādaghāyoḥ |
 idraḥ purastāduta madhyato naḥ sakhā sakhibhyovarivaḥ kṛṇotu ||

### Hymn 10.43

[10.43.1] अछा म इन्द्रं मतयः सवर्विदः सध्रीचीर्विश्वाुशतीरनूषत |
 परि षवजन्ते जनयो यथा पतिं मर्यंन शुन्ध्युं मघवानमूतये ||
achā ma indraṃ matayaḥ svarvidaḥ sadhrīcīrviśvāuśatīranūṣata |
 pari ṣvajante janayo yathā patiṃ maryaṃna śundhyuṃ maghavānamūtaye ||
[10.43.2] न घा तवद्रिगप वेति मे मनस्त्वे इत कामं पुरुहूतशिश्रय |
 राजेव दस्म नि षदो.अधि बर्हिष्यस्मिन सु सोमेऽवपानमस्तु ते ||
na ghā tvadrighapa veti me manastve it kāmaṃ puruhūtaśiśraya |
 rājeva dasma ni ṣado.adhi barhiṣyasmin su some’vapānamastu te ||
[10.43.3] विषूव्र्दिन्द्रो अमतेरुत कषुधः स इद रायो मघवावस्व ईशते |
 तस्येदिमे परवणे सप्त सिन्धवो वयोवर्धन्ति वर्षभस्य शुष्मिणः ||
viṣūvṛdindro amateruta kṣudhaḥ sa id rāyo maghavāvasva īśate |
 tasyedime pravaṇe sapta sindhavo vayovardhanti vṛṣabhasya śuṣmiṇaḥ ||
[10.43.4] वयो न वर्क्षं सुपलाशमासदन सोमास इन्द्रं मन्दिनश्चमूषदः |
 परैषामनीकं शवसा दविद्युतद विदत्स्वर्मनवे जयोतिरार्यम ||
vayo na vṛkṣaṃ supalāśamāsadan somāsa indraṃ mandinaścamūṣadaḥ |
 praiṣāmanīkaṃ śavasā davidyutad vidatsvarmanave jyotirāryam ||
[10.43.5] कर्तं न शवघ्नी वि चिनोति देवने संवर्गं यन मघवासूर्यं जयत |
 न तत ते अन्यो अनु वीर्यं शकन नपुराणो मघवन नोत नूतनः ||
kṛtaṃ na śvaghnī vi cinoti devane saṃvarghaṃ yan maghavāsūryaṃ jayat |
 na tat te anyo anu vīryaṃ śakan napurāṇo maghavan nota nūtanaḥ ||
[10.43.6] विशं-विशं मघवा पर्यशायत जनानां धेनावचाकशद वर्षा |
 यस्याह शक्रः सवनेषु रण्यति सतीव्रैः सोमैः सहते पर्तन्यतः ||
viśaṃ-viśaṃ maghavā paryaśāyata janānāṃ dhenāavacākaśad vṛṣā |
 yasyāha śakraḥ savaneṣu raṇyati satīvraiḥ somaiḥ sahate pṛtanyataḥ ||
[10.43.7] आपो न सिन्धुमभि यत समक्षरन सोमास इन्द्रं कुल्यािव हरदम |
 वर्धन्ति विप्रा महो अस्य सादने यवं नव्र्ष्टिर्दिव्येन दानुना ||
āpo na sindhumabhi yat samakṣaran somāsa indraṃ kulyāiva hradam |
 vardhanti viprā maho asya sādane yavaṃ navṛṣṭirdivyena dānunā ||
[10.43.8] वर्षा न करुद्धः पतयद रजस्स्वा यो अर्यपत्नीरक्र्णोदिमा अपः |
 स सुन्वते मघवा जीरदानवे.अविन्दज्ज्योतिर्मनवे हविष्मते ||
vṛṣā na kruddhaḥ patayad rajassvā yo aryapatnīrakṛṇodimā apaḥ |
 sa sunvate maghavā jīradānave.avindajjyotirmanave haviṣmate ||
[10.43.9] उज्जायतां परशुर्ज्योतिषा सह भूया रतस्य सुदुघापुराणवत |
 वि रोचतामरुषो भानुना शुचिः सवर्णशुक्रं शुशुचीत सत्पतिः ||
ujjāyatāṃ paraśurjyotiṣā saha bhūyā ṛtasya sudughāpurāṇavat |
 vi rocatāmaruṣo bhānunā śuciḥ svarṇaśukraṃ śuśucīta satpatiḥ ||
[10.43.10] गोभिष टरेमामतिं... ||
ghobhiṣ ṭaremāmatiṃ... ||
[10.43.11] बर्हस्पतिर्नः परि... ||
bṛhaspatirnaḥ pari... ||

### Hymn 10.44

[10.44.1] आ यात्विन्द्रः सवपतिर्मदाय यो धर्मणा तूतुजानस्तुविष्मान |
 परत्वक्षाणो अति विश्वा सहांस्यपारेणमहता वर्ष्ण्येन ||
ā yātvindraḥ svapatirmadāya yo dharmaṇā tūtujānastuviṣmān |
 pratvakṣāṇo ati viśvā sahāṃsyapāreṇamahatā vṛṣṇyena ||
[10.44.2] सुष्ठामा रथः सुयमा हरी ते मिम्यक्ष वज्रो नर्पतेगभस्तौ |
 शीभं राजन सुपथा याह्यर्वां वर्धामते पपुषो वर्ष्ण्यानि ||
suṣṭhāmā rathaḥ suyamā harī te mimyakṣa vajro nṛpateghabhastau |
 śībhaṃ rājan supathā yāhyarvāṃ vardhāmate papuṣo vṛṣṇyāni ||
[10.44.3] एन्द्रवाहो नर्पतिं वज्रबाहुमुग्रमुग्रासस्तविषास एनम |
 परत्वक्षसं वर्षभं सत्यशुष्ममेमस्मत्रा सधमादोवहन्तु ||
endravāho nṛpatiṃ vajrabāhumughramughrāsastaviṣāsa enam |
 pratvakṣasaṃ vṛṣabhaṃ satyaśuṣmamemasmatrā sadhamādovahantu ||
[10.44.4] एवा पतिं दरोणसाचं सचेतसमूर्ज सकम्भं धरुणा वर्षायसे |
 ओजः कर्ष्व सं गर्भाय तवे अप्यसो यथाकेनिपानामिनो वर्धे ||
evā patiṃ droṇasācaṃ sacetasamūrja skambhaṃ dharuṇaā vṛṣāyase |
 ojaḥ kṛṣva saṃ ghṛbhāya tve apyaso yathākenipānāmino vṛdhe ||
[10.44.5] गमन्नस्मे वसून्या हि शंसिषं सवाशिषं भरमायाहि सोमिनः |
 तवमीशिषे सास्मिन्ना सत्सि बर्हिष्यनाध्र्ष्या तव पात्राणि धर्मणा ||
ghamannasme vasūnyā hi śaṃsiṣaṃ svāśiṣaṃ bharamāyāhi sominaḥ |
 tvamīśiṣe sāsminnā satsi barhiṣyanādhṛṣyā tava pātrāṇi dharmaṇā ||
[10.44.6] पर्थक परायन परथमा देवहूतयो.अक्र्ण्वत शरवस्यानिदुष्टरा |
 न ये शेकुर्यज्ञियां नावमारुहमीर्मैवते नयविशन्त केपयः ||
pṛthak prāyan prathamā devahūtayo.akṛṇvata śravasyāniduṣṭarā |
 na ye śekuryajñiyāṃ nāvamāruhamīrmaivate nyaviśanta kepayaḥ ||
[10.44.7] एवैवापागपरे सन्तु दूढ्यो.अश्वा येषां दुर्युजायुयुज्रे |
 इत्था ये परागुपरे सन्ति दावने पुरूणियत्र वयुनानि भोजना ||
evaivāpāghapare santu dūḍhyo.aśvā yeṣāṃ duryujaāyuyujre |
 itthā ye prāghupare santi dāvane purūṇiyatra vayunāni bhojanā ||
[10.44.8] गिरीन्रज्रान रेजमानानधारयद दयौः करन्ददन्तरिक्षाणि कोपयत |
 समीचीने धिषणे वि षकभायतिव्र्ष्णः पीत्वा मद उक्थानि शंसति ||
ghirīnrajrān rejamānānadhārayad dyauḥ krandadantarikṣāṇi kopayat |
 samīcīne dhiṣaṇe vi ṣkabhāyativṛṣṇaḥ pītvā mada ukthāni śaṃsati ||
[10.44.9] इमं बिभर्मि सुक्र्तं ते अङकुशं येनारुजासि मघवञ्छफारुजः |
 अस्मिन सु ते सवने अस्त्वोक्यं सुत इष्टौमघवन बोध्याभगः ||
imaṃ bibharmi sukṛtaṃ te aṅkuśaṃ yenārujāsi maghavañchaphārujaḥ |
 asmin su te savane astvokyaṃ suta iṣṭaumaghavan bodhyābhaghaḥ ||
[10.44.10] गोभिष टरेमामतिं... ||
ghobhiṣ ṭaremāmatiṃ... ||
[10.44.11] बर्हस्पतिर्नः परि... ||
bṛhaspatirnaḥ pari... ||

### Hymn 10.45

[10.45.1] दिवस परि परथमं जज्ञे अग्निरस्मद दवितीयं परिजातवेदाः |
 तर्तीयमप्सु नर्मणा अजस्रमिन्धान एनंजरते सवाधीः ||
divas pari prathamaṃ jajñe aghnirasmad dvitīyaṃ parijātavedāḥ |
 tṛtīyamapsu nṛmaṇā ajasramindhāna enaṃjarate svādhīḥ ||
[10.45.2] विद्मा ते अग्ने तरेधा तरयाणि विद्मा ते धाम विभ्र्तापुरुत्रा |
 विद्मा ते नाम परमं गुहा यद विद्मा तमुत्सं यत आजगन्थ ||
vidmā te aghne tredhā trayāṇi vidmā te dhāma vibhṛtāpurutrā |
 vidmā te nāma paramaṃ ghuhā yad vidmā tamutsaṃ yata ājaghantha ||
[10.45.3] समुद्रे तवा नर्मणा अप्स्वन्तर्न्र्चक्षा ईधे दिवो अग्नूधन |
 तर्तीये तवा रजसि तस्थिवांसमपामुपस्थेमहिषा अवर्धन ||
samudre tvā nṛmaṇā apsvantarnṛcakṣā īdhe divo aghnaūdhan |
 tṛtīye tvā rajasi tasthivāṃsamapāmupasthemahiṣā avardhan ||
[10.45.4] अक्रन्ददग्नि सतनयन्निव दयौः कषामा रेरिहद वीरुधःसमञ्जन |
 सद्यो जज्ञानो वि हीमिद्धो अख्यदा रोदसीभानुना भात्यन्तः ||
akrandadaghni stanayanniva dyauḥ kṣāmā rerihad vīrudhaḥsamañjan |
 sadyo jajñāno vi hīmiddho akhyadā rodasībhānunā bhātyantaḥ ||
[10.45.5] शरीणामुदारो धरुणो रयीणां मनीषाणाम्प्रार्पणः सोमगोपाः |
 वसुः सूनुः सहसो अप्सु राजावि भात्यग्र उषसामिधानः ||
śrīṇāmudāro dharuṇo rayīṇāṃ manīṣāṇāmprārpaṇaḥ somaghopāḥ |
 vasuḥ sūnuḥ sahaso apsu rājāvi bhātyaghra uṣasāmidhānaḥ ||
[10.45.6] विश्वस्य केतुर्भुवनस्य गर्भ आ रोदसी अप्र्णाज्जायमानः |
 वीळुं चिदद्रिमभिनत परायञ जना यदग्निमयजन्त पञ्च ||
viśvasya keturbhuvanasya gharbha ā rodasī apṛṇājjāyamānaḥ |
 vīḷuṃ cidadrimabhinat parāyañ janā yadaghnimayajanta pañca ||
[10.45.7] उशिक पावको अरतिः सुमेधा मर्तेष्वग्निरम्र्तो नि धायि |
 इयर्ति धूममरुषं भरिभ्रदुच्छुक्रेण शोचिषाद्या इनक्षन ||
uśik pāvako aratiḥ sumedhā marteṣvaghniramṛto ni dhāyi |
 iyarti dhūmamaruṣaṃ bharibhraducchukreṇa śociṣādyā inakṣan ||
[10.45.8] दर्शानो रुक्म उर्विया वयद्यौद दुर्मर्षमायुः शरियेरुचानः |
 अग्निरम्र्तो अभवद वयोभिर्यदेनं दयौर्जनयत सुरेताः ||
dṛśāno rukma urviyā vyadyaud durmarṣamāyuḥ śriyerucānaḥ |
 aghniramṛto abhavad vayobhiryadenaṃ dyaurjanayat suretāḥ ||
[10.45.9] यस्ते अद्य कर्णवद भद्रशोचे.अपूपं देव घर्तवन्तमग्ने |
 पर तं नय परतरं वस्यो अछाभि सुम्नं देवभक्तंयविष्ठ ||
yaste adya kṛṇavad bhadraśoce.apūpaṃ deva ghṛtavantamaghne |
 pra taṃ naya prataraṃ vasyo achābhi sumnaṃ devabhaktaṃyaviṣṭha ||
[10.45.10] आ तं भज सौश्रवसेष्वग्न उक्थौक्थ आ भज शस्यमाने |
 परियः सूर्ये परियो अग्ना भवात्युज्जातेन भिनददुज्जनित्वैः ||
ā taṃ bhaja sauśravaseṣvaghna ukthauktha ā bhaja śasyamāne |
 priyaḥ sūrye priyo aghnā bhavātyujjātena bhinadadujjanitvaiḥ ||
[10.45.11] तवामग्ने यजमाना अनु दयून विश्वा वसु दधिरे वार्याणि |
 तवया सह दरविणमिछमाना वरजं गोमन्तमुशिजो विवव्रुः ||
tvāmaghne yajamānā anu dyūn viśvā vasu dadhire vāryāṇi |
 tvayā saha draviṇamichamānā vrajaṃ ghomantamuśijo vivavruḥ ||
[10.45.12] अस्ताव्यग्निर्नरां सुशेवो वैश्वानर रषिभिःसोमगोपाः |
 अद्वेषे दयावाप्र्थिवी हुवेम देवा धत्त रयिमस्मे सुवीरम ||
astāvyaghnirnarāṃ suśevo vaiśvānara ṛṣibhiḥsomaghopāḥ |
 adveṣe dyāvāpṛthivī huvema devā dhatta rayimasme suvīram ||

### Hymn 10.46

[10.46.1] पर होता जातो महान नभोविन नर्षद्वा सीददपामुपस्थे |
 दधिर्यो धायि स ते वयांसि यन्ता वसूनि विधतेतनूपाः ||
pra hotā jāto mahān nabhovin nṛṣadvā sīdadapāmupasthe |
 dadhiryo dhāyi sa te vayāṃsi yantā vasūni vidhatetanūpāḥ ||
[10.46.2] इमं विधन्तो अपां सधस्थे पशुं न नष्टं पदैरनु गमन |
 गुहा चतन्तमुशिजो नमोभिरिछन्तो धीराभ्र्गवो.अविन्दन ||
imaṃ vidhanto apāṃ sadhasthe paśuṃ na naṣṭaṃ padairanu ghman |
 ghuhā catantamuśijo namobhirichanto dhīrābhṛghavo.avindan ||
[10.46.3] इमं तरितो भूर्यविन्ददिछन वैभूवसो मूर्धन्यघ्न्यायाः |
 स शेव्र्धो जात आ हर्म्येषु नाभिर्युवाभवति रोचनस्य ||
imaṃ trito bhūryavindadichan vaibhūvaso mūrdhanyaghnyāyāḥ |
 sa śevṛdho jāta ā harmyeṣu nābhiryuvābhavati rocanasya ||
[10.46.4] मन्द्रं होतारमुशिजो नमोभिः पराञ्चं यज्ञं नेतारमध्वराणाम |
 विशामक्र्ण्वन्नरतिं पावकं हव्यवाहन्दधतो मानुषेषु ||
mandraṃ hotāramuśijo namobhiḥ prāñcaṃ yajñaṃ netāramadhvarāṇām |
 viśāmakṛṇvannaratiṃ pāvakaṃ havyavāhandadhato mānuṣeṣu ||
[10.46.5] पर भूर्जयन्तं महां विपोधां मूरा अमूरं पुरान्दर्माणम |
 नयन्तो गर्भं वनां धियं धुर्हिरिश्मश्रुं नार्वाणं धनर्चम ||
pra bhūrjayantaṃ mahāṃ vipodhāṃ mūrā amūraṃ purāndarmāṇam |
 nayanto gharbhaṃ vanāṃ dhiyaṃ dhurhiriśmaśruṃ nārvāṇaṃ dhanarcam ||
[10.46.6] नि पस्त्यासु तरित सतभूयन परिवीतो योनौ सीददन्तः |
 अतः संग्र्भ्या विशां दमूना विधर्मणायन्त्रैरीयतेनॄन ||
ni pastyāsu trita stabhūyan parivīto yonau sīdadantaḥ |
 ataḥ saṃghṛbhyā viśāṃ damūnā vidharmaṇāyantrairīyatenṝn ||
[10.46.7] अस्याजरासो दमामरित्रा अर्चद्धूमासो अग्नयः पावकाः |
 शवितीचयः शवात्रासो भुरण्यवो वनर्षदो वायवो नसोमाः ||
asyājarāso damāmaritrā arcaddhūmāso aghnayaḥ pāvakāḥ |
 śvitīcayaḥ śvātrāso bhuraṇyavo vanarṣado vāyavo nasomāḥ ||
[10.46.8] पर जिह्वया भरते वेपो अग्निः पर वयुनानि चेतसाप्र्थिव्याः |
 तमायवः शुचयन्तं पावकं मन्द्रंहोतारं दधिरे यजिष्ठम ||
pra jihvayā bharate vepo aghniḥ pra vayunāni cetasāpṛthivyāḥ |
 tamāyavaḥ śucayantaṃ pāvakaṃ mandraṃhotāraṃ dadhire yajiṣṭham ||
[10.46.9] दयावा यमग्निं पर्थिवी जनिष्टामापस्त्वष्टा भर्गवोयं सहोभिः |
 ईळेन्यं परथमं मातरिश्वा देवास्ततक्षुर्मनवे यजत्रम ||
dyāvā yamaghniṃ pṛthivī janiṣṭāmāpastvaṣṭā bhṛghavoyaṃ sahobhiḥ |
 īḷenyaṃ prathamaṃ mātariśvā devāstatakṣurmanave yajatram ||
[10.46.10] यं तवा देवा दधिरे हव्यवाहं पुरुस्प्र्हो मानुषासोयजत्रम |
 स यामन्नग्ने सतुवते वयो धाः पर देवयन्यशसः सं हि पूर्वीः ||
yaṃ tvā devā dadhire havyavāhaṃ puruspṛho mānuṣāsoyajatram |
 sa yāmannaghne stuvate vayo dhāḥ pra devayanyaśasaḥ saṃ hi pūrvīḥ ||

### Hymn 10.47

[10.47.1] जग्र्भ्मा ते दक्षिणमिन्द्र हस्तं वसूयवो वसुपतेवसूनाम |
 विद्मा हि तवा गोपतिं शूर गोनामस्मभ्यंचित्रं वर्षणं रयिं दाः ||
jaghṛbhmā te dakṣiṇamindra hastaṃ vasūyavo vasupatevasūnām |
 vidmā hi tvā ghopatiṃ śūra ghonāmasmabhyaṃcitraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||
[10.47.2] सवायुधं सववसं सुनीथं चतुःसमुद्रं धरुनंरयीणाम |
 चर्क्र्त्यं शंस्यं भूरिवारमस्मभ्यंचित्रं वर्षणं रयिं दाः ||
svāyudhaṃ svavasaṃ sunīthaṃ catuḥsamudraṃ dharunaṃrayīṇām |
 carkṛtyaṃ śaṃsyaṃ bhūrivāramasmabhyaṃcitraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||
[10.47.3] सुब्रह्माणं देववन्तं बर्हन्तमुरुं गभीरं पर्थुबुध्नमिन्द्र |
 शरुतर्षिमुग्रमभिमातिषाहमस्मभ्यं चित्रंव्र्षणं रयिं दाः ||
subrahmāṇaṃ devavantaṃ bṛhantamuruṃ ghabhīraṃ pṛthubudhnamindra |
 śrutaṛṣimughramabhimātiṣāhamasmabhyaṃ citraṃvṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||
[10.47.4] सनद्वाजं विप्रवीरं तरुत्रं धनस्प्र्तं शूशुवांसंसुदक्षम |
 दस्युहनं पूर्भिदमिन्द्र सत्यमस्मभ्यंचित्रं वर्षणं रयिं दाः ||
sanadvājaṃ vipravīraṃ tarutraṃ dhanaspṛtaṃ śūśuvāṃsaṃsudakṣam |
 dasyuhanaṃ pūrbhidamindra satyamasmabhyaṃcitraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||
[10.47.5] अश्वावन्तं रथिनं वीरवन्तं सहस्रिणं शतिनंवाजमिन्द्र |
 भद्रव्रातं विप्रवीरं सवर्षामस्मभ्यंचित्रं वर्षणं रयिं दाः ||
aśvāvantaṃ rathinaṃ vīravantaṃ sahasriṇaṃ śatinaṃvājamindra |
 bhadravrātaṃ vipravīraṃ svarṣāmasmabhyaṃcitraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||
[10.47.6] पर सप्तगुं रतधीतिं सुमेधां बर्हस्पतिं मतिरछाजिगाति |
 य आङगिरसो नमसोपसद्यो.अस्मभ्यं चित्रंव्र्षणं रयिं दाः ||
pra saptaghuṃ ṛtadhītiṃ sumedhāṃ bṛhaspatiṃ matirachājighāti |
 ya āṅghiraso namasopasadyo.asmabhyaṃ citraṃvṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||
[10.47.7] वनीवानो मम दूतास इन्द्रं सतोमाश्चरन्ति सुमतीरियानाः |
 हर्दिस्प्र्शो मनसा वच्यमाना अस्मभ्यं चित्रंव्र्षणं रयिं दाः ||
vanīvāno mama dūtāsa indraṃ stomāścaranti sumatīriyānāḥ |
 hṛdispṛśo manasā vacyamānā asmabhyaṃ citraṃvṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||
[10.47.8] यत तवा यामि दद्धि तन न इन्द्र बर्हन्तं कषयमसमंजनानाम |
 अभि तद दयावाप्र्थिवी गर्णीतामस्मभ्यंचित्रं वर्षणं रयिं दाः ||
yat tvā yāmi daddhi tan na indra bṛhantaṃ kṣayamasamaṃjanānām |
 abhi tad dyāvāpṛthivī ghṛṇītāmasmabhyaṃcitraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||

### Hymn 10.48

[10.48.1] अहं भुवं वसुनः पूर्व्यस पतिरहं धनानि संजयामि शश्वतः |
 मां हवन्ते पितरं न जन्तवो.अहन्दाशुषे वि भजामि भोजनम ||
ahaṃ bhuvaṃ vasunaḥ pūrvyas patirahaṃ dhanāni saṃjayāmi śaśvataḥ |
 māṃ havante pitaraṃ na jantavo.ahandāśuṣe vi bhajāmi bhojanam ||
[10.48.2] अहमिन्द्रो रोधो वक्षो अथर्वणस्त्रिताय गा अजनयमहेरधि |
 अहं दस्युभ्यः परि नर्म्णमा ददे गोत्रा शिक्षन्दधीचे मातरिश्वने ||
ahamindro rodho vakṣo atharvaṇastritāya ghā ajanayamaheradhi |
 ahaṃ dasyubhyaḥ pari nṛmṇamā dade ghotrā śikṣandadhīce mātariśvane ||
[10.48.3] मह्यं तवष्टा वज्रमतक्षदायसं मयि देवासो.अव्र्जन्नपि करतुम |
 ममानीकं सूर्यस्येव दुष्टरं मामार्यन्तिक्र्तेन कर्त्वेन च ||
mahyaṃ tvaṣṭā vajramatakṣadāyasaṃ mayi devāso.avṛjannapi kratum |
 mamānīkaṃ sūryasyeva duṣṭaraṃ māmāryantikṛtena kartvena ca ||
[10.48.4] अहमेतं गव्ययमश्व्यं पशुं पुरीषिणं सायकेनाहिरण्ययम |
 पुरू सहस्रा नि शिशामि दाशुषे यन मासोमास उक्थिनो अमन्दिषुः ||
ahametaṃ ghavyayamaśvyaṃ paśuṃ purīṣiṇaṃ sāyakenāhiraṇyayam |
 purū sahasrā ni śiśāmi dāśuṣe yan māsomāsa ukthino amandiṣuḥ ||
[10.48.5] अहमिन्द्रो न परा जिग्य इद धनं न मर्त्यवे.अव तस्थेकदा चन |
 सोममिन मा सुन्वन्तो याचता वसु न मेपूरवः सख्ये रिषाथन ||
ahamindro na parā jighya id dhanaṃ na mṛtyave.ava tasthekadā cana |
 somamin mā sunvanto yācatā vasu na mepūravaḥ sakhye riṣāthana ||
[10.48.6] अहमेताञ्छाश्वसतो दवा-दवेन्द्रं ये वज्रं युधयेऽकर्ण्वत |
 आह्वयमानानव हन्मनाहनं दर्ळा वदन्ननमस्युर्नमस्विनः ||
ahametāñchāśvasato dvā-dvendraṃ ye vajraṃ yudhaye’kṛṇvata |
 āhvayamānānava hanmanāhanaṃ dṛḷā vadannanamasyurnamasvinaḥ ||
[10.48.7] अभीदमेकमेको अस्मि निष्षाळ अभी दवा किमु तरयःकरन्ति |
 खले न पर्षान परति हन्मि भूरि किं मा निन्दन्तिशत्रवो.अनिन्द्राः ||
abhīdamekameko asmi niṣṣāḷ abhī dvā kimu trayaḥkaranti |
 khale na parṣān prati hanmi bhūri kiṃ mā nindantiśatravo.anindrāḥ ||
[10.48.8] अहं गुङगुभ्यो अतिथिग्वमिष्करमिषं न वर्त्रतुरंविक्षु धारयम |
 यत पर्णयघ्न उत वा करञ्जहे पराहम्महे वर्त्रहत्ये अशुश्रवि ||
ahaṃ ghuṅghubhyo atithighvamiṣkaramiṣaṃ na vṛtraturaṃvikṣu dhārayam |
 yat parṇayaghna uta vā karañjahe prāhammahe vṛtrahatye aśuśravi ||
[10.48.9] पर मे नमी साप्य इषे भुजे भूद गवामेषे सख्याक्र्णुत दविता |
 दिद्युं यदस्य समिथेषु मंहयमादिदेनं शंस्यमुक्थ्यं करम ||
pra me namī sāpya iṣe bhuje bhūd ghavāmeṣe sakhyākṛṇuta dvitā |
 didyuṃ yadasya samitheṣu maṃhayamādidenaṃ śaṃsyamukthyaṃ karam ||
[10.48.10] पर नेमस्मिन दद्र्शे सोमो अन्तर्गोपा नेममाविरस्थाक्र्णोति |
 स तिग्मश्र्ङगं वर्षभं युयुत्सन दरुहस्तस्थौबहुले बद्धो अन्तः ||
pra nemasmin dadṛśe somo antarghopā nemamāvirasthākṛṇoti |
 sa tighmaśṛṅghaṃ vṛṣabhaṃ yuyutsan druhastasthaubahule baddho antaḥ ||
[10.48.11] आदित्यानां वसूनां रुद्रियाणां देवो देवानां नमिनामि धाम |
 ते मा भद्राय शवसे ततक्षुरपराजितमस्त्र्तमषाळम ||
ādityānāṃ vasūnāṃ rudriyāṇāṃ devo devānāṃ namināmi dhāma |
 te mā bhadrāya śavase tatakṣuraparājitamastṛtamaṣāḷam ||

### Hymn 10.49

[10.49.1] अहं दां गर्णते पूर्व्यं वस्वहं बरह्म कर्णवं मह्यंवर्धनम |
 अहं भुवं यजमानस्य चोदितायज्वनः साक्षिविश्वस्मिन भरे ||
ahaṃ dāṃ ghṛṇate pūrvyaṃ vasvahaṃ brahma kṛṇavaṃ mahyaṃvardhanam |
 ahaṃ bhuvaṃ yajamānasya coditāyajvanaḥ sākṣiviśvasmin bhare ||
[10.49.2] मां धुरिन्द्रं नाम देवता दिवश्च गमश्चापां चजन्तवः |
 अहं हरी वर्षणा विव्रता रघू अहंवज्रं शवसे धर्ष्ण्वा ददे ||
māṃ dhurindraṃ nāma devatā divaśca ghmaścāpāṃ cajantavaḥ |
 ahaṃ harī vṛṣaṇā vivratā raghū ahaṃvajraṃ śavase dhṛṣṇvā dade ||
[10.49.3] अहमत्कं कवये शिश्नथं हथैरहं कुत्समावमाभिरूतिभिः |
 अहं शुष्णस्य शनथिता वधर्यमंन यो रर आर्यं नाम दस्यवे ||
ahamatkaṃ kavaye śiśnathaṃ hathairahaṃ kutsamāvamābhirūtibhiḥ |
 ahaṃ śuṣṇasya śnathitā vadharyamaṃna yo rara āryaṃ nāma dasyave ||
[10.49.4] अहं पितेव वेतसून्रभिष्टये तुग्रं कुत्साय समदिभंच रन्धयम |
 अहं भुवं यजमानस्य राजनि पर यद भरेतुजये न परियाध्र्षे ||
ahaṃ piteva vetasūnrabhiṣṭaye tughraṃ kutsāya smadibhaṃca randhayam |
 ahaṃ bhuvaṃ yajamānasya rājani pra yad bharetujaye na priyādhṛṣe ||
[10.49.5] अहं रन्धयं मर्गयं शरुतर्वणे यन माजिहीत वयुनाचनानुषक |
 अहं वेशं नम्रमायवे.अकरमहंसव्याय पड्ग्र्भिमरन्धयम ||
ahaṃ randhayaṃ mṛghayaṃ śrutarvaṇe yan mājihīta vayunācanānuṣak |
 ahaṃ veśaṃ namramāyave.akaramahaṃsavyāya paḍghṛbhimarandhayam ||
[10.49.6] अहं स यो नववास्त्वं बर्हद्रथं सं वर्त्रेव दासंव्र्त्रहारुजम |
 यद वर्धयन्तं परथयन्तमानुषग दूरेपारे रजसो रोचनाकरम ||
ahaṃ sa yo navavāstvaṃ bṛhadrathaṃ saṃ vṛtreva dāsaṃvṛtrahārujam |
 yad vardhayantaṃ prathayantamānuṣagh dūrepāre rajaso rocanākaram ||
[10.49.7] अहं सूर्यस्य परि याम्याशुभिः परैतशेभिर्वहमानोजसा |
 यन मा सावो मनुष आह निर्णिज रधक कर्षेदासं कर्त्व्यं हथैः ||
ahaṃ sūryasya pari yāmyāśubhiḥ praitaśebhirvahamānaojasā |
 yan mā sāvo manuṣa āha nirṇija ṛdhak kṛṣedāsaṃ kṛtvyaṃ hathaiḥ ||
[10.49.8] अहं सप्तहा नहुषो नहुष्टरः पराश्राव यं शवसातुर्वशं यदुम |
 अहं नयन्यं सहसा सहस करं नवव्राधतो नवतिं च वक्षयम ||
ahaṃ saptahā nahuṣo nahuṣṭaraḥ prāśrāva yaṃ śavasāturvaśaṃ yadum |
 ahaṃ nyanyaṃ sahasā sahas karaṃ navavrādhato navatiṃ ca vakṣayam ||
[10.49.9] अहं सप्त सरवतो धारयं वर्षा दरवित्न्वः पर्थिव्यांसीरा अधि |
 अहमर्णांसि वि तिरामि सुक्रतुर्युधा विदम्मनवे गातुमिष्टये ||
ahaṃ sapta sravato dhārayaṃ vṛṣā dravitnvaḥ pṛthivyāṃsīrā adhi |
 ahamarṇāṃsi vi tirāmi sukraturyudhā vidammanave ghātumiṣṭaye ||
[10.49.10] अहं तदासु धारयं यदासु न देवश्चनत्वष्टाधारयद रुशत |
 सपार्हं गवामूधस्सुवक्षणास्वा मधोर्मधु शवात्र्यं सोममाशिरम ||
ahaṃ tadāsu dhārayaṃ yadāsu na devaścanatvaṣṭādhārayad ruśat |
 spārhaṃ ghavāmūdhassuvakṣaṇāsvā madhormadhu śvātryaṃ somamāśiram ||
[10.49.11] एवा देवानिन्द्रो विव्ये नॄन पर चयौत्नेन मघवासत्यराधाः |
 विश्वेत ता ते हरिवः शचीवो.अभितुरासः सवयशो गर्णन्ति ||
evā devānindro vivye nṝn pra cyautnena maghavāsatyarādhāḥ |
 viśvet tā te harivaḥ śacīvo.abhiturāsaḥ svayaśo ghṛṇanti ||

### Hymn 10.50

[10.50.1] पर वो महे मन्दमानायान्धसो.अर्चा विश्वानरायविश्वाभुवे |
 इन्द्रस्य यस्य सुमखं सहो महि शरवोन्र्म्णं च रोदसी सपर्यतः ||
pra vo mahe mandamānāyāndhaso.arcā viśvānarāyaviśvābhuve |
 indrasya yasya sumakhaṃ saho mahi śravonṛmṇaṃ ca rodasī saparyataḥ ||
[10.50.2] सो चिन नु सख्या नर्य इन सतुतश्चर्क्र्त्य इन्द्रो मावतेनरे |
 विश्वासु धूर्षु वाजक्र्त्येषु सत्पते वर्त्रे वाप्स्वभि शूर मन्दसे ||
so cin nu sakhyā narya ina stutaścarkṛtya indro māvatenare |
 viśvāsu dhūrṣu vājakṛtyeṣu satpate vṛtre vāpsvabhi śūra mandase ||
[10.50.3] के ते नर इन्द्र ये त इषे ये ते सुम्नं सधन्यमियक्षान |
 के ते वाजायासुर्याय हिन्विरे के अप्सु सवासूर्वरासुपौंस्ये ||
ke te nara indra ye ta iṣe ye te sumnaṃ sadhanyamiyakṣān |
 ke te vājāyāsuryāya hinvire ke apsu svāsūrvarāsupauṃsye ||
[10.50.4] भुवस्त्वमिन्द्र बरह्मणा महान भुवो विश्वेषु सवनेषुयज्ञियः |
 भुवो नॄंश्च्यौत्नो विश्वस्मिन भरेज्येष्ठश्च मन्त्रो विश्वचर्षणे ||
bhuvastvamindra brahmaṇā mahān bhuvo viśveṣu savaneṣuyajñiyaḥ |
 bhuvo nṝṃścyautno viśvasmin bharejyeṣṭhaśca mantro viśvacarṣaṇe ||
[10.50.5] अवा नु कं जयायान यज्ञवनसो महीं त ओमात्रांक्र्ष्टयो विदुः |
 असो नु कमजरो वर्धाश्च विश्वेदेतासवना तूतुमा कर्षे ||
avā nu kaṃ jyāyān yajñavanaso mahīṃ ta omātrāṃkṛṣṭayo viduḥ |
 aso nu kamajaro vardhāśca viśvedetāsavanā tūtumā kṛṣe ||
[10.50.6] एता विश्वा सवना तूतुमाक्र्षे सवयं सूनो सहसो यानिदधिषे |
 वराय ते पात्रं धर्मणे तना यज्ञो मन्त्रोब्रह्मोद्यतं वचः ||
etā viśvā savanā tūtumākṛṣe svayaṃ sūno sahaso yānidadhiṣe |
 varāya te pātraṃ dharmaṇe tanā yajño mantrobrahmodyataṃ vacaḥ ||
[10.50.7] ये ते विप्र बरह्मक्र्तः सुते सचा वसूनां च वसुनश्चदावने |
 पर ते सुम्नस्य मनसा पथा भुवन मदे सुतस्यसोम्यस्यान्धसः ||
ye te vipra brahmakṛtaḥ sute sacā vasūnāṃ ca vasunaścadāvane |
 pra te sumnasya manasā pathā bhuvan made sutasyasomyasyāndhasaḥ ||

### Hymn 10.51

[10.51.1] महत तदुल्बं सथविरं तदासीद येनाविष्टितःप्रविवेशिथापः |
 विश्वा अपश्यद बहुधा ते अग्ने जातवेदस्तन्वो देव एकः ||
mahat tadulbaṃ sthaviraṃ tadāsīd yenāviṣṭitaḥpraviveśithāpaḥ |
 viśvā apaśyad bahudhā te aghne jātavedastanvo deva ekaḥ ||
[10.51.2] को मा ददर्श कतमः स देवो यो मे तन्वो बहुधापर्यपश्यत |
 कवाह मित्रावरुणा कषियन्त्यग्नेर्विस्वाःसमिधो देवयानीः ||
ko mā dadarśa katamaḥ sa devo yo me tanvo bahudhāparyapaśyat |
 kvāha mitrāvaruṇā kṣiyantyaghnervisvāḥsamidho devayānīḥ ||
[10.51.3] ऐछाम तवा बहुधा जातवेदः परविष्टमग्ने अप्स्वोषधीषु |
 तं तवा यमो अचिकेच्चित्रभानो दशान्तरुष्यादतिरोचमानम ||
aichāma tvā bahudhā jātavedaḥ praviṣṭamaghne apsvoṣadhīṣu |
 taṃ tvā yamo acikeccitrabhāno daśāntaruṣyādatirocamānam ||
[10.51.4] होत्रादहं वरुण बिभ्यदायं नेदेव मा युनजन्नत्रदेवाः |
 तस्य मे तन्वो बहुधा निविष्टा एतमर्थं नचिकेताहमग्निः ||
hotrādahaṃ varuṇa bibhyadāyaṃ nedeva mā yunajannatradevāḥ |
 tasya me tanvo bahudhā niviṣṭā etamarthaṃ naciketāhamaghniḥ ||
[10.51.5] एहि मनुर्देवयुर्यज्ञकामो.अरंक्र्त्या तमसि कषेष्यग्ने |
 सुगान पथः कर्णुहि देवयानान वह हव्यानिसुमनस्यमानः ||
ehi manurdevayuryajñakāmo.araṃkṛtyā tamasi kṣeṣyaghne |
 sughān pathaḥ kṛṇuhi devayānān vaha havyānisumanasyamānaḥ ||
[10.51.6] अग्नेः पूर्वे भरातरो अर्थमेतं रथीवाध्वानमन्वावरीवुः |
 तस्माद भिया वरुण दूरमायं गौरो नक्षेप्नोरविजे जयायाः ||
aghneḥ pūrve bhrātaro arthametaṃ rathīvādhvānamanvāvarīvuḥ |
 tasmād bhiyā varuṇa dūramāyaṃ ghauro nakṣepnoravije jyāyāḥ ||
[10.51.7] कुर्मस्त आयुरजरं यदग्ने यथा युक्तो जातवेदो नरिष्याः |
 अथा वहासि सुमनस्यमानो भागं देवेभ्योहविषः सुजात ||
kurmasta āyurajaraṃ yadaghne yathā yukto jātavedo nariṣyāḥ |
 athā vahāsi sumanasyamāno bhāghaṃ devebhyohaviṣaḥ sujāta ||
[10.51.8] परयाजान मे अनुयाजांश्च केवलानूर्जस्वन्तं हविषोदत्त भागम |
 घर्तं चापां पुरुषं चौषधीनामग्नेश्च दीर्घमायुरस्तु देवाः ||
prayājān me anuyājāṃśca kevalānūrjasvantaṃ haviṣodatta bhāgham |
 ghṛtaṃ cāpāṃ puruṣaṃ cauṣadhīnāmaghneśca dīrghamāyurastu devāḥ ||
[10.51.9] तव परयाजा अनुयाजाश्च केवल ऊर्जस्वन्तो हविषः सन्तुभागाः |
 तवाग्ने यज्ञो.अयमस्तु सर्वस्तुभ्यं नमन्ताम्प्रदिशश्चतस्रः ||
tava prayājā anuyājāśca kevala ūrjasvanto haviṣaḥ santubhāghāḥ |
 tavāghne yajño.ayamastu sarvastubhyaṃ namantāmpradiśaścatasraḥ ||

### Hymn 10.52

[10.52.1] विश्वे देवाः शास्तन मा यथेह होता वर्तो मनवै यन्निषद्य |
 पर मे बरूत भागधेयं यथा वो येन पथाहव्यमा वो वहानि ||
viśve devāḥ śāstana mā yatheha hotā vṛto manavai yanniṣadya |
 pra me brūta bhāghadheyaṃ yathā vo yena pathāhavyamā vo vahāni ||
[10.52.2] अहं होता नयसीदं यजीयान विश्वे देवा मरुतो माजुनन्ति |
 अहर-अहरश्विनाध्वर्यवं वां बरह्मा समिद भवतिसाहुतिर्वाम ||
ahaṃ hotā nyasīdaṃ yajīyān viśve devā maruto mājunanti |
 ahar-aharaśvinādhvaryavaṃ vāṃ brahmā samid bhavatisāhutirvām ||
[10.52.3] अयं यो होता किरु स यमस्य कमप्यूहे यत समञ्जन्तिदेवाः |
 अहर-अहर्जायते मासि-मास्यथा देवा दधिरेहव्यवाहम ||
ayaṃ yo hotā kiru sa yamasya kamapyūhe yat samañjantidevāḥ |
 ahar-aharjāyate māsi-māsyathā devā dadhirehavyavāham ||
[10.52.4] मां देवा दधिरे हव्यवाहमपम्लुक्तं बहु कर्छ्राचरन्तम |
 अग्निर्विद्वान यज्ञं नः कल्पयाति पञ्चयामन्त्रिव्र्तं सप्ततन्तुम ||
māṃ devā dadhire havyavāhamapamluktaṃ bahu kṛchrācarantam |
 aghnirvidvān yajñaṃ naḥ kalpayāti pañcayāmantrivṛtaṃ saptatantum ||
[10.52.5] आ वो यक्ष्यम्र्तत्वं सुवीरं यथा वो देवा वरिवःकराणि |
 आ बाह्वोर्वज्रमिन्द्रस्य धेयामथेमाविश्वाः पर्तना जयाति ||
ā vo yakṣyamṛtatvaṃ suvīraṃ yathā vo devā varivaḥkarāṇi |
 ā bāhvorvajramindrasya dheyāmathemāviśvāḥ pṛtanā jayāti ||
[10.52.6] तरीणि शता तरी सहस्राण्यग्निं तरिंशच्च देवा नवचासपर्यन |
 औक्षन घर्तैरस्त्र्णन बर्हिरस्मा आदिद्धोतारं नयसादयन्त ||
trīṇi śatā trī sahasrāṇyaghniṃ triṃśacca devā navacāsaparyan |
 aukṣan ghṛtairastṛṇan barhirasmā ādiddhotāraṃ nyasādayanta ||

### Hymn 10.53

[10.53.1] यमैछाम मनसा सो.अयमागाद यज्ञस्य विद्वान्परुषश्चिकित्वान |
 स नो यक्षद देवताता यजीयान नि हिषत्सदन्तरः पूर्वो अस्मत ||
yamaichāma manasā so.ayamāghād yajñasya vidvānparuṣaścikitvān |
 sa no yakṣad devatātā yajīyān ni hiṣatsadantaraḥ pūrvo asmat ||
[10.53.2] अराधि होता निषदा यजीयनभि परयांसि सुधितानि हिख्यत |
 यजामहै यज्ञियान हन्त देवानीळामहाीड्यानाज्येन ||
arādhi hotā niṣadā yajīyanabhi prayāṃsi sudhitāni hikhyat |
 yajāmahai yajñiyān hanta devānīḷāmahāīḍyānājyena ||
[10.53.3] साध्वीमकर्देववीतिं नो अद्य यज्ञस्य जिह्वामविदामगुह्याम |
 स आयुरागात सुरभिर्वसानो भद्रामकर्देवहूतिं नो अद्य ||
sādhvīmakardevavītiṃ no adya yajñasya jihvāmavidāmaghuhyām |
 sa āyurāghāt surabhirvasāno bhadrāmakardevahūtiṃ no adya ||
[10.53.4] तदद्य वाचः परथमं मसीय येनासुरानभि देवासाम |
 ऊर्जाद उत यज्ञियसः पञ्च जना मम होत्रंजुषध्वम ||
tadadya vācaḥ prathamaṃ masīya yenāsurānabhi devāasāma |
 ūrjāda uta yajñiyasaḥ pañca janā mama hotraṃjuṣadhvam ||
[10.53.5] पञ्च जना मम होत्रं जुषन्तां गोजाता उत येयज्ञियासः |
 पर्थिवी नः पार्थिवात पात्वंअसोऽनतरिक्षं दिव्यात पात्वस्मान ||
pañca janā mama hotraṃ juṣantāṃ ghojātā uta yeyajñiyāsaḥ |
 pṛthivī naḥ pārthivāt pātvaṃaso’ntarikṣaṃ divyāt pātvasmān ||
[10.53.6] तन्तुं तन्वन रजसो भानुमन्विहि जयोतिष्मतः पथोरक्ष धिया कर्तान |
 अनुल्बणं वयत जोगुवामपो मनुर्भव जनया दैव्यं जनम ||
tantuṃ tanvan rajaso bhānumanvihi jyotiṣmataḥ pathorakṣa dhiyā kṛtān |
 anulbaṇaṃ vayata joghuvāmapo manurbhava janayā daivyaṃ janam ||
[10.53.7] अक्षानहो नह्यतनोत सोम्या इष्क्र्णुध्वं रशना ओतपिंशत |
 अष्टावन्धुरं वहताभितो रथं येन देवासोनयन्नभि परियम ||
akṣānaho nahyatanota somyā iṣkṛṇudhvaṃ raśanā otapiṃśata |
 aṣṭāvandhuraṃ vahatābhito rathaṃ yena devāsoanayannabhi priyam ||
[10.53.8] अश्मन्वती रीयते सं रभध्वमुत तिष्ठत पर तरतासखायः |
 अत्रा जहाम ये असन्नशेवाः शिवान वयमुत्तरेमाभि वाजान ||
aśmanvatī rīyate saṃ rabhadhvamut tiṣṭhata pra taratāsakhāyaḥ |
 atrā jahāma ye asannaśevāḥ śivān vayamuttaremābhi vājān ||
[10.53.9] तवष्टा माया वेदपसामपस्तमो बिभ्रत पात्रादेवपानानि शन्तमा |
 शिशीते नूनं परशुं सवायसंयेन वर्श्चादेतशो बरह्मणस पतिः ||
tvaṣṭā māyā vedapasāmapastamo bibhrat pātrādevapānāni śantamā |
 śiśīte nūnaṃ paraśuṃ svāyasaṃyena vṛścādetaśo brahmaṇas patiḥ ||
[10.53.10] सतो नूनं कवयः सं शिशीत वाशीभिर्याभिरम्र्ताय तक्षथ |
 विद्वांसः पदा गुह्यानि कर्तन येनदेवासो अम्र्तत्वमानशुः ||
sato nūnaṃ kavayaḥ saṃ śiśīta vāśībhiryābhiramṛtāya takṣatha |
 vidvāṃsaḥ padā ghuhyāni kartana yenadevāso amṛtatvamānaśuḥ ||
[10.53.11] गर्भे योषामदधुर्वत्समासन्यपीच्येन मनसोतजिह्वया |
 स विश्वाहा सुमना योग्या अभि सिषासनिर्वनतेकार इज्जितिम ||
gharbhe yoṣāmadadhurvatsamāsanyapīcyena manasotajihvayā |
 sa viśvāhā sumanā yoghyā abhi siṣāsanirvanatekāra ijjitim ||

### Hymn 10.54

[10.54.1] तां सु ते कीर्तिं मघवन महित्वा यत तवा भीते रोदसीह्वयेताम |
 परावो देवानातिरो दासमोजः परजायैत्वस्यै यदशिक्ष इन्द्र ||
tāṃ su te kīrtiṃ maghavan mahitvā yat tvā bhīte rodasīahvayetām |
 prāvo devānātiro dāsamojaḥ prajāyaitvasyai yadaśikṣa indra ||
[10.54.2] यदचरस्तन्वा वाव्र्धानो बलानीन्द्र परब्रुवाणो जनेषु |
 मायेत सा ते यानि युद्धान्याहुर्नाद्य शत्रुं ननुपुरा विवित्से ||
yadacarastanvā vāvṛdhāno balānīndra prabruvāṇo janeṣu |
 māyet sā te yāni yuddhānyāhurnādya śatruṃ nanupurā vivitse ||
[10.54.3] क उ नु ते महिमनः समस्यास्मत पूर्व रषयो.अन्तमापुः |
 यन मातरं च पितरं च साकमजनयथास्तन्वःस्वायाः ||
ka u nu te mahimanaḥ samasyāsmat pūrva ṛṣayo.antamāpuḥ |
 yan mātaraṃ ca pitaraṃ ca sākamajanayathāstanvaḥsvāyāḥ ||
[10.54.4] चत्वारि ते असुर्याणि नामादाभ्यानि महिषस्य सन्ति |
 तवमङग तानि विश्वानि वित्से येभिः कर्माणि मघवञ्चकर्थ ||
catvāri te asuryāṇi nāmādābhyāni mahiṣasya santi |
 tvamaṅgha tāni viśvāni vitse yebhiḥ karmāṇi maghavañcakartha ||
[10.54.5] तवं विश्वा दधिषे केवलानि यान्याविर्या च गुहावसूनि |
 काममिन मे मघवन मा वि तारीस्त्वमाज्ञातात्वमिन्द्रासि दाता ||
tvaṃ viśvā dadhiṣe kevalāni yānyāviryā ca ghuhāvasūni |
 kāmamin me maghavan mā vi tārīstvamājñātātvamindrāsi dātā ||
[10.54.6] यो अदधाज्ज्योतिषि जयोतिरन्तर्यो अस्र्जन मधुना सम्मधूनि |
 अध परियं शूषमिन्द्राय मन्म बरह्मक्र्तोब्र्हदुक्थादवाचि ||
yo adadhājjyotiṣi jyotirantaryo asṛjan madhunā sammadhūni |
 adha priyaṃ śūṣamindrāya manma brahmakṛtobṛhadukthādavāci ||

### Hymn 10.55

[10.55.1] दूरे तन नाम गुह्यं पराचैर्यत तवा भीते अह्वयेतांवयोधै |
 उदस्तभ्नाः पर्थिवीं दयामभीके भरातुःपुत्रान मघवन तित्विषाणः ||
dūre tan nāma ghuhyaṃ parācairyat tvā bhīte ahvayetāṃvayodhai |
 udastabhnāḥ pṛthivīṃ dyāmabhīke bhrātuḥputrān maghavan titviṣāṇaḥ ||
[10.55.2] महत तन नाम गुह्यं पुरुस्प्र्ग येन भूतं जनयो येनभव्यम |
 परत्नं जातं जयोतिर्यदस्य परियं परियाः समविशन्त पञ्च ||
mahat tan nāma ghuhyaṃ puruspṛgh yena bhūtaṃ janayo yenabhavyam |
 pratnaṃ jātaṃ jyotiryadasya priyaṃ priyāḥ samaviśanta pañca ||
[10.55.3] आ रोदसी अप्र्णादोत मध्यं पञ्च देवान रतुशः सप्त सप्त |
 चतुस्त्रिंशता पुरुधा वि चष्टे सरूपेण जयोतिषाविव्रतेन ||
ā rodasī apṛṇādota madhyaṃ pañca devān ṛtuśaḥ sapta sapta |
 catustriṃśatā purudhā vi caṣṭe sarūpeṇa jyotiṣāvivratena ||
[10.55.4] यदुष औछः परथमा विभानामजनयो येन पुष्टस्यपुष्टम |
 यत ते जामित्वमवरं परस्या महन महत्यासुरत्वमेकम ||
yaduṣa auchaḥ prathamā vibhānāmajanayo yena puṣṭasyapuṣṭam |
 yat te jāmitvamavaraṃ parasyā mahan mahatyāasuratvamekam ||
[10.55.5] विधुं दद्राणं समने बहूनां युवानं सन्तं पलितोजगार |
 देवस्य पश्य काव्यं महित्वाद्या ममार स हयःसमान ||
vidhuṃ dadrāṇaṃ samane bahūnāṃ yuvānaṃ santaṃ palitojaghāra |
 devasya paśya kāvyaṃ mahitvādyā mamāra sa hyaḥsamāna ||
[10.55.6] शाक्मना शाको अरुणः सुपर्ण आ यो महः शूरःसनादनीळः |
 यच्चिकेत सत्यमित तन न मोघं वसुस्पार्हमुत जेतोत दाता ||
śākmanā śāko aruṇaḥ suparṇa ā yo mahaḥ śūraḥsanādanīḷaḥ |
 yacciketa satyamit tan na moghaṃ vasuspārhamuta jetota dātā ||
[10.55.7] ऐभिर्ददे वर्ष्ण्या पौंस्यानि येभिरौक्षद वर्त्रहत्यायवज्री |
 ये कर्मणः करियमाणस्य मह्न रतेकर्ममुदजायन्त देवाः ||
aibhirdade vṛṣṇyā pauṃsyāni yebhiraukṣad vṛtrahatyāyavajrī |
 ye karmaṇaḥ kriyamāṇasya mahna ṛtekarmamudajāyanta devāḥ ||
[10.55.8] युजा कर्माणि जनयन विश्वौजा अशस्तिथा विश्वमनास्तुराषाट |
 पीत्वी सोमस्य दिव आ वर्धानः शूरो निर्युधाधमद दस्यून ||
yujā karmāṇi janayan viśvaujā aśastithā viśvamanāsturāṣāṭ |
 pītvī somasya diva ā vṛdhānaḥ śūro niryudhādhamad dasyūn ||

### Hymn 10.56

[10.56.1] इदं त एकं पर ऊ त एकं तर्तीयेन जयोतिषा संविशस्व |
 संवेशने तन्वश्चारुरेधि परियो देवानाम्परमे जनित्रे ||
idaṃ ta ekaṃ para ū ta ekaṃ tṛtīyena jyotiṣā saṃviśasva |
 saṃveśane tanvaścāruredhi priyo devānāmparame janitre ||
[10.56.2] तनूष टे वाजिन तन्वं नयन्ती वाममस्मभ्यं धातुशर्म तुभ्यम |
 अह्रुतो महो धरुणाय देवान दिवीवज्योतिः सवमा मिमीयाः ||
tanūṣ ṭe vājin tanvaṃ nayantī vāmamasmabhyaṃ dhātuśarma tubhyam |
 ahruto maho dharuṇāya devān divīvajyotiḥ svamā mimīyāḥ ||
[10.56.3] वाज्यसि वाजिनेना सुवेनीः सुवित सतोमं सुवितो दिवंगाः |
 सुवितो धर्म परथमानु सत्या सुवितो देवान सुवितोऽनु पत्म ||
vājyasi vājinenā suvenīḥ suvita stomaṃ suvito divaṃghāḥ |
 suvito dharma prathamānu satyā suvito devān suvito’nu patma ||
[10.56.4] महिम्न एषां पितरश्चनेशिरे देवा देवेष्वदधुरपिक्रतुम |
 समविव्यचुरुत यान्यत्विषुरैषां तनूषु निविविशुः पुनः ||
mahimna eṣāṃ pitaraścaneśire devā deveṣvadadhurapikratum |
 samavivyacuruta yānyatviṣuraiṣāṃ tanūṣu niviviśuḥ punaḥ ||
[10.56.5] सहोभिर्विश्वं परि चक्रमू रजः पूर्वा धामान्यमितामिमानाः |
 तनूषु विश्वा भुवना नि येमिरे परासारयन्तपुरुध परजा अनु ||
sahobhirviśvaṃ pari cakramū rajaḥ pūrvā dhāmānyamitāmimānāḥ |
 tanūṣu viśvā bhuvanā ni yemire prāsārayantapurudha prajā anu ||
[10.56.6] दविधा सूनवो.असुरं सवर्विदमास्थापयन्त तर्तीयेनकर्मणा |
 सवां परजां पितरः पित्र्यं सह आवरेष्वदधुस्तन्तुमाततम ||
dvidhā sūnavo.asuraṃ svarvidamāsthāpayanta tṛtīyenakarmaṇā |
 svāṃ prajāṃ pitaraḥ pitryaṃ saha āvareṣvadadhustantumātatam ||
[10.56.7] नावा न कषोदः परदिशः पर्थिव्याः सवस्तिभिरतिदुर्गाणि विश्वा |
 सवां परजां बर्हदुक्थो महित्वावरेष्वदधादा परेषु ||
nāvā na kṣodaḥ pradiśaḥ pṛthivyāḥ svastibhiratidurghāṇi viśvā |
 svāṃ prajāṃ bṛhaduktho mahitvāvareṣvadadhādā pareṣu ||

### Hymn 10.57

[10.57.1] मा पर गाम पथो वयं मा यज्ञादिन्द्र सोमिनः |
 मान्त सथुर्नो अरातयः ||
mā pra ghāma patho vayaṃ mā yajñādindra sominaḥ |
 mānta sthurno arātayaḥ ||
[10.57.2] यो यज्ञस्य परसाधनस्तन्तुर्देवेष्वाततः |
 तमाहुतं नशीमहि ||
yo yajñasya prasādhanastanturdeveṣvātataḥ |
 tamāhutaṃ naśīmahi ||
[10.57.3] मनो नवा हुवामहे नाराशंसेन सोमेन |
 पितॄणां चमन्मभिः ||
mano nvā huvāmahe nārāśaṃsena somena |
 pitṝṇāṃ camanmabhiḥ ||
[10.57.4] आ त एतु मनः पुनः करत्वे दक्षाय जीवसे |
 जयोक चसूर्यं दर्शे ||
ā ta etu manaḥ punaḥ kratve dakṣāya jīvase |
 jyok casūryaṃ dṛśe ||
[10.57.5] पुनर्नः पितरो मनो ददातु दैव्यो जनः |
 जीवं वरातंसचेमहि ||
punarnaḥ pitaro mano dadātu daivyo janaḥ |
 jīvaṃ vrātaṃsacemahi ||
[10.57.6] वयं सोम वरते तव मनस्तनूषु बिभ्रतः |
 परजावन्तः सचेमहि ||
vayaṃ soma vrate tava manastanūṣu bibhrataḥ |
 prajāvantaḥ sacemahi ||

### Hymn 10.58

[10.58.1] यत ते यमं वैवस्वतं मनो जगाम दूरकम |
 तत त आवर्तयामसीह कषयाय जीवसे ||
yat te yamaṃ vaivasvataṃ mano jaghāma dūrakam |
 tat ta āvartayāmasīha kṣayāya jīvase ||
[10.58.2] यत ते दिवं यत पर्थिवीं मनो जगाम दूरकम |
 तत त... ||
yat te divaṃ yat pṛthivīṃ mano jaghāma dūrakam |
 tat ta... ||
[10.58.3] यत ते भूमिं चतुर्भ्र्ष्टिं मनो जगाम दूरकम |
 तत त... ||
yat te bhūmiṃ caturbhṛṣṭiṃ mano jaghāma dūrakam |
 tat ta... ||
[10.58.4] यत ते चतस्रः परदिशो मनो जगाम दूरकम |
 तत त... ||
yat te catasraḥ pradiśo mano jaghāma dūrakam |
 tat ta... ||
[10.58.5] यत ते समुद्रमर्णवं मनो जगाम दूरकम |
 तत त... ||
yat te samudramarṇavaṃ mano jaghāma dūrakam |
 tat ta... ||
[10.58.6] यत ते मरीचीः परवतो मनो जगाम दूरकम |
 तत त... ||
yat te marīcīḥ pravato mano jaghāma dūrakam |
 tat ta... ||
[10.58.7] यत ते अपो यदोषधीर्मनो जगाम दूरकम |
 तत त... ||
yat te apo yadoṣadhīrmano jaghāma dūrakam |
 tat ta... ||
[10.58.8] यत ते सूर्यं यदुषसं मनो जगाम दूरकम |
 तत त... ||
yat te sūryaṃ yaduṣasaṃ mano jaghāma dūrakam |
 tat ta... ||
[10.58.9] यत ते पर्वतान बर्हतो मनो जगाम दूरकम |
 तत त... ||
yat te parvatān bṛhato mano jaghāma dūrakam |
 tat ta... ||
[10.58.10] यत ते विश्वमिदं जगन मनो जगाम दूरकम |
 तत त... ||
yat te viśvamidaṃ jaghan mano jaghāma dūrakam |
 tat ta... ||
[10.58.11] यत ते पराः परावतो मनो जगाम दूरकम |
 तत त... ||
yat te parāḥ parāvato mano jaghāma dūrakam |
 tat ta... ||
[10.58.12] यत ते भूतं च भव्यं च मनो जगाम दूरकम |
 तत त... ||
yat te bhūtaṃ ca bhavyaṃ ca mano jaghāma dūrakam |
 tat ta... ||

### Hymn 10.59

[10.59.1] पर तार्यायुः परतरं नवीय सथातारेव करतुमतारथस्य |
 अध चयवान उत तवीत्यर्थं परातरं सग़्म ||
pra tāryāyuḥ prataraṃ navīya sthātāreva kratumatārathasya |
 adha cyavāna ut tavītyarthaṃ parātaraṃ sm ||
[10.59.2] सामन नु राये निधिमन नवन्नं करामहे सु पुरुधश्रवांसि |
 ता नो विश्वानि जरिता ममत्तु परातरं सुनिरतिर्जिहीताम ||
sāman nu rāye nidhiman nvannaṃ karāmahe su purudhaśravāṃsi |
 tā no viśvāni jaritā mamattu parātaraṃ sunirtirjihītām ||
[10.59.3] अभी षवर्यः पौंस्यैर्भवेम दयौर्न भूमिं गिरयोनाज्रन |
 ता नो विश्वानि जरिता चिकेत परातरं सुनिरतिर्जिहीताम ||
abhī ṣvaryaḥ pauṃsyairbhavema dyaurna bhūmiṃ ghirayonājran |
 tā no viśvāni jaritā ciketa parātaraṃ sunirtirjihītām ||
[10.59.4] मो षु णः सोम मर्त्यवे परा दाः पश्येम नु सूर्यमुच्चरन्तम |
 दयुभिर्हितो जरिमा सू नो अस्तु परातरं सुनिरतिर्जिहीताम ||
mo ṣu ṇaḥ soma mṛtyave parā dāḥ paśyema nu sūryamuccarantam |
 dyubhirhito jarimā sū no astu parātaraṃ sunirtirjihītām ||
[10.59.5] असुनीते मनो अस्मासु धारय जीवातवे सु पर तिरा नायुः |
 रारन्धि नः सूर्यस्य सन्द्र्शि घर्तेन तवन्तन्वं वर्धयस्व ||
asunīte mano asmāsu dhāraya jīvātave su pra tirā naāyuḥ |
 rārandhi naḥ sūryasya sandṛśi ghṛtena tvantanvaṃ vardhayasva ||
[10.59.6] असुनीते पुनरस्मासु चक्षुः पुनः पराणमिह नो धेहिभोगम |
 जयोक पश्येम सूर्यमुच्चरन्तमनुमते मर्ळया नह्स्वस्ति ||
asunīte punarasmāsu cakṣuḥ punaḥ prāṇamiha no dhehibhogham |
 jyok paśyema sūryamuccarantamanumate mṛḷayā nahsvasti ||
[10.59.7] पुनर्नो असुं पर्थिवी ददातु पुनर्द्यौर्देवी पुनरन्तरिक्षम |
 पुनर्नः सोमस्तन्वं ददातु पुनः पूषापथ्यां या सवस्तिः ||
punarno asuṃ pṛthivī dadātu punardyaurdevī punarantarikṣam |
 punarnaḥ somastanvaṃ dadātu punaḥ pūṣāpathyāṃ yā svastiḥ ||
[10.59.8] शं रोदसी सुबन्धवे यह्वी रतस्य मातरा |
 भरतामप यद रपो दयौः पर्थिवि कषमा रपो मो षु ते किंचनाममत ||
śaṃ rodasī subandhave yahvī ṛtasya mātarā |
 bharatāmapa yad rapo dyauḥ pṛthivi kṣamā rapo mo ṣu te kiṃcanāmamat ||
[10.59.9] अव दवके अव तरिका दिवश्चरन्ति भेषजा |
 कषमाचरिष्ण्वेककं भरतामप यद रपो दयौः पर्थिवि कषमारपो मो षु ते किं चनाममत ||
ava dvake ava trikā divaścaranti bheṣajā |
 kṣamācariṣṇvekakaṃ bharatāmapa yad rapo dyauḥ pṛthivi kṣamārapo mo ṣu te kiṃ canāmamat ||
[10.59.10] समिन्द्रेरय गामनड्वाहं य आवहदुशीनराण्यानः |
 भरतामप यद रपो दयौः पर्थिवि कषमा रपो मोषु ते किं चनाममत ||
samindreraya ghāmanaḍvāhaṃ ya āvahaduśīnarāṇyāanaḥ |
 bharatāmapa yad rapo dyauḥ pṛthivi kṣamā rapo moṣu te kiṃ canāmamat ||

### Hymn 10.60

[10.60.1] आ जनं तवेषसन्द्र्शं माहीनानामुपस्तुतम |
 अगन्मबिभ्रतो नमः ||
ā janaṃ tveṣasandṛśaṃ māhīnānāmupastutam |
 aghanmabibhrato namaḥ ||
[10.60.2] असमातिं नितोशनं तवेषं निययिनं रथम |
 भजेरथस्य सत्पतिम ||
asamātiṃ nitośanaṃ tveṣaṃ niyayinaṃ ratham |
 bhajerathasya satpatim ||
[10.60.3] यो जनान महिषानिवातितस्थौ पवीरवान |
 उतापवीरवान्युधा ||
yo janān mahiṣānivātitasthau pavīravān |
 utāpavīravānyudhā ||
[10.60.4] यस्येक्ष्वाकुरुप वरते रेवान मराय्येधते |
 दिवीवपञ्च कर्ष्टयः ||
yasyekṣvākurupa vrate revān marāyyedhate |
 divīvapañca kṛṣṭayaḥ ||
[10.60.5] इन्द्र कषत्रासमातिषु रथप्रोष्ठेषु धारय |
 दिवीवसूर्यं दर्शे ||
indra kṣatrāsamātiṣu rathaproṣṭheṣu dhāraya |
 divīvasūryaṃ dṛśe ||
[10.60.6] अगस्त्यस्य नद्भ्यः सप्ती युनक्षि रोहिता |
 पणीन नयक्रमीरभि विश्वान राजन्नराधसः ||
aghastyasya nadbhyaḥ saptī yunakṣi rohitā |
 paṇīn nyakramīrabhi viśvān rājannarādhasaḥ ||
[10.60.7] अयं मातायं पितायं जीवातुरागमत |
 इदं तवप्रसर्पणं सुबन्धवेहि निरिहि ||
ayaṃ mātāyaṃ pitāyaṃ jīvāturāghamat |
 idaṃ tavaprasarpaṇaṃ subandhavehi nirihi ||
[10.60.8] यथा युगं वरत्रया नह्यन्ति धरुणाय कम |
 एवादाधार ते मनो जीवातवे न मर्त्यवे.अथो अरिष्टतातये ||
yathā yughaṃ varatrayā nahyanti dharuṇāya kam |
 evādādhāra te mano jīvātave na mṛtyave.atho ariṣṭatātaye ||
[10.60.9] यथेयं पर्थिवी मही दाधारेमान वनस्पतीन |
 एवादाधार ते मनो जीवातवे न मर्त्यवे.अथो अरिष्टतातये ||
yatheyaṃ pṛthivī mahī dādhāremān vanaspatīn |
 evādādhāra te mano jīvātave na mṛtyave.atho ariṣṭatātaye ||
[10.60.10] यमादहं वैवस्वतात सुबन्धोर्मन आभरम |
 जीवातवेन मर्त्यवे.अथो अरिष्टतातये ||
yamādahaṃ vaivasvatāt subandhormana ābharam |
 jīvātavena mṛtyave.atho ariṣṭatātaye ||
[10.60.11] नयग वातो.अव वाति नयक तपति सूर्यः |
 नीचीनमघ्न्यादुहे नयग भवतु ते रपः ||
nyagh vāto.ava vāti nyak tapati sūryaḥ |
 nīcīnamaghnyāduhe nyagh bhavatu te rapaḥ ||
[10.60.12] अयं मे हस्तो भगवानयं मे भगवत्तरः |
 अयं मेविश्वभेषजो.अयं शिवाभिमर्शनः ||
ayaṃ me hasto bhaghavānayaṃ me bhaghavattaraḥ |
 ayaṃ meviśvabheṣajo.ayaṃ śivābhimarśanaḥ ||

### Hymn 10.61

[10.61.1] इदमित्था रौद्रं गूर्तवचा बरह्म करत्वा शच्यामन्तराजौ |
 कराणा यदस्य पितरा मंहनेष्ठाः पर्षत्पक्थे अहन्ना सप्त होतॄन ||
idamitthā raudraṃ ghūrtavacā brahma kratvā śacyāmantarājau |
 krāṇā yadasya pitarā maṃhaneṣṭhāḥ parṣatpakthe ahannā sapta hotṝn ||
[10.61.2] स इद दानाय दभ्याय वन्वञ्च्यवानः सूदैरमिमीतवेदिम |
 तूर्वयाणो गूर्तवचस्तमः कषोदो न रेत इतूतिसिञ्चत ||
sa id dānāya dabhyāya vanvañcyavānaḥ sūdairamimītavedim |
 tūrvayāṇo ghūrtavacastamaḥ kṣodo na reta itaūtisiñcat ||
[10.61.3] मनो न येषु हवनेषु तिग्मं विपः शच्या वनुथोद्रवन्ता |
 आ यः शर्यभिस्तुविन्र्म्णोस्याश्रीणीतादिशं गभस्तौ ||
mano na yeṣu havaneṣu tighmaṃ vipaḥ śacyā vanuthodravantā |
 ā yaḥ śaryabhistuvinṛmṇoasyāśrīṇītādiśaṃ ghabhastau ||
[10.61.4] कर्ष्णा यद गोष्वरुणीषु सीदद दिवो नपाताश्विनाहुवे वाम |
 वीतं मे यज्ञमा गतं मे अन्नं ववन्वांसानेषमस्म्र्तध्रू ||
kṛṣṇā yad ghoṣvaruṇīṣu sīdad divo napātāśvināhuve vām |
 vītaṃ me yajñamā ghataṃ me annaṃ vavanvāṃsāneṣamasmṛtadhrū ||
[10.61.5] परथिष्ट यस्य वीरकर्ममिष्णदनुष्ठितं नु नर्योपौहत |
 पुनस्तदा वर्हति यत कनाया दुहितुरानुभ्र्तमनर्वा ||
prathiṣṭa yasya vīrakarmamiṣṇadanuṣṭhitaṃ nu naryoapauhat |
 punastadā vṛhati yat kanāyā duhiturāanubhṛtamanarvā ||
[10.61.6] मध्या यत कर्त्वमभवदभीके कामं कर्ण्वाणेपितरि युवत्याम |
 मनानग रेतो जहतुर्वियन्ता सानौनिषिक्तं सुक्र्तस्य योनौ ||
madhyā yat kartvamabhavadabhīke kāmaṃ kṛṇvāṇepitari yuvatyām |
 manānagh reto jahaturviyantā sānauniṣiktaṃ sukṛtasya yonau ||
[10.61.7] पिता यत सवां दुहितरमधिष्कन कष्मया रेतःसंजग्मानो नि षिञ्चत |
 सवाध्यो.अजनयन बरह्म देवावास्तोष पतिं वरतपां निरतक्षन ||
pitā yat svāṃ duhitaramadhiṣkan kṣmayā retaḥsaṃjaghmāno ni ṣiñcat |
 svādhyo.ajanayan brahma devāvāstoṣ patiṃ vratapāṃ niratakṣan ||
[10.61.8] स ईं वर्षा न फेनमस्यदाजौ समदा परैदपदभ्रचेताः |
 सरत पदा न दक्षिणा पराव्रं न ता नुमे पर्शन्यो जग्र्भ्रे ||
sa īṃ vṛṣā na phenamasyadājau smadā paraidapadabhracetāḥ |
 sarat padā na dakṣiṇā parāvṛṃ na tā nume pṛśanyo jaghṛbhre ||
[10.61.9] मक्षू न वह्निः परजाया उपब्दिरग्निं न नग्न उपसीददूधः |
 सनितेध्मं सनितोत वाजं स धर्ताजज्ञे सहसा यवीयुत ||
makṣū na vahniḥ prajāyā upabdiraghniṃ na naghna upasīdadūdhaḥ |
 sanitedhmaṃ sanitota vājaṃ sa dhartājajñe sahasā yavīyut ||
[10.61.10] मक्षू कनायाः सख्यं नवग्वा रतं वदन्त रतयुक्तिमग्मन |
 दविबर्हसो य उप गोपमागुरदक्षिणासो अच्युतादुदुक्षन ||
makṣū kanāyāḥ sakhyaṃ navaghvā ṛtaṃ vadanta ṛtayuktimaghman |
 dvibarhaso ya upa ghopamāghuradakṣiṇāso acyutādudukṣan ||
[10.61.11] मक्षू कनायाः सख्यं नवीयो राधो न रेत रतमित्तुरण्यन |
 शुचि यत ते रेक्ण आयजन्त सबर्दुघायाः पयौस्रियायाः ||
makṣū kanāyāḥ sakhyaṃ navīyo rādho na reta ṛtamitturaṇyan |
 śuci yat te rekṇa āyajanta sabardughāyāḥ payausriyāyāḥ ||
[10.61.12] पश्वा यत पश्चा वियुता बुधन्तेति बरवीति वक्तरीरराणः |
 वसोर्वसुत्वा कारवो.अनेहा विश्वं विवेष्टिद्रविणमुप कषु ||
paśvā yat paścā viyutā budhanteti bravīti vaktarīrarāṇaḥ |
 vasorvasutvā kāravo.anehā viśvaṃ viveṣṭidraviṇamupa kṣu ||
[10.61.13] तदिन नवस्य परिषद्वानो अग्मन पुरू सदन्तो नार्षदम्बिभित्सन |
 वि शुष्णस्य संग्रथितमनर्वा विदत्पुरुप्रजातस्य गुहा यत ||
tadin nvasya pariṣadvāno aghman purū sadanto nārṣadambibhitsan |
 vi śuṣṇasya saṃghrathitamanarvā vidatpuruprajātasya ghuhā yat ||
[10.61.14] भर्गो ह नामोत यस्य देवाः सवर्ण ये तरिषधस्थेनिषेदुः |
 अग्निर्ह नामोत जातवेदाः शरुधी नो होतरतस्य होताध्रुक ||
bhargho ha nāmota yasya devāḥ svarṇa ye triṣadhastheniṣeduḥ |
 aghnirha nāmota jātavedāḥ śrudhī no hotartasya hotādhruk ||
[10.61.15] उत तया मे रौद्रावर्चिमन्ता नासत्याविन्द्र गूर्तयेयजध्यै |
 मनुष्वद वर्क्तबर्हिषे रराणा मन्दूहितप्रयसा विक्षु यज्यू ||
uta tyā me raudrāvarcimantā nāsatyāvindra ghūrtayeyajadhyai |
 manuṣvad vṛktabarhiṣe rarāṇā mandūhitaprayasā vikṣu yajyū ||
[10.61.16] अयं सतुतो राजा वन्दि वेधा अपश व विप्रस्तरतिस्वसेतुः |
 स कक्षीवन्तं रेजयत सो अग्निं नेमिं नचक्रमर्वतो रघुद्रु ||
ayaṃ stuto rājā vandi vedhā apaś va viprastaratisvasetuḥ |
 sa kakṣīvantaṃ rejayat so aghniṃ nemiṃ nacakramarvato raghudru ||
[10.61.17] स दविबन्धुर्वैतरणो यष्टा सबर्धुं धेनुमस्वन्दुहध्यै |
 सं यन मित्रावरुणा वर्ञ्ज उक्थैर्ज्येष्ठेभिरर्यमणं वरूथैः ||
sa dvibandhurvaitaraṇo yaṣṭā sabardhuṃ dhenumasvanduhadhyai |
 saṃ yan mitrāvaruṇā vṛñja ukthairjyeṣṭhebhiraryamaṇaṃ varūthaiḥ ||
[10.61.18] तद्बन्धुः सूरिर्दिवि ते धियन्धा नाभानेदिष्ठो रपतिप्र वेनन |
 सा नो नाभिः परमास्य वा घाहं तत्पश्चा कतिथश्चिदास ||
tadbandhuḥ sūrirdivi te dhiyandhā nābhānediṣṭho rapatipra venan |
 sā no nābhiḥ paramāsya vā ghāhaṃ tatpaścā katithaścidāsa ||
[10.61.19] इयं मे नाभिरिह मे सधस्थमिमे मे देवा अयमस्मिसर्वः |
 दविजा अह परथमजा रतस्येदं धेनुरदुहज्जायमाना ||
iyaṃ me nābhiriha me sadhasthamime me devā ayamasmisarvaḥ |
 dvijā aha prathamajā ṛtasyedaṃ dhenuraduhajjāyamānā ||
[10.61.20] अधासु मन्द्रो अरतिर्विभावाव सयति दविवर्तनिर्वनेषाट |
 ऊर्ध्वा यच्छ्रेणिर्न शिशुर्दन मक्षू सथिरंशेव्र्धं सूत माता ||
adhāsu mandro aratirvibhāvāva syati dvivartanirvaneṣāṭ |
 ūrdhvā yacchreṇirna śiśurdan makṣū sthiraṃśevṛdhaṃ sūta mātā ||
[10.61.21] अधा गाव उपमातिं कनाया अनु शवान्तस्य कस्य चित्परेयुः |
 शरुधि तवं सुद्रविणो नस्त्वं याळ आश्वघ्नस्यववर्धे सून्र्ताभिः ||
adhā ghāva upamātiṃ kanāyā anu śvāntasya kasya citpareyuḥ |
 śrudhi tvaṃ sudraviṇo nastvaṃ yāḷ āśvaghnasyavavṛdhe sūnṛtābhiḥ ||
[10.61.22] अध तवमिन्द्र विद्ध्यस्मान महो राये नर्पते वज्रबाहुः |
 रक्षा च नो मघोनह पाहि सूरीननेहसस्ते हरिवोभिष्टौ ||
adha tvamindra viddhyasmān maho rāye nṛpate vajrabāhuḥ |
 rakṣā ca no maghonah pāhi sūrīnanehasaste harivoabhiṣṭau ||
[10.61.23] अध यद राजाना गविष्टौ सरत सरण्युः कारवेजरण्युः |
 विप्रः परेष्ठः स हयेषां बभूव परा चवक्षदुत पर्षदेनान ||
adha yad rājānā ghaviṣṭau sarat saraṇyuḥ kāravejaraṇyuḥ |
 vipraḥ preṣṭhaḥ sa hyeṣāṃ babhūva parā cavakṣaduta parṣadenān ||
[10.61.24] अधा नवस्य जेन्यस्य पुष्टौ वर्था रेभन्त ईमहे तदूनु |
 सरण्युरस्य सूनुरश्वो विप्रश्चासि शरवसश्चसातौ ||
adhā nvasya jenyasya puṣṭau vṛthā rebhanta īmahe tadūnu |
 saraṇyurasya sūnuraśvo vipraścāsi śravasaścasātau ||
[10.61.25] युवोर्यदि सख्यायास्मे शर्धाय सतोमं जुजुषे नमस्वान्विश्वत्र यस्मिन्ना गिरः समीचीः पूर्वीव गतूर्दाशत सून्र्तायै ||
yuvoryadi sakhyāyāsme śardhāya stomaṃ jujuṣe namasvānviśvatra yasminnā ghiraḥ samīcīḥ pūrvīva ghatūrdāśat sūnṛtāyai ||
[10.61.26] स गर्णानो अद्भिर्देववानिति सुबन्धुर्नमसा सूक्तैः |
 वर्धदुक्थैर्वचोभिरा हि नूनं वयध्वैति पयसौस्रियायाः ||
sa ghṛṇāno adbhirdevavāniti subandhurnamasā sūktaiḥ |
 vardhadukthairvacobhirā hi nūnaṃ vyadhvaiti payasausriyāyāḥ ||
[10.61.27] त ऊ षु णो महो यजत्रा भूत देवास ऊतये सजोषाः |
 ये वाजाननयता वियन्तो ये सथा निचेतारो अमूराः ||
ta ū ṣu ṇo maho yajatrā bhūta devāsa ūtaye sajoṣāḥ |
 ye vājānanayatā viyanto ye sthā nicetāro amūrāḥ ||

### Hymn 10.62

[10.62.1] ये यज्ञेन दक्षिणया समक्ता इन्द्रस्य सख्यमम्र्तत्वमानश |
 तेभ्यो भद्रमङगिरसो वो अस्तु परति गर्भ्णीतमानवं सुमेधसः ||
ye yajñena dakṣiṇayā samaktā indrasya sakhyamamṛtatvamānaśa |
 tebhyo bhadramaṅghiraso vo astu prati ghṛbhṇītamānavaṃ sumedhasaḥ ||
[10.62.2] य उदाजन पितरो गोमयं वस्व रतेनाभिन्दन परिवत्सरेवलम |
 दीर्घायुत्वमङगिरसो वो अस्तु परति गर्भ्णीतमानवं सुमेधसः ||
ya udājan pitaro ghomayaṃ vasv ṛtenābhindan parivatsarevalam |
 dīrghāyutvamaṅghiraso vo astu prati ghṛbhṇītamānavaṃ sumedhasaḥ ||
[10.62.3] य रतेन सूर्यमारोहयन दिव्यप्रथयन पर्थिवीं मातरंवि |
 सुप्रजास्त्वमङगिरसो वो अस्तु परति गर्भ्णीत मानवंसुमेधसः ||
ya ṛtena sūryamārohayan divyaprathayan pṛthivīṃ mātaraṃvi |
 suprajāstvamaṅghiraso vo astu prati ghṛbhṇīta mānavaṃsumedhasaḥ ||
[10.62.4] अयं नाभा वदति वल्गु वो गर्हे देवपुत्रा रषयस्तच्छ्र्णोतन |
 सुब्रह्मण्यमङगिरसो वो अस्तु परति गर्भ्णीतमानवं सुमेधसः ||
ayaṃ nābhā vadati valghu vo ghṛhe devaputrā ṛṣayastacchṛṇotana |
 subrahmaṇyamaṅghiraso vo astu prati ghṛbhṇītamānavaṃ sumedhasaḥ ||
[10.62.5] विरूपास इद रषयस्त इद गम्भीरवेपसः |
 ते अङगिरसःसूनवस्ते अग्नेः परि जज्ञिरे ||
virūpāsa id ṛṣayasta id ghambhīravepasaḥ |
 te aṅghirasaḥsūnavaste aghneḥ pari jajñire ||
[10.62.6] ये अग्नेः परि जज्ञिरे विरूपासो दिवस परि |
 नवग्वो नुदशग्वो अङगिरस्तमो सचा देवेषु मंअते ||
ye aghneḥ pari jajñire virūpāso divas pari |
 navaghvo nudaśaghvo aṅghirastamo sacā deveṣu maṃate ||
[10.62.7] इन्द्रेण युजा निः सर्जन्त वाघतो वरजं गोमन्तमश्विनम |
 सहस्रं मे ददतो अष्टकर्ण्यः शरवो देवेष्वक्रत ||
indreṇa yujā niḥ sṛjanta vāghato vrajaṃ ghomantamaśvinam |
 sahasraṃ me dadato aṣṭakarṇyaḥ śravo deveṣvakrata ||
[10.62.8] पर नूनं जायतामयं मनुस्तोक्मेव रोहतु |
 यः सहस्रंशताश्वं सद्यो दानाय मंहते ||
pra nūnaṃ jāyatāmayaṃ manustokmeva rohatu |
 yaḥ sahasraṃśatāśvaṃ sadyo dānāya maṃhate ||
[10.62.9] न तमश्नोति कश्चन दिव इव सान्वारभम |
 सावर्ण्यस्य दक्षिणा वि सिन्धुरिव पप्रथे ||
na tamaśnoti kaścana diva iva sānvārabham |
 sāvarṇyasya dakṣiṇā vi sindhuriva paprathe ||
[10.62.10] उत दासा परिविषे समद्दिष्टी गोपरीणसा |
 यदुस्तुर्वश्च मामहे ||
uta dāsā pariviṣe smaddiṣṭī ghoparīṇasā |
 yadusturvaśca māmahe ||
[10.62.11] सहस्रदा गरामणीर्मा रिषन मनुः सूर्येणास्ययतमानैतु दक्षिणा |
 सावर्णेर्देवाः पर तिरन्त्वायुर्यस्मिन्नश्रान्ता असनाम वाजम ||
sahasradā ghrāmaṇīrmā riṣan manuḥ sūryeṇāsyayatamānaitu dakṣiṇā |
 sāvarṇerdevāḥ pra tirantvāyuryasminnaśrāntā asanāma vājam ||

### Hymn 10.63

[10.63.1] परावतो ये दिधिषन्त आप्यं मनुप्रीतासो जनिमाविवस्वतः |
 ययातेर्ये नहुष्यस्य बर्हिषि देवा आसते तेधि बरुवन्तु नः ||
parāvato ye didhiṣanta āpyaṃ manuprītāso janimāvivasvataḥ |
 yayāterye nahuṣyasya barhiṣi devā āsate teadhi bruvantu naḥ ||
[10.63.2] विश्वा हि वो नमस्यानि वन्द्या नामानि देवा उत यज्ञियानिवः |
 ये सथ जाता अदितेरब्ध्यस परि ये पर्थिव्यास्तेम इह शरुता हवम ||
viśvā hi vo namasyāni vandyā nāmāni devā uta yajñiyānivaḥ |
 ye stha jātā aditerabdhyas pari ye pṛthivyāstema iha śrutā havam ||
[10.63.3] येभ्यो माता मधुमत पिन्वते पयः पीयूषं दयौरदितिरद्रिबर्हाः |
 उक्थशुष्मान वर्षभरान सवप्नसस्तानादित्याननु मदा सवस्तये ||
yebhyo mātā madhumat pinvate payaḥ pīyūṣaṃ dyauraditiradribarhāḥ |
 ukthaśuṣmān vṛṣabharān svapnasastānādityānanu madā svastaye ||
[10.63.4] नर्चक्षसो अनिमिषन्तो अर्हणा बर्हद देवासो अम्र्तत्वमानशुः |
 जयोतीरथा अहिमाया अनागसो दिवो वर्ष्माणंवसते सवस्तये ||
nṛcakṣaso animiṣanto arhaṇā bṛhad devāso amṛtatvamānaśuḥ |
 jyotīrathā ahimāyā anāghaso divo varṣmāṇaṃvasate svastaye ||
[10.63.5] सम्राजो ये सुव्र्धो यज्ञमाययुरपरिह्व्र्ता दधिरे दिविक्षयम |
 ताना विवास नमसा सुव्र्क्तिभिर्महो आदित्यानदितिं सवस्तये ||
samrājo ye suvṛdho yajñamāyayuraparihvṛtā dadhire divikṣayam |
 tānā vivāsa namasā suvṛktibhirmaho ādityānaditiṃ svastaye ||
[10.63.6] को व सतोमं राधति यं जुजोषथ विश्वे देवासो मनुषोयति षठन |
 को वो.अध्वरं तुविजाता अरं करद यो नःपर्षदत्यंहः सवस्तये ||
ko va stomaṃ rādhati yaṃ jujoṣatha viśve devāso manuṣoyati ṣṭhana |
 ko vo.adhvaraṃ tuvijātā araṃ karad yo naḥparṣadatyaṃhaḥ svastaye ||
[10.63.7] येभ्यो होत्रां परथमामायेजे मनुः समिद्धाग्निर्मनसासप्त होत्र्भिः |
 त आदित्या अभयं शर्म यछत सुगा नःकर्त सुपथा सवस्तये ||
yebhyo hotrāṃ prathamāmāyeje manuḥ samiddhāghnirmanasāsapta hotṛbhiḥ |
 ta ādityā abhayaṃ śarma yachata sughā naḥkarta supathā svastaye ||
[10.63.8] य ईशिरे भुवनस्य परचेतसो विश्वस्य सथातुर्जगतश्चमन्तवः |
 ते नः कर्तादक्र्तादेनसस पर्यद्या देवासःपिप्र्ता सवस्तये ||
ya īśire bhuvanasya pracetaso viśvasya sthāturjaghataścamantavaḥ |
 te naḥ kṛtādakṛtādenasas paryadyā devāsaḥpipṛtā svastaye ||
[10.63.9] भरेष्विन्द्रं सुहवं हवामहे.अंहोमुचं सुक्र्तन्दैव्यं जनम |
 अग्निं मित्रं वरुणं सातये भगन्द्यावाप्र्थिवी मरुतः सवस्तये ||
bhareṣvindraṃ suhavaṃ havāmahe.aṃhomucaṃ sukṛtandaivyaṃ janam |
 aghniṃ mitraṃ varuṇaṃ sātaye bhaghandyāvāpṛthivī marutaḥ svastaye ||
[10.63.10] सुत्रामाणं पर्थिवीं दयामनेहसं सुशर्माणमदितिंसुप्रणीतिम |
 दैवीं नावं सवरित्रामनागसमस्रवन्तीमा रुहेमा सवस्तये ||
sutrāmāṇaṃ pṛthivīṃ dyāmanehasaṃ suśarmāṇamaditiṃsupraṇītim |
 daivīṃ nāvaṃ svaritrāmanāghasamasravantīmā ruhemā svastaye ||
[10.63.11] विश्वे यजत्रा अधि वोचतोतये तरायध्वं नो दुरेवायाभिह्रुतः |
 सत्यया वो देवहूत्या हुवेम शर्ण्वतो देवावसे सवस्तये ||
viśve yajatrā adhi vocatotaye trāyadhvaṃ no durevāyāabhihrutaḥ |
 satyayā vo devahūtyā huvema śṛṇvato devāavase svastaye ||
[10.63.12] अपामीवामप विश्वामनाहुतिमपारातिं दुर्विदत्रामघायतः |
 आरे देवा दवेषो अस्मद युयोतनोरु णः शर्मयछता सवस्तये ||
apāmīvāmapa viśvāmanāhutimapārātiṃ durvidatrāmaghāyataḥ |
 āre devā dveṣo asmad yuyotanoru ṇaḥ śarmayachatā svastaye ||
[10.63.13] अरिष्टः स मर्तो विश्व एधते पर परजाभिर्जायतेधर्मणस परि |
 यमादित्यासो नयथा सुनीतिभिरतिविश्वानि दुरिता सवस्तये ||
ariṣṭaḥ sa marto viśva edhate pra prajābhirjāyatedharmaṇas pari |
 yamādityāso nayathā sunītibhirativiśvāni duritā svastaye ||
[10.63.14] यं देवासो.अवथ वाजसातौ यं शूरसाता मरुतो हितेधने |
 परातर्यावाणं रथमिन्द्र सानसिमरिष्यन्तमारुहेमा सवस्तये ||
yaṃ devāso.avatha vājasātau yaṃ śūrasātā maruto hitedhane |
 prātaryāvāṇaṃ rathamindra sānasimariṣyantamāruhemā svastaye ||
[10.63.15] सवस्ति नः पथ्यासु धन्वसु सवस्त्यप्सु वर्जने सवर्वति |
 सवस्ति नः पुत्रक्र्थेषु योनिषु सवस्ति राये मरुतो दधातन ||
svasti naḥ pathyāsu dhanvasu svastyapsu vṛjane svarvati |
 svasti naḥ putrakṛtheṣu yoniṣu svasti rāye maruto dadhātana ||
[10.63.16] सवस्तिरिद धि परपथे शरेष्ठा रेक्णस्वत्यभि यावाममेति |
 सा नो अमा सो अरणे नि पातु सवावेशा भवतुदेवगोपा ||
svastirid dhi prapathe śreṣṭhā rekṇasvatyabhi yāvāmameti |
 sā no amā so araṇe ni pātu svāveśā bhavatudevaghopā ||
[10.63.17] एवा पलतेः सूनुरवीव्र्धद वो विश्व आदित्या अदितेमनीषी |
 ईशानासो नरो अमर्त्येनास्तावि जनो दिव्योगयेन ||
evā plateḥ sūnuravīvṛdhad vo viśva ādityā aditemanīṣī |
 īśānāso naro amartyenāstāvi jano divyoghayena ||

### Hymn 10.64

[10.64.1] कथा देवानां कतमस्य यामनि सुमन्तु नाम शर्ण्वताम्मनामहे |
 को मर्ळाति कतमो नो मयस करत कतम ऊती अभ्या ववर्तति ||
kathā devānāṃ katamasya yāmani sumantu nāma śṛṇvatāmmanāmahe |
 ko mṛḷāti katamo no mayas karat katama ūtī abhyā vavartati ||
[10.64.2] करतूयन्ति करतवो हर्त्सु धीतयो वेनन्ति वेनाः पतयन्त्या दिशः |
 न मर्डिता विद्यते अन्य एभ्यो देवेषु मे अधिकामा अयंसत ||
kratūyanti kratavo hṛtsu dhītayo venanti venāḥ patayantyā diśaḥ |
 na marḍitā vidyate anya ebhyo deveṣu me adhikāmā ayaṃsata ||
[10.64.3] नरा वा शंसं पूषणमगोह्यमग्निं देवेद्धमभ्यर्चसे गिरा |
 सूर्यामासा चन्द्रमसा यमं दिवि तरितंवातमुषसमक्तुमश्विना ||
narā vā śaṃsaṃ pūṣaṇamaghohyamaghniṃ deveddhamabhyarcase ghirā |
 sūryāmāsā candramasā yamaṃ divi tritaṃvātamuṣasamaktumaśvinā ||
[10.64.4] कथा कविस्तुवीरवान कया गिरा बर्हस्पतिर्वाव्र्धतेसुव्र्क्तिभिः |
 अज एकपात सुहवेभिरकवभिरहिः शर्णोतुबुध्न्यो हवीमनि ||
kathā kavistuvīravān kayā ghirā bṛhaspatirvāvṛdhatesuvṛktibhiḥ |
 aja ekapāt suhavebhirkvabhirahiḥ śṛṇotubudhnyo havīmani ||
[10.64.5] दक्षस्य वादिते जन्मनि वरते राजाना मित्रावरुणाविवाससि |
 अतूर्तपन्थाः पुरुरथो अर्यमा सप्तहोताविषुरूपेषु जन्मसु ||
dakṣasya vādite janmani vrate rājānā mitrāvaruṇāvivāsasi |
 atūrtapanthāḥ pururatho aryamā saptahotāviṣurūpeṣu janmasu ||
[10.64.6] ते नो अर्वन्तो हवनश्रुतो हवं विश्वे शर्ण्वन्तु वाजिनोमितद्रवः |
 सहस्रसा मेधसाताविव तमना महो येधनं समिथेषु जभ्रिरे ||
te no arvanto havanaśruto havaṃ viśve śṛṇvantu vājinomitadravaḥ |
 sahasrasā medhasātāviva tmanā maho yedhanaṃ samitheṣu jabhrire ||
[10.64.7] पर वो वायुं रथयुजं पुरन्धिं सतोमैः कर्णुध्वंसख्याय पूषणम |
 ते हि देवस्य सवितुः सवीमनिक्रतुं सचन्ते सचितः सचेतसः ||
pra vo vāyuṃ rathayujaṃ purandhiṃ stomaiḥ kṛṇudhvaṃsakhyāya pūṣaṇam |
 te hi devasya savituḥ savīmanikratuṃ sacante sacitaḥ sacetasaḥ ||
[10.64.8] तरिः सप्त सस्रा नद्यो महीरपो वनस्पतीन पर्वतानग्निमूतये |
 कर्शानुमस्तॄन तिष्यं सधस्थ आ रुद्रंरुद्रेषु रुद्रियं हवामहे ||
triḥ sapta sasrā nadyo mahīrapo vanaspatīn parvatānaghnimūtaye |
 kṛśānumastṝn tiṣyaṃ sadhastha ā rudraṃrudreṣu rudriyaṃ havāmahe ||
[10.64.9] सरस्वती सरयुः सिन्धुरूर्मिभिर्महो महीरवसा यन्तुवक्षणीः |
 देवीरापो मातरः सूदयित्न्वो घर्तवत पयोमधुमन नो अर्चत ||
sarasvatī sarayuḥ sindhurūrmibhirmaho mahīravasā yantuvakṣaṇīḥ |
 devīrāpo mātaraḥ sūdayitnvo ghṛtavat payomadhuman no arcata ||
[10.64.10] उत माता बर्हद्दिवा शर्णोतु नस्त्वष्टा देवेभिर्जनिभिःपिता वचः |
 रभुक्षा वाजो रथस्पतिर्भगो रण्वःशण्सः शशमानस्य पातु नः ||
uta mātā bṛhaddivā śṛṇotu nastvaṣṭā devebhirjanibhiḥpitā vacaḥ |
 ṛbhukṣā vājo rathaspatirbhagho raṇvaḥśaṇsaḥ śaśamānasya pātu naḥ ||
[10.64.11] रण्वः सन्द्र्ष्टौ पितुमानिव कषयो भद्रा रुद्राणाम्मरुतामुपस्तुतिः |
 गोभिः षयाम यशसो जनेष्वा सदादेवास इळया सचेमहि ||
raṇvaḥ sandṛṣṭau pitumāniva kṣayo bhadrā rudrāṇāmmarutāmupastutiḥ |
 ghobhiḥ ṣyāma yaśaso janeṣvā sadādevāsa iḷayā sacemahi ||
[10.64.12] यां मे धियं मरुत इन्द्र देवा अददात वरुण मित्र यूयम |
 तां पीपयत पयसेव धेनुं कुविद गिरो अधि रथेवहाथ ||
yāṃ me dhiyaṃ maruta indra devā adadāta varuṇa mitra yūyam |
 tāṃ pīpayata payaseva dhenuṃ kuvid ghiro adhi rathevahātha ||
[10.64.13] कुविदङग परति यथा चिदस्य नः सजात्यस्य मरुतोबुबोधथ |
 नाभा यत्र परथमं संनशामहे तत्रजामित्वमदितिर्दधातु नः ||
kuvidaṅgha prati yathā cidasya naḥ sajātyasya marutobubodhatha |
 nābhā yatra prathamaṃ saṃnaśāmahe tatrajāmitvamaditirdadhātu naḥ ||
[10.64.14] ते हि दयावाप्र्थिवी मातरा मही देवी देवाञ जन्मनायज्ञिये इतः |
 उभे बिभ्र्त उभयं भरीमभिः पुरूरेतांसि पित्र्भिश्च सिञ्चतः ||
te hi dyāvāpṛthivī mātarā mahī devī devāñ janmanāyajñiye itaḥ |
 ubhe bibhṛta ubhayaṃ bharīmabhiḥ purūretāṃsi pitṛbhiśca siñcataḥ ||
[10.64.15] वि षा होत्रा विश्वमश्नोति वार्यं बर्हस्पतिररमतिःपनीयसी |
 गरावा यत्र मधुषुदुच्यते बर्हदवीवशन्तमतिभिर्मनीषिणः ||
vi ṣā hotrā viśvamaśnoti vāryaṃ bṛhaspatiraramatiḥpanīyasī |
 ghrāvā yatra madhuṣuducyate bṛhadavīvaśantamatibhirmanīṣiṇaḥ ||
[10.64.16] एवा कविस्तुवीरवान रतज्ञा दरविणस्युर्द्रविणसश्चकानः |
 उक्थेभिरत्र मतिभिश्च विप्रो.अपीपयद गयोदिव्यानि जन्म ||
evā kavistuvīravān ṛtajñā draviṇasyurdraviṇasaścakānaḥ |
 ukthebhiratra matibhiśca vipro.apīpayad ghayodivyāni janma ||
[10.64.17] एवा पलतेः सूनुर... ||
evā plateḥ sūnur... ||

### Hymn 10.65

[10.65.1] अग्निरिन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा वायुः पूषा सरस्वतीसजोषसः |
 आदित्या विष्णुर्मरुतः सवर्ब्र्हत सोमो रुद्रोदितिर्ब्रह्मणस पतिः ||
aghnirindro varuṇo mitro aryamā vāyuḥ pūṣā sarasvatīsajoṣasaḥ |
 ādityā viṣṇurmarutaḥ svarbṛhat somo rudroaditirbrahmaṇas patiḥ ||
[10.65.2] इन्द्राग्नी वर्त्रहत्येषु सत्पती मिथो हिन्वाना तन्वासमोकसा |
 अन्तरिक्षं मह्या पप्रुरोजसा सोमो घर्तश्रीर्महिमानमीरयन ||
indrāghnī vṛtrahatyeṣu satpatī mitho hinvānā tanvāsamokasā |
 antarikṣaṃ mahyā paprurojasā somo ghṛtaśrīrmahimānamīrayan ||
[10.65.3] तेषां हि मह्ना महतामनर्वणां सतोमानियर्म्य्र्तज्ञा रताव्र्धाम |
 ये अप्सवमर्णवं चित्रराधसस्तेनो रासन्तां महये सुमित्र्याः ||
teṣāṃ hi mahnā mahatāmanarvaṇāṃ stomāniyarmyṛtajñā ṛtāvṛdhām |
 ye apsavamarṇavaṃ citrarādhasasteno rāsantāṃ mahaye sumitryāḥ ||
[10.65.4] सवर्णरमन्तरिक्षाणि रोचना दयावाभूमी पर्थिवींस्कम्भुरोजसा |
 पर्क्षा इव महयन्तः सुरातयो देवास्तवन्ते मनुषाय सूरयः ||
svarṇaramantarikṣāṇi rocanā dyāvābhūmī pṛthivīṃskambhurojasā |
 pṛkṣā iva mahayantaḥ surātayo devāstavante manuṣāya sūrayaḥ ||
[10.65.5] मित्राय शिक्ष वरुणाय दाशुषे या सम्राजा मनसा नप्रयुछतः |
 ययोर्धाम धर्मणा रोचते बर्हद ययोरुभेरोदसी नाधसी वर्तौ ||
mitrāya śikṣa varuṇāya dāśuṣe yā samrājā manasā naprayuchataḥ |
 yayordhāma dharmaṇā rocate bṛhad yayorubherodasī nādhasī vṛtau ||
[10.65.6] या गौर्वर्तनिं पर्येति निष्क्र्तं पयो दुहाना वरतनीरवारतः |
 सा परब्रुवाणा वरुणाय दाशुषे देवेभ्योदाशद धविषा विवस्वते ||
yā ghaurvartaniṃ paryeti niṣkṛtaṃ payo duhānā vratanīravārataḥ |
 sā prabruvāṇā varuṇāya dāśuṣe devebhyodāśad dhaviṣā vivasvate ||
[10.65.7] दिवक्षसो अग्निजिह्वा रताव्र्ध रतस्य योनिं विम्र्शन्त आसते |
 दयां सकभित्व्यप आ चक्रुरोजसा यज्ञं जनित्वीतन्वी नि माम्र्जुः ||
divakṣaso aghnijihvā ṛtāvṛdha ṛtasya yoniṃ vimṛśanta āsate |
 dyāṃ skabhitvyapa ā cakrurojasā yajñaṃ janitvītanvī ni māmṛjuḥ ||
[10.65.8] परिक्षिता पितरा पूर्वजावरी रतस्य योना कषयतःसमोकसा |
 दयावाप्र्थिवी वरुणाय सव्रते घर्तवत पयोमहिषाय पिन्वतः ||
parikṣitā pitarā pūrvajāvarī ṛtasya yonā kṣayataḥsamokasā |
 dyāvāpṛthivī varuṇāya savrate ghṛtavat payomahiṣāya pinvataḥ ||
[10.65.9] पर्जन्यावाता वर्षभा पुरीषिणेन्द्रवायू वरुणो मित्रोर्यमा |
 देवानादित्यानदितिं हवामहे ये पार्थिवासोदिव्यासो अप्सु ये ||
parjanyāvātā vṛṣabhā purīṣiṇendravāyū varuṇo mitroaryamā |
 devānādityānaditiṃ havāmahe ye pārthivāsodivyāso apsu ye ||
[10.65.10] तवष्टारं वायुं रभवो य ओहते दैव्या होतारा उषसंस्वस्तये |
 बर्हस्पतिं वर्त्रखादं सुमेधसमिन्द्रियंसोमं धनसा उ ईमहे ||
tvaṣṭāraṃ vāyuṃ ṛbhavo ya ohate daivyā hotārā uṣasaṃsvastaye |
 bṛhaspatiṃ vṛtrakhādaṃ sumedhasamindriyaṃsomaṃ dhanasā u īmahe ||
[10.65.11] बरह्म गामश्वं जनयन्त ओषधीर्वनस्पतीन पर्थिवीम्पर्वतानपः |
 सूर्यं दिवि रोहयन्तः सुदानव आर्याव्रता विस्र्जन्तो अधि कषमि ||
brahma ghāmaśvaṃ janayanta oṣadhīrvanaspatīn pṛthivīmparvatānapaḥ |
 sūryaṃ divi rohayantaḥ sudānava āryāvratā visṛjanto adhi kṣami ||
[10.65.12] भुज्युमंहसः पिप्र्थो निरश्विना शयावं पुत्रंवध्रिमत्या अजिन्वतम |
 कमद्युवं विमदायोहथुर्युवंविष्णाप्वं विश्वकायाव सर्जथः ||
bhujyumaṃhasaḥ pipṛtho niraśvinā śyāvaṃ putraṃvadhrimatyā ajinvatam |
 kamadyuvaṃ vimadāyohathuryuvaṃviṣṇāpvaṃ viśvakāyāva sṛjathaḥ ||
[10.65.13] पावीरवी तन्यतुरेकपादजो दिवो धर्ता सिन्धुरापःसमुद्रियः |
 विश्वे देवासः शर्णवन वचांसि मे सरस्वतीसह धीभिः पुरन्ध्या ||
pāvīravī tanyaturekapādajo divo dhartā sindhurāpaḥsamudriyaḥ |
 viśve devāsaḥ śṛṇavan vacāṃsi me sarasvatīsaha dhībhiḥ purandhyā ||
[10.65.14] विश्वे देवाः सह धीभिः पुरन्ध्या मनोर्यजत्राम्र्ता रतज्ञाः |
 रातिषाचो अभिषाचः सवर्विदः सवर्गिरो बरह्म सूक्तं जुषेरत ||
viśve devāḥ saha dhībhiḥ purandhyā manoryajatrāamṛtā ṛtajñāḥ |
 rātiṣāco abhiṣācaḥ svarvidaḥ svarghiro brahma sūktaṃ juṣerata ||
[10.65.15] देवान वसिष्ठो अम्र्तान ववन्दे ये विश्वा भुवनाभिप्रतस्थुः |
 ते नो रासन्तामुरुगायमद्य यूयं पातस्वस्तिभिः सदा नः ||
devān vasiṣṭho amṛtān vavande ye viśvā bhuvanābhipratasthuḥ |
 te no rāsantāmurughāyamadya yūyaṃ pātasvastibhiḥ sadā naḥ ||

### Hymn 10.66

[10.66.1] देवान हुवे बर्हच्छ्रवसः सवस्तये जयोतिष्क्र्तो अध्वरस्यप्रचेतसः |
 ये वाव्र्धुः परतरं विश्ववेदसैन्द्रज्येष्ठासो अम्र्ता रताव्र्धः ||
devān huve bṛhacchravasaḥ svastaye jyotiṣkṛto adhvarasyapracetasaḥ |
 ye vāvṛdhuḥ prataraṃ viśvavedasaindrajyeṣṭhāso amṛtā ṛtāvṛdhaḥ ||
[10.66.2] इन्द्रप्रसूता वरुणप्रशिष्टा ये सूर्यस्य जयोतिषो भागमानशुः |
 मरुद्गणे वर्जने मन्म धीमहि माघोने यज्ञंजनयन्त सूरयः ||
indraprasūtā varuṇapraśiṣṭā ye sūryasya jyotiṣo bhāghamānaśuḥ |
 marudghaṇe vṛjane manma dhīmahi māghone yajñaṃjanayanta sūrayaḥ ||
[10.66.3] इन्द्रो वसुभिः परि पातु नो गयमादित्यैर्नो अदितः शर्मयछ्तु |
 रुद्रो रुद्रेभिर्देवो मर्ळयाति नस्त्वष्टा नोग्नाभिः सुविताय जिन्वतु ||
indro vasubhiḥ pari pātu no ghayamādityairno aditḥ śarmayachtu |
 rudro rudrebhirdevo mṛḷayāti nastvaṣṭā noghnābhiḥ suvitāya jinvatu ||
[10.66.4] अदितिर्द्यावाप्र्थिवी रतं महदिन्द्राविष्णू मरुतःस्वर्ब्र्हत |
 देवानादित्यानवसे हवामहे वसून रुद्रांसवितारं सुदंससम ||
aditirdyāvāpṛthivī ṛtaṃ mahadindrāviṣṇū marutaḥsvarbṛhat |
 devānādityānavase havāmahe vasūn rudrāṃsavitāraṃ sudaṃsasam ||
[10.66.5] सरस्वान धीभिर्वरुणो धर्तव्रतः पूषा विष्णुर्महिमावायुरश्विना |
 बरह्मक्र्तो अम्र्ता विश्ववेदसः शर्म नोयंसन तरिवरूथमंहसः ||
sarasvān dhībhirvaruṇo dhṛtavratḥ pūṣā viṣṇurmahimāvāyuraśvinā |
 brahmakṛto amṛtā viśvavedasaḥ śarma noyaṃsan trivarūthamaṃhasaḥ ||
[10.66.6] वर्षा यज्ञो वर्षणः सन्तु यज्ञिया वर्षणो देवाव्र्षणो हविष्क्र्तः |
 वर्षणा दयावाप्र्थिवी रतावरीव्र्षा पर्जन्यो वर्षणो वर्षस्तुभः ||
vṛṣā yajño vṛṣaṇaḥ santu yajñiyā vṛṣaṇo devāvṛṣaṇo haviṣkṛtaḥ |
 vṛṣaṇā dyāvāpṛthivī ṛtāvarīvṛṣā parjanyo vṛṣaṇo vṛṣastubhaḥ ||
[10.66.7] अग्नीषोमा वर्षणा वाजसातये पुरुप्रशस्ता वर्षणा उपब्रुवे |
 यावीजिरे वर्षणो देवयज्यया ता नः शर्मत्रिवरूथं वि यंसतः ||
aghnīṣomā vṛṣaṇā vājasātaye purupraśastā vṛṣaṇā upabruve |
 yāvījire vṛṣaṇo devayajyayā tā naḥ śarmatrivarūthaṃ vi yaṃsataḥ ||
[10.66.8] धर्तव्रताः कषत्रिया यज्ञनिष्क्र्तो बर्हद्दिवा अध्वराणामभिश्रियः |
 अग्निहोतार रतसापो अद्रुहो.अपो अस्र्जन्ननुव्र्त्रतूर्ये ||
dhṛtavratāḥ kṣatriyā yajñaniṣkṛto bṛhaddivā adhvarāṇāmabhiśriyaḥ |
 aghnihotāra ṛtasāpo adruho.apo asṛjannanuvṛtratūrye ||
[10.66.9] दयावाप्र्थिवी जनयन्नभि वरताप ओषधीर्वनिनानियज्ञिया |
 अन्तरिक्षं सवरा पप्रुरूतये वशं देवासस्तन्वी नि माम्र्जुः ||
dyāvāpṛthivī janayannabhi vratāpa oṣadhīrvanināniyajñiyā |
 antarikṣaṃ svarā paprurūtaye vaśaṃ devāsastanvī ni māmṛjuḥ ||
[10.66.10] धर्तारो दिव रभवः सुहस्ता वातापर्जन्या महिषस्यतन्यतोः |
 आप ओषधीः पर तिरन्तु नो गिरो भगो रातिर्वाजिनो यन्तु मे हवम ||
dhartāro diva ṛbhavaḥ suhastā vātāparjanyā mahiṣasyatanyatoḥ |
 āpa oṣadhīḥ pra tirantu no ghiro bhagho rātirvājino yantu me havam ||
[10.66.11] समुद्रः सिन्धू रजो अन्तरिक्षमज एकपात तनयित्नुरर्णवः |
 अहिर्बुध्न्यः शर्णवद वचांसि मे विश्वे देवासौत सूरयो मम ||
samudraḥ sindhū rajo antarikṣamaja ekapāt tanayitnurarṇavaḥ |
 ahirbudhnyaḥ śṛṇavad vacāṃsi me viśve devāsauta sūrayo mama ||
[10.66.12] सयाम वो मनवो देववीतये पराञ्चं नो यज्ञं पर णयतसाधुया |
 आदित्या रुद्रा वसवः सुदानव इमा बरह्मशस्यमानानि जिन्वत ||
syāma vo manavo devavītaye prāñcaṃ no yajñaṃ pra ṇayatasādhuyā |
 ādityā rudrā vasavaḥ sudānava imā brahmaśasyamānāni jinvata ||
[10.66.13] दैव्या होतारा परथमा पुरोहित रतस्य पन्थामन्वेमिसाधुया |
 कषेत्रस्य पतिं परतिवेशमीमहे विश्वान देवानम्र्तानप्रयुछतः ||
daivyā hotārā prathamā purohita ṛtasya panthāmanvemisādhuyā |
 kṣetrasya patiṃ prativeśamīmahe viśvān devānamṛtānaprayuchataḥ ||
[10.66.14] वसिष्ठासः पित्र्वद वाचमक्रत देवानीळाना रषिवत्स्वस्तये |
 परीता इव जञातयः काममेत्यास्मे देवासो.अवधूनुता वसु ||
vasiṣṭhāsaḥ pitṛvad vācamakrata devānīḷānā ṛṣivatsvastaye |
 prītā iva jñātayaḥ kāmametyāsme devāso.avadhūnutā vasu ||
[10.66.15] देवान वसिष्ठो अम्र्तान ववन्दे... ||
devān vasiṣṭho amṛtān vavande... ||

### Hymn 10.67

[10.67.1] इमां धियं सप्तशीर्ष्णीं पिता न रतप्रजातां बर्हतीमविन्दत |
 तुरीयं सविज्जनयद विश्वजन्यो.अयास्य उक्थमिन्द्राय शंसन ||
imāṃ dhiyaṃ saptaśīrṣṇīṃ pitā na ṛtaprajātāṃ bṛhatīmavindat |
 turīyaṃ svijjanayad viśvajanyo.ayāsya ukthamindrāya śaṃsan ||
[10.67.2] रतं शंसन्त रजु दीध्याना दिवस पुत्रासो असुरस्यवीराः |
 विप्रं पदमङगिरसो दधाना यज्ञस्य धामप्रथमं मनन्त ||
ṛtaṃ śaṃsanta ṛju dīdhyānā divas putrāso asurasyavīrāḥ |
 vipraṃ padamaṅghiraso dadhānā yajñasya dhāmaprathamaṃ mananta ||
[10.67.3] हंसैरिव सखिभिर्वावदद्भिरश्मन्मयानि नहनाव्यस्यन |
 बर्हस्पतिरभिकनिक्रदद गा उत परास्तौदुच्चविद्वानगायत ||
haṃsairiva sakhibhirvāvadadbhiraśmanmayāni nahanāvyasyan |
 bṛhaspatirabhikanikradad ghā uta prāstauduccavidvānaghāyat ||
[10.67.4] अवो दवाभ्यां पर एकया गा गुहा तिष्ठन्तीरन्र्तस्यसेतौ |
 बर्हस्पतिस्तमसि जयोतिरिछन्नुदुस्रा आकर्विहि तिस्र आवः ||
avo dvābhyāṃ para ekayā ghā ghuhā tiṣṭhantīranṛtasyasetau |
 bṛhaspatistamasi jyotirichannudusrā ākarvihi tisra āvaḥ ||
[10.67.5] विभिद्या पुरं शयाथेमपाचीं निस्त्रीणि साकमुदधेरक्र्न्तत |
 बर्हस्पतिरुषसं सूर्यं गामर्कंविवेद सतनयन्निव दयौः ||
vibhidyā puraṃ śayāthemapācīṃ nistrīṇi sākamudadherakṛntat |
 bṛhaspatiruṣasaṃ sūryaṃ ghāmarkaṃviveda stanayanniva dyauḥ ||
[10.67.6] इन्द्रो वलं रक्षितारं दुघानां करेणेव वि चकर्तारवेण |
 सवेदाञ्जिभिराशिरमिछमानो.अरोदयत पणिमागा अमुष्णात ||
indro valaṃ rakṣitāraṃ dughānāṃ kareṇeva vi cakartāraveṇa |
 svedāñjibhirāśiramichamāno.arodayat paṇimāghā amuṣṇāt ||
[10.67.7] स ईं सत्येभिः सखिभिः शुचद्भिर्गोधायसं विधनसैरदर्दः |
 बरह्मणस पतिर्व्र्षभिर्वराहैर्घर्मस्वेदेभिर्द्रविणं वयानट ||
sa īṃ satyebhiḥ sakhibhiḥ śucadbhirghodhāyasaṃ vidhanasairadardaḥ |
 brahmaṇas patirvṛṣabhirvarāhairgharmasvedebhirdraviṇaṃ vyānaṭ ||
[10.67.8] ते सत्येन मनसा गोपतिं गा इयानास इषणयन्तधीभिः |
 बर्हस्पतिर्मिथोवद्यपेभिरुदुस्रिया अस्र्जतस्वयुग्भिः ||
te satyena manasā ghopatiṃ ghā iyānāsa iṣaṇayantadhībhiḥ |
 bṛhaspatirmithoavadyapebhirudusriyā asṛjatasvayughbhiḥ ||
[10.67.9] तं वर्धयन्तो मतिभिः शिवाभिः सिंअमिव नानदतंसधस्थे |
 बर्हस्पतिं वर्षणं शूरसातौ भरे-भरे अनुमदेम जिष्णुम ||
taṃ vardhayanto matibhiḥ śivābhiḥ siṃamiva nānadataṃsadhasthe |
 bṛhaspatiṃ vṛṣaṇaṃ śūrasātau bhare-bhare anumadema jiṣṇum ||
[10.67.10] यदा वाजमसनद विश्वरूपमा दयामरुक्षदुत्तराणिसद्म |
 बर्हस्पतिं वर्षणं वर्धयन्तो नाना सन्तोबिभ्रतो जयोतिरासा ||
yadā vājamasanad viśvarūpamā dyāmarukṣaduttarāṇisadma |
 bṛhaspatiṃ vṛṣaṇaṃ vardhayanto nānā santobibhrato jyotirāsā ||
[10.67.11] सत्यामाशिषं कर्णुता वयोधै कीरिं चिद धयवथस्वेभिरेवैः |
 पश्चा मर्धो अप भवन्तु विश्वास्तद्रोदसी शर्णुतं विश्वमिन्वे ||
satyāmāśiṣaṃ kṛṇutā vayodhai kīriṃ cid dhyavathasvebhirevaiḥ |
 paścā mṛdho apa bhavantu viśvāstadrodasī śṛṇutaṃ viśvaminve ||
[10.67.12] इन्द्रो मह्ना महतो अर्णवस्य वि मूर्धानमभिनदर्बुदस्य |
 अहन्नहिमरिणात सप्त सिन्धून देवैर्द्यावाप्र्थिवीप्रावतं नः ||
indro mahnā mahato arṇavasya vi mūrdhānamabhinadarbudasya |
 ahannahimariṇāt sapta sindhūn devairdyāvāpṛthivīprāvataṃ naḥ ||

### Hymn 10.68

[10.68.1] उदप्रुतो न वयो रक्षमाणा वावदतो अभ्रियस्येव घोषाः |
 गिरिभ्रजो नोर्मयो मदन्तो बर्हस्पतिमभ्यर्का अनावन ||
udapruto na vayo rakṣamāṇā vāvadato abhriyasyeva ghoṣāḥ |
 ghiribhrajo normayo madanto bṛhaspatimabhyarkā anāvan ||
[10.68.2] सं गोभिराङगिरसो नक्षमाणो भग इवेदर्यमणंनिनाय |
 जने मित्रो न दम्पती अनक्ति बर्हस्पतेवाजयाशून्रिवाजौ ||
saṃ ghobhirāṅghiraso nakṣamāṇo bhagha ivedaryamaṇaṃnināya |
 jane mitro na dampatī anakti bṛhaspatevājayāśūnrivājau ||
[10.68.3] साध्वर्या अतिथिनीरिषिरा सपार्हाः सुवर्णानवद्यरूपाः |
 बर्हस्पतिः पर्वते भयो वितूर्या निर्गाूपे यवमिव सथिविभ्यः ||
sādhvaryā atithinīriṣirā spārhāḥ suvarṇāanavadyarūpāḥ |
 bṛhaspatiḥ parvate bhyo vitūryā nirghāūpe yavamiva sthivibhyaḥ ||
[10.68.4] आप्रुषायन मधुन रतस्य योनिमवक्षिपन्नर्क उल्कामिवद्योः |
 बर्हस्पतिरुद्धरन्नश्मनो गा भूम्या उद्नेव वित्वचं बिभेद ||
āpruṣāyan madhuna ṛtasya yonimavakṣipannarka ulkāmivadyoḥ |
 bṛhaspatiruddharannaśmano ghā bhūmyā udneva vitvacaṃ bibheda ||
[10.68.5] अप जयोतिषा तमो अन्तरिक्षादुद्नः शीपालमिव वाताजत |
 बर्हस्पतिरनुम्र्श्या वलस्याभ्रमिव वात आ चक्रा गाः ||
apa jyotiṣā tamo antarikṣādudnaḥ śīpālamiva vātaājat |
 bṛhaspatiranumṛśyā valasyābhramiva vāta ā cakraā ghāḥ ||
[10.68.6] यदा वलस्य पीयतो जसुं भेद बर्हस्पतिरग्नितपोभिरर्कैः |
 दद्भिर्न जिह्वा परिविष्टमाददाविर्निधीन्रक्र्णोदुस्रियाणाम ||
yadā valasya pīyato jasuṃ bhed bṛhaspatiraghnitapobhirarkaiḥ |
 dadbhirna jihvā pariviṣṭamādadāvirnidhīnrakṛṇodusriyāṇām ||
[10.68.7] बर्हस्पतिरमत हि तयदासां नाम सवरीणां सदनेगुहा यत |
 आण्डेव भित्त्वा शकुनस्य गर्भमुदुस्रियाःपर्वतस्य तमनाजत ||
bṛhaspatiramata hi tyadāsāṃ nāma svarīṇāṃ sadaneghuhā yat |
 āṇḍeva bhittvā śakunasya gharbhamudusriyāḥparvatasya tmanājat ||
[10.68.8] अश्नापिनद्धं मधु पर्यपश्यन मत्स्यं न दीन उदनिक्षियन्तम |
 निष टज्जभार चमसं न वर्क्षाद्ब्र्हस्पतिर्विरवेणा विक्र्त्य ||
aśnāpinaddhaṃ madhu paryapaśyan matsyaṃ na dīna udanikṣiyantam |
 niṣ ṭajjabhāra camasaṃ na vṛkṣādbṛhaspatirviraveṇā vikṛtya ||
[10.68.9] सोषामविन्दत स सवः सो अग्निं सो अर्केण वि बबाधेतमांसि |
 बर्हस्पतिर्गोवपुषो वलस्य निर्मज्जानं नपर्वणो जभार ||
soṣāmavindat sa svaḥ so aghniṃ so arkeṇa vi babādhetamāṃsi |
 bṛhaspatirghovapuṣo valasya nirmajjānaṃ naparvaṇo jabhāra ||
[10.68.10] हिमेव पर्णा मुषिता वनानि बर्हस्पतिनाक्र्पयद वलो गाः |
 अनानुक्र्त्यमपुनश्चकार यात सूर्यामासा मिथौच्चरातः ||
himeva parṇā muṣitā vanāni bṛhaspatinākṛpayad valo ghāḥ |
 anānukṛtyamapunaścakāra yāt sūryāmāsā mithauccarātaḥ ||
[10.68.11] अभि शयावं न कर्शनेभिरश्वं नक्षत्रेभिः पितरोद्यामपिंशन |
 रात्र्यां तमो अदधुर्ज्योतिरहन्ब्र्हस्पतिर्भिनदद्रिं विदद गाः ||
abhi śyāvaṃ na kṛśanebhiraśvaṃ nakṣatrebhiḥ pitarodyāmapiṃśan |
 rātryāṃ tamo adadhurjyotirahanbṛhaspatirbhinadadriṃ vidad ghāḥ ||
[10.68.12] इदमकर्म नमो अभ्रियाय यः पूर्वीरन्वानोनवीति |
 बर्हस्पतिः स हि गोभिः सो अश्वैः स वीरेभिः सन्र्भिर्नो वयो धात ||
idamakarma namo abhriyāya yaḥ pūrvīranvānonavīti |
 bṛhaspatiḥ sa hi ghobhiḥ so aśvaiḥ sa vīrebhiḥ sanṛbhirno vayo dhāt ||

### Hymn 10.69

[10.69.1] भद्रा अग्नेर्वध्र्यश्वस्य सन्द्र्शो वामी परणीतिःसुरणा उपेतयः |
 यदीं सुमित्रा विशो अग्र इन्धतेघ्र्तेनाहुतो जरते दविद्युतत ||
bhadrā aghnervadhryaśvasya sandṛśo vāmī praṇītiḥsuraṇā upetayaḥ |
 yadīṃ sumitrā viśo aghra indhateghṛtenāhuto jarate davidyutat ||
[10.69.2] घर्तमग्नेर्वध्र्यश्वस्य वर्धनं घर्तमन्नं घर्तं वस्य मेदनम |
 घर्तेनाहुत उर्विया वि पप्रथे सूर्य इवरोचते सर्पिरासुतिः ||
ghṛtamaghnervadhryaśvasya vardhanaṃ ghṛtamannaṃ ghṛtaṃ vasya medanam |
 ghṛtenāhuta urviyā vi paprathe sūrya ivarocate sarpirāsutiḥ ||
[10.69.3] यत ते मनुर्यदनीकं सुमित्रः समीधे अग्ने तदिदंनवीयः |
 स रेवच्छोच स गिरो जुषस्व स वाजं दर्षिस इह शरवो धाः ||
yat te manuryadanīkaṃ sumitraḥ samīdhe aghne tadidaṃnavīyaḥ |
 sa revacchoca sa ghiro juṣasva sa vājaṃ darṣisa iha śravo dhāḥ ||
[10.69.4] यं तवा पूर्वमीळितो वध्र्यश्वः समीधे अग्ने स इदंजुषस्व |
 स न सतिपा उत भवा तनूपा दात्रं रक्षस्वयदिदं ते अस्मे ||
yaṃ tvā pūrvamīḷito vadhryaśvaḥ samīdhe aghne sa idaṃjuṣasva |
 sa na stipā uta bhavā tanūpā dātraṃ rakṣasvayadidaṃ te asme ||
[10.69.5] भवा दयुम्नी वाध्र्यश्वोत गोपा मा तवा तारीदभिमातिर्जनानाम |
 शूर इव धर्ष्णुश्च्यवनः सुमित्रः पर नुवोचं वाध्र्यश्वस्य नाम ||
bhavā dyumnī vādhryaśvota ghopā mā tvā tārīdabhimātirjanānām |
 śūra iva dhṛṣṇuścyavanaḥ sumitraḥ pra nuvocaṃ vādhryaśvasya nāma ||
[10.69.6] समज्र्या पर्वत्या वसूनि दासा वर्त्राण्यार्या जिगेथ |
 शूर इव धर्ष्णुश्च्यवनो जनानां तवमग्ने पर्तनायून्रभि षयाः ||
samajryā parvatyā vasūni dāsā vṛtrāṇyāryā jighetha |
 śūra iva dhṛṣṇuścyavano janānāṃ tvamaghne pṛtanāyūnrabhi ṣyāḥ ||
[10.69.7] दीर्घतन्तुर्ब्र्हदुक्षायमग्निः सहस्रस्तरीः शतनीथर्भ्वा |
 दयुमान दयुमत्सु नर्भिर्म्र्ज्यमानः सुमित्रेषु दीदयोदेवयत्सु ||
dīrghatanturbṛhadukṣāyamaghniḥ sahasrastarīḥ śatanīthaṛbhvā |
 dyumān dyumatsu nṛbhirmṛjyamānaḥ sumitreṣu dīdayodevayatsu ||
[10.69.8] तवे धेनुः सुदुघा जातवेदो.असश्चतेव समना सबर्धुक |
 तवं नर्भिर्दक्षिणावद्भिरग्ने सुमित्रेभिरिध्यसेदेवयद्भिः ||
tve dhenuḥ sudughā jātavedo.asaścateva samanā sabardhuk |
 tvaṃ nṛbhirdakṣiṇāvadbhiraghne sumitrebhiridhyasedevayadbhiḥ ||
[10.69.9] देवाश्चित ते अम्र्ता जातवेदो महिमानं वाध्र्यश्व पर वोचन |
 यत सम्प्र्छं मानुषीर्विश आयन तवं नर्भिरजयस्त्वाव्र्धेभिः ||
devāścit te amṛtā jātavedo mahimānaṃ vādhryaśva pra vocan |
 yat sampṛchaṃ mānuṣīrviśa āyan tvaṃ nṛbhirajayastvāvṛdhebhiḥ ||
[10.69.10] पितेव पुत्रमबिभरुपस्थे तवामग्ने वध्र्यश्वः सपर्यन्जुषाणो अस्य समिधं यविष्ठोत पूर्वानवनोर्व्राधतश्चित ||
piteva putramabibharupasthe tvāmaghne vadhryaśvaḥ saparyanjuṣāṇo asya samidhaṃ yaviṣṭhota pūrvānavanorvrādhataścit ||
[10.69.11] शश्वदग्निर्वध्र्यश्वस्य शात्रून नर्भिर्जिगायसुतसोमवद्भिः |
 समनं चिददहश्चित्रभानो.अवव्राधन्तमभिनद वर्धश्चित ||
śaśvadaghnirvadhryaśvasya śātrūn nṛbhirjighāyasutasomavadbhiḥ |
 samanaṃ cidadahaścitrabhāno.avavrādhantamabhinad vṛdhaścit ||
[10.69.12] अयमग्निर्वध्र्यश्वस्य वर्त्रहा सनकात परेद्धोनमसोपवाक्यः |
 स नो अजामीन्रुत वा विजामीनभितिष्ठ शर्धतो वाध्र्यश्व ||
ayamaghnirvadhryaśvasya vṛtrahā sanakāt preddhonamasopavākyaḥ |
 sa no ajāmīnruta vā vijāmīnabhitiṣṭha śardhato vādhryaśva ||

### Hymn 10.70

[10.70.1] इमां मे अग्ने समिधं जुषस्वेळस पदे परति हर्याघ्र्ताचीम |
 वर्ष्मन पर्थिव्याः सुदिनत्वे अह्नामूर्ध्वोभव सुक्रतो देवयज्या ||
imāṃ me aghne samidhaṃ juṣasveḷas pade prati haryāghṛtācīm |
 varṣman pṛthivyāḥ sudinatve ahnāmūrdhvobhava sukrato devayajyā ||
[10.70.2] आ देवानामग्रयावेह यातु नराशंसो विश्वरूपेभिरश्वैः |
 रतस्य पथा नमसा मियेधो देवेभ्यो देवतमःसुषूदत ||
ā devānāmaghrayāveha yātu narāśaṃso viśvarūpebhiraśvaiḥ |
 ṛtasya pathā namasā miyedho devebhyo devatamaḥsuṣūdat ||
[10.70.3] शश्वत्तममीळते दूत्याय हविष्मन्तो मनुष्यासो अग्निम |
 वहिष्ठैरश्वैः सुव्र्ता रथेना देवान वक्षि निषदेह होता ||
śaśvattamamīḷate dūtyāya haviṣmanto manuṣyāso aghnim |
 vahiṣṭhairaśvaiḥ suvṛtā rathenā devān vakṣi niṣadeha hotā ||
[10.70.4] वि परथतां देवजुष्टं तिरश्चा दीर्घं दराघ्मासुरभि भूत्वस्मे |
 अहेळता मनसा देव बर्हिरिन्द्रज्येष्ठानुशतो यक्षि देवान ||
vi prathatāṃ devajuṣṭaṃ tiraścā dīrghaṃ drāghmāsurabhi bhūtvasme |
 aheḷatā manasā deva barhirindrajyeṣṭhānuśato yakṣi devān ||
[10.70.5] दिवो वा सानु सप्र्शता वरीयः पर्थिव्या वा मात्रया विश्रयध्वम |
 उशतीर्द्वारो महिना महद्भिर्देवं रथंरथयुर्धारयध्वम ||
divo vā sānu spṛśatā varīyaḥ pṛthivyā vā mātrayā viśrayadhvam |
 uśatīrdvāro mahinā mahadbhirdevaṃ rathaṃrathayurdhārayadhvam ||
[10.70.6] देवी दिवो दुहितरा सुशिल्पे उषासानक्ता सदतां नियोनौ |
 आ वां देवास उशती उशन्त उरौ सीदन्तु सुभगेुपस्थे ||
devī divo duhitarā suśilpe uṣāsānaktā sadatāṃ niyonau |
 ā vāṃ devāsa uśatī uśanta urau sīdantu subhagheupasthe ||
[10.70.7] ऊर्ध्वो गरावा बर्हदग्निः समिद्धः परिया धामान्यदितेरुपस्थे |
 पुरोहिताव रत्विजा यज्ञे अस्मिन विदुष्टराद्रविणमा यजेथाम ||
ūrdhvo ghrāvā bṛhadaghniḥ samiddhaḥ priyā dhāmānyaditerupasthe |
 purohitāv ṛtvijā yajñe asmin viduṣṭarādraviṇamā yajethām ||
[10.70.8] तिस्रो देवीर्बर्हिरिदं वरीय आ सीदत चक्र्मा वःस्योनम |
 मनुष्वद यज्ञं सुधिता हवींषीळा देवीघ्र्तपदी जुषन्त ||
tisro devīrbarhiridaṃ varīya ā sīdata cakṛmā vaḥsyonam |
 manuṣvad yajñaṃ sudhitā havīṃṣīḷā devīghṛtapadī juṣanta ||
[10.70.9] देव तवष्टर्यद ध चारुत्वमानड यदङगिरसामभवः सचाभूः |
 स देवानां पाथ उप पर विद्वानुशन यक्षि दरविणोदः सुरत्नः ||
deva tvaṣṭaryad dha cārutvamānaḍ yadaṅghirasāmabhavaḥ sacābhūḥ |
 sa devānāṃ pātha upa pra vidvānuśan yakṣi draviṇodaḥ suratnaḥ ||
[10.70.10] वनस्पते रशनया नियूया देवानां पाथ उप वक्षिविद्वान |
 सवदाति देवः कर्णवद धवींष्यवतान्द्यावाप्र्थिवी हवं मे ||
vanaspate raśanayā niyūyā devānāṃ pātha upa vakṣividvān |
 svadāti devaḥ kṛṇavad dhavīṃṣyavatāndyāvāpṛthivī havaṃ me ||
[10.70.11] आग्ने वह वरुणमिष्टये न इन्द्रं दिवो मरुतोन्तरिक्षात |
 सीदन्तु बर्हिर्विश्व आ यजत्राः सवाहादेवा अम्र्ता मादयन्ताम ||
āghne vaha varuṇamiṣṭaye na indraṃ divo marutoantarikṣāt |
 sīdantu barhirviśva ā yajatrāḥ svāhādevā amṛtā mādayantām ||

### Hymn 10.71

[10.71.1] बर्हस्पते परथमं वाचो अग्रं यत परैरत नामधेयन्दधानाः |
 यदेषां शरेष्ठं यदरिप्रमासीत्प्रेणा तदेषां निहितं गुहाविः ||
bṛhaspate prathamaṃ vāco aghraṃ yat prairata nāmadheyandadhānāḥ |
 yadeṣāṃ śreṣṭhaṃ yadaripramāsītpreṇā tadeṣāṃ nihitaṃ ghuhāviḥ ||
[10.71.2] सक्तुमिव-तित-उना पुनन्तो यत्र धीरा मनसा वाचमक्रत |
 अत्रा सखायः सख्यानि जानते भद्रैषांलक्ष्मीर्निहिताधि वाचि ||
saktumiva-tita-unā punanto yatra dhīrā manasā vācamakrata |
 atrā sakhāyaḥ sakhyāni jānate bhadraiṣāṃlakṣmīrnihitādhi vāci ||
[10.71.3] यज्ञेन वाचः पदवीयमायन तामन्वविन्दन्न्र्षिषुप्रविष्टाम |
 तामाभ्र्त्या वयदधुः पुरुत्रा तां सप्तरेभा अभि सं नवन्ते ||
yajñena vācaḥ padavīyamāyan tāmanvavindannṛṣiṣupraviṣṭām |
 tāmābhṛtyā vyadadhuḥ purutrā tāṃ saptarebhā abhi saṃ navante ||
[10.71.4] उत तवः पश्यन न ददर्श वाचमुत तवः शर्ण्वन नश्र्णोत्येनाम |
 उतो तवस्मै तन्वं वि सस्रे जायेव पत्यौशती सुवासाः ||
uta tvaḥ paśyan na dadarśa vācamuta tvaḥ śṛṇvan naśṛṇotyenām |
 uto tvasmai tanvaṃ vi sasre jāyeva patyauśatī suvāsāḥ ||
[10.71.5] उत तवं सख्ये सथिरपीतमाहुर्नैनं हिन्वन्त्यपिवाजिनेषु |
 अधेन्वा चरति माययैष वाचं शुश्रुवानफलामपुष्पाम ||
uta tvaṃ sakhye sthirapītamāhurnainaṃ hinvantyapivājineṣu |
 adhenvā carati māyayaiṣa vācaṃ śuśruvānaphalāmapuṣpām ||
[10.71.6] यस्तित्याज सचिविदं सखायं न तस्य वाच्यपि भागोस्ति |
 यदीं शर्णोत्यलकं शर्णोति नहि परवेद सुक्र्तस्यपन्थाम ||
yastityāja sacividaṃ sakhāyaṃ na tasya vācyapi bhāghoasti |
 yadīṃ śṛṇotyalakaṃ śṛṇoti nahi praveda sukṛtasyapanthām ||
[10.71.7] अक्षण्वन्तः कर्णवन्तः सखायो मनोजवेष्वसमाबभूवुः |
 आदघ्नास उपकक्षास उ तवे हरदा इव सनात्वा उत्वे दद्र्श्रे ||
akṣaṇvantaḥ karṇavantaḥ sakhāyo manojaveṣvasamābabhūvuḥ |
 ādaghnāsa upakakṣāsa u tve hradā iva snātvā utve dadṛśre ||
[10.71.8] हर्दा तष्टेषु मनसो जवेषु यद बराह्मणाः संयजन्तेसखायः |
 अत्राह तवं वि जहुर्वेद्याभिरोहब्रह्माणो विचरन्त्यु तवे ||
hṛdā taṣṭeṣu manaso javeṣu yad brāhmaṇāḥ saṃyajantesakhāyaḥ |
 atrāha tvaṃ vi jahurvedyābhirohabrahmāṇo vicarantyu tve ||
[10.71.9] इमे ये नार्वां न परश्चरन्ति न बराह्मणासो नसुतेकरासः |
 त एते वाचमभिपद्य पापया सिरीस्तन्त्रं तन्वते अप्रजज्ञयः ||
ime ye nārvāṃ na paraścaranti na brāhmaṇāso nasutekarāsaḥ |
 ta ete vācamabhipadya pāpayā sirīstantraṃ tanvate aprajajñayaḥ ||
[10.71.10] सर्वे नन्दन्ति यशसागतेन सभासाहेन सख्या सखायः |
 किल्बिषस्प्र्त पितुषणिर्ह्येषामरं हितो भवतिवाजिनाय ||
sarve nandanti yaśasāghatena sabhāsāhena sakhyā sakhāyaḥ |
 kilbiṣaspṛt pituṣaṇirhyeṣāmaraṃ hito bhavativājināya ||
[10.71.11] रचां तवः पोषमास्ते पुपुष्वान गायत्रं तवो गायतिशक्वरीषु |
 बरह्मा तवो वदति जातविद्यां यज्ञस्यमात्रां वि मिमीत उ तवः ||
ṛcāṃ tvaḥ poṣamāste pupuṣvān ghāyatraṃ tvo ghāyatiśakvarīṣu |
 brahmā tvo vadati jātavidyāṃ yajñasyamātrāṃ vi mimīta u tvaḥ ||

### Hymn 10.72

[10.72.1] देवानां नु वयं जाना पर वोचाम विपन्यया |
 उक्थेषुशस्यमानेषु यः पश्यादुत्तरे युगे ||
devānāṃ nu vayaṃ jānā pra vocāma vipanyayā |
 uktheṣuśasyamāneṣu yaḥ paśyāduttare yughe ||
[10.72.2] बरह्मणस पतिरेता सं कर्मार इवाधमत |
 देवानाम्पूर्व्ये युगे.असतः सदजायत ||
brahmaṇas patiretā saṃ karmāra ivādhamat |
 devānāmpūrvye yughe.asataḥ sadajāyata ||
[10.72.3] देवानां युगे परथमे.असतः सदजायत |
 तदाशा अन्वजायन्त तदुत्तानपदस परि ||
devānāṃ yughe prathame.asataḥ sadajāyata |
 tadāśā anvajāyanta taduttānapadas pari ||
[10.72.4] भूर्जज्ञ उत्तानपदो भुव आशा अजायन्त |
 अदितेर्दक्षोजायत दक्षाद वदितिः परि ||
bhūrjajña uttānapado bhuva āśā ajāyanta |
 aditerdakṣoajāyata dakṣād vaditiḥ pari ||
[10.72.5] अदितिर्ह्यजनिष्ट दक्ष या दुहिता तव |
 तां देवान्वजायन्त भद्रा अम्र्तबन्धवः ||
aditirhyajaniṣṭa dakṣa yā duhitā tava |
 tāṃ devāanvajāyanta bhadrā amṛtabandhavaḥ ||
[10.72.6] यद देवा अदः सलिले सुसंरब्धा अतिष्ठत |
 अत्रा वोन्र्त्यतामिव तीव्रो रेणुरपायत ||
yad devā adaḥ salile susaṃrabdhā atiṣṭhata |
 atrā vonṛtyatāmiva tīvro reṇurapāyata ||
[10.72.7] यद देवा यतयो यथा भुवनान्यपिन्वत |
 अत्रा समुद्रा गूळमा सूर्यमजभर्तन ||
yad devā yatayo yathā bhuvanānyapinvata |
 atrā samudraā ghūḷamā sūryamajabhartana ||
[10.72.8] अष्टौ पुत्रासो अदितेर्ये जातास्तन्वस परि |
 देवानुपप्रैत सप्तभिः परा मार्ताण्डमास्यत ||
aṣṭau putrāso aditerye jātāstanvas pari |
 devānupaprait saptabhiḥ parā mārtāṇḍamāsyat ||
[10.72.9] सप्तभिः पुत्रैरदितिरुप परैत पूर्व्यं युगम |
 परजायै मर्त्यवे तवत पुनर्मार्ताण्डमाभरत ||
saptabhiḥ putrairaditirupa prait pūrvyaṃ yugham |
 prajāyai mṛtyave tvat punarmārtāṇḍamābharat ||

### Hymn 10.73

[10.73.1] जनिष्था उग्रः सहसे तुराय मन्द्र ओजिष्ठोबहुलाभिमानः |
 अवर्धन्निन्द्रं मरुतश्चिदत्र मातायद वीरं दधनद धनिष्ठा ||
janiṣthā ughraḥ sahase turāya mandra ojiṣṭhobahulābhimānaḥ |
 avardhannindraṃ marutaścidatra mātāyad vīraṃ dadhanad dhaniṣṭhā ||
[10.73.2] दरुहो निषत्ता पर्शनी चिदेवैः पुरू शंसेन वाव्र्धुष्ट इन्द्रम |
 अभीव्र्तेव ता महापदेन धवान्तात परपित्वादुदरन्त गर्भाः ||
druho niṣattā pṛśanī cidevaiḥ purū śaṃsena vāvṛdhuṣṭa indram |
 abhīvṛteva tā mahāpadena dhvāntāt prapitvādudaranta gharbhāḥ ||
[10.73.3] रष्वा ते पादा पर यज्जिगास्यवर्धन वाजा उत ये चिदत्र |
 तवमिन्द्र सालाव्र्कान सहस्रमासन दधिषे अश्विनावव्र्त्याः ||
ṛṣvā te pādā pra yajjighāsyavardhan vājā uta ye cidatra |
 tvamindra sālāvṛkān sahasramāsan dadhiṣe aśvināvavṛtyāḥ ||
[10.73.4] समना तूर्णिरुप यासि यज्ञमा नासत्या सख्यायवक्षि |
 वसाव्यामिन्द्र धारयः सहस्राश्विना शूर ददतुर्मघानि ||
samanā tūrṇirupa yāsi yajñamā nāsatyā sakhyāyavakṣi |
 vasāvyāmindra dhārayaḥ sahasrāśvinā śūra dadaturmaghāni ||
[10.73.5] मन्दमान रतादधि परजायै सखिभिरिन्द्र इषिरेभिरर्थम |
 आभिर्हि माया उप दस्युमागान मिहः परतम्रा अवपत तमांसि ||
mandamāna ṛtādadhi prajāyai sakhibhirindra iṣirebhirartham |
 ābhirhi māyā upa dasyumāghān mihaḥ pratamrā avapat tamāṃsi ||
[10.73.6] सनामाना चिद धवसयो नयस्मा अवाहन्निन्द्र उषसोयथानः रष्वैरगछः सखिभिर्निकामैः साकम्प्रतिष्ठा हर्द्या जघन्थ ||
sanāmānā cid dhvasayo nyasmā avāhannindra uṣasoyathānaḥ ṛṣvairaghachaḥ sakhibhirnikāmaiḥ sākampratiṣṭhā hṛdyā jaghantha ||
[10.73.7] तवं जघन्थ नमुचिं मखस्युं दासं कर्ण्वान रषयेविमायम |
 तवं चकर्थ मनवे सयोनान पथो देवत्राञ्जसेवयानान ||
tvaṃ jaghantha namuciṃ makhasyuṃ dāsaṃ kṛṇvāna ṛṣayevimāyam |
 tvaṃ cakartha manave syonān patho devatrāñjasevayānān ||
[10.73.8] तवमेतानि पप्रिषे वि नामेशान इन्द्र दधिषे गभस्तौ |
 अनु तवा देवाः शवसा मदन्त्युपरिबुध्नान वनिनश्चकर्थ ||
tvametāni papriṣe vi nāmeśāna indra dadhiṣe ghabhastau |
 anu tvā devāḥ śavasā madantyuparibudhnān vaninaścakartha ||
[10.73.9] चक्रं यदस्याप्स्वा निषत्तमुतो तदस्मै मध्विच्चछद्यात |
 पर्थिव्यामतिषितं यदूधः पयो गोष्वदधा ओषधीषु ||
cakraṃ yadasyāpsvā niṣattamuto tadasmai madhviccachadyāt |
 pṛthivyāmatiṣitaṃ yadūdhaḥ payo ghoṣvadadhā oṣadhīṣu ||
[10.73.10] अश्वादियायेति यद वदन्त्योजसो जातमुत मन्य एनम |
 मन्योरियाय हर्म्येषु तस्थौ यतः परजज्ञ इन्द्रो अस्य वेद ||
aśvādiyāyeti yad vadantyojaso jātamuta manya enam |
 manyoriyāya harmyeṣu tasthau yataḥ prajajña indro asya veda ||
[10.73.11] वयः सुपर्णा उप सेदुरिन्द्रं परियमेधा रषयोनाधमानाः |
 अप धवान्तमूर्णुहि पूर्धि चक्षुर्मुमुग्ध्यस्मान निधयेव बद्धान ||
vayaḥ suparṇā upa sedurindraṃ priyamedhā ṛṣayonādhamānāḥ |
 apa dhvāntamūrṇuhi pūrdhi cakṣurmumughdhyasmān nidhayeva baddhān ||

### Hymn 10.74

[10.74.1] वसूनां वा चर्क्र्ष इयक्षन धिया वा यज्ञैर्वारोदस्योः |
 अर्वन्तो वा ये रयिमन्तः सातौ वनुं वा येसुश्रुणं सुश्रुतो धुः ||
vasūnāṃ vā carkṛṣa iyakṣan dhiyā vā yajñairvārodasyoḥ |
 arvanto vā ye rayimantaḥ sātau vanuṃ vā yesuśruṇaṃ suśruto dhuḥ ||
[10.74.2] हव एषामसुरो नक्षत दयां शरवस्यता मनसा निंसतक्षा |
 चक्षाणा यत्र सुविताय देवा दयौर्न वारेभिःक्र्णवन्त सवैः ||
hava eṣāmasuro nakṣata dyāṃ śravasyatā manasā niṃsatakṣā |
 cakṣāṇā yatra suvitāya devā dyaurna vārebhiḥkṛṇavanta svaiḥ ||
[10.74.3] इयमेषामम्र्तानां गीः सर्वताता ये कर्पणन्त रत्नम |
 धियं च यज्ञं च साधन्तस्ते नो धान्तु वसव्यमसामि ||
iyameṣāmamṛtānāṃ ghīḥ sarvatātā ye kṛpaṇanta ratnam |
 dhiyaṃ ca yajñaṃ ca sādhantaste no dhāntu vasavyamasāmi ||
[10.74.4] आ तत त इन्द्रायवः पनन्तभि य ऊर्वं गोमन्तन्तित्र्त्सान |
 सक्र्त्स्वं ये पुरुपुत्रां महीं सहस्रधाराम्ब्र्हतीं दुदुक्षन ||
ā tat ta indrāyavaḥ panantabhi ya ūrvaṃ ghomantantitṛtsān |
 sakṛtsvaṃ ye puruputrāṃ mahīṃ sahasradhārāmbṛhatīṃ dudukṣan ||
[10.74.5] शचीव इन्द्रमवसे कर्णुध्वमनानतं दमयन्तं पर्तन्यून |
 रभुक्षणं मघवानं सुव्र्क्तिं भर्ता यो वज्रं नर्यम्पुरुक्षुः ||
śacīva indramavase kṛṇudhvamanānataṃ damayantaṃ pṛtanyūn |
 ṛbhukṣaṇaṃ maghavānaṃ suvṛktiṃ bhartā yo vajraṃ naryampurukṣuḥ ||
[10.74.6] यद वावान पुरुतमं पुराषाळ आ वर्त्रहेन्द्रो नामान्यप्राः |
 अचेति परासहस पतिस्तुविष्मान यदीमुश्मसिकर्तवे करत तत ||
yad vāvāna purutamaṃ purāṣāḷ ā vṛtrahendro nāmānyaprāḥ |
 aceti prāsahas patistuviṣmān yadīmuśmasikartave karat tat ||

### Hymn 10.75

[10.75.1] पर सु व आपो महिमानमुत्तमं कारुर्वोचाति सदनेविवस्वतः |
 पर सप्त-सप्त तरेधा हि चक्रमुः परस्र्त्वरीणामति सिन्धुरोजसा ||
pra su va āpo mahimānamuttamaṃ kārurvocāti sadanevivasvataḥ |
 pra sapta-sapta tredhā hi cakramuḥ prasṛtvarīṇāmati sindhurojasā ||
[10.75.2] पर ते.अरदद वरुणो यातवे पथः सिन्धो यद वाजानभ्यद्रवस्त्वम |
 भूम्या अधि परवता यासि सानुना यदेषामग्रं जगतामिरज्यसि ||
pra te.aradad varuṇo yātave pathaḥ sindho yad vājānabhyadravastvam |
 bhūmyā adhi pravatā yāsi sānunā yadeṣāmaghraṃ jaghatāmirajyasi ||
[10.75.3] दिवि सवनो यतते भूम्योपर्यनन्तं शुष्ममुदियर्तिभानुना |
 अभ्रादिव पर सतनयन्ति वर्ष्टयः सिन्धुर्यदेति वर्षभो न रोरुवत ||
divi svano yatate bhūmyoparyanantaṃ śuṣmamudiyartibhānunā |
 abhrādiva pra stanayanti vṛṣṭayaḥ sindhuryadeti vṛṣabho na roruvat ||
[10.75.4] अभि तवा सिन्धो शिशुमिन न मातरो वाश्रा अर्षन्तिपयसेव धेनवः |
 राजेव युध्वा नयसि तवमित सिचौ यदासामग्रं परवतामिनक्षसि ||
abhi tvā sindho śiśumin na mātaro vāśrā arṣantipayaseva dhenavaḥ |
 rājeva yudhvā nayasi tvamit sicau yadāsāmaghraṃ pravatāminakṣasi ||
[10.75.5] इमं मे गङगे यमुने सरस्वति शुतुद्रि सतेमं सचता परुष्ण्या |
 असिक्न्या मरुद्व्र्धे वितस्तयार्जीकीये शर्णुह्यासुषोमया ||
imaṃ me ghaṅghe yamune sarasvati śutudri stemaṃ sacatā paruṣṇyā |
 asiknyā marudvṛdhe vitastayārjīkīye śṛṇuhyāsuṣomayā ||
[10.75.6] तर्ष्टामया परथमं यातवे सजूः ससर्त्वा रसयाश्वेत्या तया |
 तवं सिन्धो कुभया गोमतीं करुमुम्मेहत्न्वा सरथं याभिरीयसे ||
tṛṣṭāmayā prathamaṃ yātave sajūḥ sasartvā rasayāśvetyā tyā |
 tvaṃ sindho kubhayā ghomatīṃ krumummehatnvā sarathaṃ yābhirīyase ||
[10.75.7] रजीत्येनी रुशती महित्वा परि जरयांसि भरते रजांसि |
 अदब्धा सिन्धुरपसामपस्तमाश्वा न चित्रावपुषीव दर्शता ||
ṛjītyenī ruśatī mahitvā pari jrayāṃsi bharate rajāṃsi |
 adabdhā sindhurapasāmapastamāśvā na citrāvapuṣīva darśatā ||
[10.75.8] सवश्वा सिन्धुः सुरथा सुवासा हिरण्ययी सुक्र्तावाजिनीवती |
 ऊर्णावती युवतिः सीलमावत्युताधि वस्तेसुभगा मधुव्र्धम ||
svaśvā sindhuḥ surathā suvāsā hiraṇyayī sukṛtāvājinīvatī |
 ūrṇāvatī yuvatiḥ sīlamāvatyutādhi vastesubhaghā madhuvṛdham ||
[10.75.9] सुखं रथं युयुजे सिधुरश्विनं तेन वाजं सनिषदस्मिन्नाजौ |
 महान हयस्य महिमा पनस्यते.अदब्धस्यस्वयशसो विरप्शिनः ||
sukhaṃ rathaṃ yuyuje sidhuraśvinaṃ tena vājaṃ saniṣadasminnājau |
 mahān hyasya mahimā panasyate.adabdhasyasvayaśaso virapśinaḥ ||

### Hymn 10.76

[10.76.1] आ व रञ्जस ऊर्जां वयुष्टिष्विन्द्रं मरुतो रोदसीनक्तन |
 उभे यथा नो अहनी सचाभुवा सदः-सदोवरिवस्यात उद्भिदा ||
ā va ṛñjasa ūrjāṃ vyuṣṭiṣvindraṃ maruto rodasīanaktana |
 ubhe yathā no ahanī sacābhuvā sadaḥ-sadovarivasyāta udbhidā ||
[10.76.2] तदु शरेष्ठं सवनं सुनोतनातयो न हस्तयतो अद्रिःसोतरि |
 विदद धयर्यो अभिभूति पौंस्यं महो राये चित्तरुते यदर्वतः ||
tadu śreṣṭhaṃ savanaṃ sunotanātyo na hastayato adriḥsotari |
 vidad dhyaryo abhibhūti pauṃsyaṃ maho rāye cittarute yadarvataḥ ||
[10.76.3] तदिद धयस्य सवनं विवेरपो यथा पुरा मनवेगातुमश्रेत |
 गोर्णसि तवाष्ट्रे अश्वनिर्णिजि परेमध्वरेष्वध्वरानशिश्रयुः ||
tadid dhyasya savanaṃ viverapo yathā purā manaveghātumaśret |
 ghoarṇasi tvāṣṭre aśvanirṇiji premadhvareṣvadhvarānaśiśrayuḥ ||
[10.76.4] अप हत रक्षसो भङगुरावत सकभायत निरतिंसेधतामतिम |
 आ नो रयिं सर्ववीरं सुनोतन देवाव्यम्भरत शलोकमद्रयः ||
apa hata rakṣaso bhaṅghurāvata skabhāyata nirtiṃsedhatāmatim |
 ā no rayiṃ sarvavīraṃ sunotana devāvyambharata ślokamadrayaḥ ||
[10.76.5] दिवश्चिदा वो.अमवत्तरेभ्यो विभ्वना चिदाश्वपस्तरेभ्यः |
 वायोश्चिद सोमरभस्तरेभ्यो.अग्नेश्चिदर्चपितुक्र्त्तरेभ्यः ||
divaścidā vo.amavattarebhyo vibhvanā cidāśvapastarebhyaḥ |
 vāyościda somarabhastarebhyo.aghneścidarcapitukṛttarebhyaḥ ||
[10.76.6] भुरन्तु नो यशसः सोत्वन्धसो गरावाणो वाचा दिवितादिवित्मता |
 नरो यत्र दुहते काम्यं मध्वाघोषयन्तोभितो मिथस्तुरः ||
bhurantu no yaśasaḥ sotvandhaso ghrāvāṇo vācā divitādivitmatā |
 naro yatra duhate kāmyaṃ madhvāghoṣayantoabhito mithasturaḥ ||
[10.76.7] सुन्वन्ति सोमं रथिरासो अद्रयो निरस्य रसं गविषोदुहन्ति ते |
 दुहन्त्यूधरुपसेचनाय कं नरो हव्य नामर्जयन्त आसभिः ||
sunvanti somaṃ rathirāso adrayo nirasya rasaṃ ghaviṣoduhanti te |
 duhantyūdharupasecanāya kaṃ naro havya nāmarjayanta āsabhiḥ ||
[10.76.8] एते नरः सवपसो अभूतन य इन्द्राय सुनुथ सोममद्रयः |
 वामं-वामं वो दिव्याय धाम्ने वसु-वसु वः पार्थिवयसुन्वते ||
ete naraḥ svapaso abhūtana ya indrāya sunutha somamadrayaḥ |
 vāmaṃ-vāmaṃ vo divyāya dhāmne vasu-vasu vaḥ pārthivayasunvate ||

### Hymn 10.77

[10.77.1] अभ्रप्रुषो न वाचा परुषा वसु हविष्मन्तो न यज्ञाविजानुषः |
 सुमारुतं न बरह्माणमर्हसे गणमस्तोष्येषां न शोभसे ||
abhrapruṣo na vācā pruṣā vasu haviṣmanto na yajñāvijānuṣaḥ |
 sumārutaṃ na brahmāṇamarhase ghaṇamastoṣyeṣāṃ na śobhase ||
[10.77.2] शरिये मर्यासो अञ्जीन्रक्र्ण्वत सुमरुतं न पूर्विरतिक्षपः |
 दिवस पुत्रास एता न येतिर आदित्यासस्ते अक्रन वाव्र्धुः ||
śriye maryāso añjīnrakṛṇvata sumarutaṃ na pūrviratikṣapaḥ |
 divas putrāsa etā na yetira ādityāsaste akrana vāvṛdhuḥ ||
[10.77.3] पर ये दिवः पर्थिव्य न बर्हणा तमना रिरिच्रे अभ्रान्न सूर्यः |
 पाजस्वन्तो न वीराः पनस्यवो रिशादसो नमर्या अभिद्यवः ||
pra ye divaḥ pṛthivya na barhaṇā tmanā riricre abhrānna sūryaḥ |
 pājasvanto na vīrāḥ panasyavo riśādaso namaryā abhidyavaḥ ||
[10.77.4] युष्माकं बुध्ने अपां न यामनि विथुर्यति न महीश्रथर्यति |
 विश्वप्सुर्यज्ञो अर्वागयं सु वःप्रयस्वन्तो न सत्राच आ गत ||
yuṣmākaṃ budhne apāṃ na yāmani vithuryati na mahīśratharyati |
 viśvapsuryajño arvāghayaṃ su vaḥprayasvanto na satrāca ā ghata ||
[10.77.5] यूयं धूर्षु परयुजो न रश्मिभिर्ज्योतिष्मन्तो न भासाव्युष्टिषु |
 शयेनासो न सवयशसो रिशादसः परवासोन परसितासः परिप्रुषः ||
yūyaṃ dhūrṣu prayujo na raśmibhirjyotiṣmanto na bhāsāvyuṣṭiṣu |
 śyenāso na svayaśaso riśādasaḥ pravāsona prasitāsaḥ paripruṣaḥ ||
[10.77.6] पर यद वहध्वे मरुतः पराकाद यूयं महःसंवरणस्य वस्वः |
 विदानासो वसवो राध्यस्याराच्चिद्द्वेषः सनुतर्युयोत ||
pra yad vahadhve marutaḥ parākād yūyaṃ mahaḥsaṃvaraṇasya vasvaḥ |
 vidānāso vasavo rādhyasyārācciddveṣaḥ sanutaryuyota ||
[10.77.7] य उद्र्चि यज्ञे अध्वरेष्ठा मरुद्भ्यो न मानुषो ददाशत |
 रेवत स वयो दधते सुवीरं स देवानामपि गोपीथेस्तु ||
ya udṛci yajñe adhvareṣṭhā marudbhyo na mānuṣo dadāśat |
 revat sa vayo dadhate suvīraṃ sa devānāmapi ghopītheastu ||
[10.77.8] ते हि यज्ञेषु यज्ञियास ऊमा आदित्येन नाम्नाशम्भविष्ठाः |
 ते नो.अवन्तु रथतूर्मनीषां महश्चयामन्नध्वरे चकानाः ||
te hi yajñeṣu yajñiyāsa ūmā ādityena nāmnāśambhaviṣṭhāḥ |
 te no.avantu rathatūrmanīṣāṃ mahaścayāmannadhvare cakānāḥ ||

### Hymn 10.78

[10.78.1] विप्रासो न मन्मभिः सवाध्यो देवाव्यो न यज्ञैःस्वप्नसः |
 राजानो न चित्राः सुसन्द्र्शः कषितीनां नमर्या अरेपसः ||
viprāso na manmabhiḥ svādhyo devāvyo na yajñaiḥsvapnasaḥ |
 rājāno na citrāḥ susandṛśaḥ kṣitīnāṃ namaryā arepasaḥ ||
[10.78.2] अग्निर्न ये भाजसा रुक्मवक्षसो वातासो न सवयुजःसद्यूतयः |
 परज्ञातारो न जयेष्ठाः सुनीतयःसुशर्माणो न सोमा रतं यते ||
aghnirna ye bhājasā rukmavakṣaso vātāso na svayujaḥsadyaūtayaḥ |
 prajñātāro na jyeṣṭhāḥ sunītayaḥsuśarmāṇo na somā ṛtaṃ yate ||
[10.78.3] वातासो न ये धुनयो जिगत्नवो.अग्नीनां न जिह्वाविरोकिणः |
 वर्मण्वन्तो न योधाः शिमीवन्तः पितॄणांन शंसाः सुरातयः ||
vātāso na ye dhunayo jighatnavo.aghnīnāṃ na jihvāvirokiṇaḥ |
 varmaṇvanto na yodhāḥ śimīvantaḥ pitṝṇāṃna śaṃsāḥ surātayaḥ ||
[10.78.4] रथानां न ये.अराः सनाभयो जिगीवांसो न शूराभिद्यवः |
 वरेयवो न मर्या घर्तप्रुषो.अभिस्वर्तारोर्कं न सुष्टुभः ||
rathānāṃ na ye.arāḥ sanābhayo jighīvāṃso na śūrāabhidyavaḥ |
 vareyavo na maryā ghṛtapruṣo.abhisvartāroarkaṃ na suṣṭubhaḥ ||
[10.78.5] अश्वासो न ये जयेष्ठास आशवो दिधिषवो न रथ्यःसुदानवः |
 आपो न निम्नैरुदभिर्जिगत्नवो विश्वरूपाङगिरसो न सामभिः ||
aśvāso na ye jyeṣṭhāsa āśavo didhiṣavo na rathyaḥsudānavaḥ |
 āpo na nimnairudabhirjighatnavo viśvarūpāaṅghiraso na sāmabhiḥ ||
[10.78.6] गरावाणो न सूरयः सिन्धुमातर आदर्दिरासो अद्रयो नविश्वहा |
 शिशूला न करीळयः सुमातरो महाग्रामो नयामन्नुत तविषा ||
ghrāvāṇo na sūrayaḥ sindhumātara ādardirāso adrayo naviśvahā |
 śiśūlā na krīḷayaḥ sumātaro mahāghrāmo nayāmannuta tviṣā ||
[10.78.7] उषसां न केतवो.अध्वरश्रियः शुभंयवो नाञ्जिभिर्व्यश्वितन |
 सिन्धवो न ययियो भराजद्र्ष्टयः परावतो नयोजनानि ममिरे ||
uṣasāṃ na ketavo.adhvaraśriyaḥ śubhaṃyavo nāñjibhirvyaśvitan |
 sindhavo na yayiyo bhrājadṛṣṭayaḥ parāvato nayojanāni mamire ||
[10.78.8] सुभागान नो देवाः कर्णुता सुरत्नानस्मान सतोतॄन मरुतोवाव्र्धानाः |
 अधि सतोत्रस्य सख्यस्य गात सनाद धि वोरत्नधेयानि सन्ति ||
subhāghān no devāḥ kṛṇutā suratnānasmān stotṝn marutovāvṛdhānāḥ |
 adhi stotrasya sakhyasya ghāta sanād dhi voratnadheyāni santi ||

### Hymn 10.79

[10.79.1] अपश्यमस्य महतो महित्वममर्त्यस्य मर्त्यासु विक्षु |
 नाना हनू विभ्र्ते सं भरेते असिन्वती बप्सती भूर्यत्तः ||
apaśyamasya mahato mahitvamamartyasya martyāsu vikṣu |
 nānā hanū vibhṛte saṃ bharete asinvatī bapsatī bhūryattaḥ ||
[10.79.2] गुहा शिरो निहितं रधगक्षी असिन्वन्नत्ति जिह्वयावनानि |
 अत्राण्यस्मै पड्भिः सं भरन्त्युत्तानहस्तानमसाधि विक्षु ||
ghuhā śiro nihitaṃ ṛdhaghakṣī asinvannatti jihvayāvanāni |
 atrāṇyasmai paḍbhiḥ saṃ bharantyuttānahastānamasādhi vikṣu ||
[10.79.3] पर मातुः परतरं गुह्यमिछन कुमारो न वीरुधःसर्पदुर्वीः |
 ससं न पक्वमविदच्छुचन्तंरिरिह्वांसं रिप उपस्थे अन्तः ||
pra mātuḥ prataraṃ ghuhyamichan kumāro na vīrudhaḥsarpadurvīḥ |
 sasaṃ na pakvamavidacchucantaṃririhvāṃsaṃ ripa upasthe antaḥ ||
[10.79.4] तद वां रतं रोदसी पर बरवीमि जायमानो मातरा गर्भोत्ति |
 नाहं देवस्य मर्त्यश्चिकेताग्निरङग विचेताः सप्रचेताः ||
tad vāṃ ṛtaṃ rodasī pra bravīmi jāyamāno mātarā gharbhoatti |
 nāhaṃ devasya martyaściketāghniraṅgha vicetāḥ sapracetāḥ ||
[10.79.5] यो अस्मा अन्नं तर्ष्वादधात्याज्यैर्घ्र्तैर्जुहोतिपुष्यति |
 तस्मै सहस्रमक्षभिर्वि चक्षे.अग्ने विश्वतःप्रत्यंं असि तवम ||
yo asmā annaṃ tṛṣvādadhātyājyairghṛtairjuhotipuṣyati |
 tasmai sahasramakṣabhirvi cakṣe.aghne viśvataḥpratyaṃṃ asi tvam ||
[10.79.6] किं देवेषु तयज एनश्चकर्थाग्ने पर्छामि नु तवामविद्वान |
 अक्रीळन करीळन हरिरत्तवे.अदन वि पर्वशश्चकर्त गामिवासिः ||
kiṃ deveṣu tyaja enaścakarthāghne pṛchāmi nu tvāmavidvān |
 akrīḷan krīḷan harirattave.adan vi parvaśaścakarta ghāmivāsiḥ ||
[10.79.7] विषूचो अश्वान युयुजे वनेजा रजीतिभी रशनाभिर्ग्र्भीतान |
 चक्षदे मित्रो वसुभिः सुजातः समान्र्धेपर्वभिर्वाव्र्धानः ||
viṣūco aśvān yuyuje vanejā ṛjītibhī raśanābhirghṛbhītān |
 cakṣade mitro vasubhiḥ sujātaḥ samānṛdheparvabhirvāvṛdhānaḥ ||

### Hymn 10.80

[10.80.1] अग्निः सप्तिं वाजम्भरं ददात्यग्निर्वीरं शरुत्यंकर्मनिष्ठाम |
 अग्नी रोदसी वि चरत समञ्जन्नग्निर्नारीं वीरकुक्षिं पुरन्धिम ||
aghniḥ saptiṃ vājambharaṃ dadātyaghnirvīraṃ śrutyaṃkarmaniṣṭhām |
 aghnī rodasī vi carat samañjannaghnirnārīṃ vīrakukṣiṃ purandhim ||
[10.80.2] अग्नेरप्नसः समिदस्तु भद्राग्निर्मही रोदसी आ विवेश |
 अग्निरेकं चोदयत समत्स्वग्निर्व्र्त्राणि दयते पुरूणि ||
aghnerapnasaḥ samidastu bhadrāghnirmahī rodasī ā viveśa |
 aghnirekaṃ codayat samatsvaghnirvṛtrāṇi dayate purūṇi ||
[10.80.3] अग्निर्ह तयं जरतः कर्णमावाग्निरद्भ्यो निरदहज्जरूथम |
 अग्निरत्रिं घर्म उरुष्यदन्तरग्निर्न्र्मेधम्प्र जयास्र्जत सम ||
aghnirha tyaṃ jarataḥ karṇamāvāghniradbhyo niradahajjarūtham |
 aghniratriṃ gharma uruṣyadantaraghnirnṛmedhampra jayāsṛjat sam ||
[10.80.4] अग्निर्दाद दरविणं वीरपेशा अग्निरषिं यः सहस्रासनोति |
 अग्निर्दिवि हव्यमा ततानाग्नेर्धामानिविभ्र्ता पुरुत्रा ||
aghnirdād draviṇaṃ vīrapeśā aghnirṣiṃ yaḥ sahasrāsanoti |
 aghnirdivi havyamā tatānāghnerdhāmānivibhṛtā purutrā ||
[10.80.5] अग्निमुक्थैरषयो वि हवयन्ते.अग्निं नरो यामनिबाधितासः |
 अग्निं वयो अन्तरिक्षे पतन्तो.अग्निः सहस्रापरि याति गोनाम ||
aghnimukthairṣayo vi hvayante.aghniṃ naro yāmanibādhitāsaḥ |
 aghniṃ vayo antarikṣe patanto.aghniḥ sahasrāpari yāti ghonām ||
[10.80.6] अग्निं विश ईळते मानुषीर्या अग्निं मनुषो नहुषो विजाताः |
 अग्निर्गान्धर्वीं पथ्यां रतस्याग्नेर्गव्यूतिर्घ्र्त आ निषत्ता ||
aghniṃ viśa īḷate mānuṣīryā aghniṃ manuṣo nahuṣo vijātāḥ |
 aghnirghāndharvīṃ pathyāṃ ṛtasyāghnerghavyūtirghṛta ā niṣattā ||
[10.80.7] अग्नये बरह्म रभवस्ततक्षुरग्निं महामवोचामा सुव्र्क्तिम |
 अग्ने पराव जरितारं यविष्ठाग्ने महि दरविणमायजस्व ||
aghnaye brahma ṛbhavastatakṣuraghniṃ mahāmavocāmā suvṛktim |
 aghne prāva jaritāraṃ yaviṣṭhāghne mahi draviṇamāyajasva ||

### Hymn 10.81

[10.81.1] य इमा विश्वा भुवनानि जुह्वद रषिर्होता नयसीदत्पिता नः |
 स आशिषा दरविणमिछमानः परथमछदवराना विवेश ||
ya imā viśvā bhuvanāni juhvad ṛṣirhotā nyasīdatpitā naḥ |
 sa āśiṣā draviṇamichamānaḥ prathamachadavarānā viveśa ||
[10.81.2] किं सविदासीदधिष्ठनमारम्भणं कतमत सवित्कथासीत |
 यतो भूमिं जनयन विश्वकर्म वि दयामौर्णोन महिना विश्वचक्षाः ||
kiṃ svidāsīdadhiṣṭhanamārambhaṇaṃ katamat svitkathāsīt |
 yato bhūmiṃ janayan viśvakarma vi dyāmaurṇon mahinā viśvacakṣāḥ ||
[10.81.3] विश्वतश्चक्षुरुत विश्वतोमुखो विश्वतोबाहुरुतविश्वतस्पात |
 सं बाहुभ्यां धमति सं पतत्रैर्द्यावाभूमी जनयन देव एकः ||
viśvataścakṣuruta viśvatomukho viśvatobāhurutaviśvataspāt |
 saṃ bāhubhyāṃ dhamati saṃ patatrairdyāvābhūmī janayan deva ekaḥ ||
[10.81.4] किं सविद वनं क उ स वर्क्ष आस यतो दयावाप्र्थिवीनिष्टतक्षुः |
 मनीषिणो मनसा पर्छतेदु तद यदध्यतिष्ठद भुवनानि धारयन ||
kiṃ svid vanaṃ ka u sa vṛkṣa āsa yato dyāvāpṛthivīniṣṭatakṣuḥ |
 manīṣiṇo manasā pṛchatedu tad yadadhyatiṣṭhad bhuvanāni dhārayan ||
[10.81.5] या ते धामानि परमाणि यावमा या मध्यमाविश्वकर्मन्नुतेमा |
 शिक्षा सखिभ्यो हविषि सवधावःस्वयं यजस्व तन्वं वर्धानः ||
yā te dhāmāni paramāṇi yāvamā yā madhyamāviśvakarmannutemā |
 śikṣā sakhibhyo haviṣi svadhāvaḥsvayaṃ yajasva tanvaṃ vṛdhānaḥ ||
[10.81.6] विश्वकर्मन हविषा वाव्र्धानः सवयं यजस्व पर्थिवीमुत दयाम |
 मुह्यन्त्वन्ये अभितो जनास इहास्माकं मघवासूरिरस्तु ||
viśvakarman haviṣā vāvṛdhānaḥ svayaṃ yajasva pṛthivīmuta dyām |
 muhyantvanye abhito janāsa ihāsmākaṃ maghavāsūrirastu ||
[10.81.7] वाचस पतिं विश्वकर्माणमूतये मनोजुवं वाजे अद्याहुवेम |
 स नो विश्वानि हवनानि जोषद विश्वशम्भूरवसेसाधुकर्मा ||
vācas patiṃ viśvakarmāṇamūtaye manojuvaṃ vāje adyāhuvema |
 sa no viśvāni havanāni joṣad viśvaśambhūravasesādhukarmā ||

### Hymn 10.82

[10.82.1] चक्षुषः पिता मनसा हि धीरो घर्तमेने अजनन्नन्नमाने |
 यदेदन्ता अदद्र्हन्त पूर्व आदिद्द्यावाप्र्थिवी अप्रथेताम ||
cakṣuṣaḥ pitā manasā hi dhīro ghṛtamene ajanannannamāne |
 yadedantā adadṛhanta pūrva ādiddyāvāpṛthivī aprathetām ||
[10.82.2] विश्वकर्मा विमना आद विहाया धाता विधाता परमोतसन्द्र्क |
 तेषामिष्टानि समिषा मदन्ति यत्रासप्तर्षीन पर एकमाहुः ||
viśvakarmā vimanā ād vihāyā dhātā vidhātā paramotasandṛk |
 teṣāmiṣṭāni samiṣā madanti yatrāsaptaṛṣīn para ekamāhuḥ ||
[10.82.3] यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानिविश्वा |
 यो देवानां नामधा एक एव तं सम्प्रश्नम्भुवना यन्त्यन्या ||
yo naḥ pitā janitā yo vidhātā dhāmāni veda bhuvanāniviśvā |
 yo devānāṃ nāmadhā eka eva taṃ sampraśnambhuvanā yantyanyā ||
[10.82.4] त आयजन्त दरविणं समस्मा रषयः पूर्वे जरितारो नभूना |
 असूर्ते सूर्ते रजसि निषत्ते ये भूतानिसमक्र्ण्वन्निमानि ||
ta āyajanta draviṇaṃ samasmā ṛṣayaḥ pūrve jaritāro nabhūnā |
 asūrte sūrte rajasi niṣatte ye bhūtānisamakṛṇvannimāni ||
[10.82.5] परो दिवा पर एना पर्थिव्या परो देवेभिरसुरैर्यदस्ति |
 कं सविद गर्भं परथमं दध्र आपो यत्र देवाःसमपश्यन्त विश्वे ||
paro divā para enā pṛthivyā paro devebhirasurairyadasti |
 kaṃ svid gharbhaṃ prathamaṃ dadhra āpo yatra devāḥsamapaśyanta viśve ||
[10.82.6] तमिद गर्भं परथमं दध्र आपो यत्र देवाःसमगछन्त विश्वे |
 अजस्य नाभावध्येकमर्पितंयस्मिन विश्वानि भुवनानि तस्थुः ||
tamid gharbhaṃ prathamaṃ dadhra āpo yatra devāḥsamaghachanta viśve |
 ajasya nābhāvadhyekamarpitaṃyasmin viśvāni bhuvanāni tasthuḥ ||
[10.82.7] न तं विदाथ य इमा जजानायद युष्माकमन्तरम्बभूव |
 नीहारेण पराव्र्ता जल्प्या चासुत्र्प उक्थशासश्चरन्ति ||
na taṃ vidātha ya imā jajānāyad yuṣmākamantarambabhūva |
 nīhāreṇa prāvṛtā jalpyā cāsutṛpa ukthaśāsaścaranti ||

### Hymn 10.83

[10.83.1] यस्ते मन्यो.अविधद वज्र सायक सह ओजः पुष्यति विश्वमानुषक |
 साह्याम दासमार्यं तवया युजा सहस्क्र्तेनसहसा सहस्वता ||
yaste manyo.avidhad vajra sāyaka saha ojaḥ puṣyati viśvamānuṣak |
 sāhyāma dāsamāryaṃ tvayā yujā sahaskṛtenasahasā sahasvatā ||
[10.83.2] मन्युरिन्द्रो मन्युरेवास देवो मन्युर्होता वरुणोजातवेदाः |
 मन्युं विश ईळते मानुषीर्याः पाहि नोमन्यो तपसा सजोषाः ||
manyurindro manyurevāsa devo manyurhotā varuṇojātavedāḥ |
 manyuṃ viśa īḷate mānuṣīryāḥ pāhi nomanyo tapasā sajoṣāḥ ||
[10.83.3] अभीहि मन्यो तवसस्तवीयान तपसा युजा वि जहि शत्रून |
 अमित्रहा वर्त्रहा दस्युहा च विश्वा वसून्या भरात्वं नः ||
abhīhi manyo tavasastavīyān tapasā yujā vi jahi śatrūn |
 amitrahā vṛtrahā dasyuhā ca viśvā vasūnyā bharātvaṃ naḥ ||
[10.83.4] तवं हि मन्यो अभिभूत्योजाः सवयम्भूर्भामोभिमातिषाहः |
 विश्वचर्षणिः सहुरिः सहावानस्मास्वोजः पर्तनासु धेहि ||
tvaṃ hi manyo abhibhūtyojāḥ svayambhūrbhāmoabhimātiṣāhaḥ |
 viśvacarṣaṇiḥ sahuriḥ sahāvānasmāsvojaḥ pṛtanāsu dhehi ||
[10.83.5] अभागः सन्नप परेतो अस्मि तव करत्वा तविषस्यप्रचेतः |
 तं तवा मन्यो अक्रतुर्जिहीळाहं सवा तनूर्बलदेयाय मेहि ||
abhāghaḥ sannapa pareto asmi tava kratvā taviṣasyapracetaḥ |
 taṃ tvā manyo akraturjihīḷāhaṃ svā tanūrbaladeyāya mehi ||
[10.83.6] अयं ते अस्म्युप मेह्यर्वां परतीचीनः सहुरे विश्वधायः |
 मन्यो वज्रिन्नभि मामा वव्र्त्स्व हनाव दस्यून्रुतबोध्यापेः ||
ayaṃ te asmyupa mehyarvāṃ pratīcīnaḥ sahure viśvadhāyaḥ |
 manyo vajrinnabhi māmā vavṛtsva hanāva dasyūnrutabodhyāpeḥ ||
[10.83.7] अभि परेहि दक्षिणतो भवा मे.अधा वर्त्राणि जङघनावभूरि |
 जुहोमि ते धरुणं मध्वो अग्रमुभा उपांशुप्रथमा पिबाव ||
abhi prehi dakṣiṇato bhavā me.adhā vṛtrāṇi jaṅghanāvabhūri |
 juhomi te dharuṇaṃ madhvo aghramubhā upāṃśuprathamā pibāva ||

### Hymn 10.84

[10.84.1] तवया मन्यो सरथमारुजन्तो हर्षमाणासो धर्षितामरुत्वः |
 तिग्मेषव आयुधा संशिशाना अभि पर यन्तुनरो अग्निरूपाः ||
tvayā manyo sarathamārujanto harṣamāṇāso dhṛṣitāmarutvaḥ |
 tighmeṣava āyudhā saṃśiśānā abhi pra yantunaro aghnirūpāḥ ||
[10.84.2] अग्निरिव मन्यो तविषितः सहस्व सेनानीर्नः सहुरे हूतेधि |
 हत्वाय शत्रून वि भजस्व वेद ओजो मिमानो वि मर्धोनुदस्व ||
aghniriva manyo tviṣitaḥ sahasva senānīrnaḥ sahure hūtaedhi |
 hatvāya śatrūn vi bhajasva veda ojo mimāno vi mṛdhonudasva ||
[10.84.3] सहस्व मन्यो अभिमातिमस्मे रुजन मर्णन परम्र्णन परेहिशत्रून |
 उग्रं ते पाजो नन्वा रुरुध्रे वशी वशंनयस एकज तवम ||
sahasva manyo abhimātimasme rujan mṛṇan pramṛṇan prehiśatrūn |
 ughraṃ te pājo nanvā rurudhre vaśī vaśaṃnayasa ekaja tvam ||
[10.84.4] एको बहूनामसि मन्यवीळितो विशं-विशं युधये संशिशाधि |
 अक्र्त्तरुक तवया युजा वयं दयुमन्तं घोषंविजयाय कर्ण्महे ||
eko bahūnāmasi manyavīḷito viśaṃ-viśaṃ yudhaye saṃśiśādhi |
 akṛttaruk tvayā yujā vayaṃ dyumantaṃ ghoṣaṃvijayāya kṛṇmahe ||
[10.84.5] विजेषक्र्दिन्द्र इवानवब्रवो.अस्माकं मन्यो अधिपा भवेह |
 परियं ते नाम सहुरे गर्णीमसि विद्मा तमुत्सं यताबभूथ ||
vijeṣakṛdindra ivānavabravo.asmākaṃ manyo adhipā bhaveha |
 priyaṃ te nāma sahure ghṛṇīmasi vidmā tamutsaṃ yataābabhūtha ||
[10.84.6] आभूत्या सहजा वज्र सायक सहो बिभर्ष्यभिभूतौत्तरम |
 करत्वा नो मन्यो सह मेद्येधि महाधनस्य पुरुहूतसंस्र्जि ||
ābhūtyā sahajā vajra sāyaka saho bibharṣyabhibhūtauttaram |
 kratvā no manyo saha medyedhi mahādhanasya puruhūtasaṃsṛji ||
[10.84.7] संस्र्ष्टं धनमुभयं समाक्र्तमस्मभ्यं दत्तांवरुणश्च मन्युः |
 भियं दधाना हर्दयेषु शत्रवःपराजितासो अप नि लयन्ताम ||
saṃsṛṣṭaṃ dhanamubhayaṃ samākṛtamasmabhyaṃ dattāṃvaruṇaśca manyuḥ |
 bhiyaṃ dadhānā hṛdayeṣu śatravaḥparājitāso apa ni layantām ||

### Hymn 10.85

[10.85.1] सत्येनोत्तभिता भूमिः सूर्येणोत्तभिता दयौः |
 रतेनादित्यास्तिष्ठन्ति दिवि सोमो अधि शरितः ||
satyenottabhitā bhūmiḥ sūryeṇottabhitā dyauḥ |
 ṛtenādityāstiṣṭhanti divi somo adhi śritaḥ ||
[10.85.2] सोमेनादित्या बलिनः सोमेन पर्थिवी मही |
 अथोनक्षत्राणामेषामुपस्थे सोम आहितः ||
somenādityā balinaḥ somena pṛthivī mahī |
 athonakṣatrāṇāmeṣāmupasthe soma āhitaḥ ||
[10.85.3] सोमं मन्यते पपिवन यत सम्पिंषन्त्योषधिम |
 सोमं यम्ब्रह्माणो विदुर्न तस्याश्नाति कश्चन ||
somaṃ manyate papivan yat sampiṃṣantyoṣadhim |
 somaṃ yambrahmāṇo vidurna tasyāśnāti kaścana ||
[10.85.4] आछद्विधानैर्गुपितो बार्हतैः सोम रक्षितः |
 गरव्णामिच्छ्र्ण्वन तिष्ठसि न ते अश्नाति पार्थिवः ||
āchadvidhānairghupito bārhataiḥ soma rakṣitaḥ |
 ghravṇāmicchṛṇvan tiṣṭhasi na te aśnāti pārthivaḥ ||
[10.85.5] यत तवा देव परपिबन्ति तत आ पयायसे पुनः |
 वायुःसोमस्य रक्षिता समानां मास आक्र्तिः ||
yat tvā deva prapibanti tata ā pyāyase punaḥ |
 vāyuḥsomasya rakṣitā samānāṃ māsa ākṛtiḥ ||
[10.85.6] रैभ्यासीदनुदेयी नाराशंसि नयोचनी |
 सूर्यायाभद्रमिद वासो गाथयैति परिष्क्र्तम ||
raibhyāsīdanudeyī nārāśaṃsi nyocanī |
 sūryāyābhadramid vāso ghāthayaiti pariṣkṛtam ||
[10.85.7] चित्तिरा उपबर्हणं चक्षुरा अभ्यञ्जनम |
 दयौर्भूमिःकोश आसीद यदयात सूर्या पतिम ||
cittirā upabarhaṇaṃ cakṣurā abhyañjanam |
 dyaurbhūmiḥkośa āsīd yadayāt sūryā patim ||
[10.85.8] सतोमा आसन परतिधयः कुरिरं छन्द ओपशः |
 सूर्यायाश्विना वराग्निरासीत पुरोगवः ||
stomā āsan pratidhayaḥ kuriraṃ chanda opaśaḥ |
 sūryāyāaśvinā varāghnirāsīt puroghavaḥ ||
[10.85.9] सोमो वधूयुरभवदश्विनास्तामुभा वरा |
 सूर्यांयत पत्ये शंसन्तीं मनसा सविताददात ||
somo vadhūyurabhavadaśvināstāmubhā varā |
 sūryāṃyat patye śaṃsantīṃ manasā savitādadāt ||
[10.85.10] मनो अस्या अन आसीद दयौरासीदुत छदिः |
 शुक्रावनड्वाहवास्तां यदयात सूर्या बर्हम ||
mano asyā and āsīd dyaurāsīduta chadiḥ |
 śukrāvanaḍvāhavāstāṃ yadayāt sūryā bṛham ||
[10.85.11] रक्सामाभ्यामभिहितौ गावौ ते सामनावितः |
 शरोत्रं तेचक्रे आस्तां दिवि पन्थाश्चराचारः ||
ṛksāmābhyāmabhihitau ghāvau te sāmanāvitaḥ |
 śrotraṃ tecakre āstāṃ divi panthāścarācāraḥ ||
[10.85.12] शुची ते चक्रे यात्या वयानो अक्ष आहतः |
 अनोमनस्मयं सूर्यारोहत परयति पतिम ||
śucī te cakre yātyā vyāno akṣa āhataḥ |
 anomanasmayaṃ sūryārohat prayati patim ||
[10.85.13] सूर्याया वहतुः परागात सविता यमवास्र्जत |
 अघासुहन्यन्ते गावो.अर्जुन्योः पर्युह्यते ||
sūryāyā vahatuḥ prāghāt savitā yamavāsṛjat |
 aghāsuhanyante ghāvo.arjunyoḥ paryuhyate ||
[10.85.14] यदश्विना पर्छमानावयातं तरिचक्रेण वहतुंसूर्यायाः |
 विश्वे देवा अनु तद वामजानन पुत्रःपितरावव्र्णीत पूषा ||
yadaśvinā pṛchamānāvayātaṃ tricakreṇa vahatuṃsūryāyāḥ |
 viśve devā anu tad vāmajānan putraḥpitarāvavṛṇīta pūṣā ||
[10.85.15] यदयातं शुभस पती वरेयं सूर्यामुप |
 कवैकंचक्रं वामासीत कव देष्ट्राय तस्थथुः ||
yadayātaṃ śubhas patī vareyaṃ sūryāmupa |
 kvaikaṃcakraṃ vāmāsīt kva deṣṭrāya tasthathuḥ ||
[10.85.16] दवे ते चक्रे सूर्ये बरह्माण रतुथ विदुः |
 अथैकंचक्रं यद गुहा तदद्धातय इद विदुः ||
dve te cakre sūrye brahmāṇa ṛtutha viduḥ |
 athaikaṃcakraṃ yad ghuhā tadaddhātaya id viduḥ ||
[10.85.17] सूर्यायै देवेभ्यो मित्राय वरुणाय च |
 ये भूतस्यप्रचेतस इदं तेभ्यो.अकरं नमः ||
sūryāyai devebhyo mitrāya varuṇāya ca |
 ye bhūtasyapracetasa idaṃ tebhyo.akaraṃ namaḥ ||
[10.85.18] पूर्वापरं चरतो माययैतौ शिशू करिळन्तौ परि यतोध्वरम |
 विश्वान्यन्यो भुवनाभिचष्ट रतुन्रन्योविदधज्जायते पुनः ||
pūrvāparaṃ carato māyayaitau śiśū kriḷantau pari yatoadhvaram |
 viśvānyanyo bhuvanābhicaṣṭa ṛtunranyovidadhajjāyate punaḥ ||
[10.85.19] नवो-नवो भवति जायमानो.अह्नां केतुरुषसामेत्यग्रम |
 भागं देवेभ्यो वि दधात्यायन पर चन्द्रमास्तिरतेदीर्घमयुः ||
navo-navo bhavati jāyamāno.ahnāṃ keturuṣasāmetyaghram |
 bhāghaṃ devebhyo vi dadhātyāyan pra candramāstiratedīrghamayuḥ ||
[10.85.20] सुकिंशुकं शल्मलिं विश्वरूपं हिरण्यवर्णं सुव्र्तंसुचक्रम |
 आ रोह सूर्ये अम्र्तस्य लोकं सयोनं पत्ये वहतुंक्र्णुष्व ||
sukiṃśukaṃ śalmaliṃ viśvarūpaṃ hiraṇyavarṇaṃ suvṛtaṃsucakram |
 ā roha sūrye amṛtasya lokaṃ syonaṃ patye vahatuṃkṛṇuṣva ||
[10.85.21] उदीर्ष्वातः पतिवती हयेषा विश्वावसुं नमसागीर्भिरीळे |
 अन्यामिछ पित्र्षदं वयक्तां स ते भागोजनुषा तस्य विद्धि ||
udīrṣvātaḥ pativatī hyeṣā viśvāvasuṃ namasāghīrbhirīḷe |
 anyāmicha pitṛṣadaṃ vyaktāṃ sa te bhāghojanuṣā tasya viddhi ||
[10.85.22] उदीर्ष्वातो विश्वावसो नमसेळा महे तवा |
 अन्यामिछप्रफर्व्यं सं जायां पत्या सर्ज ||
udīrṣvāto viśvāvaso namaseḷā mahe tvā |
 anyāmichaprapharvyaṃ saṃ jāyāṃ patyā sṛja ||
[10.85.23] अन्र्क्षरा रजवः सन्तु पन्था येभिः सखायो यन्ति नोवरेयम |
 समर्यमा सं भगो नो निनीयात सं जस्पत्यंसुयममस्तु देवाः ||
anṛkṣarā ṛjavaḥ santu panthā yebhiḥ sakhāyo yanti novareyam |
 samaryamā saṃ bhagho no ninīyāt saṃ jaspatyaṃsuyamamastu devāḥ ||
[10.85.24] पर तवा मुञ्चामि वरुणस्य पाशाद येन तवाबध्नात सवितासुशेवः |
 रतस्य योनौ सुक्र्तस्य लोके.अरिष्टां तवा सहपत्या दधामि ||
pra tvā muñcāmi varuṇasya pāśād yena tvābadhnāt savitāsuśevaḥ |
 ṛtasya yonau sukṛtasya loke.ariṣṭāṃ tvā sahapatyā dadhāmi ||
[10.85.25] परेतो मुञ्चामि नामुतः सुबद्धाममुतस करम |
 यथेयमिन्द्र मीढ्वः सुपुत्रा सुभगासति ||
preto muñcāmi nāmutaḥ subaddhāmamutas karam |
 yatheyamindra mīḍhvaḥ suputrā subhaghāsati ||
[10.85.26] पूषा तवेतो नयतु हस्तग्र्ह्याश्विना तवा पर वहतांरथेन |
 गर्हान गछ गर्हपत्नी यथासो वशिनी तवंविदथमा वदासि ||
pūṣā tveto nayatu hastaghṛhyāśvinā tvā pra vahatāṃrathena |
 ghṛhān ghacha ghṛhapatnī yathāso vaśinī tvaṃvidathamā vadāsi ||
[10.85.27] इह परियं परजया ते सं रध्यतामस्मिन गर्हे गार्हपत्यायजाग्र्हि |
 एना पत्या तन्वं सं सर्जस्वाधा जिव्री विदथमा वदाथः ||
iha priyaṃ prajayā te saṃ ṛdhyatāmasmin ghṛhe ghārhapatyāyajāghṛhi |
 enā patyā tanvaṃ saṃ sṛjasvādhā jivrī vidathamā vadāthaḥ ||
[10.85.28] नीललोहितं भवति कर्त्यासक्तिर्व्यज्यते |
 एधन्ते अस्याज्ञातयः पतिर्बन्धेषु बध्यते ||
nīlalohitaṃ bhavati kṛtyāsaktirvyajyate |
 edhante asyājñātayaḥ patirbandheṣu badhyate ||
[10.85.29] परा देहि शामुल्यं बरह्मभ्यो वि भजा वसु |
 कर्त्यैषापद्वती भूत्व्या जाया विशते पतिम ||
parā dehi śāmulyaṃ brahmabhyo vi bhajā vasu |
 kṛtyaiṣāpadvatī bhūtvyā jāyā viśate patim ||
[10.85.30] अश्रीरा तनूर्भवति रुशती पापयामुया |
 पतिर्यद्वध्वो वाससा सवमङगमभिधित्सते ||
aśrīrā tanūrbhavati ruśatī pāpayāmuyā |
 patiryadvadhvo vāsasā svamaṅghamabhidhitsate ||
[10.85.31] ये वध्वश्चन्द्रं वहतुं यक्ष्मा यन्ति जनादनु |
 पुनस्तान यज्ञिया देवा नयन्तु यत आगताः ||
ye vadhvaścandraṃ vahatuṃ yakṣmā yanti janādanu |
 punastān yajñiyā devā nayantu yata āghatāḥ ||
[10.85.32] मा विदन परिपन्थिनो य आसीदन्ति दम्पती |
 सुगेभिर्दुर्गमतीतामप दरान्त्वरातयः ||
mā vidan paripanthino ya āsīdanti dampatī |
 sughebhirdurghamatītāmapa drāntvarātayaḥ ||
[10.85.33] सुमङगलीरियं वधूरिमां समेत पश्यत |
 सौभाग्यमस्यै दत्त्वायाथास्तं वि परेतन ||
sumaṅghalīriyaṃ vadhūrimāṃ sameta paśyata |
 saubhāghyamasyai dattvāyāthāstaṃ vi paretana ||
[10.85.34] तर्ष्टमेतत कटुकमेतदपाष्ठवद विषवन नैतदत्तवे |
 सूर्यां यो बरह्मा विद्यात स इद वाधूयमर्हति ||
tṛṣṭametat kaṭukametadapāṣṭhavad viṣavan naitadattave |
 sūryāṃ yo brahmā vidyāt sa id vādhūyamarhati ||
[10.85.35] आशसनं विशसनमथो अधिविकर्तनम |
 सूर्यायः पश्यरूपाणि तानि बरह्मा तु शुन्धति ||
āśasanaṃ viśasanamatho adhivikartanam |
 sūryāyaḥ paśyarūpāṇi tāni brahmā tu śundhati ||
[10.85.36] गर्भ्णामि ते सौभगत्वाय हस्तं मया पत्या जरदष्टिर्यथासः |
 भगो अर्यमा सविता पुरन्धिर्मह्यं तवादुर्गार्हपत्याय देवाः ||
ghṛbhṇāmi te saubhaghatvāya hastaṃ mayā patyā jaradaṣṭiryathāsaḥ |
 bhagho aryamā savitā purandhirmahyaṃ tvādurghārhapatyāya devāḥ ||
[10.85.37] तां पूषञ्छिवतमामेरयस्व यस्यां बीजं मनुष्यावपन्ति |
 या न ऊरू उशती विश्रयाते यस्यामुशन्तःप्रहराम शेपम ||
tāṃ pūṣañchivatamāmerayasva yasyāṃ bījaṃ manuṣyāvapanti |
 yā na ūrū uśatī viśrayāte yasyāmuśantaḥpraharāma śepam ||
[10.85.38] तुभ्यमग्रे पर्यवहन सूर्यां वहतुना सह |
 पुनःपतिभ्यो जायां दा अग्ने परजया सह ||
tubhyamaghre paryavahan sūryāṃ vahatunā saha |
 punaḥpatibhyo jāyāṃ dā aghne prajayā saha ||
[10.85.39] पुनः पत्नीमग्निरदादायुषा सह वर्चसा |
 दीर्घायुरस्या यः पतिर्जीवाति शरदः शतम ||
punaḥ patnīmaghniradādāyuṣā saha varcasā |
 dīrghāyurasyā yaḥ patirjīvāti śaradaḥ śatam ||
[10.85.40] सोमः परथमो विविदे गन्धर्वो विविद उत्तरः |
 तर्तीयोग्निष टे पतिस्तुरीयस्ते मनुष्यजाः ||
somaḥ prathamo vivide ghandharvo vivida uttaraḥ |
 tṛtīyoaghniṣ ṭe patisturīyaste manuṣyajāḥ ||
[10.85.41] सोमो ददद गन्धर्वाय गन्धर्वो दददग्नये |
 रयिं चपुत्रांश्चादादग्निर्मह्यमथो इमाम ||
somo dadad ghandharvāya ghandharvo dadadaghnaye |
 rayiṃ caputrāṃścādādaghnirmahyamatho imām ||
[10.85.42] इहैव सतं मा वि यौष्टं विश्वमायुर्व्यश्नुतम |
 कॄळन्तौ पुत्रैर्नप्त्र्भिर्मोदमानौ सवे गर्हे ||
ihaiva staṃ mā vi yauṣṭaṃ viśvamāyurvyaśnutam |
 kṝḷantau putrairnaptṛbhirmodamānau sve ghṛhe ||
[10.85.43] आ नः परजां हनयतु परजापतिराजरसाय समनक्त्वर्यमा |
 अदुर्मङगलीः पतिलोकमा विश शं नो भवद्विपदे शं चतुष्पदे ||
ā naḥ prajāṃ hanayatu prajāpatirājarasāya samanaktvaryamā |
 adurmaṅghalīḥ patilokamā viśa śaṃ no bhavadvipade śaṃ catuṣpade ||
[10.85.44] अघोरचक्षुरपतिघ्न्येधि शिवा पशुभ्यः सुमनाःसुवर्चाः |
 वीरसूर्देवकामा सयोना शं नो भव दविपदेशं चतुष्पदे ||
aghoracakṣurapatighnyedhi śivā paśubhyaḥ sumanāḥsuvarcāḥ |
 vīrasūrdevakāmā syonā śaṃ no bhava dvipadeśaṃ catuṣpade ||
[10.85.45] इमां तवमिन्द्र मीढ्वः सुपुत्रां सुभगां कर्णु |
 दशास्यां पुत्राना धेहि पतिमेकादशं कर्धि ||
imāṃ tvamindra mīḍhvaḥ suputrāṃ subhaghāṃ kṛṇu |
 daśāsyāṃ putrānā dhehi patimekādaśaṃ kṛdhi ||
[10.85.46] सम्राज्ञी शवशुरे भव सम्राज्ञी शवश्र्वां भव |
 ननान्दरि सम्राज्ञी भव सम्राज्ञी अधि देव्र्षु ||
samrājñī śvaśure bhava samrājñī śvaśrvāṃ bhava |
 nanāndari samrājñī bhava samrājñī adhi devṛṣu ||
[10.85.47] समञ्जन्तु विश्वे देवाः समापो हर्दयानि नौ |
 सम्मातरिश्वा सं धाता समु देष्ट्री दधातु नौ ||
samañjantu viśve devāḥ samāpo hṛdayāni nau |
 sammātariśvā saṃ dhātā samu deṣṭrī dadhātu nau ||

### Hymn 10.86

[10.86.1] वि हि सोतोरस्र्क्षत नेन्द्रं देवममंसत |
 यत्रामदद्व्र्षाकपिरर्यः पुष्टेषु मत्सखा विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
vi hi sotorasṛkṣata nendraṃ devamamaṃsata |
 yatrāmadadvṛṣākapiraryaḥ puṣṭeṣu matsakhā viśvasmādindrauttaraḥ ||
[10.86.2] परा हीन्द्र धावसि वर्षाकपेरति वयथिः |
 नो अह परविन्दस्यन्यत्र सोमपीतये विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
parā hīndra dhāvasi vṛṣākaperati vyathiḥ |
 no aha pravindasyanyatra somapītaye viśvasmādindra uttaraḥ ||
[10.86.3] किमयं तवां वर्षाकपिश्चकार हरितो मर्गः |
 यस्मािरस्यसीदु नवर्यो वा पुष्टिमद वसु विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
kimayaṃ tvāṃ vṛṣākapiścakāra harito mṛghaḥ |
 yasmāirasyasīdu nvaryo vā puṣṭimad vasu viśvasmādindrauttaraḥ ||
[10.86.4] यमिमं तवं वर्षाकपिं परियमिन्द्राभिरक्षसि |
 शवा नवस्य जम्भिसअदपि कर्णे वरहयुर्विश्वस्मदिन्द्र उत्तरः ||
yamimaṃ tvaṃ vṛṣākapiṃ priyamindrābhirakṣasi |
 śvā nvasya jambhisadapi karṇe varahayurviśvasmadindra uttaraḥ ||
[10.86.5] परिया तष्टानि मे कपिर्व्यक्ता वयदूदुषत |
 शिरो नवस्य राविषं न सुगं दुष्क्र्ते भुवं विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
priyā taṣṭāni me kapirvyaktā vyadūduṣat |
 śiro nvasya rāviṣaṃ na sughaṃ duṣkṛte bhuvaṃ viśvasmādindrauttaraḥ ||
[10.86.6] न मत सत्री सुभसत्तरा न सुयाशुतरा भुवत |
 न मत्प्रतिच्यवीयसी न सक्थ्युद्यमीयसी विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
na mat strī subhasattarā na suyāśutarā bhuvat |
 na matpraticyavīyasī na sakthyudyamīyasī viśvasmādindrauttaraḥ ||
[10.86.7] उवे अम्ब सुलाभिके यथेवाङग भविष्यति |
 भसन मे अम्बसक्थि मे शिरो मे वीव हर्ष्यति विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
uve amba sulābhike yathevāṅgha bhaviṣyati |
 bhasan me ambasakthi me śiro me vīva hṛṣyati viśvasmādindra uttaraḥ ||
[10.86.8] किं सुबाहो सवङगुरे पर्थुष्टो पर्थुजाघने |
 किं शूरपत्निनस्त्वमभ्यमीषि वर्षाकपिं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
kiṃ subāho svaṅghure pṛthuṣṭo pṛthujāghane |
 kiṃ śūrapatninastvamabhyamīṣi vṛṣākapiṃ viśvasmādindra uttaraḥ ||
[10.86.9] अवीरामिव मामयं शरारुरभि मन्यते |
 उताहमस्मिवीरिणीन्द्रपत्नी मरुत्सखा विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
avīrāmiva māmayaṃ śarārurabhi manyate |
 utāhamasmivīriṇīndrapatnī marutsakhā viśvasmādindra uttaraḥ ||
[10.86.10] संहोत्रं सम पुरा नारी समनं वाव गछति |
 वेधार्तस्य वीरिणीन्द्रपत्नी महीयते विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
saṃhotraṃ sma purā nārī samanaṃ vāva ghachati |
 vedhāṛtasya vīriṇīndrapatnī mahīyate viśvasmādindra uttaraḥ ||
[10.86.11] इन्द्राणीमासु नारिषु सुभगामहमश्रवम |
 नह्यस्यापरं चन जरसा मरते पतिर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
indrāṇīmāsu nāriṣu subhaghāmahamaśravam |
 nahyasyāaparaṃ cana jarasā marate patirviśvasmādindra uttaraḥ ||
[10.86.12] नाहमिन्द्राणि रारण सख्युर्व्र्षाकपेरते |
 यस्येदमप्यं हविः परियं देवेषु गछति विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
nāhamindrāṇi rāraṇa sakhyurvṛṣākaperte |
 yasyedamapyaṃ haviḥ priyaṃ deveṣu ghachati viśvasmādindrauttaraḥ ||
[10.86.13] वर्षाकपायि रेवति सूपुत्र आदु सुस्नुषे |
 घसत त इन्द्रौक्षणः परियं काचित्करं हविर्विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
vṛṣākapāyi revati sūputra ādu susnuṣe |
 ghasat ta indraukṣaṇaḥ priyaṃ kācitkaraṃ havirviśvasmādindrauttaraḥ ||
[10.86.14] उक्ष्णो हि मे पञ्चदश साकं पचन्ति विंशतिम |
 उताहमद्मि पीव इदुभा कुक्षी पर्णन्ति मे विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
ukṣṇo hi me pañcadaśa sākaṃ pacanti viṃśatim |
 utāhamadmi pīva idubhā kukṣī pṛṇanti me viśvasmādindrauttaraḥ ||
[10.86.15] वर्षभो न तिग्मश्र्ङगो.अन्तर्यूथेषु रोरुवत |
 मन्थस्तैन्द्र शं हर्दे यं ते सुनोति भावयुर्विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
vṛṣabho na tighmaśṛṅgho.antaryūtheṣu roruvat |
 manthastaindra śaṃ hṛde yaṃ te sunoti bhāvayurviśvasmādindrauttaraḥ ||
[10.86.16] न सेशे यस्य रम्बते.अन्तरा सक्थ्या कप्र्त |
 सेदीशेयस्य रोमशं निषेदुषो विज्र्म्भते विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
na seśe yasya rambate.antarā sakthyā kapṛt |
 sedīśeyasya romaśaṃ niṣeduṣo vijṛmbhate viśvasmādindrauttaraḥ ||
[10.86.17] न सेशे यस्य रोमशं निषेदुषो विज्र्म्भते |
 सेदीशेयस्य रम्बते.अन्तरा सक्थ्या कप्र्द विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
na seśe yasya romaśaṃ niṣeduṣo vijṛmbhate |
 sedīśeyasya rambate.antarā sakthyā kapṛd viśvasmādindrauttaraḥ ||
[10.86.18] अयमिन्द्र वर्षाकपिः परस्वन्तं हतं विदत |
 असिंसूनां नवं चरुमादेधस्यान आचितं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
ayamindra vṛṣākapiḥ parasvantaṃ hataṃ vidat |
 asiṃsūnāṃ navaṃ carumādedhasyāna ācitaṃ viśvasmādindra uttaraḥ ||
[10.86.19] अयमेमि विचाकशद विचिन्वन दासमार्यम |
 पिबामिपाकसुत्वनो.अभि धीरमचाकशं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
ayamemi vicākaśad vicinvan dāsamāryam |
 pibāmipākasutvano.abhi dhīramacākaśaṃ viśvasmādindra uttaraḥ ||
[10.86.20] धन्व च यत कर्न्तत्रं च कति सवित ता वि योजना |
 नेदीयासो वर्षाकपे.अस्तमेहि गर्हानुप विश्वस्मादिन्द्रौत्तरह ||
dhanva ca yat kṛntatraṃ ca kati svit tā vi yojanā |
 nedīyāso vṛṣākape.astamehi ghṛhānupa viśvasmādindrauttarah ||
[10.86.21] पुनरेहि वर्षाकपे सुविता कल्पयावहै |
 य एषस्वप्ननंशनो.अस्तमेषि पथ पुनर्विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
punarehi vṛṣākape suvitā kalpayāvahai |
 ya eṣasvapnanaṃśano.astameṣi patha punarviśvasmādindrauttaraḥ ||
[10.86.22] यदुदञ्चो वर्षाकपे गर्हमिन्द्राजगन्तन |
 कव सय पुल्वघोम्र्गः कमगञ जनयोपनो विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
yadudañco vṛṣākape ghṛhamindrājaghantana |
 kva sya pulvaghomṛghaḥ kamaghañ janayopano viśvasmādindra uttaraḥ ||
[10.86.23] पर्शुर्ह नाम मानवि साकं ससूव विंश तिम |
 भद्रम्भल तयस्या अभूद यस्या उदरममयद विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
parśurha nāma mānavi sākaṃ sasūva viṃśa tim |
 bhadrambhala tyasyā abhūd yasyā udaramamayad viśvasmādindrauttaraḥ ||

### Hymn 10.87

[10.87.1] रक्षोहणं वाजिनमा जिघर्मि मित्रं परथिष्ठमुपयामि शर्म |
 शिशानो अग्निः करतुभिः समिद्धः स नोदिवा स रिषः पातु नक्तम ||
rakṣohaṇaṃ vājinamā jigharmi mitraṃ prathiṣṭhamupayāmi śarma |
 śiśāno aghniḥ kratubhiḥ samiddhaḥ sa nodivā sa riṣaḥ pātu naktam ||
[10.87.2] अयोदंष्ट्रो अर्चिषा यातुधानानुप सप्र्श जातवेदःसमिद्धः |
 आ जिह्वया मुरदेवान रभस्व करव्यादो वर्क्त्व्यपि धत्स्वासन ||
ayodaṃṣṭro arciṣā yātudhānānupa spṛśa jātavedaḥsamiddhaḥ |
 ā jihvayā muradevān rabhasva kravyādo vṛktvyapi dhatsvāsan ||
[10.87.3] उभोभयाविन्नुप धेहि दंष्ट्रा हिंस्रः शिशानो.अवरम्परं च |
 उतान्तरिक्षे परि याहि राजञ जम्भैः सन्धेह्यभि यातुधानान ||
ubhobhayāvinnupa dhehi daṃṣṭrā hiṃsraḥ śiśāno.avaramparaṃ ca |
 utāntarikṣe pari yāhi rājañ jambhaiḥ sandhehyabhi yātudhānān ||
[10.87.4] यज्ञैरिषूः संनममानो अग्ने वाचा शल्यानशनिभिर्दिहानः |
 ताभिर्विध्य हर्दये यातुधानान परतीचो बाहून्प्रति भंध्येषाम ||
yajñairiṣūḥ saṃnamamāno aghne vācā śalyānaśanibhirdihānaḥ |
 tābhirvidhya hṛdaye yātudhānān pratīco bāhūnprati bhaṃdhyeṣām ||
[10.87.5] अग्ने तवचं यातुधानस्य भिन्धि हिंस्राशनिर्हरसाहन्त्वेनम |
 पर पर्वाणि जातवेदः शर्णीहि करव्यात्क्रविष्णुर्वि चिनोतु वर्क्णम ||
aghne tvacaṃ yātudhānasya bhindhi hiṃsrāśanirharasāhantvenam |
 pra parvāṇi jātavedaḥ śṛṇīhi kravyātkraviṣṇurvi cinotu vṛkṇam ||
[10.87.6] यत्रेदानीं पश्यसि जातवेदस्तिष्ठन्तमग्न उत वाचरन्तम |
 यद वान्तरिक्षे पथिभिः पतन्तं तमस्ताविध्य शर्वा शिशानः ||
yatredānīṃ paśyasi jātavedastiṣṭhantamaghna uta vācarantam |
 yad vāntarikṣe pathibhiḥ patantaṃ tamastāvidhya śarvā śiśānaḥ ||
[10.87.7] उतालब्धं सप्र्णुहि जातवेद आलेभानाद रष्टिभिर्यातुधानात |
 अग्ने पूर्वो नि जहि शोशुचान आमादःक्ष्विङकास्तमदन्त्वेनीः ||
utālabdhaṃ spṛṇuhi jātaveda ālebhānād ṛṣṭibhiryātudhānāt |
 aghne pūrvo ni jahi śośucāna āmādaḥkṣviṅkāstamadantvenīḥ ||
[10.87.8] इह पर बरूहि यतमः सो अग्ने यो यातुधानो य इदंक्र्णोति |
 तमा रभस्व समिधा यविष्ठ नर्चक्षसश्चक्षुषे रन्धयैनम ||
iha pra brūhi yatamaḥ so aghne yo yātudhāno ya idaṃkṛṇoti |
 tamā rabhasva samidhā yaviṣṭha nṛcakṣasaścakṣuṣe randhayainam ||
[10.87.9] तीक्ष्णेनाग्ने चक्षुषा रक्ष यज्ञं पराञ्चं वसुभ्यःप्र णय परचेतः |
 हिंस्रं रक्षांस्यभि शोशुचानम्मा तवा दभन यातुधाना नर्चक्षः ||
tīkṣṇenāghne cakṣuṣā rakṣa yajñaṃ prāñcaṃ vasubhyaḥpra ṇaya pracetaḥ |
 hiṃsraṃ rakṣāṃsyabhi śośucānammā tvā dabhan yātudhānā nṛcakṣaḥ ||
[10.87.10] नर्चक्षा रक्षः परि पश्य विक्षु तस्य तरीणि परतिश्र्णीह्यग्रा |
 तस्याग्ने पर्ष्टीर्हरसा शर्णीहि तरेधामूलं यातुधानस्य वर्श्च ||
nṛcakṣā rakṣaḥ pari paśya vikṣu tasya trīṇi pratiśṛṇīhyaghrā |
 tasyāghne pṛṣṭīrharasā śṛṇīhi tredhāmūlaṃ yātudhānasya vṛśca ||
[10.87.11] तरिर्यातुधानः परसितिं त एत्व रतं यो अग्ने अन्र्तेन हन्ति |
 तमर्चिषा सफूर्जयञ जातवेदः समक्षमेनं गर्णतेनि वरंधि ||
triryātudhānaḥ prasitiṃ ta etv ṛtaṃ yo aghne anṛtena hanti |
 tamarciṣā sphūrjayañ jātavedaḥ samakṣamenaṃ ghṛṇateni vṛṃdhi ||
[10.87.12] तदग्ने चक्षुः परति धेहि रेभे शफारुजं येनपश्यसि यातुधानम |
 अथर्ववज्ज्योतिषा दैव्येन सत्यन्धूर्वन्तमचितं नयोष ||
tadaghne cakṣuḥ prati dhehi rebhe śaphārujaṃ yenapaśyasi yātudhānam |
 atharvavajjyotiṣā daivyena satyandhūrvantamacitaṃ nyoṣa ||
[10.87.13] यदग्ने अद्य मिथुना शपातो यद वाचस्त्र्ष्टं जनयन्तरेभाः |
 मन्योर्मनसः शरव्या जायते या तया विध्यह्र्दये यातुधानान ||
yadaghne adya mithunā śapāto yad vācastṛṣṭaṃ janayantarebhāḥ |
 manyormanasaḥ śaravyā jāyate yā tayā vidhyahṛdaye yātudhānān ||
[10.87.14] परा शर्णीहि तपसा यातुधानान पराग्ने रक्षो हरसाश्र्णीहि |
 परार्चिषा मूरदेवाञ्छ्र्णीहि परासुत्र्पो अभिशोशुचानः ||
parā śṛṇīhi tapasā yātudhānān parāghne rakṣo harasāśṛṇīhi |
 parārciṣā mūradevāñchṛṇīhi parāsutṛpo abhiśośucānaḥ ||
[10.87.15] पराद्य देवा वर्जिनं शर्णन्तु परत्यगेनं शपथा यन्तुत्र्ष्टाः |
 वाचास्तेनं शरव रछन्तु मर्मन विश्वस्यैतुप्रसितिं यातुधानः ||
parādya devā vṛjinaṃ śṛṇantu pratyaghenaṃ śapathā yantutṛṣṭāḥ |
 vācāstenaṃ śarava ṛchantu marman viśvasyaituprasitiṃ yātudhānaḥ ||
[10.87.16] यः पौरुषेयेण करविषा समङकते यो अश्वेयेन पशुनायातुधानः |
 यो अघ्न्याया भरति कषीरमग्ने तेषांशीर्षाणि हरसापि वर्श्च ||
yaḥ pauruṣeyeṇa kraviṣā samaṅkte yo aśveyena paśunāyātudhānaḥ |
 yo aghnyāyā bharati kṣīramaghne teṣāṃśīrṣāṇi harasāpi vṛśca ||
[10.87.17] संवत्सरीणं पय उस्रियायास्तस्य माशीद यातुधानोन्र्चक्षः |
 पीयूषमग्ने यतमस्तित्र्प्सात तं परत्यञ्चमर्चिषा विध्य मर्मन ||
saṃvatsarīṇaṃ paya usriyāyāstasya māśīd yātudhānonṛcakṣaḥ |
 pīyūṣamaghne yatamastitṛpsāt taṃ pratyañcamarciṣā vidhya marman ||
[10.87.18] विषं गवां यातुधानाः पिबन्त्वा वर्श्च्यन्तामदितयेदुरेवाः |
 परैनान देवः सविता ददातु परा भागमोषधीनां जयन्ताम ||
viṣaṃ ghavāṃ yātudhānāḥ pibantvā vṛścyantāmaditayedurevāḥ |
 parainān devaḥ savitā dadātu parā bhāghamoṣadhīnāṃ jayantām ||
[10.87.19] सनादग्ने मर्णसि यातुधानान न तवा रक्षांसि पर्तनासुजिग्युः |
 अनु दह सहमूरान करव्यादो मा ते हेत्या मुक्षतदैव्यायाः ||
sanādaghne mṛṇasi yātudhānān na tvā rakṣāṃsi pṛtanāsujighyuḥ |
 anu daha sahamūrān kravyādo mā te hetyā mukṣatadaivyāyāḥ ||
[10.87.20] तवं नो अग्ने अधरादुदक्तात तवं पश्चादुत रक्षापुरस्तात |
 परति ते ते अजरासस्तपिष्ठा अघशंसंशोशुचतो दहन्तु ||
tvaṃ no aghne adharādudaktāt tvaṃ paścāduta rakṣāpurastāt |
 prati te te ajarāsastapiṣṭhā aghaśaṃsaṃśośucato dahantu ||
[10.87.21] पश्चात पुरस्तादधरादुदक्तात कविः काव्येन परि पाहिराजन |
 सखे सखायमजरो जरिम्णे.अग्ने मर्तानमर्त्यस्त्वं नः ||
paścāt purastādadharādudaktāt kaviḥ kāvyena pari pāhirājan |
 sakhe sakhāyamajaro jarimṇe.aghne martānamartyastvaṃ naḥ ||
[10.87.22] परि तवाग्ने पुरं वयं विप्रं सहस्य धीमहि |
 धर्षद्वर्णं दिवे-दिवे हन्तारं भङगुरावताम ||
pari tvāghne puraṃ vayaṃ vipraṃ sahasya dhīmahi |
 dhṛṣadvarṇaṃ dive-dive hantāraṃ bhaṅghurāvatām ||
[10.87.23] विषेण भङगुरावतः परति षम रक्षसो दह |
 अग्नेतिग्मेन शोचिषा तपुरग्राभिरषटिभिः ||
viṣeṇa bhaṅghurāvataḥ prati ṣma rakṣaso daha |
 aghnetighmena śociṣā tapuraghrābhirṣṭibhiḥ ||
[10.87.24] परत्यग्ने मिथुन दह यातुधाना किमीदिना |
 सं तवाशिशामि जाब्र्ह्यदब्धं विप्र मन्मभिः ||
pratyaghne mithuna daha yātudhānā kimīdinā |
 saṃ tvāśiśāmi jābṛhyadabdhaṃ vipra manmabhiḥ ||
[10.87.25] परत्यग्ने हरसा हरः शर्णीहि विश्वतः परति |
 यातुधानस्य रक्षसो बलं वि रुज वीर्यम ||
pratyaghne harasā haraḥ śṛṇīhi viśvataḥ prati |
 yātudhānasya rakṣaso balaṃ vi ruja vīryam ||

### Hymn 10.88

[10.88.1] हविष पान्तमजरं सवर्विदि दिविस्प्र्श्याहुतं जुष्टमग्नौ |
 तस्य भर्मणे भुवनाय देवा धर्मणे कंस्वधया पप्रथन्त ||
haviṣ pāntamajaraṃ svarvidi divispṛśyāhutaṃ juṣṭamaghnau |
 tasya bharmaṇe bhuvanāya devā dharmaṇe kaṃsvadhayā paprathanta ||
[10.88.2] गीर्णं भुवनं तमसपगूळमाविः सवरभवज्जातेग्नौ |
 तस्य देवाः पर्थिवि दयौरुतापो.अरणयन्नोषधीः सख्ये अस्य ||
ghīrṇaṃ bhuvanaṃ tamasapaghūḷamāviḥ svarabhavajjāteaghnau |
 tasya devāḥ pṛthivi dyaurutāpo.araṇayannoṣadhīḥ sakhye asya ||
[10.88.3] देवेभिर्न्विषितो यज्ञियेभिरग्निं सतोषाण्यजरम्ब्र्हन्तम |
 यो भानुना पर्थिविं दयामुतेमामाततानरोदसी अन्तरिक्षम ||
devebhirnviṣito yajñiyebhiraghniṃ stoṣāṇyajarambṛhantam |
 yo bhānunā pṛthiviṃ dyāmutemāmātatānarodasī antarikṣam ||
[10.88.4] यो होतासीत परथमो देवजुष्टो यं समञ्जन्नाज्येनाव्र्णानः |
 स पतत्रीत्वरं सथ जगद यच्छ्वात्रमग्निरक्र्नोज्जातवेदः ||
yo hotāsīt prathamo devajuṣṭo yaṃ samañjannājyenāvṛṇānaḥ |
 sa patatrītvaraṃ stha jaghad yacchvātramaghnirakṛnojjātavedaḥ ||
[10.88.5] यज्जतवेदो भुवनस्य मूर्धन्नतिष्ठो अग्ने सह रोचनेन |
 तं तवहेम मतिभिर्गीर्भिरुक्थैः स यज्ञियो अभवोरोदसिप्राः ||
yajjatavedo bhuvanasya mūrdhannatiṣṭho aghne saha rocanena |
 taṃ tvahema matibhirghīrbhirukthaiḥ sa yajñiyo abhavorodasiprāḥ ||
[10.88.6] मूर्धा भुवो भवति नक्तमग्निस्ततः सुर्यो जायतेप्रातरुद्यन |
 मयामु तु यज्ञियानामेतमपो यत्तूर्णिश्चरति परजानन ||
mūrdhā bhuvo bhavati naktamaghnistataḥ suryo jāyateprātarudyan |
 mayāmu tu yajñiyānāmetamapo yattūrṇiścarati prajānan ||
[10.88.7] दर्शेन्यो यो महिना समिद्धो.अरोचत दिवियोनिर्विभावा |
 तस्मिन्नग्नौ सूक्तवाकेन देवा हविर्विश्व अजुहवुस्तनूपाः ||
dṛśenyo yo mahinā samiddho.arocata diviyonirvibhāvā |
 tasminnaghnau sūktavākena devā havirviśva ajuhavustanūpāḥ ||
[10.88.8] सूक्तवकं परथममादिदग्निमादिद धविरजनयन्तदेवाः |
 स एषां यज्ञो अभवत तनूपस्तं दयौर्वेदतं परिथिवि तमापः ||
sūktavakaṃ prathamamādidaghnimādid dhavirajanayantadevāḥ |
 sa eṣāṃ yajño abhavat tanūpastaṃ dyaurvedataṃ prithivi tamāpaḥ ||
[10.88.9] यं देवासो अजनयन्ताग्निं यस्मिन्नाजुहवुर्भुवनानिविश्वा |
 सो अर्चिषा पर्थिवीं दयामुतेमां रजूयमानोतपन महित्वा ||
yaṃ devāso ajanayantāghniṃ yasminnājuhavurbhuvanāniviśvā |
 so arciṣā pṛthivīṃ dyāmutemāṃ ṛjūyamānoatapan mahitvā ||
[10.88.10] सतोमेन हि दिवि देवासो अग्निमजीजनञ्छक्तिभीरोदसिप्राम |
 तमू अक्र्ण्वन तरेधा भुवे कं स ओषधीःपचति विश्वरूपाः ||
stomena hi divi devāso aghnimajījanañchaktibhīrodasiprām |
 tamū akṛṇvan tredhā bhuve kaṃ sa oṣadhīḥpacati viśvarūpāḥ ||
[10.88.11] यदेदेनमदधुर्यज्ञियासो दिवि देवाः सूर्यमादितेयम |
 यदा चरिष्णू मिथुनावभूतामादित परापश्यन्भुवनानि विश्वा ||
yadedenamadadhuryajñiyāso divi devāḥ sūryamāditeyam |
 yadā cariṣṇū mithunāvabhūtāmādit prāpaśyanbhuvanāni viśvā ||
[10.88.12] विश्वस्मा अग्निं भुवनाय देवा वैश्वानरं केतुमह्नामक्र्ण्वन |
 आ यस्ततानोषसो विभातीरपो ऊर्णोति तमोर्चिषा यन ||
viśvasmā aghniṃ bhuvanāya devā vaiśvānaraṃ ketumahnāmakṛṇvan |
 ā yastatānoṣaso vibhātīrapo ūrṇoti tamoarciṣā yan ||
[10.88.13] वैश्वानरं कवयो यज्ञियासो.अग्निं देवा अजनयन्नजुर्यम |
 नक्षत्रं परत्नममिनच्चरिष्णु यक्षस्याध्यक्षन्तविषं बर्हन्तम ||
vaiśvānaraṃ kavayo yajñiyāso.aghniṃ devā ajanayannajuryam |
 nakṣatraṃ pratnamaminaccariṣṇu yakṣasyādhyakṣantaviṣaṃ bṛhantam ||
[10.88.14] वैश्वानरं विश्वहा दीदिवांसं मन्त्रैरग्निं कविमछा वदामः |
 यो महिम्ना परिबभूवोर्वी उतावस्तादुतदेवः परस्तात ||
vaiśvānaraṃ viśvahā dīdivāṃsaṃ mantrairaghniṃ kavimachā vadāmaḥ |
 yo mahimnā paribabhūvorvī utāvastādutadevaḥ parastāt ||
[10.88.15] दवे सरुती अश्र्णवं पितॄणामहं देवानामुतमर्त्यानाम |
 ताभ्यामिदं विश्वमेजत समेति यदन्तरापितरं मातरं च ||
dve srutī aśṛṇavaṃ pitṝṇāmahaṃ devānāmutamartyānām |
 tābhyāmidaṃ viśvamejat sameti yadantarāpitaraṃ mātaraṃ ca ||
[10.88.16] दवे समीची बिभ्र्तश्चरन्तं शीर्षतो जातं मनसाविम्र्ष्टम |
 स परत्यं विश्वा भुवनानि तस्थावप्रयुछन्तरणिर्भ्राजमानः ||
dve samīcī bibhṛtaścarantaṃ śīrṣato jātaṃ manasāvimṛṣṭam |
 sa pratyaṃ viśvā bhuvanāni tasthāvaprayuchantaraṇirbhrājamānaḥ ||
[10.88.17] यत्रा वदेते अवरः परश्च यज्ञन्योः कतरो नौ वि वेद |
 आ शेकुरित सधमादं सखायो नक्षन्त यज्ञं कैदं वि वोचत ||
yatrā vadete avaraḥ paraśca yajñanyoḥ kataro nau vi veda |
 ā śekurit sadhamādaṃ sakhāyo nakṣanta yajñaṃ kaidaṃ vi vocat ||
[10.88.18] कत्यग्नयः कति सूर्यासः कत्युषासः कत्यु सविदापः |
 नोपस्पिजं वः पितरो वदामि पर्छामि वः कवयोविद्मने कम ||
katyaghnayaḥ kati sūryāsaḥ katyuṣāsaḥ katyu svidāpaḥ |
 nopaspijaṃ vaḥ pitaro vadāmi pṛchāmi vaḥ kavayovidmane kam ||
[10.88.19] यावन्मात्रमुषसो न परतीकं सुपर्ण्यो वसतेमातरिश्वः |
 तावद दधात्युप यज्ञमायन बराह्मणोहोतुरवरो निषीदन ||
yāvanmātramuṣaso na pratīkaṃ suparṇyo vasatemātariśvaḥ |
 tāvad dadhātyupa yajñamāyan brāhmaṇohoturavaro niṣīdan ||

### Hymn 10.89

[10.89.1] इन्द्रं सतवा नर्तमं यस्य मह्ना विबबाधे रोचना वि जमोन्तान |
 आ यः पप्रौ चर्षणीध्र्द वरोभिः परसिन्धुभ्यो रिरिचानो महित्वा ||
indraṃ stavā nṛtamaṃ yasya mahnā vibabādhe rocanā vi jmoantān |
 ā yaḥ paprau carṣaṇīdhṛd varobhiḥ prasindhubhyo riricāno mahitvā ||
[10.89.2] स सूर्यः पर्युरू वरांस्येन्द्रो वव्र्त्याद रथ्येवचक्रा |
 अतिष्ठन्तमपस्यं न सर्गं कर्ष्णा तमांसित्विष्या जघान ||
sa sūryaḥ paryurū varāṃsyendro vavṛtyād rathyevacakrā |
 atiṣṭhantamapasyaṃ na sarghaṃ kṛṣṇā tamāṃsitviṣyā jaghāna ||
[10.89.3] समानमस्मा अनपाव्र्दर्च कष्मया दिवो असमं बरह्मनव्यम |
 वि यः पर्ष्ठेव जनिमान्यर्य इन्द्रश्चिकाय नसखायमीषे ||
samānamasmā anapāvṛdarca kṣmayā divo asamaṃ brahmanavyam |
 vi yaḥ pṛṣṭheva janimānyarya indraścikāya nasakhāyamīṣe ||
[10.89.4] इन्द्राय गिरो अनिशितसर्गा अपः परेरयं सगरस्य बुध्नात |
 यो अक्षेणेव चक्रिया शचीभिर्विष्वक तस्तम्भप्र्थिवीमुत दयाम ||
indrāya ghiro aniśitasarghā apaḥ prerayaṃ sagharasya budhnāt |
 yo akṣeṇeva cakriyā śacībhirviṣvak tastambhapṛthivīmuta dyām ||
[10.89.5] आपान्तमन्युस्त्र्पलप्रभर्मा धुनिः शिमीवाञ्छरुमान्र्जीषी |
 सोमो विश्वान्यतसा वनानि नार्वागिन्द्रम्प्रतिमानानि देभुः ||
āpāntamanyustṛpalaprabharmā dhuniḥ śimīvāñcharumānṛjīṣī |
 somo viśvānyatasā vanāni nārvāghindrampratimānāni debhuḥ ||
[10.89.6] न यस्य दयावाप्र्थिवी न धन्व नान्तरिक्षं नाद्रयःसोमो अक्षाः |
 यदस्य मन्युरधिनीयमानः सर्णाति वीळुरुजति सथिराणि ||
na yasya dyāvāpṛthivī na dhanva nāntarikṣaṃ nādrayaḥsomo akṣāḥ |
 yadasya manyuradhinīyamānaḥ sṛṇāti vīḷurujati sthirāṇi ||
[10.89.7] जघान वर्त्रं सवधितिर्वनेव रुरोज पुरो अरदन नसिन्धून |
 बिभेद गिरिं नवमिन न कुम्भमा गा इन्द्रोक्र्णुत सवयुग्भिः ||
jaghāna vṛtraṃ svadhitirvaneva ruroja puro aradan nasindhūn |
 bibheda ghiriṃ navamin na kumbhamā ghā indroakṛṇuta svayughbhiḥ ||
[10.89.8] तवं ह तयद रणया इन्द्र धीरो.असिर्न पर्व वर्जिनाश्र्णासि |
 पर ये मित्रस्य वरुणस्य धाम युजं न जनामिनन्ति मित्रम ||
tvaṃ ha tyad ṛṇayā indra dhīro.asirna parva vṛjināśṛṇāsi |
 pra ye mitrasya varuṇasya dhāma yujaṃ na janāminanti mitram ||
[10.89.9] पर ये मित्रं परार्यमणं दुरेवाः पर संगिरः परवरुणं मिनन्ति |
 नयमित्रेषु वधमिन्द्र तुम्रं वर्षन्व्र्षाणमरुषं शिशीहि ||
pra ye mitraṃ prāryamaṇaṃ durevāḥ pra saṃghiraḥ pravaruṇaṃ minanti |
 nyamitreṣu vadhamindra tumraṃ vṛṣanvṛṣāṇamaruṣaṃ śiśīhi ||
[10.89.10] इन्द्रो दिव इन्द्र ईशे पर्थिव्या इन्द्रो अपामिन्द्र इत्पर्वतानाम |
 इन्द्रो वर्धामिन्द्र इन मेधिराणामिन्द्रःक्षेमे योगे हव्य इन्द्रः ||
indro diva indra īśe pṛthivyā indro apāmindra itparvatānām |
 indro vṛdhāmindra in medhirāṇāmindraḥkṣeme yoghe havya indraḥ ||
[10.89.11] पराक्तुभ्य इन्द्रः पर वर्धो अहभ्यः परान्तरिक्षात परसमुद्रस्य धासेः |
 पर वातस्य परथसः पर जमो अन्तात्प्र सिन्धुभ्यो रिरिचे पर कषितिभ्यः ||
prāktubhya indraḥ pra vṛdho ahabhyaḥ prāntarikṣāt prasamudrasya dhāseḥ |
 pra vātasya prathasaḥ pra jmo antātpra sindhubhyo ririce pra kṣitibhyaḥ ||
[10.89.12] पर शोशुचत्या उषसो न केतुरसिन्वा ते वर्ततामिन्द्रहेतिः |
 अश्मेव विध्य दिव आ सर्जानस्तपिष्ठेन हेषसाद्रोघमित्रान ||
pra śośucatyā uṣaso na keturasinvā te vartatāmindrahetiḥ |
 aśmeva vidhya diva ā sṛjānastapiṣṭhena heṣasādroghamitrān ||
[10.89.13] अन्वह मासा अन्विद वनान्यन्वोषधीरनु पर्वतासः |
 अन्विन्द्रं रोदसी वावशाने अन्वापो अजिहतजायमानम ||
anvaha māsā anvid vanānyanvoṣadhīranu parvatāsaḥ |
 anvindraṃ rodasī vāvaśāne anvāpo ajihatajāyamānam ||
[10.89.14] कर्हि सवित सा त इन्द्र चेत्यासदघस्य यद भिनदो रक्षेषत |
 मित्रक्रुवो यच्छसने न गावः पर्थिव्या आप्र्गमुया शयन्ते ||
karhi svit sā ta indra cetyāsadaghasya yad bhinado rakṣaeṣat |
 mitrakruvo yacchasane na ghāvaḥ pṛthivyā āpṛghamuyā śayante ||
[10.89.15] शत्रूयन्तो अभि ये नस्ततस्रे महि वराधन्त ओगणासैन्द्र |
 अन्धेनामित्रास्तमसा सचन्तां सुज्योतिषो अक्तवस्तानभि षयुः ||
śatrūyanto abhi ye nastatasre mahi vrādhanta oghaṇāsaindra |
 andhenāmitrāstamasā sacantāṃ sujyotiṣo aktavastānabhi ṣyuḥ ||
[10.89.16] पुरूणि हि तवा सवना जनानां बरह्माणि मन्दन गर्णताम्र्षीणाम |
 इमामाघोषन्नवसा सहूतिं तिरो विश्वानर्चतो याह्यर्वां ||
purūṇi hi tvā savanā janānāṃ brahmāṇi mandan ghṛṇatāmṛṣīṇām |
 imāmāghoṣannavasā sahūtiṃ tiro viśvānarcato yāhyarvāṃ ||
[10.89.17] एवा ते वयमिन्द्र भुञ्जतीनां विद्याम सुमतीनांनवानाम |
 विद्याम वस्तोरवसा गर्णन्तो विश्वामित्रा उतत इन्द्र नूनम ||
evā te vayamindra bhuñjatīnāṃ vidyāma sumatīnāṃnavānām |
 vidyāma vastoravasā ghṛṇanto viśvāmitrā utata indra nūnam ||
[10.89.18] शुनं हुवेम मघवानं... ||
śunaṃ huvema maghavānaṃ... ||

### Hymn 10.90

[10.90.1] सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात |
 सभूमिं विश्वतो वर्त्वात्यतिष्ठद दशाङगुलम ||
sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |
 sabhūmiṃ viśvato vṛtvātyatiṣṭhad daśāṅghulam ||
[10.90.2] पुरुष एवेदं सर्वं यद भूतं यच्च भव्यम |
 उताम्र्तत्वस्येशानो यदन्नेनातिरोहति ||
puruṣa evedaṃ sarvaṃ yad bhūtaṃ yacca bhavyam |
 utāmṛtatvasyeśāno yadannenātirohati ||
[10.90.3] एतावानस्य महिमातो जयायांश्च पूरुषः |
 पादो.अस्यविश्वा भूतानि तरिपादस्याम्र्तं दिवि ||
etāvānasya mahimāto jyāyāṃśca pūruṣaḥ |
 pādo.asyaviśvā bhūtāni tripādasyāmṛtaṃ divi ||
[10.90.4] तरिपादूर्ध्व उदैत पुरुषः पादो.अस्येहाभवत पुनः |
 ततो विष्वं वयक्रामत साशनानशने अभि ||
tripādūrdhva udait puruṣaḥ pādo.asyehābhavat punaḥ |
 tato viṣvaṃ vyakrāmat sāśanānaśane abhi ||
[10.90.5] तस्माद विराळ अजायत विराजो अधि पूरुषः |
 स जातोत्यरिच्यत पश्चाद भूमिमथो पुरः ||
tasmād virāḷ ajāyata virājo adhi pūruṣaḥ |
 sa jātoatyaricyata paścād bhūmimatho puraḥ ||
[10.90.6] यत पुरुषेण हविषा देवा यज्ञमतन्वत |
 वसन्तोस्यासीदाज्यं गरीष्म इध्मः शरद धविः ||
yat puruṣeṇa haviṣā devā yajñamatanvata |
 vasantoasyāsīdājyaṃ ghrīṣma idhmaḥ śarad dhaviḥ ||
[10.90.7] तं यज्ञं बर्हिषि परौक्षन पुरुषं जातमग्रतः |
 तेन देवा अयजन्त साध्या रषयश्च ये ||
taṃ yajñaṃ barhiṣi praukṣan puruṣaṃ jātamaghrataḥ |
 tena devā ayajanta sādhyā ṛṣayaśca ye ||
[10.90.8] तस्माद यज्ञात सर्वहुतः सम्भ्र्तं पर्षदाज्यम |
 पशून्तांश्चक्रे वायव्यानारण्यान गराम्याश्च ये ||
tasmād yajñāt sarvahutaḥ sambhṛtaṃ pṛṣadājyam |
 paśūntāṃścakre vāyavyānāraṇyān ghrāmyāśca ye ||
[10.90.9] तस्माद यज्ञात सर्वहुत रचः सामानि जज्ञिरे |
 छन्दांसिजज्ञिरे तस्माद यजुस्तस्मादजायत ||
tasmād yajñāt sarvahuta ṛcaḥ sāmāni jajñire |
 chandāṃsijajñire tasmād yajustasmādajāyata ||
[10.90.10] तस्मादश्वा अजायन्त ये के चोभयादतः |
 गावो हजज्ञिरे तस्मात तस्माज्जाता अजावयः ||
tasmādaśvā ajāyanta ye ke cobhayādataḥ |
 ghāvo hajajñire tasmāt tasmājjātā ajāvayaḥ ||
[10.90.11] यत पुरुषं वयदधुः कतिधा वयकल्पयन |
 मुखं किमस्य कौ बाहू का ऊरू पादा उच्येते ||
yat puruṣaṃ vyadadhuḥ katidhā vyakalpayan |
 mukhaṃ kimasya kau bāhū kā ūrū pādā ucyete ||
[10.90.12] बराह्मणो.अस्य मुखमासीद बाहू राजन्यः कर्तः |
 ऊरूतदस्य यद वैश्यः पद्भ्यां शूद्रो अजायत ||
brāhmaṇo.asya mukhamāsīd bāhū rājanyaḥ kṛtaḥ |
 ūrūtadasya yad vaiśyaḥ padbhyāṃ śūdro ajāyata ||
[10.90.13] चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत |
 मुखादिन्द्रश्चाग्निश्च पराणाद वायुरजायत ||
candramā manaso jātaścakṣoḥ sūryo ajāyata |
 mukhādindraścāghniśca prāṇād vāyurajāyata ||
[10.90.14] नाभ्या आसीदन्तरिक्षं शीर्ष्णो दयौः समवर्तत |
 पद्भ्यां भूमिर्दिशः शरोत्रात तथा लोकानकल्पयन ||
nābhyā āsīdantarikṣaṃ śīrṣṇo dyauḥ samavartata |
 padbhyāṃ bhūmirdiśaḥ śrotrāt tathā lokānakalpayan ||
[10.90.15] सप्तास्यासन परिधयस्त्रिः सप्त समिधः कर्ताः |
 देवायद यज्ञं तन्वाना अबध्नन पुरुषं पशुम ||
saptāsyāsan paridhayastriḥ sapta samidhaḥ kṛtāḥ |
 devāyad yajñaṃ tanvānā abadhnan puruṣaṃ paśum ||
[10.90.16] यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तानि धर्माणि परथमान्यासन |
 ते ह नाकं महिमानः सचन्त यत्र पूर्वे साध्याःसन्ति देवाः ||
yajñena yajñamayajanta devāstāni dharmāṇi prathamānyāsan |
 te ha nākaṃ mahimānaḥ sacanta yatra pūrve sādhyāḥsanti devāḥ ||

### Hymn 10.91

[10.91.1] सं जाग्र्वद्भिर्जरमाण इध्यते दमे दमूना इषयन्निळस पदे |
 विश्वस्य होता हविषो वरेण्यो विभुर्विभावासुषखा सखीयते ||
saṃ jāghṛvadbhirjaramāṇa idhyate dame damūnā iṣayanniḷas pade |
 viśvasya hotā haviṣo vareṇyo vibhurvibhāvāsuṣakhā sakhīyate ||
[10.91.2] स दर्शतश्रीरतिथिर्ग्र्हे-गर्हे वने-वने शिश्रियेतक्ववीरिव |
 जनं-जनं जन्यो नाति मन्यते विश आक्षेति विश्यो विशं विशम ||
sa darśataśrīratithirghṛhe-ghṛhe vane-vane śiśriyetakvavīriva |
 janaṃ-janaṃ janyo nāti manyate viśa ākṣeti viśyo viśaṃ viśam ||
[10.91.3] सुदक्षो दक्षैः करतुनासि सुक्रतुरग्ने कविः काव्येनासिविश्ववित |
 वसुर्वसूनां कषयसि तवमेक इद दयावा चयानि पर्थिवी च पुष्यतः ||
sudakṣo dakṣaiḥ kratunāsi sukraturaghne kaviḥ kāvyenāsiviśvavit |
 vasurvasūnāṃ kṣayasi tvameka id dyāvā cayāni pṛthivī ca puṣyataḥ ||
[10.91.4] परजानन्नग्ने तव योनिं रत्वियमिळायास पदे घर्तवन्तमासदः |
 आ ते चिकित्र उषसामिवेतयो.अरेपसः सूर्यस्येवरश्मयः ||
prajānannaghne tava yoniṃ ṛtviyamiḷāyās pade ghṛtavantamāsadaḥ |
 ā te cikitra uṣasāmivetayo.arepasaḥ sūryasyevaraśmayaḥ ||
[10.91.5] तव शरियो वर्ष्यस्येव विद्युतश्चित्राश्चिकित्र उषसांन केतवः |
 यदोषधीरभिस्र्ष्टो वनानि च परिस्वयं चिनुषे अन्नमास्ये ||
tava śriyo varṣyasyeva vidyutaścitrāścikitra uṣasāṃna ketavaḥ |
 yadoṣadhīrabhisṛṣṭo vanāni ca parisvayaṃ cinuṣe annamāsye ||
[10.91.6] तमोषधीर्दधिरे गर्भं रत्वियं तमापो अग्निंजनयन्त मातरः |
 तमित समानं वनिनश्च वीरुधोऽनतर्वतीश्च सुवते च विश्वहा ||
tamoṣadhīrdadhire gharbhaṃ ṛtviyaṃ tamāpo aghniṃjanayanta mātaraḥ |
 tamit samānaṃ vaninaśca vīrudho’ntarvatīśca suvate ca viśvahā ||
[10.91.7] वातोपधूत इषितो वशाननु तर्षु यदन्ना वेविषद्वितिष्ठसे |
 आ ते यतन्ते रथ्यो यथा पर्थक छर्धांस्यग्ने अजराणि धक्षतः ||
vātopadhūta iṣito vaśānanu tṛṣu yadannā veviṣadvitiṣṭhase |
 ā te yatante rathyo yathā pṛthak chardhāṃsyaghne ajarāṇi dhakṣataḥ ||
[10.91.8] मेधाकारं विदथस्य परसाधनमग्निं होतारम्परिभूतमं मतिम |
 तमिदर्भे हविष्या समानमित्तमिन महे वर्णते नान्यं तवत ||
medhākāraṃ vidathasya prasādhanamaghniṃ hotāramparibhūtamaṃ matim |
 tamidarbhe haviṣyā samānamittamin mahe vṛṇate nānyaṃ tvat ||
[10.91.9] तवामिदत्र वर्णते तवायवो होतारमग्ने विदथेषुवेधसः |
 यद देवयन्तो दधति परयाण्सि ते हविष्मन्तोमनवो वर्क्तबर्हिषः ||
tvāmidatra vṛṇate tvāyavo hotāramaghne vidatheṣuvedhasaḥ |
 yad devayanto dadhati prayāṇsi te haviṣmantomanavo vṛktabarhiṣaḥ ||
[10.91.10] तवाग्ने होत्रं तव पोत्रं रत्वियं तव नेष्ट्रं तवमग्निद रतायतः |
 तव परशास्त्रं तवमध्वरीयसि बरह्माचासि गर्हपतिश्च नो दमे ||
tavāghne hotraṃ tava potraṃ ṛtviyaṃ tava neṣṭraṃ tvamaghnid ṛtāyataḥ |
 tava praśāstraṃ tvamadhvarīyasi brahmācāsi ghṛhapatiśca no dame ||
[10.91.11] यस्तुभ्यमग्ने अम्र्ताय मर्त्यः समिधा दाशदुत वाहविष्क्र्ति |
 तस्य होता भवसि यासि दूत्यमुप बरूषेयजस्यध्वरीयसि ||
yastubhyamaghne amṛtāya martyaḥ samidhā dāśaduta vāhaviṣkṛti |
 tasya hotā bhavasi yāsi dūtyamupa brūṣeyajasyadhvarīyasi ||
[10.91.12] इमा अस्मै मतयो वाचो अस्मदान रचो गिरः सुष्टुतयःसमग्मत |
 वसूयवो वसवे जातवेदसे वर्द्धासु चिद वर्धनोयासु चाकनत ||
imā asmai matayo vāco asmadān ṛco ghiraḥ suṣṭutayaḥsamaghmata |
 vasūyavo vasave jātavedase vṛddhāsu cid vardhanoyāsu cākanat ||
[10.91.13] इमां परत्नाय सुष्टुतिं नवीयसीं वोचेयमस्मा उशतेश्र्णोतु नः |
 भूया अन्तरा हर्द्यस्य निस्प्र्शे जायेवपत्य उशती सुवासाः ||
imāṃ pratnāya suṣṭutiṃ navīyasīṃ voceyamasmā uśateśṛṇotu naḥ |
 bhūyā antarā hṛdyasya nispṛśe jāyevapatya uśatī suvāsāḥ ||
[10.91.14] यस्मिन्नश्वास रषभास उक्षणो वशा मेषावस्र्ष्टास आहुताः |
 कीलालपे सोमप्र्ष्ठाय वेधसेह्र्दा मतिं जनये चारुमग्नये ||
yasminnaśvāsa ṛṣabhāsa ukṣaṇo vaśā meṣāavasṛṣṭāsa āhutāḥ |
 kīlālape somapṛṣṭhāya vedhasehṛdā matiṃ janaye cārumaghnaye ||
[10.91.15] अहाव्यग्ने हविरास्ये ते सरुचीव घर्तं चम्वीव सोमः |
 वाजसनिं रयिमस्मे सुवीरं परशस्तं धेहि यशसम्ब्र्हन्तम ||
ahāvyaghne havirāsye te srucīva ghṛtaṃ camvīva somaḥ |
 vājasaniṃ rayimasme suvīraṃ praśastaṃ dhehi yaśasambṛhantam ||

### Hymn 10.92

[10.92.1] यज्ञस्य वो रथ्यं विश्पतिं विशां होतारमक्तोरतिथिं विभावसुम |
 शोचञ्छुष्कासु हरिणीषु जर्भुरद्व्र्षा केतुर्यजतो दयामशायत ||
yajñasya vo rathyaṃ viśpatiṃ viśāṃ hotāramaktoratithiṃ vibhāvasum |
 śocañchuṣkāsu hariṇīṣu jarbhuradvṛṣā keturyajato dyāmaśāyata ||
[10.92.2] इममञ्जस्पामुभये अक्र्ण्वत धर्माणमग्निं विदथस्यसाधनम |
 अक्तुं न यह्वमुषसः पुरोहितं तनूनपातमरुषस्य निंसते ||
imamañjaspāmubhaye akṛṇvata dharmāṇamaghniṃ vidathasyasādhanam |
 aktuṃ na yahvamuṣasaḥ purohitaṃ tanūnapātamaruṣasya niṃsate ||
[10.92.3] बळ अस्य नीथा वि पणेश्च मन्महे वया अस्य परहुताासुरत्तवे |
 यदा घोरासो अम्र्तत्वमाशतादिज्जनस्यदैव्यस्य चर्किरन ||
baḷ asya nīthā vi paṇeśca manmahe vayā asya prahutāāsurattave |
 yadā ghorāso amṛtatvamāśatādijjanasyadaivyasya carkiran ||
[10.92.4] रतस्य हि परसितिर्द्यौरुरु वयचो नमो मह्यरमतिःपनीयसी |
 इन्द्रो मित्रो वरुणः सं चिकित्रिरे.अथो भगःसविता पूतदक्षसः ||
ṛtasya hi prasitirdyaururu vyaco namo mahyaramatiḥpanīyasī |
 indro mitro varuṇaḥ saṃ cikitrire.atho bhaghaḥsavitā pūtadakṣasaḥ ||
[10.92.5] पर रुद्रेण ययिना यन्ति सिन्धवस्तिरो महीमरमतिन्दधन्विरे |
 येभिः परिज्मा परियन्नुरु जरयो वि रोरुवज्जठरे विश्वमुक्षते ||
pra rudreṇa yayinā yanti sindhavastiro mahīmaramatindadhanvire |
 yebhiḥ parijmā pariyannuru jrayo vi roruvajjaṭhare viśvamukṣate ||
[10.92.6] कराणा रुद्रा मरुतो विश्वक्र्ष्टयो दिवः शयेनासोसुरस्य नीळयः |
 तेभिश्चष्टे वरुणो मित्रो अर्यमेन्द्रोदेवेभिरर्वशेभिरर्वशः ||
krāṇā rudrā maruto viśvakṛṣṭayo divaḥ śyenāsoasurasya nīḷayaḥ |
 tebhiścaṣṭe varuṇo mitro aryamendrodevebhirarvaśebhirarvaśaḥ ||
[10.92.7] इन्द्रे भुजं शशमानास आशत सूरो दर्शीके वर्षणश्च पौंस्ये |
 पर ये नवस्यार्हणा ततक्षिरे युजं वज्रंन्र्षदनेषु कारवः ||
indre bhujaṃ śaśamānāsa āśata sūro dṛśīke vṛṣaṇaśca pauṃsye |
 pra ye nvasyārhaṇā tatakṣire yujaṃ vajraṃnṛṣadaneṣu kāravaḥ ||
[10.92.8] सूरश्चिदा हरितो अस्य रीरमदिन्द्रादा कश्चिद भयतेतवीयसः |
 भीमस्य वर्ष्णो जठरादभिश्वसो दिवे-दिवेसहुरि सतन्नबाधितः ||
sūraścidā harito asya rīramadindrādā kaścid bhayatetavīyasaḥ |
 bhīmasya vṛṣṇo jaṭharādabhiśvaso dive-divesahuri stannabādhitaḥ ||
[10.92.9] सतोमं वो अद्य रुद्राय शिक्वसे कषयद्वीराय नमसादिदिष्टन |
 येभिः शिवः सववानेवयावभिर्दिवःसिषक्ति सवयशा निकामभिः ||
stomaṃ vo adya rudrāya śikvase kṣayadvīrāya namasādidiṣṭana |
 yebhiḥ śivaḥ svavānevayāvabhirdivaḥsiṣakti svayaśā nikāmabhiḥ ||
[10.92.10] ते हि परजाया अभरन्त वि शरवो बर्हस्पतिर्व्र्षभःसोमजामयः |
 यज्ञैरथर्वा परथमो वि धारयद देवादक्षैर्भ्र्गवः सं चिकित्रिरे ||
te hi prajāyā abharanta vi śravo bṛhaspatirvṛṣabhaḥsomajāmayaḥ |
 yajñairatharvā prathamo vi dhārayad devādakṣairbhṛghavaḥ saṃ cikitrire ||
[10.92.11] ते हि दयावाप्र्थिवी भूरिरेतसा नराशंसश्चतुरङगोयमो.अदितिः |
 देवस्त्वष्टा दरविणोदा रभुक्षणः पररोदसी मरुतो विष्णुरर्हिरे ||
te hi dyāvāpṛthivī bhūriretasā narāśaṃsaścaturaṅghoyamo.aditiḥ |
 devastvaṣṭā draviṇodā ṛbhukṣaṇaḥ prarodasī maruto viṣṇurarhire ||
[10.92.12] उत सय न उशिजामुर्विया कविरहिः शर्णोतु बुध्न्योहवीमनि |
 सूर्यामासा विचरन्ता दिविक्षिता धियाशमीनहुषी अस्य बोधतम ||
uta sya na uśijāmurviyā kavirahiḥ śṛṇotu budhnyohavīmani |
 sūryāmāsā vicarantā divikṣitā dhiyāśamīnahuṣī asya bodhatam ||
[10.92.13] पर नः पूषा चरथं विश्वदेव्यो.अपां नपादवतुवायुरिष्टये |
 आत्मानं वस्यो अभि वातमर्चत तदश्विना सुहवा यामनि शरुतम ||
pra naḥ pūṣā carathaṃ viśvadevyo.apāṃ napādavatuvāyuriṣṭaye |
 ātmānaṃ vasyo abhi vātamarcata tadaśvinā suhavā yāmani śrutam ||
[10.92.14] विशामासामभयानामधिक्षितं गीर्भिरु सवयशसंग्र्णीमसि |
 गनाभिर्विश्वाभिरदितिमनर्वणमक्तोर्युवानं नर्मणा अधा पतिम ||
viśāmāsāmabhayānāmadhikṣitaṃ ghīrbhiru svayaśasaṃghṛṇīmasi |
 ghnābhirviśvābhiraditimanarvaṇamaktoryuvānaṃ nṛmaṇā adhā patim ||
[10.92.15] रेभदत्र जनुषा पूर्वो अङगिरा गरावाण ऊर्ध्वा अभिचक्षुरध्वरम |
 येभिर्विहाया अभवद विचक्षणःपाथः सुमेकं सवधितिर्वनन्वति ||
rebhadatra januṣā pūrvo aṅghirā ghrāvāṇa ūrdhvā abhicakṣuradhvaram |
 yebhirvihāyā abhavad vicakṣaṇaḥpāthaḥ sumekaṃ svadhitirvananvati ||

### Hymn 10.93

[10.93.1] महि दयावाप्र्थिवी भूतमुर्वी नारी यह्वी न रोदसीसदं नः |
 तेभिर्नः पातं सह्यस एभिर्नः पातंशूषणि ||
mahi dyāvāpṛthivī bhūtamurvī nārī yahvī na rodasīsadaṃ naḥ |
 tebhirnaḥ pātaṃ sahyasa ebhirnaḥ pātaṃśūṣaṇi ||
[10.93.2] यज्ञे-यज्ञे स मर्त्यो देवान सपर्यति |
 यः सुम्नैर्दीर्घश्रुत्तम आविवासत्येनान ||
yajñe-yajñe sa martyo devān saparyati |
 yaḥ sumnairdīrghaśruttama āvivāsatyenān ||
[10.93.3] विश्वेषामिरज्यवो देवानां वार्महः |
 विश्वे हिविश्वमहसो विश्वे यज्ञेषु यज्ञियाः ||
viśveṣāmirajyavo devānāṃ vārmahaḥ |
 viśve hiviśvamahaso viśve yajñeṣu yajñiyāḥ ||
[10.93.4] ते घा राजानो अम्र्तस्य मन्द्रा अर्यमा मित्रो वरुणःपरिज्मा |
 कद रुद्रो नर्णां सतुतो मरुतः पूषणो भगः ||
te ghā rājāno amṛtasya mandrā aryamā mitro varuṇaḥparijmā |
 kad rudro nṛṇāṃ stuto marutaḥ pūṣaṇo bhaghaḥ ||
[10.93.5] उत नो नक्तमपां वर्षण्वसू सूर्यामासा सदनायसधन्या |
 सचा यत साद्येषामहिर्बुध्नेषु बुध्न्यः ||
uta no naktamapāṃ vṛṣaṇvasū sūryāmāsā sadanāyasadhanyā |
 sacā yat sādyeṣāmahirbudhneṣu budhnyaḥ ||
[10.93.6] उत नो देवावश्विना शुभस पती धामभिर्मित्रावरुणाुरुष्यताम |
 महः स राय एषते.अति धन्वेव दुरिता ||
uta no devāvaśvinā śubhas patī dhāmabhirmitrāvaruṇāuruṣyatām |
 mahaḥ sa rāya eṣate.ati dhanveva duritā ||
[10.93.7] उत नो रुद्रा चिन मर्ळतामश्विना विश्वे देवासो रथस्पतिर्भगः |
 रभुर्वाज रभुक्षणः परिज्मा विश्ववेदसः ||
uta no rudrā cin mṛḷatāmaśvinā viśve devāso rathaspatirbhaghaḥ |
 ṛbhurvāja ṛbhukṣaṇaḥ parijmā viśvavedasaḥ ||
[10.93.8] रभुरभुक्षा रभुर्विधतो मद आ ते हरी जूजुवानस्यवाजिना |
 दुष्टरं यस्य साम चिद रधग यज्ञो नमानुषः ||
ṛbhurbhukṣā ṛbhurvidhato mada ā te harī jūjuvānasyavājinā |
 duṣṭaraṃ yasya sāma cid ṛdhagh yajño namānuṣaḥ ||
[10.93.9] कर्धी नो अह्रयो देव सवितः स च सतुषे मघोनाम |
 सहो नैन्द्रो वह्निभिर्न्येषां चर्षणीनां चक्रं रश्मिं नयोयुवे ||
kṛdhī no ahrayo deva savitaḥ sa ca stuṣe maghonām |
 saho naindro vahnibhirnyeṣāṃ carṣaṇīnāṃ cakraṃ raśmiṃ nayoyuve ||
[10.93.10] ऐषु दयावाप्र्थिवी धातं महदस्मे वीरेषु विश्वचर्षणिश्रवः |
 पर्क्षं वाजस्य सातये पर्क्षं रायोततुर्वणे ||
aiṣu dyāvāpṛthivī dhātaṃ mahadasme vīreṣu viśvacarṣaṇiśravaḥ |
 pṛkṣaṃ vājasya sātaye pṛkṣaṃ rāyotaturvaṇe ||
[10.93.11] एतं शंसमिन्द्रास्मयुष टवं कूचित सन्तं सहसावन्नभिष्टये सदा पाह्यभिष्टये |
 मेदतां वेदता वसो ||
etaṃ śaṃsamindrāsmayuṣ ṭvaṃ kūcit santaṃ sahasāvannabhiṣṭaye sadā pāhyabhiṣṭaye |
 medatāṃ vedatā vaso ||
[10.93.12] एतं मे सतोमं तना न सूर्ये दयुतद्यामानं वाव्र्धन्तन्र्णाम |
 संवननं नाश्व्यं तष्टेवानपच्युतम ||
etaṃ me stomaṃ tanā na sūrye dyutadyāmānaṃ vāvṛdhantanṛṇām |
 saṃvananaṃ nāśvyaṃ taṣṭevānapacyutam ||
[10.93.13] वावर्त येषां राया युक्तैषां हिरण्ययी |
 नेमधितान पौंस्या वर्थेव विष्टान्ता ||
vāvarta yeṣāṃ rāyā yuktaiṣāṃ hiraṇyayī |
 nemadhitāna pauṃsyā vṛtheva viṣṭāntā ||
[10.93.14] पर तद दुःशीमे पर्थवाने वेने पर रामे वोचमसुरेमघवत्सु |
 ये युक्त्वाय पञ्च शतास्मयु पथा विश्राव्येषाम ||
pra tad duḥśīme pṛthavāne vene pra rāme vocamasuremaghavatsu |
 ye yuktvāya pañca śatāsmayu pathā viśrāvyeṣām ||
[10.93.15] अधीन नवत्र सप्ततिं च सप्त च |
 सद्यो दिदिष्ट तान्वःसद्यो दिदिष्ट पार्थ्यः सद्यो दिदिष्ट मायवः ||
adhīn nvatra saptatiṃ ca sapta ca |
 sadyo didiṣṭa tānvaḥsadyo didiṣṭa pārthyaḥ sadyo didiṣṭa māyavaḥ ||

### Hymn 10.94

[10.94.1] परैते वदन्तु पर वयं वदाम गरावभ्यो वाचं वदतावदद्भ्यः |
 यदद्रयः पर्वताः साकमाशवः शलोकंघोषं भरथेन्द्राय सोमिनः ||
praite vadantu pra vayaṃ vadāma ghrāvabhyo vācaṃ vadatāvadadbhyaḥ |
 yadadrayaḥ parvatāḥ sākamāśavaḥ ślokaṃghoṣaṃ bharathendrāya sominaḥ ||
[10.94.2] एते वदन्ति शतवत सहस्रवदभि करन्दन्ति हरितेभिरासभिः |
 विष्ट्वी गरावाणः सुक्र्तः सुक्र्त्यया होतुश्चित पूर्वे हविरद्यमाशत ||
ete vadanti śatavat sahasravadabhi krandanti haritebhirāsabhiḥ |
 viṣṭvī ghrāvāṇaḥ sukṛtaḥ sukṛtyayā hotuścit pūrve haviradyamāśata ||
[10.94.3] एते वदन्त्यविदन्नना मधु नयूङखयन्ते अधि पक्वामिषि |
 वर्क्षस्य शाखामरुणस्य बप्सतस्ते सूभर्वाव्र्षभाः परेमराविषुः ||
ete vadantyavidannanā madhu nyūṅkhayante adhi pakvaāmiṣi |
 vṛkṣasya śākhāmaruṇasya bapsataste sūbharvāvṛṣabhāḥ premarāviṣuḥ ||
[10.94.4] बर्हद वदन्ति मदिरेण मन्दिनेन्द्रं करोशन्तो.अविदन्ननामधु |
 संरभ्या धीराः सवस्र्भिरनर्तिषुराघोषयन्तः पर्थिवीमुपब्दिभिः ||
bṛhad vadanti madireṇa mandinendraṃ krośanto.avidannanāmadhu |
 saṃrabhyā dhīrāḥ svasṛbhiranartiṣurāghoṣayantaḥ pṛthivīmupabdibhiḥ ||
[10.94.5] सुपर्णा वाचमक्रतोप दयव्याखरे कर्ष्णा इषिरानर्तिषुः |
 नयं नि यन्त्युपरस्य निष्क्र्तं पुरू रेतोदधिरे सूर्यश्वितः ||
suparṇā vācamakratopa dyavyākhare kṛṣṇā iṣirāanartiṣuḥ |
 nyaṃ ni yantyuparasya niṣkṛtaṃ purū retodadhire sūryaśvitaḥ ||
[10.94.6] उग्रा इव परवहन्तः समायमुः साकं युक्ता वर्षणोबिभ्रतो धुरः |
 यच्छ्वसन्तो जग्रसाना अराविषुःश्र्ण्व एषां परोथथो अर्वतामिव ||
ughrā iva pravahantaḥ samāyamuḥ sākaṃ yuktā vṛṣaṇobibhrato dhuraḥ |
 yacchvasanto jaghrasānā arāviṣuḥśṛṇva eṣāṃ prothatho arvatāmiva ||
[10.94.7] दशावनिभ्यो दशकक्ष्येभ्यो दशयोक्त्रेभ्यो दशयोजनेभ्यः |
 दशाभीशुभ्यो अर्चताजरेभ्यो दश धुरो दश युक्तावहद्भ्यः ||
daśāvanibhyo daśakakṣyebhyo daśayoktrebhyo daśayojanebhyaḥ |
 daśābhīśubhyo arcatājarebhyo daśa dhuro daśa yuktāvahadbhyaḥ ||
[10.94.8] ते अद्रयो दशयन्त्रास आशवस्तेषामाधानं पर्येतिहर्यतम |
 त ऊ सुतस्य सोम्यस्यान्धसो.अंशोः पीयूषम्प्रथमस्य भेजिरे ||
te adrayo daśayantrāsa āśavasteṣāmādhānaṃ paryetiharyatam |
 ta ū sutasya somyasyāndhaso.aṃśoḥ pīyūṣamprathamasya bhejire ||
[10.94.9] ते सोमादो हरी इन्द्रस्य निंसते.अंशुं दुहन्तो अध्यासतेगवि |
 तेभिर्दुग्धं पपिवान सोम्यं मध्विन्द्रो वर्धतेप्रथते वर्षायते ||
te somādo harī indrasya niṃsate.aṃśuṃ duhanto adhyāsateghavi |
 tebhirdughdhaṃ papivān somyaṃ madhvindro vardhateprathate vṛṣāyate ||
[10.94.10] वर्षा वो अंशुर्न किला रिषाथनेलावन्तः सदमित्स्थनाशिताः |
 रैवत्येव महसा चारव सथन यस्यग्रावाणो अजुषध्वमध्वरम ||
vṛṣā vo aṃśurna kilā riṣāthanelāvantaḥ sadamitsthanāśitāḥ |
 raivatyeva mahasā cārava sthana yasyaghrāvāṇo ajuṣadhvamadhvaram ||
[10.94.11] तर्दिला अत्र्दिलासो अद्रयो.अश्रमणा अश्र्थिता अम्र्त्यवः |
 अनातुरा अजरा सथामविष्णवः सुपीवसो अत्र्षितात्र्ष्णजः ||
tṛdilā atṛdilāso adrayo.aśramaṇā aśṛthitā amṛtyavaḥ |
 anāturā ajarā sthāmaviṣṇavaḥ supīvaso atṛṣitāatṛṣṇajaḥ ||
[10.94.12] धरुवा एव वः पितरो युगे-युगे कषेमकामासः सदसो नयुञ्जते |
 अजुर्यासो हरिषाचो हरिद्रव आ दयां रवेणप्र्थिवीमशुश्रवुः ||
dhruvā eva vaḥ pitaro yughe-yughe kṣemakāmāsaḥ sadaso nayuñjate |
 ajuryāso hariṣāco haridrava ā dyāṃ raveṇapṛthivīmaśuśravuḥ ||
[10.94.13] तदिद वदन्त्यद्रयो विमोचने यामन्नञ्जस्पा इव घेदुपब्दिभिः |
 वपन्तो बीजमिव धान्याक्र्तः पर्ञ्चन्तिसोमं न मिनन्ति बप्सतः ||
tadid vadantyadrayo vimocane yāmannañjaspā iva ghedupabdibhiḥ |
 vapanto bījamiva dhānyākṛtaḥ pṛñcantisomaṃ na minanti bapsataḥ ||
[10.94.14] सुते अध्वरे अधि वाचमक्रता करीळयो न मातरन्तुदन्तः |
 वि षू मुञ्चा सुषुवुषो मनीषां वि वर्तन्तामद्रयश्चायमानाः ||
sute adhvare adhi vācamakratā krīḷayo na mātarantudantaḥ |
 vi ṣū muñcā suṣuvuṣo manīṣāṃ vi vartantāmadrayaścāyamānāḥ ||

### Hymn 10.95

[10.95.1] हये जाये मनसा तिष्ठ घोरे वचांसि मिश्राक्र्णवावहै नु |
 न नौ मन्त्रा अनुदितास एते मयस करन्परतरे चनाहन ||
haye jāye manasā tiṣṭha ghore vacāṃsi miśrākṛṇavāvahai nu |
 na nau mantrā anuditāsa ete mayas karanparatare canāhan ||
[10.95.2] किमेता वाचा कर्णवा तवाहं पराक्रमिषमुषसामग्रियेव |
 पुरूरवः पुनरस्तं परेहि दुरापना वातैवाहमस्मि ||
kimetā vācā kṛṇavā tavāhaṃ prākramiṣamuṣasāmaghriyeva |
 purūravaḥ punarastaṃ parehi durāpanā vātaivāhamasmi ||
[10.95.3] इषुर्न शरिय इषुधेरसना गोषाः शतसा न रंहिः |
 अवीरे करतौ वि दविद्युतन नोरा न मायुं चितयन्तधुनयः ||
iṣurna śriya iṣudherasanā ghoṣāḥ śatasā na raṃhiḥ |
 avīre kratau vi davidyutan norā na māyuṃ citayantadhunayaḥ ||
[10.95.4] सा वसु दधती शवशुराय वय उषो यदि वष्ट्यन्तिग्र्हात |
 अस्तं ननक्षे यस्मिञ्चाकन दिवा नक्तंश्नथिता वैतसेन ||
sā vasu dadhatī śvaśurāya vaya uṣo yadi vaṣṭyantighṛhāt |
 astaṃ nanakṣe yasmiñcākan divā naktaṃśnathitā vaitasena ||
[10.95.5] तरिः सम माह्नः शनथयो वैतसेनोत सम मे.अव्यत्यैप्र्णासि |
 पुरूरवो.अनु ते केतमायं राजा मे वीर तन्वस्तदासीः ||
triḥ sma māhnaḥ śnathayo vaitasenota sma me.avyatyaipṛṇāsi |
 purūravo.anu te ketamāyaṃ rājā me vīra tanvastadāsīḥ ||
[10.95.6] या सुजूर्णिः शरेणिः सुम्नापिर्ह्रदेचक्षुर्न गरन्थिनीचरण्युः |
 ता अञ्जयो.अरुणयो न सस्रुः शरिये गावो नधेनवो.अनवन्त ||
yā sujūrṇiḥ śreṇiḥ sumnaāpirhradecakṣurna ghranthinīcaraṇyuḥ |
 tā añjayo.aruṇayo na sasruḥ śriye ghāvo nadhenavo.anavanta ||
[10.95.7] समस्मिञ जायमान आसत गना उतेमवर्धन नद्यःस्वगूर्ताः |
 महे यत तवा पुरूरवो रणायावर्धयन्दस्युहत्याय देवाः ||
samasmiñ jāyamāna āsata ghnā utemavardhan nadyaḥsvaghūrtāḥ |
 mahe yat tvā purūravo raṇāyāvardhayandasyuhatyāya devāḥ ||
[10.95.8] सचा यदासु जहतीष्वत्कममानुषीषु मानुषो निषेवे |
 अप सम मत तरसन्ती न भुज्युस्ता अत्रसन रथस्प्र्शोनाश्वाः ||
sacā yadāsu jahatīṣvatkamamānuṣīṣu mānuṣo niṣeve |
 apa sma mat tarasantī na bhujyustā atrasan rathaspṛśonāśvāḥ ||
[10.95.9] यदासु मर्तो अम्र्तासु निस्प्र्क सं कषोणीभिः करतुभिर्नप्र्ङकते |
 ता आतयो न तन्वः शुम्भत सवा अश्वासो नक्रीळयो दन्दशानाः ||
yadāsu marto amṛtāsu nispṛk saṃ kṣoṇībhiḥ kratubhirnapṛṅkte |
 tā ātayo na tanvaḥ śumbhata svā aśvāso nakrīḷayo dandaśānāḥ ||
[10.95.10] विद्युन न या पतन्ती दविद्योद भरन्ती मे अप्या काम्यानि |
 जनिष्टो अपो नर्यः सुजातः परोर्वशी तिरत दीर्घमायुः ||
vidyun na yā patantī davidyod bharantī me apyā kāmyāni |
 janiṣṭo apo naryaḥ sujātaḥ prorvaśī tirata dīrghamāyuḥ ||
[10.95.11] जज्ञिष इत्था गोपीथ्याय हि दधाथ तत पुरूरवो मोजः |
 अशासं तवा विदुषी सस्मिन्नहन न म आश्र्णोःकिमभुग वदासि ||
jajñiṣa itthā ghopīthyāya hi dadhātha tat purūravo maojaḥ |
 aśāsaṃ tvā viduṣī sasminnahan na ma āśṛṇoḥkimabhugh vadāsi ||
[10.95.12] कदा सूनुः पितरं जात इछाच्चक्रन नाश्रु वर्तयद्विजानन |
 को दम्पती समनसा वि यूयोदध यदग्निःश्वशुरेषु दीदयत ||
kadā sūnuḥ pitaraṃ jāta ichāccakran nāśru vartayadvijānan |
 ko dampatī samanasā vi yūyodadha yadaghniḥśvaśureṣu dīdayat ||
[10.95.13] परति बरवाणि वर्तयते अश्रु चक्रन न करन्ददाध्येशिवायै |
 पर तत ते हिनवा यत ते अस्मे परेह्यस्तं नहिमूर मापः ||
prati bravāṇi vartayate aśru cakran na krandadādhyeśivāyai |
 pra tat te hinavā yat te asme parehyastaṃ nahimūra māpaḥ ||
[10.95.14] सुदेवो अद्य परपतेदनाव्र्त परावतं परमां गन्तवा उ |
 अधा शयीत निरतेरुपस्थे.अधैनं वर्का रभसासोद्युः ||
sudevo adya prapatedanāvṛt parāvataṃ paramāṃ ghantavā u |
 adhā śayīta nirterupasthe.adhainaṃ vṛkā rabhasāsoadyuḥ ||
[10.95.15] पुरूरवो मा मर्था मा पर पप्तो मा तवा वर्कासो अशिवास उक्षन |
 न वै सत्रैणानि सख्यानि सन्ति सालाव्र्काणांह्र्दयान्येता ||
purūravo mā mṛthā mā pra papto mā tvā vṛkāso aśivāsa ukṣan |
 na vai straiṇāni sakhyāni santi sālāvṛkāṇāṃhṛdayānyetā ||
[10.95.16] यद विरूपाचरं मर्त्येष्ववसं रात्रीः शरदश्चतस्रः |
 घर्तस्य सतोकं सक्र्दह्न आश्नां तादेवेदन्तात्र्पाणा चरामि ||
yad virūpācaraṃ martyeṣvavasaṃ rātrīḥ śaradaścatasraḥ |
 ghṛtasya stokaṃ sakṛdahna āśnāṃ tādevedantātṛpāṇā carāmi ||
[10.95.17] अन्तरिक्षप्रां रजसो विमानीमुप शिक्षाम्युर्वशींवसिष्ठः |
 उप तवा रातिः सुक्र्तस्य तिष्ठान नि वर्तस्वह्र्दयं तप्यते मे ||
antarikṣaprāṃ rajaso vimānīmupa śikṣāmyurvaśīṃvasiṣṭhaḥ |
 upa tvā rātiḥ sukṛtasya tiṣṭhān ni vartasvahṛdayaṃ tapyate me ||
[10.95.18] इति तवा देवा इम आहुरैळ यथेमेतद भवसिम्र्त्युबन्धुः |
 परजा ते देवान हविषा यजाति सवर्ग उ तवमपि मादयासे ||
iti tvā devā ima āhuraiḷa yathemetad bhavasimṛtyubandhuḥ |
 prajā te devān haviṣā yajāti svargha u tvamapi mādayāse ||

### Hymn 10.96

[10.96.1] पर ते महे विदथे शंसिषं हरी पर ते वन्वे वनुषोहर्यतं मदम |
 घर्तं न यो हरिभिश्चारु सेचत आ तवाविशन्तु हरिवर्पसं गिरः ||
pra te mahe vidathe śaṃsiṣaṃ harī pra te vanve vanuṣoharyataṃ madam |
 ghṛtaṃ na yo haribhiścāru secata ā tvāviśantu harivarpasaṃ ghiraḥ ||
[10.96.2] हरिं हि योनिमभि ये समस्वरन हिन्वन्तो हरी दिव्यंयथा सदः |
 आ यं पर्णन्ति हरिभिर्न धेनव इन्द्रायशूषं हरिवन्तमर्चत ||
hariṃ hi yonimabhi ye samasvaran hinvanto harī divyaṃyathā sadaḥ |
 ā yaṃ pṛṇanti haribhirna dhenava indrāyaśūṣaṃ harivantamarcata ||
[10.96.3] सो अस्य वज्रो हरितो य आयसो हरिर्निकामो हरिरागभस्त्योः |
 दयुम्नी सुशिप्रो हरिमन्युसायक इन्द्रे नि रूपाहरिता मिमिक्षिरे ||
so asya vajro harito ya āyaso harirnikāmo harirāghabhastyoḥ |
 dyumnī suśipro harimanyusāyaka indre ni rūpāharitā mimikṣire ||
[10.96.4] दिवि न केतुरधि धायि हर्यतो विव्यचद वज्रो हरितो नरंह्या |
 तुददहिं हरिशिप्रो य आयसः सहस्रशोकाभवद धरिम्भरः ||
divi na keturadhi dhāyi haryato vivyacad vajro harito naraṃhyā |
 tudadahiṃ hariśipro ya āyasaḥ sahasraśokāabhavad dharimbharaḥ ||
[10.96.5] तवं-तवमहर्यथा उपस्तुतः पूर्वेभिरिन्द्र हरिकेशयज्वभिः |
 तवं हर्यसि तव विश्वमुक्थ्यमसामि राधोहरिजात हर्यतम ||
tvaṃ-tvamaharyathā upastutaḥ pūrvebhirindra harikeśayajvabhiḥ |
 tvaṃ haryasi tava viśvamukthyamasāmi rādhoharijāta haryatam ||
[10.96.6] ता वज्रिणं मन्दिनं सतोम्यं मद इन्द्रं रथे वहतोहर्यता हरी |
 पुरूण्यस्मै सवनानि हर्यत इन्द्रायसोमा हरयो दधन्विरे ||
tā vajriṇaṃ mandinaṃ stomyaṃ mada indraṃ rathe vahatoharyatā harī |
 purūṇyasmai savanāni haryata indrāyasomā harayo dadhanvire ||
[10.96.7] अरं कामाय हरयो दधन्विरे सथिराय हिन्वन हरयो हरीतुरा |
 अर्वद्भिर्यो हरिभिर्जोषमीयते सो अस्य कामंहरिवन्तमानशे ||
araṃ kāmāya harayo dadhanvire sthirāya hinvan harayo harīturā |
 arvadbhiryo haribhirjoṣamīyate so asya kāmaṃharivantamānaśe ||
[10.96.8] हरिश्मशारुर्हरिकेश आयसस्तुरस्पेये यो हरिपावर्धत |
 अर्वद्भिर्यो हरिभिर्वाजिनीवसुरति विश्वादुरिता पारिषद धरी ||
hariśmaśārurharikeśa āyasasturaspeye yo haripāavardhata |
 arvadbhiryo haribhirvājinīvasurati viśvāduritā pāriṣad dharī ||
[10.96.9] सरुवेव यस्य हरिणी विपेततुः शिप्रे वाजाय हरिणीदविध्वतः |
 पर यत कर्ते चमसे मर्म्र्जद धरी पीत्वामदस्य हयतस्याधसः ||
sruveva yasya hariṇī vipetatuḥ śipre vājāya hariṇīdavidhvataḥ |
 pra yat kṛte camase marmṛjad dharī pītvāmadasya hayatasyādhasaḥ ||
[10.96.10] उत सम सद्म हर्यतस्य पस्त्योरत्यो न वाजं हरिवानचिक्रदत |
 मही चिद धि धिषणाहर्यदोजसा बर्हद वयोदधिषे हर्यतश्चिदा ||
uta sma sadma haryatasya pastyoratyo na vājaṃ harivānacikradat |
 mahī cid dhi dhiṣaṇāharyadojasā bṛhad vayodadhiṣe haryataścidā ||
[10.96.11] आ रोदसी हर्यमाणो महित्वा नव्यं-नव्यं हर्यसि मन्मनु परियम |
 पर पस्त्यमसुर हर्यतं गोराविष्क्र्धि हरयेसूर्याय ||
ā rodasī haryamāṇo mahitvā navyaṃ-navyaṃ haryasi manmanu priyam |
 pra pastyamasura haryataṃ ghorāviṣkṛdhi harayesūryāya ||
[10.96.12] आ तवा हर्यन्तं परयुजो जनानां रथे वहन्तु हरिशिप्रमिन्द्र |
 पिबा यथा परतिभ्र्तस्य मध्वो हर्यन यज्ञंसधमादे दशोणिम ||
ā tvā haryantaṃ prayujo janānāṃ rathe vahantu hariśipramindra |
 pibā yathā pratibhṛtasya madhvo haryan yajñaṃsadhamāde daśoṇim ||
[10.96.13] अपाः पूर्वेषां हरिवः सुतानामथो इदं सवनंकेवलं ते |
 ममद्धि सोमं मधुमन्तमिन्द्र सत्रा वर्षञ्जठर आ वर्षस्व ||
apāḥ pūrveṣāṃ harivaḥ sutānāmatho idaṃ savanaṃkevalaṃ te |
 mamaddhi somaṃ madhumantamindra satrā vṛṣañjaṭhara ā vṛṣasva ||

### Hymn 10.97

[10.97.1] या ओषधीः पूर्वा जाता देवेभ्यस्त्रियुगं पुरा |
 मनैनु बभ्रूणामहं शतं धामानि सप्त च ||
yā oṣadhīḥ pūrvā jātā devebhyastriyughaṃ purā |
 manainu babhrūṇāmahaṃ śataṃ dhāmāni sapta ca ||
[10.97.2] शतं वो अम्ब धामानि सहस्रमुत वो रुहः |
 अधाशतक्रत्वो यूयमिमं मे अगदं कर्त ||
śataṃ vo amba dhāmāni sahasramuta vo ruhaḥ |
 adhāśatakratvo yūyamimaṃ me aghadaṃ kṛta ||
[10.97.3] ओषधीः परति मोदध्वं पुष्पवतीः परसूवरीः |
 अश्वािव सजित्वरीर्वीरुधः पारयिष्ण्वः ||
oṣadhīḥ prati modadhvaṃ puṣpavatīḥ prasūvarīḥ |
 aśvāiva sajitvarīrvīrudhaḥ pārayiṣṇvaḥ ||
[10.97.4] ओषधीरिति मातरस्तद वो देवीरुप बरुवे |
 सनेयमश्वंगां वास आत्मानं तव पूरुष ||
oṣadhīriti mātarastad vo devīrupa bruve |
 saneyamaśvaṃghāṃ vāsa ātmānaṃ tava pūruṣa ||
[10.97.5] अश्वत्थे वो निषदनं पर्णे वो वसतिष कर्ता |
 गोभाज इत्किलासथ यत सनवथ पूरुषम ||
aśvatthe vo niṣadanaṃ parṇe vo vasatiṣ kṛtā |
 ghobhāja itkilāsatha yat sanavatha pūruṣam ||
[10.97.6] यत्रौषधीः समग्मत राजानः समिताविव |
 विप्रः सौच्यते भिषग रक्षोहामीवचातनः ||
yatrauṣadhīḥ samaghmata rājānaḥ samitāviva |
 vipraḥ saucyate bhiṣagh rakṣohāmīvacātanaḥ ||
[10.97.7] अश्वावतीं सोमावतीमूर्जयन्तीमुदोजसम |
 आवित्सिसर्वा ओषधीरस्मा अरिष्टतातये ||
aśvāvatīṃ somāvatīmūrjayantīmudojasam |
 āvitsisarvā oṣadhīrasmā ariṣṭatātaye ||
[10.97.8] उच्छुष्मा ओषधीनां गावो गोष्ठादिवेरते |
 धनंसनिष्यन्तीनामात्मानं तव पूरुष ||
ucchuṣmā oṣadhīnāṃ ghāvo ghoṣṭhādiverate |
 dhanaṃsaniṣyantīnāmātmānaṃ tava pūruṣa ||
[10.97.9] इष्क्र्तिर्नाम वो माताथो यूयं सथ निष्क्र्तीः |
 सीराःपतत्र्णी सथन यदामयति निष कर्थ ||
iṣkṛtirnāma vo mātātho yūyaṃ stha niṣkṛtīḥ |
 sīrāḥpatatṛṇī sthana yadāmayati niṣ kṛtha ||
[10.97.10] अति विश्वाः परिष्ठा सतेन इव वरजमक्रमुः |
 ओषधीःप्राचुच्यवुर्यत किं च तन्वो रपः ||
ati viśvāḥ pariṣṭhā stena iva vrajamakramuḥ |
 oṣadhīḥprācucyavuryat kiṃ ca tanvo rapaḥ ||
[10.97.11] यदिमा वाजयन्नहमोषधीर्हस्त आदधे |
 आत्मायक्ष्मस्य नश्यति पुरा जीवग्र्भो यथा ||
yadimā vājayannahamoṣadhīrhasta ādadhe |
 ātmāyakṣmasya naśyati purā jīvaghṛbho yathā ||
[10.97.12] यस्यौषधीः परसर्पथाङगम-अञ्गं परुष-परुः |
 ततोयक्ष्मं वि बाधध्व उग्रो मध्यमशीरिव ||
yasyauṣadhīḥ prasarpathāṅgham-añghaṃ paruṣ-paruḥ |
 tatoyakṣmaṃ vi bādhadhva ughro madhyamaśīriva ||
[10.97.13] साकं यक्ष्म पर पत चाषेण किकिदीविना |
 साकंवातस्य धराज्या साकं नश्य निहाकया ||
sākaṃ yakṣma pra pata cāṣeṇa kikidīvinā |
 sākaṃvātasya dhrājyā sākaṃ naśya nihākayā ||
[10.97.14] अन्या वो अन्यामवत्वन्यान्यस्या उपावत |
 ताः सर्वाःसंविदाना इदं मे परावता वचः ||
anyā vo anyāmavatvanyānyasyā upāvata |
 tāḥ sarvāḥsaṃvidānā idaṃ me prāvatā vacaḥ ||
[10.97.15] याः फलिनीर्या अफला अपुष्पा याश्च पुष्पिणीः |
 बर्हस्पतिप्रसूतास्ता नो मुञ्चन्त्वंहसः ||
yāḥ phalinīryā aphalā apuṣpā yāśca puṣpiṇīḥ |
 bṛhaspatiprasūtāstā no muñcantvaṃhasaḥ ||
[10.97.16] मुञ्चन्तु मा शपथ्यादथो वरुण्यादुत |
 अथो यमस्यपड्बीशात सर्वस्माद देवकिल्बिषात ||
muñcantu mā śapathyādatho varuṇyāduta |
 atho yamasyapaḍbīśāt sarvasmād devakilbiṣāt ||
[10.97.17] अवपतन्तीरवदन दिव ओषधयस परि |
 यं जीवमश्नवामहै न स रिष्याति पूरुषः ||
avapatantīravadan diva oṣadhayas pari |
 yaṃ jīvamaśnavāmahai na sa riṣyāti pūruṣaḥ ||
[10.97.18] या ओषधीः सोमराज्ञीर्बह्वीः शतविचक्षणाः |
 तासां तवमस्युत्तमारं कामाय शं हर्दे ||
yā oṣadhīḥ somarājñīrbahvīḥ śatavicakṣaṇāḥ |
 tāsāṃ tvamasyuttamāraṃ kāmāya śaṃ hṛde ||
[10.97.19] या ओषधीः सोमराज्ञीर्विष्ठिताः पर्थिवीमनु |
 बर्हस्पतिप्रसूता अस्यै सं दत्त वीर्यम ||
yā oṣadhīḥ somarājñīrviṣṭhitāḥ pṛthivīmanu |
 bṛhaspatiprasūtā asyai saṃ datta vīryam ||
[10.97.20] मा वो रिषत खनिता यस्मै चाहं खनामि वः |
 दविपच्चतुष्पदस्माकं सर्वमस्त्वनातुरम ||
mā vo riṣat khanitā yasmai cāhaṃ khanāmi vaḥ |
 dvipaccatuṣpadasmākaṃ sarvamastvanāturam ||
[10.97.21] याश्चेदमुपश्र्ण्वन्ति याश्च दूरं परागताः |
 सर्वाः संगत्य वीरुधो.अस्यै सं दत्त वीर्यम ||
yāścedamupaśṛṇvanti yāśca dūraṃ parāghatāḥ |
 sarvāḥ saṃghatya vīrudho.asyai saṃ datta vīryam ||
[10.97.22] ओषधयः सं वदन्ते सोमेन सह राज्ञा |
 यस्मै कर्णोतिब्राह्मणस्तं राजन पारयामसि ||
oṣadhayaḥ saṃ vadante somena saha rājñā |
 yasmai kṛṇotibrāhmaṇastaṃ rājan pārayāmasi ||
[10.97.23] तवमुत्तमास्योषधे तव वर्क्षा उपस्तयः |
 उपस्तिरस्तुसो.अस्माकं यो अस्मानभिदासति ||
tvamuttamāsyoṣadhe tava vṛkṣā upastayaḥ |
 upastirastuso.asmākaṃ yo asmānabhidāsati ||

### Hymn 10.98

[10.98.1] बर्हस्पते परति मे देवतामिहि मित्रो वा यद वरुणो वासिपूषा |
 आदित्यैर्वा यद वसुभिर्मरुत्वान स पर्जन्यंशन्तनवे वर्षाय ||
bṛhaspate prati me devatāmihi mitro vā yad varuṇo vāsipūṣā |
 ādityairvā yad vasubhirmarutvān sa parjanyaṃśantanave vṛṣāya ||
[10.98.2] आ देवो दूतो अजिरश्चिकित्वान तवद देवापे अभि मामगछत |
 परतीचीनः परति मामा वव्र्त्स्व दधामि ते दयुमतींवाचमासन ||
ā devo dūto ajiraścikitvān tvad devāpe abhi māmaghachat |
 pratīcīnaḥ prati māmā vavṛtsva dadhāmi te dyumatīṃvācamāsan ||
[10.98.3] अस्मे धेहि दयुमतीं वाचमासन बर्हस्पते अनमीवामिषिराम |
 यया वर्ष्टिं शन्तनवे वनाव दिवो दरप्सोमधुमाना विवेश ||
asme dhehi dyumatīṃ vācamāsan bṛhaspate anamīvāmiṣirām |
 yayā vṛṣṭiṃ śantanave vanāva divo drapsomadhumānā viveśa ||
[10.98.4] आ नो दरप्सा मधुमन्तो विशन्त्विन्द्र देह्यधिरथंसहस्रम |
 नि षीद होत्रं रतुथा यजस्व देवान देवापेहविषा सपर्य ||
ā no drapsā madhumanto viśantvindra dehyadhirathaṃsahasram |
 ni ṣīda hotraṃ ṛtuthā yajasva devān devāpehaviṣā saparya ||
[10.98.5] आर्ष्टिषेणो होत्रं रषिर्निषीदन देवापिर्देवसुमतिंचिकित्वान |
 स उत्तरस्मादधरं समुद्रमपो दिव्या अस्र्जद्वर्ष्या अभि ||
ārṣṭiṣeṇo hotraṃ ṛṣirniṣīdan devāpirdevasumatiṃcikitvān |
 sa uttarasmādadharaṃ samudramapo divyā asṛjadvarṣyā abhi ||
[10.98.6] अस्मिन समुद्रे अध्युत्तरस्मिन्नापो देवेभिर्निव्र्ता अतिष्ठन |
 ता अद्रवन्नार्ष्टिषेणेन सर्ष्टा देवापिना परेषिताम्र्क्षिणीषु ||
asmin samudre adhyuttarasminnāpo devebhirnivṛtā atiṣṭhan |
 tā adravannārṣṭiṣeṇena sṛṣṭā devāpinā preṣitāmṛkṣiṇīṣu ||
[10.98.7] यद देवापिः शन्तनवे पुरोहितो होत्राय वर्तः कर्पयन्नदीधेत |
 देवश्रुतं वर्ष्टिवनिं रराणो बर्हस्पतिर्वाचमस्मा अयछत ||
yad devāpiḥ śantanave purohito hotrāya vṛtaḥ kṛpayannadīdhet |
 devaśrutaṃ vṛṣṭivaniṃ rarāṇo bṛhaspatirvācamasmā ayachat ||
[10.98.8] यं तवा देवापिः शुशुचानो अग्न आर्ष्टिषेणो मनुष्यःसमीधे |
 विश्वेभिर्देवैरनुमद्यमानः पर पर्जन्यमीरया वर्ष्टिमन्तम ||
yaṃ tvā devāpiḥ śuśucāno aghna ārṣṭiṣeṇo manuṣyaḥsamīdhe |
 viśvebhirdevairanumadyamānaḥ pra parjanyamīrayā vṛṣṭimantam ||
[10.98.9] तवां पूर्व रषयो गीर्भिरायन तवामध्वरेषु पुरुहूतविश्वे |
 सहस्राण्यधिरथान्यस्मे आ नो यज्ञंरोहिदश्वोप याहि ||
tvāṃ pūrva ṛṣayo ghīrbhirāyan tvāmadhvareṣu puruhūtaviśve |
 sahasrāṇyadhirathānyasme ā no yajñaṃrohidaśvopa yāhi ||
[10.98.10] एतान्यग्ने नवतिर्नव तवे आहुतान्यधिरथा सहस्र |
 तेभिर्वर्धस्व तन्वः शूर पूर्वीर्दिवो नो वर्ष्टिमिषितोरिरीहि ||
etānyaghne navatirnava tve āhutānyadhirathā sahasra |
 tebhirvardhasva tanvaḥ śūra pūrvīrdivo no vṛṣṭimiṣitorirīhi ||
[10.98.11] एतान्यग्ने नवतिं सहस्रा सं पर यछ वर्ष्ण इन्द्रायभागम |
 विद्वान पथ रतुशो देवयानानप्यौलानं दिविदेवेषु धेहि ||
etānyaghne navatiṃ sahasrā saṃ pra yacha vṛṣṇa indrāyabhāgham |
 vidvān patha ṛtuśo devayānānapyaulānaṃ divideveṣu dhehi ||
[10.98.12] अग्ने बाधस्व वि मर्धो वि दुर्गहापामीवामपरक्षांसि सेध |
 अस्मात समुद्राद बर्हतो दिवो नो.अपाम्भूमानमुप नः सर्जेह ||
aghne bādhasva vi mṛdho vi durghahāpāmīvāmaparakṣāṃsi sedha |
 asmāt samudrād bṛhato divo no.apāmbhūmānamupa naḥ sṛjeha ||

### Hymn 10.99

[10.99.1] कं नश्चित्रमिषण्यसि चिकित्वान पर्थुग्मानं वाश्रंवाव्र्धध्यै |
 कत तस्य दातु शवसो वयुष्टौ तक्षद्वज्रं वर्त्रतुरमपिन्वत ||
kaṃ naścitramiṣaṇyasi cikitvān pṛthughmānaṃ vāśraṃvāvṛdhadhyai |
 kat tasya dātu śavaso vyuṣṭau takṣadvajraṃ vṛtraturamapinvat ||
[10.99.2] स हि दयुता विद्युता वेति साम पर्थुं योनिमसुरत्वाससाद |
 स सनीळेभिः परसहानो अस्य भरातुर्न रतेसप्तथस्य मायाः ||
sa hi dyutā vidyutā veti sāma pṛthuṃ yonimasuratvāsasāda |
 sa sanīḷebhiḥ prasahāno asya bhrāturna ṛtesaptathasya māyāḥ ||
[10.99.3] स वाजं यातापदुष्पदा यन सवर्षाता परि षदत्सनिष्यन |
 अनर्वा यच्छतदुरस्य वेदो घनञ्छिश्नदेवानभि वर्पसा भूत ||
sa vājaṃ yātāpaduṣpadā yan svarṣātā pari ṣadatsaniṣyan |
 anarvā yacchatadurasya vedo ghnañchiśnadevānabhi varpasā bhūt ||
[10.99.4] स यह्व्यो.अवनीर्गोष्वर्वा जुहोति परधन्यासु सस्रिः |
 अपादो यत्र युज्यासो.अरथा दरोण्यश्वास ईरते घर्तंवाः ||
sa yahvyo.avanīrghoṣvarvā juhoti pradhanyāsu sasriḥ |
 apādo yatra yujyāso.arathā droṇyaśvāsa īrate ghṛtaṃvāḥ ||
[10.99.5] स रुद्रेभिरशस्तवार रभ्वा हित्वी गयमारेवद्यागात |
 वम्रस्य मन्ये मिथुना विवव्री अन्नमभीत्यारोदयन्मुषायन ||
sa rudrebhiraśastavāra ṛbhvā hitvī ghayamāreavadyaāghāt |
 vamrasya manye mithunā vivavrī annamabhītyārodayanmuṣāyan ||
[10.99.6] स इद दासं तुवीरवं पतिर्दन षळक्षन्त्रिशीर्षाणं दमन्यत |
 अस्य तरितो नवोजसा वर्धानो विपावराहमयोग्रया हन ||
sa id dāsaṃ tuvīravaṃ patirdan ṣaḷakṣantriśīrṣāṇaṃ damanyat |
 asya trito nvojasā vṛdhāno vipāvarāhamayoaghrayā han ||
[10.99.7] स दरुह्वणे मनुष ऊर्ध्वसान आ साविषदर्शसानायशरुम |
 स नर्तमो नहुषो.अस्मत सुजातः पुरो.अभिनदर्हन्दस्युहत्ये ||
sa druhvaṇe manuṣa ūrdhvasāna ā sāviṣadarśasānāyaśarum |
 sa nṛtamo nahuṣo.asmat sujātaḥ puro.abhinadarhandasyuhatye ||
[10.99.8] सो अभ्रियो न यवस उदन्यन कषयाय गातुं विदन नो अस्मे |
 उप यत सीददिन्दुं शरीरैः शयेनो.अयोपाष्टिर्हन्तिदस्यून ||
so abhriyo na yavasa udanyan kṣayāya ghātuṃ vidan no asme |
 upa yat sīdadinduṃ śarīraiḥ śyeno.ayopāṣṭirhantidasyūn ||
[10.99.9] स वराधतः शवसानेभिरस्य कुत्साय शुष्णं कर्पणेपरादात |
 अयं कविमनयच्छस्यमानमत्कं वो अस्यसनितोत नर्णाम ||
sa vrādhataḥ śavasānebhirasya kutsāya śuṣṇaṃ kṛpaṇeparādāt |
 ayaṃ kavimanayacchasyamānamatkaṃ vo asyasanitota nṛṇām ||
[10.99.10] अयं दशस्यन नर्येभिरस्य दस्मो देवेभिर्वरुणो नमायी |
 अयं कनीन रतुपा अवेद्यमिमीताररुं यश्चतुष्पात ||
ayaṃ daśasyan naryebhirasya dasmo devebhirvaruṇo namāyī |
 ayaṃ kanīna ṛtupā avedyamimītāraruṃ yaścatuṣpāt ||
[10.99.11] अस्य सतोमेभिरौशिज रजिश्वा वरजं दरयद वर्षभेणपिप्रोः |
 सुत्वा यद यजतो दीदयद गीः पुर इयानो अभिवर्पसा भूत ||
asya stomebhirauśija ṛjiśvā vrajaṃ darayad vṛṣabheṇapiproḥ |
 sutvā yad yajato dīdayad ghīḥ pura iyāno abhivarpasā bhūt ||
[10.99.12] एवा महो असुर वक्षथाय वम्रकः पड्भिरुप सर्पदिन्द्रम |
 स इयानः करति सवस्तिमस्मा इषमूर्जंसुक्षितिं विश्वमाभाः ||
evā maho asura vakṣathāya vamrakaḥ paḍbhirupa sarpadindram |
 sa iyānaḥ karati svastimasmā iṣamūrjaṃsukṣitiṃ viśvamābhāḥ ||

### Hymn 10.100

[10.100.1] इन्द्र दर्ह्य मघवन तवावदिद भुज इह सतुतः सुतपाबोधि नो वर्धे |
 देवेभिर्नः सविता परावतु शरुतमासर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
indra dṛhya maghavan tvāvadid bhuja iha stutaḥ sutapābodhi no vṛdhe |
 devebhirnaḥ savitā prāvatu śrutamāsarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
[10.100.2] भराय सु भरत भागं रत्वियं पर वायवे शुचिपेक्रन्ददिष्टये |
 गौरस्य यः पयसः पीतिमानश आसर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
bharāya su bharata bhāghaṃ ṛtviyaṃ pra vāyave śucipekrandadiṣṭaye |
 ghaurasya yaḥ payasaḥ pītimānaśa āsarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
[10.100.3] आ नो देवः सविता साविषद वय रजूयते यजमानायसुन्वते |
 यथा देवान परतिभूषेम पाकवदा सर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
ā no devaḥ savitā sāviṣad vaya ṛjūyate yajamānāyasunvate |
 yathā devān pratibhūṣema pākavadā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
[10.100.4] इन्द्रो अस्मे सुमना अस्तु विश्वहा राजा सोमः सुवितस्याध्येतु नः |
 यथा-यथा मित्रधितानि सन्दधुरा सर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
indro asme sumanā astu viśvahā rājā somaḥ suvitasyādhyetu naḥ |
 yathā-yathā mitradhitāni sandadhurā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
[10.100.5] इन्द्र उक्थेन शवसा परुर्दधे बर्हस्पते परतरीतास्यायुषः |
 यज्ञो मनुः परमतिर्नः पिता हि कमासर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
indra ukthena śavasā parurdadhe bṛhaspate pratarītāsyāyuṣaḥ |
 yajño manuḥ pramatirnaḥ pitā hi kamāsarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
[10.100.6] इन्द्रस्य नु सुक्र्तं दैव्यं सहो.अग्निर्ग्र्हे जरितामेधिरः कविः |
 यज्ञश्च भूद विदथे चारुरन्तम आसर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
indrasya nu sukṛtaṃ daivyaṃ saho.aghnirghṛhe jaritāmedhiraḥ kaviḥ |
 yajñaśca bhūd vidathe cārurantama āsarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
[10.100.7] न वो गुहा चक्र्म भूरि दुष्क्र्तं नाविष्ट्यं वसवोदेवहेळनम |
 माकिर्नो देवा अन्र्तस्य वर्पस आ सर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
na vo ghuhā cakṛma bhūri duṣkṛtaṃ nāviṣṭyaṃ vasavodevaheḷanam |
 mākirno devā anṛtasya varpasa ā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
[10.100.8] अपामीवां सविता साविषन नयग वरीय इदप सेधन्त्वद्रयः |
 गरावा यत्र मधुषुदुच्यते बर्हदासर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
apāmīvāṃ savitā sāviṣan nyagh varīya idapa sedhantvadrayaḥ |
 ghrāvā yatra madhuṣuducyate bṛhadāsarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
[10.100.9] ऊर्ध्वो गरावा वसवो.अस्तु सोतरि विश्वा दवेषांसि सनुतर्युयोत |
 स नो देवः सविता पायुरीड्य आ सर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
ūrdhvo ghrāvā vasavo.astu sotari viśvā dveṣāṃsi sanutaryuyota |
 sa no devaḥ savitā pāyurīḍya ā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
[10.100.10] ऊर्जं गावो यवसे पीवो अत्तन रतस्य याः सदने कोशेङगध्वे |
 तनूरेव तन्वो अस्तु भेषजमा सर्वतातिंदितिं वर्णीमहे ||
ūrjaṃ ghāvo yavase pīvo attana ṛtasya yāḥ sadane kośeaṅghdhve |
 tanūreva tanvo astu bheṣajamā sarvatātiṃaditiṃ vṛṇīmahe ||
[10.100.11] करतुप्रावा जरिता शश्वतामव इन्द्र इद भद्राप्रमतिः सुतावताम |
 पूर्णमूधर्दिव्यं यस्य सिक्तया सर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
kratuprāvā jaritā śaśvatāmava indra id bhadrāpramatiḥ sutāvatām |
 pūrṇamūdhardivyaṃ yasya siktayaā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
[10.100.12] चित्रस्ते भानुः करतुप्रा अभिष्टिः सन्ति सप्र्धोजरणिप्रा अध्र्ष्टाः |
 रजिष्ठया रज्या पश्व आ गोस्तूतूर्षत्य पर्यग्रं दुवस्युः ||
citraste bhānuḥ kratuprā abhiṣṭiḥ santi spṛdhojaraṇiprā adhṛṣṭāḥ |
 rajiṣṭhayā rajyā paśva ā ghostūtūrṣaty paryaghraṃ duvasyuḥ ||

### Hymn 10.101

[10.101.1] उद बुध्यध्वं समनसः सखायः समग्निमिन्ध्वं बहवःसनीळाः |
 दधिक्रामग्निमुषसं च देवीमिन्द्रावतोऽवसे नि हवये वः ||
ud budhyadhvaṃ samanasaḥ sakhāyaḥ samaghnimindhvaṃ bahavaḥsanīḷāḥ |
 dadhikrāmaghnimuṣasaṃ ca devīmindrāvato’vase ni hvaye vaḥ ||
[10.101.2] मन्द्रा कर्णुध्वं धिय आ तनुध्वं नावमरित्रपरणींक्र्णुध्वम |
 इष्क्र्णुध्वमायुधारं कर्णुध्वं पराञ्चंयज्ञं पर णयता सखायः ||
mandrā kṛṇudhvaṃ dhiya ā tanudhvaṃ nāvamaritraparaṇīṃkṛṇudhvam |
 iṣkṛṇudhvamāyudhāraṃ kṛṇudhvaṃ prāñcaṃyajñaṃ pra ṇayatā sakhāyaḥ ||
[10.101.3] युनक्त सीरा वि युगा तनुध्वं कर्ते योनौ वपतेह बीजम |
 गिरा च शरुष्टिः शभरा असन नो नेदीय इत सर्ण्यःपक्वमेयात ||
yunakta sīrā vi yughā tanudhvaṃ kṛte yonau vapateha bījam |
 ghirā ca śruṣṭiḥ śabharā asan no nedīya it sṛṇyaḥpakvameyāt ||
[10.101.4] सीरा युञ्जन्ति कवयो युगा वि तन्वते पर्थक |
 धीरादेवेषु सुम्नया ||
sīrā yuñjanti kavayo yughā vi tanvate pṛthak |
 dhīrādeveṣu sumnayā ||
[10.101.5] निराहावान कर्णोतन सं वरत्रा दधातन |
 सिञ्चामहावतमुद्रिणं वयं सुषेकमनुपक्षितम ||
nirāhāvān kṛṇotana saṃ varatrā dadhātana |
 siñcāmahāavatamudriṇaṃ vayaṃ suṣekamanupakṣitam ||
[10.101.6] इष्क्र्ताहावमवतं सुवरत्रं सुषेचनम |
 उद्रिणं सिञ्चेक्षितम ||
iṣkṛtāhāvamavataṃ suvaratraṃ suṣecanam |
 udriṇaṃ siñceakṣitam ||
[10.101.7] परीणीताश्वान हितं जयाथ सवस्तिवाहं रथमित्क्र्णुध्वम |
 दरोणाहावमवतमश्मचक्रमंसत्रकोशंसिञ्चता नर्पाणम ||
prīṇītāśvān hitaṃ jayātha svastivāhaṃ rathamitkṛṇudhvam |
 droṇāhāvamavatamaśmacakramaṃsatrakośaṃsiñcatā nṛpāṇam ||
[10.101.8] वरजं कर्णुध्वं स हि वो नर्पाणो वर्म सीव्यध्वं बहुलाप्र्थूनि |
 पुरः कर्णुध्वमायसीरध्र्ष्टा मा वः सुस्रोच्चमसो दरंहता तम ||
vrajaṃ kṛṇudhvaṃ sa hi vo nṛpāṇo varma sīvyadhvaṃ bahulāpṛthūni |
 puraḥ kṛṇudhvamāyasīradhṛṣṭā mā vaḥ susroccamaso dṛṃhatā tam ||
[10.101.9] आ वो धियं यज्ञियां वर्त ऊतये देवा देवीं यजतांयज्ञियामिह |
 सा नो दुहीयद यवसेव गत्वी सहस्रधारापयसा मही गौः ||
ā vo dhiyaṃ yajñiyāṃ varta ūtaye devā devīṃ yajatāṃyajñiyāmiha |
 sā no duhīyad yavaseva ghatvī sahasradhārāpayasā mahī ghauḥ ||
[10.101.10] आ तू षिञ्च हरिमीं दरोरुपस्थे वाशीभिस्तक्षताश्मन्मयीभिः |
 परि षवजध्वं दश कक्ष्याभिरुभे धुरौ परति वह्निं युनक्त ||
ā tū ṣiñca harimīṃ drorupasthe vāśībhistakṣatāśmanmayībhiḥ |
 pari ṣvajadhvaṃ daśa kakṣyābhirubhe dhurau prati vahniṃ yunakta ||
[10.101.11] उभे धुरौ वह्निरापिब्दमानो.अन्तर्योनेव चरति दविजानिः |
 वनस्पतिं वन आस्थापयध्वं नि षू दधिध्वमखनन्त उत्सम ||
ubhe dhurau vahnirāpibdamāno.antaryoneva carati dvijāniḥ |
 vanaspatiṃ vana āsthāpayadhvaṃ ni ṣū dadhidhvamakhananta utsam ||
[10.101.12] कप्र्न नरः कप्र्थमुद दधातन चोदयत खुदतवाजसातये |
 निष्टिग्र्यः पुत्रमा चयावयोतय इन्द्रंसबाध इह सोमपीतये ||
kapṛn naraḥ kapṛthamud dadhātana codayata khudatavājasātaye |
 niṣṭighryaḥ putramā cyāvayotaya indraṃsabādha iha somapītaye ||

### Hymn 10.102

[10.102.1] पर ते रथं मिथूक्र्तमिन्द्रो.अवतु धर्ष्णुया |
 अस्मिन्नाजौ पुरुहूत शरवाय्ये धनभक्षेषु नो.अव ||
pra te rathaṃ mithūkṛtamindro.avatu dhṛṣṇuyā |
 asminnājau puruhūta śravāyye dhanabhakṣeṣu no.ava ||
[10.102.2] उत सम वातो वहति वासो.अस्या अधिरथं यदजयत सहस्रम |
 रथीरभून मुद्गलानी गविष्टौ भरे कर्तं वयचेदिन्द्रसेना ||
ut sma vāto vahati vāso.asyā adhirathaṃ yadajayat sahasram |
 rathīrabhūn mudghalānī ghaviṣṭau bhare kṛtaṃ vyacedindrasenā ||
[10.102.3] अन्तर्यछ जिघांसतो वज्रमिन्द्राभिदासतः |
 दासस्यवा मघवन्नार्यस्य वा सनुतर्यवया वधम ||
antaryacha jighāṃsato vajramindrābhidāsataḥ |
 dāsasyavā maghavannāryasya vā sanutaryavayā vadham ||
[10.102.4] उद्नो हरदमपिबज्जर्ह्र्षाणः कूटं सम तरंहदभिमातिमेति |
 पर मुष्कभारः शरव इछमानो.अजिरम्बाहू अभरत सिषासन ||
udno hradamapibajjarhṛṣāṇaḥ kūṭaṃ sma tṛṃhadabhimātimeti |
 pra muṣkabhāraḥ śrava ichamāno.ajirambāhū abharat siṣāsan ||
[10.102.5] नयक्रन्दयन्नुपयन्त एनममेहयन वर्षभं मध्य आजेः |
 तेन सूभर्वं शतवत सहस्रं गवां मुद्गलः परधनेजिगाय ||
nyakrandayannupayanta enamamehayan vṛṣabhaṃ madhya ājeḥ |
 tena sūbharvaṃ śatavat sahasraṃ ghavāṃ mudghalaḥ pradhanejighāya ||
[10.102.6] ककर्दवे वर्षभो युक्त आसीदवावचीत सारथिरस्य केशी |
 दुधेर्युक्तस्य दरवतः सहानस रछन्ति षमा निष्पदोमुद्गलानीम ||
kakardave vṛṣabho yukta āsīdavāvacīt sārathirasya keśī |
 dudheryuktasya dravataḥ sahānasa ṛchanti ṣmā niṣpadomudghalānīm ||
[10.102.7] उत परधिमुदहन्नस्य विद्वानुपायुनग वंसगमत्रशिक्षन |
 इन्द्र उदावत पतिमघ्न्यानामरंहतपद्याभिः ककुद्मान ||
uta pradhimudahannasya vidvānupāyunagh vaṃsaghamatraśikṣan |
 indra udāvat patimaghnyānāmaraṃhatapadyābhiḥ kakudmān ||
[10.102.8] शुनमष्त्राव्यचरत कपर्दी वरत्रायां दार्वानह्यमानः |
 नर्म्णानि कर्ण्वन बहवे जनाय गाःपस्पशानस्तविषीरधत्त ||
śunamaṣtrāvyacarat kapardī varatrāyāṃ dārvānahyamānaḥ |
 nṛmṇāni kṛṇvan bahave janāya ghāḥpaspaśānastaviṣīradhatta ||
[10.102.9] इमं तं पश्य वर्षभस्य युञ्जं काष्ठाया मध्येद्रुघणं शयानम |
 येन जिगाय शतवत सहस्रं गवाम्मुद्गलः पर्तनाज्येषु ||
imaṃ taṃ paśya vṛṣabhasya yuñjaṃ kāṣṭhāyā madhyedrughaṇaṃ śayānam |
 yena jighāya śatavat sahasraṃ ghavāmmudghalaḥ pṛtanājyeṣu ||
[10.102.10] आरे अघा को नवित्था ददर्श यं युञ्जन्ति तं वास्थापयन्ति |
 नास्मै तर्णं नोदकमा भरन्त्युत्तरो धुरोवहति परदेदिशत ||
āre aghā ko nvitthā dadarśa yaṃ yuñjanti taṃ vāsthāpayanti |
 nāsmai tṛṇaṃ nodakamā bharantyuttaro dhurovahati pradediśat ||
[10.102.11] परिव्र्क्तेव पतिविद्यमानट पीप्याना कूचक्रेणेव सिञ्चन |
 एषैष्या चिद रथ्या जयेम सुमङगलं सिनवदस्तु सातम ||
parivṛkteva patividyamānaṭ pīpyānā kūcakreṇeva siñcan |
 eṣaiṣyā cid rathyā jayema sumaṅghalaṃ sinavadastu sātam ||
[10.102.12] तवं विश्वस्य जगतश्चक्षुरिन्द्रासि चक्षुषः |
 वर्षायदाजिं वर्षणा सिषाससि चोदयन वध्रिणा युजा ||
tvaṃ viśvasya jaghataścakṣurindrāsi cakṣuṣaḥ |
 vṛṣāyadājiṃ vṛṣaṇā siṣāsasi codayan vadhriṇā yujā ||

### Hymn 10.103

[10.103.1] आशुः शिशानो वर्षभो न भीमो घनाघनः कषोभणश्चर्षणीनाम |
 संक्रन्दनो.अनिमिष एकवीरः शतं सेनाजयत साकमिन्द्रः ||
āśuḥ śiśāno vṛṣabho na bhīmo ghanāghanaḥ kṣobhaṇaścarṣaṇīnām |
 saṃkrandano.animiṣa ekavīraḥ śataṃ senāajayat sākamindraḥ ||
[10.103.2] संक्रन्दनेनानिमिषेण जिष्णुना युत्कारेण दुश्च्यवनेनध्र्ष्णुना |
 तदिन्द्रेण जयत तत सहध्वं युधो नरैषुहस्तेन वर्ष्णा ||
saṃkrandanenānimiṣeṇa jiṣṇunā yutkāreṇa duścyavanenadhṛṣṇunā |
 tadindreṇa jayata tat sahadhvaṃ yudho naraiṣuhastena vṛṣṇā ||
[10.103.3] स इषुहस्तैः स निषङगिभिर्वशी संस्रष्टा स युधैन्द्रो गणेन |
 संस्र्ष्टजित सोमपा बाहुशर्ध्युग्रधन्वाप्रतिहिताभिरस्ता ||
sa iṣuhastaiḥ sa niṣaṅghibhirvaśī saṃsraṣṭā sa yudhaindro ghaṇena |
 saṃsṛṣṭajit somapā bāhuśardhyughradhanvāpratihitābhirastā ||
[10.103.4] बर्हस्पते परि दीया रथेन रक्षोहामित्रानपबाधमानः |
 परभञ्जन सेनाः परम्र्णो युधा जयन्नस्माकमेध्यविता रथानाम ||
bṛhaspate pari dīyā rathena rakṣohāmitrānapabādhamānaḥ |
 prabhañjan senāḥ pramṛṇo yudhā jayannasmākamedhyavitā rathānām ||
[10.103.5] बलविज्ञाय सथविरः परवीरः सहस्वान वाजी सहमानौग्रः |
 अभिवीरो अभिसत्वा सहोजा जैत्रमिन्द्र रथमातिष्ठ गोवित ||
balavijñāya sthaviraḥ pravīraḥ sahasvān vājī sahamānaughraḥ |
 abhivīro abhisatvā sahojā jaitramindra rathamātiṣṭha ghovit ||
[10.103.6] गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तमज्म परम्र्णन्तमोजसा |
 इमं सजाता अनु वीरयध्वमिन्द्रं सखायो अनुसं रभध्वम ||
ghotrabhidaṃ ghovidaṃ vajrabāhuṃ jayantamajma pramṛṇantamojasā |
 imaṃ sajātā anu vīrayadhvamindraṃ sakhāyo anusaṃ rabhadhvam ||
[10.103.7] अभि गोत्राणि सहसा गाहमानो.अदयो वीरः शतमन्युरिन्द्रः |
 दुश्च्यवनः पर्तनाषाळ अयुध्यो.अस्माकं सेनावतु पर युत्सु ||
abhi ghotrāṇi sahasā ghāhamāno.adayo vīraḥ śatamanyurindraḥ |
 duścyavanaḥ pṛtanāṣāḷ ayudhyo.asmākaṃ senāavatu pra yutsu ||
[10.103.8] इन्द्र आसां नेता बर्हस्पतिर्दक्षिणा यज्ञः पुर एतुसोमः |
 देवसेनानामभिभञ्जतीनां जयन्तीनां मरुतोयन्त्वग्रम ||
indra āsāṃ netā bṛhaspatirdakṣiṇā yajñaḥ pura etusomaḥ |
 devasenānāmabhibhañjatīnāṃ jayantīnāṃ marutoyantvaghram ||
[10.103.9] इन्द्रस्य वर्ष्णो वरुणस्य राज्ञ आदित्यानां मरुतांशर्ध उग्रम |
 महामनसां भुवनच्यवानां घोषोदेवानां जयतामुदस्थात ||
indrasya vṛṣṇo varuṇasya rājña ādityānāṃ marutāṃśardha ughram |
 mahāmanasāṃ bhuvanacyavānāṃ ghoṣodevānāṃ jayatāmudasthāt ||
[10.103.10] उद धर्षय मघवन्नायुधान्युत सत्वनां मामकानाम्मनांसि |
 उद वर्त्रहन वाजिनां वाजिनान्युद रथानांजयतां यन्तु घोषाः ||
ud dharṣaya maghavannāyudhānyut satvanāṃ māmakānāmmanāṃsi |
 ud vṛtrahan vājināṃ vājinānyud rathānāṃjayatāṃ yantu ghoṣāḥ ||
[10.103.11] अस्माकमिन्द्रः सम्र्तेषु धवजेष्वस्माकं या इषवस्ताजयन्तु |
 अस्माकं वीरा उत्तरे भवन्त्वस्मानु देवा अवताहवेषु ||
asmākamindraḥ samṛteṣu dhvajeṣvasmākaṃ yā iṣavastājayantu |
 asmākaṃ vīrā uttare bhavantvasmānu devā avatāhaveṣu ||
[10.103.12] अमीषां चित्तं परतिलोभयन्ती गर्हाणाङगान्यप्वे परेहि |
 अभि परेहि निर्दह हर्त्सु शोकैरन्धेनामित्रास्तमसासचन्ताम ||
amīṣāṃ cittaṃ pratilobhayantī ghṛhāṇāṅghānyapve parehi |
 abhi prehi nirdaha hṛtsu śokairandhenāmitrāstamasāsacantām ||
[10.103.13] परेता जयता नर इन्द्रो वः शर्म यछतु |
 उग्रा वः सन्तुबाहवो.अनाध्र्ष्या यथासथ ||
pretā jayatā nara indro vaḥ śarma yachatu |
 ughrā vaḥ santubāhavo.anādhṛṣyā yathāsatha ||

### Hymn 10.104

[10.104.1] असावि सोमः पुरुहूत तुभ्यं हरिभ्यां यज्ञमुप याहितूयम |
 तुभ्यं गिरो विप्रवीरा इयाना दधन्विर इन्द्रपिबा सुतस्य ||
asāvi somaḥ puruhūta tubhyaṃ haribhyāṃ yajñamupa yāhitūyam |
 tubhyaṃ ghiro vipravīrā iyānā dadhanvira indrapibā sutasya ||
[10.104.2] अप्सु धूतस्य हरिवः पिबेह नर्भिः सुतस्य जठरम्प्र्णस्व |
 मिमिक्षुर्यमद्रय इन्द्र तुभ्यं तेभिर्वर्धस्वमदमुक्थवाहः ||
apsu dhūtasya harivaḥ pibeha nṛbhiḥ sutasya jaṭharampṛṇasva |
 mimikṣuryamadraya indra tubhyaṃ tebhirvardhasvamadamukthavāhaḥ ||
[10.104.3] परोग्रां पीतिं वर्ष्ण इयर्मि सत्यां परयै सुतस्यहर्यश्व तुभ्यम |
 इन्द्र धेनाभिरिह मादयस्व धीभिर्विश्वाभिः शच्या गर्णानः ||
proghrāṃ pītiṃ vṛṣṇa iyarmi satyāṃ prayai sutasyaharyaśva tubhyam |
 indra dhenābhiriha mādayasva dhībhirviśvābhiḥ śacyā ghṛṇānaḥ ||
[10.104.4] ऊती शचीवस्तव वीर्येण वयो दधाना उशिज रतज्ञाः |
 परजावदिन्द्र मनुषो दुरोणे तस्थुर्ग्र्णन्तःसधमाद्यासः ||
ūtī śacīvastava vīryeṇa vayo dadhānā uśija ṛtajñāḥ |
 prajāvadindra manuṣo duroṇe tasthurghṛṇantaḥsadhamādyāsaḥ ||
[10.104.5] परणीतिभिष टे हर्यश्व सुष्टोः सुषुम्नस्य पुरुरुचोजनासः |
 मंहिष्ठामूतिं वितिरे दधाना सतोतारैन्द्र तव सून्र्ताभिः ||
praṇītibhiṣ ṭe haryaśva suṣṭoḥ suṣumnasya pururucojanāsaḥ |
 maṃhiṣṭhāmūtiṃ vitire dadhānā stotāraindra tava sūnṛtābhiḥ ||
[10.104.6] उप बरह्माणि हरिवो हरिभ्यां सोमस्य याहि पीतये सुतस्य |
 इन्द्र तवा यज्ञः कषममाणमानड दाश्वानस्यध्वरस्य परकेतः ||
upa brahmāṇi harivo haribhyāṃ somasya yāhi pītaye sutasya |
 indra tvā yajñaḥ kṣamamāṇamānaḍ dāśvānasyadhvarasya praketaḥ ||
[10.104.7] सहस्रवाजमभिमातिषाहं सुतेरणं मघवानं सुव्र्क्तिम |
 उप भूषन्ति गिरो अप्रतीतमिन्द्रं नमस्या जरितुःपनन्त ||
sahasravājamabhimātiṣāhaṃ suteraṇaṃ maghavānaṃ suvṛktim |
 upa bhūṣanti ghiro apratītamindraṃ namasyā jarituḥpananta ||
[10.104.8] सप्तापो देवीः सुरणा अम्र्क्ता याभिः सिन्धुमतर इन्द्रपूर्भित |
 नवतिं सरोत्या नव च सरवन्तीर्देवेभ्यो गातुम्मनुषे च विन्दः ||
saptāpo devīḥ suraṇā amṛktā yābhiḥ sindhumatara indrapūrbhit |
 navatiṃ srotyā nava ca sravantīrdevebhyo ghātummanuṣe ca vindaḥ ||
[10.104.9] अपो महीरभिशस्तेरमुञ्चो.अजागरास्वधि देव एकः |
 इन्द्र यास्त्वं वर्त्रतूर्ये चकर्थ ताभिर्विश्वायुस्तन्वं पुपुष्याः ||
apo mahīrabhiśasteramuñco.ajāgharāsvadhi deva ekaḥ |
 indra yāstvaṃ vṛtratūrye cakartha tābhirviśvāyustanvaṃ pupuṣyāḥ ||
[10.104.10] वीरेण्यः करतुरिन्द्रः सुशस्तिरुतापि धेना पुरुहूतमीट्टे |
 आर्दयद वर्त्रमक्र्णोदु लोकं ससाहे शक्रःप्र्तना अभिष्टिः ||
vīreṇyaḥ kraturindraḥ suśastirutāpi dhenā puruhūtamīṭṭe |
 ārdayad vṛtramakṛṇodu lokaṃ sasāhe śakraḥpṛtanā abhiṣṭiḥ ||
[10.104.11] शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रं... ||
śunaṃ huvema maghavānamindraṃ... ||

### Hymn 10.105

[10.105.1] कदा वसो सतोत्रं हर्यत आव शमशा रुधद वाः |
 दीर्घं सुतं वाताप्याय ||
kadā vaso stotraṃ haryata āva śmaśā rudhad vāḥ |
 dīrghaṃ sutaṃ vātāpyāya ||
[10.105.2] हरी यस्य सुयुजा विव्रता वेरर्वन्तानु शेपा |
 उभारजी न केशिना पतिर्दन ||
harī yasya suyujā vivratā verarvantānu śepā |
 ubhārajī na keśinā patirdan ||
[10.105.3] अप योरिन्द्रः पापज आ मर्तो न शश्रमाणो बिभीवान |
 शुभे यद युयुजे तविषीवान ||
apa yorindraḥ pāpaja ā marto na śaśramāṇo bibhīvān |
 śubhe yad yuyuje taviṣīvān ||
[10.105.4] सचायोरिन्द्रश्चर्क्र्ष आनुपानसः सपर्यन |
 नदयोर्विव्रतयोः शूर इन्द्रः ||
sacāyorindraścarkṛṣa ānupānasaḥ saparyan |
 nadayorvivratayoḥ śūra indraḥ ||
[10.105.5] अधि यस्तस्थौ केशवन्ता वयचस्वन्ता न पुष्ट्यै |
 वनोति शिप्राभ्यां शिप्रिणीवान ||
adhi yastasthau keśavantā vyacasvantā na puṣṭyai |
 vanoti śiprābhyāṃ śipriṇīvān ||
[10.105.6] परास्तौद रष्वौजा रष्वेभिस्ततक्ष शूरः शवसा |
 रभुर्न करतुभिर्मातरिश्वा ||
prāstaud ṛṣvaujā ṛṣvebhistatakṣa śūraḥ śavasā |
 ṛbhurna kratubhirmātariśvā ||
[10.105.7] वज्रं यश्चक्रे सुहनाय दस्यवे हिरीमशो हिरीमान |
 अरुतहनुरद्भुतं न रजः ||
vajraṃ yaścakre suhanāya dasyave hirīmaśo hirīmān |
 arutahanuradbhutaṃ na rajaḥ ||
[10.105.8] अव नो वर्जिना शिशीह्य रचा वनेमान्र्चः |
 नाब्रह्मा यज्ञर्धग जोषति तवे ||
ava no vṛjinā śiśīhy ṛcā vanemānṛcaḥ |
 nābrahmā yajñaṛdhagh joṣati tve ||
[10.105.9] ऊर्ध्वा यत ते तरेतिनी भूद यज्ञस्य धूर्षु सद्मन |
 सजूर्नावं सवयशसं सचायोः ||
ūrdhvā yat te tretinī bhūd yajñasya dhūrṣu sadman |
 sajūrnāvaṃ svayaśasaṃ sacāyoḥ ||
[10.105.10] शरिये ते पर्श्निरुपसेचनी भूच्छ्रिये दर्विररेपाः |
 यया सवे पात्रे सिञ्चस उत ||
śriye te pṛśnirupasecanī bhūcchriye darvirarepāḥ |
 yayā sve pātre siñcasa ut ||
[10.105.11] शतं वा यदसुर्य परति तवा सुमित्र इत्थास्तौद दुर्मित्रैत्थास्तौ |
 आवो यद दस्युहत्ये कुत्सपुत्रं परावो यद्दस्युहत्ये कुत्सवत्सम ||
śataṃ vā yadasurya prati tvā sumitra itthāstaud durmitraitthāstau |
 āvo yad dasyuhatye kutsaputraṃ prāvo yaddasyuhatye kutsavatsam ||

### Hymn 10.106

[10.106.1] उभा उ नूनं तदिदर्थयेथे वि तन्वाथे धियोवश्त्रापसेव |
 सध्रीचीना यातवे परेमजीगः सुदिनेवप्र्क्ष आ तंसयेथे ||
ubhā u nūnaṃ tadidarthayethe vi tanvāthe dhiyovaśtrāpaseva |
 sadhrīcīnā yātave premajīghaḥ sudinevapṛkṣa ā taṃsayethe ||
[10.106.2] उष्टारेव फर्वरेषु शरयेथे परायोगेव शवात्र्या शासुरेथः |
 दूतेव हि षठो यशसा जनेषु माप सथातम्महिषेवापानात ||
uṣṭāreva pharvareṣu śrayethe prāyogheva śvātryā śāsurethaḥ |
 dūteva hi ṣṭho yaśasā janeṣu māpa sthātammahiṣevāpānāt ||
[10.106.3] साकंयुजा शकुनस्येव पक्षा पश्वेव चित्रा यजुरागमिष्टम |
 अग्निरिव देवयोर्दीदिवांसा परिज्मानेवयजथः पुरुत्रा ||
sākaṃyujā śakunasyeva pakṣā paśveva citrā yajurāghamiṣṭam |
 aghniriva devayordīdivāṃsā parijmānevayajathaḥ purutrā ||
[10.106.4] आपी वो अस्मे पितरेव पुत्रोग्रेव रुचा नर्पतीव तुर्यै |
 इर्येव पुष्ट्यै किरणेव भुज्यै शरुष्टीवानेव हवमागमिष्टम ||
āpī vo asme pitareva putroghreva rucā nṛpatīva turyai |
 iryeva puṣṭyai kiraṇeva bhujyai śruṣṭīvāneva havamāghamiṣṭam ||
[10.106.5] वंसगेव पूषर्या शिम्बाता मित्रेव रता शतराशातपन्ता |
 वाजेवोच्चा वयसा घर्म्येष्ठा मेषेवेषासपर्या पुरीषा ||
vaṃsagheva pūṣaryā śimbātā mitreva ṛtā śatarāśātapantā |
 vājevoccā vayasā gharmyeṣṭhā meṣeveṣāsaparyā purīṣā ||
[10.106.6] सर्ण्येव जर्भरी तुर्फरीतू नैतोशेव तुर्फरीपर्फरीका |
 उदन्यजेव जेमना मदेरू ता मे जराय्वजरम्मरायु ||
sṛṇyeva jarbharī turpharītū naitośeva turpharīparpharīkā |
 udanyajeva jemanā maderū tā me jarāyvajarammarāyu ||
[10.106.7] पज्रेव चर्चरं जारं मरायु कषद्मेवार्थेषु तर्तरीथौग्रा |
 रभू नापत खरमज्रा खरज्रुर्वायुर्न पर्फरत्क्षयद रयीणाम ||
pajreva carcaraṃ jāraṃ marāyu kṣadmevārtheṣu tartarīthaughrā |
 ṛbhū nāpat kharamajrā kharajrurvāyurna parpharatkṣayad rayīṇām ||
[10.106.8] घर्मेव मधु जठरे सनेरू भगेविता तुर्फरीफारिवारम |
 पतरेव चचरा चन्द्रनिर्णिं मनर्ङगामनन्या न जग्मी ||
gharmeva madhu jaṭhare sanerū bhaghevitā turpharīphārivāram |
 patareva cacarā candranirṇiṃ manaṛṅghāmananyā na jaghmī ||
[10.106.9] बर्हन्तेव गम्भरेषु परतिष्ठां पादेव गाधं तरतेविदाथः |
 कर्णेव शासुरनु हि समराथो.अंशेव नोभजतं चित्रमप्नः ||
bṛhanteva ghambhareṣu pratiṣṭhāṃ pādeva ghādhaṃ taratevidāthaḥ |
 karṇeva śāsuranu hi smarātho.aṃśeva nobhajataṃ citramapnaḥ ||
[10.106.10] आरङगरेव मध्वेरयेथे सारघेव गवि नीचीनबारे |
 कीनारेव सवेदमासिष्विदाना कषामेवोर्जा सूयवसात्सचेथे ||
āraṅghareva madhverayethe sāragheva ghavi nīcīnabāre |
 kīnāreva svedamāsiṣvidānā kṣāmevorjā sūyavasātsacethe ||
[10.106.11] रध्याम सतोमं सनुयाम वाजमा नो मन्त्रं सरथेहोपयातम |
 यशो न पक्वं मधु गोष्वन्तरा भूतांशोश्विनोः काममप्राः ||
ṛdhyāma stomaṃ sanuyāma vājamā no mantraṃ sarathehopayātam |
 yaśo na pakvaṃ madhu ghoṣvantarā bhūtāṃśoaśvinoḥ kāmamaprāḥ ||

### Hymn 10.107

[10.107.1] आविरभून महि माघोनमेषां विश्वं जीवं तमसो निरमोचि |
 महि जयोतिः पित्र्भिर्दत्तमागादुरुः पन्थादक्षिणाया अदर्शि ||
āvirabhūn mahi māghonameṣāṃ viśvaṃ jīvaṃ tamaso niramoci |
 mahi jyotiḥ pitṛbhirdattamāghāduruḥ panthādakṣiṇāyā adarśi ||
[10.107.2] उच्चा दिवि दक्षिणावन्तो अस्थुर्ये अश्वदाः सह तेसूर्येण |
 हिरण्यदा अम्र्तत्वं भजन्ते वासोदाः सोम परतिरन्त आयुः ||
uccā divi dakṣiṇāvanto asthurye aśvadāḥ saha tesūryeṇa |
 hiraṇyadā amṛtatvaṃ bhajante vāsodāḥ soma pratiranta āyuḥ ||
[10.107.3] दैवी पूर्तिर्दक्षिणा देवयज्या न कवारिभ्यो नहि तेप्र्णन्ति |
 अथा नरः परयतदक्षिणासो.अवद्यभियाबहवः पर्णन्ति ||
daivī pūrtirdakṣiṇā devayajyā na kavāribhyo nahi tepṛṇanti |
 athā naraḥ prayatadakṣiṇāso.avadyabhiyābahavaḥ pṛṇanti ||
[10.107.4] शतधारं वायुमर्कं सवर्विदं नर्चक्षसस्ते अभिचक्षते हविः |
 ये पर्णन्ति पर च यछन्ति संगमे तेदक्षिणां दुहते सप्तमातरम ||
śatadhāraṃ vāyumarkaṃ svarvidaṃ nṛcakṣasaste abhicakṣate haviḥ |
 ye pṛṇanti pra ca yachanti saṃghame tedakṣiṇāṃ duhate saptamātaram ||
[10.107.5] दक्षिणावान परथमो हूत एति दक्षिणावान गरामणीरग्रमेति |
 तमेव मन्ये नर्पतिं जनानां यः परथमोदक्षिणामाविवाय ||
dakṣiṇāvān prathamo hūta eti dakṣiṇāvān ghrāmaṇīraghrameti |
 tameva manye nṛpatiṃ janānāṃ yaḥ prathamodakṣiṇāmāvivāya ||
[10.107.6] तमेव रषिं तमु बरह्माणमाहुर्यज्ञन्यं सामगामुक्थशासम |
 स शुक्रस्य तन्वो वेद तिस्रो यः परथमोदक्षिणया रराध ||
tameva ṛṣiṃ tamu brahmāṇamāhuryajñanyaṃ sāmaghāmukthaśāsam |
 sa śukrasya tanvo veda tisro yaḥ prathamodakṣiṇayā rarādha ||
[10.107.7] दक्षिणाश्वं दक्षिणा गां ददाति दक्षिणा चन्द्रमुत यद धिरण्यम |
 दक्षिणान्नं वनुते यो न आत्मादक्षिणां वर्म कर्णुते विजानन ||
dakṣiṇāśvaṃ dakṣiṇā ghāṃ dadāti dakṣiṇā candramuta yad dhiraṇyam |
 dakṣiṇānnaṃ vanute yo na ātmādakṣiṇāṃ varma kṛṇute vijānan ||
[10.107.8] न भोजा मम्रुर्न नयर्थमीयुर्न रिष्यन्ति न वयथन्ते हभोजाः |
 इदं यद विश्वं भुवनं सवश्चैतत सर्वन्दक्षिणैभ्यो ददाति ||
na bhojā mamrurna nyarthamīyurna riṣyanti na vyathante habhojāḥ |
 idaṃ yad viśvaṃ bhuvanaṃ svaścaitat sarvandakṣiṇaibhyo dadāti ||
[10.107.9] भोजा जिग्युः सुरभिं योनिमग्रे भोजा जिग्युर्वध्वं यासुवासाः |
 भोजा जिग्युरन्तःपेयं सुराया भोजा जिग्युर्ये अहूताः परयन्ति ||
bhojā jighyuḥ surabhiṃ yonimaghre bhojā jighyurvadhvaṃ yāsuvāsāḥ |
 bhojā jighyurantaḥpeyaṃ surāyā bhojā jighyurye ahūtāḥ prayanti ||
[10.107.10] भोजायाश्वं सं मर्जन्त्याशुं भोजायास्ते कन्याशुम्भमाना |
 भोजस्येदं पुष्करिणीव वेश्म परिष्क्र्तन्देवमानेव चित्रम ||
bhojāyāśvaṃ saṃ mṛjantyāśuṃ bhojāyāste kanyāśumbhamānā |
 bhojasyedaṃ puṣkariṇīva veśma pariṣkṛtandevamāneva citram ||
[10.107.11] भोजमश्वाः सुष्ठुवाहो वहन्ति सुव्र्द रथो वर्ततेदक्षिणायाः |
 भोजं देवासो.अवता भरेषु भोजःशत्रून समनीकेषु जेता ||
bhojamaśvāḥ suṣṭhuvāho vahanti suvṛd ratho vartatedakṣiṇāyāḥ |
 bhojaṃ devāso.avatā bhareṣu bhojaḥśatrūn samanīkeṣu jetā ||

### Hymn 10.108

[10.108.1] किमिछन्ती सरमा परेदमानड दूरे हयध्वा जगुरिःपराचैः |
 कास्मेहितिः का परितक्म्यासीत कथं रसायातरः पयांसि ||
kimichantī saramā predamānaḍ dūre hyadhvā jaghuriḥparācaiḥ |
 kāsmehitiḥ kā paritakmyāsīt kathaṃ rasāyāataraḥ payāṃsi ||
[10.108.2] इन्द्रस्य दूतीरिषिता चरामि मह इछन्ती पणयो निधीन्वः |
 अतिष्कदो भियसा तन न आवत तथा रसाया अतरम्पयांसि ||
indrasya dūtīriṣitā carāmi maha ichantī paṇayo nidhīnvaḥ |
 atiṣkado bhiyasā tan na āvat tathā rasāyā atarampayāṃsi ||
[10.108.3] कीद्रंं इन्द्रः सरमे का दर्शीका यस्येदं दूतीरसरः पराकात |
 आ च गछान मित्रमेना दधामाथागवां गोपतिर्नो भवाति ||
kīdṛṃṃ indraḥ sarame kā dṛśīkā yasyedaṃ dūtīrasaraḥ parākāt |
 ā ca ghachān mitramenā dadhāmāthāghavāṃ ghopatirno bhavāti ||
[10.108.4] नाहं तं वेद दभ्यं दभत स यस्येदं दूतीरसरं पराकात |
 न तं गूहन्ति सरवतो गभीरा हतािन्द्रेण पणयः शयध्वे ||
nāhaṃ taṃ veda dabhyaṃ dabhat sa yasyedaṃ dūtīrasaraṃ parākāt |
 na taṃ ghūhanti sravato ghabhīrā hatāindreṇa paṇayaḥ śayadhve ||
[10.108.5] इमा गावः सरमे या ऐछः परि दिवो अन्तान सुभगेपतन्ती |
 कस्त एना अव सर्जादयुध्व्युतास्माकमायुधासन्ति तिग्मा ||
imā ghāvaḥ sarame yā aichaḥ pari divo antān subhaghepatantī |
 kasta enā ava sṛjādayudhvyutāsmākamāyudhāsanti tighmā ||
[10.108.6] असेन्या वः पणयो वचांस्यनिषव्यास्तन्वः सन्तु पापीः |
 अध्र्ष्टो व एतवा अस्तु पन्था बर्हस्पतिर्व उभया नम्र्ळात ||
asenyā vaḥ paṇayo vacāṃsyaniṣavyāstanvaḥ santu pāpīḥ |
 adhṛṣṭo va etavā astu panthā bṛhaspatirva ubhayā namṛḷāt ||
[10.108.7] अयं निधिः सरमे अद्रिबुध्नो गोभिरश्वेभिर्वसुभिर्न्य्र्ष्टः |
 रक्षन्ति तं पणयो ये सुगोपा रेकु पदमलकमा जगन्थ ||
ayaṃ nidhiḥ sarame adribudhno ghobhiraśvebhirvasubhirnyṛṣṭaḥ |
 rakṣanti taṃ paṇayo ye sughopā reku padamalakamā jaghantha ||
[10.108.8] एह गमन्न्र्षयः सोमशिता अयास्यो अङगिरसो नवग्वाः |
 त एतमूर्वं वि भजन्त गोनामथैतद वचः पणयोवमन्नित ||
eha ghamannṛṣayaḥ somaśitā ayāsyo aṅghiraso navaghvāḥ |
 ta etamūrvaṃ vi bhajanta ghonāmathaitad vacaḥ paṇayovamannit ||
[10.108.9] एवा च तवं सरम आजगन्थ परबाधिता सहसा दैव्येन |
 सवसारं तवा कर्णवै मा पुनर्गा अप ते गवां सुभगेभजाम ||
evā ca tvaṃ sarama ājaghantha prabādhitā sahasā daivyena |
 svasāraṃ tvā kṛṇavai mā punarghā apa te ghavāṃ subhaghebhajāma ||
[10.108.10] नाहं वेद भरात्र्त्वं नो सवस्र्त्वमिन्द्रो विदुरङगिरसश्च घोराः |
 गोकामा मे अछदयन यदायमपात इत पणयोवरीयः ||
nāhaṃ veda bhrātṛtvaṃ no svasṛtvamindro viduraṅghirasaśca ghorāḥ |
 ghokāmā me achadayan yadāyamapāta ita paṇayovarīyaḥ ||
[10.108.11] दूरमित पणयो वरीय उद गावो यन्तु मिनतीरतेन |
 बर्हस्पतिर्या अविन्दन निगूळाः सोमो गरावाण रषयश्च विप्राः ||
dūramita paṇayo varīya ud ghāvo yantu minatīrtena |
 bṛhaspatiryā avindan nighūḷāḥ somo ghrāvāṇa ṛṣayaśca viprāḥ ||

### Hymn 10.109

[10.109.1] ते.अवदन परथमा बरह्मकिल्बिषे.अकूपारः सलिलोमातरिश्वा |
 वीळुहरास्तप उग्रो मयोभूरापो देवीःप्रथमजा रतेन ||
te.avadan prathamā brahmakilbiṣe.akūpāraḥ salilomātariśvā |
 vīḷuharāstapa ughro mayobhūrāpo devīḥprathamajā ṛtena ||
[10.109.2] सोमो राजा परथमो बरह्मजायां पुनः परायछदह्र्णीयमानः |
 अन्वर्तिता वरुणो मित्र आसीदग्निर्होताहस्तग्र्ह्या निनाय ||
somo rājā prathamo brahmajāyāṃ punaḥ prāyachadahṛṇīyamānaḥ |
 anvartitā varuṇo mitra āsīdaghnirhotāhastaghṛhyā nināya ||
[10.109.3] हस्तेनैव गराह्य आधिरस्या बरह्मजायेयमिति चेदवोचन |
 न दूताय परह्ये तस्थ एषा तथा राष्ट्रं गुपितंक्षत्रियस्य ||
hastenaiva ghrāhya ādhirasyā brahmajāyeyamiti cedavocan |
 na dūtāya prahye tastha eṣā tathā rāṣṭraṃ ghupitaṃkṣatriyasya ||
[10.109.4] देवा एतस्यामवदन्त पूर्वे सप्तर्षयस्तपसे ये निषेदुः |
 भीमा जाया बराह्मणस्योपनीता दुर्धां दधातिपरमे वयोमन ||
devā etasyāmavadanta pūrve saptaṛṣayastapase ye niṣeduḥ |
 bhīmā jāyā brāhmaṇasyopanītā durdhāṃ dadhātiparame vyoman ||
[10.109.5] बरह्मचारी चरति वेविषद विषः स देवानां भवत्येकमङगम |
 तेन जायामन्वविन्दद बर्हस्पतिः सोमेन नीतांजुह्वं न देवाः ||
brahmacārī carati veviṣad viṣaḥ sa devānāṃ bhavatyekamaṅgham |
 tena jāyāmanvavindad bṛhaspatiḥ somena nītāṃjuhvaṃ na devāḥ ||
[10.109.6] पुनर्वै देवा अददुः पुनर्मनुष्या उत |
 राजानःसत्यं कर्ण्वाना बरह्मजायां पुनर्ददुः ||
punarvai devā adaduḥ punarmanuṣyā uta |
 rājānaḥsatyaṃ kṛṇvānā brahmajāyāṃ punardaduḥ ||
[10.109.7] पुनर्दाय बरह्मजायां कर्त्वी देवैर्निकिल्बिषम |
 ऊर्जम्प्र्थिव्या भक्त्वायोरुगायमुपासते ||
punardāya brahmajāyāṃ kṛtvī devairnikilbiṣam |
 ūrjampṛthivyā bhaktvāyorughāyamupāsate ||

### Hymn 10.110

[10.110.1] समिद्धो अद्य मनुषो दुरोणे देवो देवान यजसि जातवेदः |
 आ च वह मित्रमहश्चिकित्वान तवं दूतः कविरसिप्रचेताः ||
samiddho adya manuṣo duroṇe devo devān yajasi jātavedaḥ |
 ā ca vaha mitramahaścikitvān tvaṃ dūtaḥ kavirasipracetāḥ ||
[10.110.2] तनूनपात पथ रतस्य यानान मध्वा समञ्जन सवदयासुजिह्व |
 मन्मानि धीभिरुत यज्ञं रन्धन देवत्रा चक्र्णुह्यध्वरं नः ||
tanūnapāt patha ṛtasya yānān madhvā samañjan svadayāsujihva |
 manmāni dhībhiruta yajñaṃ ṛndhan devatrā cakṛṇuhyadhvaraṃ naḥ ||
[10.110.3] आजुह्वान ईड्यो वन्द्यश्चा याह्यग्ने वसुभिः सजोषाः |
 तवं देवानामसि यह्व होता स एनान यक्षीषितो यजीयान ||
ājuhvāna īḍyo vandyaścā yāhyaghne vasubhiḥ sajoṣāḥ |
 tvaṃ devānāmasi yahva hotā sa enān yakṣīṣito yajīyān ||
[10.110.4] पराचीनं बर्हिः परदिशा पर्थिव्या वस्तोरस्या वर्ज्यतेग्रे अह्नाम |
 वयु परथते वितरं वरीयो देवेभ्यो अदितयेस्योनम ||
prācīnaṃ barhiḥ pradiśā pṛthivyā vastorasyā vṛjyateaghre ahnām |
 vyu prathate vitaraṃ varīyo devebhyo aditayesyonam ||
[10.110.5] वयचस्वतीरुर्विया वि शरयन्तां पतिभ्यो न जनयःशुम्भमानाः |
 देवीर्द्वारो बर्हतीर्विश्वमिन्वा देवेभ्योभवत सुप्रायणाः ||
vyacasvatīrurviyā vi śrayantāṃ patibhyo na janayaḥśumbhamānāḥ |
 devīrdvāro bṛhatīrviśvaminvā devebhyobhavata suprāyaṇāḥ ||
[10.110.6] आ सुष्वयन्ती यजते उपाके उषासानक्ता सदतां नियोनौ |
 दिव्ये योषणे बर्हती सुरुक्मे अधि शरियंशुक्रपिशं दधाने ||
ā suṣvayantī yajate upāke uṣāsānaktā sadatāṃ niyonau |
 divye yoṣaṇe bṛhatī surukme adhi śriyaṃśukrapiśaṃ dadhāne ||
[10.110.7] दैव्या होतारा परथमा सुवाचा मिमाना यज्ञं मनुषोयजध्यै |
 परचोदयन्ता विदथेषु कारू पराचीनं जयोतिःप्रदिशा दिशन्ता ||
daivyā hotārā prathamā suvācā mimānā yajñaṃ manuṣoyajadhyai |
 pracodayantā vidatheṣu kārū prācīnaṃ jyotiḥpradiśā diśantā ||
[10.110.8] आ नो यज्ञं भारती तूयमेत्विळा मनुष्वदिहचेतयन्ती |
 तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं सयोनं सरस्वतीस्वपसः सदन्तु ||
ā no yajñaṃ bhāratī tūyametviḷā manuṣvadihacetayantī |
 tisro devīrbarhiredaṃ syonaṃ sarasvatīsvapasaḥ sadantu ||
[10.110.9] य इमे दयावाप्र्थिवी जनित्री रूपैरपिंशद भुवनानिविश्वा |
 तमद्य होतरिषितो यजीयान देवं तवष्टारमिह यक्षि विद्वान ||
ya ime dyāvāpṛthivī janitrī rūpairapiṃśad bhuvanāniviśvā |
 tamadya hotariṣito yajīyān devaṃ tvaṣṭāramiha yakṣi vidvān ||
[10.110.10] उपावस्र्ज तमन्या समञ्जन देवानां पाथ रतुथाहवींषि |
 वनस्पतिः शमिता देवो अग्निः सवदन्तु हव्यम्मधुना घर्तेन ||
upāvasṛja tmanyā samañjan devānāṃ pātha ṛtuthāhavīṃṣi |
 vanaspatiḥ śamitā devo aghniḥ svadantu havyammadhunā ghṛtena ||
[10.110.11] सद्यो जातो वयमिमीत यज्ञमग्निर्देवानामभवत्पुरोगाः |
 अस्य होतुः परदिश्य रतस्य वाचि सवाहाक्र्तंहविरदन्तु देवाः ||
sadyo jāto vyamimīta yajñamaghnirdevānāmabhavatpuroghāḥ |
 asya hotuḥ pradiśy ṛtasya vāci svāhākṛtaṃhaviradantu devāḥ ||

### Hymn 10.111

[10.111.1] मनीषिणः पर भरध्वं मनीषां यथा-यथा मतयःसन्ति नर्णाम |
 इन्द्रं सत्यैरेरयामा कर्तेभिः स हिवीरो गिर्वणस्युर्विदानः ||
manīṣiṇaḥ pra bharadhvaṃ manīṣāṃ yathā-yathā matayaḥsanti nṛṇām |
 indraṃ satyairerayāmā kṛtebhiḥ sa hivīro ghirvaṇasyurvidānaḥ ||
[10.111.2] रतस्य हि सदसो धीतिरद्यौत सं गार्ष्टेयो वर्षभोगोभिरानट |
 उदतिष्ठत तविषेणा रवेण महान्ति चित्सं विव्याचा रजांसि ||
ṛtasya hi sadaso dhītiradyaut saṃ ghārṣṭeyo vṛṣabhoghobhirānaṭ |
 udatiṣṭhat taviṣeṇā raveṇa mahānti citsaṃ vivyācā rajāṃsi ||
[10.111.3] इन्द्रः किल शरुत्या अस्य वेद स हि जिष्णुः पथिक्र्त्सूर्याय |
 आन मेनां कर्ण्वन्नच्युतो भुवद गोः पतिर्दिवः सनजा अप्रतीतः ||
indraḥ kila śrutyā asya veda sa hi jiṣṇuḥ pathikṛtsūryāya |
 ān menāṃ kṛṇvannacyuto bhuvad ghoḥ patirdivaḥ sanajā apratītaḥ ||
[10.111.4] इन्द्रो मह्ना महतो अर्णवस्य वरतामिनादङगिरोभिर्ग्र्णानः |
 पुरूणि चिन नि तताना रजांसि दाधार योधरुणं सत्यताता ||
indro mahnā mahato arṇavasya vratāminādaṅghirobhirghṛṇānaḥ |
 purūṇi cin ni tatānā rajāṃsi dādhāra yodharuṇaṃ satyatātā ||
[10.111.5] इन्द्रो दिवः परतिमानं पर्थिव्या विश्वा वेद सवना हन्तिशुष्णम |
 महीं चिद दयामातनोत सूर्येण चास्कम्भ चित्कम्भनेन सकभीयान ||
indro divaḥ pratimānaṃ pṛthivyā viśvā veda savanā hantiśuṣṇam |
 mahīṃ cid dyāmātanot sūryeṇa cāskambha citkambhanena skabhīyān ||
[10.111.6] वज्रेण हि वर्त्रहा वर्त्रमस्तरदेवस्य शूशुवानस्यमायाः |
 वि धर्ष्णो अत्र धर्षता जघन्थाथाभवोमघवन बाह्वोजाः ||
vajreṇa hi vṛtrahā vṛtramastaradevasya śūśuvānasyamāyāḥ |
 vi dhṛṣṇo atra dhṛṣatā jaghanthāthābhavomaghavan bāhvojāḥ ||
[10.111.7] सचन्त यदुषसः सूर्येण चित्रामस्य केतवो रामविन्दन |
 आ यन नक्षत्रं दद्र्शे दिवो न पुनर्यतो नकिरद्धा नु वेद ||
sacanta yaduṣasaḥ sūryeṇa citrāmasya ketavo rāmavindan |
 ā yan nakṣatraṃ dadṛśe divo na punaryato nakiraddhā nu veda ||
[10.111.8] दूरं किल परथमा जग्मुरासामिन्द्रस्य याः परसवेसस्रुरापः |
 कव सविदग्रं कव बुध्न आसामापोमध्यं कव वो नूनमन्तः ||
dūraṃ kila prathamā jaghmurāsāmindrasya yāḥ prasavesasrurāpaḥ |
 kva svidaghraṃ kva budhna āsāmāpomadhyaṃ kva vo nūnamantaḥ ||
[10.111.9] सर्जः सिन्धून्रहिना जग्रसानानादिदेताः पर विविज्रेजवेन |
 मुमुक्षमाणा उत या मुमुच्रे.अधेदेता नरमन्ते नितिक्ताः ||
sṛjaḥ sindhūnrahinā jaghrasānānādidetāḥ pra vivijrejavena |
 mumukṣamāṇā uta yā mumucre.adhedetā naramante nitiktāḥ ||
[10.111.10] सध्रीचीः सिन्धुमुशतीरिवायन सनाज्जार आरितःपूर्भिदासाम |
 अस्तमा ते पार्थिवा वसून्यस्मे जग्मुःसून्र्ता इन्द्र पूर्वीः ||
sadhrīcīḥ sindhumuśatīrivāyan sanājjāra āritaḥpūrbhidāsām |
 astamā te pārthivā vasūnyasme jaghmuḥsūnṛtā indra pūrvīḥ ||

### Hymn 10.112

[10.112.1] इन्द्र पिब परतिकामं सुतस्य परातःसावस्तव हिपूर्वपीतिः |
 हर्षस्व हन्तवे शूर शत्रूनुक्थेभिष टेवीर्या पर बरवाम ||
indra piba pratikāmaṃ sutasya prātaḥsāvastava hipūrvapītiḥ |
 harṣasva hantave śūra śatrūnukthebhiṣ ṭevīryā pra bravāma ||
[10.112.2] यस्ते रथो मनसो जवीयानेन्द्र तेन सोमपेयाय याहि |
 तूयमा ते हरयः पर दरवन्तु येभिर्यासि वर्षभिर्मन्दमानः ||
yaste ratho manaso javīyānendra tena somapeyāya yāhi |
 tūyamā te harayaḥ pra dravantu yebhiryāsi vṛṣabhirmandamānaḥ ||
[10.112.3] हरित्वता वर्चसा सूर्यस्य शरेष्ठै रूपैस्तन्वंस्पर्शयस्व |
 अस्माभिरिन्द्र सखिभिर्हुवानः सध्रीचीनोमादयस्वा निषद्य ||
haritvatā varcasā sūryasya śreṣṭhai rūpaistanvaṃsparśayasva |
 asmābhirindra sakhibhirhuvānaḥ sadhrīcīnomādayasvā niṣadya ||
[10.112.4] यस्य तयत ते महिमानं मदेष्विमे मही रोदसीनाविविक्ताम |
 तदोक आ हरिभिरिन्द्र युक्तैः परियेभिर्याहि परियमन्नमछ ||
yasya tyat te mahimānaṃ madeṣvime mahī rodasīnāviviktām |
 tadoka ā haribhirindra yuktaiḥ priyebhiryāhi priyamannamacha ||
[10.112.5] यस्य शश्वत पपिवानिन्द्र शत्रूननानुक्र्त्या रण्याचकर्थ |
 स ते पुरन्धिं तविषीमियर्ति स ते मदायसुत इन्द्र सोमः ||
yasya śaśvat papivānindra śatrūnanānukṛtyā raṇyācakartha |
 sa te purandhiṃ taviṣīmiyarti sa te madāyasuta indra somaḥ ||
[10.112.6] इदं ते पात्रं सनवित्तमिन्द्र पिबा सोममेना शतक्रतो |
 पूर्ण आहावो मदिरस्य मध्वो यं विश्व इदभिहर्यन्तिदेवाः ||
idaṃ te pātraṃ sanavittamindra pibā somamenā śatakrato |
 pūrṇa āhāvo madirasya madhvo yaṃ viśva idabhiharyantidevāḥ ||
[10.112.7] वि हि तवामिन्द्र पुरुधा जनासो हितप्रयसो वर्षभह्वयन्ते |
 अस्माकं ते मधुमत्तमानीमा भुवन सवना तेषुहर्य ||
vi hi tvāmindra purudhā janāso hitaprayaso vṛṣabhahvayante |
 asmākaṃ te madhumattamānīmā bhuvan savanā teṣuharya ||
[10.112.8] पर त इन्द्र पूर्व्याणि पर नूनं वीर्या वोचं परथमाक्र्तानि |
 सतीनमन्युरश्रथायो अद्रिं सुवेदनामक्र्णोर्ब्रह्मणे गाम ||
pra ta indra pūrvyāṇi pra nūnaṃ vīryā vocaṃ prathamākṛtāni |
 satīnamanyuraśrathāyo adriṃ suvedanāmakṛṇorbrahmaṇe ghām ||
[10.112.9] नि षु सीद गणपते गणेषु तवामाहुर्विप्रतमंकवीनाम |
 न रते तवत करियते किं चनारे महामर्कंमघवञ्चित्रमर्च ||
ni ṣu sīda ghaṇapate ghaṇeṣu tvāmāhurvipratamaṃkavīnām |
 na ṛte tvat kriyate kiṃ canāre mahāmarkaṃmaghavañcitramarca ||
[10.112.10] अभिख्या नो मघवन नाधमानान सखे बोधि वसुपतेसखीनाम |
 रणं कर्धि रणक्र्त सत्यशुष्माभक्ते चिदाभजा राये अस्मान ||
abhikhyā no maghavan nādhamānān sakhe bodhi vasupatesakhīnām |
 raṇaṃ kṛdhi raṇakṛt satyaśuṣmābhakte cidābhajā rāye asmān ||

### Hymn 10.113

[10.113.1] तमस्य दयावाप्र्थिवी सचेतसा विश्वेभिर्देवैरनुशुष्ममावताम |
 यदैत कर्ण्वानो महिमानमिन्द्रियम्पीत्वी सोमस्य करतुमानवर्धत ||
tamasya dyāvāpṛthivī sacetasā viśvebhirdevairanuśuṣmamāvatām |
 yadait kṛṇvāno mahimānamindriyampītvī somasya kratumānavardhata ||
[10.113.2] तमस्य विष्णुर्महिमानमोजसांशुं दधन्वान मधुनोवि रप्शते |
 देवेभिरिन्द्रो मघवा सयावभिर्व्र्त्रंजघन्वानभवद वरेण्यः ||
tamasya viṣṇurmahimānamojasāṃśuṃ dadhanvān madhunovi rapśate |
 devebhirindro maghavā sayāvabhirvṛtraṃjaghanvānabhavad vareṇyaḥ ||
[10.113.3] वर्त्रेण यदहिना बिभ्रदायुधा समस्थिथा युधयेशंसमाविदे |
 विश्वे ते अत्र मरुतः सह तमनावर्धन्नुग्र महिमानमिन्द्रियम ||
vṛtreṇa yadahinā bibhradāyudhā samasthithā yudhayeśaṃsamāvide |
 viśve te atra marutaḥ saha tmanāvardhannughra mahimānamindriyam ||
[10.113.4] जज्ञान एव वयबाधत सप्र्धः परापश्यद वीरो अभिपौंस्यं रणम |
 अव्र्श्चदद्रिमव सस्यदः सर्जदस्तभ्नान नाकं सवपस्यया पर्थुम ||
jajñāna eva vyabādhata spṛdhaḥ prāpaśyad vīro abhipauṃsyaṃ raṇam |
 avṛścadadrimava sasyadaḥ sṛjadastabhnān nākaṃ svapasyayā pṛthum ||
[10.113.5] आदिन्द्रः सत्रा तविषीरपत्यत वरीयो दयावाप्र्थिवीबाधत |
 अवाभरद धर्षितो वज्रमायसं शेवं मित्रायवरुणाय दाशुषे ||
ādindraḥ satrā taviṣīrapatyata varīyo dyāvāpṛthivīabādhata |
 avābharad dhṛṣito vajramāyasaṃ śevaṃ mitrāyavaruṇāya dāśuṣe ||
[10.113.6] इन्द्रस्यात्र तविषीभ्यो विरप्शिन रघायतो अरंहयन्तमन्यवे |
 वर्त्रं यदुग्रो वयव्र्श्चदोजसापो बिभ्रतन्तमसा परीव्र्तम ||
indrasyātra taviṣībhyo virapśina ṛghāyato araṃhayantamanyave |
 vṛtraṃ yadughro vyavṛścadojasāpo bibhratantamasā parīvṛtam ||
[10.113.7] या वीर्याणि परथमानि कर्त्वा महित्वेभिर्यतमानौसमीयतुः |
 धवान्तं तमो.अव दध्वसे हत इन्द्रो मह्नापूर्वहूतावपत्यत ||
yā vīryāṇi prathamāni kartvā mahitvebhiryatamānausamīyatuḥ |
 dhvāntaṃ tamo.ava dadhvase hata indro mahnāpūrvahūtāvapatyata ||
[10.113.8] विश्वे देवासो अध वर्ष्ण्यानि ते.अवर्धयन सोमवत्यावचस्यया |
 रद्धं वर्त्रमहिमिन्द्रस्य हन्मनाग्निर्नजम्भैस्त्र्ष्वन्नमावयत ||
viśve devāso adha vṛṣṇyāni te.avardhayan somavatyāvacasyayā |
 raddhaṃ vṛtramahimindrasya hanmanāghnirnajambhaistṛṣvannamāvayat ||
[10.113.9] भूरि दक्षेभिर्वचनेभिरकवभिः सख्येभिः सख्यानिप्र वोचत |
 इन्द्रो धुनिं च चुमुरिं च दम्भयञ्छ्रद्धामनस्या शर्णुते दभीतये ||
bhūri dakṣebhirvacanebhirkvabhiḥ sakhyebhiḥ sakhyānipra vocata |
 indro dhuniṃ ca cumuriṃ ca dambhayañchraddhāmanasyā śṛṇute dabhītaye ||
[10.113.10] तवं पुरूण्या भरा सवश्व्या येभिर्मंसै निवचनानिशंसन |
 सुगेभिर्विश्वा दुरिता तरेम विदो षु ण उर्वियागाधमद्य ||
tvaṃ purūṇyā bharā svaśvyā yebhirmaṃsai nivacanāniśaṃsan |
 sughebhirviśvā duritā tarema vido ṣu ṇa urviyāghādhamadya ||

### Hymn 10.114

[10.114.1] घर्मा समन्ता तरिव्र्तं वयापतुस्तयोर्जुष्टिम्मातरिश्वा जगाम |
 दिवस पयो दिधिषाणा अवेषन विदुर्देवाः सहसामानमर्कम ||
gharmā samantā trivṛtaṃ vyāpatustayorjuṣṭimmātariśvā jaghāma |
 divas payo didhiṣāṇā aveṣan vidurdevāḥ sahasāmānamarkam ||
[10.114.2] तिस्रो देष्ट्राय निरतीरुपासते दीर्घश्रुतो वि हिजानन्ति वह्नयः |
 तासां नि चिक्युः कवयो निदानम्परेषु या गुह्येषु वरतेषु ||
tisro deṣṭrāya nirtīrupāsate dīrghaśruto vi hijānanti vahnayaḥ |
 tāsāṃ ni cikyuḥ kavayo nidānampareṣu yā ghuhyeṣu vrateṣu ||
[10.114.3] चतुष्कपर्दा युवतिः सुपेशा घर्तप्रतीका वयुनानि वस्ते |
 तस्यां सुपर्णा वर्षणा नि षेदतुर्यत्र देवा दधिरेभागधेयम ||
catuṣkapardā yuvatiḥ supeśā ghṛtapratīkā vayunāni vaste |
 tasyāṃ suparṇā vṛṣaṇā ni ṣedaturyatra devā dadhirebhāghadheyam ||
[10.114.4] एकः सुपर्णः स समुद्रमा विवेष स इदं विश्वम्भुवनं वि चष्टे |
 तं पाकेन मनसापश्यमन्तितस्तम्माता रेळि स उ रेळि मातरम ||
ekaḥ suparṇaḥ sa samudramā viveṣa sa idaṃ viśvambhuvanaṃ vi caṣṭe |
 taṃ pākena manasāpaśyamantitastammātā reḷi sa u reḷi mātaram ||
[10.114.5] सुपर्णं विप्राः कवयो वचोभिरेकं सन्तं बहुधाकल्पयन्ति |
 छन्दांसि च दधतो अध्वरेषु गरहान सोमस्यमिमते दवादश ||
suparṇaṃ viprāḥ kavayo vacobhirekaṃ santaṃ bahudhākalpayanti |
 chandāṃsi ca dadhato adhvareṣu ghrahān somasyamimate dvādaśa ||
[10.114.6] षट्त्रिंशांश्च चतुरः कल्पयन्तश्छन्दांसि चदधत आद्वादशम |
 यज्ञं विमाय कवयो मनीषर्क्सामाभ्यां पर रथं वर्तयन्ति ||
ṣaṭtriṃśāṃśca caturaḥ kalpayantaśchandāṃsi cadadhata ādvādaśam |
 yajñaṃ vimāya kavayo manīṣaṛksāmābhyāṃ pra rathaṃ vartayanti ||
[10.114.7] चतुर्दशान्ये महिमानो अस्य तं धीरा वाचा पर णयन्तिसप्त |
 आप्नानं तीर्थं क इह पर वोचद येन पथाप्रपिबन्ते सुतस्य ||
caturdaśānye mahimāno asya taṃ dhīrā vācā pra ṇayantisapta |
 āpnānaṃ tīrthaṃ ka iha pra vocad yena pathāprapibante sutasya ||
[10.114.8] सहस्रधा पञ्चदशान्युक्था यावद दयावाप्र्थिवीतावदित तत |
 सहस्रधा महिमानः सहस्रं यावद्ब्रह्म विष्ठितं तावती वाक ||
sahasradhā pañcadaśānyukthā yāvad dyāvāpṛthivītāvadit tat |
 sahasradhā mahimānaḥ sahasraṃ yāvadbrahma viṣṭhitaṃ tāvatī vāk ||
[10.114.9] कश्छन्दसां योगमा वेद धीरः को धिष्ण्यां परतिवाचं पपाद |
 कं रत्विजामष्टमं शूरमाहुर्हरीिन्द्रस्य नि चिकाय कः सवित ||
kaśchandasāṃ yoghamā veda dhīraḥ ko dhiṣṇyāṃ prativācaṃ papāda |
 kaṃ ṛtvijāmaṣṭamaṃ śūramāhurharīindrasya ni cikāya kaḥ svit ||
[10.114.10] भूम्या अन्तं पर्येके चरन्ति रथस्य धूर्षु युक्तासोस्थुः |
 शरमस्य दायं वि भजन्त्येभ्यो यदा यमो भवतिहर्म्ये हितः ||
bhūmyā antaṃ paryeke caranti rathasya dhūrṣu yuktāsoasthuḥ |
 śramasya dāyaṃ vi bhajantyebhyo yadā yamo bhavatiharmye hitaḥ ||

### Hymn 10.115

[10.115.1] चित्र इच्छिशोस्तरुणस्य वक्षथो न यो मातरावप्येतिधातवे |
 अनूधा यदि जीजनदधा च नु ववक्ष सद्योमहि दूत्यं चरन ||
citra icchiśostaruṇasya vakṣatho na yo mātarāvapyetidhātave |
 anūdhā yadi jījanadadhā ca nu vavakṣa sadyomahi dūtyaṃ caran ||
[10.115.2] अग्निर्ह नाम धायि दन्नपस्तमः सं यो वना युवतेभस्मना दता |
 अभिप्रमुरा जुह्वा सवध्वर इनो नप्रोथमानो यवसे वर्षा ||
aghnirha nāma dhāyi dannapastamaḥ saṃ yo vanā yuvatebhasmanā datā |
 abhipramurā juhvā svadhvara ino naprothamāno yavase vṛṣā ||
[10.115.3] तं वो विं न दरुषदं देवमन्धस इन्दुं परोथन्तम्प्रवपन्तमर्णवम |
 आसा वह्निं न शोचिषा विरप्शिनम्महिव्रतं न सरजन्तमध्वनः ||
taṃ vo viṃ na druṣadaṃ devamandhasa induṃ prothantampravapantamarṇavam |
 āsā vahniṃ na śociṣā virapśinammahivrataṃ na sarajantamadhvanaḥ ||
[10.115.4] वि यस्य ते जरयसानस्याजर धक्षोर्न वाताः परि सन्त्यच्युताः |
 आ रण्वासो युयुधयो न सत्वनं तरितंनशन्त पर शिषन्त इष्टये ||
vi yasya te jrayasānasyājara dhakṣorna vātāḥ pari santyacyutāḥ |
 ā raṇvāso yuyudhayo na satvanaṃ tritaṃnaśanta pra śiṣanta iṣṭaye ||
[10.115.5] स इदग्निः कन्व्वतमः कण्वसखार्यः परस्यान्तरस्यतरुषः |
 अग्निः पातु गर्णतो अग्निः सूरीनग्निर्ददातुतेषामवो नः ||
sa idaghniḥ kanvvatamaḥ kaṇvasakhāryaḥ parasyāntarasyataruṣaḥ |
 aghniḥ pātu ghṛṇato aghniḥ sūrīnaghnirdadātuteṣāmavo naḥ ||
[10.115.6] वाजिन्तमाय सह्यसे सुपित्र्य तर्षु चयवानो अनु जातवेदसे |
 अनुद्रे चिद यो धर्षता वरं सते महिन्तमाय धन्वनेदविष्यते ||
vājintamāya sahyase supitrya tṛṣu cyavāno anu jātavedase |
 anudre cid yo dhṛṣatā varaṃ sate mahintamāya dhanvanedaviṣyate ||
[10.115.7] एवाग्निर्मर्तैः सह सूरिभिर्वसु षटवे सहसः सूनरोन्र्भिः |
 मित्रासो न ये सुधिता रतायवो दयावो न दयुम्नैरभि सन्ति मानुषान ||
evāghnirmartaiḥ saha sūribhirvasu ṣṭave sahasaḥ sūnaronṛbhiḥ |
 mitrāso na ye sudhitā ṛtāyavo dyāvo na dyumnairabhi santi mānuṣān ||
[10.115.8] ऊर्जो नपात सहसावन्निति तवोपस्तुतस्य वन्दते वर्षा वाक |
 तवां सतोषाम तवया सुवीरा दराघीय आयुः परतरन्दधानाः ||
ūrjo napāt sahasāvanniti tvopastutasya vandate vṛṣā vāk |
 tvāṃ stoṣāma tvayā suvīrā drāghīya āyuḥ pratarandadhānāḥ ||
[10.115.9] इति तवाग्ने वर्ष्टिहव्यस्य पुत्रा उपस्तुतास रषयो.अवोचन |
 तांश्च पाहि गर्णतश्च सूरीन वषड वषळ इत्यूर्ध्वासो अनक्षन नमो नम इत्यूर्ध्वासो अनक्षन ||
iti tvāghne vṛṣṭihavyasya putrā upastutāsa ṛṣayo.avocan |
 tāṃśca pāhi ghṛṇataśca sūrīn vaṣaḍ vaṣaḷ ityūrdhvāso anakṣan namo nama ityūrdhvāso anakṣan ||

### Hymn 10.116

[10.116.1] पिबा सोमं महत इन्द्रियाय पिबा वर्त्राय हन्तवेशविष्ठ |
 पिब राये शवसे हूयमानः पिब मध्वस्त्र्पदिन्द्रा वर्षस्व ||
pibā somaṃ mahata indriyāya pibā vṛtrāya hantaveśaviṣṭha |
 piba rāye śavase hūyamānaḥ piba madhvastṛpadindrā vṛṣasva ||
[10.116.2] अस्य पिब कषुमतः परस्थितस्येन्द्र सोमस्य वरमासुतश्य |
 सवस्तिदा मनसा मादयस्वार्वाचीनो रेवतेसौभगाय ||
asya piba kṣumataḥ prasthitasyendra somasya varamāsutaśya |
 svastidā manasā mādayasvārvācīno revatesaubhaghāya ||
[10.116.3] ममत्तु तवा दिव्यः सोम इन्द्र ममत्तु यः सूयतेपार्थिवेषु |
 ममत्तु येन वरिवश्चकर्थ ममत्तु येननिरिणासि शत्रून ||
mamattu tvā divyaḥ soma indra mamattu yaḥ sūyatepārthiveṣu |
 mamattu yena varivaścakartha mamattu yenaniriṇāsi śatrūn ||
[10.116.4] आ दविबर्हा अमिनो यात्विन्द्रो वर्षा हरिभ्यां परिषिक्तमन्धः |
 गव्या सुतस्य परभ्र्तस्य मध्वः सत्रा खेदामरुशहा वर्षस्व ||
ā dvibarhā amino yātvindro vṛṣā haribhyāṃ pariṣiktamandhaḥ |
 ghavyā sutasya prabhṛtasya madhvaḥ satrā khedāmaruśahā vṛṣasva ||
[10.116.5] नि तिग्मानि भराशयन भराश्यान्यव सथिरा तनुहियातुजूनाम |
 उग्राय ते सहो बलं ददामि परतीत्याशत्रून विगदेषु वर्श्च ||
ni tighmāni bhrāśayan bhrāśyānyava sthirā tanuhiyātujūnām |
 ughrāya te saho balaṃ dadāmi pratītyāśatrūn vighadeṣu vṛśca ||
[10.116.6] वयर्य इन्द्र तनुहि शरवांस्योज सथिरेव धन्वनोऽभिमातीः |
 अस्मद्र्यग वाव्र्धानः सहोभिरनिभ्र्ष्टस्तन्वं वाव्र्धस्व ||
vyarya indra tanuhi śravāṃsyoja sthireva dhanvano’bhimātīḥ |
 asmadryagh vāvṛdhānaḥ sahobhiranibhṛṣṭastanvaṃ vāvṛdhasva ||
[10.116.7] इदं हविर्मघवन तुभ्यं रातं परति सम्राळ अह्र्णानोग्र्भाय |
 तुभ्यं सुतो मघवन तुभ्यं पक्वो.अद्धीन्द्र पिबच परस्थितस्य ||
idaṃ havirmaghavan tubhyaṃ rātaṃ prati samrāḷ ahṛṇānoghṛbhāya |
 tubhyaṃ suto maghavan tubhyaṃ pakvo.addhīndra pibaca prasthitasya ||
[10.116.8] अद्धीदिन्द्र परस्थितेमा हवींषि चनो दधिष्व पचतोतसोमम |
 परयस्वन्तः परति हर्यामसि तवा सत्याः सन्तुयजमानस्य कामाः ||
addhīdindra prasthitemā havīṃṣi cano dadhiṣva pacatotasomam |
 prayasvantaḥ prati haryāmasi tvā satyāḥ santuyajamānasya kāmāḥ ||
[10.116.9] परेन्द्राग्निभ्यां सुवचस्यामियर्मि सिन्धाविव परेरयंनावमर्कैः |
 अया इव परि चरन्ति देवा ये अस्मभ्यन्धनदा उद्भिदश्च ||
prendrāghnibhyāṃ suvacasyāmiyarmi sindhāviva prerayaṃnāvamarkaiḥ |
 ayā iva pari caranti devā ye asmabhyandhanadā udbhidaśca ||

### Hymn 10.117

[10.117.1] न वा उ देवाः कषुधमिद वधं ददुरुताशितमुपगछन्ति मर्त्यवः |
 उतो रयिः पर्णतो नोप दस्यत्युताप्र्णन्मर्डितारं न विन्दते ||
na vā u devāḥ kṣudhamid vadhaṃ dadurutāśitamupaghachanti mṛtyavaḥ |
 uto rayiḥ pṛṇato nopa dasyatyutāpṛṇanmarḍitāraṃ na vindate ||
[10.117.2] य आध्राय चकमानाय पित्वो.अन्नवान सन्रफितायोपजग्मुषे |
 सथिरं मनः कर्णुते सेवते पुरोतोचित स मर्डितारं न विन्दते ||
ya ādhrāya cakamānāya pitvo.annavān sanraphitāyopajaghmuṣe |
 sthiraṃ manaḥ kṛṇute sevate purotocit sa marḍitāraṃ na vindate ||
[10.117.3] स इद भोजो यो गर्हवे ददात्यन्नकामाय चरते कर्शाय |
 अरमस्मै भवति यामहूता उतापरीषु कर्णुते सखायम ||
sa id bhojo yo ghṛhave dadātyannakāmāya carate kṛśāya |
 aramasmai bhavati yāmahūtā utāparīṣu kṛṇute sakhāyam ||
[10.117.4] न स सखा यो न ददाति सख्ये सचाभुवे सचमानायपित्वः |
 अपास्मात परेयान न तदोको अस्ति पर्णन्तमन्यमरणं चिदिचःेत ||
na sa sakhā yo na dadāti sakhye sacābhuve sacamānāyapitvaḥ |
 apāsmāt preyān na tadoko asti pṛṇantamanyamaraṇaṃ cidicḥet ||
[10.117.5] पर्णीयादिन नाधमानाय तव्यान दराघीयांसमनुपश्येत पन्थाम |
 ओ हि वर्तन्ते रथ्येव चक्रान्यम-अन्यमुप तिष्ठन्त रायः ||
pṛṇīyādin nādhamānāya tavyān drāghīyāṃsamanupaśyeta panthām |
 o hi vartante rathyeva cakrānyam-anyamupa tiṣṭhanta rāyaḥ ||
[10.117.6] मोघमन्नं विन्दते अप्रचेताः सत्यं बरवीमि वध इत सतस्य |
 नार्यमणं पुष्यति नो सखायं केवलाघो भवतिकेवलादी ||
moghamannaṃ vindate apracetāḥ satyaṃ bravīmi vadha it satasya |
 nāryamaṇaṃ puṣyati no sakhāyaṃ kevalāgho bhavatikevalādī ||
[10.117.7] कर्षन्नित फाल आशितं कर्णोति यन्नध्वानमप वर्ङकतेचरित्रैः |
 वदन बरह्मावदतो वनीयान पर्णन्नापिरप्र्णन्तमभि षयात ||
kṛṣannit phāla āśitaṃ kṛṇoti yannadhvānamapa vṛṅktecaritraiḥ |
 vadan brahmāvadato vanīyān pṛṇannāpirapṛṇantamabhi ṣyāt ||
[10.117.8] एकपाद भूयो दविपदो वि चक्रमे दविपात तरिपादमभ्येतिपश्चात |
 चतुष्पादेति दविपदामभिस्वरे सम्पश्यन्पङकतीरुपतिष्ठमानः ||
ekapād bhūyo dvipado vi cakrame dvipāt tripādamabhyetipaścāt |
 catuṣpādeti dvipadāmabhisvare sampaśyanpaṅktīrupatiṣṭhamānaḥ ||
[10.117.9] समौ चिद धस्तौ न समं विविष्टः सम्मातरा चिन नसमं दुहाते |
 यमयोश्चिन न समा वीर्याणि जञाती चित्सन्तौ न समं पर्णीतः ||
samau cid dhastau na samaṃ viviṣṭaḥ sammātarā cin nasamaṃ duhāte |
 yamayościn na samā vīryāṇi jñātī citsantau na samaṃ pṛṇītaḥ ||

### Hymn 10.118

[10.118.1] अग्ने हंसि नयत्रिणं दीद्यन मर्त्येष्वा |
 सवे कषयेशुचिव्रत ||
aghne haṃsi nyatriṇaṃ dīdyan martyeṣvā |
 sve kṣayeśucivrata ||
[10.118.2] उत तिष्ठसि सवाहुतो घर्तानि परति मोदसे |
 यत तवा सरुचःसमस्थिरन ||
ut tiṣṭhasi svāhuto ghṛtāni prati modase |
 yat tvā srucaḥsamasthiran ||
[10.118.3] स आहुतो वि रोचते.अग्निरीळेन्यो गिरा |
 सरुचा परतीकमज्यते ||
sa āhuto vi rocate.aghnirīḷenyo ghirā |
 srucā pratīkamajyate ||
[10.118.4] घर्तेनाग्निः समज्यते मधुप्रतीक आहुतः |
 रोचमानोविभावसुः ||
ghṛtenāghniḥ samajyate madhupratīka āhutaḥ |
 rocamānovibhāvasuḥ ||
[10.118.5] जरमाणः समिध्यसे देवेभ्यो हव्यवाहन |
 तं तवा हवन्तमर्त्याः ||
jaramāṇaḥ samidhyase devebhyo havyavāhana |
 taṃ tvā havantamartyāḥ ||
[10.118.6] तं मर्ता अमर्त्यं घर्तेनाग्निं सपर्यत |
 अदाभ्यंग्र्हपतिम ||
taṃ martā amartyaṃ ghṛtenāghniṃ saparyata |
 adābhyaṃghṛhapatim ||
[10.118.7] अदाभ्येन शोचिषाग्ने रक्षस्त्वं दह |
 गोपा रतस्यदीदिहि ||
adābhyena śociṣāghne rakṣastvaṃ daha |
 ghopā ṛtasyadīdihi ||
[10.118.8] स तवमग्ने परतीकेन परत्योष यातुधान्यः |
 उरुक्षयेषुदीद्यत ||
sa tvamaghne pratīkena pratyoṣa yātudhānyaḥ |
 urukṣayeṣudīdyat ||
[10.118.9] तं तवा गीर्भिरुरुक्षया हव्यवाहं समीधिरे |
 यजिष्ठं मानुषे जने ||
taṃ tvā ghīrbhirurukṣayā havyavāhaṃ samīdhire |
 yajiṣṭhaṃ mānuṣe jane ||

### Hymn 10.119

[10.119.1] इति वा इति मे मनो गामश्वं सनुयामिति |
 कुवित्सोमस्यापामिति ||
iti vā iti me mano ghāmaśvaṃ sanuyāmiti |
 kuvitsomasyāpāmiti ||
[10.119.2] पर वाता इव दोधत उन मा पीता अयंसत |
 कुवित... ||
pra vātā iva dodhata un mā pītā ayaṃsata |
 kuvit... ||
[10.119.3] उन मा पीता अयंसत रथमश्वा इवाशवः |
 कुवित... ||
un mā pītā ayaṃsata rathamaśvā ivāśavaḥ |
 kuvit... ||
[10.119.4] उप मा मतिरस्थित वाश्रा पुत्रमिव परियम |
 कुवित... ||
upa mā matirasthita vāśrā putramiva priyam |
 kuvit... ||
[10.119.5] अहं तष्टेव वन्धुरं पर्यचामि हर्दा मतिम |
 कुवित... ||
ahaṃ taṣṭeva vandhuraṃ paryacāmi hṛdā matim |
 kuvit... ||
[10.119.6] नहि मे अक्षिपच्चनाछान्त्सुः पञ्च कर्ष्टयः |
 कुवित... ||
nahi me akṣipaccanāchāntsuḥ pañca kṛṣṭayaḥ |
 kuvit... ||
[10.119.7] नहि मे रोदसी उभे अन्यं पक्षं चन परति |
 कुवित... ||
nahi me rodasī ubhe anyaṃ pakṣaṃ cana prati |
 kuvit... ||
[10.119.8] अभि दयां महिना भुवमभीमां पर्थिवीं महीम |
 कुवित... ||
abhi dyāṃ mahinā bhuvamabhīmāṃ pṛthivīṃ mahīm |
 kuvit... ||
[10.119.9] हन्ताहं पर्थिवीमिमां नि दधानीह वेह वा |
 कुवित... ||
hantāhaṃ pṛthivīmimāṃ ni dadhānīha veha vā |
 kuvit... ||
[10.119.10] ओषमित पर्थिवीमहं जङघनानीह वेह वा |
 कुवित... ||
oṣamit pṛthivīmahaṃ jaṅghanānīha veha vā |
 kuvit... ||
[10.119.11] दिवि मे अन्यः पक्षो.अधो अन्यमचीक्र्षम |
 कुवित... ||
divi me anyaḥ pakṣo.adho anyamacīkṛṣam |
 kuvit... ||
[10.119.12] अहमस्मि महामहो.अभिनभ्यमुदीषितः |
 कुवित... ||
ahamasmi mahāmaho.abhinabhyamudīṣitaḥ |
 kuvit... ||
[10.119.13] गर्हो याम्यरंक्र्तो देवेभ्यो हव्यवाहनः |
 कुवित... ||
ghṛho yāmyaraṃkṛto devebhyo havyavāhanaḥ |
 kuvit... ||

### Hymn 10.120

[10.120.1] तदिदास भुवनेषु जयेष्ठं यतो जज्ञ उग्रस्त्वेषन्र्म्णः |
 सद्यो जज्ञानो नि रिणाति शत्रूननु यंविश्वे मदन्त्यूमाः ||
tadidāsa bhuvaneṣu jyeṣṭhaṃ yato jajña ughrastveṣanṛmṇaḥ |
 sadyo jajñāno ni riṇāti śatrūnanu yaṃviśve madantyūmāḥ ||
[10.120.2] वाव्र्धानः शवसा भूर्योजाः शत्रुर्दासाय भियसन्दधाति |
 अव्यनच्च वयनच्च सस्नि सं ते नवन्त परभ्र्तामदेषु ||
vāvṛdhānaḥ śavasā bhūryojāḥ śatrurdāsāya bhiyasandadhāti |
 avyanacca vyanacca sasni saṃ te navanta prabhṛtāmadeṣu ||
[10.120.3] तवे करतुमपि वर्ञ्जन्ति विश्वे दविर्यदेते तरिर्भवन्त्यूमाः |
 सवादोः सवादीयः सवादुना सर्जा समदः सुमधु मधुनाभि योधीः ||
tve kratumapi vṛñjanti viśve dviryadete trirbhavantyūmāḥ |
 svādoḥ svādīyaḥ svādunā sṛjā samadaḥ sumadhu madhunābhi yodhīḥ ||
[10.120.4] इति चिद धि तवा धना जयन्तं मदे-मदे अनुमदन्ति विप्राः |
 ओजीयो धर्ष्णो सथिरमा तनुष्व मा तवा दभन्यातुधाना दुरेवाः ||
iti cid dhi tvā dhanā jayantaṃ made-made anumadanti viprāḥ |
 ojīyo dhṛṣṇo sthiramā tanuṣva mā tvā dabhanyātudhānā durevāḥ ||
[10.120.5] तवया वयं शाशद्महे रणेषु परपश्यन्तो युधेन्यानिभूरि |
 चोदयामि त आयुधा वचोभिः सं ते शिशामिब्रह्मणा वयांसि ||
tvayā vayaṃ śāśadmahe raṇeṣu prapaśyanto yudhenyānibhūri |
 codayāmi ta āyudhā vacobhiḥ saṃ te śiśāmibrahmaṇā vayāṃsi ||
[10.120.6] सतुषेय्यं पुरुवर्पसं रभ्वमिनतममाप्त्यमाप्त्यानाम |
 आ दर्षते शवसा सप्त दानून पर साक्षते परतिमानानिभूरि ||
stuṣeyyaṃ puruvarpasaṃ ṛbhvaminatamamāptyamāptyānām |
 ā darṣate śavasā sapta dānūn pra sākṣate pratimānānibhūri ||
[10.120.7] नि तद दधिषे.अवरं परं च यस्मिन्नाविथावसा दुरोणे |
 आ मातरा सथापयसे जिगत्नू अत इनोषि कर्वरा पुरूणि ||
ni tad dadhiṣe.avaraṃ paraṃ ca yasminnāvithāvasā duroṇe |
 ā mātarā sthāpayase jighatnū ata inoṣi karvarā purūṇi ||
[10.120.8] इमा बरह्म बर्हद्दिवो विवक्तीन्द्राय शूषमग्रियःस्वर्षाः |
 महो गोत्रस्य कषयति सवराजो दुरश्च विश्वाव्र्णोदप सवाः ||
imā brahma bṛhaddivo vivaktīndrāya śūṣamaghriyaḥsvarṣāḥ |
 maho ghotrasya kṣayati svarājo duraśca viśvāavṛṇodapa svāḥ ||
[10.120.9] एवा महान बर्हद्दिवो अथर्वावोचत सवां तन्वमिन्द्रमेव |
 सवसारो मातरिभ्वरीररिप्रा हिन्वन्ति च शवसावर्धयन्ति च ||
evā mahān bṛhaddivo atharvāvocat svāṃ tanvamindrameva |
 svasāro mātaribhvarīrariprā hinvanti ca śavasāvardhayanti ca ||

### Hymn 10.121

[10.121.1] हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेकासीत |
 स दाधार पर्थिवीं दयामुतेमां कस्मै देवायहविषा विधेम ||
hiraṇyagharbhaḥ samavartatāghre bhūtasya jātaḥ patirekaāsīt |
 sa dādhāra pṛthivīṃ dyāmutemāṃ kasmai devāyahaviṣā vidhema ||
[10.121.2] य आत्मदा बलदा यस्य विश्व उपासते परशिषं यस्यदेवाः |
 यस्य छायाम्र्तं यस्य मर्त्युः कस्मै देवायहविषा विधेम ||
ya ātmadā baladā yasya viśva upāsate praśiṣaṃ yasyadevāḥ |
 yasya chāyāmṛtaṃ yasya mṛtyuḥ kasmai devāyahaviṣā vidhema ||
[10.121.3] यः पराणतो निमिषतो महित्वैक इद राजा जगतो बभूव |
 य ईशे अस्य दविपदश्चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषाविधेम ||
yaḥ prāṇato nimiṣato mahitvaika id rājā jaghato babhūva |
 ya īśe asya dvipadaścatuṣpadaḥ kasmai devāya haviṣāvidhema ||
[10.121.4] यस्येमे हिमवन्तो महित्वा यस्य समुद्रं रसया सहाहुः |
 यस्येमाः परदिशो यस्य बाहू कस्मै देवाय हविषाविधेम ||
yasyeme himavanto mahitvā yasya samudraṃ rasayā sahāhuḥ |
 yasyemāḥ pradiśo yasya bāhū kasmai devāya haviṣāvidhema ||
[10.121.5] येन दयौरुग्रा पर्थिवी च दर्ळ्हा येन सव सतभितं येननाकः |
 यो अन्तरिक्षे रजसो विमानः कस्मै देवायहविषा विधेम ||
yena dyaurughrā pṛthivī ca dṛḷhā yena sva stabhitaṃ yenanākaḥ |
 yo antarikṣe rajaso vimānaḥ kasmai devāyahaviṣā vidhema ||
[10.121.6] यं करन्दसी अवसा तस्तभाने अभ्यैक्षेतां मनसारेजमाने |
 यत्राधि सूर उदितो विभाति कस्मै देवायहविषा विधेम ||
yaṃ krandasī avasā tastabhāne abhyaikṣetāṃ manasārejamāne |
 yatrādhi sūra udito vibhāti kasmai devāyahaviṣā vidhema ||
[10.121.7] आपो ह यद बर्हतीर्विश्वमायन गर्भं दधानाजनयन्तीरग्निम |
 ततो देवानां समवर्ततासुरेकःकस्मै देवाय हविषा विधेम ||
āpo ha yad bṛhatīrviśvamāyan gharbhaṃ dadhānājanayantīraghnim |
 tato devānāṃ samavartatāsurekaḥkasmai devāya haviṣā vidhema ||
[10.121.8] यश्चिदापो महिना पर्यपश्यद दक्षं दधानाजनयन्तीर्यज्ञम |
 यो देवेष्वधि देव एक आसीत कस्मैदेवाय हविषा विधेम ||
yaścidāpo mahinā paryapaśyad dakṣaṃ dadhānājanayantīryajñam |
 yo deveṣvadhi deva eka āsīt kasmaidevāya haviṣā vidhema ||
[10.121.9] मा नो हिंसीज्जनिता यः पर्थिव्या यो वा दिवंसत्यधर्मा जजान |
 यश्चापश्चन्द्रा बर्हतीर्जजानकस्मै देवाय हविषा विधेम ||
mā no hiṃsījjanitā yaḥ pṛthivyā yo vā divaṃsatyadharmā jajāna |
 yaścāpaścandrā bṛhatīrjajānakasmai devāya haviṣā vidhema ||
[10.121.10] परजापते न तवदेतान्यन्यो विश्वा जातानि परि ताबभूव |
 यत्कामास्ते जुहुमस्तन नो अस्तु वयं सयाम पतयोरयीणाम ||
prajāpate na tvadetānyanyo viśvā jātāni pari tābabhūva |
 yatkāmāste juhumastan no astu vayaṃ syāma patayorayīṇām ||

### Hymn 10.122

[10.122.1] वसुं न चित्रमहसं गर्णीषे वामं शेवमतिथिमद्विषेण्यम |
 स रासते शुरुधो विश्वधायसो.अग्निर्होताग्र्हपतिः सुवीर्यम ||
vasuṃ na citramahasaṃ ghṛṇīṣe vāmaṃ śevamatithimadviṣeṇyam |
 sa rāsate śurudho viśvadhāyaso.aghnirhotāghṛhapatiḥ suvīryam ||
[10.122.2] जुषाणो अग्ने परति हर्य मे वचो विश्वानि विद्वान वयुनानिसुक्रतो |
 घर्तनिर्णिग बरह्मणे गातुमेरय तव देवाजनयन्ननु वरतम ||
juṣāṇo aghne prati harya me vaco viśvāni vidvān vayunānisukrato |
 ghṛtanirṇigh brahmaṇe ghātumeraya tava devāajanayannanu vratam ||
[10.122.3] सप्त धामानि परियन्नमर्त्यो दाशद दाशुषे सुक्र्तेमामहस्व |
 सुवीरेण रयिणाग्ने सवाभुवा यस्त आनट्समिधा तं जुषस्व ||
sapta dhāmāni pariyannamartyo dāśad dāśuṣe sukṛtemāmahasva |
 suvīreṇa rayiṇāghne svābhuvā yasta ānaṭsamidhā taṃ juṣasva ||
[10.122.4] यज्ञस्य केतुं परथमं पुरोहितं हविष्मन्त ईळते सप्तवाजिनम |
 शर्ण्वन्तमग्निं घर्तप्र्ष्ठमुक्षणम्प्र्णन्तं देवं पर्णते सुवीर्यम ||
yajñasya ketuṃ prathamaṃ purohitaṃ haviṣmanta īḷate saptavājinam |
 śṛṇvantamaghniṃ ghṛtapṛṣṭhamukṣaṇampṛṇantaṃ devaṃ pṛṇate suvīryam ||
[10.122.5] टवं दूतः परथमो वरेण्यः स हूयमानो अम्र्तायमत्स्व |
 तवां मर्जयन मरुतो दाशुषो गर्हे तवां सतोमेभिर्भ्र्गवो वि रुरुचुः ||
ṭvaṃ dūtaḥ prathamo vareṇyaḥ sa hūyamāno amṛtāyamatsva |
 tvāṃ marjayan maruto dāśuṣo ghṛhe tvāṃ stomebhirbhṛghavo vi rurucuḥ ||
[10.122.6] इषं दुहन सुदुघां विश्वधायसं यज्ञप्रियेयजमानाय सुक्रतो |
 अग्ने घर्तस्नुस्त्रिरतानि दीद्यद्वर्तिर्यज्ञं परियन सुक्रतूयसे ||
iṣaṃ duhan sudughāṃ viśvadhāyasaṃ yajñapriyeyajamānāya sukrato |
 aghne ghṛtasnustrirtāni dīdyadvartiryajñaṃ pariyan sukratūyase ||
[10.122.7] तवामिदस्या उषसो वयुष्टिषु दूतं कर्ण्वाना अयजन्तमानुषाः |
 तवां देवा महयाय्याय वाव्र्धुराज्यमग्नेनिम्र्जन्तो अध्वरे ||
tvāmidasyā uṣaso vyuṣṭiṣu dūtaṃ kṛṇvānā ayajantamānuṣāḥ |
 tvāṃ devā mahayāyyāya vāvṛdhurājyamaghnenimṛjanto adhvare ||
[10.122.8] नि तवा वसिष्ठा अह्वन्त वाजिनं गर्णन्तो अग्ने विदथेषुवेधसः |
 रायस पोषं यजमानेषु धारय यूयं पातस्वस्तिभिः सदा नः ||
ni tvā vasiṣṭhā ahvanta vājinaṃ ghṛṇanto aghne vidatheṣuvedhasaḥ |
 rāyas poṣaṃ yajamāneṣu dhāraya yūyaṃ pātasvastibhiḥ sadā naḥ ||

### Hymn 10.123

[10.123.1] अयं वेनश्चोदयत पर्श्निगर्भा जयोतिर्जरायू रजसोविमाने |
 इममपां संगमे सूर्यस्य शिशुं न विप्रामतिभी रिहन्ति ||
ayaṃ venaścodayat pṛśnigharbhā jyotirjarāyū rajasovimāne |
 imamapāṃ saṃghame sūryasya śiśuṃ na viprāmatibhī rihanti ||
[10.123.2] समुद्रादूर्मिमुदियर्ति वेनो नभोजाः पर्ष्ठंहर्यतस्य दर्शि |
 रतस्य सानावधि विष्टपि भराट्समानं योनिमभ्यनूषत वराः ||
samudrādūrmimudiyarti veno nabhojāḥ pṛṣṭhaṃharyatasya darśi |
 ṛtasya sānāvadhi viṣṭapi bhrāṭsamānaṃ yonimabhyanūṣata vrāḥ ||
[10.123.3] समानं पूर्वीरभि वावशानास्तिष्ठन वत्सस्यमातरः सनीळाः |
 रतस्य सानावधि चक्रमाणारिहन्ति मध्वो अम्र्तस्य वाणीः ||
samānaṃ pūrvīrabhi vāvaśānāstiṣṭhan vatsasyamātaraḥ sanīḷāḥ |
 ṛtasya sānāvadhi cakramāṇārihanti madhvo amṛtasya vāṇīḥ ||
[10.123.4] जानन्तो रूपमक्र्पन्त विप्रा मर्गस्य घोषं महिषस्य हिग्मन |
 रतेन यन्तो अधि सिन्धुमस्थुर्विदद गन्धर्वोम्र्तानि नाम ||
jānanto rūpamakṛpanta viprā mṛghasya ghoṣaṃ mahiṣasya highman |
 ṛtena yanto adhi sindhumasthurvidad ghandharvoamṛtāni nāma ||
[10.123.5] अप्सरा जारमुपसिष्मियाणा योषा बिभर्ति परमे वयोमन |
 चरत परियस्य योनिषु परियः सन सीदत पक्षे हिरण्ययेस वेनः ||
apsarā jāramupasiṣmiyāṇā yoṣā bibharti parame vyoman |
 carat priyasya yoniṣu priyaḥ san sīdat pakṣe hiraṇyayesa venaḥ ||
[10.123.6] नाके सुपर्णमुप यत पतन्तं हर्दा वेनन्तो अभ्यचक्षतत्वा |
 हिरण्यपक्षं वरुणस्य दूतं यमस्य योनौशकुनं भुरण्युम ||
nāke suparṇamupa yat patantaṃ hṛdā venanto abhyacakṣatatvā |
 hiraṇyapakṣaṃ varuṇasya dūtaṃ yamasya yonauśakunaṃ bhuraṇyum ||
[10.123.7] ऊर्ध्वो गन्धर्वो अधि नाके अस्थात परत्यं चित्रा बिभ्रदस्यायुधानि |
 वसानो अत्कं सुरभिं दर्शे कं सवर्णनाम जनत परियाणि ||
ūrdhvo ghandharvo adhi nāke asthāt pratyaṃ citrā bibhradasyāyudhāni |
 vasāno atkaṃ surabhiṃ dṛśe kaṃ svarṇanāma janata priyāṇi ||
[10.123.8] दरप्सः समुद्रमभि यज्जिगाति पश्यन गर्ध्रस्य चक्षसाविधर्मन |
 भानुः शुक्रेण शोचिषा चकानस्त्र्तीये चक्रेरजसि परियाणि ||
drapsaḥ samudramabhi yajjighāti paśyan ghṛdhrasya cakṣasāvidharman |
 bhānuḥ śukreṇa śociṣā cakānastṛtīye cakrerajasi priyāṇi ||

### Hymn 10.124

[10.124.1] इमं नो अग्न उप यज्ञमेहि पञ्चयामं तरिव्र्तंसप्ततन्तुम |
 असो हव्यवाळ उत नः पुरोगा जयोगेवदीर्घं तम आशयिष्ठाः ||
imaṃ no aghna upa yajñamehi pañcayāmaṃ trivṛtaṃsaptatantum |
 aso havyavāḷ uta naḥ puroghā jyoghevadīrghaṃ tama āśayiṣṭhāḥ ||
[10.124.2] अदेवाद देवः परचता गुहा यन परपश्यमानो अम्र्तत्वमेमि |
 शिवं यत सन्तमशिवो जहामि सवात सख्यादरणींनाभिमेमि ||
adevād devaḥ pracatā ghuhā yan prapaśyamāno amṛtatvamemi |
 śivaṃ yat santamaśivo jahāmi svāt sakhyādaraṇīṃnābhimemi ||
[10.124.3] पश्यन्नन्यस्या अतिथिं वयाया रतस्य धाम वि मिमेपुरूणि |
 शंसामि पित्रे असुराय शेवमयज्ञियाद्यज्ञियं भागमेमि ||
paśyannanyasyā atithiṃ vayāyā ṛtasya dhāma vi mimepurūṇi |
 śaṃsāmi pitre asurāya śevamayajñiyādyajñiyaṃ bhāghamemi ||
[10.124.4] बह्वीः समा अकरमन्तरस्मिन्निन्द्रं वर्णानः पितरंजहामि |
 अग्निः सोमो वरुणस्ते चयवन्ते पर्यावर्द्राष्ट्रं तदवाम्यायन ||
bahvīḥ samā akaramantarasminnindraṃ vṛṇānaḥ pitaraṃjahāmi |
 aghniḥ somo varuṇaste cyavante paryāvardrāṣṭraṃ tadavāmyāyan ||
[10.124.5] निर्माया उ तये असुरा अभूवन तवं च मा वरुण कामयासे |
 रतेन राजन्नन्र्तं विविञ्चन मम राष्ट्रस्याधिपत्यमेहि ||
nirmāyā u tye asurā abhūvan tvaṃ ca mā varuṇa kāmayāse |
 ṛtena rājannanṛtaṃ viviñcan mama rāṣṭrasyādhipatyamehi ||
[10.124.6] इदं सवरिदमिदास वाममयं परकाश उर्वन्तरिक्षम |
 हनाव वर्त्रं निरेहि सोम हविष टवा सन्तं हविषायजाम ||
idaṃ svaridamidāsa vāmamayaṃ prakāśa urvantarikṣam |
 hanāva vṛtraṃ nirehi soma haviṣ ṭvā santaṃ haviṣāyajāma ||
[10.124.7] कविः कवित्वा दिवि रूपमासजदप्रभूती वरुणो निरपः सर्जत |
 कषेमं कर्ण्वाना जनयो न सिन्धवश ता अस्यवर्णं शुचयो भरिभ्रति ||
kaviḥ kavitvā divi rūpamāsajadaprabhūtī varuṇo nirapaḥ sṛjat |
 kṣemaṃ kṛṇvānā janayo na sindhavaś tā asyavarṇaṃ śucayo bharibhrati ||
[10.124.8] ता अस्य जयेष्ठमिन्द्रियं सचन्ते ता ईमा कषेतिस्वधया मदन्तीः |
 ता इं विशो न राजानं वर्णानाबीभत्सुवो अप वर्त्रादतिष्ठन ||
tā asya jyeṣṭhamindriyaṃ sacante tā īmā kṣetisvadhayā madantīḥ |
 tā iṃ viśo na rājānaṃ vṛṇānābībhatsuvo apa vṛtrādatiṣṭhan ||
[10.124.9] बीभत्सूनां सयुजं हंसमाहुरपां दिव्यानांसख्ये चरन्तम |
 अनुष्टुभमनु चर्चूर्यमाणमिन्द्रं निचिक्युः कवयो मनीषा ||
bībhatsūnāṃ sayujaṃ haṃsamāhurapāṃ divyānāṃsakhye carantam |
 anuṣṭubhamanu carcūryamāṇamindraṃ nicikyuḥ kavayo manīṣā ||

### Hymn 10.125

[10.125.1] अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुतविश्वदेवैः |
 अहं मित्रावरुणोभा बिभर्म्यहमिन्द्राग्नीहमश्विनोभा ||
ahaṃ rudrebhirvasubhiścarāmyahamādityairutaviśvadevaiḥ |
 ahaṃ mitrāvaruṇobhā bibharmyahamindrāghnīahamaśvinobhā ||
[10.125.2] अहं सोममाहनसं बिभर्म्यहं तवष्टारमुतपूषणं भगम |
 अहं दधामि दरविणं हविष्मतेसुप्राव्ये यजमानाय सुन्वते ||
ahaṃ somamāhanasaṃ bibharmyahaṃ tvaṣṭāramutapūṣaṇaṃ bhagham |
 ahaṃ dadhāmi draviṇaṃ haviṣmatesuprāvye yajamānāya sunvate ||
[10.125.3] अहं राष्ट्री संगमनी वसूनां चिकितुषी परथमायज्ञियानाम |
 तां मा देवा वयदधुः पुरुत्राभूरिस्थात्रां भूर्यावेशयन्तीम ||
ahaṃ rāṣṭrī saṃghamanī vasūnāṃ cikituṣī prathamāyajñiyānām |
 tāṃ mā devā vyadadhuḥ purutrābhūristhātrāṃ bhūryāveśayantīm ||
[10.125.4] मया सो अन्नमत्ति यो विपश्यति यः पराणिति य ईंश्र्णोत्युक्तम |
 अमन्तवो मां त उप कषियन्ति शरुधिश्रुत शरद्धिवं ते वदामि ||
mayā so annamatti yo vipaśyati yaḥ prāṇiti ya īṃśṛṇotyuktam |
 amantavo māṃ ta upa kṣiyanti śrudhiśruta śraddhivaṃ te vadāmi ||
[10.125.5] अहमेव सवयमिदं वदामि जुष्टं देवेभिरुतमानुषेभिः |
 यं कामये तं-तमुग्रं कर्णोमि तम्ब्रह्माणं तं रषिं तं सुमेधाम ||
ahameva svayamidaṃ vadāmi juṣṭaṃ devebhirutamānuṣebhiḥ |
 yaṃ kāmaye taṃ-tamughraṃ kṛṇomi tambrahmāṇaṃ taṃ ṛṣiṃ taṃ sumedhām ||
[10.125.6] अहं रुद्राय धनुरा तनोमि बरह्मद्विषे शरवे हन्तवाु |
 अहं जनाय समदं कर्णोम्यहं दयावाप्र्थिवी आविवेश ||
ahaṃ rudrāya dhanurā tanomi brahmadviṣe śarave hantavāu |
 ahaṃ janāya samadaṃ kṛṇomyahaṃ dyāvāpṛthivī āviveśa ||
[10.125.7] अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे |
 ततो वि तिष्ठे भुवनानु विश्वोतामूं दयांवर्ष्मणोप सप्र्शामि ||
ahaṃ suve pitaramasya mūrdhan mama yonirapsvantaḥ samudre |
 tato vi tiṣṭhe bhuvanānu viśvotāmūṃ dyāṃvarṣmaṇopa spṛśāmi ||
[10.125.8] अहमेव वात इव पर वाम्यारभमाणा भुवनानि विश्वा |
 परो दिवा पर एना पर्थिव्यैतावती महिना सं बभूव ||
ahameva vāta iva pra vāmyārabhamāṇā bhuvanāni viśvā |
 paro divā para enā pṛthivyaitāvatī mahinā saṃ babhūva ||

### Hymn 10.126

[10.126.1] न तमंहो न दुरितं देवासो अष्ट मर्त्यम |
 सजोषसोयमर्यमा मित्रो नयन्ति वरुणो अति दविषः ||
na tamaṃho na duritaṃ devāso aṣṭa martyam |
 sajoṣasoyamaryamā mitro nayanti varuṇo ati dviṣaḥ ||
[10.126.2] तद धि वयं वर्णीमहे वरुण मित्रार्यमन |
 येना निरंहसो यूयं पाथ नेथा च मर्त्यमति दविषः ||
tad dhi vayaṃ vṛṇīmahe varuṇa mitrāryaman |
 yenā niraṃhaso yūyaṃ pātha nethā ca martyamati dviṣaḥ ||
[10.126.3] ते नूनं नो.अयमूतये वरुणो मित्रो अर्यमा |
 नयिष्था उनो नेषणि पर्षिष्ठा उ नः पर्षण्यति दविषः ||
te nūnaṃ no.ayamūtaye varuṇo mitro aryamā |
 nayiṣthā uno neṣaṇi parṣiṣṭhā u naḥ parṣaṇyati dviṣaḥ ||
[10.126.4] यूयं विश्वं परि पाथ वरुणो मित्रो अर्यमा |
 युष्माकंशर्मणि परिये सयाम सुप्रणीतयो.अति दविषः ||
yūyaṃ viśvaṃ pari pātha varuṇo mitro aryamā |
 yuṣmākaṃśarmaṇi priye syāma supraṇītayo.ati dviṣaḥ ||
[10.126.5] आदित्यासो अति सरिधो वरुणो मित्रो अर्यमा |
 उग्रं मरुद्भीरुद्रं हुवेमेन्द्रमग्निं सवस्तये.अति दविषः ||
ādityāso ati sridho varuṇo mitro aryamā |
 ughraṃ marudbhīrudraṃ huvemendramaghniṃ svastaye.ati dviṣaḥ ||
[10.126.6] नेतार ऊ षु णस्तिरो वरुणो मित्रो अर्यमा |
 अति विश्वानिदुरिता राजानश्चर्षणीनामति दविषः ||
netāra ū ṣu ṇastiro varuṇo mitro aryamā |
 ati viśvāniduritā rājānaścarṣaṇīnāmati dviṣaḥ ||
[10.126.7] शुनमस्मभ्यमूतये वरुणो मित्रो अर्यमा |
 शर्म यछन्तुसप्रथ आदित्यासो यदीमहे अति दविषः ||
śunamasmabhyamūtaye varuṇo mitro aryamā |
 śarma yachantusapratha ādityāso yadīmahe ati dviṣaḥ ||
[10.126.8] यथा ह तयद वसवो गौर्यं चित पदि षिताममुञ्चतायजत्राः |
 एवो षवस्मन मुञ्चता वयंहः पर तार्यग्नेप्रतरं न आयुः ||
yathā ha tyad vasavo ghauryaṃ cit padi ṣitāmamuñcatāyajatrāḥ |
 evo ṣvasman muñcatā vyaṃhaḥ pra tāryaghneprataraṃ na āyuḥ ||

### Hymn 10.127

[10.127.1] रात्री वयख्यदायती पुरुत्रा देव्यक्षभिः |
 विश्वाधि शरियो.अधित ||
rātrī vyakhyadāyatī purutrā devyakṣabhiḥ |
 viśvāadhi śriyo.adhita ||
[10.127.2] ओर्वप्रा अमर्त्या निवतो देव्युद्वतः |
 जयोतिषा बाधतेतमः ||
orvaprā amartyā nivato devyudvataḥ |
 jyotiṣā bādhatetamaḥ ||
[10.127.3] निरु सवसारमस्क्र्तोषसं देव्यायती |
 अपेदु हासतेतमः ||
niru svasāramaskṛtoṣasaṃ devyāyatī |
 apedu hāsatetamaḥ ||
[10.127.4] सा नो अद्य यस्या वयं नि ते यामन्न्नविक्ष्महि |
 वर्क्षेन वसतिं वयः ||
sā no adya yasyā vayaṃ ni te yāmannnavikṣmahi |
 vṛkṣena vasatiṃ vayaḥ ||
[10.127.5] नि गरामासो अविक्षत नि पद्वन्तो नि पक्षिणः |
 निश्येनासश्चिदर्थिनः ||
ni ghrāmāso avikṣata ni padvanto ni pakṣiṇaḥ |
 niśyenāsaścidarthinaḥ ||
[10.127.6] यावया वर्क्यं वर्कं यवय सतेनमूर्म्ये |
 अथा नःसुतरा भव ||
yāvayā vṛkyaṃ vṛkaṃ yavaya stenamūrmye |
 athā naḥsutarā bhava ||
[10.127.7] उप मा पेपिशत तमः कर्ष्णं वयक्तमस्थित |
 उष रणेवयातय ||
upa mā pepiśat tamaḥ kṛṣṇaṃ vyaktamasthita |
 uṣa ṛṇevayātaya ||
[10.127.8] उप ते गा इवाकरं वर्णीष्व दुहितर्दिवः |
 रात्रि सतोमंन जिग्युषे ||
upa te ghā ivākaraṃ vṛṇīṣva duhitardivaḥ |
 rātri stomaṃna jighyuṣe ||

### Hymn 10.128

[10.128.1] ममाग्ने वर्चो विहवेष्वस्तु वयं तवेन्धानास्तन्वम्पुषेम |
 मह्यं नमन्तां परदिशश्चतस्रस्त्वयाध्यक्षेणप्र्तना जयेम ||
mamāghne varco vihaveṣvastu vayaṃ tvendhānāstanvampuṣema |
 mahyaṃ namantāṃ pradiśaścatasrastvayādhyakṣeṇapṛtanā jayema ||
[10.128.2] मम देवा विहवे सन्तु सर्व इन्द्रवन्तो मरुतो विष्णुरग्निः |
 ममान्तरिक्षमुरुलोकमस्तु मह्यं वातः पवतांकामे अस्मिन ||
mama devā vihave santu sarva indravanto maruto viṣṇuraghniḥ |
 mamāntarikṣamurulokamastu mahyaṃ vātaḥ pavatāṃkāme asmin ||
[10.128.3] मयि देवा दरविणमा यजन्तां मय्याशीरस्तु मयिदेवहूतिः |
 दैव्या होतारो वनुषन्त पूर्वे.अरिष्टाःस्याम तन्वा सुवीराः ||
mayi devā draviṇamā yajantāṃ mayyāśīrastu mayidevahūtiḥ |
 daivyā hotāro vanuṣanta pūrve.ariṣṭāḥsyāma tanvā suvīrāḥ ||
[10.128.4] मह्यं यजन्तु मम यानि हव्याकूतिः सत्या मनसो मे अस्तु |
 एनो मा नि गां कतमच्चनाहं विश्वे देवासो अधिवोचता नः ||
mahyaṃ yajantu mama yāni havyākūtiḥ satyā manaso me astu |
 eno mā ni ghāṃ katamaccanāhaṃ viśve devāso adhivocatā naḥ ||
[10.128.5] देवीः षळ उर्वीरुरु नः कर्णोत विश्वे देवास इहवीरयध्वम |
 मा हास्महि परजया मा तनूभिर्मा रधामद्विषते सोम राजन ||
devīḥ ṣaḷ urvīruru naḥ kṛṇota viśve devāsa ihavīrayadhvam |
 mā hāsmahi prajayā mā tanūbhirmā radhāmadviṣate soma rājan ||
[10.128.6] अग्ने मन्युं परतिनुदन परेषामदब्धो गोपाः परि पाहि नस्त्वम |
 परत्यञ्चो यन्तु निगुतः पुनस्ते.अमैषां चित्तम्प्रबुधां वि नेशत ||
aghne manyuṃ pratinudan pareṣāmadabdho ghopāḥ pari pāhi nastvam |
 pratyañco yantu nighutaḥ punaste.amaiṣāṃ cittamprabudhāṃ vi neśat ||
[10.128.7] धाता धातॄणां भुवनस्य यस पतिर्देवं तरातारमभिमातिषाहम |
 इमं यज्ञमश्विनोभा बर्हस्पतिर्देवाः पान्तु यजमानं नयर्थात ||
dhātā dhātṝṇāṃ bhuvanasya yas patirdevaṃ trātāramabhimātiṣāham |
 imaṃ yajñamaśvinobhā bṛhaspatirdevāḥ pāntu yajamānaṃ nyarthāt ||
[10.128.8] उरुव्यचा नो महिषः शर्म यंसदस्मिन हवे पुरुहूतःपुरुक्षुः |
 स नः परजायै हर्यश्व मर्ळयेन्द्र मा नोरीरिषो मा परा दाः ||
uruvyacā no mahiṣaḥ śarma yaṃsadasmin have puruhūtaḥpurukṣuḥ |
 sa naḥ prajāyai haryaśva mṛḷayendra mā norīriṣo mā parā dāḥ ||
[10.128.9] ये नः सपत्ना अप ते भवन्त्विन्द्राग्निभ्यामव बाधामहेतान |
 वसवो रुद्रा आदित्या उपरिस्प्र्शं मोग्रं चेत्तारमधिराजमक्रन ||
ye naḥ sapatnā apa te bhavantvindrāghnibhyāmava bādhāmahetān |
 vasavo rudrā ādityā uparispṛśaṃ moghraṃ cettāramadhirājamakran ||

### Hymn 10.129

[10.129.1] नासदासीन नो सदासीत तदानीं नासीद रजो नो वयोमापरो यत |
 किमावरीवः कुह कस्य शर्मन्नम्भः किमासीद गहनं गभीरम ||
nāsadāsīn no sadāsīt tadānīṃ nāsīd rajo no vyomāparo yat |
 kimāvarīvaḥ kuha kasya śarmannambhaḥ kimāsīd ghahanaṃ ghabhīram ||
[10.129.2] न मर्त्युरासीदम्र्तं न तर्हि न रात्र्या अह्न आसीत्प्रकेतः |
 आनीदवातं सवधया तदेकं तस्माद्धान्यन न परः किं चनास ||
na mṛtyurāsīdamṛtaṃ na tarhi na rātryā ahna āsītpraketaḥ |
 ānīdavātaṃ svadhayā tadekaṃ tasmāddhānyan na paraḥ kiṃ canāsa ||
[10.129.3] तम आसीत तमसा गूळमग्रे.अप्रकेतं सलिलं सर्वमािदम |
 तुछ्येनाभ्वपिहितं यदासीत तपसस्तन्महिनाजायतैकम ||
tama āsīt tamasā ghūḷamaghre.apraketaṃ salilaṃ sarvamāidam |
 tuchyenābhvapihitaṃ yadāsīt tapasastanmahinājāyataikam ||
[10.129.4] कामस्तदग्रे समवर्तताधि मनसो रेतः परथमं यदासीत |
 सतो बन्धुमसति निरविन्दन हर्दि परतीष्याकवयो मनीषा ||
kāmastadaghre samavartatādhi manaso retaḥ prathamaṃ yadāsīt |
 sato bandhumasati niravindan hṛdi pratīṣyākavayo manīṣā ||
[10.129.5] तिरश्चीनो विततो रश्मिरेषामधः सविदासी.अ.अ.अत |
 रेतोधाासन महिमान आसन सवधा अवस्तात परयतिः परस्तात ||
tiraścīno vitato raśmireṣāmadhaḥ svidāsī.a.a.at |
 retodhāāsan mahimāna āsan svadhā avastāt prayatiḥ parastāt ||
[10.129.6] को अद्धा वेद क इह पर वोचत कुत आजाता कुत इयंविस्र्ष्टिः |
 अर्वाग देवा अस्य विसर्जनेनाथा को वेद यताबभूव ||
ko addhā veda ka iha pra vocat kuta ājātā kuta iyaṃvisṛṣṭiḥ |
 arvāgh devā asya visarjanenāthā ko veda yataābabhūva ||
[10.129.7] इयं विस्र्ष्टिर्यत आबभूव यदि वा दधे यदि वा न |
 यो अस्याध्यक्षः परमे वयोमन सो अङग वेद यदि वा नवेद ||
iyaṃ visṛṣṭiryata ābabhūva yadi vā dadhe yadi vā na |
 yo asyādhyakṣaḥ parame vyoman so aṅgha veda yadi vā naveda ||

### Hymn 10.130

[10.130.1] यो यज्ञो विश्वतस्तन्तुभिस्तत एकशतं देवकर्मेभिरायतः |
 इमे वयन्ति पितरो य आययुः पर वयाप वयेत्यासते तते ||
yo yajño viśvatastantubhistata ekaśataṃ devakarmebhirāyataḥ |
 ime vayanti pitaro ya āyayuḥ pra vayāpa vayetyāsate tate ||
[10.130.2] पुमानेनं तनुत उत कर्णत्ति पुमान वि तत्ने अधि नाकेस्मिन |
 इमे मयूखा उप सेदुरू सदः सामानि चक्रुस्तसराण्योतवे ||
pumānenaṃ tanuta ut kṛṇatti pumān vi tatne adhi nākeasmin |
 ime mayūkhā upa sedurū sadaḥ sāmāni cakrustasarāṇyotave ||
[10.130.3] कासीत परमा परतिमा किं निदानमाज्यं किमासीत्परिधिः क आसीत |
 छन्दः किमासीत परौगं किमुक्थंयद देवा देवमयजन्त विश्वे ||
kāsīt pramā pratimā kiṃ nidānamājyaṃ kimāsītparidhiḥ ka āsīt |
 chandaḥ kimāsīt praughaṃ kimukthaṃyad devā devamayajanta viśve ||
[10.130.4] अग्नेर्गायत्र्यभवत सयुग्वोष्णिहया सविता सं बभूव |
 अनुष्टुभा सोम उक्थैर्महस्वान बर्हस्पतेर्ब्र्हती वाचमावत ||
aghnerghāyatryabhavat sayughvoṣṇihayā savitā saṃ babhūva |
 anuṣṭubhā soma ukthairmahasvān bṛhaspaterbṛhatī vācamāvat ||
[10.130.5] विराण मित्रावरुणयोरभिश्रीरिन्द्रस्य तरिष्टुब इहभागो अह्नः |
 विश्वान देवाञ जगत्या विवेश तेनचाक्ळिप्र रषयो मनुष्याः ||
virāṇ mitrāvaruṇayorabhiśrīrindrasya triṣṭub ihabhāgho ahnaḥ |
 viśvān devāñ jaghatyā viveśa tenacākḷipra ṛṣayo manuṣyāḥ ||
[10.130.6] चाक्ळिप्रे तेन रषयो मनुष्या यज्ञे जाते पितरो नःपुराणे |
 पश्यन मन्ये मनसा चक्षसा तान य इमंयज्ञमयजन्त पूर्वे ||
cākḷipre tena ṛṣayo manuṣyā yajñe jāte pitaro naḥpurāṇe |
 paśyan manye manasā cakṣasā tān ya imaṃyajñamayajanta pūrve ||
[10.130.7] सहस्तोमाः सहछन्दस आव्र्तः सहप्रमा रषयः सप्तदैव्याः |
 पूर्वेषां पन्थामनुद्र्श्य धीरा अन्वालेभिरेरथ्यो न रश्मीन ||
sahastomāḥ sahachandasa āvṛtaḥ sahapramā ṛṣayaḥ saptadaivyāḥ |
 pūrveṣāṃ panthāmanudṛśya dhīrā anvālebhirerathyo na raśmīn ||

### Hymn 10.131

[10.131.1] अप पराच इन्द्र विश्वानमित्रानपापाचो अभिभूते नुदस्व |
 अपोदीचो अप शूराधराच उरौ यथा तव शर्मन्मदेम ||
apa prāca indra viśvānamitrānapāpāco abhibhūte nudasva |
 apodīco apa śūrādharāca urau yathā tava śarmanmadema ||
[10.131.2] कुविदङग यवमन्तो यवं चिद यथा दान्त्यनुपूर्वंवियूय |
 इहेहैषां कर्णुहि भोजनानि ये बर्हिषोनमोव्र्क्तिं न जग्मुः ||
kuvidaṅgha yavamanto yavaṃ cid yathā dāntyanupūrvaṃviyūya |
 ihehaiṣāṃ kṛṇuhi bhojanāni ye barhiṣonamovṛktiṃ na jaghmuḥ ||
[10.131.3] नहि सथूर्य रतुथा यातमस्ति नोत शरवो विविदेसंगमेषु |
 गव्यन्त इन्द्रं सख्याय विप्रा अश्वायन्तोव्र्षणं वाजयन्तः ||
nahi sthūry ṛtuthā yātamasti nota śravo vividesaṃghameṣu |
 ghavyanta indraṃ sakhyāya viprā aśvāyantovṛṣaṇaṃ vājayantaḥ ||
[10.131.4] युवं सुराममश्विना नमुचावासुरे सचा |
 विपिपानाशुभस पती इन्द्रं कर्मस्वावतम ||
yuvaṃ surāmamaśvinā namucāvāsure sacā |
 vipipānāśubhas patī indraṃ karmasvāvatam ||
[10.131.5] पुत्रमिव पितरावश्विनोभेन्द्रावथुः काव्यैर्दंसनाभिः |
 यत सुरामं वयपिबः शचीभिः सरस्वतीत्वा मघवन्नभिष्णक ||
putramiva pitarāvaśvinobhendrāvathuḥ kāvyairdaṃsanābhiḥ |
 yat surāmaṃ vyapibaḥ śacībhiḥ sarasvatītvā maghavannabhiṣṇak ||
[10.131.6] इन्द्रः सुत्रामा सववानवोभिः सुम्र्ळीको भवतुविश्ववेदाः |
 बाधतां दवेषो अभयं कर्णोतु सुवीर्यस्यपतयः सयाम ||
indraḥ sutrāmā svavānavobhiḥ sumṛḷīko bhavatuviśvavedāḥ |
 bādhatāṃ dveṣo abhayaṃ kṛṇotu suvīryasyapatayaḥ syāma ||
[10.131.7] तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे सयाम |
 स सुत्रामा सववानिन्द्रो अस्मे आराच्चिद दवेषः सनुतर्युयोतु ||
tasya vayaṃ sumatau yajñiyasyāpi bhadre saumanase syāma |
 sa sutrāmā svavānindro asme ārāccid dveṣaḥ sanutaryuyotu ||

### Hymn 10.132

[10.132.1] ईजानमिद दयौर्गूर्तावसुरीजानं भूमिरभिप्रभूषणि |
 ईजानं देवावश्विनावभि सुम्नैरवर्धताम ||
ījānamid dyaurghūrtāvasurījānaṃ bhūmirabhiprabhūṣaṇi |
 ījānaṃ devāvaśvināvabhi sumnairavardhatām ||
[10.132.2] ता वां मित्रावरुणा धारयत्क्षिती सुषुम्नेषितत्वतायजामसि |
 युवोः कराणाय सख्यैरभि षयाम रक्षसः ||
tā vāṃ mitrāvaruṇā dhārayatkṣitī suṣumneṣitatvatāyajāmasi |
 yuvoḥ krāṇāya sakhyairabhi ṣyāma rakṣasaḥ ||
[10.132.3] अधा चिन नु यद दिधिषामहे वामभि परियं रेक्णःपत्यमानाः |
 दद्वान वा यत पुष्यति रेक्णः सं वारन्नकिरस्य मघानि ||
adhā cin nu yad didhiṣāmahe vāmabhi priyaṃ rekṇaḥpatyamānāḥ |
 dadvān vā yat puṣyati rekṇaḥ saṃ vārannakirasya maghāni ||
[10.132.4] असावन्यो असुर सूयत दयौस्त्वं विश्वेषां वरुणासिराजा |
 मूर्धा रथस्य चाकन नैतावतैनसान्तकध्रुक ||
asāvanyo asura sūyata dyaustvaṃ viśveṣāṃ varuṇāsirājā |
 mūrdhā rathasya cākan naitāvatainasāntakadhruk ||
[10.132.5] अस्मिन सवेतच्छकपूत एनो हिते मित्रे निगतान हन्ति वीरान |
 अवोर्वा यद धात तनूष्ववः परियासु यज्ञियास्वर्वा ||
asmin svetacchakapūta eno hite mitre nighatān hanti vīrān |
 avorvā yad dhāt tanūṣvavaḥ priyāsu yajñiyāsvarvā ||
[10.132.6] युवोर्हि मातादितिर्विचेतसा दयौर्न भूमिः पयसापुपूतनि |
 अव परिया दिदिष्टन सूरो निनिक्त रश्मिभिः ||
yuvorhi mātāditirvicetasā dyaurna bhūmiḥ payasāpupūtani |
 ava priyā didiṣṭana sūro ninikta raśmibhiḥ ||
[10.132.7] युवं हयप्नराजावसीदतं तिष्ठद रथं नधूर्षदं वनर्षदम |
 ता नः कणूकयन्तीर्न्र्मेधस्तत्रे अंहसः सुमेधस्तत्रे अंहसः ||
yuvaṃ hyapnarājāvasīdataṃ tiṣṭhad rathaṃ nadhūrṣadaṃ vanarṣadam |
 tā naḥ kaṇūkayantīrnṛmedhastatre aṃhasaḥ sumedhastatre aṃhasaḥ ||

### Hymn 10.133

[10.133.1] परो षवस्मै पुरोरथमिन्द्राय शूषमर्चत |
 अभीके चिदुलोकक्र्त संगे समत्सु वर्त्रहास्माकं बोधि चोदितानभन्तामन्यकेषां जयाका अधि धन्वसु ||
pro ṣvasmai purorathamindrāya śūṣamarcata |
 abhīke cidulokakṛt saṃghe samatsu vṛtrahāsmākaṃ bodhi coditānabhantāmanyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu ||
[10.133.2] तवं सिन्धून्रवास्र्जो.अधराचो अहन्नहिम |
 अशत्रुरिन्द्रजज्ञिषे विश्वं पुष्यसि वार्यं तं तवा परि षवजामहेनभन्तामन्यकेषां जयाका अधि धन्वसु ||
tvaṃ sindhūnravāsṛjo.adharāco ahannahim |
 aśatrurindrajajñiṣe viśvaṃ puṣyasi vāryaṃ taṃ tvā pari ṣvajāmahenabhantāmanyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu ||
[10.133.3] वि षु विश्वा अरातयो.अर्यो नशन्त नो धियः |
 अस्तासिशत्रवे वधं यो न इन्द्र जिघांसति या ते रातिर्ददिर्वसु नभन्तामन्यकेषां जयाका अधि धन्वसु ||
vi ṣu viśvā arātayo.aryo naśanta no dhiyaḥ |
 astāsiśatrave vadhaṃ yo na indra jighāṃsati yā te rātirdadirvasu nabhantāmanyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu ||
[10.133.4] यो न इन्द्राभितो जनो वर्कायुरादिदेशति |
 अधस्पदं तमीं कर्धि विबाधो असि सासहिर्नभन्तामन्यकेषां जयाकाधि धन्वसु ||
yo na indrābhito jano vṛkāyurādideśati |
 adhaspadaṃ tamīṃ kṛdhi vibādho asi sāsahirnabhantāmanyakeṣāṃ jyākāadhi dhanvasu ||
[10.133.5] यो न इन्द्राभिदासति सनाभिर्यश्च निष्ट्यः |
 अव तस्यबलं तिर महीव दयौरध तमना नभन्तामन्यकेषांज्याका अधि धन्वसु ||
yo na indrābhidāsati sanābhiryaśca niṣṭyaḥ |
 ava tasyabalaṃ tira mahīva dyauradha tmanā nabhantāmanyakeṣāṃjyākā adhi dhanvasu ||
[10.133.6] वयमिन्द्र तवायवः सखित्वमा रभामहे |
 रतस्य नःपथा नयाति विश्वानि दुरिता नभन्तामन्यकेषांज्याका अधि धन्वसु ||
vayamindra tvāyavaḥ sakhitvamā rabhāmahe |
 ṛtasya naḥpathā nayāti viśvāni duritā nabhantāmanyakeṣāṃjyākā adhi dhanvasu ||
[10.133.7] अस्मभ्यं सु तवमिन्द्र तां शिक्ष या दोहते परति वरंजरित्रे |
 अछिद्रोध्नी पीपयद यथा नः सहस्रधारापयसा मही गौः ||
asmabhyaṃ su tvamindra tāṃ śikṣa yā dohate prati varaṃjaritre |
 achidrodhnī pīpayad yathā naḥ sahasradhārāpayasā mahī ghauḥ ||

### Hymn 10.134

[10.134.1] उभे यदिन्द्र रोदसी आपप्राथोषा इव |
 महान्तं तवामहीनां सम्राजं चर्षणीनां देवी जनित्र्यजीजनद्भद्रा जनित्र्यजीजनत ||
ubhe yadindra rodasī āpaprāthoṣā iva |
 mahāntaṃ tvāmahīnāṃ samrājaṃ carṣaṇīnāṃ devī janitryajījanadbhadrā janitryajījanat ||
[10.134.2] अव सम दुर्हणायतो मर्तस्य तनुहि सथिरम |
 अधस्पदं तमीं कर्धि यो अस्मानादिदेशति देवी जनित्र्यजीजनद भद्राजनित्र्यजीजनत ||
ava sma durhaṇāyato martasya tanuhi sthiram |
 adhaspadaṃ tamīṃ kṛdhi yo asmānādideśati devī janitryajījanad bhadrājanitryajījanat ||
[10.134.3] अव तया बर्हतीरिषो विश्वश्चन्द्रा अमित्रहन |
 शचीभिःशक्र धूनुहीन्द्र विश्वाभिरूतिभिर्देवी जनित्र्य... ||
ava tyā bṛhatīriṣo viśvaścandrā amitrahan |
 śacībhiḥśakra dhūnuhīndra viśvābhirūtibhirdevī janitry... ||
[10.134.4] अव यत तवं शतक्रतविन्द्र विश्वानि धूनुषे |
 रयिंन सुन्वते सचा सहस्रिणीभिरूतिभिर्देवी जनित्र्य... ||
ava yat tvaṃ śatakratavindra viśvāni dhūnuṣe |
 rayiṃna sunvate sacā sahasriṇībhirūtibhirdevī janitry... ||
[10.134.5] अव सवेदा इवाभितो विष्वक पतन्तु दिद्यवः |
 दूर्वाया इवतन्तवो वयस्मदेतु दुर्मतिर्देवी जनीत्र्य... ||
ava svedā ivābhito viṣvak patantu didyavaḥ |
 dūrvāyā ivatantavo vyasmadetu durmatirdevī janītry... ||
[10.134.6] दीर्घं हयङकुशं यथा शक्तिं बिभर्षि मन्तुमः |
 पूर्वेण मघवन पदाजो वयां यथा यमो देवी जनित्र्य... ||
dīrghaṃ hyaṅkuśaṃ yathā śaktiṃ bibharṣi mantumaḥ |
 pūrveṇa maghavan padājo vayāṃ yathā yamo devī janitry... ||
[10.134.7] नकिर्देवा मिनीमसि नकिरा योपयामसि मन्त्रश्रुत्यंचरामसि |
 पक्षेभिरपिकक्षेभिरत्राभि सं रभामहे ||
nakirdevā minīmasi nakirā yopayāmasi mantraśrutyaṃcarāmasi |
 pakṣebhirapikakṣebhiratrābhi saṃ rabhāmahe ||

### Hymn 10.135

[10.135.1] यस्मिन वर्क्षे सुपलाशे देवैः सम्पिबते यमः |
 अत्रा नोविश्पतिः पिता पुराणाननु वेनति ||
yasmin vṛkṣe supalāśe devaiḥ sampibate yamaḥ |
 atrā noviśpatiḥ pitā purāṇānanu venati ||
[10.135.2] पुराणाननुवेनन्तं चरन्तं पापयामुया |
 असूयन्नभ्यचाक्षं तस्मा अस्प्र्हयं पुनः ||
purāṇānanuvenantaṃ carantaṃ pāpayāmuyā |
 asūyannabhyacākṣaṃ tasmā aspṛhayaṃ punaḥ ||
[10.135.3] यं कुमार नवं रथमचक्रं मनसाक्र्णोः |
 एकेषंविश्वतः पराञ्चमपश्यन्नधि तिष्ठसि ||
yaṃ kumāra navaṃ rathamacakraṃ manasākṛṇoḥ |
 ekeṣaṃviśvataḥ prāñcamapaśyannadhi tiṣṭhasi ||
[10.135.4] यं कुमार परावर्तयो रथं विप्रेभ्यस परि |
 तंसामानु परावर्तत समितो नाव्याहितम ||
yaṃ kumāra prāvartayo rathaṃ viprebhyas pari |
 taṃsāmānu prāvartata samito nāvyāhitam ||
[10.135.5] कः कुमारमजनयद रथं को निरवर्तयत |
 कः सवित तदद्य नो बरूयादनुदेयी यथाभवत ||
kaḥ kumāramajanayad rathaṃ ko niravartayat |
 kaḥ svit tadadya no brūyādanudeyī yathābhavat ||
[10.135.6] यथाभवदनुदेयी ततो अग्रमजायत |
 पुरस्ताद बुध्नाततः पश्चान निरयणं कर्तम ||
yathābhavadanudeyī tato aghramajāyata |
 purastād budhnaātataḥ paścān nirayaṇaṃ kṛtam ||
[10.135.7] इदं यमस्य सादनं देवमानं यदुच्यते |
 इयमस्यधम्यते नाळीरयं गीर्भिः परिष्क्र्तः ||
idaṃ yamasya sādanaṃ devamānaṃ yaducyate |
 iyamasyadhamyate nāḷīrayaṃ ghīrbhiḥ pariṣkṛtaḥ ||

### Hymn 10.136

[10.136.1] केश्यग्निं केशी विषं केशी बिभर्ति रोदसी |
 केशीविश्वं सवर्द्र्शे केशीदं जयोतिरुच्यते ||
keśyaghniṃ keśī viṣaṃ keśī bibharti rodasī |
 keśīviśvaṃ svardṛśe keśīdaṃ jyotirucyate ||
[10.136.2] मुनयो वातरशनाः पिशङगा वसते मला |
 वातस्यानुध्राजिं यन्ति यद देवासो अविक्षत ||
munayo vātaraśanāḥ piśaṅghā vasate malā |
 vātasyānudhrājiṃ yanti yad devāso avikṣata ||
[10.136.3] उन्मदिता मौनेयन वाताना तस्थिमा वयम |
 शरीरेदस्माकं यूयं मर्तासो अभि पश्यथ ||
unmaditā mauneyana vātānā tasthimā vayam |
 śarīredasmākaṃ yūyaṃ martāso abhi paśyatha ||
[10.136.4] अन्तरिक्षेण पतति विश्वा रूपावचाकशत |
 मुनिर्देवस्य-देवस्य सौक्र्त्याय सखा हितः ||
antarikṣeṇa patati viśvā rūpāvacākaśat |
 munirdevasya-devasya saukṛtyāya sakhā hitaḥ ||
[10.136.5] वातस्याश्वो वायोः सखाथो देवेषितो मुनिः |
 उभौसमुद्रावा कषेति यश्च पूर्व उतापरः ||
vātasyāśvo vāyoḥ sakhātho deveṣito muniḥ |
 ubhausamudrāvā kṣeti yaśca pūrva utāparaḥ ||
[10.136.6] अप्सरसां गन्धर्वाणां मर्गाणां चरणे चरन |
 केशीकेतस्य विद्वान सखा सवादुर्मदिन्तमः ||
apsarasāṃ ghandharvāṇāṃ mṛghāṇāṃ caraṇe caran |
 keśīketasya vidvān sakhā svādurmadintamaḥ ||
[10.136.7] वायुरस्मा उपामन्थत पिनष्टि समा कुनन्नमा |
 केशीविषस्य पात्रेण यद रुद्रेणापिबत सह ||
vāyurasmā upāmanthat pinaṣṭi smā kunannamā |
 keśīviṣasya pātreṇa yad rudreṇāpibat saha ||

### Hymn 10.137

[10.137.1] उत देवा अवहितं देवा उन नयथा पुनः |
 उतागश्चक्रुषं देवा देवा जीवयथा पुनः ||
uta devā avahitaṃ devā un nayathā punaḥ |
 utāghaścakruṣaṃ devā devā jīvayathā punaḥ ||
[10.137.2] दवाविमौ वातौ वात आ सिन्धोरा परावतः |
 दक्षन्ते अन्य आ वातु परान्यो वातु यद रपः ||
dvāvimau vātau vāta ā sindhorā parāvataḥ |
 dakṣante anya ā vātu parānyo vātu yad rapaḥ ||
[10.137.3] आ वात वाहि भेषजं वि वात वाहि यद रपः |
 तवं हिविश्वभेषजो देवानां दूत ईयसे ||
ā vāta vāhi bheṣajaṃ vi vāta vāhi yad rapaḥ |
 tvaṃ hiviśvabheṣajo devānāṃ dūta īyase ||
[10.137.4] आ तवागमं शन्तातिभिरथो अरिष्टतातिभिः |
 दक्षन्ते भद्रमाभार्षं परा यक्ष्मं सुवामि ते ||
ā tvāghamaṃ śantātibhiratho ariṣṭatātibhiḥ |
 dakṣante bhadramābhārṣaṃ parā yakṣmaṃ suvāmi te ||
[10.137.5] तरायन्तामिह देवास्त्रायतां मरुतां गणः |
 तरायन्तां विश्वा भूतानि यथायमरपा असत ||
trāyantāmiha devāstrāyatāṃ marutāṃ ghaṇaḥ |
 trāyantāṃ viśvā bhūtāni yathāyamarapā asat ||
[10.137.6] आप इद वा उ भेषजीरापो अमीवचातनीः |
 आपःसर्वस्य भेषजीस्तास्ते कर्ण्वन्तु भेषजम ||
āpa id vā u bheṣajīrāpo amīvacātanīḥ |
 āpaḥsarvasya bheṣajīstāste kṛṇvantu bheṣajam ||
[10.137.7] हस्ताभ्यां दशशाखा भयां जिह्वा वाचः पुरोगवी |
 अनामयित्नुभ्यां तवा तभ्यां तवोप सप्र्शामसि ||
hastābhyāṃ daśaśākhā bhyāṃ jihvā vācaḥ puroghavī |
 anāmayitnubhyāṃ tvā tabhyāṃ tvopa spṛśāmasi ||

### Hymn 10.138

[10.138.1] तव तय इन्द्र सख्येषु वह्नय रतं मन्वाना वयदर्दिरुर्वलम |
 यत्रा दशस्यन्नुषसो रिणन्नपः कुत्सायमन्मन्नह्यश्च दंसयः ||
tava tya indra sakhyeṣu vahnaya ṛtaṃ manvānā vyadardirurvalam |
 yatrā daśasyannuṣaso riṇannapaḥ kutsāyamanmannahyaśca daṃsayaḥ ||
[10.138.2] अवास्र्जः परस्वः शवञ्चयो गिरिनुदाज उस्रा अपिबोमधु परियम |
 अवर्धयो वनिनो अस्य दंससा शुशोचसूर्य रतजातया गिरा ||
avāsṛjaḥ prasvaḥ śvañcayo ghirinudāja usrā apibomadhu priyam |
 avardhayo vanino asya daṃsasā śuśocasūrya ṛtajātayā ghirā ||
[10.138.3] वि सूर्यो मध्ये अमुचद रथं दिवो विदद दासय परतिमानमार्यः |
 दर्ळानि पिप्रोरसुरस्य मायिन इन्द्रो वयास्यच्चक्र्वान रजिश्वना ||
vi sūryo madhye amucad rathaṃ divo vidad dāsaya pratimānamāryaḥ |
 dṛḷāni piprorasurasya māyina indro vyāsyaccakṛvān ṛjiśvanā ||
[10.138.4] अनाध्र्ष्टानि धर्षितो वयास्यन निधीन्रदेवानम्र्णदयास्यः |
 मासेव सूर्यो वसु पुर्यमा ददे गर्णानःशत्रून्रश्र्णाद विरुक्मता ||
anādhṛṣṭāni dhṛṣito vyāsyan nidhīnradevānamṛṇadayāsyaḥ |
 māseva sūryo vasu puryamā dade ghṛṇānaḥśatrūnraśṛṇād virukmatā ||
[10.138.5] अयुद्धसेनो विभ्वा विभिन्दता दाशद वर्त्रहा तुज्यानि तेजते |
 इन्द्रस्य वज्रादबिभेदभिश्नथः पराक्रामच्छुन्ध्युरजहदुष अनः ||
ayuddhaseno vibhvā vibhindatā dāśad vṛtrahā tujyāni tejate |
 indrasya vajrādabibhedabhiśnathaḥ prākrāmacchundhyurajahaduṣa anaḥ ||
[10.138.6] एता तया ते शरुत्यानि केवला यदेक एकमक्र्णोरयज्ञम |
 मासां विधानमदधा अधि दयवि तवया विभिन्नम्भरति परधिं पिता ||
etā tyā te śrutyāni kevalā yadeka ekamakṛṇorayajñam |
 māsāṃ vidhānamadadhā adhi dyavi tvayā vibhinnambharati pradhiṃ pitā ||

### Hymn 10.139

[10.139.1] सूर्यरश्मिर्हरिकेशः पुरस्तात सविता जयोतिरुदयानजस्रम |
 तस्य पूषा परसवे याति विद्वान सम्पश्यन्विश्वा भुवनानि गोपाः ||
sūryaraśmirharikeśaḥ purastāt savitā jyotirudayānajasram |
 tasya pūṣā prasave yāti vidvān sampaśyanviśvā bhuvanāni ghopāḥ ||
[10.139.2] नर्चक्षा एष दिवो मध्य आस्त आपप्रिवान रोदसीन्तरिक्षम |
 स विश्वाचीरभि चष्टे घर्ताचीरन्तरापूर्वमपरं च केतुम ||
nṛcakṣā eṣa divo madhya āsta āpaprivān rodasīantarikṣam |
 sa viśvācīrabhi caṣṭe ghṛtācīrantarāpūrvamaparaṃ ca ketum ||
[10.139.3] रायो बुध्नः संगमनो वसूनां विश्वा रूपाभि चष्टेशचीभिः |
 देव इव सविता सत्यधर्मेन्द्रो न तस्थौसमरे धनानाम ||
rāyo budhnaḥ saṃghamano vasūnāṃ viśvā rūpābhi caṣṭeśacībhiḥ |
 deva iva savitā satyadharmendro na tasthausamare dhanānām ||
[10.139.4] विश्वावसुं सोम गन्धर्वमापो दद्र्शुषीस्तद रतेना वयायन |
 तदन्ववैदिन्द्रो रारहाण आसां परि सुर्यस्यपरिधिन्रपश्यत ||
viśvāvasuṃ soma ghandharvamāpo dadṛśuṣīstad ṛtenā vyāyan |
 tadanvavaidindro rārahāṇa āsāṃ pari suryasyaparidhinrapaśyat ||
[10.139.5] विश्वावसुरभि तन नो गर्णातु दिव्यो गन्धर्वो रजसोविमानः |
 यद वा घा सत्यमुत यन न विद्म धियोहिन्वानो धिय इन नो अव्याः ||
viśvāvasurabhi tan no ghṛṇātu divyo ghandharvo rajasovimānaḥ |
 yad vā ghā satyamuta yan na vidma dhiyohinvāno dhiya in no avyāḥ ||
[10.139.6] सस्निमविन्दच्चरणे नदीनामपाव्र्णोद दुरो अश्मव्रजानाम |
 परासां गन्धर्वो अम्र्तानि वोचदिन्द्रो दक्षं परि जानादहीनाम ||
sasnimavindaccaraṇe nadīnāmapāvṛṇod duro aśmavrajānām |
 prāsāṃ ghandharvo amṛtāni vocadindro dakṣaṃ pari jānādahīnām ||

### Hymn 10.140

[10.140.1] अग्ने तव शरवो वयो महि भराजन्ते अर्चयो विभावसो |
 बर्हद्भानो शवसा वाजमुक्थ्यं दधासि दाशुषे कवे ||
aghne tava śravo vayo mahi bhrājante arcayo vibhāvaso |
 bṛhadbhāno śavasā vājamukthyaṃ dadhāsi dāśuṣe kave ||
[10.140.2] पावकवर्चाः शुक्रवर्चा अनूनवर्चा उदियर्षि भानुना |
 पुत्रो मातरा विचरन्नुपावसि पर्णक्षि रोदसी उभे ||
pāvakavarcāḥ śukravarcā anūnavarcā udiyarṣi bhānunā |
 putro mātarā vicarannupāvasi pṛṇakṣi rodasī ubhe ||
[10.140.3] ऊर्जो नपाज्जातवेदः सुशस्तिभिर्मन्दस्व धीतिभिर्हितः |
 तवे इषः सं दधुर्भूरिवर्पसश्चित्रोतयो वामजाताः ||
ūrjo napājjātavedaḥ suśastibhirmandasva dhītibhirhitaḥ |
 tve iṣaḥ saṃ dadhurbhūrivarpasaścitrotayo vāmajātāḥ ||
[10.140.4] इरज्यन्नग्ने परथयस्व जन्तुभिरस्मे रायो अमर्त्य |
 सदर्शतस्य वपुषो वि राजसि पर्णक्षि सानसिं करतुम ||
irajyannaghne prathayasva jantubhirasme rāyo amartya |
 sadarśatasya vapuṣo vi rājasi pṛṇakṣi sānasiṃ kratum ||
[10.140.5] इष्कर्तारमध्वरस्य परचेतसं कषयन्तं राधसो महः |
 रातिं वामस्य सुभगां महीमिषं दधासि सानसिंरयिम ||
iṣkartāramadhvarasya pracetasaṃ kṣayantaṃ rādhaso mahaḥ |
 rātiṃ vāmasya subhaghāṃ mahīmiṣaṃ dadhāsi sānasiṃrayim ||
[10.140.6] रतावानं महिषं विश्वदर्शतमग्निं सुम्नाय दधिरेपुरो जनाः |
 शरुत्कर्णं सप्रथस्तमं तवा गिरा दैव्यम्मानुषा युगा ||
ṛtāvānaṃ mahiṣaṃ viśvadarśatamaghniṃ sumnāya dadhirepuro janāḥ |
 śrutkarṇaṃ saprathastamaṃ tvā ghirā daivyammānuṣā yughā ||

### Hymn 10.141

[10.141.1] अग्ने अछा वदेह नः परत्यं नः सुमना भव |
 पर नोयछ विशस पते धनदा असि नस्त्वम ||
aghne achā vadeha naḥ pratyaṃ naḥ sumanā bhava |
 pra noyacha viśas pate dhanadā asi nastvam ||
[10.141.2] पर नो यछत्वर्यमा पर भगः पर बर्हस्पतिः |
 परदेवाः परोत सून्र्ता रायो देवी ददातु नः ||
pra no yachatvaryamā pra bhaghaḥ pra bṛhaspatiḥ |
 pradevāḥ prota sūnṛtā rāyo devī dadātu naḥ ||
[10.141.3] सोमं राजानमवसे.अग्निं गीर्भिर्हवामहे |
 आदित्यान्विष्णुं सूर्यं बरह्माणं च बर्हस्पतिम ||
somaṃ rājānamavase.aghniṃ ghīrbhirhavāmahe |
 ādityānviṣṇuṃ sūryaṃ brahmāṇaṃ ca bṛhaspatim ||
[10.141.4] इन्द्रवायू बर्हस्पतिं सुहवेह हवामहे |
 यथा नः सर्वैज्जनः संगत्यां सुमना असत ||
indravāyū bṛhaspatiṃ suhaveha havāmahe |
 yathā naḥ sarvaijjanaḥ saṃghatyāṃ sumanā asat ||
[10.141.5] अर्यमणं बर्हस्पतिमिन्द्रं दानाय चोदय |
 वातंविष्णुं सरस्वतीं सवितारं च वाजिनम ||
aryamaṇaṃ bṛhaspatimindraṃ dānāya codaya |
 vātaṃviṣṇuṃ sarasvatīṃ savitāraṃ ca vājinam ||
[10.141.6] तवं नो अग्ने अग्निभिर्ब्रह्म यज्ञं च वर्धय |
 तवं नोदेवतातये रायो दानाय चोदय ||
tvaṃ no aghne aghnibhirbrahma yajñaṃ ca vardhaya |
 tvaṃ nodevatātaye rāyo dānāya codaya ||

### Hymn 10.142

[10.142.1] अयमग्ने जरिता तवे अभूदपि सहसः सूनो नह्यन्यदस्त्याप्यम |
 भद्रं हि शर्म तरिवरूथमस्ति त आरेहिंसानामप दिद्युमा कर्धि ||
ayamaghne jaritā tve abhūdapi sahasaḥ sūno nahyanyadastyāpyam |
 bhadraṃ hi śarma trivarūthamasti ta ārehiṃsānāmapa didyumā kṛdhi ||
[10.142.2] परवत ते अग्ने जनिमा पितूयतः साचीव विश्वा भुवना नय्र्ञ्जसे |
 पर सप्तयः पर सनिषन्त नो धियः पुरश्चरन्तिपशुपा इव तमना ||
pravat te aghne janimā pitūyataḥ sācīva viśvā bhuvanā nyṛñjase |
 pra saptayaḥ pra saniṣanta no dhiyaḥ puraścarantipaśupā iva tmanā ||
[10.142.3] उत वा उ परि वर्णक्षि बप्सद बहोरग्न उलपस्य सवधावः |
 उत खिल्या उर्वराणां भवन्ति मा ते हेतिं तविषींचुक्रुधाम ||
uta vā u pari vṛṇakṣi bapsad bahoraghna ulapasya svadhāvaḥ |
 uta khilyā urvarāṇāṃ bhavanti mā te hetiṃ taviṣīṃcukrudhāma ||
[10.142.4] यदुद्वतो निवतो यासि बप्सत पर्थगेषि परगर्धिनीवसेना |
 यदा ते वातो अनुवाति शोचिर्वप्तेव शमश्रु वपसिप्र भूम ||
yadudvato nivato yāsi bapsat pṛthagheṣi praghardhinīvasenā |
 yadā te vāto anuvāti śocirvapteva śmaśru vapasipra bhūma ||
[10.142.5] परत्यस्य शरेणयो दद्र्श्र एकं नियानं बहवो रथासः |
 बाहू यदग्ने अनुमर्म्र्जानो नयंं उत्तानामन्वेषिभूमिम ||
pratyasya śreṇayo dadṛśra ekaṃ niyānaṃ bahavo rathāsaḥ |
 bāhū yadaghne anumarmṛjāno nyaṃṃ uttānāmanveṣibhūmim ||
[10.142.6] उत ते शुष्मा जिहतामुत ते अर्चिरुत ते अग्ने शशमानस्यवाजाः |
 उच्छ्वञ्चस्व नि नम वर्धमान आ तवाद्य विश्वेवसवः सदन्तु ||
ut te śuṣmā jihatāmut te arcirut te aghne śaśamānasyavājāḥ |
 ucchvañcasva ni nama vardhamāna ā tvādya viśvevasavaḥ sadantu ||
[10.142.7] अपामिदं नययनं समुद्रस्य निवेशनम |
 अन्यंक्र्णुष्वेतः पन्थां तेन याहि वशाननु ||
apāmidaṃ nyayanaṃ samudrasya niveśanam |
 anyaṃkṛṇuṣvetaḥ panthāṃ tena yāhi vaśānanu ||
[10.142.8] आयने ते परायणे दूर्वा रोहन्तु पुष्पिणिः |
 हरदाश्चपुण्डरीकाणि समुद्रस्य गर्हा इमे ||
āyane te parāyaṇe dūrvā rohantu puṣpiṇiḥ |
 hradāścapuṇḍarīkāṇi samudrasya ghṛhā ime ||

### Hymn 10.143

[10.143.1] तयं चिदत्रिं रतजुरमर्थमश्वं न यातवे |
 कक्षिवन्तं यदी पुना रथं न कर्णुथो नवम ||
tyaṃ cidatriṃ ṛtajuramarthamaśvaṃ na yātave |
 kakṣivantaṃ yadī punā rathaṃ na kṛṇutho navam ||
[10.143.2] तयं चिदश्वं न वाजिनमरेणवो यमत्नत |
 दर्ळंग्रन्थिं न वि षयतमत्रिं यविष्ठमा रजः ||
tyaṃ cidaśvaṃ na vājinamareṇavo yamatnata |
 dṛḷaṃghranthiṃ na vi ṣyatamatriṃ yaviṣṭhamā rajaḥ ||
[10.143.3] नरा दंसिष्ठवत्रये शुभ्रा सिषासतं धियः |
 अथा हि वां दिवो नरा पुन सतोमो न विशसे ||
narā daṃsiṣṭhavatraye śubhrā siṣāsataṃ dhiyaḥ |
 athā hi vāṃ divo narā puna stomo na viśase ||
[10.143.4] चिते तद वां सुराधसा रातिः सुमतिरश्विना |
 आ यन्नः सदने पर्थौ समने पर्षथो नरा ||
cite tad vāṃ surādhasā rātiḥ sumatiraśvinā |
 ā yannaḥ sadane pṛthau samane parṣatho narā ||
[10.143.5] युवं भुज्युं समुद्र आ रजसः पार ईङखितम |
 यातमछा पतत्रिभिर्नासत्या सातये कर्तम ||
yuvaṃ bhujyuṃ samudra ā rajasaḥ pāra īṅkhitam |
 yātamachā patatribhirnāsatyā sātaye kṛtam ||
[10.143.6] आ वां सुम्नैः शम्यू इव मंहिष्ठा विश्ववेदसा |
 समस्मे भूषतं नरोत्सं न पिप्युषीरिषः ||
ā vāṃ sumnaiḥ śamyū iva maṃhiṣṭhā viśvavedasā |
 samasme bhūṣataṃ narotsaṃ na pipyuṣīriṣaḥ ||

### Hymn 10.144

[10.144.1] अयं हि ते अमर्त्य इन्दुरत्यो न पत्यते |
 दक्षो विश्वायुर्वेधसे ||
ayaṃ hi te amartya induratyo na patyate |
 dakṣo viśvāyurvedhase ||
[10.144.2] अयमस्मासु काव्य रभुर्वज्रो दास्वते |
 अयं बिभर्त्यूर्ध्वक्र्शनं मदं रभुर्न कर्त्व्यं मदम ||
ayamasmāsu kāvya ṛbhurvajro dāsvate |
 ayaṃ bibhartyūrdhvakṛśanaṃ madaṃ ṛbhurna kṛtvyaṃ madam ||
[10.144.3] घर्षुः शयेनाय कर्त्वन आसु सवासु वंसगः |
 अव दीधेदहीशुवः ||
ghṛṣuḥ śyenāya kṛtvana āsu svāsu vaṃsaghaḥ |
 ava dīdhedahīśuvaḥ ||
[10.144.4] यं सुपर्णः परावतः शयेनस्य पुत्र आभरत |
 शतचक्रं यो.अह्यो वर्तनिः ||
yaṃ suparṇaḥ parāvataḥ śyenasya putra ābharat |
 śatacakraṃ yo.ahyo vartaniḥ ||
[10.144.5] यं ते शयेनश्चारुमव्र्कं पदाभरदरुणं मानमन्धसः |
 एना वयो वि तार्यायुर्जीवस एना जागारबन्धुता ||
yaṃ te śyenaścārumavṛkaṃ padābharadaruṇaṃ mānamandhasaḥ |
 enā vayo vi tāryāyurjīvasa enā jāghārabandhutā ||
[10.144.6] एवा तदिन्द्र इन्दुना देवेषु चिद धारयाते महि तयजः |
 करत्वा वयो वि तार्यायुः सुक्रतो करत्वायमस्मदासुतः ||
evā tadindra indunā deveṣu cid dhārayāte mahi tyajaḥ |
 kratvā vayo vi tāryāyuḥ sukrato kratvāyamasmadāsutaḥ ||

### Hymn 10.145

[10.145.1] इमां खनाम्योषधिं वीरुधं बलवत्तमाम |
 ययासपत्नीं बाधते यया संविन्दते पतिम ||
imāṃ khanāmyoṣadhiṃ vīrudhaṃ balavattamām |
 yayāsapatnīṃ bādhate yayā saṃvindate patim ||
[10.145.2] उत्तानपर्णे सुभगे देवजूते सहस्वति |
 सपत्नीं मे पराधम पतिं मे केवलं कुरु ||
uttānaparṇe subhaghe devajūte sahasvati |
 sapatnīṃ me parādhama patiṃ me kevalaṃ kuru ||
[10.145.3] उत्तराहमुत्तर उत्तरेदुत्तराभ्यः |
 अथा सपत्नी याममाधरा साधराभ्यः ||
uttarāhamuttara uttareduttarābhyaḥ |
 athā sapatnī yāmamādharā sādharābhyaḥ ||
[10.145.4] नह्यस्या नाम गर्भ्णामि नो अस्मिन रमते जने |
 परामेवपरावतं सपत्नीं गमयामसि ||
nahyasyā nāma ghṛbhṇāmi no asmin ramate jane |
 parāmevaparāvataṃ sapatnīṃ ghamayāmasi ||
[10.145.5] अहमस्मि सहमानाथ तवमसि सासहिः |
 उभे सहस्वतीभूत्वी सपत्नीं मे सहावहै ||
ahamasmi sahamānātha tvamasi sāsahiḥ |
 ubhe sahasvatībhūtvī sapatnīṃ me sahāvahai ||
[10.145.6] उप ते.अधां सहमानामभि तवाधां सहीयसा |
 मामनुप्र ते मनो वत्सं गौरिव धावतु पथा वारिव धावतु ||
upa te.adhāṃ sahamānāmabhi tvādhāṃ sahīyasā |
 māmanupra te mano vatsaṃ ghauriva dhāvatu pathā vāriva dhāvatu ||

### Hymn 10.146

[10.146.1] अरण्यान्यरण्यान्यसौ या परेव नश्यसि |
 कथाग्रामं न पर्छसि न तवा भीरिव विन्दती.अ.अ.अन ||
araṇyānyaraṇyānyasau yā preva naśyasi |
 kathāghrāmaṃ na pṛchasi na tvā bhīriva vindatī.a.a.an ||
[10.146.2] वर्षारवाय वदते यदुपावति चिच्चिकः |
 आघाटिभिरिवधावयन्नरण्यानिर्महीयते ||
vṛṣāravāya vadate yadupāvati ciccikaḥ |
 āghāṭibhirivadhāvayannaraṇyānirmahīyate ||
[10.146.3] उत गाव इवादन्त्युत वेश्मेव दर्श्यते |
 उतो अरण्यानिःसायं शकटीरिव सर्जति ||
uta ghāva ivādantyuta veśmeva dṛśyate |
 uto araṇyāniḥsāyaṃ śakaṭīriva sarjati ||
[10.146.4] गामङगैष आ हवयति दार्वङगैषो अपावधीत |
 वसन्नरण्यान्यां सायमक्रुक्षदिति मन्यते ||
ghāmaṅghaiṣa ā hvayati dārvaṅghaiṣo apāvadhīt |
 vasannaraṇyānyāṃ sāyamakrukṣaditi manyate ||
[10.146.5] न वा अरण्यानिर्हन्त्यन्यश्चेन नाभिगछति |
 सवादोःफलस्य जग्ध्वाय यथाकामं नि पद्यते ||
na vā araṇyānirhantyanyaścen nābhighachati |
 svādoḥphalasya jaghdhvāya yathākāmaṃ ni padyate ||
[10.146.6] आञ्जनगन्धिं सुरभिं बह्वन्नामक्र्षीवलाम |
 पराहम्म्र्गाणां मातरमरण्यानिमशंसिषम ||
āñjanaghandhiṃ surabhiṃ bahvannāmakṛṣīvalām |
 prāhammṛghāṇāṃ mātaramaraṇyānimaśaṃsiṣam ||

### Hymn 10.147

[10.147.1] शरत ते दधामि परथमाय मन्यवे.अहन यद वर्त्रं नर्यंविवेरपः |
 उभे यत तवा भवतो रोदसी अनु रेजतेशुष्मात पर्थिवी चिदद्रिवः ||
śrat te dadhāmi prathamāya manyave.ahan yad vṛtraṃ naryaṃviverapaḥ |
 ubhe yat tvā bhavato rodasī anu rejateśuṣmāt pṛthivī cidadrivaḥ ||
[10.147.2] तवं मायाभिरनवद्य मायिनं शरवस्यता मनसा वर्त्रमर्दयः |
 तवमिन नरो वर्णते गविष्टिषु तवां विश्वासुहव्यास्विष्टिषु ||
tvaṃ māyābhiranavadya māyinaṃ śravasyatā manasā vṛtramardayaḥ |
 tvamin naro vṛṇate ghaviṣṭiṣu tvāṃ viśvāsuhavyāsviṣṭiṣu ||
[10.147.3] ऐषु चाकन्धि पुरुहूत सूरिषु वर्धासो ये मघवन्नानशुर्मघम |
 अर्चन्ति तोके तनये परिष्टिषु मेधसाता वाजिनमह्रये धने ||
aiṣu cākandhi puruhūta sūriṣu vṛdhāso ye maghavannānaśurmagham |
 arcanti toke tanaye pariṣṭiṣu medhasātā vājinamahraye dhane ||
[10.147.4] स इन नु रायः सुभ्र्तस्य चाकनन मदं यो अस्य रंह्यंचिकेतति |
 तवाव्र्धो मघवन दाश्वध्वरो मक्षू स वाजम्भरते धना नर्भिः ||
sa in nu rāyaḥ subhṛtasya cākanan madaṃ yo asya raṃhyaṃciketati |
 tvāvṛdho maghavan dāśvadhvaro makṣū sa vājambharate dhanā nṛbhiḥ ||
[10.147.5] तवं शर्धाय महिना गर्णान उरु कर्धि मघवञ्छग्धिरायः |
 तवं नो मित्रो वरुणो न मायी पित्वो न दस्मदयसे विभक्ता ||
tvaṃ śardhāya mahinā ghṛṇāna uru kṛdhi maghavañchaghdhirāyaḥ |
 tvaṃ no mitro varuṇo na māyī pitvo na dasmadayase vibhaktā ||

### Hymn 10.148

[10.148.1] सुष्वाणास इन्द्र सतुमसि तवा ससवांसश्च तुविन्र्म्णवाजम |
 आ नो भर सुवितं यस्य चाकन तमना तनासनुयाम तवोताः ||
suṣvāṇāsa indra stumasi tvā sasavāṃsaśca tuvinṛmṇavājam |
 ā no bhara suvitaṃ yasya cākan tmanā tanāsanuyāma tvotāḥ ||
[10.148.2] रष्वस्त्वमिन्द्र शूर जातो दासीर्विशः सूर्येणसह्याः |
 गुहा हितं गुह्यं गूळमप्सु बिभ्र्मसिप्रस्रवणे न सोमम ||
ṛṣvastvamindra śūra jāto dāsīrviśaḥ sūryeṇasahyāḥ |
 ghuhā hitaṃ ghuhyaṃ ghūḷamapsu bibhṛmasiprasravaṇe na somam ||
[10.148.3] अर्यो वा गिरो अभ्यर्च विद्वान रषीणां विप्रः सुमतिंचकानः |
 ते सयाम ये रणयन्त सोमैरेनोत तुभ्यंरथोळ भक्षैः ||
aryo vā ghiro abhyarca vidvān ṛṣīṇāṃ vipraḥ sumatiṃcakānaḥ |
 te syāma ye raṇayanta somairenota tubhyaṃrathoḷa bhakṣaiḥ ||
[10.148.4] इमा बरह्मेन्द्र तुभ्यं शंसि दा नर्भ्यो नर्णां शूरशवः |
 तेभिर्भव सक्रतुर्येषु चाकन्नुत तरायस्वग्र्णत उत सतीन ||
imā brahmendra tubhyaṃ śaṃsi dā nṛbhyo nṛṇāṃ śūraśavaḥ |
 tebhirbhava sakraturyeṣu cākannuta trāyasvaghṛṇata uta stīn ||
[10.148.5] शरुधी हवमिन्द्र शूर पर्थ्या उत सतवसे वेन्यस्यार्कैः |
 आ यस्ते योनिं घर्तवन्तमस्वारूर्मिर्न निम्नैर्द्रवयन्त वक्वाः ||
śrudhī havamindra śūra pṛthyā uta stavase venyasyārkaiḥ |
 ā yaste yoniṃ ghṛtavantamasvārūrmirna nimnairdravayanta vakvāḥ ||

### Hymn 10.149

[10.149.1] सविता यन्त्रैः पर्थिवीमरम्णादस्कम्भने सविता दयामद्रंहत |
 अश्वमिवाधुक्षद धुनिमन्तरिक्षमतूर्तेबद्धं सविता समुद्रम ||
savitā yantraiḥ pṛthivīmaramṇādaskambhane savitā dyāmadṛṃhat |
 aśvamivādhukṣad dhunimantarikṣamatūrtebaddhaṃ savitā samudram ||
[10.149.2] यत्रा समुद्र सकभितो वयौनदपां नपात सविता तस्यवेद |
 अतो भूरत आ उत्थितं रजो.अतो दयावाप्र्थिवीप्रथेताम ||
yatrā samudra skabhito vyaunadapāṃ napāt savitā tasyaveda |
 ato bhūrata ā utthitaṃ rajo.ato dyāvāpṛthivīaprathetām ||
[10.149.3] पश्चेदमन्यदभवद यजत्रममर्त्यस्य भुवनस्य भूना |
 सुपर्णो अङग सवितुर्गरुत्मान पूर्वो जातः स उ अस्यानुधर्म ||
paścedamanyadabhavad yajatramamartyasya bhuvanasya bhūnā |
 suparṇo aṅgha saviturgharutmān pūrvo jātaḥ sa u asyānudharma ||
[10.149.4] गाव इव गरामं यूयुधिरिवाश्वान वाश्रेव वत्संसुमना दुहाना |
 पतिरिव जायामभि नो नयेतु धर्तादिवः सविता विश्ववारः ||
ghāva iva ghrāmaṃ yūyudhirivāśvān vāśreva vatsaṃsumanā duhānā |
 patiriva jāyāmabhi no nyetu dhartādivaḥ savitā viśvavāraḥ ||
[10.149.5] हिरण्यस्तूपः सवितर्यथा तवाङगिरसो जुह्वे वाजे अस्मिन |
 एवा तवार्चन्नवसे वन्दमानः सोमस्येवाण्शुं परतिजागराहम ||
hiraṇyastūpaḥ savitaryathā tvāṅghiraso juhve vāje asmin |
 evā tvārcannavase vandamānaḥ somasyevāṇśuṃ pratijāgharāham ||

### Hymn 10.150

[10.150.1] समिद्धश्चित समिध्यसे देवेभ्यो हव्यवाहन |
 आदित्यैरुद्रैर्वसुभिर्न आ गहि मर्ळीकाय न आ गहि ||
samiddhaścit samidhyase devebhyo havyavāhana |
 ādityairudrairvasubhirna ā ghahi mṛḷīkāya na ā ghahi ||
[10.150.2] इमं यज्ञमिदं वचो जुजुषाण उपागहि |
 मर्तासस्त्वासमिधान हवामहे मर्ळीकाय हवामहे ||
imaṃ yajñamidaṃ vaco jujuṣāṇa upāghahi |
 martāsastvāsamidhāna havāmahe mṛḷīkāya havāmahe ||
[10.150.3] तवामु जातवेदसं विश्ववारं गर्णे धिया |
 अग्ने देवाना वह नः परियव्रतान मर्ळीकाय परियव्रतान ||
tvāmu jātavedasaṃ viśvavāraṃ ghṛṇe dhiyā |
 aghne devānā vaha naḥ priyavratān mṛḷīkāya priyavratān ||
[10.150.4] अग्निर्देवो देवानामभवत पुरोहितो.अग्निं मनुष्या रषयःसमीधिरे |
 अग्निं महो धनसातावहं हुवे मर्ळीकन्धनसातये ||
aghnirdevo devānāmabhavat purohito.aghniṃ manuṣyā ṛṣayaḥsamīdhire |
 aghniṃ maho dhanasātāvahaṃ huve mṛḷīkandhanasātaye ||
[10.150.5] अग्निरत्रिं भरद्वाजं गविष्ठिरं परावन नः कण्वन्त्रसदस्युमाहवे |
 अग्निं वसिष्ठो हवते पुरोहितोम्र्ळीकाय पुरोहितः ||
aghniratriṃ bharadvājaṃ ghaviṣṭhiraṃ prāvan naḥ kaṇvantrasadasyumāhave |
 aghniṃ vasiṣṭho havate purohitomṛḷīkāya purohitaḥ ||

### Hymn 10.151

[10.151.1] शरद्धयाग्निः समिध्यते शरद्धय हुयते हविः |
 शरद्धां भगस्य मूर्धनि वचसा वेदयमसि ||
śraddhayāghniḥ samidhyate śraddhaya huyate haviḥ |
 śraddhāṃ bhaghasya mūrdhani vacasā vedayamasi ||
[10.151.2] परियं शरद्धे ददतः परियं शरद्द्ते दिदासतः |
 परियम्भोजेषु यज्वस्विदं म उदितं कर्धि ||
priyaṃ śraddhe dadataḥ priyaṃ śraddte didāsataḥ |
 priyambhojeṣu yajvasvidaṃ ma uditaṃ kṛdhi ||
[10.151.3] यथा देव असुरेषु शरद्धामुग्रेषु चक्रिरे |
 एवम्भोजेषु यज्वस्वस्माकमुदितं कर्धि ||
yathā deva asureṣu śraddhāmughreṣu cakrire |
 evambhojeṣu yajvasvasmākamuditaṃ kṛdhi ||
[10.151.4] शरद्धां देवा यजमाना वायुगोपा उपासते |
 शरद्धांह्र्दय्ययाकूत्या शरद्धया विन्दते वसु ||
śraddhāṃ devā yajamānā vāyughopā upāsate |
 śraddhāṃhṛdayyayākūtyā śraddhayā vindate vasu ||
[10.151.5] शरद्धां परातै हवामहे शरद्धां मध्यन्दिनं परि |
 शरद्धां सूर्यस्य निम्रुचि शरद्धे शरद धापयेह नः ||
śraddhāṃ prātai havāmahe śraddhāṃ madhyandinaṃ pari |
 śraddhāṃ sūryasya nimruci śraddhe śrad dhāpayeha naḥ ||

### Hymn 10.152

[10.152.1] शास इत्था महानस्यमित्रखादो अद्भुतः |
 न यस्यहन्यते सखा न जीयते कदा चन ||
śāsa itthā mahānasyamitrakhādo adbhutaḥ |
 na yasyahanyate sakhā na jīyate kadā cana ||
[10.152.2] सवस्तिद विशस पतिर्व्र्त्रहा विम्र्धो वशी |
 वर्षेन्द्रःपुर एतु नः सोमप अभयंकरः ||
svastida viśas patirvṛtrahā vimṛdho vaśī |
 vṛṣendraḥpura etu naḥ somapa abhayaṃkaraḥ ||
[10.152.3] वि रक्षो वि मर्धो जहि वि वर्त्रस्य हनू रुज |
 वि मन्युमिन्द्र वर्त्रहन्नमित्रस्याभिदसतः ||
vi rakṣo vi mṛdho jahi vi vṛtrasya hanū ruja |
 vi manyumindra vṛtrahannamitrasyābhidasataḥ ||
[10.152.4] वि न इन्द्र मर्धो जहि नीचा यछ पर्तन्यतः |
 यो अस्मानभिदासत्यधरं गमया तमः ||
vi na indra mṛdho jahi nīcā yacha pṛtanyataḥ |
 yo asmānabhidāsatyadharaṃ ghamayā tamaḥ ||
[10.152.5] अपेन्द्र दविषतो मनो.अप जिज्यासतो वधम |
 वि मन्योःशर्म यछ वरीयो यवया वधम ||
apendra dviṣato mano.apa jijyāsato vadham |
 vi manyoḥśarma yacha varīyo yavayā vadham ||

### Hymn 10.153

[10.153.1] ईङखयन्तीरपस्युव इन्द्रं जातमुपासते |
 भेजानसःसुवीर्यम ||
īṅkhayantīrapasyuva indraṃ jātamupāsate |
 bhejānasaḥsuvīryam ||
[10.153.2] तवमिन्द्र बलादधि सहसो जात ओजसः |
 तवं वर्षन्व्र्षेदसि ||
tvamindra balādadhi sahaso jāta ojasaḥ |
 tvaṃ vṛṣanvṛṣedasi ||
[10.153.3] तवमिन्द्रासि वर्त्रहा वयन्तरिक्षमतिरः |
 उद दयामस्तभ्ना ओजसा ||
tvamindrāsi vṛtrahā vyantarikṣamatiraḥ |
 ud dyāmastabhnā ojasā ||
[10.153.4] तवमिन्द्र सजोषसमर्कं बिभर्षि बाह्वोः |
 वज्रंशिशान ओजसा ||
tvamindra sajoṣasamarkaṃ bibharṣi bāhvoḥ |
 vajraṃśiśāna ojasā ||
[10.153.5] तवमिन्द्राभिभूरसि विश्वा जातान्योजसा |
 स विश्वाभुव आभवः ||
tvamindrābhibhūrasi viśvā jātānyojasā |
 sa viśvābhuva ābhavaḥ ||

### Hymn 10.154

[10.154.1] सोम एकेभ्यः पवते घर्तमेक उपासते |
 येभ्यो मधुप्रधावति तांश्चिदेवापि गछतात ||
soma ekebhyaḥ pavate ghṛtameka upāsate |
 yebhyo madhupradhāvati tāṃścidevāpi ghachatāt ||
[10.154.2] तपसा ये अनाध्र्ष्यास्तपसा ये सवर्ययुः |
 तपो येचक्रिरे महस्तांश्चिदेवापि गछतात ||
tapasā ye anādhṛṣyāstapasā ye svaryayuḥ |
 tapo yecakrire mahastāṃścidevāpi ghachatāt ||
[10.154.3] ये युध्यन्ते परधनेषु शूरासो ये तनूत्यजः |
 ये वासहस्रदक्षिणास्तांश्चिदेवापि गछतात ||
ye yudhyante pradhaneṣu śūrāso ye tanūtyajaḥ |
 ye vāsahasradakṣiṇāstāṃścidevāpi ghachatāt ||
[10.154.4] ये चित पूर्व रतसाप रतावान रताव्र्धः |
 पितॄन तपस्वतोयम तांश्चिदेवापि गछतात ||
ye cit pūrva ṛtasāpa ṛtāvāna ṛtāvṛdhaḥ |
 pitṝn tapasvatoyama tāṃścidevāpi ghachatāt ||
[10.154.5] सहस्रणीथाः कवयो ये गोपायन्ति सूर्यम |
 रषीन्तपस्वतो यम तपोजानपि गछतात ||
sahasraṇīthāḥ kavayo ye ghopāyanti sūryam |
 ṛṣīntapasvato yama tapojānapi ghachatāt ||

### Hymn 10.155

[10.155.1] अरायि काणे विकटे गिरिं गछ सदान्वे |
 शिरिम्बिठस्यसत्वभिस्तेभिष टवा चातयामसि ||
arāyi kāṇe vikaṭe ghiriṃ ghacha sadānve |
 śirimbiṭhasyasatvabhistebhiṣ ṭvā cātayāmasi ||
[10.155.2] चत्तो इतश्चत्तामुतः सर्वा भरूणान्यारुषी |
 अराय्यं बरह्मणस पते तीक्ष्णश्र्ण्गोद्र्षन्निहि ||
catto itaścattāmutaḥ sarvā bhrūṇānyāruṣī |
 arāyyaṃ brahmaṇas pate tīkṣṇaśṛṇghodṛṣannihi ||
[10.155.3] अदो यद दारु पलवते सिन्धोः पारे अपूरुषम |
 तदारभस्व दुर्हणो तेन गछ परस्तरम ||
ado yad dāru plavate sindhoḥ pāre apūruṣam |
 tadārabhasva durhaṇo tena ghacha parastaram ||
[10.155.4] यद ध पराचीरजगन्तोरो मण्डूरधाणिकीः |
 हतािन्द्रस्य शत्रवः सर्वे बुद्बुदयाशवः ||
yad dha prācīrajaghantoro maṇḍūradhāṇikīḥ |
 hatāindrasya śatravaḥ sarve budbudayāśavaḥ ||
[10.155.5] परीमे गामनेषत पर्यग्निमह्र्षत |
 देवेष्वक्रतश्रवः क इमाना दधर्षति ||
parīme ghāmaneṣata paryaghnimahṛṣata |
 deveṣvakrataśravaḥ ka imānā dadharṣati ||

### Hymn 10.156

[10.156.1] अग्निं हिन्वन्तु नो धियः सप्तिमाशुमिवाजिषु |
 तेन जेष्मधनं-धनम ||
aghniṃ hinvantu no dhiyaḥ saptimāśumivājiṣu |
 tena jeṣmadhanaṃ-dhanam ||
[10.156.2] यया गा आकरामहे सेनयाग्ने तवोत्या |
 तां नो हिन्वमघत्तये ||
yayā ghā ākarāmahe senayāghne tavotyā |
 tāṃ no hinvamaghattaye ||
[10.156.3] आग्ने सथूरं रयिं भर पर्थुं गोमन्तमश्विनम |
 अंधिखं वर्तया पणिम ||
āghne sthūraṃ rayiṃ bhara pṛthuṃ ghomantamaśvinam |
 aṃdhikhaṃ vartayā paṇim ||
[10.156.4] अग्ने नक्षत्रमजरमा सूर्यं रोहयो दिवि |
 दधज्ज्योतिर्जनेभ्यः ||
aghne nakṣatramajaramā sūryaṃ rohayo divi |
 dadhajjyotirjanebhyaḥ ||
[10.156.5] अग्ने केतुर्विशामसि परेष्ठः शरेष्ठ उपस्थसत |
 बोधा सतोत्रे वयो दधत ||
aghne keturviśāmasi preṣṭhaḥ śreṣṭha upasthasat |
 bodhā stotre vayo dadhat ||

### Hymn 10.157

[10.157.1] इमा नु कं भुवना सीषधामेन्द्रश्च विश्वे च देवाः ||
imā nu kaṃ bhuvanā sīṣadhāmendraśca viśve ca devāḥ ||
[10.157.2] यज्ञं च नस्तन्वं च परजां चादित्यैरिन्द्रः सहचीक्ळिपाति ||
yajñaṃ ca nastanvaṃ ca prajāṃ cādityairindraḥ sahacīkḷipāti ||
[10.157.3] आदित्यैरिन्द्रः सगणो मरुद्भिरस्माकं भूत्ववितातनूनाम ||
ādityairindraḥ saghaṇo marudbhirasmākaṃ bhūtvavitātanūnām ||
[10.157.4] हत्वाय देवा असुरान यदायन देवा देवत्वमभिरक्षमाणाः ||
hatvāya devā asurān yadāyan devā devatvamabhirakṣamāṇāḥ ||
[10.157.5] परत्यञ्चमर्कमनयञ्छचीभिरादित सवधामिषिराम्पर्यपश्यन ||
pratyañcamarkamanayañchacībhirādit svadhāmiṣirāmparyapaśyan ||

### Hymn 10.158

[10.158.1] सूर्यो नो दिवस पातु वातो अन्तरिक्षात |
 अग्निर्नःपार्थिवेभ्यः ||
sūryo no divas pātu vāto antarikṣāt |
 aghnirnaḥpārthivebhyaḥ ||
[10.158.2] जोषा सवितर्यस्य ते हरः शतं सवानर्हति |
 पाहिनो दिद्युतः पतन्त्याः ||
joṣā savitaryasya te haraḥ śataṃ savānarhati |
 pāhino didyutaḥ patantyāḥ ||
[10.158.3] चक्षुर्नो देवः सविता चक्षुर्न उत पर्वतः |
 चक्षुर्धाता दधातु नः ||
cakṣurno devaḥ savitā cakṣurna uta parvataḥ |
 cakṣurdhātā dadhātu naḥ ||
[10.158.4] चक्षुर्नो धेहि चक्षुषे चक्षुर्विख्यै तनूभ्यः |
 संचेदं वि च पश्येम ||
cakṣurno dhehi cakṣuṣe cakṣurvikhyai tanūbhyaḥ |
 saṃcedaṃ vi ca paśyema ||
[10.158.5] सुसन्द्र्शं तवा वयं परति पश्येम सूर्य |
 वि पश्येमन्र्चक्षसः ||
susandṛśaṃ tvā vayaṃ prati paśyema sūrya |
 vi paśyemanṛcakṣasaḥ ||

### Hymn 10.159

[10.159.1] उदसौ सूर्यो अगादुदयं मामको भगः |
 अहं तद्विद्वला पतिमभ्यसाक्षि विषासहिः ||
udasau sūryo aghādudayaṃ māmako bhaghaḥ |
 ahaṃ tadvidvalā patimabhyasākṣi viṣāsahiḥ ||
[10.159.2] अहं केतुरहं मूर्धाहमुग्रा विवाचनी |
 ममेदनुक्रतुं पतिः सेहानाया उपाचरेत ||
ahaṃ keturahaṃ mūrdhāhamughrā vivācanī |
 mamedanukratuṃ patiḥ sehānāyā upācaret ||
[10.159.3] मम पुत्राः शत्रुहणो.अथो मे दुहिता विराट |
 उताहमस्मि संजया पत्यौ मे शलोक उत्तमः ||
mama putrāḥ śatruhaṇo.atho me duhitā virāṭ |
 utāhamasmi saṃjayā patyau me śloka uttamaḥ ||
[10.159.4] येनेन्द्रो हविषा कर्त्व्यभवद दयुम्न्युत्तमः |
 इदं तदक्रि देवा असपत्ना किलाभुवम ||
yenendro haviṣā kṛtvyabhavad dyumnyuttamaḥ |
 idaṃ tadakri devā asapatnā kilābhuvam ||
[10.159.5] असपत्ना सपत्नघ्नी जयन्त्यभिभूवरी |
 आव्र्क्षमन्यासां वर्चो राधो अस्थेयसामिव ||
asapatnā sapatnaghnī jayantyabhibhūvarī |
 āvṛkṣamanyāsāṃ varco rādho astheyasāmiva ||
[10.159.6] समजैषमिमा अहं सपत्नीरभिभूवरी |
 यथाहमस्य वीरस्य विराजानि जनस्य च ||
samajaiṣamimā ahaṃ sapatnīrabhibhūvarī |
 yathāhamasya vīrasya virājāni janasya ca ||

### Hymn 10.160

[10.160.1] तीव्रस्याभिवयसो अस्य पाहि सर्वरथा वि हरी इह मुञ्च |
 इन्द्र मा तवा यजमानासो अन्ये नि रीरमन तुभ्यमिमेसुतासः ||
tīvrasyābhivayaso asya pāhi sarvarathā vi harī iha muñca |
 indra mā tvā yajamānāso anye ni rīraman tubhyamimesutāsaḥ ||
[10.160.2] तुभ्यं सुतास्तुभ्यमु सोत्वासस्त्वां गिरः शवात्र्याा हवयन्ति |
 इन्द्रेदमद्य सवनं जुषाणो विश्वस्यविद्वानिह पाहि सोमम ||
tubhyaṃ sutāstubhyamu sotvāsastvāṃ ghiraḥ śvātryāā hvayanti |
 indredamadya savanaṃ juṣāṇo viśvasyavidvāniha pāhi somam ||
[10.160.3] य उशता मनसा सोममस्मै सर्वह्र्दा देवकामः सुनोति |
 न गा इन्द्रस्तस्य परा ददाति परशस्तमिच्चारुमस्मैक्र्णोति ||
ya uśatā manasā somamasmai sarvahṛdā devakāmaḥ sunoti |
 na ghā indrastasya parā dadāti praśastamiccārumasmaikṛṇoti ||
[10.160.4] अनुस्पष्टो भवत्येषो अस्य यो अस्मै रेवान न सुनोति सोमम |
 निररत्नौ मघवा तं दधाति बरह्मद्विषो हन्त्यनानुदिष्टः ||
anuspaṣṭo bhavatyeṣo asya yo asmai revān na sunoti somam |
 niraratnau maghavā taṃ dadhāti brahmadviṣo hantyanānudiṣṭaḥ ||
[10.160.5] अश्वायन्तो गव्यन्तो वाजयन्तो हवामहे तवोपगन्तवा उ |
 आभूषन्तस्ते सुमतौ नवायां वयमिन्द्र तवा शुनंहुवेम ||
aśvāyanto ghavyanto vājayanto havāmahe tvopaghantavā u |
 ābhūṣantaste sumatau navāyāṃ vayamindra tvā śunaṃhuvema ||

### Hymn 10.161

[10.161.1] मुञ्चामि तवा हविषा जीवनाय कमज्ञातयक्ष्मादुतराजयक्ष्मात |
 गराहिर्जग्राह यदि वैतदेनं तस्यािन्द्राग्नी पर मुमुक्तमेनम ||
muñcāmi tvā haviṣā jīvanāya kamajñātayakṣmādutarājayakṣmāt |
 ghrāhirjaghrāha yadi vaitadenaṃ tasyāindrāghnī pra mumuktamenam ||
[10.161.2] यदि कषितायुर्यदि वा परेतो यदि मर्त्योरन्तिकं नीतेव |
 तमा हरामि निरतेरुपस्थादस्पार्षमेनंशतशारदाय ||
yadi kṣitāyuryadi vā pareto yadi mṛtyorantikaṃ nītaeva |
 tamā harāmi nirterupasthādaspārṣamenaṃśataśāradāya ||
[10.161.3] सहस्राक्षेण शतशारदेन शतायुषा हविषाहार्षमेनम |
 शतं यथेमं शरदो नयातीन्द्रो विश्वस्यदुरितस्य पारम ||
sahasrākṣeṇa śataśāradena śatāyuṣā haviṣāhārṣamenam |
 śataṃ yathemaṃ śarado nayātīndro viśvasyaduritasya pāram ||
[10.161.4] शतं जीव शरदो वर्धमानः शतं हेमन्ताञ्छतमुवसन्तान |
 शतमिन्द्राग्नी सविता बर्हस्पतिः शतायुषाहविषेमं पुनर्दुः ||
śataṃ jīva śarado vardhamānaḥ śataṃ hemantāñchatamuvasantān |
 śatamindrāghnī savitā bṛhaspatiḥ śatāyuṣāhaviṣemaṃ punarduḥ ||
[10.161.5] आहार्षं तवाविदं तवा पुनरागाः पुनर्नव |
 सर्वाङगसर्वं ते चक्षुः सर्वमायुश्च ते.अविदम ||
āhārṣaṃ tvāvidaṃ tvā punarāghāḥ punarnava |
 sarvāṅghasarvaṃ te cakṣuḥ sarvamāyuśca te.avidam ||

### Hymn 10.162

[10.162.1] बरह्मणाग्निः संविदानो रक्षोहा बाधतामितः |
 अमीवायस्ते गर्भं दुर्णामा योनिमाशये ||
brahmaṇāghniḥ saṃvidāno rakṣohā bādhatāmitaḥ |
 amīvāyaste gharbhaṃ durṇāmā yonimāśaye ||
[10.162.2] यस्ते गर्भममीवा दुर्णामा योनिमाशये |
 अग्निष टम्ब्रह्मणा सह निष करव्यादमनीनशत ||
yaste gharbhamamīvā durṇāmā yonimāśaye |
 aghniṣ ṭambrahmaṇā saha niṣ kravyādamanīnaśat ||
[10.162.3] यस्ते हन्ति पतयन्तं निषत्स्नुं यः सरीस्र्पम |
 जातंयस्ते जिघांसति तमितो नाशयामसि ||
yaste hanti patayantaṃ niṣatsnuṃ yaḥ sarīsṛpam |
 jātaṃyaste jighāṃsati tamito nāśayāmasi ||
[10.162.4] यस्त ऊरू विहरत्यन्तरा दम्पती शये |
 योनिं योन्तरारेळि तमितो नाशयामसि ||
yasta ūrū viharatyantarā dampatī śaye |
 yoniṃ yoantarāreḷi tamito nāśayāmasi ||
[10.162.5] यस्त्वा भराता पतिर्भूत्वा जारो भूत्वा निपद्यते |
 परजां यस्ते जिघांसति तमितो नाशयामसि ||
yastvā bhrātā patirbhūtvā jāro bhūtvā nipadyate |
 prajāṃ yaste jighāṃsati tamito nāśayāmasi ||
[10.162.6] यस्त्वा सवप्नेन तमसा मोहयित्वा निपद्यते |
 परजां यस्ते जिघांसति तमितो नाशयामसि ||
yastvā svapnena tamasā mohayitvā nipadyate |
 prajāṃ yaste jighāṃsati tamito nāśayāmasi ||

### Hymn 10.163

[10.163.1] अक्षीभ्यां ते नासिकाभ्यां कर्णाभ्यां छुबुकादधि |
 यक्ष्मं शीर्षण्यं मस्तिष्काज्जिह्वाया वि वर्हामि ते ||
akṣībhyāṃ te nāsikābhyāṃ karṇābhyāṃ chubukādadhi |
 yakṣmaṃ śīrṣaṇyaṃ mastiṣkājjihvāyā vi vṛhāmi te ||
[10.163.2] गरीवाभ्यस्त उष्णिहाभ्यः कीकसाभ्यो अनूक्यात |
 यक्ष्मं दोषण्यमंसाभ्यां बाहुभ्यां वि वर्हामि ते ||
ghrīvābhyasta uṣṇihābhyaḥ kīkasābhyo anūkyāt |
 yakṣmaṃ doṣaṇyamaṃsābhyāṃ bāhubhyāṃ vi vṛhāmi te ||
[10.163.3] आन्त्रेभ्यस्ते गुदाभ्यो वनिष्ठोर्ह्र्दयादधि |
 यक्ष्मम्मतस्नाभ्यां यक्नः पलाशिभ्यो वि वर्हामि ते ||
āntrebhyaste ghudābhyo vaniṣṭhorhṛdayādadhi |
 yakṣmammatasnābhyāṃ yaknaḥ plāśibhyo vi vṛhāmi te ||
[10.163.4] ऊरुभ्यां ते अष्ठीवद्भ्यां पार्ष्णिभ्यां परपदाभ्याम |
 यक्ष्मं शरोणिभ्यां भासदाद भंससो वि वर्हामि ते ||
ūrubhyāṃ te aṣṭhīvadbhyāṃ pārṣṇibhyāṃ prapadābhyām |
 yakṣmaṃ śroṇibhyāṃ bhāsadād bhaṃsaso vi vṛhāmi te ||
[10.163.5] मेहनाद वनंकरणाल लोमभ्यस्ते नखेभ्यः |
 यक्ष्मंसर्वस्मादात्मनस्तमिदं वि वर्हामि ते ||
mehanād vanaṃkaraṇāl lomabhyaste nakhebhyaḥ |
 yakṣmaṃsarvasmādātmanastamidaṃ vi vṛhāmi te ||
[10.163.6] अङगाद-अङगाल लोम्नो-लोम्नो जातं पर्वणि-पर्वणि |
 यक्ष्मंसर्वस्मादात्मनस्तमिदं वि वर्हामि ते ||
aṅghād-aṅghāl lomno-lomno jātaṃ parvaṇi-parvaṇi |
 yakṣmaṃsarvasmādātmanastamidaṃ vi vṛhāmi te ||

### Hymn 10.164

[10.164.1] अपेहि मनसस पते.अप कराम परश्चर |
 परो निरतया आचक्ष्व बहुधा जीवतो मनः ||
apehi manasas pate.apa krāma paraścara |
 paro nirtyā ācakṣva bahudhā jīvato manaḥ ||
[10.164.2] भद्रं वै वरं वर्णते भद्रं युञ्जन्ति दक्षिणम |
 भद्रं वैवस्वते चक्षुर्बहुत्रा जीवतो मनः ||
bhadraṃ vai varaṃ vṛṇate bhadraṃ yuñjanti dakṣiṇam |
 bhadraṃ vaivasvate cakṣurbahutrā jīvato manaḥ ||
[10.164.3] यदाशसा निःशसाभिशसोपारिम जाग्रतो यत सवपन्तः |
 अग्निर्विश्वान्यप दुष्क्र्तान्यजुष्टान्यारे अस्मद्दधातु ||
yadāśasā niḥśasābhiśasopārima jāghrato yat svapantaḥ |
 aghnirviśvānyapa duṣkṛtānyajuṣṭānyāre asmaddadhātu ||
[10.164.4] यदिन्द्र बरह्मणस पते.अभिद्रोहं चरामसि |
 परचेता नाङगिरसो दविषतां पात्यंहसः ||
yadindra brahmaṇas pate.abhidrohaṃ carāmasi |
 pracetā naāṅghiraso dviṣatāṃ pātyaṃhasaḥ ||
[10.164.5] अजैष्माद्यासनाम चाभूमानागसो वयम |
 जाग्रत्स्वप्नःसंकल्पः पापो यं दविष्मस्तं स रछतु यो नो दवेष्टितं रछतु ||
ajaiṣmādyāsanāma cābhūmānāghaso vayam |
 jāghratsvapnaḥsaṃkalpaḥ pāpo yaṃ dviṣmastaṃ sa ṛchatu yo no dveṣṭitaṃ ṛchatu ||

### Hymn 10.165

[10.165.1] देवाः कपोत इषितो यदिछन दूतो निरतया इदमाजगाम |
 तस्मा अर्चाम कर्णवाम निष्क्र्तिं शं नो अस्तु दविपदेशं चतुष्पदे ||
devāḥ kapota iṣito yadichan dūto nirtyā idamājaghāma |
 tasmā arcāma kṛṇavāma niṣkṛtiṃ śaṃ no astu dvipadeśaṃ catuṣpade ||
[10.165.2] शिवः कपोत इषितो नो अस्त्वनागा देवाः शकुनो गर्हेषु |
 अग्निर्हि विप्रो जुषतां हविर्नः परि हेतिः पक्षिणी नोव्र्णक्तु ||
śivaḥ kapota iṣito no astvanāghā devāḥ śakuno ghṛheṣu |
 aghnirhi vipro juṣatāṃ havirnaḥ pari hetiḥ pakṣiṇī novṛṇaktu ||
[10.165.3] हेतिः पक्षिणी न दभात्यस्मानाष्ट्र्यां पदं कर्णुतेग्निधाने |
 शं नो गोभ्यश्च पुरुषेभ्यश्चास्तु मा नोहिंसीदिह देवाः कपोतः ||
hetiḥ pakṣiṇī na dabhātyasmānāṣṭryāṃ padaṃ kṛṇuteaghnidhāne |
 śaṃ no ghobhyaśca puruṣebhyaścāstu mā nohiṃsīdiha devāḥ kapotaḥ ||
[10.165.4] यदुलूको वदति मोघमेतद यत कपोतः पदमग्नौक्र्णोति |
 यस्य दूतः परहित एष एतत तस्मै यमाय नमोस्तु मरित्यवे ||
yadulūko vadati moghametad yat kapotaḥ padamaghnaukṛṇoti |
 yasya dūtaḥ prahita eṣa etat tasmai yamāya namoastu mrityave ||
[10.165.5] रचा कपोतं नुदत परणोदमिषं मदन्तः परि गांनयध्वम |
 संयोपयन्तो दुरितानि विश्वा हित्वा न ऊर्जं परपतात पतिष्थः ||
ṛcā kapotaṃ nudata praṇodamiṣaṃ madantaḥ pari ghāṃnayadhvam |
 saṃyopayanto duritāni viśvā hitvā na ūrjaṃ prapatāt patiṣthaḥ ||

### Hymn 10.166

[10.166.1] रषभं मा समानानां सपत्नानां विषासहिम |
 हन्तारंशत्रूणां कर्धि विराजं गोपतिं गवाम ||
ṛṣabhaṃ mā samānānāṃ sapatnānāṃ viṣāsahim |
 hantāraṃśatrūṇāṃ kṛdhi virājaṃ ghopatiṃ ghavām ||
[10.166.2] अहमस्मि सपत्नहेन्द्र इवारिष्टो अक्षतः |
 अधः सपत्नामे पदोरिमे सर्वे अभिष्ठिताः ||
ahamasmi sapatnahendra ivāriṣṭo akṣataḥ |
 adhaḥ sapatnāme padorime sarve abhiṣṭhitāḥ ||
[10.166.3] अत्रैव वो.अपि नह्याम्युभे आर्त्नी इव जयया |
 वाचस पतेनि षेधेमान यथा मदधरं वदान ||
atraiva vo.api nahyāmyubhe ārtnī iva jyayā |
 vācas pateni ṣedhemān yathā madadharaṃ vadān ||
[10.166.4] अभिभूरहमागमं विश्वकर्मेण धाम्ना |
 आ वश्चित्तमा वो वरतमा वो.अहं समितिं ददे ||
abhibhūrahamāghamaṃ viśvakarmeṇa dhāmnā |
 ā vaścittamā vo vratamā vo.ahaṃ samitiṃ dade ||
[10.166.5] योगक्षेमं व आदायाहं भूयासमुत्तम आ वो मूर्धानमक्रमीम |
 अधस्पदान म उद वदत मण्डूका इवोदकान्मण्डूका उदकादिव ||
yoghakṣemaṃ va ādāyāhaṃ bhūyāsamuttama ā vo mūrdhānamakramīm |
 adhaspadān ma ud vadata maṇḍūkā ivodakānmaṇḍūkā udakādiva ||

### Hymn 10.167

[10.167.1] तुभ्येदमिन्द्र परि षिच्यते मधु तवं सुतस्य कलशस्यराजसि |
 तवं रयिं पुरुवीरामु नस कर्धि तवं तपःपरितप्याजयः सवः ||
tubhyedamindra pari ṣicyate madhu tvaṃ sutasya kalaśasyarājasi |
 tvaṃ rayiṃ puruvīrāmu nas kṛdhi tvaṃ tapaḥparitapyājayaḥ svaḥ ||
[10.167.2] सवर्जितं महि मन्दानमन्धसो हवामहे परि शक्रंसुतानुप |
 इमं नो यज्ञमिह बोध्या गहि सप्र्धोजयन्तं मघवानमीमहे ||
svarjitaṃ mahi mandānamandhaso havāmahe pari śakraṃsutānupa |
 imaṃ no yajñamiha bodhyā ghahi spṛdhojayantaṃ maghavānamīmahe ||
[10.167.3] सोमस्य राज्ञो वरुणस्य धर्मणि बर्हस्पतेरनुमत्या उशर्मणि |
 तवाहमद्य मघवन्नुपस्तुतौ धातर्विधातः कलशानभक्षयम ||
somasya rājño varuṇasya dharmaṇi bṛhaspateranumatyā uśarmaṇi |
 tavāhamadya maghavannupastutau dhātarvidhātaḥ kalaśānabhakṣayam ||
[10.167.4] परसूतो भक्षमकरं चरावपि सतोमं चेमं परथमःसूरिरुन मर्जे |
 सुते सातेन यद्यागमं वां परतिविश्वामित्रजमदग्नी दमे ||
prasūto bhakṣamakaraṃ carāvapi stomaṃ cemaṃ prathamaḥsūrirun mṛje |
 sute sātena yadyāghamaṃ vāṃ prativiśvāmitrajamadaghnī dame ||

### Hymn 10.168

[10.168.1] वातस्य नु महिमानं रथस्य रुजन्नेति सतनयन्नस्यघोषः |
 दिविस्प्र्ग यात्यरुणानि कर्ण्वन्नुतो एति पर्थिव्यारेणुमस्यन ||
vātasya nu mahimānaṃ rathasya rujanneti stanayannasyaghoṣaḥ |
 divispṛgh yātyaruṇāni kṛṇvannuto eti pṛthivyāreṇumasyan ||
[10.168.2] सं परेरते अनु वातस्य विष्ठा ऐनं गछन्ति समनं नयोषाः |
 ताभिः सयुक सरथं देव ईयते.अस्य विश्वस्यभुवनस्य राजा ||
saṃ prerate anu vātasy viṣṭhā ainaṃ ghachanti samanaṃ nayoṣāḥ |
 tābhiḥ sayuk sarathaṃ deva īyate.asya viśvasyabhuvanasya rājā ||
[10.168.3] अन्तरिक्षे पथिभिरीयमानो न नि विशते कतमच्चनाहः |
 अपां सखा परथमजा रतावा कव सविज्जातः कुत आबभूव ||
antarikṣe pathibhirīyamāno na ni viśate katamaccanāhaḥ |
 apāṃ sakhā prathamajā ṛtāvā kva svijjātaḥ kuta ābabhūva ||
[10.168.4] आत्मा देवानां भुवनस्य गर्भो यथावशं चरति देवेषः |
 घोषा इदस्य शर्ण्विरे न रूपं तस्मै वातायहविषा विधेम ||
ātmā devānāṃ bhuvanasya gharbho yathāvaśaṃ carati devaeṣaḥ |
 ghoṣā idasya śṛṇvire na rūpaṃ tasmai vātāyahaviṣā vidhema ||

### Hymn 10.169

[10.169.1] मयोभूर्वातो अभि वातूस्रा ऊर्जस्वतीरोषधीरारिशन्ताम |
 पीवस्वतीर्जीवधन्याः पिबन्त्ववसाय पद्वतेरुद्र मर्ळ ||
mayobhūrvāto abhi vātūsrā ūrjasvatīroṣadhīrāriśantām |
 pīvasvatīrjīvadhanyāḥ pibantvavasāya padvaterudra mṛḷa ||
[10.169.2] याः सरूपा विरूपा एकरूपा यासामग्निरिष्ट्यानामानि वेद |
 या अङगिरसस्तपसेह चक्रुस्ताभ्यःपर्जन्य महि शर्म यछ ||
yāḥ sarūpā virūpā ekarūpā yāsāmaghniriṣṭyānāmāni veda |
 yā aṅghirasastapaseha cakrustābhyaḥparjanya mahi śarma yacha ||
[10.169.3] या देवेषु तन्वमैरयन्त यासां सोमो विश्वा रूपाणिवेद |
 ता अस्मभ्यं पयसा पिन्वमानाः परजावतीरिन्द्रगोष्ठे रिरीहि ||
yā deveṣu tanvamairayanta yāsāṃ somo viśvā rūpāṇiveda |
 tā asmabhyaṃ payasā pinvamānāḥ prajāvatīrindraghoṣṭhe rirīhi ||
[10.169.4] परजापतिर्मह्यमेता रराणो विश्वैर्देवैः पित्र्भिःसंविदानः |
 शिवाः सतीरुप नो गोष्ठमाकस्तासांवयं परजया सं सदेम ||
prajāpatirmahyametā rarāṇo viśvairdevaiḥ pitṛbhiḥsaṃvidānaḥ |
 śivāḥ satīrupa no ghoṣṭhamākastāsāṃvayaṃ prajayā saṃ sadema ||

### Hymn 10.170

[10.170.1] विभ्राड बर्हत पिबतु सोम्यं मध्वायुर्दधद यज्ञपतावविह्रुतम |
 वातजूतो यो अभिरक्षति तमना परजाः पुपोषपुरुधा वि राजति ||
vibhrāḍ bṛhat pibatu somyaṃ madhvāyurdadhad yajñapatāvavihrutam |
 vātajūto yo abhirakṣati tmanā prajāḥ pupoṣapurudhā vi rājati ||
[10.170.2] विभ्राड बर्हत सुभ्र्तं वाजसातमं धर्मन दिवो धरुणेसत्यमर्पितम |
 अमित्रहा वर्त्रहा दस्युहन्तमं जयोतिर्जज्ञेसुरहा सपत्नहा ||
vibhrāḍ bṛhat subhṛtaṃ vājasātamaṃ dharman divo dharuṇesatyamarpitam |
 amitrahā vṛtrahā dasyuhantamaṃ jyotirjajñeasurahā sapatnahā ||
[10.170.3] इदं शरेष्ठं जयोतिषां जयोतिरुत्तमं विश्वजिद्धनजिदुच्यते बर्हत |
 विश्वभ्राड भराजो महि सूर्यो दर्शौरु पप्रथे सह ओजो अच्युतम ||
idaṃ śreṣṭhaṃ jyotiṣāṃ jyotiruttamaṃ viśvajiddhanajiducyate bṛhat |
 viśvabhrāḍ bhrājo mahi sūryo dṛśauru paprathe saha ojo acyutam ||
[10.170.4] विभ्राजञ जयोतिषा सवरगछो रोचनं दिवः |
 येनेमाविश्वा भुवनान्याभ्र्ता विश्वकर्मणा विश्वदेव्यावता ||
vibhrājañ jyotiṣā svaraghacho rocanaṃ divaḥ |
 yenemāviśvā bhuvanānyābhṛtā viśvakarmaṇā viśvadevyāvatā ||

### Hymn 10.171

[10.171.1] तवं तयमिटतो रथमिन्द्र परावः सुतावतः |
 अश्र्णोः सोमिनो हवम ||
tvaṃ tyamiṭato rathamindra prāvaḥ sutāvataḥ |
 aśṛṇoḥ somino havam ||
[10.171.2] तवं मखस्य दोधतः शिरो.अव तवचो भरः |
 अगछःसोमिनो गर्हम ||
tvaṃ makhasya dodhataḥ śiro.ava tvaco bharaḥ |
 aghachaḥsomino ghṛham ||
[10.171.3] तवं तयमिन्द्र मर्त्यमास्त्रबुध्नाय वेन्यम |
 मुहुःश्रथ्ना मनस्यवे ||
tvaṃ tyamindra martyamāstrabudhnāya venyam |
 muhuḥśrathnā manasyave ||
[10.171.4] तवं तयमिन्द्र सूर्यं पश्चा सन्तं पुरस कर्धि |
 देवानां चित तिरो वशम ||
tvaṃ tyamindra sūryaṃ paścā santaṃ puras kṛdhi |
 devānāṃ cit tiro vaśam ||

### Hymn 10.172

[10.172.1] आ याहि वनसा सह गावः सचन्त वर्तनिं यदूधभिः ||
ā yāhi vanasā saha ghāvaḥ sacanta vartaniṃ yadūdhabhiḥ ||
[10.172.2] आ याहि वस्व्या धिया मंहिष्ठो जारयन्मखःसुदानुभिः ||
ā yāhi vasvyā dhiyā maṃhiṣṭho jārayanmakhaḥsudānubhiḥ ||
[10.172.3] पितुभ्र्तो न तन्तुमित सुदानवः परति दध्मो यजामसि ||
pitubhṛto na tantumit sudānavaḥ prati dadhmo yajāmasi ||
[10.172.4] उषा अप सवसुस्तमः सं वर्तयति वर्तनिं सुजातता ||
uṣā apa svasustamaḥ saṃ vartayati vartaniṃ sujātatā ||

### Hymn 10.173

[10.173.1] आ तवाहार्षमन्तरेधि धरुवस्तिष्ठाविचाचलिः |
 विशस्त्वा सर्वा वाञ्छन्तु मा तवद राष्ट्रमधि भरशत ||
ā tvāhārṣamantaredhi dhruvastiṣṭhāvicācaliḥ |
 viśastvā sarvā vāñchantu mā tvad rāṣṭramadhi bhraśat ||
[10.173.2] इहैवैधि माप चयोष्ठाः पर्वत इवाविचाचलिः |
 इन्द्रैवेह धरुवस्तिष्ठेह राष्ट्रमु धारय ||
ihaivaidhi māpa cyoṣṭhāḥ parvata ivāvicācaliḥ |
 indraiveha dhruvastiṣṭheha rāṣṭramu dhāraya ||
[10.173.3] इममिन्द्रो अदीधरद धरुवं धरुवेण हविषा |
 तस्मै सोमोधि बरवत तस्मा उ बरह्मणस पतिः ||
imamindro adīdharad dhruvaṃ dhruveṇa haviṣā |
 tasmai somoadhi bravat tasmā u brahmaṇas patiḥ ||
[10.173.4] धरुवा दयौर्ध्रुवा पर्थिवी धरुवासः पर्वता इमे |
 धरुवं विश्वमिदं जगद धरुवो राजा विशामयम ||
dhruvā dyaurdhruvā pṛthivī dhruvāsaḥ parvatā ime |
 dhruvaṃ viśvamidaṃ jaghad dhruvo rājā viśāmayam ||
[10.173.5] धरुवं ते राजा वरुणो धरुवं देवो बर्हस्पतिः |
 धरुवं त इन्द्रश्चाग्निश्च राष्ट्रं धारयतां धरुवम ||
dhruvaṃ te rājā varuṇo dhruvaṃ devo bṛhaspatiḥ |
 dhruvaṃ ta indraścāghniśca rāṣṭraṃ dhārayatāṃ dhruvam ||
[10.173.6] धरुवं धरुवेण हविषाभि सोमं मर्शामसि |
 अथो तैन्द्रः केवलीर्विशो बलिह्र्तस करत ||
dhruvaṃ dhruveṇa haviṣābhi somaṃ mṛśāmasi |
 atho taindraḥ kevalīrviśo balihṛtas karat ||

### Hymn 10.174

[10.174.1] अभीवर्तेन हविषा येनेन्द्रो अभिवाव्र्ते |
 तेनास्मान्ब्रह्मणस पते.अभि राष्ट्राय वर्तय ||
abhīvartena haviṣā yenendro abhivāvṛte |
 tenāsmānbrahmaṇas pate.abhi rāṣṭrāya vartaya ||
[10.174.2] अभिव्र्त्य सपत्नानभि या नो अरातयः |
 अभि पर्तन्यन्तन्तिष्ठाभि यो न इरस्यति ||
abhivṛtya sapatnānabhi yā no arātayaḥ |
 abhi pṛtanyantantiṣṭhābhi yo na irasyati ||
[10.174.3] अभि तवा देवः सविताभि सोमो अवीव्र्तत |
 अभि तवा विश्वाभूतान्यभीवर्तो यथाससि ||
abhi tvā devaḥ savitābhi somo avīvṛtat |
 abhi tvā viśvābhūtānyabhīvarto yathāsasi ||
[10.174.4] येनेन्द्रो हविषा कर्त्व्यभवद दयुम्न्युत्तमः |
 इदं तदक्रि देवा असपत्नः किलाभुवम ||
yenendro haviṣā kṛtvyabhavad dyumnyuttamaḥ |
 idaṃ tadakri devā asapatnaḥ kilābhuvam ||
[10.174.5] असपत्नः सपत्नहाभिराष्ट्रो विषासहिः |
 यथाहमेषां भूतानां विराजानि जनस्य च ||
asapatnaḥ sapatnahābhirāṣṭro viṣāsahiḥ |
 yathāhameṣāṃ bhūtānāṃ virājāni janasya ca ||

### Hymn 10.175

[10.175.1] पर वो गरावाणः सविता देवः सुवतु धर्मणा |
 धूर्षुयुज्यध्वं सुनुत ||
pra vo ghrāvāṇaḥ savitā devaḥ suvatu dharmaṇā |
 dhūrṣuyujyadhvaṃ sunuta ||
[10.175.2] गरावाणो अप दुछुनामप सेधत दुर्मतिम |
 उस्राः कर्तनभेषजम ||
ghrāvāṇo apa duchunāmapa sedhata durmatim |
 usrāḥ kartanabheṣajam ||
[10.175.3] गरावाण उपरेष्वा महीयन्ते सजोषसः |
 वर्ष्णेदधतो वर्ष्ण्यम ||
ghrāvāṇa upareṣvā mahīyante sajoṣasaḥ |
 vṛṣṇedadhato vṛṣṇyam ||
[10.175.4] गरावाणः सविता नु वो देवः सुवतु धर्मणा |
 यजमानाय सुन्वते ||
ghrāvāṇaḥ savitā nu vo devaḥ suvatu dharmaṇā |
 yajamānāya sunvate ||

### Hymn 10.176

[10.176.1] पर सूनव रभूणां बर्हन नवन्त वर्जना |
 कषामा येविश्वधायसो.अश्नन धेनुं न मातरम ||
pra sūnava ṛbhūṇāṃ bṛhan navanta vṛjanā |
 kṣāmā yeviśvadhāyaso.aśnan dhenuṃ na mātaram ||
[10.176.2] पर देवं देव्या धिया भरता जातवेदसम |
 हव्या नोवक्षदानुषक ||
pra devaṃ devyā dhiyā bharatā jātavedasam |
 havyā novakṣadānuṣak ||
[10.176.3] अयमु षय पर देवयुर्होता यज्ञाय नीयते |
 रथो नयोरभीव्र्तो घर्णीवाञ्चेतति तमना ||
ayamu ṣya pra devayurhotā yajñāya nīyate |
 ratho nayorabhīvṛto ghṛṇīvāñcetati tmanā ||
[10.176.4] अयमग्निरुरुष्यत्यम्र्तादिव जन्मनः |
 सहसश्चिद्सहीयान देवो जीवातवे कर्तः ||
ayamaghniruruṣyatyamṛtādiva janmanaḥ |
 sahasaścidsahīyān devo jīvātave kṛtaḥ ||

### Hymn 10.177

[10.177.1] पतंगमक्तमसुरस्य मायया हर्दा पश्यन्ति मनसाविपश्चितः |
 समुद्रे अन्तः कवयो वि चक्षते मरीचीनाम्पदमिछन्ति वेधसः ||
pataṃghamaktamasurasya māyayā hṛdā paśyanti manasāvipaścitaḥ |
 samudre antaḥ kavayo vi cakṣate marīcīnāmpadamichanti vedhasaḥ ||
[10.177.2] पतंगो वाचं मनसा बिभर्ति तां गन्धर्वो.अवदद गर्भेन्तः |
 तां दयोतमानां सवर्यं मनीषां रतस्य पदेकवयो नि पान्ति ||
pataṃgho vācaṃ manasā bibharti tāṃ ghandharvo.avadad gharbheantaḥ |
 tāṃ dyotamānāṃ svaryaṃ manīṣāṃ ṛtasya padekavayo ni pānti ||
[10.177.3] अपश्यं गोपामनिपद्यमानमा च परा च पथिभिश्चरन्तम |
 स सध्रीचीः स विषूचीर्वसान आ वरीवर्तिभुवनेष्वन्तः ||
apaśyaṃ ghopāmanipadyamānamā ca parā ca pathibhiścarantam |
 sa sadhrīcīḥ sa viṣūcīrvasāna ā varīvartibhuvaneṣvantaḥ ||

### Hymn 10.178

[10.178.1] तयमू षु वाजिनं देवजूतं सहावानं तरुतारंरथानाम |
 अरिष्टनेमिं पर्तनाजमाशुं सवस्तयेतार्क्ष्यमिहा हुवेम ||
tyamū ṣu vājinaṃ devajūtaṃ sahāvānaṃ tarutāraṃrathānām |
 ariṣṭanemiṃ pṛtanājamāśuṃ svastayetārkṣyamihā huvema ||
[10.178.2] इन्द्रस्येव रातिमाजोहुवानाः सवस्तये नावमिवा रुहेम |
 उर्वी न पर्थ्वी बहुले गभीरे मा वामेतौ मा परेतौरिषाम ||
indrasyeva rātimājohuvānāḥ svastaye nāvamivā ruhema |
 urvī na pṛthvī bahule ghabhīre mā vāmetau mā paretauriṣāma ||
[10.178.3] सद्यश्चिद यः शवसा पञ्च कर्ष्टीः सूर्य इवज्योतिषापस्ततान |
 सहस्रसाः शतसा अस्य रंहिर्नस्मा वरन्ते युवतिं न शर्याम ||
sadyaścid yaḥ śavasā pañca kṛṣṭīḥ sūrya ivajyotiṣāpastatāna |
 sahasrasāḥ śatasā asya raṃhirnasmā varante yuvatiṃ na śaryām ||

### Hymn 10.179

[10.179.1] उत तिष्ठताव पश्यतेन्द्रस्य भागं रत्वियम |
 यदि शरातोजुहोतन यद्यश्रातो ममत्तन ||
ut tiṣṭhatāva paśyatendrasya bhāghaṃ ṛtviyam |
 yadi śrātojuhotana yadyaśrāto mamattana ||
[10.179.2] शरातं हविरो षविन्द्र पर याहि जगाम सूरो अध्वनोविमध्यम |
 परि तवासते निधिभिः सखायः कुलपा नव्राजपतिं चरन्तम ||
śrātaṃ haviro ṣvindra pra yāhi jaghāma sūro adhvanovimadhyam |
 pari tvāsate nidhibhiḥ sakhāyaḥ kulapā navrājapatiṃ carantam ||
[10.179.3] शरातं मन्य ऊधनि शरातमग्नौ सुश्रातं मन्ये तद्र्तं नवीयः |
 माध्यन्दिनस्य सवनस्य दध्नः पिबेन्द्रवज्रिन पुरुक्र्ज्जुषाणः ||
śrātaṃ manya ūdhani śrātamaghnau suśrātaṃ manye tadṛtaṃ navīyaḥ |
 mādhyandinasya savanasya dadhnaḥ pibendravajrin purukṛjjuṣāṇaḥ ||

### Hymn 10.180

[10.180.1] पर ससाहिषे पुरुहूत शत्रूञ जयेष्ठस्ते शुष्म इहरातिरस्तु |
 इन्द्रा भर दक्षिणेना वसूनि पतिःसिन्धूनामसि रेवतीनाम ||
pra sasāhiṣe puruhūta śatrūñ jyeṣṭhaste śuṣma iharātirastu |
 indrā bhara dakṣiṇenā vasūni patiḥsindhūnāmasi revatīnām ||
[10.180.2] मर्गो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः परावत आ जगन्थापरस्याः |
 सर्कं संशाय पविमिन्द्र तिग्मं वि शत्रून्ताळि वि मर्धो नुदस्व ||
mṛgho na bhīmaḥ kucaro ghiriṣṭhāḥ parāvata ā jaghanthāparasyāḥ |
 sṛkaṃ saṃśāya pavimindra tighmaṃ vi śatrūntāḷi vi mṛdho nudasva ||
[10.180.3] इन्द्र कषत्रमभि वाममोजो.अजायथा वर्षभचर्षणीनाम |
 अपानुदो जनममित्रयन्तमुरुं देवेभ्योक्र्णोरु लोकम ||
indra kṣatramabhi vāmamojo.ajāyathā vṛṣabhacarṣaṇīnām |
 apānudo janamamitrayantamuruṃ devebhyoakṛṇoru lokam ||

### Hymn 10.181

[10.181.1] परथश्च यस्य सप्रथश्च नमानुष्टुभस्य हविषोहविर्यत |
 धातुर्द्युतानात सवितुश्च विष्णो रथन्तरमा जभारा वसिष्ठः ||
prathaśca yasya saprathaśca namānuṣṭubhasya haviṣohaviryat |
 dhāturdyutānāt savituśca viṣṇo rathantaramā jabhārā vasiṣṭhaḥ ||
[10.181.2] अविन्दन ते अतिहितं यदासीद यज्ञस्य धाम परमंगुहा यत |
 धातुर्द्युतानात सवितुश्च विष्णोर्भरद्वाजो बर्हदा चक्रे अग्नेः ||
avindan te atihitaṃ yadāsīd yajñasya dhāma paramaṃghuhā yat |
 dhāturdyutānāt savituśca viṣṇorbharadvājo bṛhadā cakre aghneḥ ||
[10.181.3] ते.अविन्दन मनसा दीध्याना यजु षकन्नं परथमन्देवयानम |
 धातुर्द्युतानात सवितुश्च विष्णोरासूर्यादभरन घर्ममेते ||
te.avindan manasā dīdhyānā yaju ṣkannaṃ prathamandevayānam |
 dhāturdyutānāt savituśca viṣṇorāsūryādabharan gharmamete ||

### Hymn 10.182

[10.182.1] बर्हस्पतिर्नयतु दुर्गहा तिरः पुनर्नेषदघशंसायमन्म |
 कषिपदशस्तिमप दुर्मतिं हन्नथा करद्यजमानाय शं योः ||
bṛhaspatirnayatu durghahā tiraḥ punarneṣadaghaśaṃsāyamanma |
 kṣipadaśastimapa durmatiṃ hannathā karadyajamānāya śaṃ yoḥ ||
[10.182.2] नराशंसो नो.अवतु परयाजे शं नो अस्त्वनुयाजो हवेषु |
 कषिपदशस्तिमप दुर्मतिं हन्नथा करद यजमानायशं योः ||
narāśaṃso no.avatu prayāje śaṃ no astvanuyājo haveṣu |
 kṣipadaśastimapa durmatiṃ hannathā karad yajamānāyaśaṃ yoḥ ||
[10.182.3] तपुर्मूर्धा तपतु रक्षसो ये बरह्मद्विषः शरवेहन्तवा उ |
 कषिपदशस्तिमप दुर्मतिं हन्नथा करद्यजमानाय शं योः ||
tapurmūrdhā tapatu rakṣaso ye brahmadviṣaḥ śaravehantavā u |
 kṣipadaśastimapa durmatiṃ hannathā karadyajamānāya śaṃ yoḥ ||

### Hymn 10.183

[10.183.1] अपश्यं तवा मनसा चेकितानं तपसो जातं तपसोविभूतम |
 इह परजामिह रयिं रराणः पर जायस्वप्रजया पुत्रकाम ||
apaśyaṃ tvā manasā cekitānaṃ tapaso jātaṃ tapasovibhūtam |
 iha prajāmiha rayiṃ rarāṇaḥ pra jāyasvaprajayā putrakāma ||
[10.183.2] अपश्यं तवा मनसा दीध्यानां सवायां तनू रत्व्येनाधमानाम |
 उप मामुच्चा युवतिर्बभूयाः पर जायस्वप्रजया पुत्रकामे ||
apaśyaṃ tvā manasā dīdhyānāṃ svāyāṃ tanū ṛtvyenādhamānām |
 upa māmuccā yuvatirbabhūyāḥ pra jāyasvaprajayā putrakāme ||
[10.183.3] अहं गर्भमदधामोषधीष्वहं विश्वेषु भुवनेष्वन्तः अहं परजा अजनयं पर्थिव्यामहं जनिभ्यो अपरीषुपुत्रान ||
ahaṃ gharbhamadadhāmoṣadhīṣvahaṃ viśveṣu bhuvaneṣvantaḥ ahaṃ prajā ajanayaṃ pṛthivyāmahaṃ janibhyo aparīṣuputrān ||

### Hymn 10.184

[10.184.1] विष्णुर्योनिं कल्पयतु तवष्टा रूपाणि पिंशतु |
 आसिञ्चतु परजापतिर्धाता गर्भं दधातु ते ||
viṣṇuryoniṃ kalpayatu tvaṣṭā rūpāṇi piṃśatu |
 āsiñcatu prajāpatirdhātā gharbhaṃ dadhātu te ||
[10.184.2] गर्भं धेहि सिनीवालि गर्भं धेहि सरस्वति |
 गर्भं तेश्विनौ देवावा धत्तां पुष्करस्रजा ||
gharbhaṃ dhehi sinīvāli gharbhaṃ dhehi sarasvati |
 gharbhaṃ teaśvinau devāvā dhattāṃ puṣkarasrajā ||
[10.184.3] हिरण्ययी अरणी यं निर्मन्थतो अश्विना |
 तं तेगर्भं हवामहे दशमे मासि सूतवे ||
hiraṇyayī araṇī yaṃ nirmanthato aśvinā |
 taṃ tegharbhaṃ havāmahe daśame māsi sūtave ||

### Hymn 10.185

[10.185.1] महि तरीणामवो.अस्तु दयुक्षं मित्रस्यार्यम्णः |
 दुराधर्षं वरुणस्य ||
mahi trīṇāmavo.astu dyukṣaṃ mitrasyāryamṇaḥ |
 durādharṣaṃ varuṇasya ||
[10.185.2] नहि तेषाममा चन नाध्वसु वारणेषु |
 ईशे रिपुरघशंसः ||
nahi teṣāmamā cana nādhvasu vāraṇeṣu |
 īśe ripuraghaśaṃsaḥ ||
[10.185.3] यस्मै पुत्रासो अदितेः पर जीवसे मर्त्याय |
 जयोतिर्यछन्त्यजस्रम ||
yasmai putrāso aditeḥ pra jīvase martyāya |
 jyotiryachantyajasram ||

### Hymn 10.186

[10.186.1] वात आ वातु भेषजं शम्भु मयोभु नो हर्दे |
 पर णायूंषि तारिषत ||
vāta ā vātu bheṣajaṃ śambhu mayobhu no hṛde |
 pra ṇaāyūṃṣi tāriṣat ||
[10.186.2] उत वात पितासि न उत भरातोत नः सखा |
 स नोजीवातवे कर्धि ||
uta vāta pitāsi na uta bhrātota naḥ sakhā |
 sa nojīvātave kṛdhi ||
[10.186.3] यददो वात ते गर्हे.अम्र्तस्य निधिर्हितः |
 ततो नो देहिजीवसे ||
yadado vāta te ghṛhe.amṛtasya nidhirhitaḥ |
 tato no dehijīvase ||

### Hymn 10.187

[10.187.1] पराग्नये वाचमीरय वर्षभाय कषितीनाम |
 स नःपर्षदति दविषः ||
prāghnaye vācamīraya vṛṣabhāya kṣitīnām |
 sa naḥparṣadati dviṣaḥ ||
[10.187.2] यः परस्याः परावतस्तिरो धन्वातिरोचते |
 स नःपर्षदति दविषः ||
yaḥ parasyāḥ parāvatastiro dhanvātirocate |
 sa naḥparṣadati dviṣaḥ ||
[10.187.3] यो रक्षांसि निजूर्वति वर्षा शुक्रेण शोचिषा |
 स नःपर्षदति दविषः ||
yo rakṣāṃsi nijūrvati vṛṣā śukreṇa śociṣā |
 sa naḥparṣadati dviṣaḥ ||
[10.187.4] यो विश्वाभि विपश्यति भुवना सं च पश्यति |
 स नःपर्षदति दविषः ||
yo viśvābhi vipaśyati bhuvanā saṃ ca paśyati |
 sa naḥparṣadati dviṣaḥ ||
[10.187.5] यो अस्य पारे रजसः शुक्रो अग्निरजायत |
 स नः पर्षदति दविषः ||
yo asya pāre rajasaḥ śukro aghnirajāyata |
 sa naḥ parṣadati dviṣaḥ ||

### Hymn 10.188

[10.188.1] पर नूनं जातवेदसमश्वं हिनोत वाजिनम |
 इदं नोबर्हिरासदे ||
pra nūnaṃ jātavedasamaśvaṃ hinota vājinam |
 idaṃ nobarhirāsade ||
[10.188.2] अस्य पर जातवेदसो विप्रवीरस्य मीळुषः |
 महीमियर्मिसुष्टुतिम ||
asya pra jātavedaso vipravīrasya mīḷuṣaḥ |
 mahīmiyarmisuṣṭutim ||
[10.188.3] या रुचो जातवेदसो देवत्रा हव्यवाहनीः |
 ताभिर्नोयज्ञमिन्वतु ||
yā ruco jātavedaso devatrā havyavāhanīḥ |
 tābhirnoyajñaminvatu ||

### Hymn 10.189

[10.189.1] आयं गौः पर्श्निरक्रमीदसदन मातरं पुरः |
 पितरं च परयन सवः ||
āyaṃ ghauḥ pṛśnirakramīdasadan mātaraṃ puraḥ |
 pitaraṃ ca prayan svaḥ ||
[10.189.2] अन्तश्चरति रोचनास्य पराणादपानती |
 वयख्यन्महिषो दिवम ||
antaścarati rocanāsya prāṇādapānatī |
 vyakhyanmahiṣo divam ||
[10.189.3] तरिंशद धाम वि राजति वाक पतंगाय धीयते |
 परतिवस्तोरह दयुभिः ||
triṃśad dhāma vi rājati vāk pataṃghāya dhīyate |
 prativastoraha dyubhiḥ ||

### Hymn 10.190

[10.190.1] रतं च सत्यं चाभीद्धात तपसो.अध्यजायत |
 ततोरात्र्यजायत ततः समुद्रो अर्णवः ||
ṛtaṃ ca satyaṃ cābhīddhāt tapaso.adhyajāyata |
 tatorātryajāyata tataḥ samudro arṇavaḥ ||
[10.190.2] समुद्रादर्णवादधि संवत्सरो अजायत |
 अहोरात्राणिविदधद विश्वस्य मिषतो वशी ||
samudrādarṇavādadhi saṃvatsaro ajāyata |
 ahorātrāṇividadhad viśvasya miṣato vaśī ||
[10.190.3] सूर्याचन्द्रमसौ धाता यथापूर्वमकल्पयत |
 दिवं चप्र्थिवीं चान्तरिक्षमथो सवः ||
sūryācandramasau dhātā yathāpūrvamakalpayat |
 divaṃ capṛthivīṃ cāntarikṣamatho svaḥ ||

### Hymn 10.191

[10.191.1] सं-समिद युवसे वर्षन्नग्ने विश्वान्यर्य आ |
 इळस पदेसमिध्यसे स नो वसून्या भर ||
saṃ-samid yuvase vṛṣannaghne viśvānyarya ā |
 iḷas padesamidhyase sa no vasūnyā bhara ||
[10.191.2] सं गछध्वं सं वदध्वं सं वो मनांसि जानताम |
 देवा भागं यथा पूर्वे संजानाना उपासते ||
saṃ ghachadhvaṃ saṃ vadadhvaṃ saṃ vo manāṃsi jānatām |
 devā bhāghaṃ yathā pūrve saṃjānānā upāsate ||
[10.191.3] समानो मन्त्रः समितिः समानी समानं मनः सह चित्तमेषाम |
 समानं मन्त्रमभि मण्त्रये वः समानेन वोहविषा जुहोमि ||
samāno mantraḥ samitiḥ samānī samānaṃ manaḥ saha cittameṣām |
 samānaṃ mantramabhi maṇtraye vaḥ samānena vohaviṣā juhomi ||
[10.191.4] समानी व आकूतिः समाना हर्दयानि वः |
 समानमस्तु वोमनो यथा वः सुसहासति ||
samānī va ākūtiḥ samānā hṛdayāni vaḥ |
 samānamastu vomano yathā vaḥ susahāsati ||